နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီအနေဖြင့် နိုင်ငံတော်၏တာဝန်များကို ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ နှင့်အညီ ရယူပြီးသည့်နောက်ပိုင်း တိုင်းပြည်တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေးနှင့် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီစနစ် ခိုင်မာရေး လမ်းကြောင်းကို ဦးတည်ဆောင်ရွက်ရာတွင် ဥပဒေနှင့်အညီဆောင်ရွက်ခဲ့ပါသည်။
နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီအနေဖြင့် စစ်မှန်၍ စည်းကမ်းပြည့်ဝသည့် ပါတီစုံ ဒီမိုကရေစီစနစ်လမ်းကြောင်းပေါ်တွင် ခိုင်မာစွာ လျှောက်လှမ်းနိုင်ရေး အကောင်အထည် ဖော်ဆောင်ရွက် နေသော်လည်း အကြမ်းဖက်သောင်းကျန်းသူများအနေဖြင့် နိုင်ငံရေးကိစ္စကိုအကြောင်းပြပြီး လက်နက်ကိုင်အကြမ်းဖက်သည့် နည်းလမ်းများနှင့် ဖြေရှင်းဆောင်ရွက် နေကြသည်ကို တွေ့ရှိရပါသည်။ ၎င်းတို့အနေဖြင့် ပြည်ထောင်စုနှင့်အတူ ပါတီစုံဒီမိုကရေစီလမ်းကြောင်း ပေါ်တွင် ပါဝင်လျှောက်လှမ်းရေးထက် နယ်မြေအလိုက်အာဏာရရှိရေး ဆောင်ရွက်နေသည်ကို တွေ့ရပါသည်။၊ မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမိုင်းတွင် အကြမ်းဖက်လမ်းစဉ်ကျင့်သုံးပြီး အကြပ်ကိုင် တောင်းဆိုခဲ့ သည့် ဖြစ်စဉ်များရှိခဲ့သော်လည်း အောင်မြင်မှု မရရှိခဲ့ကြသကဲ့သို့ မည်သူတစ်ဦးတစ်ယောက်အတွက်မျှ အကျိုးအမြတ်မရရှိခဲ့သည်ကို တွေ့ရမည်ဖြစ်ပါသည်။
နိုင်ငံတော်အစိုးရအနေဖြင့် ပြည်ထောင်စုကြီး ထာဝရငြိမ်းချမ်းရေးရရှိရေးနှင့်ပတ်သက်ပြီး နိုင်ငံရေးပါတီများ၊ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များနှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးလျက်ရှိပြီး နှစ်ဖက် ဆွေးနွေးချက်များမှရရှိလာသည့် သဘောထားမှတ်ချက်များကို Union Accord အဖြစ် မှတ်တမ်းတင် ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့ပါသည်။ ဆက်လက်၍လည်း တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုများ ဆောင်ရွက်သွားမည် ဖြစ်ပါသည်။
နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီအနေဖြင့် နိုင်ငံတော်၏တာဝန်များကို ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ နှင့်အညီ ရယူပြီးသည့်နောက်ပိုင်း တိုင်းပြည်တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေးနှင့် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီစနစ် ခိုင်မာရေး လမ်းကြောင်းကို ဦးတည်ဆောင်ရွက်ရာတွင် ဥပဒေနှင့်အညီဆောင်ရွက်ခဲ့ပါသည်။
နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီအနေဖြင့် စစ်မှန်၍ စည်းကမ်းပြည့်ဝသည့် ပါတီစုံ ဒီမိုကရေစီစနစ်လမ်းကြောင်းပေါ်တွင် ခိုင်မာစွာ လျှောက်လှမ်းနိုင်ရေး အကောင်အထည် ဖော်ဆောင်ရွက် နေသော်လည်း အကြမ်းဖက်သောင်းကျန်းသူများအနေဖြင့် နိုင်ငံရေးကိစ္စကိုအကြောင်းပြပြီး လက်နက်ကိုင်အကြမ်းဖက်သည့် နည်းလမ်းများနှင့် ဖြေရှင်းဆောင်ရွက် နေကြသည်ကို တွေ့ရှိရပါသည်။ ၎င်းတို့အနေဖြင့် ပြည်ထောင်စုနှင့်အတူ ပါတီစုံဒီမိုကရေစီလမ်းကြောင်း ပေါ်တွင် ပါဝင်လျှောက်လှမ်းရေးထက် နယ်မြေအလိုက်အာဏာရရှိရေး ဆောင်ရွက်နေသည်ကို တွေ့ရပါသည်။၊ မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမိုင်းတွင် အကြမ်းဖက်လမ်းစဉ်ကျင့်သုံးပြီး အကြပ်ကိုင် တောင်းဆိုခဲ့ သည့် ဖြစ်စဉ်များရှိခဲ့သော်လည်း အောင်မြင်မှု မရရှိခဲ့ကြသကဲ့သို့ မည်သူတစ်ဦးတစ်ယောက်အတွက်မျှ အကျိုးအမြတ်မရရှိခဲ့သည်ကို တွေ့ရမည်ဖြစ်ပါသည်။
နိုင်ငံတော်အစိုးရအနေဖြင့် ပြည်ထောင်စုကြီး ထာဝရငြိမ်းချမ်းရေးရရှိရေးနှင့်ပတ်သက်ပြီး နိုင်ငံရေးပါတီများ၊ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များနှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးလျက်ရှိပြီး နှစ်ဖက် ဆွေးနွေးချက်များမှရရှိလာသည့် သဘောထားမှတ်ချက်များကို Union Accord အဖြစ် မှတ်တမ်းတင် ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့ပါသည်။ ဆက်လက်၍လည်း တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုများ ဆောင်ရွက်သွားမည် ဖြစ်ပါသည်။
ငြိမ်းချမ်းရေးဖိုရမ် Peace Forum 2025 ငြိမ်းချမ်းရေးရွေးကောက်ပွဲနှင့် ဖက်ဒရယ်စနစ်တို့ ပေါင်းစည်းခြင်းမှ အေးချမ်းသာယာဝပြောသည့် နိုင်ငံတော်သစ်ဆီသို့ သုံးသပ်ဆွေးနွေးပွဲကို နေပြည်တော်ရှိ မင်္ဂလာသီရိဟိုတယ်၌ ဇွန် ၂၅ ရက်မှ စတင်၍ သုံးရက်တာကျင်းပခဲ့သည်။
ထိုကဲ့သို့ ဆွေးနွေးပွဲသုံးရက်တာကာလအတွင်း ဆွေးနွေးခဲ့သည်များနှင့်စပ်လျဉ်း၍ တက်ရောက် လာကြသူအချို့၏ စကားသံများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်ပါသည်-
ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးစိန်ဝင်း(ငြိမ်း) ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး(ငြိမ်း)
ဒီဖိုရမ်မှာပညာရှင်တွေက အကြံပြုချက်တွေကို လွတ်လွတ်လပ်လပ်ပေးကြပါတယ်။ ပညာရှင်တွေရဲ့အမြင်က ပညာရပ်ဆိုင်ရာဖြစ်တဲ့အတွက် အမှားမရှိဘူးလို့ပြောလို့ရတယ်။ တစ်ကမ္ဘာလုံးက ပညာရပ်တွေနဲ့ ပညာရှင်တွေရဲ့လုပ်ပုံလုပ်နည်းတွေ၊ အတွေးအခေါ်တွေ ဒါတွေကို ကိုယ့်နိုင်ငံအတွက် ပြန်ပြီးမျှဝေပေးကြတာပါ။ ကျွန်တော်တို့လုပ်လို့ရတယ်၊ မရဘူးဆိုတာကတော့ အခြေအနေအပေါ် မူတည်ပါတယ်။ နိုင်ငံတကာနဲ့ ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံရဲ့အခြေအနေက မတူညီတာမျိုးလည်းရှိနိုင်တယ်။ သို့သော်လည်း တူတာတွေကိုအတုယူပြီး ဖွံ့ဖြိုးအောင်တိုးတက်အောင်လုပ်နိုင်မယ်ဆိုရင် ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံအတွက် အများကြီးအကျိုးရှိမှာဖြစ်ပါတယ်။ ဒီဖိုရမ်ရဲ့ရည်ရွယ်ချက်ကလည်း အဲဒါပဲဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံက လွတ်လပ်ရေးရပြီးကတည်းက ပဋိပက္ခတွေရှိနေခဲ့တယ်။ အဲဒီကနေ ကျော်လွန်နိုင်အောင်၊ ဖောက်ထွက်နိုင်အောင် ပညာရှင်တွေရဲ့အားတွေလိုတယ်။ ဆွေးနွေးမှုတွေကို နားထောင်ကြည့်တဲ့အခါ ဆွေးနွေးကြတဲ့သူတွေက စိတ်ရင်းစေတနာနဲ့ ပြောဆိုဆွေးနွေးကြတယ်။ အဲဒီအတွက်လည်း ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ ဆွေးနွေးချက်တွေက ကိုယ်ကျိုးအတွက်ပြောတာမဟုတ်ဘူး၊ နိုင်ငံအတွက်ပြောတယ်ဆိုတာ ပေါ်လွင်သိရှိနိုင်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့လိုချင်တာလည်း အဲဒါပဲဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီအချက်တွေအထဲကမှ လုပ်ဆောင်သွားနိုင်မယ့်အရာတွေ၊ ကိုယ့်နိုင်ငံနဲ့သင့်တော်မယ့်အရာတွေကို နိုင်ငံ့အကြီးအကဲတွေဆီ တင်ပြရမှာဖြစ်ပါတယ်။ နိုင်ငံ့အကြီးအကဲတွေက နိုင်ငံတော်အတွက်၊ နိုင်ငံကောင်းကျိုးအတွက်လုပ်ချင်ကြတာပါ။ အခက်အခဲအကျပ်အတည်းတွေရှိနေလို့ ဒီအခြေအနေကနေ ဖောက်ထွက်နိုင်မယ့်နည်းလမ်း၊ အဆင်ပြေမယ့်နည်းလမ်းတွေကို လက်ခံကျင့်သုံးရပါမယ်။ အဓိကကတော့ နိုင်ငံဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ဖို့ ဒီဖိုရမ်တွေလုပ်တာဖြစ်ပါတယ်။
ဒေါက်တာဝါဝါမောင် ဒုတိယဝန်ကြီး၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန
ဒီငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးပွဲတွေကတော့ အမြဲတမ်းထိတွေ့ဆောင်ရွက်နေဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ ငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့သက်ဆိုင်တဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေကြားထဲမှာ ယုံကြည်မှုရင်းနှီးမှုတည်ဆောက်တာပါ၊ နားလည် မှုရယူနိုင်ဖို့ဆိုတာ ဒီလိုပလက်ဖောင်းတွေက လိုအပ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့်မို့ ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲတွေကို ကျွန်မတို့အားလုံးကကြိုဆိုရမယ်။ အထူးသဖြင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲမှာ ဆောင်ရွက်တာက ကဏ္ဍသုံးခုပါ၊ ငြိမ်းချမ်းရေး၊ ရွေးကောက်ပွဲနဲ့ဖွံ့ဖြိုးမှုပါ။ ဒီသုံးခုစလုံး အောင်အောင်မြင်မြင်ဖြစ်ဖို့ အားလုံးပါဝင်ကြရမယ်။ ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ဘုံသဘောတူညီချက်ဆိုတာ ရှိဖို့လိုတယ်။ ဘုံသဘောတူညီချက်ကို ဘယ်အပေါ်အခြေခံမလဲဆိုရင် ဒို့တာဝန်အရေးသုံးပါးနဲ့ သွေဖည်သွားလို့မရဘူး။ ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် ဆွေးနွေးတဲ့အခါထားရှိရမယ့် စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းတွေကတော့ အပြန်အလှန်လေးစားမှု၊ တစ်ဦးရဲ့အခက်အခဲကိုတစ်ဦးက နားလည်လက်ခံနားထောင်ပေးနိုင်ဖို့၊ အားလုံးဟာအလွှာစုံကို ကိုယ်စားပြုလာတဲ့သဘောထားအမြင်တွေဖြစ်တဲ့အတွက် ခွဲခြားဆက်ဆံတာမရှိဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ ဒါမှလည်း ထူးခြားတဲ့ရလဒ်တွေရရှိလာနိုင်မှာဖြစ်ပါတယ်။ အခုဆွေးနွေးပွဲမှာလည်း အားလုံးကိုယ်စားပြု ပါဝင်မှုများတယ်။ အားလုံးပါဝင်ကြပြီး ပါဝင်ဆွေးနွေးမှုတွေကို နားထောင်တဲ့အခါမှာလည်း နိုင်ငံအတွက် စိတ်စေတနာထက်သန်မှုရှိကြတယ်။ ငြိမ်းချမ်းစေချင်ကြတယ်၊ တိုးတက်စေချင်ကြတယ်။ တိုင်းရင်းသားတွေအားလုံး စည်းစည်းလုံးလုံးနဲ့နေထိုင်ချင်တဲ့ စိတ်ဓာတ်ကိုအခြေခံပြီး ဆွေးနွေးနေတဲ့အတွက် ရေရှည်ငြိမ်းချမ်းရေး ဖြစ်ပေါ်မယ်လို့ ယုံကြည်ပါတယ်။
မန်းအောင်ပြည်စိုး ဥက္ကဋ္ဌ၊ ကရင်အမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ
ငြိမ်းချမ်းရေးဖိုရမ်ဖြစ်လို့ အားလုံးအတွက်ကောင်းပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲအေးအေးချမ်းချမ်း၊ ပြေပြေလည်လည်၊ တည်တည်ငြိမ်ငြိမ်ဖြစ်ဖို့ ဒီငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲကအရေးကြီးပါတယ်။ ဆွေးနွေးပွဲမှာ ကျွန်တော်တို့ပြည်နယ်ရဲ့ အနေအထား၊ အခက်အခဲ၊ ပါတီကိစ္စစတာတွေကို ဆွေးနွေးဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲနဲ့ပတ်သက်ပြီး ကျွန်တော်တို့ တွေ့ကြုံလာနိုင်တာတွေကို ဘယ်လိုဖြေရှင်းရင်ကောင်းမလဲဆိုတဲ့ အကြံပြုချက်တွေကို ကျွန်တော့်အနေနဲ့ဆွေးနွေးခဲ့ပါတယ်။ ဒီလိုဆွေးနွေးပွဲကျင်းပတာကို အားရကျေနပ်မှုရှိပါတယ်။ ဒီလိုမျိုး မကြာမကြာလုပ်ဖို့လိုအပ်တယ်ဆိုတာကိုလည်း ကျွန်တော့်အနေနဲ့ အကြံပြုခဲ့တာရှိပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံမှာ တွေ့ကြုံနေရတာတွေကို စေ့စပ်ညှိနှိုင်းနိုင်ဖို့အတွက် ဒီလိုဆွေးနွေးပွဲတွေ မကြာခဏလုပ်ဆောင်နေမှသာ ကောင်းမွန်တဲ့ရလဒ်တွေ ထွက်လာမယ်လို့ ခံယူထားပါတယ်။
စောမြရာဇာလင်း ဥက္ကဋ္ဌ၊ ရခိုင်ပြည်လွတ်မြောက်ရေးပါတီ(ALP)
ကျွန်မတို့ဆွေးနွေးပွဲမှာ အဓိကဆွေးနွေးတာကရွေးကောက်ပွဲကို အကောင်းဆုံးကျင်းပနိုင်ရေး၊ လွှတ်တော်ကောင်းမွန်စွာဖွဲ့စည်းနိုင်ရေးနဲ့ ဖွဲ့စည်းပြီးတဲ့နောက် အဆင့်ဆင့်ထိန်းသိမ်းရမယ့်တာဝန်တွေကို ထည့်သွင်းဆွေးနွေးခဲ့ကြပါတယ်။ ပြီးတော့ စီးပွားရေးနဲ့လူမှုဘဝဖွံ့ဖြိုးရေး၊ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာတွေကိုလည်း ဆွေးနွေးကြပါတယ်။ ဒီဆွေးနွေးပွဲကနေ အကျိုးကျေးဇူးတွေအများကြီးရမယ်လို့ထင်ပါတယ်။ အရင်က ဆွေးနွေးရင် နိုင်ငံရေးကိစ္စသက်သက်ကိုပဲ ဆွေးနွေးကြတာများတယ်။ အခုက နိုင်ငံရေးအပြင် လူမှုရေးနဲ့ စီးပွားရေး စတဲ့ဘက်စုံဆွေးနွေးမှုတွေကို ဒီဆွေးနွေးပွဲသုံးရက်အတွင်း ဆွေးနွေးကြတာဖြစ်တဲ့အတွက် နိုင်ငံပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးအတွက် အင်မတန်အကျိုးကျေးဇူးရှိပါတယ်။ ပါနိုင်သလောက် ပါဝင်သင့်တဲ့သူတွေပါဝင်ပြီး ရှေ့ကိုသွားနိုင်တဲ့အရွေ့တစ်ခုအတွက် တတ်နိုင်သလောက်ကြိုးပမ်းကြတာဖြစ်ပါတယ်။ ရှေ့ဆက်ပြီး အားလုံးပါဝင်နိုင်ဖို့အတွက် အခုကစဆွေးနွေးနေကြရမှာဖြစ်ပါတယ်။ လက်ရှိဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ပဋိပက္ခတွေကျော်လွန်နိုင်ဖို့၊ ပဋိပက္ခလွန်ကာလမှာ အရှိန်အဟုန်နဲ့အလုပ်လုပ်နိုင်ဖို့ ကြိုတင်စဉ်းစားပြီးတော့ ပြင်ဆင်နေကြတာဖြစ်ပါတယ်။
ဒေါက်တာနိုင်ဆွေဦး အမှုဆောင်ဒါရိုက်တာ သေနင်္ဂမဟာဗျူဟာလေ့လာရေးအဖွဲ့
ကျွန်တော့်အနေနဲ့ ကမ္ဘာ့ပထဝီနိုင်ငံရေးအပြောင်းအလဲအပေါ် မူတည်ပြီးတော့ မြန်မာ့နိုင်ငံရေးနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ကျင့်သုံးသင့်တဲ့ နည်းဗျူဟာ၊ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့အနာဂတ်ပြောင်းလဲမှုတွေနဲ့ ဆက်စပ်ပြီးတော့ ကျင့်သုံးသင့်တဲ့ နည်းဗျူဟာဖော်ထုတ်ခြင်းဆိုတဲ့ အခန်းကဏ္ဍမှာ ပါဝင်ဆွေးနွေးတာဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံအနေနဲ့ လက်ရှိဘာတွေတွေ့ကြုံနေရတယ်၊ အနာဂတ်အတွက် ဘယ်လိုမဟာဗျူဟာမျိုးတွေ ချမှတ်သွားသင့်တယ်၊ အမျိုးသားလုံခြုံရေးအတွက် မဟာဗျူဟာတစ်ရပ်ဘယ်လိုချမှတ်သွား သင့်သလဲဆိုတာ အဓိကဆွေးနွေးခဲ့ပါတယ်။ သုံးရက်တာမှာ ကဏ္ဍစုံဆွေးနွေးခဲ့ကြတယ်။ ငြိမ်းချမ်းရေးလမ်းစဉ်ကို ဘယ်လိုရှေ့ ဆက်သွားကြမလဲ၊ ပဋိပက္ခတွေချုပ်ငြိမ်းအောင် ဘယ်လိုကြိုးပမ်းညှိနှိုင်းကြမလဲဆိုတာတွေလည်း ဆွေးနွေးခဲ့ကြပါတယ်။ နောက်တစ်ချက်က ရွေးကောက်ပွဲအတွက် ဝိုင်းဝန်းဆွေးနွေးကြတာက အားရကျေနပ်စရာကောင်းပါတယ်။ လက်နက်ကိုင်နည်းလမ်းကို စွန့်ခွာပြီးစားပွဲ ဝိုင်းပေါ်ဆွေးနွေးကြမှ ထာဝရငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် နီးကပ်လာမယ်လို့ ယုံကြည်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီလိုငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ဆိုင်တဲ့ ဆွေးနွေးပွဲတွေက ထာဝရငြိမ်းချမ်းရေးရရှိဖို့ အကောင်းဆုံးပြင်ဆင်မှုလို့ ယူဆပါတယ်။
ဦးကိုကိုကြီး ဥက္ကဋ္ဌ၊ ပြည်သူ့ပါတီ
ကျွန်တော်အနေနဲ့ နိုင်ငံတော်ရဲ့ပကတိအခြေအနေနဲ့ ရွေးကောက်ပွဲရဲ့အရေးပါပုံကို အဓိကထားပြီး ပါဝင်ဆွေးနွေးခဲ့ပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပပြီးတဲ့အခါ ဥပဒေနဲ့အညီ လွှတ်တော်တွေ အကောင်အထည် ဖော်ဖို့ပါ။ နိုင်ငံတော်ရဲ့ ပကတိအခြေအနေအပေါ် ပွင့်ပွင့်လင်းလင်းဆွေးနွေးဖြစ်ပါတယ်။ မဲဆန္ဒရှင်တွေ ရဲ့မြေပြင်မှာနေရာရွှေ့ပြောင်းနေမှုတွေ၊ ရွေးကောက်ပွဲအတွက် မဲဆန္ဒနယ်မြေပမာဏခန့်မှန်းမှုတွေ၊ ရွှေ့ပြောင်းလုပ်သားအရေးကိစ္စတွေ အစရှိတာတွေကို ဆွေးနွေးဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲရဲ့ အရေးပါမှုကို သိရှိရမယ်။ ရွေးကောက်ပွဲဟာ အကူးအပြောင်းကာလအဆင့်တစ်ခုဖြစ်ဖို့အတွက် အရေးပါပါတယ်။ နောက်တစ်ခုက ရွေးကောက်ပွဲအလွန်ကာလအတွက်လည်း စဉ်းစားထားရမယ်။ ဒီရွေးကောက်ပွဲဟာ ယခင့်ယခင် ရွေးကောက်ပွဲတွေနဲ့မတူဘူး။ ရွေးကောက်ပွဲအလွန် သင့်တော်တဲ့အချိန်မှာ ဖွဲ့စည်းပုံပြန်လည်သုံးသပ်ခြင်းဆိုင်ရာ ညီလာခံတစ်ခု ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်ကျင်းပဖို့ အကြံပြုဆွေးနွေးခဲ့တာတွေရှိပါတယ်။ ဒီလိုဆွေးနွေးတဲ့အဝန်းအဝိုင်းကို စတင်တည်ဆောက်ပြီး တဖြည်းဖြည်းနဲ့ တိုးချဲ့သွားခြင်းအားဖြင့် ပို၍ပို၍ပြည့်စုံတဲ့ ဆွေးနွေးပွဲတွေဖြစ်လာမှာဖြစ်ပါတယ်။ လက်တွေ့အရ အားလုံးပါဝင်ဖို့ တစ်နေရာတည်း တစ်ချိန်တည်း လူတွေအများကြီး စုစည်းဆွေးနွေးဖို့ဆိုတာ အခက်အခဲတွေ အများကြီးရှိပါတယ်။
ပြည်သူတွေအနေနဲ့ နိုင်ငံရေးကိုကြောက်နေတာတို့၊ မပတ်သက်တာတို့ စတာတွေလုပ်နေလို့မရဘူး။ နိုင်ငံရေးက ကိုယ့်ကိုစီမံသွားတာမျိုးခံရနိုင်တယ်။ နိုင်ငံရေးဆိုတာ မပတ်သက်ဘဲနေလို့မရဘူး။ အနည်းဆုံးတော့သိနေရမယ်။ နိုင်ငံရေးနည်းလမ်းနဲ့ ပြုပြင်ပြောင်းလဲဖို့အတွက် ပြည်သူတွေကိုယ်တိုင် ပူးပေါင်းပါဝင်ပြီး တက်တက်ကြွကြွနဲ့ ဝင်ရောက်ဆောင်ရွက်ကြရမယ်။ အထူးသဖြင့် နိုင်ငံသားတွေ ဖြစ်တဲ့အတွက် အနည်းဆုံးတော့ မဲပေးပိုင်ခွင့်ကို ကျင့်သုံးဖို့အရေးကြီးပါတယ်။ ဒီဟာတွေကို ပြည်သူတွေ သိရှိလာတာနဲ့အမျှ ပိုပြီးတော့ မျှော်လင့်ချက်အားကောင်းလာမယ်။ စိတ်ဝင်စားမှုအားကောင်းလာမယ်။
ငြိမ်းချမ်းရေးဖိုရမ် Peace Forum 2025 ငြိမ်းချမ်းရေးရွေးကောက်ပွဲနှင့် ဖက်ဒရယ်စနစ်တို့ ပေါင်းစည်းခြင်းမှ အေးချမ်းသာယာဝပြောသည့် နိုင်ငံတော်သစ်ဆီသို့ သုံးသပ်ဆွေးနွေးပွဲကို နေပြည်တော်ရှိ မင်္ဂလာသီရိဟိုတယ်၌ ဇွန် ၂၅ ရက်မှ စတင်၍ သုံးရက်တာကျင်းပခဲ့သည်။
ထိုကဲ့သို့ ဆွေးနွေးပွဲသုံးရက်တာကာလအတွင်း ဆွေးနွေးခဲ့သည်များနှင့်စပ်လျဉ်း၍ တက်ရောက် လာကြသူအချို့၏ စကားသံများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်ပါသည်-
ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးစိန်ဝင်း(ငြိမ်း) ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး(ငြိမ်း)
ဒီဖိုရမ်မှာပညာရှင်တွေက အကြံပြုချက်တွေကို လွတ်လွတ်လပ်လပ်ပေးကြပါတယ်။ ပညာရှင်တွေရဲ့အမြင်က ပညာရပ်ဆိုင်ရာဖြစ်တဲ့အတွက် အမှားမရှိဘူးလို့ပြောလို့ရတယ်။ တစ်ကမ္ဘာလုံးက ပညာရပ်တွေနဲ့ ပညာရှင်တွေရဲ့လုပ်ပုံလုပ်နည်းတွေ၊ အတွေးအခေါ်တွေ ဒါတွေကို ကိုယ့်နိုင်ငံအတွက် ပြန်ပြီးမျှဝေပေးကြတာပါ။ ကျွန်တော်တို့လုပ်လို့ရတယ်၊ မရဘူးဆိုတာကတော့ အခြေအနေအပေါ် မူတည်ပါတယ်။ နိုင်ငံတကာနဲ့ ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံရဲ့အခြေအနေက မတူညီတာမျိုးလည်းရှိနိုင်တယ်။ သို့သော်လည်း တူတာတွေကိုအတုယူပြီး ဖွံ့ဖြိုးအောင်တိုးတက်အောင်လုပ်နိုင်မယ်ဆိုရင် ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံအတွက် အများကြီးအကျိုးရှိမှာဖြစ်ပါတယ်။ ဒီဖိုရမ်ရဲ့ရည်ရွယ်ချက်ကလည်း အဲဒါပဲဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံက လွတ်လပ်ရေးရပြီးကတည်းက ပဋိပက္ခတွေရှိနေခဲ့တယ်။ အဲဒီကနေ ကျော်လွန်နိုင်အောင်၊ ဖောက်ထွက်နိုင်အောင် ပညာရှင်တွေရဲ့အားတွေလိုတယ်။ ဆွေးနွေးမှုတွေကို နားထောင်ကြည့်တဲ့အခါ ဆွေးနွေးကြတဲ့သူတွေက စိတ်ရင်းစေတနာနဲ့ ပြောဆိုဆွေးနွေးကြတယ်။ အဲဒီအတွက်လည်း ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ ဆွေးနွေးချက်တွေက ကိုယ်ကျိုးအတွက်ပြောတာမဟုတ်ဘူး၊ နိုင်ငံအတွက်ပြောတယ်ဆိုတာ ပေါ်လွင်သိရှိနိုင်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့လိုချင်တာလည်း အဲဒါပဲဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီအချက်တွေအထဲကမှ လုပ်ဆောင်သွားနိုင်မယ့်အရာတွေ၊ ကိုယ့်နိုင်ငံနဲ့သင့်တော်မယ့်အရာတွေကို နိုင်ငံ့အကြီးအကဲတွေဆီ တင်ပြရမှာဖြစ်ပါတယ်။ နိုင်ငံ့အကြီးအကဲတွေက နိုင်ငံတော်အတွက်၊ နိုင်ငံကောင်းကျိုးအတွက်လုပ်ချင်ကြတာပါ။ အခက်အခဲအကျပ်အတည်းတွေရှိနေလို့ ဒီအခြေအနေကနေ ဖောက်ထွက်နိုင်မယ့်နည်းလမ်း၊ အဆင်ပြေမယ့်နည်းလမ်းတွေကို လက်ခံကျင့်သုံးရပါမယ်။ အဓိကကတော့ နိုင်ငံဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ဖို့ ဒီဖိုရမ်တွေလုပ်တာဖြစ်ပါတယ်။
ဒေါက်တာဝါဝါမောင် ဒုတိယဝန်ကြီး၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန
ဒီငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးပွဲတွေကတော့ အမြဲတမ်းထိတွေ့ဆောင်ရွက်နေဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ ငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့သက်ဆိုင်တဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေကြားထဲမှာ ယုံကြည်မှုရင်းနှီးမှုတည်ဆောက်တာပါ၊ နားလည် မှုရယူနိုင်ဖို့ဆိုတာ ဒီလိုပလက်ဖောင်းတွေက လိုအပ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့်မို့ ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲတွေကို ကျွန်မတို့အားလုံးကကြိုဆိုရမယ်။ အထူးသဖြင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲမှာ ဆောင်ရွက်တာက ကဏ္ဍသုံးခုပါ၊ ငြိမ်းချမ်းရေး၊ ရွေးကောက်ပွဲနဲ့ဖွံ့ဖြိုးမှုပါ။ ဒီသုံးခုစလုံး အောင်အောင်မြင်မြင်ဖြစ်ဖို့ အားလုံးပါဝင်ကြရမယ်။ ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ဘုံသဘောတူညီချက်ဆိုတာ ရှိဖို့လိုတယ်။ ဘုံသဘောတူညီချက်ကို ဘယ်အပေါ်အခြေခံမလဲဆိုရင် ဒို့တာဝန်အရေးသုံးပါးနဲ့ သွေဖည်သွားလို့မရဘူး။ ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် ဆွေးနွေးတဲ့အခါထားရှိရမယ့် စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းတွေကတော့ အပြန်အလှန်လေးစားမှု၊ တစ်ဦးရဲ့အခက်အခဲကိုတစ်ဦးက နားလည်လက်ခံနားထောင်ပေးနိုင်ဖို့၊ အားလုံးဟာအလွှာစုံကို ကိုယ်စားပြုလာတဲ့သဘောထားအမြင်တွေဖြစ်တဲ့အတွက် ခွဲခြားဆက်ဆံတာမရှိဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ ဒါမှလည်း ထူးခြားတဲ့ရလဒ်တွေရရှိလာနိုင်မှာဖြစ်ပါတယ်။ အခုဆွေးနွေးပွဲမှာလည်း အားလုံးကိုယ်စားပြု ပါဝင်မှုများတယ်။ အားလုံးပါဝင်ကြပြီး ပါဝင်ဆွေးနွေးမှုတွေကို နားထောင်တဲ့အခါမှာလည်း နိုင်ငံအတွက် စိတ်စေတနာထက်သန်မှုရှိကြတယ်။ ငြိမ်းချမ်းစေချင်ကြတယ်၊ တိုးတက်စေချင်ကြတယ်။ တိုင်းရင်းသားတွေအားလုံး စည်းစည်းလုံးလုံးနဲ့နေထိုင်ချင်တဲ့ စိတ်ဓာတ်ကိုအခြေခံပြီး ဆွေးနွေးနေတဲ့အတွက် ရေရှည်ငြိမ်းချမ်းရေး ဖြစ်ပေါ်မယ်လို့ ယုံကြည်ပါတယ်။
မန်းအောင်ပြည်စိုး ဥက္ကဋ္ဌ၊ ကရင်အမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ
ငြိမ်းချမ်းရေးဖိုရမ်ဖြစ်လို့ အားလုံးအတွက်ကောင်းပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲအေးအေးချမ်းချမ်း၊ ပြေပြေလည်လည်၊ တည်တည်ငြိမ်ငြိမ်ဖြစ်ဖို့ ဒီငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲကအရေးကြီးပါတယ်။ ဆွေးနွေးပွဲမှာ ကျွန်တော်တို့ပြည်နယ်ရဲ့ အနေအထား၊ အခက်အခဲ၊ ပါတီကိစ္စစတာတွေကို ဆွေးနွေးဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲနဲ့ပတ်သက်ပြီး ကျွန်တော်တို့ တွေ့ကြုံလာနိုင်တာတွေကို ဘယ်လိုဖြေရှင်းရင်ကောင်းမလဲဆိုတဲ့ အကြံပြုချက်တွေကို ကျွန်တော့်အနေနဲ့ဆွေးနွေးခဲ့ပါတယ်။ ဒီလိုဆွေးနွေးပွဲကျင်းပတာကို အားရကျေနပ်မှုရှိပါတယ်။ ဒီလိုမျိုး မကြာမကြာလုပ်ဖို့လိုအပ်တယ်ဆိုတာကိုလည်း ကျွန်တော့်အနေနဲ့ အကြံပြုခဲ့တာရှိပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံမှာ တွေ့ကြုံနေရတာတွေကို စေ့စပ်ညှိနှိုင်းနိုင်ဖို့အတွက် ဒီလိုဆွေးနွေးပွဲတွေ မကြာခဏလုပ်ဆောင်နေမှသာ ကောင်းမွန်တဲ့ရလဒ်တွေ ထွက်လာမယ်လို့ ခံယူထားပါတယ်။
စောမြရာဇာလင်း ဥက္ကဋ္ဌ၊ ရခိုင်ပြည်လွတ်မြောက်ရေးပါတီ(ALP)
ကျွန်မတို့ဆွေးနွေးပွဲမှာ အဓိကဆွေးနွေးတာကရွေးကောက်ပွဲကို အကောင်းဆုံးကျင်းပနိုင်ရေး၊ လွှတ်တော်ကောင်းမွန်စွာဖွဲ့စည်းနိုင်ရေးနဲ့ ဖွဲ့စည်းပြီးတဲ့နောက် အဆင့်ဆင့်ထိန်းသိမ်းရမယ့်တာဝန်တွေကို ထည့်သွင်းဆွေးနွေးခဲ့ကြပါတယ်။ ပြီးတော့ စီးပွားရေးနဲ့လူမှုဘဝဖွံ့ဖြိုးရေး၊ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာတွေကိုလည်း ဆွေးနွေးကြပါတယ်။ ဒီဆွေးနွေးပွဲကနေ အကျိုးကျေးဇူးတွေအများကြီးရမယ်လို့ထင်ပါတယ်။ အရင်က ဆွေးနွေးရင် နိုင်ငံရေးကိစ္စသက်သက်ကိုပဲ ဆွေးနွေးကြတာများတယ်။ အခုက နိုင်ငံရေးအပြင် လူမှုရေးနဲ့ စီးပွားရေး စတဲ့ဘက်စုံဆွေးနွေးမှုတွေကို ဒီဆွေးနွေးပွဲသုံးရက်အတွင်း ဆွေးနွေးကြတာဖြစ်တဲ့အတွက် နိုင်ငံပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးအတွက် အင်မတန်အကျိုးကျေးဇူးရှိပါတယ်။ ပါနိုင်သလောက် ပါဝင်သင့်တဲ့သူတွေပါဝင်ပြီး ရှေ့ကိုသွားနိုင်တဲ့အရွေ့တစ်ခုအတွက် တတ်နိုင်သလောက်ကြိုးပမ်းကြတာဖြစ်ပါတယ်။ ရှေ့ဆက်ပြီး အားလုံးပါဝင်နိုင်ဖို့အတွက် အခုကစဆွေးနွေးနေကြရမှာဖြစ်ပါတယ်။ လက်ရှိဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ပဋိပက္ခတွေကျော်လွန်နိုင်ဖို့၊ ပဋိပက္ခလွန်ကာလမှာ အရှိန်အဟုန်နဲ့အလုပ်လုပ်နိုင်ဖို့ ကြိုတင်စဉ်းစားပြီးတော့ ပြင်ဆင်နေကြတာဖြစ်ပါတယ်။
ဒေါက်တာနိုင်ဆွေဦး အမှုဆောင်ဒါရိုက်တာ သေနင်္ဂမဟာဗျူဟာလေ့လာရေးအဖွဲ့
ကျွန်တော့်အနေနဲ့ ကမ္ဘာ့ပထဝီနိုင်ငံရေးအပြောင်းအလဲအပေါ် မူတည်ပြီးတော့ မြန်မာ့နိုင်ငံရေးနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ကျင့်သုံးသင့်တဲ့ နည်းဗျူဟာ၊ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့အနာဂတ်ပြောင်းလဲမှုတွေနဲ့ ဆက်စပ်ပြီးတော့ ကျင့်သုံးသင့်တဲ့ နည်းဗျူဟာဖော်ထုတ်ခြင်းဆိုတဲ့ အခန်းကဏ္ဍမှာ ပါဝင်ဆွေးနွေးတာဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံအနေနဲ့ လက်ရှိဘာတွေတွေ့ကြုံနေရတယ်၊ အနာဂတ်အတွက် ဘယ်လိုမဟာဗျူဟာမျိုးတွေ ချမှတ်သွားသင့်တယ်၊ အမျိုးသားလုံခြုံရေးအတွက် မဟာဗျူဟာတစ်ရပ်ဘယ်လိုချမှတ်သွား သင့်သလဲဆိုတာ အဓိကဆွေးနွေးခဲ့ပါတယ်။ သုံးရက်တာမှာ ကဏ္ဍစုံဆွေးနွေးခဲ့ကြတယ်။ ငြိမ်းချမ်းရေးလမ်းစဉ်ကို ဘယ်လိုရှေ့ ဆက်သွားကြမလဲ၊ ပဋိပက္ခတွေချုပ်ငြိမ်းအောင် ဘယ်လိုကြိုးပမ်းညှိနှိုင်းကြမလဲဆိုတာတွေလည်း ဆွေးနွေးခဲ့ကြပါတယ်။ နောက်တစ်ချက်က ရွေးကောက်ပွဲအတွက် ဝိုင်းဝန်းဆွေးနွေးကြတာက အားရကျေနပ်စရာကောင်းပါတယ်။ လက်နက်ကိုင်နည်းလမ်းကို စွန့်ခွာပြီးစားပွဲ ဝိုင်းပေါ်ဆွေးနွေးကြမှ ထာဝရငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် နီးကပ်လာမယ်လို့ ယုံကြည်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီလိုငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ဆိုင်တဲ့ ဆွေးနွေးပွဲတွေက ထာဝရငြိမ်းချမ်းရေးရရှိဖို့ အကောင်းဆုံးပြင်ဆင်မှုလို့ ယူဆပါတယ်။
ဦးကိုကိုကြီး ဥက္ကဋ္ဌ၊ ပြည်သူ့ပါတီ
ကျွန်တော်အနေနဲ့ နိုင်ငံတော်ရဲ့ပကတိအခြေအနေနဲ့ ရွေးကောက်ပွဲရဲ့အရေးပါပုံကို အဓိကထားပြီး ပါဝင်ဆွေးနွေးခဲ့ပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပပြီးတဲ့အခါ ဥပဒေနဲ့အညီ လွှတ်တော်တွေ အကောင်အထည် ဖော်ဖို့ပါ။ နိုင်ငံတော်ရဲ့ ပကတိအခြေအနေအပေါ် ပွင့်ပွင့်လင်းလင်းဆွေးနွေးဖြစ်ပါတယ်။ မဲဆန္ဒရှင်တွေ ရဲ့မြေပြင်မှာနေရာရွှေ့ပြောင်းနေမှုတွေ၊ ရွေးကောက်ပွဲအတွက် မဲဆန္ဒနယ်မြေပမာဏခန့်မှန်းမှုတွေ၊ ရွှေ့ပြောင်းလုပ်သားအရေးကိစ္စတွေ အစရှိတာတွေကို ဆွေးနွေးဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲရဲ့ အရေးပါမှုကို သိရှိရမယ်။ ရွေးကောက်ပွဲဟာ အကူးအပြောင်းကာလအဆင့်တစ်ခုဖြစ်ဖို့အတွက် အရေးပါပါတယ်။ နောက်တစ်ခုက ရွေးကောက်ပွဲအလွန်ကာလအတွက်လည်း စဉ်းစားထားရမယ်။ ဒီရွေးကောက်ပွဲဟာ ယခင့်ယခင် ရွေးကောက်ပွဲတွေနဲ့မတူဘူး။ ရွေးကောက်ပွဲအလွန် သင့်တော်တဲ့အချိန်မှာ ဖွဲ့စည်းပုံပြန်လည်သုံးသပ်ခြင်းဆိုင်ရာ ညီလာခံတစ်ခု ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်ကျင်းပဖို့ အကြံပြုဆွေးနွေးခဲ့တာတွေရှိပါတယ်။ ဒီလိုဆွေးနွေးတဲ့အဝန်းအဝိုင်းကို စတင်တည်ဆောက်ပြီး တဖြည်းဖြည်းနဲ့ တိုးချဲ့သွားခြင်းအားဖြင့် ပို၍ပို၍ပြည့်စုံတဲ့ ဆွေးနွေးပွဲတွေဖြစ်လာမှာဖြစ်ပါတယ်။ လက်တွေ့အရ အားလုံးပါဝင်ဖို့ တစ်နေရာတည်း တစ်ချိန်တည်း လူတွေအများကြီး စုစည်းဆွေးနွေးဖို့ဆိုတာ အခက်အခဲတွေ အများကြီးရှိပါတယ်။
ပြည်သူတွေအနေနဲ့ နိုင်ငံရေးကိုကြောက်နေတာတို့၊ မပတ်သက်တာတို့ စတာတွေလုပ်နေလို့မရဘူး။ နိုင်ငံရေးက ကိုယ့်ကိုစီမံသွားတာမျိုးခံရနိုင်တယ်။ နိုင်ငံရေးဆိုတာ မပတ်သက်ဘဲနေလို့မရဘူး။ အနည်းဆုံးတော့သိနေရမယ်။ နိုင်ငံရေးနည်းလမ်းနဲ့ ပြုပြင်ပြောင်းလဲဖို့အတွက် ပြည်သူတွေကိုယ်တိုင် ပူးပေါင်းပါဝင်ပြီး တက်တက်ကြွကြွနဲ့ ဝင်ရောက်ဆောင်ရွက်ကြရမယ်။ အထူးသဖြင့် နိုင်ငံသားတွေ ဖြစ်တဲ့အတွက် အနည်းဆုံးတော့ မဲပေးပိုင်ခွင့်ကို ကျင့်သုံးဖို့အရေးကြီးပါတယ်။ ဒီဟာတွေကို ပြည်သူတွေ သိရှိလာတာနဲ့အမျှ ပိုပြီးတော့ မျှော်လင့်ချက်အားကောင်းလာမယ်။ စိတ်ဝင်စားမှုအားကောင်းလာမယ်။
ငြိမ်းချမ်းရေးဖိုရမ် Peace Forum 2025 ငြိမ်းချမ်းရေးရွေးကောက်ပွဲနှင့် ဖက်ဒရယ်စနစ်တို့ ပေါင်းစည်းခြင်းမှ အေးချမ်းသာယာဝပြောသည့် နိုင်ငံတော်သစ်ဆီသို့ သုံးသပ်ဆွေးနွေးပွဲကို နေပြည်တော်ရှိမင်္ဂလာသီရိဟိုတယ်၌ ဇွန် ၂၅ ရက်မှစတင်၍ သုံးရက်တာ ကျင်းပခဲ့သည်။
ထိုကဲ့သို့ဆွေးနွေးပွဲသုံးရက်တာကာလအတွင်း ဆွေးနွေးခဲ့သည်များနှင့် စပ်လျဉ်း၍ တက်ရောက်လာကြသူအချို့၏ စကားသံများကို စုစည်းဖော်ပြအပ်ပါသည်။
ဗိုလ်မှူးကြီး ဝဏ္ဏအောင် အဖွဲ့ဝင်၊ အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှု ညှိနှိုင်းရေးကော်မတီ
Peace Forum ကျင်းပပြုလုပ်ရတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်ကတော့ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ လက်ရှိပကတိအခြေအနေ၊ နိုင်ငံငြိမ်းချမ်းရေး၊ တည်ငြိမ်ရေးနဲ့ တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးနဲ့ ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပနိုင်ဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအတွက်ကဏ္ဍအသီးသီးက တက်ရောက်လာကြသူတွေက အမြင်သဘောထားတွေ၊ အတွေ့အကြုံတွေ မျှဝေဖလှယ်ကြတယ်၊ အလွတ်သဘော ကျယ်ပြန့်စွာဆွေးနွေးကြတယ်၊ ရရှိလာတဲ့အကြံပြုချက်တွေ၊ ဆောင်ရွက်သင့်တာတွေကို ဆက်လက်ကြိုးပမ်းအကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်သွားဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။
သုံးရက်တာမှာ ရွေးကောက်ပွဲနဲ့ရွေးကောက်ပွဲနောက်ပိုင်း ငြိမ်းချမ်းရေးတည်ဆောက်မှုဆိုင်ရာ အခွင့်အလမ်းတွေနဲ့ ပဋိပက္ခအပြီး ပြန်လည်တည်ဆောက်ရေးနဲ့ သဘာဝဘေးအန္တရာယ် ပြန်လည်ထူထောင်ရေးဆိုင်ရာတွေ စတာတွေကို ဆွေးနွေးကြတယ်။
ပြည်တွင်းပညာရှင်တွေက ရွေးကောက်ပွဲအောင်မြင်စွာကျင်းပနိုင်ရေး၊ နိုင်ငံတော်တည်ငြိမ်ရေး၊ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မယ့်နည်းလမ်းတွေ၊ ဒီမိုကရေစီနဲ့ ဖက်ဒရယ်စနစ်ကို အခြေခံတဲ့ ပြည်ထောင်စုတည်ဆောက်ရေးမှာ ငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကို အထောက်အကူပြုနိုင်မယ့် နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းရဲ့အခန်းကဏ္ဍ၊ လူသားချင်းစာနာထောက် ထားမှုဆိုင်ရာလိုအပ်ချက်တွေ၊ လူမှုစီးပွားဘဝစိန်ခေါ်မှုတွေကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းနိုင်ဖို့၊ ပထဝီနိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ ရှုထောင့်အမျိုးမျိုးနဲ့ လေ့လာဆန်းစစ်ပြီးတော့ အသွင်ကူးပြောင်းရေးအတွက် ကျင့်သုံးသင့်တဲ့ နည်းဗျူဟာတွေကို ဝိုင်းဝန်းဆွေးနွေးခဲ့ကြပါတယ်။
အကြမ်းဖက်လုပ်ရပ်တွေနဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးမရရှိနိုင်ပါဘူး။ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးအဖြေရှာခြင်းကသာ ရေရှည်တည်တံ့ ခိုင်မြဲတဲ့ငြိမ်းချမ်းရေးကို တည်ဆောက်နိုင်မယ်ဆိုတာကို လူထုအကြားအသိအမြင်တိုးမြှင့်ရရှိလာစေချင်တယ်။ ဒီလိုဆွေးနွေးပွဲတွေကပဲ နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေးအတွက် ပိုမိုကောင်းမွန်တဲ့ ရေရှည်လုပ်ငန်းစဉ်တွေကို ရေတို၊ ချမှတ်အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်သွားနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဦးအောင်နိုင်ဦး ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး(ငြိမ်း)
လူသားချင်း အထောက်အကူပြုကိစ္စတွေ၊ လူမှုစီးပွားစိန်ခေါ်မှုတွေကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းဖို့ ဒီနေ့ဆွေးနွေးခဲ့ကြတယ်။ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုကိစ္စရပ်တွေက အခြေအနေတစ်ခုမှာ လုပ်ရတာဖြစ်ပေမယ့် လူမှုစီးပွားစိန်ခေါ်မှုတွေက တစိုက်မတ်မတ်ကိုလုပ်နေရမှာဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီနှစ်ခုကို ပေါင်းစပ်ပြီးရွေးကောက်ပွဲပြီးတဲ့အခါ တက်လာမယ့်လွှတ်တော်နဲ့အစိုးရ တက်ညီလက်ညီ စဉ်းစားဆောင်ရွက်ကြဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ ဒီအတွက် ဆွေးနွေးခဲ့ကြပါတယ်။ တခြားကိစ္စရပ်တွေအနေနဲ့ ဆွေးနွေးတာကတော့ လယ်ယာကဏ္ဍက အကြောင်းအရာ တွေလည်းပါပါတယ်။ လယ်ယာကဏ္ဍ အတွက် ဘယ်လိုပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုတွေ လုပ်ဆောင်သင့်တယ်ဆိုတာ၊ သဘာဝတွင်းထွက်တွေနဲ့ပတ်သက်ပြီး ဘယ်လို ဆောင်ရွက်သင့်တယ်ဆိုတာ၊ လူသားချင်းစာနာမှုအထောက်အကူ ပေးအပ်တဲ့အခါထိရောက်မှုရှိအောင် ဘယ်လိုလုပ်သင့် တယ်ဆိုတာမျိုးဆွေးနွေးကြပါတယ်။ ဒီလိုဆွေးနွေးကြတာတွေက အလွှာစုံ ပါဝင်တဲ့အတွက် ကွဲပြားတဲ့အမြင်တွေ ဆုံချက်လာဖြစ်စေပါတယ်။ ကွဲပြားတဲ့ အတွေ့အကြုံတွေဟာလည်း ဆုံချက်လာဖြစ်တယ်။ အသိအမြင်ချင်းဖလှယ်လို့ရတယ်၊ အသိအမြင်ချင်းဖလှယ်ရင်း နားလည်မှုတည်ဆောက်ကြတယ်၊ နားလည်မှုတည်ဆောက်ရင်း ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက်၊ အနာဂတ်နိုင်ငံတော်အတွက်အထောက်အကူဖြစ်တယ်။
ဦးကိုကိုကြီး ဥက္ကဋ္ဌ၊ ပြည်သူ့ပါတီ
ကျွန်တော့်အနေနဲ့ နိုင်ငံတော်ရဲ့ပကတိအခြေအနေနဲ့ ရွေးကောက်ပွဲရဲ့ အရေးပါပုံကိုအဓိကထားပြီး ပါဝင်ဆွေးနွေးခဲ့ပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပပြီးတဲ့အခါ ဥပဒေနဲ့အညီ လွှတ်တော်တွေ အကောင်အထည်ဖော်ဖို့ပါ။ နိုင်ငံတော်ရဲ့ ပကတိအခြေအနေအပေါ်ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ဆွေးနွေးဖြစ်ပါတယ်။ မဲဆန္ဒရှင်တွေရဲ့ မြေပြင်မှာနေရာရွှေ့ပြောင်းနေမှုတွေ၊ ရွေးကောက်ပွဲအတွက် မဲဆန္ဒနယ်မြေ ပမာဏခန့်မှန်းမှုတွေ၊ ရွှေ့ပြောင်းလုပ်သား အရေးကိစ္စတွေအစရှိတာတွေကိုဆွေးနွေး ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲရဲ့ အရေးပါမှုကို သိရှိရမယ်။ ရွေးကောက်ပွဲဟာ အကူးအပြောင်းကာလအဆင့်တစ်ခု ဖြစ်ဖို့အတွက်အရေးပါပါတယ်။ နောက်တစ်ခုက ရွေးကောက်ပွဲအလွန်ကာလအတွက်လည်း စဉ်းစားထားရမယ်။
ဒီရွေးကောက်ပွဲဟာ ယခင့်ယခင် ရွေးကောက်ပွဲတွေနဲ့မတူဘူး။ ရွေးကောက်ပွဲအလွန် သင့်တော်တဲ့အချိန်မှာ ဖွဲ့စည်းပုံ ပြန်လည်သုံးသပ်ခြင်းဆိုင်ရာ ညီလာခံတစ်ခု ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်ကျင်းပဖို့ အကြံပြုဆွေးနွေးခဲ့တာတွေရှိပါတယ်။ ဒီလိုဆွေးနွေးတဲ့ အဝန်းအဝိုင်းကို စတင်တည်ဆောက်ပြီး တဖြည်းဖြည်းနဲ့ တိုးချဲ့သွားခြင်းအားဖြင့် ပို၍ပို၍ ပြည့်စုံတဲ့ဆွေးနွေးပွဲတွေဖြစ်လာမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ လက်တွေ့အရ အားလုံးပါဝင်ဖို့ တစ်နေရာတည်း တစ်ချိန်တည်း လူတွေအများကြီး စုစည်းဆွေးနွေးဖို့ဆိုတာ အခက်အခဲတွေ အများကြီး ရှိပါတယ်။
ပြည်သူတွေအနေနဲ့ နိုင်ငံရေးကို ကြောက်နေတာတို့၊ မပတ်သက်တာတို့ စတာတွေလုပ်နေလို့မရဘူး။ နိုင်ငံရေးက ကိုယ့်ကိုစီမံသွားတာမျိုးခံရနိုင်တယ်။ နိုင်ငံရေးဆိုတာမပတ်သက်ဘဲ နေလို့မရဘူး။ အနည်းဆုံးတော့သိနေရမယ်။ နိုင်ငံရေးနည်းလမ်းနဲ့ ပြုပြင်ပြောင်းလဲဖို့အတွက် ပြည်သူတွေကိုယ်တိုင် ပူးပေါင်းပါဝင်ပြီး တက်တက်ကြွကြွနဲ့ ဝင်ရောက်ဆောင်ရွက်ကြရမယ်။ အထူးသဖြင့် နိုင်ငံသားတွေဖြစ်တဲ့အတွက် အနည်းဆုံးတော့ မဲပေးပိုင်ခွင့်ကိုကျင့်သုံးဖို့အရေးကြီးပါတယ်။ ဒီဟာတွေကို ပြည်သူတွေ သိရှိလာတာနဲ့အမျှ ပိုပြီးတော့မျှော်လင့်ချက်အားကောင်းလာမယ်။ စိတ်ဝင်စားမှု အားကောင်းလာမယ်။
ဒေါ်ချိုချိုကျော်ငြိမ်း ဥက္ကဋ္ဌ၊ ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ
နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးအနေနဲ့ နိုင်ငံရေးအဆက်ဆက် အတွေ့အကြုံတွေအများကြီးရှိခဲ့ပါတယ်။ လက်ရှိနိုင်ငံတော် ဝန်ကြီးချုပ်နဲ့တွေ့ဆုံတိုင်း နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ရဲ့ နိုင်ငံရေးသဘောထားအမြင်တွေ သိရှိခွင့်ရပါတယ်။ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်က နိုင်ငံအတွက် ဖြစ်စေချင်တာတွေ အများကြီးရှိပါတယ်။ နိုင်ငံတော်အပေါ်မှာ စေတနာအများကြီးထားတယ်။ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ရဲ့ မူဝါဒတွေအပေါ်မှာ ဝိုင်းဝန်းလုပ်ဆောင်ပေးဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ကဖက်ဒရယ်ကို လက်ခံတယ်။ ဒီနေရာမှာ ဖက်ဒရယ်ဆိုတာ ခွဲထွက်တာမဟုတ်ဘူး။ ကိုယ့်ပြည်နယ် ကိုယ့်နေရာမှာ ကိုယ့်ဝန်ကြီးချုပ်၊ ကိုယ့်ဒေသက လူတွေနဲ့၊ အခွန်နဲ့ ငြိမ်းငြိမ်းချမ်းချမ်းနေတာကို ပြောတာပါ။ ကျွန်မတို့နိုင်ငံက တိုင်းရင်းသားလူမျိုးပေါင်းစုံ ရှိပါတယ်။ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးပေါင်းစုံရှိကြပေမယ့် ဘယ်နေရာ မှာပဲရှိရှိ ဘယ်တိုင်း၊ ဘယ်ပြည်နယ်မှာပဲ ရှိရှိ အခုကလူမျိုးစုတစ်စုတည်း မဟုတ်တော့ဘဲအားလုံးစုစည်းတည်ရှိနေထိုင်ကြတာများပါတယ်။ အားလုံးက တိုင်းပြည်ချစ်စိတ်ရှိတာ တူညီကြတယ်။ ဒါကြောင့် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုတစ်ခုအနေနဲ့ မဟုတ်ဘဲ အားလုံးစုစည်းလုပ်ဆောင်ရမယ်။ လူမျိုးစွဲတွေ လျှော့ရမယ်။ အားလုံးအတွက်စဉ်းစားရမယ်။
ဦးကိုကို(ကိုကို-စက်မှုတက္ကသိုလ်) ဥက္ကဋ္ဌ ၊ မြန်မာ့ပုံရိပ်ဖော်ညွှန်းရေးအဖွဲ့
ငြိမ်းချမ်းရေးဖိုရမ် ပထမတစ်ရက်ကတော့ ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံကိုအပြင်ကကြည့်တဲ့ နိုင်ငံတကာရဲ့အမြင်၊ ဒုတိယနှစ်ရက်ကတော့ ကျွန်တော်တို့အချင်းချင်းပြန်ကြည့်တဲ့ အတွင်းကအမြင်တွေအားလုံးကို ပေါင်းစပ်ကြတာပါ။ ဖိုရမ်ဆိုတဲ့အတိုင်း ကဏ္ဍအသီးသီးပညာရှင်အသီးသီးက အလွှာပေါင်းစုံအမြင်ပေါင်းစုံ ရှုထောင့်ပေါင်းစုံပါတယ်။ အခုသုံးရက်တာကျင်းပခဲ့တဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးဖိုရမ်က မကြာသေးခင်ကကျင်းပတဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးစကားဝိုင်းရဲ့ အဆက်လို့ပြောရမယ်။ ဒီဖိုရမ်တွေ၊ စကားဝိုင်းတွေအားလုံးက ငြိမ်းချမ်းရေးလမ်းပြမြေပုံကြီးရဲ့ ပွိုင့်လေးတွေလို့ဆိုရမယ်။ ငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ ပတ်သက်လာရင် ငြိမ်းချမ်းအောင်ဘယ်လိုလုပ်မလဲ၊ အားလုံးလက်ခံနိုင်တဲ့ ဘုံသဘောတူညီချက်တွေကို ရှာပြီးသွားရင် အားလုံးသဘောတူလက်ခံနိုင်တဲ့ လက်တွေ့ကျတဲ့အဖြေထွက်မယ်။ နောက်ထပ်သွားရမယ့် ခရီးရှည်အတွက် အင်အားတွေဖြစ်တယ်။ ဆင့်ကဲဆင့်ကဲတိုးတက်ဆွေးနွေးသွားကြရင် ကျွန်တော်တို့လိုလားတဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးကို ကျိန်းသေပေါက်ရဖို့သေချာပါတယ်။
ဦးစောသန်းမြင့် တွဲဖက်အတွင်းရေးမှူး၊ ရှမ်းနှင့် တိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)
အခုကျင်းပတဲ့ဖိုရမ်က ပထမအကြိမ် Peace Talk တုန်းက ဘက်စုံဆွေးနွေးခဲ့တဲ့ အခြေအနေအပေါ် သုံးသပ်ပြီး Peace Talk ကနေ ဖိုရမ်အဆင့်ကို တက်လှမ်းနိုင်ခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ ဒီတစ်ခေါက်မှာ လူဦးရေလည်း ပိုများလာတယ်။ နိုင်ငံတကာက သံတမန်တွေ၊ ကျွမ်းကျင်သူတွေပါလာတဲ့အတွက် သူတို့ရဲ့အကြံဉာဏ်တွေလည်း သိရှိရသလို သူတို့ကိုလည်း နိုင်ငံတော်အစိုးရနဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေပူးပေါင်းပြီး ဘယ်လိုတက်တက်ကြွကြွ နဲ့ စုပေါင်းလုပ်ဆောင်နေတယ်ဆိုတာ ပြသလိုက်နိုင်တယ်လို့မြင်ပါတယ်။
ပထမဆုံးအနေနဲ့ပြောရရင် ရွေးကောက်ပွဲအတွက်ပြင်ဆင်နေကြတဲ့ အခုလိုအချိန်မှာ နိုင်ငံတော်အစိုးရနဲ့ ဒေသအသီးသီးက တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းတွေရဲ့ အခန်းကဏ္ဍဟာ တော်တော်လေး အရေးကြီးပါတယ်။
နိုင်ငံတော်အစိုးရက ရွေးကောက်ပွဲအောင်မြင်အောင် ကျင်းပပေးဖို့ လိုအပ်သလို ဒေသအသီးသီးက EAOs တွေကလည်း ပူးပေါင်းပါဝင်ဖို့လိုတယ်။ ဒုတိယကတော့ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ရဲ့ အခန်းကဏ္ဍဖြစ်ပါတယ်။ ကော်မရှင်အနေနဲ့ ဒေသတိုင်းမှာမျှတတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲဖြစ်အောင်၊ တချို့အငြင်းပွားမှုတွေကို ဥပဒေနဲ့အညီ အမြန်ဆုံးနဲ့ အမှန်ဆုံး ဖြေရှင်းညှိနှိုင်းပေးနိုင်အောင်၊ မြို့နယ်၊ ဒေသတွေက ကော်မရှင်အဖွဲ့ခွဲတွေအထိ ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ ဥပဒေတွေ ကျေညက်အောင်၊ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွေ နားလည်အောင် လေ့ကျင့်ပေးထားဖို့လိုတယ်။
နောက်ဆုံးကတော့ ပြည်သူလူထုပေါ့။ ဒီမိုကရေစီကို အမှန်တကယ်ချစ်မြတ်နိုးရင် ဆန္ဒမဲပေးဖို့လိုတယ်။ ပြည်သူရဲ့ဆန္ဒနဲ့အစိုးရသစ်ကို ဖွဲ့စည်းကြရမှာဖြစ်တယ်။ လက်ရှိနိုင်ငံတော်အစိုးရရဲ့ ရှေ့လုပ်ငန်းစဉ် ငါးရပ်မှာလည်း ဒါကိုအဓိကထားတယ်ဆိုတာကို သတိချပ်ဖို့လိုတယ်။ တစ်ဖက်မှာလည်း ရွေးကောက်ပွဲ ကအရေးကြီးတာနဲ့ ထပ်တူငြိမ်းချမ်းရေးကလည်း အထူးအရေးကြီးတယ်။ ထူးခြားတာက အခုအားလုံး စုရုံးပြီးမြင်တွေ့ကြရတယ်။ အားရစရာကောင်းတယ်။ နောက်ထပ်နောက်ထပ်အဖွဲ့တွေလည်း ပူးပေါင်းဆွေးနွေးကြဖို့ လိုအပ်တဲ့အတွက် ဖိတ်ခေါ်ပါတယ်။ အခုလိုဆွေးနွေးပွဲတွေကနေ မတူညီတဲ့ အမြင်တွေ၊ အတွေ့အကြုံတွေကိုရရှိလာပြီး ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင် နိုင်မယ့်နည်းလမ်းတွေထွက်ပေါ်လာနိုင်မယ်။
MOI
ငြိမ်းချမ်းရေးဖိုရမ် Peace Forum 2025 ငြိမ်းချမ်းရေးရွေးကောက်ပွဲနှင့် ဖက်ဒရယ်စနစ်တို့ ပေါင်းစည်းခြင်းမှ အေးချမ်းသာယာဝပြောသည့် နိုင်ငံတော်သစ်ဆီသို့ သုံးသပ်ဆွေးနွေးပွဲကို နေပြည်တော်ရှိမင်္ဂလာသီရိဟိုတယ်၌ ဇွန် ၂၅ ရက်မှစတင်၍ သုံးရက်တာ ကျင်းပခဲ့သည်။
ထိုကဲ့သို့ဆွေးနွေးပွဲသုံးရက်တာကာလအတွင်း ဆွေးနွေးခဲ့သည်များနှင့် စပ်လျဉ်း၍ တက်ရောက်လာကြသူအချို့၏ စကားသံများကို စုစည်းဖော်ပြအပ်ပါသည်။
ဗိုလ်မှူးကြီး ဝဏ္ဏအောင် အဖွဲ့ဝင်၊ အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှု ညှိနှိုင်းရေးကော်မတီ
Peace Forum ကျင်းပပြုလုပ်ရတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်ကတော့ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ လက်ရှိပကတိအခြေအနေ၊ နိုင်ငံငြိမ်းချမ်းရေး၊ တည်ငြိမ်ရေးနဲ့ တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးနဲ့ ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပနိုင်ဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအတွက်ကဏ္ဍအသီးသီးက တက်ရောက်လာကြသူတွေက အမြင်သဘောထားတွေ၊ အတွေ့အကြုံတွေ မျှဝေဖလှယ်ကြတယ်၊ အလွတ်သဘော ကျယ်ပြန့်စွာဆွေးနွေးကြတယ်၊ ရရှိလာတဲ့အကြံပြုချက်တွေ၊ ဆောင်ရွက်သင့်တာတွေကို ဆက်လက်ကြိုးပမ်းအကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်သွားဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။
သုံးရက်တာမှာ ရွေးကောက်ပွဲနဲ့ရွေးကောက်ပွဲနောက်ပိုင်း ငြိမ်းချမ်းရေးတည်ဆောက်မှုဆိုင်ရာ အခွင့်အလမ်းတွေနဲ့ ပဋိပက္ခအပြီး ပြန်လည်တည်ဆောက်ရေးနဲ့ သဘာဝဘေးအန္တရာယ် ပြန်လည်ထူထောင်ရေးဆိုင်ရာတွေ စတာတွေကို ဆွေးနွေးကြတယ်။
ပြည်တွင်းပညာရှင်တွေက ရွေးကောက်ပွဲအောင်မြင်စွာကျင်းပနိုင်ရေး၊ နိုင်ငံတော်တည်ငြိမ်ရေး၊ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မယ့်နည်းလမ်းတွေ၊ ဒီမိုကရေစီနဲ့ ဖက်ဒရယ်စနစ်ကို အခြေခံတဲ့ ပြည်ထောင်စုတည်ဆောက်ရေးမှာ ငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကို အထောက်အကူပြုနိုင်မယ့် နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းရဲ့အခန်းကဏ္ဍ၊ လူသားချင်းစာနာထောက် ထားမှုဆိုင်ရာလိုအပ်ချက်တွေ၊ လူမှုစီးပွားဘဝစိန်ခေါ်မှုတွေကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းနိုင်ဖို့၊ ပထဝီနိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ ရှုထောင့်အမျိုးမျိုးနဲ့ လေ့လာဆန်းစစ်ပြီးတော့ အသွင်ကူးပြောင်းရေးအတွက် ကျင့်သုံးသင့်တဲ့ နည်းဗျူဟာတွေကို ဝိုင်းဝန်းဆွေးနွေးခဲ့ကြပါတယ်။
အကြမ်းဖက်လုပ်ရပ်တွေနဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးမရရှိနိုင်ပါဘူး။ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးအဖြေရှာခြင်းကသာ ရေရှည်တည်တံ့ ခိုင်မြဲတဲ့ငြိမ်းချမ်းရေးကို တည်ဆောက်နိုင်မယ်ဆိုတာကို လူထုအကြားအသိအမြင်တိုးမြှင့်ရရှိလာစေချင်တယ်။ ဒီလိုဆွေးနွေးပွဲတွေကပဲ နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေးအတွက် ပိုမိုကောင်းမွန်တဲ့ ရေရှည်လုပ်ငန်းစဉ်တွေကို ရေတို၊ ချမှတ်အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်သွားနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဦးအောင်နိုင်ဦး ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး(ငြိမ်း)
လူသားချင်း အထောက်အကူပြုကိစ္စတွေ၊ လူမှုစီးပွားစိန်ခေါ်မှုတွေကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းဖို့ ဒီနေ့ဆွေးနွေးခဲ့ကြတယ်။ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုကိစ္စရပ်တွေက အခြေအနေတစ်ခုမှာ လုပ်ရတာဖြစ်ပေမယ့် လူမှုစီးပွားစိန်ခေါ်မှုတွေက တစိုက်မတ်မတ်ကိုလုပ်နေရမှာဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီနှစ်ခုကို ပေါင်းစပ်ပြီးရွေးကောက်ပွဲပြီးတဲ့အခါ တက်လာမယ့်လွှတ်တော်နဲ့အစိုးရ တက်ညီလက်ညီ စဉ်းစားဆောင်ရွက်ကြဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ ဒီအတွက် ဆွေးနွေးခဲ့ကြပါတယ်။ တခြားကိစ္စရပ်တွေအနေနဲ့ ဆွေးနွေးတာကတော့ လယ်ယာကဏ္ဍက အကြောင်းအရာ တွေလည်းပါပါတယ်။ လယ်ယာကဏ္ဍ အတွက် ဘယ်လိုပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုတွေ လုပ်ဆောင်သင့်တယ်ဆိုတာ၊ သဘာဝတွင်းထွက်တွေနဲ့ပတ်သက်ပြီး ဘယ်လို ဆောင်ရွက်သင့်တယ်ဆိုတာ၊ လူသားချင်းစာနာမှုအထောက်အကူ ပေးအပ်တဲ့အခါထိရောက်မှုရှိအောင် ဘယ်လိုလုပ်သင့် တယ်ဆိုတာမျိုးဆွေးနွေးကြပါတယ်။ ဒီလိုဆွေးနွေးကြတာတွေက အလွှာစုံ ပါဝင်တဲ့အတွက် ကွဲပြားတဲ့အမြင်တွေ ဆုံချက်လာဖြစ်စေပါတယ်။ ကွဲပြားတဲ့ အတွေ့အကြုံတွေဟာလည်း ဆုံချက်လာဖြစ်တယ်။ အသိအမြင်ချင်းဖလှယ်လို့ရတယ်၊ အသိအမြင်ချင်းဖလှယ်ရင်း နားလည်မှုတည်ဆောက်ကြတယ်၊ နားလည်မှုတည်ဆောက်ရင်း ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက်၊ အနာဂတ်နိုင်ငံတော်အတွက်အထောက်အကူဖြစ်တယ်။
ဦးကိုကိုကြီး ဥက္ကဋ္ဌ၊ ပြည်သူ့ပါတီ
ကျွန်တော့်အနေနဲ့ နိုင်ငံတော်ရဲ့ပကတိအခြေအနေနဲ့ ရွေးကောက်ပွဲရဲ့ အရေးပါပုံကိုအဓိကထားပြီး ပါဝင်ဆွေးနွေးခဲ့ပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပပြီးတဲ့အခါ ဥပဒေနဲ့အညီ လွှတ်တော်တွေ အကောင်အထည်ဖော်ဖို့ပါ။ နိုင်ငံတော်ရဲ့ ပကတိအခြေအနေအပေါ်ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ဆွေးနွေးဖြစ်ပါတယ်။ မဲဆန္ဒရှင်တွေရဲ့ မြေပြင်မှာနေရာရွှေ့ပြောင်းနေမှုတွေ၊ ရွေးကောက်ပွဲအတွက် မဲဆန္ဒနယ်မြေ ပမာဏခန့်မှန်းမှုတွေ၊ ရွှေ့ပြောင်းလုပ်သား အရေးကိစ္စတွေအစရှိတာတွေကိုဆွေးနွေး ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲရဲ့ အရေးပါမှုကို သိရှိရမယ်။ ရွေးကောက်ပွဲဟာ အကူးအပြောင်းကာလအဆင့်တစ်ခု ဖြစ်ဖို့အတွက်အရေးပါပါတယ်။ နောက်တစ်ခုက ရွေးကောက်ပွဲအလွန်ကာလအတွက်လည်း စဉ်းစားထားရမယ်။
ဒီရွေးကောက်ပွဲဟာ ယခင့်ယခင် ရွေးကောက်ပွဲတွေနဲ့မတူဘူး။ ရွေးကောက်ပွဲအလွန် သင့်တော်တဲ့အချိန်မှာ ဖွဲ့စည်းပုံ ပြန်လည်သုံးသပ်ခြင်းဆိုင်ရာ ညီလာခံတစ်ခု ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်ကျင်းပဖို့ အကြံပြုဆွေးနွေးခဲ့တာတွေရှိပါတယ်။ ဒီလိုဆွေးနွေးတဲ့ အဝန်းအဝိုင်းကို စတင်တည်ဆောက်ပြီး တဖြည်းဖြည်းနဲ့ တိုးချဲ့သွားခြင်းအားဖြင့် ပို၍ပို၍ ပြည့်စုံတဲ့ဆွေးနွေးပွဲတွေဖြစ်လာမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ လက်တွေ့အရ အားလုံးပါဝင်ဖို့ တစ်နေရာတည်း တစ်ချိန်တည်း လူတွေအများကြီး စုစည်းဆွေးနွေးဖို့ဆိုတာ အခက်အခဲတွေ အများကြီး ရှိပါတယ်။
ပြည်သူတွေအနေနဲ့ နိုင်ငံရေးကို ကြောက်နေတာတို့၊ မပတ်သက်တာတို့ စတာတွေလုပ်နေလို့မရဘူး။ နိုင်ငံရေးက ကိုယ့်ကိုစီမံသွားတာမျိုးခံရနိုင်တယ်။ နိုင်ငံရေးဆိုတာမပတ်သက်ဘဲ နေလို့မရဘူး။ အနည်းဆုံးတော့သိနေရမယ်။ နိုင်ငံရေးနည်းလမ်းနဲ့ ပြုပြင်ပြောင်းလဲဖို့အတွက် ပြည်သူတွေကိုယ်တိုင် ပူးပေါင်းပါဝင်ပြီး တက်တက်ကြွကြွနဲ့ ဝင်ရောက်ဆောင်ရွက်ကြရမယ်။ အထူးသဖြင့် နိုင်ငံသားတွေဖြစ်တဲ့အတွက် အနည်းဆုံးတော့ မဲပေးပိုင်ခွင့်ကိုကျင့်သုံးဖို့အရေးကြီးပါတယ်။ ဒီဟာတွေကို ပြည်သူတွေ သိရှိလာတာနဲ့အမျှ ပိုပြီးတော့မျှော်လင့်ချက်အားကောင်းလာမယ်။ စိတ်ဝင်စားမှု အားကောင်းလာမယ်။
ဒေါ်ချိုချိုကျော်ငြိမ်း ဥက္ကဋ္ဌ၊ ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ
နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးအနေနဲ့ နိုင်ငံရေးအဆက်ဆက် အတွေ့အကြုံတွေအများကြီးရှိခဲ့ပါတယ်။ လက်ရှိနိုင်ငံတော် ဝန်ကြီးချုပ်နဲ့တွေ့ဆုံတိုင်း နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ရဲ့ နိုင်ငံရေးသဘောထားအမြင်တွေ သိရှိခွင့်ရပါတယ်။ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်က နိုင်ငံအတွက် ဖြစ်စေချင်တာတွေ အများကြီးရှိပါတယ်။ နိုင်ငံတော်အပေါ်မှာ စေတနာအများကြီးထားတယ်။ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ရဲ့ မူဝါဒတွေအပေါ်မှာ ဝိုင်းဝန်းလုပ်ဆောင်ပေးဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ကဖက်ဒရယ်ကို လက်ခံတယ်။ ဒီနေရာမှာ ဖက်ဒရယ်ဆိုတာ ခွဲထွက်တာမဟုတ်ဘူး။ ကိုယ့်ပြည်နယ် ကိုယ့်နေရာမှာ ကိုယ့်ဝန်ကြီးချုပ်၊ ကိုယ့်ဒေသက လူတွေနဲ့၊ အခွန်နဲ့ ငြိမ်းငြိမ်းချမ်းချမ်းနေတာကို ပြောတာပါ။ ကျွန်မတို့နိုင်ငံက တိုင်းရင်းသားလူမျိုးပေါင်းစုံ ရှိပါတယ်။ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးပေါင်းစုံရှိကြပေမယ့် ဘယ်နေရာ မှာပဲရှိရှိ ဘယ်တိုင်း၊ ဘယ်ပြည်နယ်မှာပဲ ရှိရှိ အခုကလူမျိုးစုတစ်စုတည်း မဟုတ်တော့ဘဲအားလုံးစုစည်းတည်ရှိနေထိုင်ကြတာများပါတယ်။ အားလုံးက တိုင်းပြည်ချစ်စိတ်ရှိတာ တူညီကြတယ်။ ဒါကြောင့် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုတစ်ခုအနေနဲ့ မဟုတ်ဘဲ အားလုံးစုစည်းလုပ်ဆောင်ရမယ်။ လူမျိုးစွဲတွေ လျှော့ရမယ်။ အားလုံးအတွက်စဉ်းစားရမယ်။
ဦးကိုကို(ကိုကို-စက်မှုတက္ကသိုလ်) ဥက္ကဋ္ဌ ၊ မြန်မာ့ပုံရိပ်ဖော်ညွှန်းရေးအဖွဲ့
ငြိမ်းချမ်းရေးဖိုရမ် ပထမတစ်ရက်ကတော့ ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံကိုအပြင်ကကြည့်တဲ့ နိုင်ငံတကာရဲ့အမြင်၊ ဒုတိယနှစ်ရက်ကတော့ ကျွန်တော်တို့အချင်းချင်းပြန်ကြည့်တဲ့ အတွင်းကအမြင်တွေအားလုံးကို ပေါင်းစပ်ကြတာပါ။ ဖိုရမ်ဆိုတဲ့အတိုင်း ကဏ္ဍအသီးသီးပညာရှင်အသီးသီးက အလွှာပေါင်းစုံအမြင်ပေါင်းစုံ ရှုထောင့်ပေါင်းစုံပါတယ်။ အခုသုံးရက်တာကျင်းပခဲ့တဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးဖိုရမ်က မကြာသေးခင်ကကျင်းပတဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးစကားဝိုင်းရဲ့ အဆက်လို့ပြောရမယ်။ ဒီဖိုရမ်တွေ၊ စကားဝိုင်းတွေအားလုံးက ငြိမ်းချမ်းရေးလမ်းပြမြေပုံကြီးရဲ့ ပွိုင့်လေးတွေလို့ဆိုရမယ်။ ငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ ပတ်သက်လာရင် ငြိမ်းချမ်းအောင်ဘယ်လိုလုပ်မလဲ၊ အားလုံးလက်ခံနိုင်တဲ့ ဘုံသဘောတူညီချက်တွေကို ရှာပြီးသွားရင် အားလုံးသဘောတူလက်ခံနိုင်တဲ့ လက်တွေ့ကျတဲ့အဖြေထွက်မယ်။ နောက်ထပ်သွားရမယ့် ခရီးရှည်အတွက် အင်အားတွေဖြစ်တယ်။ ဆင့်ကဲဆင့်ကဲတိုးတက်ဆွေးနွေးသွားကြရင် ကျွန်တော်တို့လိုလားတဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးကို ကျိန်းသေပေါက်ရဖို့သေချာပါတယ်။
ဦးစောသန်းမြင့် တွဲဖက်အတွင်းရေးမှူး၊ ရှမ်းနှင့် တိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)
အခုကျင်းပတဲ့ဖိုရမ်က ပထမအကြိမ် Peace Talk တုန်းက ဘက်စုံဆွေးနွေးခဲ့တဲ့ အခြေအနေအပေါ် သုံးသပ်ပြီး Peace Talk ကနေ ဖိုရမ်အဆင့်ကို တက်လှမ်းနိုင်ခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ ဒီတစ်ခေါက်မှာ လူဦးရေလည်း ပိုများလာတယ်။ နိုင်ငံတကာက သံတမန်တွေ၊ ကျွမ်းကျင်သူတွေပါလာတဲ့အတွက် သူတို့ရဲ့အကြံဉာဏ်တွေလည်း သိရှိရသလို သူတို့ကိုလည်း နိုင်ငံတော်အစိုးရနဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေပူးပေါင်းပြီး ဘယ်လိုတက်တက်ကြွကြွ နဲ့ စုပေါင်းလုပ်ဆောင်နေတယ်ဆိုတာ ပြသလိုက်နိုင်တယ်လို့မြင်ပါတယ်။
ပထမဆုံးအနေနဲ့ပြောရရင် ရွေးကောက်ပွဲအတွက်ပြင်ဆင်နေကြတဲ့ အခုလိုအချိန်မှာ နိုင်ငံတော်အစိုးရနဲ့ ဒေသအသီးသီးက တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းတွေရဲ့ အခန်းကဏ္ဍဟာ တော်တော်လေး အရေးကြီးပါတယ်။
နိုင်ငံတော်အစိုးရက ရွေးကောက်ပွဲအောင်မြင်အောင် ကျင်းပပေးဖို့ လိုအပ်သလို ဒေသအသီးသီးက EAOs တွေကလည်း ပူးပေါင်းပါဝင်ဖို့လိုတယ်။ ဒုတိယကတော့ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ရဲ့ အခန်းကဏ္ဍဖြစ်ပါတယ်။ ကော်မရှင်အနေနဲ့ ဒေသတိုင်းမှာမျှတတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲဖြစ်အောင်၊ တချို့အငြင်းပွားမှုတွေကို ဥပဒေနဲ့အညီ အမြန်ဆုံးနဲ့ အမှန်ဆုံး ဖြေရှင်းညှိနှိုင်းပေးနိုင်အောင်၊ မြို့နယ်၊ ဒေသတွေက ကော်မရှင်အဖွဲ့ခွဲတွေအထိ ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ ဥပဒေတွေ ကျေညက်အောင်၊ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွေ နားလည်အောင် လေ့ကျင့်ပေးထားဖို့လိုတယ်။
နောက်ဆုံးကတော့ ပြည်သူလူထုပေါ့။ ဒီမိုကရေစီကို အမှန်တကယ်ချစ်မြတ်နိုးရင် ဆန္ဒမဲပေးဖို့လိုတယ်။ ပြည်သူရဲ့ဆန္ဒနဲ့အစိုးရသစ်ကို ဖွဲ့စည်းကြရမှာဖြစ်တယ်။ လက်ရှိနိုင်ငံတော်အစိုးရရဲ့ ရှေ့လုပ်ငန်းစဉ် ငါးရပ်မှာလည်း ဒါကိုအဓိကထားတယ်ဆိုတာကို သတိချပ်ဖို့လိုတယ်။ တစ်ဖက်မှာလည်း ရွေးကောက်ပွဲ ကအရေးကြီးတာနဲ့ ထပ်တူငြိမ်းချမ်းရေးကလည်း အထူးအရေးကြီးတယ်။ ထူးခြားတာက အခုအားလုံး စုရုံးပြီးမြင်တွေ့ကြရတယ်။ အားရစရာကောင်းတယ်။ နောက်ထပ်နောက်ထပ်အဖွဲ့တွေလည်း ပူးပေါင်းဆွေးနွေးကြဖို့ လိုအပ်တဲ့အတွက် ဖိတ်ခေါ်ပါတယ်။ အခုလိုဆွေးနွေးပွဲတွေကနေ မတူညီတဲ့ အမြင်တွေ၊ အတွေ့အကြုံတွေကိုရရှိလာပြီး ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင် နိုင်မယ့်နည်းလမ်းတွေထွက်ပေါ်လာနိုင်မယ်။
MOI
အားလုံးမင်္ဂလာပါခင်ဗျာ။ ဒီနေ့မှာတော့ ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံမှာ မကြာမီကျင်းပတော့မယ့် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲနဲ့ပတ်သက်ပြီး မိဘပြည်သူများကို အသိပေးပြောကြားလိုတာများ ကို အသိပေးပြောကြားသွားမှာဖြစ်ပါတယ်။ ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၁)ကို အခုလာမယ့် ဒီဇင်ဘာလ ၂၈ ရက်နေ့မှာ စတင်ကျင်းပမှာဖြစ်ပါတယ်။ မိဘပြည်သူများလည်း အားလုံးသိရှိပြီးဖြစ်ပါတယ်။ ဒီနေ့ဆိုရင် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကျင်းပဖို့ ရက်ပေါင်း ၄၈ ရက်သာလိုတော့တာဖြစ်ပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲအပိုင်း (၂) ကိုလည်း ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁၁ ရက်နေ့မှာ ကျင်းပသွားမှာဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလိုပဲရွေးကောက်ပွဲအပိုင်း (၃) ကိုလည်း ရွေးကောက်ပွဲအပိုင်း (၂)ရဲ့ နှစ်ပတ်ခြားအကြာမှာ ကျင်းပသွားမှာဖြစ်ပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲနဲ့ပတ်သက်ပြီး တချို့မလိုလားသူတွေက မိဘပြည်သူများ ထင်ယောင်ထင်မှားဖြစ်အောင် အမျိုးမျိုးပြောဆိုနေကြတာတွေ၊ သွေးထိုးလှုံ့ဆော်ပေးနေတာကိုလည်း တွေ့ရှိနေရပါတယ်။ ဒါတွေနဲ့ပတ်သက်ပြီး ပြည်သူများအသိအမြင်ရှင်းလင်းစေဖို့အတွက် ကျွန်တော်ပြောကြားသွားမှာဖြစ်ပါတယ်။
ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံမှာ ကိုယ့်ထီးကိုယ်နန်းနဲ့နေထိုင်ခဲ့ရပြီး ဘုရင်စနစ်ကို ကျင့်သုံးခဲ့တဲ့အတွက် ရွေးကောက်ပွဲဆိုတာမရှိခဲ့ပါဘူး။ ဒါပေမယ့် ကိုလိုနီခေတ်မှာတော့ မြန်မာနိုင်ငံသားတွေရဲ့ နိုင်ငံရေးအသိအမြင် တိုးတက်ပြောင်းလဲလာမှုနဲ့အတူ နယ်ချဲ့အင်္ဂလိပ်အစိုးရဟာ အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်တွေကို တိုးမြှင့်ပြောင်းလဲပေးခဲ့ရပါတယ်။ ၁၉၂၀ ပြည့်နှစ်မှာ ဂျီစီဘီအေအသင်းကြီး ပေါ်ပေါက်လာပြီး ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့် (Home Rule) ကို တောင်းဆိုခဲ့ပါတယ်။ နယ်ချဲ့အင်္ဂလိပ်အစိုးရဟာ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ကိုတိုးမြှင့်မပေးဘဲ ဒိုင်အာခီ(Dyarchy)လို့ခေါ်တဲ့ နှစ်ဦးနှစ်ဖွဲ့အုပ်ချုပ်ရေးကို တိုးမြှင့်ဖော်ဆောင်ပေးခဲ့ပါတယ်။ ဒိုင်အာခီအုပ်ချုပ်ရေးစနစ်ကို အကောင် အထည်ဖော်တဲ့အခါ ဥပဒေပြုကောင်စီအတွက် ရွေးကောက်ပွဲကို ၁၉၂၂ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၁ ရက်နေ့မှာ ကျင်းပပေးခဲ့ပါတယ်။ ဒီရွေးကောက်ပွဲဟာ ကျွန်တော်တို့ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ပထမဆုံးသော ရွေးကောက်ပွဲဖြစ်တယ်ဆိုတာ သမိုင်းမှတ်တမ်းတွေအရ လေ့လာတွေ့ရှိရပါတယ်။
မြန်မာနိုင်ငံမှာကျင်းပခဲ့တဲ့ ရွေးကောက်ပွဲတွေကိုပြန်ပြီး လေ့လာကြည့်ရင် ၁၉၂၂ ခုနှစ်ကနေ ၁၉၄၇ ခုနှစ်ထိ ရွေးကောက်ပွဲ ၆ ကြိမ်၊ ပါလီမန်ခေတ်(၁၉၄၈ ခုနှစ်ကနေ ၁၉၆၂ ခုနှစ်)မှာ ရွေးကောက်ပွဲ ၃ ကြိမ်၊ မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ် (၁၉၆၂ ခုနှစ်ကနေ ၁၉၈၈ ခုနှစ်) မှာ ရွေးကောက်ပွဲ ၄ ကြိမ်၊ နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့၊ နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ (၁၉၈၈-၂၀၁၀)မှာ ရွေးကောက်ပွဲ ၁ ကြိမ်၊ ဒီမိုကရေစီခေတ် (၂၀၁၀ ကနေ ယနေ့အထိ) ရွေးကောက်ပွဲ ၆ ကြိမ်၊ အဲ့မှာတော့ ရွေးကောက်ပွဲ ၃ကြိမ်နဲ့ ကြားဖြတ် ရွေးကောက်ပွဲ ၃ကြိမ်တို့ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါတွေဟာ ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံသူ နိုင်ငံသားတွေဟာ ရွေးကောက်ပွဲမဲရွေးချယ်မှုစနစ်နဲ့ မစိမ်းဘူး၊ နီးစပ်မှုရှိတာကို ပေါ်လွင်စေပါတယ်။ နိုင်ငံတော်အစိုးရတွေက ရွေးကောက်ပွဲကိုကျင်းပပေးခဲ့ပြီး ခေတ်အဆက်ဆက်က နိုင်ငံသားတွေကလည်း မိမိတို့ရဲ့ အခွင့်အရေးကို အမိအရအသုံးချပြီး မဲပေးရွေးချယ်မှုတွေကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြတာဖြစ်ပါတယ်။
ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံမှာ ပြည်သူလူထု လိုလားတောင့်တတဲ့ ပါတီစုံဒီမိုကရေစီစနစ်ကို ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ(၂၀၀၈ ခုနှစ်)နဲ့အညီ အကောင်အထည်ဖော်နေတာဖြစ်ပါတယ်။ ပါတီစုံဒီမိုကရေစီစနစ်အတွက် ပထမအကြိမ်ရွေးကောက်ပွဲကို ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့မှာကျင်းပခဲ့ပြီး ၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၃၁ ရက်နေ့မှာ ပထမအကြိမ် လွှတ်တော်အစည်းအဝေးကို ကျင်းပနိုင်ခဲ့ပါတယ်။ ဒုတိယအကြိမ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲကိုတော့ ၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့မှာ ကျင်းပခဲ့တယ်။ ဒုတိယအကြိမ်လွှတ်တော်အစည်းအဝေးကို ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက် နေ့မှာ ကျင်းပခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ တတိယအကြိမ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကိုတော့ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့မှာ ကျင်းပခဲ့ပါတယ်။ အဲ့ဒီရွေးကောက်ပွဲမှာ မဲမသမာမှုများစွာ ဖြစ်ပွားခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီတုန်းက ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ရဲ့ တရားဝင်ထုတ်ပြန်ချက်အရ မဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိသူဟာ ၃၈ သန်း ခန့်ရှိပါတယ်။ မဲမသမာမှုဖြစ် နိုင်ကြောင်းတွေ့ရှိခဲ့တဲ့ အရေအတွက်ကတော့ ၁၀.၄ သန်းခန့်ဖြစ်ပါတယ်။ တစ်ထောင်လည်းမဟုတ်သလို တစ်သောင်းလည်းမဟုတ်ပါဘူး။ ဒီလိုပဲ တစ်သိန်းလည်းမဟုတ်သလို တစ်သန်းလည်းမဟုတ်ပါဘူး၊ ဆယ်သန်းကျော်ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါဟာမဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိတဲ့ သူတွေရဲ့လေးပုံတစ်ပုံခန့် ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီမဲမသမာမှုတွေအတွက် နိုင်ငံရေးပါတီတွေနဲ့တပ်မတော်ဟာ ပထမအဆင့် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ကို ဥပဒေလုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွေနဲ့အညီ ဖြေရှင်းပေးဖို့ ပြောခဲ့ပါတယ်။ ဒါကိုငြင်းဆန်တဲ့အတွက် ဒုတိယအဆင့် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် အထူးအစည်း အဝေးခေါ်ပေးဖို့ နည်းစနစ်တကျတောင်းဆိုတာကိုလည်း ထပ်မံငြင်းဆန်ခဲ့ပါတယ်။ တတိယအဆင့် အစိုးရ၊ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်၊ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်တစ်ခုခုက နည်းလမ်းရှာဖြေရှင်းပေးဖို့ ထပ်မံတောင်းဆိုတော့လည်း ငြင်းဆန်ခဲ့ပါတယ်။ ဒီအဆင့်တွေအားလုံးပြီးတော့ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ အစည်းအဝေးခေါ်ပေးဖို့ နှစ်ကြိမ်တိုင်တိုင်တောင်းဆိုခဲ့တာမှာလည်း ဖြေရှင်းဆောင်ရွက်ပေးခဲ့ခြင်းမရှိပါဘူး။ ဒီလိုဖြေရှင်းမပေးဘဲ တတိယအကြိမ် လွှတ်တော်ခေါ်ယူကျင်းပပြီး အစိုးရဖွဲ့ဖို့ အတင်းအဓမ္မဆောင်ရွက်ခဲ့တဲ့အတွက် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ(၂၀၀၈ခုနှစ်) အရေးပေါ်ကာလဆိုင်ရာ ပြဋ္ဌာန်းချက်များနှင့်အညီ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့မှာ တပ်မတော်က နိုင်ငံတော်ရဲ့တာဝန်အရပ်ရပ်ကို ရယူခဲ့ရတာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါတွေဘာကြောင့်ပြန်ပြောနေရသလဲဆိုတော့ ဒီဖြစ်စဉ်တွေမှာ ဘယ်သူတွေက ဥပဒေနဲ့အညီ တရားနည်းလမ်းတကျ တောင်းဆိုခဲ့တယ်၊ ဘယ်သူတွေက ဥပဒေကို လျစ်လျူရှုမျက်ကွယ်ပြုခဲ့သလဲဆိုတာကို သမိုင်းကျေစေချင်လို့ ပြန်လည်ပြောပေးရခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ ဒီဖြစ်စဉ်တွေမှာ ကျွန်တော်ကိုယ်တိုင်လည်း တပ်မတော်သတင်းမှန် ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့အနေနဲ့ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွေ အကြိမ်ကြိမ်ပြုလုပ်ခဲ့တယ်။ နိုင်ငံတကာမီဒီယာတွေရဲ့ ရှေ့မှာပဲ အထောက်အထားခိုင်လုံစွာနဲ့ ပြောပြခဲ့တယ်။ အထောက်အထားခိုင်လုံစွာနဲ့ သက်သေပြခဲ့ပြီးဖြစ်ပါတယ်။ မဲမသမာမှုဖြစ်ခဲ့တာကို တရားနည်းလမ်းတကျ ဖြေရှင်းမပေးဘဲ နိုင်ငံတော်အာဏာကို အဓမ္မနည်းနဲ့ ရယူဖို့ကြိုးစားခဲ့တဲ့ NLD အစိုးရနဲ့ သူတို့ ဖွဲ့စည်းပေးထားတဲ့ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်တို့ကသာ ပြည်သူလူထုတစ်ရပ်လုံးနဲ့ နိုင်ငံတော်ရဲ့ စစ်မှန်စည်းကမ်းပြည့်ဝတဲ့ ပါတီစုံဒီမိုကရေစီစနစ် လျှောက်လှမ်းမှုကို ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ဖျက်ဆီးခဲ့ခြင်းသာဖြစ်ပါတယ်။ ပြည်သူတွေလိုလား တောင့်တခဲ့တဲ့၊ ဒီလိုဖျက်ဆီးခံရတဲ့ ပါတီစုံဒီမိုကရေစီစနစ်ကို ကျွန်တော်တို့က နည်းစနစ်ကျစွာ ပြန်လည်တည်ဆောက်ပေးနေခြင်းဖြစ်ပါတယ်။
ကျွန်တော်တို့ကျင့်သုံးတဲ့ ဒီမိုကရေစီစနစ်အရ မိမိကိုယ်စားဆောင်ရွက်မယ့် လွှတ်တော်ကိုယ်စား လှယ်တွေကို ပြည်သူလူထုက ရွေးကောက်တင်မြှောက်ပေးရတာဖြစ်ပါတယ်။ ယခုကျင်းပမယ့် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲမှာ မဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိတဲ့ နိုင်ငံသားတိုင်းကိုလည်း မဲပေးကြပါလို့ အလေးအနက်ထား တိုက်တွန်းပြောကြားလိုပါတယ်။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ ရွေးကောက်ပွဲဆိုတာ ပြည်သူ့အသံကို နားထောင်၊ ပြည်သူတွေရဲ့ ကောင်းကျိုးဆန္ဒကို ဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်တဲ့ အမြန်ဆုံးသော ယန္တရားစနစ်တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်တော် ထပ်ပြောပါမယ်။ ရွေးကောက်ပွဲဆိုတာ ပြည်သူ့အသံကို နားထောင်၊ ပြည်သူတွေရဲ့ ကောင်းကျိုးဆန္ဒကို ဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်တဲ့ အမြန်ဆုံးသော ယန္တရားစနစ်တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ ဒီရွေးကောက်ပွဲမှာ ပြည်သူလူထုအနေနဲ့ ကိုယ်နဲ့အမြင်တူတဲ့သူတွေ၊ ကိုယ်ဖြစ်လိုတဲ့ ဆန္ဒကို ထပ်တူ သို့မဟုတ် အနီးစပ်ဆုံးဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်တဲ့သူတွေ၊ နိုင်ငံတော်ရဲ့ အကျိုးစီးပွား၊ ပြည်သူလူထုရဲ့ အကျိုးစီးပွားကို ကိုယ်စားပြုဖော်ဆောင်ပေးနိုင်တဲ့သူတွေကို ကိုယ်တိုင်ရှာဖွေ ရွေးချယ်ခွင့် ရရှိမှာဖြစ်ပါတယ်။ ကိုယ်ရွေးချယ်ပေးလိုက်တဲ့ ရွေးကောက်ခံကိုယ်စားလှယ်ဟာ ကိုယ့်အပေါ်၊ ကိုယ့်ဒေသအပေါ် တာဝန်ယူမှု၊ တာဝန်ခံမှုအပြည့်ရှိနေစေဖို့ စောင့်ကြည့်ထိန်းသိမ်းနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲမှာ မဲပေးသူများလေလေ ရွေးကောက်ခံကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးဟာပိုပြီး တာဝန်ရှိလေလေဖြစ်ပါတယ်။ ကိုယ်ဖြစ်ချင်တာ၊ ကိုယ်လိုအပ်တာကအစပြုလို့ ကိုယ့်ပတ်ဝန်းကျင်၊ ကိုယ့်မြို့၊ ကိုယ့်ရွာ၊ ကိုယ့်ဒေသတိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ကောင်းကျိုးလိုရာဆန္ဒတွေ၊ ဖြစ်သင့်ဖြစ်ထိုက်တဲ့ ဆန္ဒတွေကို ကိုယ်ရွေးချယ်ထားတဲ့ ကိုယ်စားလှယ်ကတစ်ဆင့် အစိုးရဆီကိုတောင်းဆိုနိုင်ခွင့်ရရှိမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအခွင့်အရေးကို မိဘပြည်သူအားလုံးက လက်လွှတ်ဆုံးရှုံးမခံကြဖို့လည်း ပြောလိုပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ ရွေးကောက်ပွဲနဲ့ပတ်သက်ပြီး နိုင်ငံတကာ အသိအမှတ်ပြုမှုဆိုတာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ကျွန်တော်ပြောလိုပါတယ်။
၂၀၂၄ ခုနှစ်က ကမ္ဘာတစ်ဝန်းမှာကျင်းပခဲ့တဲ့ ရွေးကောက်ပွဲများမှာ တည်ဆဲအစိုးရတွေအပေါ် နိုင်ငံတကာက ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှုတွေပါဝင်တဲ့ အတင်းအကျပ်ပြုလုပ်မှု ဖြစ်စဉ်များကိုလည်း ကျွန်တော်တို့တွေ့မြင်နိုင်ပါတယ်။ နိုင်ငံတကာ ဒီမိုကရေစီနဲ့ ရွေးကောက်ပွဲအထောက်အကူပြုအဖွဲ့ ရဲ့ ဝက်ဘ်ဆိုက်မှာ ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ နှစ်စဉ်အစီရင်ခံစာအရ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းလုံးမှာ ကျင်းပပြုလုပ် ခဲ့တဲ့ရွေးကောက်ပွဲ ၇၄ ခု အနက် ၂၂ ခုသာ တည်ငြိမ်စွာ ကျင်းပနိုင်ခဲ့တာကိုတွေ့ရပါတယ်။ ကျန်တဲ့ ရွေးကောက်ပွဲတွေမှာတော့ သပိတ်မှောက်တာတွေ၊ ရလဒ်အငြင်းပွားတာတွေ၊ ဆန္ဒပြတာတွေနဲ့ အကြမ်း ဖက်မှုတချို့တောင်မှ ဖြစ်ပွားခဲ့ပါတယ်။ နိုင်ငံတကာရဲ့ ဝေဖန်မှု၊ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှုတွေကိုလည်း တွေ့ရပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲတစ်ခုကို သမာသမတ်ရှိစွာ ကျင်းပနိုင်ခြင်းဟာ သက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံများရဲ့ နိုင်ငံရေးရေချိန်နဲ့သာသက်ဆိုင်ပြီး ကမ္ဘာတစ်ဝန်း လုံးမှာရှိတဲ့ ဒီမိုကရေစီ ရင့်သန်ပါတယ်ဆိုတဲ့ နိုင်ငံများတောင်မှ ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာရလဒ်များနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဝေဖန်ခံရမှု၊ စိန်ခေါ်မှုများနဲ့ ရင်ဆိုင်ရလေ့ရှိတတ်ကြပါတယ်။
ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံဟာ သမိုင်းကြောင်းအရဖြစ်စေ၊ နိုင်ငံရေးမူအရဖြစ်စေ အချုပ်အခြာအာဏာ ပိုင်ပြီးလွတ်လပ်တဲ့ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံရဲ့ အချုပ်အခြာအာဏာဟာ မြန်မာနိုင်ငံသားများထံမှ ဆင်းသက်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံတော်တစ်ဝန်းလုံးမှာ တည်ပါတယ်။ ပြီးတော့ နိုင်ငံတော်ရဲ့ နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒဟာ လွတ်လပ်၍ တက်ကြွပြီး ဘက်မလိုက်တဲ့ဝါဒကို ကျင့်သုံးနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံဟာ ဘယ်တုန်းကမှ၊ နောင်လည်း ဘယ်တော့မှ သူများတိုင်းပြည်ရဲ့ ပြည်တွင်းရေးကို ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒီလိုပါပဲ... ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံရဲ့ ပြည်တွင်းရေး၊ ကိုယ့်နိုင်ငံ၊ ကိုယ့်သမိုင်းကြောင်းနဲ့အညီ ဆောင်ရွက်ကြရတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲလုပ်ငန်းစဉ်တွေဟာ ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံရဲ့ ပြည်တွင်းရေးသက်သက်၊ ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံ ပြည်သူတွေရဲ့ အရေးသက်သက်သာဖြစ်ပါတယ်။ တိုင်းတစ်ပါးနိုင်ငံများရဲ့ ဩဇာအာဏာနဲ့ မည်သည့်ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှုကိုမှ ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲအောင်မြင်အောင် ကျင်းပရေးခရီးလမ်းကို ပျက်ပြားအောင်၊ ပြောင်းလဲအောင် လုပ်လို့မရဘူးဆိုတာ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ပြောကြားလိုပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ဟာ မြန်မာ နိုင်ငံသားတွေဖြစ်ပါတယ်၊ မြန်မာနိုင်ငံသားတွေရဲ့ အနာဂတ်ကို မြန်မာနိုင်ငံသားတွေကပဲ ဖန်တီးပိုင် ခွင့်ရှိပါတယ်။ မြန်မာ့အရေးကို ရွေးကောက်ပွဲမဲပေးတဲ့ ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံသားတွေကပဲ အသိအမှတ်ပြု ဆုံးဖြတ်ရပါမယ်။ ဒါဆိုရင် လုံလောက်နေပြီဖြစ်ပါတယ်။
မြန်မာနိုင်ငံမှာ လွတ်လပ်ပြီး တရားမျှတတဲ့အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကို ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံ ဥပဒေနှင့်အညီ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်မှ ဦးဆောင်ပြီး ကျင်းပပေးသွားမှာဖြစ်ပါ တယ်။ အခုကျင်းပမယ့်ရွေးကောက်ပွဲမှာ နိုင်ငံရေး ပါတီပေါင်း ၅၇ ပါတီနဲ့ တစ်သီးပုဂ္ဂလ ကိုယ်စား လှယ်လောင်း ၉၅ ဦးတို့ စုစုပေါင်းကိုယ်စားလှယ်လောင်း ၅၀၀၀ ကျော် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ကြမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အခုကျင်းပတဲ့ရွေးကောက်ပွဲမှာ တိုင်းရင်းသားများနဲ့ လူထုလူတန်းစားအလွှာများကို ကိုယ်စားပြုတဲ့သူတွေ လွှတ်တော်ထဲမှာ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ပါဝင်လာစေဖို့အတွက် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကို FPTP စနစ်၊ အမျိုးသားလွှတ်တော်နဲ့ တိုင်းဒေသကြီး/ ပြည်နယ် လွှတ်တော်ကို ရောနှောထားတဲ့ ကိုယ်စားလှယ်အချိုးကျစနစ်(MMP)တို့ကို အသုံးပြုဆောင်ရွက် သွားမှာ ဖြစ်တယ်။ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲအပေါ် ကွဲပြားခြားနားတဲ့ နိုင်ငံတကာ တုံ့ပြန်မှုများ ရှိနေသော်လည်း မိတ်ဖက်နိုင်ငံများရဲ့ ထောက်ခံမှုများကတော့ အခိုင်အမာရရှိထားပြီး ဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲလုပ်ငန်းစဉ်များကိုလည်း အားလုံးက အသိအမှတ်ပြုပြီးဖြစ်ပါတယ်။ ကိုယ့်နိုင်ငံရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲလုပ်ငန်းစဉ်များကို လိပ်ပြာလုံစွာဆောင်ရွက်ထားတဲ့အတွက် မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ မိတ်ဖက်နိုင်ငံများ၊ နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းများ၊ အခြားနိုင်ငံများကိုပါ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ပွင့်လင်းမြင်သာတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲလုပ်ငန်းစဉ်တွေကို လာရောက်ကြည့်ရှုလေ့လာဖို့ ဖိတ်ခေါ်ထားပြီးဖြစ်ပါတယ်။ ထို့အတူပဲ ပြည်တွင်းပြည်ပ နိုင်ငံတကာ မီဒီယာများကိုလည်း ဖိတ်ခေါ်ထားပြီးဖြစ်ပါတယ်။ မဲမသမာမှုများမရှိစေဖို့ ခေတ်မီနည်းပညာသုံး MEVM စက်များကိုလည်း အသုံးပြုထားတာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါ့ကြောင့် ရွေးကောက်ပွဲက ထွက်ပေါ်လာတဲ့ လွှတ်တော်ဟာ ဂုဏ်သိက္ခာရှိတဲ့ လွှတ်တော်တစ်ရပ်ဖြစ်ကြောင်း ကမ္ဘာကို ချပြနိုင်မှာဖြစ်ပါတယ်။
စစ်မှန်စည်းကမ်းပြည့်ဝတဲ့ ပါတီစုံဒီမိုကရေစီစနစ်ခိုင်မာပြီး ဒီမိုကရေစီနဲ့ဖက်ဒရယ်စနစ်ကိုအခြေခံတဲ့ ပြည်ထောင်စုကြီး တည်ဆောက်နိုင်ရေးဆိုတဲ့ နိုင်ငံရေးရည်မှန်းချက်အရွေ့တစ်ခုဟာ အစိုးရ၊ ပြည်သူ၊ တပ်မတော်၊ သက်ဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်းများ ပြိုင်တူဝိုင်းပြီးတွန်းကြရင်ဖြင့် ပန်းတိုင်ကို မှန်မှန်နဲ့မြန်မြန် ရောက်ရှိနိုင်မှာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါ့ကြောင့် ဒီနှစ် ဒီဇင်ဘာလနဲ့ နောက်နှစ် ဇန်နဝါရီလအတွင်းမှာ ကျင်းပမယ့် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကြီး အောင်အောင်မြင်မြင် ပြီးမြောက်စေဖို့အတွက်၊ ပြည်သူတစ်ရပ်လုံးက ပူးပေါင်းပါဝင်ပြီး ဆန္ဒမဲပေးကြပါစို့လို့ပြောကြားလိုပါတယ်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ မုချအောင်မြင်ရပါမယ်။ အားလုံးကိုကျေးဇူးတင်ရှိပါတယ်။
MOI
အားလုံးမင်္ဂလာပါခင်ဗျာ။ ဒီနေ့မှာတော့ ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံမှာ မကြာမီကျင်းပတော့မယ့် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲနဲ့ပတ်သက်ပြီး မိဘပြည်သူများကို အသိပေးပြောကြားလိုတာများ ကို အသိပေးပြောကြားသွားမှာဖြစ်ပါတယ်။ ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၁)ကို အခုလာမယ့် ဒီဇင်ဘာလ ၂၈ ရက်နေ့မှာ စတင်ကျင်းပမှာဖြစ်ပါတယ်။ မိဘပြည်သူများလည်း အားလုံးသိရှိပြီးဖြစ်ပါတယ်။ ဒီနေ့ဆိုရင် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကျင်းပဖို့ ရက်ပေါင်း ၄၈ ရက်သာလိုတော့တာဖြစ်ပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲအပိုင်း (၂) ကိုလည်း ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁၁ ရက်နေ့မှာ ကျင်းပသွားမှာဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလိုပဲရွေးကောက်ပွဲအပိုင်း (၃) ကိုလည်း ရွေးကောက်ပွဲအပိုင်း (၂)ရဲ့ နှစ်ပတ်ခြားအကြာမှာ ကျင်းပသွားမှာဖြစ်ပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲနဲ့ပတ်သက်ပြီး တချို့မလိုလားသူတွေက မိဘပြည်သူများ ထင်ယောင်ထင်မှားဖြစ်အောင် အမျိုးမျိုးပြောဆိုနေကြတာတွေ၊ သွေးထိုးလှုံ့ဆော်ပေးနေတာကိုလည်း တွေ့ရှိနေရပါတယ်။ ဒါတွေနဲ့ပတ်သက်ပြီး ပြည်သူများအသိအမြင်ရှင်းလင်းစေဖို့အတွက် ကျွန်တော်ပြောကြားသွားမှာဖြစ်ပါတယ်။
ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံမှာ ကိုယ့်ထီးကိုယ်နန်းနဲ့နေထိုင်ခဲ့ရပြီး ဘုရင်စနစ်ကို ကျင့်သုံးခဲ့တဲ့အတွက် ရွေးကောက်ပွဲဆိုတာမရှိခဲ့ပါဘူး။ ဒါပေမယ့် ကိုလိုနီခေတ်မှာတော့ မြန်မာနိုင်ငံသားတွေရဲ့ နိုင်ငံရေးအသိအမြင် တိုးတက်ပြောင်းလဲလာမှုနဲ့အတူ နယ်ချဲ့အင်္ဂလိပ်အစိုးရဟာ အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်တွေကို တိုးမြှင့်ပြောင်းလဲပေးခဲ့ရပါတယ်။ ၁၉၂၀ ပြည့်နှစ်မှာ ဂျီစီဘီအေအသင်းကြီး ပေါ်ပေါက်လာပြီး ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့် (Home Rule) ကို တောင်းဆိုခဲ့ပါတယ်။ နယ်ချဲ့အင်္ဂလိပ်အစိုးရဟာ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ကိုတိုးမြှင့်မပေးဘဲ ဒိုင်အာခီ(Dyarchy)လို့ခေါ်တဲ့ နှစ်ဦးနှစ်ဖွဲ့အုပ်ချုပ်ရေးကို တိုးမြှင့်ဖော်ဆောင်ပေးခဲ့ပါတယ်။ ဒိုင်အာခီအုပ်ချုပ်ရေးစနစ်ကို အကောင် အထည်ဖော်တဲ့အခါ ဥပဒေပြုကောင်စီအတွက် ရွေးကောက်ပွဲကို ၁၉၂၂ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၁ ရက်နေ့မှာ ကျင်းပပေးခဲ့ပါတယ်။ ဒီရွေးကောက်ပွဲဟာ ကျွန်တော်တို့ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ပထမဆုံးသော ရွေးကောက်ပွဲဖြစ်တယ်ဆိုတာ သမိုင်းမှတ်တမ်းတွေအရ လေ့လာတွေ့ရှိရပါတယ်။
မြန်မာနိုင်ငံမှာကျင်းပခဲ့တဲ့ ရွေးကောက်ပွဲတွေကိုပြန်ပြီး လေ့လာကြည့်ရင် ၁၉၂၂ ခုနှစ်ကနေ ၁၉၄၇ ခုနှစ်ထိ ရွေးကောက်ပွဲ ၆ ကြိမ်၊ ပါလီမန်ခေတ်(၁၉၄၈ ခုနှစ်ကနေ ၁၉၆၂ ခုနှစ်)မှာ ရွေးကောက်ပွဲ ၃ ကြိမ်၊ မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ် (၁၉၆၂ ခုနှစ်ကနေ ၁၉၈၈ ခုနှစ်) မှာ ရွေးကောက်ပွဲ ၄ ကြိမ်၊ နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့၊ နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ (၁၉၈၈-၂၀၁၀)မှာ ရွေးကောက်ပွဲ ၁ ကြိမ်၊ ဒီမိုကရေစီခေတ် (၂၀၁၀ ကနေ ယနေ့အထိ) ရွေးကောက်ပွဲ ၆ ကြိမ်၊ အဲ့မှာတော့ ရွေးကောက်ပွဲ ၃ကြိမ်နဲ့ ကြားဖြတ် ရွေးကောက်ပွဲ ၃ကြိမ်တို့ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါတွေဟာ ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံသူ နိုင်ငံသားတွေဟာ ရွေးကောက်ပွဲမဲရွေးချယ်မှုစနစ်နဲ့ မစိမ်းဘူး၊ နီးစပ်မှုရှိတာကို ပေါ်လွင်စေပါတယ်။ နိုင်ငံတော်အစိုးရတွေက ရွေးကောက်ပွဲကိုကျင်းပပေးခဲ့ပြီး ခေတ်အဆက်ဆက်က နိုင်ငံသားတွေကလည်း မိမိတို့ရဲ့ အခွင့်အရေးကို အမိအရအသုံးချပြီး မဲပေးရွေးချယ်မှုတွေကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြတာဖြစ်ပါတယ်။
ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံမှာ ပြည်သူလူထု လိုလားတောင့်တတဲ့ ပါတီစုံဒီမိုကရေစီစနစ်ကို ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ(၂၀၀၈ ခုနှစ်)နဲ့အညီ အကောင်အထည်ဖော်နေတာဖြစ်ပါတယ်။ ပါတီစုံဒီမိုကရေစီစနစ်အတွက် ပထမအကြိမ်ရွေးကောက်ပွဲကို ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့မှာကျင်းပခဲ့ပြီး ၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၃၁ ရက်နေ့မှာ ပထမအကြိမ် လွှတ်တော်အစည်းအဝေးကို ကျင်းပနိုင်ခဲ့ပါတယ်။ ဒုတိယအကြိမ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲကိုတော့ ၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့မှာ ကျင်းပခဲ့တယ်။ ဒုတိယအကြိမ်လွှတ်တော်အစည်းအဝေးကို ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက် နေ့မှာ ကျင်းပခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ တတိယအကြိမ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကိုတော့ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့မှာ ကျင်းပခဲ့ပါတယ်။ အဲ့ဒီရွေးကောက်ပွဲမှာ မဲမသမာမှုများစွာ ဖြစ်ပွားခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီတုန်းက ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ရဲ့ တရားဝင်ထုတ်ပြန်ချက်အရ မဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိသူဟာ ၃၈ သန်း ခန့်ရှိပါတယ်။ မဲမသမာမှုဖြစ် နိုင်ကြောင်းတွေ့ရှိခဲ့တဲ့ အရေအတွက်ကတော့ ၁၀.၄ သန်းခန့်ဖြစ်ပါတယ်။ တစ်ထောင်လည်းမဟုတ်သလို တစ်သောင်းလည်းမဟုတ်ပါဘူး။ ဒီလိုပဲ တစ်သိန်းလည်းမဟုတ်သလို တစ်သန်းလည်းမဟုတ်ပါဘူး၊ ဆယ်သန်းကျော်ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါဟာမဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိတဲ့ သူတွေရဲ့လေးပုံတစ်ပုံခန့် ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီမဲမသမာမှုတွေအတွက် နိုင်ငံရေးပါတီတွေနဲ့တပ်မတော်ဟာ ပထမအဆင့် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ကို ဥပဒေလုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွေနဲ့အညီ ဖြေရှင်းပေးဖို့ ပြောခဲ့ပါတယ်။ ဒါကိုငြင်းဆန်တဲ့အတွက် ဒုတိယအဆင့် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် အထူးအစည်း အဝေးခေါ်ပေးဖို့ နည်းစနစ်တကျတောင်းဆိုတာကိုလည်း ထပ်မံငြင်းဆန်ခဲ့ပါတယ်။ တတိယအဆင့် အစိုးရ၊ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်၊ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်တစ်ခုခုက နည်းလမ်းရှာဖြေရှင်းပေးဖို့ ထပ်မံတောင်းဆိုတော့လည်း ငြင်းဆန်ခဲ့ပါတယ်။ ဒီအဆင့်တွေအားလုံးပြီးတော့ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ အစည်းအဝေးခေါ်ပေးဖို့ နှစ်ကြိမ်တိုင်တိုင်တောင်းဆိုခဲ့တာမှာလည်း ဖြေရှင်းဆောင်ရွက်ပေးခဲ့ခြင်းမရှိပါဘူး။ ဒီလိုဖြေရှင်းမပေးဘဲ တတိယအကြိမ် လွှတ်တော်ခေါ်ယူကျင်းပပြီး အစိုးရဖွဲ့ဖို့ အတင်းအဓမ္မဆောင်ရွက်ခဲ့တဲ့အတွက် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ(၂၀၀၈ခုနှစ်) အရေးပေါ်ကာလဆိုင်ရာ ပြဋ္ဌာန်းချက်များနှင့်အညီ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့မှာ တပ်မတော်က နိုင်ငံတော်ရဲ့တာဝန်အရပ်ရပ်ကို ရယူခဲ့ရတာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါတွေဘာကြောင့်ပြန်ပြောနေရသလဲဆိုတော့ ဒီဖြစ်စဉ်တွေမှာ ဘယ်သူတွေက ဥပဒေနဲ့အညီ တရားနည်းလမ်းတကျ တောင်းဆိုခဲ့တယ်၊ ဘယ်သူတွေက ဥပဒေကို လျစ်လျူရှုမျက်ကွယ်ပြုခဲ့သလဲဆိုတာကို သမိုင်းကျေစေချင်လို့ ပြန်လည်ပြောပေးရခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ ဒီဖြစ်စဉ်တွေမှာ ကျွန်တော်ကိုယ်တိုင်လည်း တပ်မတော်သတင်းမှန် ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့အနေနဲ့ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွေ အကြိမ်ကြိမ်ပြုလုပ်ခဲ့တယ်။ နိုင်ငံတကာမီဒီယာတွေရဲ့ ရှေ့မှာပဲ အထောက်အထားခိုင်လုံစွာနဲ့ ပြောပြခဲ့တယ်။ အထောက်အထားခိုင်လုံစွာနဲ့ သက်သေပြခဲ့ပြီးဖြစ်ပါတယ်။ မဲမသမာမှုဖြစ်ခဲ့တာကို တရားနည်းလမ်းတကျ ဖြေရှင်းမပေးဘဲ နိုင်ငံတော်အာဏာကို အဓမ္မနည်းနဲ့ ရယူဖို့ကြိုးစားခဲ့တဲ့ NLD အစိုးရနဲ့ သူတို့ ဖွဲ့စည်းပေးထားတဲ့ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်တို့ကသာ ပြည်သူလူထုတစ်ရပ်လုံးနဲ့ နိုင်ငံတော်ရဲ့ စစ်မှန်စည်းကမ်းပြည့်ဝတဲ့ ပါတီစုံဒီမိုကရေစီစနစ် လျှောက်လှမ်းမှုကို ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ဖျက်ဆီးခဲ့ခြင်းသာဖြစ်ပါတယ်။ ပြည်သူတွေလိုလား တောင့်တခဲ့တဲ့၊ ဒီလိုဖျက်ဆီးခံရတဲ့ ပါတီစုံဒီမိုကရေစီစနစ်ကို ကျွန်တော်တို့က နည်းစနစ်ကျစွာ ပြန်လည်တည်ဆောက်ပေးနေခြင်းဖြစ်ပါတယ်။
ကျွန်တော်တို့ကျင့်သုံးတဲ့ ဒီမိုကရေစီစနစ်အရ မိမိကိုယ်စားဆောင်ရွက်မယ့် လွှတ်တော်ကိုယ်စား လှယ်တွေကို ပြည်သူလူထုက ရွေးကောက်တင်မြှောက်ပေးရတာဖြစ်ပါတယ်။ ယခုကျင်းပမယ့် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲမှာ မဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိတဲ့ နိုင်ငံသားတိုင်းကိုလည်း မဲပေးကြပါလို့ အလေးအနက်ထား တိုက်တွန်းပြောကြားလိုပါတယ်။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ ရွေးကောက်ပွဲဆိုတာ ပြည်သူ့အသံကို နားထောင်၊ ပြည်သူတွေရဲ့ ကောင်းကျိုးဆန္ဒကို ဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်တဲ့ အမြန်ဆုံးသော ယန္တရားစနစ်တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်တော် ထပ်ပြောပါမယ်။ ရွေးကောက်ပွဲဆိုတာ ပြည်သူ့အသံကို နားထောင်၊ ပြည်သူတွေရဲ့ ကောင်းကျိုးဆန္ဒကို ဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်တဲ့ အမြန်ဆုံးသော ယန္တရားစနစ်တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ ဒီရွေးကောက်ပွဲမှာ ပြည်သူလူထုအနေနဲ့ ကိုယ်နဲ့အမြင်တူတဲ့သူတွေ၊ ကိုယ်ဖြစ်လိုတဲ့ ဆန္ဒကို ထပ်တူ သို့မဟုတ် အနီးစပ်ဆုံးဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်တဲ့သူတွေ၊ နိုင်ငံတော်ရဲ့ အကျိုးစီးပွား၊ ပြည်သူလူထုရဲ့ အကျိုးစီးပွားကို ကိုယ်စားပြုဖော်ဆောင်ပေးနိုင်တဲ့သူတွေကို ကိုယ်တိုင်ရှာဖွေ ရွေးချယ်ခွင့် ရရှိမှာဖြစ်ပါတယ်။ ကိုယ်ရွေးချယ်ပေးလိုက်တဲ့ ရွေးကောက်ခံကိုယ်စားလှယ်ဟာ ကိုယ့်အပေါ်၊ ကိုယ့်ဒေသအပေါ် တာဝန်ယူမှု၊ တာဝန်ခံမှုအပြည့်ရှိနေစေဖို့ စောင့်ကြည့်ထိန်းသိမ်းနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲမှာ မဲပေးသူများလေလေ ရွေးကောက်ခံကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးဟာပိုပြီး တာဝန်ရှိလေလေဖြစ်ပါတယ်။ ကိုယ်ဖြစ်ချင်တာ၊ ကိုယ်လိုအပ်တာကအစပြုလို့ ကိုယ့်ပတ်ဝန်းကျင်၊ ကိုယ့်မြို့၊ ကိုယ့်ရွာ၊ ကိုယ့်ဒေသတိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ကောင်းကျိုးလိုရာဆန္ဒတွေ၊ ဖြစ်သင့်ဖြစ်ထိုက်တဲ့ ဆန္ဒတွေကို ကိုယ်ရွေးချယ်ထားတဲ့ ကိုယ်စားလှယ်ကတစ်ဆင့် အစိုးရဆီကိုတောင်းဆိုနိုင်ခွင့်ရရှိမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအခွင့်အရေးကို မိဘပြည်သူအားလုံးက လက်လွှတ်ဆုံးရှုံးမခံကြဖို့လည်း ပြောလိုပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ ရွေးကောက်ပွဲနဲ့ပတ်သက်ပြီး နိုင်ငံတကာ အသိအမှတ်ပြုမှုဆိုတာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ကျွန်တော်ပြောလိုပါတယ်။
၂၀၂၄ ခုနှစ်က ကမ္ဘာတစ်ဝန်းမှာကျင်းပခဲ့တဲ့ ရွေးကောက်ပွဲများမှာ တည်ဆဲအစိုးရတွေအပေါ် နိုင်ငံတကာက ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှုတွေပါဝင်တဲ့ အတင်းအကျပ်ပြုလုပ်မှု ဖြစ်စဉ်များကိုလည်း ကျွန်တော်တို့တွေ့မြင်နိုင်ပါတယ်။ နိုင်ငံတကာ ဒီမိုကရေစီနဲ့ ရွေးကောက်ပွဲအထောက်အကူပြုအဖွဲ့ ရဲ့ ဝက်ဘ်ဆိုက်မှာ ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ နှစ်စဉ်အစီရင်ခံစာအရ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းလုံးမှာ ကျင်းပပြုလုပ် ခဲ့တဲ့ရွေးကောက်ပွဲ ၇၄ ခု အနက် ၂၂ ခုသာ တည်ငြိမ်စွာ ကျင်းပနိုင်ခဲ့တာကိုတွေ့ရပါတယ်။ ကျန်တဲ့ ရွေးကောက်ပွဲတွေမှာတော့ သပိတ်မှောက်တာတွေ၊ ရလဒ်အငြင်းပွားတာတွေ၊ ဆန္ဒပြတာတွေနဲ့ အကြမ်း ဖက်မှုတချို့တောင်မှ ဖြစ်ပွားခဲ့ပါတယ်။ နိုင်ငံတကာရဲ့ ဝေဖန်မှု၊ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှုတွေကိုလည်း တွေ့ရပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲတစ်ခုကို သမာသမတ်ရှိစွာ ကျင်းပနိုင်ခြင်းဟာ သက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံများရဲ့ နိုင်ငံရေးရေချိန်နဲ့သာသက်ဆိုင်ပြီး ကမ္ဘာတစ်ဝန်း လုံးမှာရှိတဲ့ ဒီမိုကရေစီ ရင့်သန်ပါတယ်ဆိုတဲ့ နိုင်ငံများတောင်မှ ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာရလဒ်များနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဝေဖန်ခံရမှု၊ စိန်ခေါ်မှုများနဲ့ ရင်ဆိုင်ရလေ့ရှိတတ်ကြပါတယ်။
ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံဟာ သမိုင်းကြောင်းအရဖြစ်စေ၊ နိုင်ငံရေးမူအရဖြစ်စေ အချုပ်အခြာအာဏာ ပိုင်ပြီးလွတ်လပ်တဲ့ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံရဲ့ အချုပ်အခြာအာဏာဟာ မြန်မာနိုင်ငံသားများထံမှ ဆင်းသက်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံတော်တစ်ဝန်းလုံးမှာ တည်ပါတယ်။ ပြီးတော့ နိုင်ငံတော်ရဲ့ နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒဟာ လွတ်လပ်၍ တက်ကြွပြီး ဘက်မလိုက်တဲ့ဝါဒကို ကျင့်သုံးနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံဟာ ဘယ်တုန်းကမှ၊ နောင်လည်း ဘယ်တော့မှ သူများတိုင်းပြည်ရဲ့ ပြည်တွင်းရေးကို ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒီလိုပါပဲ... ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံရဲ့ ပြည်တွင်းရေး၊ ကိုယ့်နိုင်ငံ၊ ကိုယ့်သမိုင်းကြောင်းနဲ့အညီ ဆောင်ရွက်ကြရတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲလုပ်ငန်းစဉ်တွေဟာ ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံရဲ့ ပြည်တွင်းရေးသက်သက်၊ ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံ ပြည်သူတွေရဲ့ အရေးသက်သက်သာဖြစ်ပါတယ်။ တိုင်းတစ်ပါးနိုင်ငံများရဲ့ ဩဇာအာဏာနဲ့ မည်သည့်ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှုကိုမှ ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲအောင်မြင်အောင် ကျင်းပရေးခရီးလမ်းကို ပျက်ပြားအောင်၊ ပြောင်းလဲအောင် လုပ်လို့မရဘူးဆိုတာ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ပြောကြားလိုပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ဟာ မြန်မာ နိုင်ငံသားတွေဖြစ်ပါတယ်၊ မြန်မာနိုင်ငံသားတွေရဲ့ အနာဂတ်ကို မြန်မာနိုင်ငံသားတွေကပဲ ဖန်တီးပိုင် ခွင့်ရှိပါတယ်။ မြန်မာ့အရေးကို ရွေးကောက်ပွဲမဲပေးတဲ့ ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံသားတွေကပဲ အသိအမှတ်ပြု ဆုံးဖြတ်ရပါမယ်။ ဒါဆိုရင် လုံလောက်နေပြီဖြစ်ပါတယ်။
မြန်မာနိုင်ငံမှာ လွတ်လပ်ပြီး တရားမျှတတဲ့အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကို ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံ ဥပဒေနှင့်အညီ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်မှ ဦးဆောင်ပြီး ကျင်းပပေးသွားမှာဖြစ်ပါ တယ်။ အခုကျင်းပမယ့်ရွေးကောက်ပွဲမှာ နိုင်ငံရေး ပါတီပေါင်း ၅၇ ပါတီနဲ့ တစ်သီးပုဂ္ဂလ ကိုယ်စား လှယ်လောင်း ၉၅ ဦးတို့ စုစုပေါင်းကိုယ်စားလှယ်လောင်း ၅၀၀၀ ကျော် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ကြမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အခုကျင်းပတဲ့ရွေးကောက်ပွဲမှာ တိုင်းရင်းသားများနဲ့ လူထုလူတန်းစားအလွှာများကို ကိုယ်စားပြုတဲ့သူတွေ လွှတ်တော်ထဲမှာ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ပါဝင်လာစေဖို့အတွက် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကို FPTP စနစ်၊ အမျိုးသားလွှတ်တော်နဲ့ တိုင်းဒေသကြီး/ ပြည်နယ် လွှတ်တော်ကို ရောနှောထားတဲ့ ကိုယ်စားလှယ်အချိုးကျစနစ်(MMP)တို့ကို အသုံးပြုဆောင်ရွက် သွားမှာ ဖြစ်တယ်။ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲအပေါ် ကွဲပြားခြားနားတဲ့ နိုင်ငံတကာ တုံ့ပြန်မှုများ ရှိနေသော်လည်း မိတ်ဖက်နိုင်ငံများရဲ့ ထောက်ခံမှုများကတော့ အခိုင်အမာရရှိထားပြီး ဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲလုပ်ငန်းစဉ်များကိုလည်း အားလုံးက အသိအမှတ်ပြုပြီးဖြစ်ပါတယ်။ ကိုယ့်နိုင်ငံရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲလုပ်ငန်းစဉ်များကို လိပ်ပြာလုံစွာဆောင်ရွက်ထားတဲ့အတွက် မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ မိတ်ဖက်နိုင်ငံများ၊ နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းများ၊ အခြားနိုင်ငံများကိုပါ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ပွင့်လင်းမြင်သာတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲလုပ်ငန်းစဉ်တွေကို လာရောက်ကြည့်ရှုလေ့လာဖို့ ဖိတ်ခေါ်ထားပြီးဖြစ်ပါတယ်။ ထို့အတူပဲ ပြည်တွင်းပြည်ပ နိုင်ငံတကာ မီဒီယာများကိုလည်း ဖိတ်ခေါ်ထားပြီးဖြစ်ပါတယ်။ မဲမသမာမှုများမရှိစေဖို့ ခေတ်မီနည်းပညာသုံး MEVM စက်များကိုလည်း အသုံးပြုထားတာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါ့ကြောင့် ရွေးကောက်ပွဲက ထွက်ပေါ်လာတဲ့ လွှတ်တော်ဟာ ဂုဏ်သိက္ခာရှိတဲ့ လွှတ်တော်တစ်ရပ်ဖြစ်ကြောင်း ကမ္ဘာကို ချပြနိုင်မှာဖြစ်ပါတယ်။
စစ်မှန်စည်းကမ်းပြည့်ဝတဲ့ ပါတီစုံဒီမိုကရေစီစနစ်ခိုင်မာပြီး ဒီမိုကရေစီနဲ့ဖက်ဒရယ်စနစ်ကိုအခြေခံတဲ့ ပြည်ထောင်စုကြီး တည်ဆောက်နိုင်ရေးဆိုတဲ့ နိုင်ငံရေးရည်မှန်းချက်အရွေ့တစ်ခုဟာ အစိုးရ၊ ပြည်သူ၊ တပ်မတော်၊ သက်ဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်းများ ပြိုင်တူဝိုင်းပြီးတွန်းကြရင်ဖြင့် ပန်းတိုင်ကို မှန်မှန်နဲ့မြန်မြန် ရောက်ရှိနိုင်မှာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါ့ကြောင့် ဒီနှစ် ဒီဇင်ဘာလနဲ့ နောက်နှစ် ဇန်နဝါရီလအတွင်းမှာ ကျင်းပမယ့် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကြီး အောင်အောင်မြင်မြင် ပြီးမြောက်စေဖို့အတွက်၊ ပြည်သူတစ်ရပ်လုံးက ပူးပေါင်းပါဝင်ပြီး ဆန္ဒမဲပေးကြပါစို့လို့ပြောကြားလိုပါတယ်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ မုချအောင်မြင်ရပါမယ်။ အားလုံးကိုကျေးဇူးတင်ရှိပါတယ်။
MOI
မနှင်းခက်ဝေ
၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း (၁)ကို မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ မြို့နယ် ၁၀၂ မြို့နယ်၌ ယနေ့ နံနက် ၆ နာရီမှစတင်ကာ တစ်ချိန်တည်းတစ်ပြိုင်တည်း ကျင်းပရာ မဲဆန္ဒရှင်ပြည်သူများက ကြိုက်နှစ်သက်ရာ ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများကို လွတ်လပ်စွာဆန္ဒမဲပေးရွေးချယ်ကြသည်။
ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၁)တွင် ပါဝင်သည့် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေနေပြည်တော်အတွင်းမှ မဲဆန္ဒရှင် ပြည်သူများသည် သက်ဆိုင်ရာ မဲရုံများသို့ လာရောက်၍ လွတ်လပ်စွာ ဆန္ဒမဲပေးခဲ့ကြသည်။ ထိုကဲ့သို့ ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ လွတ်လပ်စွာ ဆန္ဒပြုမဲပေးခဲ့ကြသည့် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ နေပြည်တော်အတွင်းရှိ ပြည်သူများ၏ ရွေးကောက်ပွဲနှင့်ပတ်သက်သည့် သဘောထားအမြင်များကို စုစည်း ဖော်ပြအပ်ပါသည်။
မရတနာလှိုင်(ရွာကောက် ရပ်ကွက်၊ ပျဉ်းမနားမြို့နယ်)
မဲပေးဖို့အတွက် သူငယ်ချင်းတွေနဲ့ ကြိုတင်လာရောက်ပြီး စနစ်တကျစောင့်ဆိုင်းခဲ့ပါတယ်။ မဲရုံစတင်ဖွင့်လှစ်တာနဲ့ အစောဆုံးမဲပေးခွင့်ရခဲ့ပါတယ်။ မဲပေးတဲ့အခါမှာ ဘာဖိအားမှမရှိဘဲ မဲပေးရပါတယ်။ အခုရွေးကောက်ပွဲမှာ အရင်နှစ်တွေနဲ့မတူဘဲ မြန်မာအီလက်ထရောနစ် မဲပေးစက် (MEVM) နဲ့ မဲပေးရတဲ့အတွက် ခံစားချက်အသစ်တစ်ခုရပါတယ်။ မြန်မာအီလက်ထရောနစ် မဲပေး စက်(MEVM)နဲ့ မဲပေးတဲ့အခါမှာလည်း ဘယ်လိုမဲပေးရမယ်ဆိုတာကို သတင်းစာတွေ၊ ရုပ်မြင် သံကြားတွေမှာ ကြိုတင်ကြည့်ထား တဲ့အတွက် အခက်အခဲမရှိခဲ့ပါဘူး။ ကျွန်မအတွက် ဒီရွေးကောက်ပွဲက ဒုတိယအကြိမ် မဲပေးခွင့်ရတာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ မဲပေးခွင့်ရတဲ့ နိုင်ငံသားတစ်ယောက်အနေနဲ့ ကျေနပ်ပီတိဖြစ်မိပါတယ်။ နိုင်ငံသား တစ်ယောက်တာဝန် ကျေတယ်လို့လည်း ခံစားရပါတယ်။
မနှင်းခက်ဝေ(ဥတ္တရသီရိရပ်ကွက်၊ ဥတ္တရသီရိမြို့နယ်)
ကျွန်မအတွက် ပထမဆုံးအကြိမ် မဲပေးခွင့်ရရှိတာဖြစ်ပါတယ်။ နိုင်ငံသားတစ်ဦးအဖြစ် ပထမဆုံးမဲပေးခွင့်ရတဲ့ အတွေ့အကြုံက ရင်ခုန်စိတ်လှုပ်ရှားရပါတယ်။ မဲပေးပြီးသွားတဲ့အခါ နိုင်ငံအတွက် ပြည်သူတစ်ဦးအနေနဲ့ ပါဝင်ဆောင်ရွက်ပေးရမယ့် တာဝန်ကျေသွားပြီဆိုတဲ့စိတ်နဲ့ ဝမ်းသာပျော်ရွှင်ရပါတယ်။ MEVM စက်နဲ့မဲပေးရတဲ့အပေါ် ယုံကြည်မှု ရှိပါတယ်။
မသဲဆုမြတ် (ရန်အောင်မြင်ကျေးရွာအုပ်စု၊ ဒက္ခိဏသီရိမြို့နယ်)
နိုင်ငံသားတစ်ယောက်အနေနဲ့ ပထမဆုံးအကြိမ် လာရောက်မဲပေးရွေးချယ်ခွင့်ရတဲ့အတွက် ဂုဏ်ယူမိပါတယ်။ မဲရုံမဖွင့်ခင်ကတည်းက ကြိုတင်ရောက်အောင် လာပါတယ်။ နိုင်ငံသား တစ်ယောက်အနေနဲ့ ပထမဆုံးအကြိမ် ရွေးချယ်ခွင့်ရတဲ့ ကိုယ်စား လှယ်လောင်းက နိုင်ငံနဲ့ ပြည်သူ အတွက် သေချာအလုပ်လုပ်ပေးရင် ကျွန်မတို့ အခုလိုလာရောက် မဲပေးရကျိုးနပ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကိုယ်တိုင် သေချာစဉ်းစားဆန္ဒပြု ရွေးချယ်လိုက်တဲ့ ကိုယ်စားလှယ်လောင်း အနိုင်ရရှိပါစေလို့လည်း ဆုတောင်းပေးပါတယ်။
ကိုဟန်လင်းနိုင် (ဉာဏသိဒ္ဓိ ရပ်ကွက်၊ ဇမ္ဗူသီရိမြို့နယ်)
နိုင်ငံသားတစ်ဦးအနေနဲ့ အခုလို ဆန္ဒမဲပေးခွင့်ရတာ ကျေနပ်ပီတိဖြစ်ရပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ ပေးလိုက်တဲ့ ဆန္ဒမဲတစ်မဲစီက ကျွန်တော်တို့ရဲ့ အနာဂတ်မျှော်လင့်ချက်တွေကို ထင်ဟပ် စေပါတယ်။ လွှတ်တော်ကာလ ငါးနှစ်လုံး ကိုယ့်မြို့နယ်အတွက် အမှန်တကယ် အလုပ်လုပ်နိုင်တဲ့သူ၊ ကိုယ်ကျိုးမငဲ့ကွက်ဘဲ ကိုယ့်ပြည်သူတွေရဲ့ အကျိုးကို မြေပြင်ကွင်းဆင်း လေ့လာပြီး လွှတ်တော်အတွင်းကနေ တင်ပြ ဆွေးနွေးပေးနိုင်မယ်လို့ ယူဆရတဲ့ သူကို မဲပေးခဲ့ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ ရွေးချယ်ပေးလိုက်တဲ့ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တွေက လွှတ်တော်ထဲကို ရောက်မယ်။ အဲဒီကနေ တစ်ဆင့် ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံ အတွက် ခိုင်မာအားကောင်းပြီး စနစ်ကျနတဲ့ အစိုးရတစ်ရပ် ပေါ်ထွက်လာမယ်လို့ ယုံကြည်ပါတယ်။ နိုင်ငံသားတစ်ဦးအနေနဲ့ မျှော်လင့်တာကတော့ ‘clean government and good governance’ အစိုးရပါပဲ။
မသီသီဝင်း(ဥတ္တရသီရိရပ်ကွက်၊ ဥတ္တရသီရိမြို့နယ်)
အရင်တုန်းက မဲပေးရတာထက် အခု MEVM စက်နဲ့ မဲပေးရတာက ပိုပြီး အဆင်ပြေလွယ်ကူပါတယ်။ ပြီးတော့ ကိုယ်တိုင်ဆန္ဒပြုထားတဲ့ ကိုယ်စားလှယ်တွေ မှန်ကန်မှု ရှိ မရှိ ပြန်လည်သိရှိခွင့်ရပါတယ်။ ကိုယ့်နိုင်ငံအတွက် တကယ်အလုပ်လုပ်ပေးမယ့် သူတွေကို လူငယ်တစ်ဦးအနေနဲ့ ပါဝင်ဆန္ဒ ပြုခွင့်ရတဲ့အပေါ် ဝမ်းသာမိပါတယ်။ ပြီးတော့ နိုင်ငံသားတစ်ယောက်ရဲ့ တာဝန်ကို ကျေပွန်အောင် ထမ်းဆောင် ခွင့်ရတယ်လို့လည်း ခံစားမိပါတယ်။
မမိုးစန္ဒာ(ဥတ္တရသီရိရပ်ကွက်၊ ဥတ္တရသီရိမြို့နယ်)
ကျွန်မက ပထမဆုံးအကြိမ် ဆန္ဒမဲပေးခွင့်ရမှာဖြစ်တဲ့အတွက် စိတ်လှုပ်ရှားနေပါတယ်။ ကိုယ့်နိုင်ငံအကျိုးအတွက် မဲပေးသင့်တယ်ဆိုတဲ့ ခံယူချက်နဲ့လာရောက်မဲပေးတာဖြစ်ပါတယ်။ မဲပေးရတာလည်း အဆင်ပြေပါတယ်။ မဲရုံမှူးနဲ့ မဲရုံတာဝန်ရှိသူ အားလုံးက ပူးပေါင်းဆောင်ရွက် ပေးတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲလုပ်ငန်းစဉ်မှာ ကျွန်မတို့လို လူငယ်တွေကို ပိုပြီးပါဝင်စေချင်ပါတယ်။ ဒါမှ နိုင်ငံအတွက်၊ လူငယ်တွေ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ဖို့အတွက် လူငယ်တွေရဲ့ အားနဲ့ ပိုပြီးလုပ်ဆောင်နိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။
ကိုခင်မောင်စိုး(ဉာဏသိဒ္ဓိ ရပ်ကွက်၊ ဇမ္ဗူသီရိမြို့နယ်)
လွတ်လွတ်လပ်လပ် မဲပေးခဲ့ရပါတယ်။ ကိုယ်ကြိုက်နှစ်သက်တဲ့ ကိုယ်စားလှယ်လောင်းကို သေချာမဲပေးနိုင်ခဲ့တဲ့အတွက် ကျေနပ်ပါတယ်။ ကိုယ့်နိုင်ငံအတွက် တစ်ထောင့်တစ်နေရာက ပါဝင် ခွင့်ရတဲ့အတွက်လည်း ဂုဏ်ယူပါတယ်။ ကိုယ်ယုံကြည်အားကိုးလို့ မဲပေးခဲ့တဲ့ပါတီက ကိုယ်စားလှယ် လောင်း အနိုင်ရခဲ့မယ်ဆိုရင် ကျန်းမာရေး၊ စီးပွားရေးက အရေးကြီးတယ်ဆိုပေမယ့် လူငယ်တွေရဲ့ အနာဂတ်ဖြစ်တဲ့ ပညာရေးအပိုင်းကို ပိုပြီးအလေးထားဆောင်ရွက်စေချင်ပါတယ်။ ရွေးကောက်ခံ ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတွေအနေနဲ့ နိုင်ငံအတွက်၊ ပြည်သူအတွက် တာဝန်ကျေဖို့ပဲကျန်ပါတော့တယ်။ အားလုံးလည်း တာဝန် ကျေပွန်အောင် ထမ်းဆောင်နိုင် မယ်လို့လည်း မျှော်လင့်ပါတယ်။
ဒေါ်ခင်မာစန်း( ဗလသိဒ္ဓိရပ်ကွက်၊ ဇမ္ဗူသီရိမြို့နယ်)
ကျွန်မအတွက် အခုကျင်းပတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲအပါအဝင် မဲပေးခွင့်ရတာ သုံးကြိမ်ရှိပါပြီ။ မဲပေးဖို့အတွက် မဲရုံကို နံနက် ၅ နာရီခွဲ ကတည်းက ကြိုတင်ရောက်ရှိခဲ့ တာပါ။ ဒါကြောင့် မဲပေးတဲ့အခါမှာ တန်းစီပြီး မစောင့်ရဘဲ မဲရုံစဖွင့်တာနဲ့ မဲပေးခွင့်ရခဲ့ပါတယ်။ မဲပေးခွင့် ရတဲ့အတွက် ပျော်လည်းပျော်တယ်။ မဲပေးတဲ့အခါ မှားယွင်းမှုမရှိဖို့ မဲစာရင်းပါမပါ၊ မဲပေးတဲ့အခါမှာ သတိပြုရမယ့်အချက်တွေ၊ စက်နဲ့ ဘယ်လိုမဲပေးရမယ် ဆိုတာတွေ ကို လေ့လာခဲ့ပါတယ်။ နိုင်ငံသား တစ်ယောက်အနေနဲ့ကိုယ် ထောက်ခံတဲ့ပါတီ၊ ကိုယ်ကြိုက်တဲ့ ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတွေကို လွတ်လွတ်လပ်လပ်နဲ့ စိတ်ချလုံခြုံစွာ မဲပေးခွင့်ရတဲ့အတွက် ကျေနပ်ပါတယ်။ ကိုယ်မဲပေးခဲ့တဲ့ ကိုယ်စားလှယ်လောင်းက ကိုယ့်ရဲ့သားသမီးတွေနဲ့အတူ လူငယ်တွေရဲ့ အနာဂတ်ကို မြှင့်တင်ပေးနိုင် မယ်လို့ ယုံကြည်ပါတယ်။
ဦးဇော်ဝင်း(ဥတ္တရသီရိရပ်ကွက်၊ ဥတ္တရသီရိမြို့နယ်)
မဲဆန္ဒရှင် ပြည်သူတစ်ဦးအနေနဲ့ အခုလို မဲပေးရတဲ့အတွက် ဂုဏ်ယူမိပါတယ်။ စက်နဲ့ မဲပေးရတဲ့အတွက် ရှင်းရှင်းလင်းလင်းနဲ့ ကိုယ်ပေးချင်တဲ့ပါတီနဲ့ ကိုယ်စားလှယ်ကို သေချာပေးခဲ့ရတဲ့အတွက် စိတ်ကျေနပ်မှုရှိပါတယ်။ အခက်အခဲ မရှိပါဘူး။ ဒီနေ့မဲလာပေးတဲ့ ပြည်သူတွေအားလုံးကိုကြည့်မယ် ဆိုရင်လည်း စက်နဲ့မဲပေးတဲ့စနစ်ကို အားပေးထောက်ခံမှုတွေ ရှိတာကို တွေ့ခဲ့ရပါတယ်။ မနက်အစောထပြီး မိသားစုနဲ့လာရောက် အားတက်သရော မဲလာပေးခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ပြည်သူလူထုနဲ့ နိုင်ငံအတွက် အကျိုးပြုမယ့် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတွေကို ရွေးချယ်နိုင် ကြပြီးတော့ တိုင်းကျိုးပြည်ကျိုးကို ဆက်လက်ဆောင်ရွက်နိုင်ကြပါစေလို့ ဆုတောင်းပေးပါတယ်။
ဒေါ်ဝါဝါအောင်(အမှတ်(၃) မဲရုံမှူး၊ ဥတ္တရသီရိမြို့နယ်)
ဒီနေ့မှာတော့ ဥတ္တရသီရိမြို့နယ် ဥတ္တရသီရိရပ်ကွက် အမှတ်(၃) မဲရုံ မှာ မဲရုံမှူးတာဝန်ထမ်းဆောင်ရပါတယ်။ ကျွန်မတို့ မဲရုံမှာတော့ ဆန္ဒမဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိသူ ၃၃၄၃ ဦး ရှိပါတယ်။ ဒီမဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိသူတွေ အေးချမ်းစွာ မဲပေးနိုင်ဖို့ ပြည်သူ့လွှတ်တော်အတွက် မဲပေးစက်တစ်လုံးနဲ့ အမျိုးသားလွှတ်တော် အတွက် မဲပေးစက်တစ်လုံး စီစဉ်ထားပါတယ်။
စာရေးဆရာ ရဲမွန်ကျော် (နဝဒေးရပ်ကွက်၊ ပုဗ္ဗသီရိမြို့နယ်)
အခုလို MEVM စက်နဲ့ မဲပေးရတာ အားရကျေနပ်မှုရှိပါတယ်။ အရင်မဲပေးခဲ့တုန်းက မဲစာရွက်ပေါ်မှာ ဘောပင်နဲ့ခြစ်ပြီး မဲပေးခဲ့ရတာဖြစ်တဲ့အတွက် မင်စွန်းသွားရင်ဖြစ်ဖြစ်၊ မှားယွင်းစွာ မဲပေးမိရင်ဖြစ်ဖြစ် ပယ်မဲဖြစ်သွားပါတယ်။ အီလက်ထရောနစ် နည်းပညာတွေ အဆင့်မြင့်မားလာ တဲ့အတွက် စက်တွေနဲ့မဲပေးရတဲ့အခါမှာ စက်တွေက မှားယွင်းစရာမရှိတဲ့အတွက် ပိုပြီးသဘော ကျမိပါတယ်။ နိုင်ငံသားတိုင်းက မဲပေးရမှာဖြစ်ပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲကို ဖြတ်သန်းမှသာ ဒီမိုကရေစီနိုင်ငံနဲ့ လွှတ်တော်တွေ ပေါ်ပေါက်လာမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ ဖြစ်ချင်တာတွေ၊ သိချင်တာတွေကို ရွေးချယ်လိုက်တဲ့ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် တွေကနေတစ်ဆင့် နိုင်ငံတော်ကို တင်ပြခွင့်ရမှာ ဖြစ်တဲ့အတွက် ပြည်သူတိုင်း မဲထည့်သင့်ပါတယ်။
ဒေါ်ရွှေဝါ(အမှတ်-၃ ရပ်ကွက်၊ လယ်ဝေးမြို့)
နိုင်ငံသားတစ်ယောက်အနေနဲ့ အခုလိုလာရောက်ပြီးတော့ မဲပေးခွင့်ရတာ ဝမ်းသာပီတိဖြစ်မိပါတယ်။ မဲဆန္ဒပေးရွေးချယ်ခဲ့တဲ့နေရာမှာလည်း ပြည်သူတစ်ယောက်အနေနဲ့ ယုံကြည်အားထားလို့ရမယ့် ပါတီက ကိုယ်စားလှယ်ကို ဆန္ဒမဲပေးခဲ့ပါတယ်။ ဆန္ဒမဲပေးတဲ့နေရာမှာလည်း မြန်မာအီလက်ထရောနစ် မဲပေးစက်နဲ့မဲပေးရတာ လွယ်ကူတယ်၊ အဆင်ပြေပါတယ်။ ပိုကောင်း တာက ကိုယ်ရွေးချယ်မဲပေးလိုက် တဲ့ပါတီရဲ့ ကိုယ်စားလှယ် ဟုတ်၊ မဟုတ်ဆိုတာ သိခွင့်ရတာပါ။
ဦးစိုးငြိမ်း(ဒက္ခိဏသီရိရပ်ကွက်၊ ဒက္ခိဏသီရိမြို့နယ်)
လာရောက်မဲပေးရတာ အားလုံးအဆင်ပြေပါတယ်။ မြန်မာအီလက် ထရောနစ်မဲပေးစက်နဲ့ မဲပေးရတဲ့အတွက် ပိုပြီးတော့လည်းတိကျပြီး မြန်ဆန်လာပါတယ်။ ကိုယ်ပေး လိုက်တဲ့ ကိုယ်စားလှယ်လောင်း သေချာလား၊ မသေချာဘူးလားဆိုတာ သိခွင့်ရတဲ့အတွက် တိကျ မှန်ကန်ပါတယ်။ ကိုယ်ရွေးချယ်ချင်တဲ့ ကိုယ်စားလှယ်ကို ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ ရွေးချယ်ခဲ့တယ်။ ဒီကိုယ်စားလှယ်တွေက ပြည်သူ့အကျိုး၊ ရပ်ရွာအကျိုး၊ နိုင်ငံ့အကျိုးအားလုံးကို အဆင်ပြေအောင် ဆောင်ရွက်ပေးနိုင်ဖို့ မျှော်လင့်ပါတယ်။ ပြည်သူအတွက် အလုပ်လုပ်ပေးရင် ကျေနပ်ပါတယ်။
ဒေါ်သန်းသန်းအေး(ဇီးဖြူကုန်း ကျေးရွာ၊ ဒက္ခိဏသီရိမြို့နယ်)
ဆန္ဒမဲပေးဖို့ နံနက် ၄ နာရီခွဲ ကတည်းက မဲရုံရှေ့ကို ရောက်နေတာပါ။ မဲရုံဖွင့်တာနဲ့ အရင်ဆုံးပေးချင်တာပါ။ နိုင်ငံသားတစ်ယောက် ပီသချင်လို့ဖြစ်ပါတယ်။ နိုင်ငံသားတစ်ယောက် အနေနဲ့အခုလို မဲလာပေးခွင့်ရတာ အင်မတန် ကျေနပ်မိပါတယ်။ နိုင်ငံ့အနာဂတ်အတွက် မဲပေးကြတာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ရွေးကောက်ပွဲကနေ ထွက်ပေါ်လာမယ့် နိုင်ငံ့တာဝန်ထမ်းဆောင် မယ့်သူတွေကို နိုင်ငံအတွက် ပိုပြီးကောင်းအောင် လုပ်နိုင်မယ့်သူတွေ ဖြစ်ပါစေလို့ ဆုတောင်းပြီး ဆန္ဒအပြည့်နဲ့ လာရောက်မဲပေးခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ ကောင်းသောပြောင်းလဲခြင်းတွေနဲ့ ဖြစ်လာမယ်လို့လည်း ယုံကြည်ပါတယ်။
ဆန္ဒမဲပေးတဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်အားလုံး အဆင်ပြေပါတယ်။ အခုလို ပြည်သူတစ်ယောက်အနေနဲ့ မဲပေးတဲ့အခါ ကျွန်မတို့အနေနဲ့ လူကိုလည်းကြည့်ပါတယ်။ ပါတီကိုလည်းကြည့်ပါတယ်။ ပြည်သူနဲ့နိုင်ငံအတွက် ကောင်းကျိုးပြုမယ့် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းကို ကြည့်ပြီး မဲပေးရွေးချယ်ခဲ့ပါတယ်။
ဒေါ်သိန်းသိန်း
(ရန်အောင်မြင်ကျေးရွာအုပ်စု၊ ဒက္ခိဏသီရိမြို့နယ်)
ကိုယ့်ရပ်ရွာကို အကျိုးပြုနိုင်မယ့် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းကို ဆန္ဒမဲပေးနိုင်ဖို့အတွက် နံနက် ၄ နာရီခွဲကတည်းက အသင့်ပြင်ဆင်ပြီး ကြိုတင်လာရောက်စောင့်ဆိုင်း နေတာဖြစ်ပါတယ်။ မဲရုံဖွင့်ဖွင့်ချင်း မဲပေးခဲ့တယ်။ မြန်မာအီလက် ထရောနစ်မဲပေးစက်နဲ့ မဲပေးရတာ လွယ်ကူမြန်ဆန် တိကျတဲ့အပြင် ကိုယ်ထည့်လိုက်တဲ့ ကိုယ်စားလှယ်လောင်းစလစ်ကိုလည်း မြင်တွေ့ ခွင့်ရတဲ့အတွက် ဆန္ဒမဲပေးတဲ့ လုပ်ငန်းအားလုံး အဆင်ပြေပါတယ်။
moi
မနှင်းခက်ဝေ
၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း (၁)ကို မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ မြို့နယ် ၁၀၂ မြို့နယ်၌ ယနေ့ နံနက် ၆ နာရီမှစတင်ကာ တစ်ချိန်တည်းတစ်ပြိုင်တည်း ကျင်းပရာ မဲဆန္ဒရှင်ပြည်သူများက ကြိုက်နှစ်သက်ရာ ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများကို လွတ်လပ်စွာဆန္ဒမဲပေးရွေးချယ်ကြသည်။
ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၁)တွင် ပါဝင်သည့် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေနေပြည်တော်အတွင်းမှ မဲဆန္ဒရှင် ပြည်သူများသည် သက်ဆိုင်ရာ မဲရုံများသို့ လာရောက်၍ လွတ်လပ်စွာ ဆန္ဒမဲပေးခဲ့ကြသည်။ ထိုကဲ့သို့ ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ လွတ်လပ်စွာ ဆန္ဒပြုမဲပေးခဲ့ကြသည့် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ နေပြည်တော်အတွင်းရှိ ပြည်သူများ၏ ရွေးကောက်ပွဲနှင့်ပတ်သက်သည့် သဘောထားအမြင်များကို စုစည်း ဖော်ပြအပ်ပါသည်။
မရတနာလှိုင်(ရွာကောက် ရပ်ကွက်၊ ပျဉ်းမနားမြို့နယ်)
မဲပေးဖို့အတွက် သူငယ်ချင်းတွေနဲ့ ကြိုတင်လာရောက်ပြီး စနစ်တကျစောင့်ဆိုင်းခဲ့ပါတယ်။ မဲရုံစတင်ဖွင့်လှစ်တာနဲ့ အစောဆုံးမဲပေးခွင့်ရခဲ့ပါတယ်။ မဲပေးတဲ့အခါမှာ ဘာဖိအားမှမရှိဘဲ မဲပေးရပါတယ်။ အခုရွေးကောက်ပွဲမှာ အရင်နှစ်တွေနဲ့မတူဘဲ မြန်မာအီလက်ထရောနစ် မဲပေးစက် (MEVM) နဲ့ မဲပေးရတဲ့အတွက် ခံစားချက်အသစ်တစ်ခုရပါတယ်။ မြန်မာအီလက်ထရောနစ် မဲပေး စက်(MEVM)နဲ့ မဲပေးတဲ့အခါမှာလည်း ဘယ်လိုမဲပေးရမယ်ဆိုတာကို သတင်းစာတွေ၊ ရုပ်မြင် သံကြားတွေမှာ ကြိုတင်ကြည့်ထား တဲ့အတွက် အခက်အခဲမရှိခဲ့ပါဘူး။ ကျွန်မအတွက် ဒီရွေးကောက်ပွဲက ဒုတိယအကြိမ် မဲပေးခွင့်ရတာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ မဲပေးခွင့်ရတဲ့ နိုင်ငံသားတစ်ယောက်အနေနဲ့ ကျေနပ်ပီတိဖြစ်မိပါတယ်။ နိုင်ငံသား တစ်ယောက်တာဝန် ကျေတယ်လို့လည်း ခံစားရပါတယ်။
မနှင်းခက်ဝေ(ဥတ္တရသီရိရပ်ကွက်၊ ဥတ္တရသီရိမြို့နယ်)
ကျွန်မအတွက် ပထမဆုံးအကြိမ် မဲပေးခွင့်ရရှိတာဖြစ်ပါတယ်။ နိုင်ငံသားတစ်ဦးအဖြစ် ပထမဆုံးမဲပေးခွင့်ရတဲ့ အတွေ့အကြုံက ရင်ခုန်စိတ်လှုပ်ရှားရပါတယ်။ မဲပေးပြီးသွားတဲ့အခါ နိုင်ငံအတွက် ပြည်သူတစ်ဦးအနေနဲ့ ပါဝင်ဆောင်ရွက်ပေးရမယ့် တာဝန်ကျေသွားပြီဆိုတဲ့စိတ်နဲ့ ဝမ်းသာပျော်ရွှင်ရပါတယ်။ MEVM စက်နဲ့မဲပေးရတဲ့အပေါ် ယုံကြည်မှု ရှိပါတယ်။
မသဲဆုမြတ် (ရန်အောင်မြင်ကျေးရွာအုပ်စု၊ ဒက္ခိဏသီရိမြို့နယ်)
နိုင်ငံသားတစ်ယောက်အနေနဲ့ ပထမဆုံးအကြိမ် လာရောက်မဲပေးရွေးချယ်ခွင့်ရတဲ့အတွက် ဂုဏ်ယူမိပါတယ်။ မဲရုံမဖွင့်ခင်ကတည်းက ကြိုတင်ရောက်အောင် လာပါတယ်။ နိုင်ငံသား တစ်ယောက်အနေနဲ့ ပထမဆုံးအကြိမ် ရွေးချယ်ခွင့်ရတဲ့ ကိုယ်စား လှယ်လောင်းက နိုင်ငံနဲ့ ပြည်သူ အတွက် သေချာအလုပ်လုပ်ပေးရင် ကျွန်မတို့ အခုလိုလာရောက် မဲပေးရကျိုးနပ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကိုယ်တိုင် သေချာစဉ်းစားဆန္ဒပြု ရွေးချယ်လိုက်တဲ့ ကိုယ်စားလှယ်လောင်း အနိုင်ရရှိပါစေလို့လည်း ဆုတောင်းပေးပါတယ်။
ကိုဟန်လင်းနိုင် (ဉာဏသိဒ္ဓိ ရပ်ကွက်၊ ဇမ္ဗူသီရိမြို့နယ်)
နိုင်ငံသားတစ်ဦးအနေနဲ့ အခုလို ဆန္ဒမဲပေးခွင့်ရတာ ကျေနပ်ပီတိဖြစ်ရပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ ပေးလိုက်တဲ့ ဆန္ဒမဲတစ်မဲစီက ကျွန်တော်တို့ရဲ့ အနာဂတ်မျှော်လင့်ချက်တွေကို ထင်ဟပ် စေပါတယ်။ လွှတ်တော်ကာလ ငါးနှစ်လုံး ကိုယ့်မြို့နယ်အတွက် အမှန်တကယ် အလုပ်လုပ်နိုင်တဲ့သူ၊ ကိုယ်ကျိုးမငဲ့ကွက်ဘဲ ကိုယ့်ပြည်သူတွေရဲ့ အကျိုးကို မြေပြင်ကွင်းဆင်း လေ့လာပြီး လွှတ်တော်အတွင်းကနေ တင်ပြ ဆွေးနွေးပေးနိုင်မယ်လို့ ယူဆရတဲ့ သူကို မဲပေးခဲ့ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ ရွေးချယ်ပေးလိုက်တဲ့ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တွေက လွှတ်တော်ထဲကို ရောက်မယ်။ အဲဒီကနေ တစ်ဆင့် ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံ အတွက် ခိုင်မာအားကောင်းပြီး စနစ်ကျနတဲ့ အစိုးရတစ်ရပ် ပေါ်ထွက်လာမယ်လို့ ယုံကြည်ပါတယ်။ နိုင်ငံသားတစ်ဦးအနေနဲ့ မျှော်လင့်တာကတော့ ‘clean government and good governance’ အစိုးရပါပဲ။
မသီသီဝင်း(ဥတ္တရသီရိရပ်ကွက်၊ ဥတ္တရသီရိမြို့နယ်)
အရင်တုန်းက မဲပေးရတာထက် အခု MEVM စက်နဲ့ မဲပေးရတာက ပိုပြီး အဆင်ပြေလွယ်ကူပါတယ်။ ပြီးတော့ ကိုယ်တိုင်ဆန္ဒပြုထားတဲ့ ကိုယ်စားလှယ်တွေ မှန်ကန်မှု ရှိ မရှိ ပြန်လည်သိရှိခွင့်ရပါတယ်။ ကိုယ့်နိုင်ငံအတွက် တကယ်အလုပ်လုပ်ပေးမယ့် သူတွေကို လူငယ်တစ်ဦးအနေနဲ့ ပါဝင်ဆန္ဒ ပြုခွင့်ရတဲ့အပေါ် ဝမ်းသာမိပါတယ်။ ပြီးတော့ နိုင်ငံသားတစ်ယောက်ရဲ့ တာဝန်ကို ကျေပွန်အောင် ထမ်းဆောင် ခွင့်ရတယ်လို့လည်း ခံစားမိပါတယ်။
မမိုးစန္ဒာ(ဥတ္တရသီရိရပ်ကွက်၊ ဥတ္တရသီရိမြို့နယ်)
ကျွန်မက ပထမဆုံးအကြိမ် ဆန္ဒမဲပေးခွင့်ရမှာဖြစ်တဲ့အတွက် စိတ်လှုပ်ရှားနေပါတယ်။ ကိုယ့်နိုင်ငံအကျိုးအတွက် မဲပေးသင့်တယ်ဆိုတဲ့ ခံယူချက်နဲ့လာရောက်မဲပေးတာဖြစ်ပါတယ်။ မဲပေးရတာလည်း အဆင်ပြေပါတယ်။ မဲရုံမှူးနဲ့ မဲရုံတာဝန်ရှိသူ အားလုံးက ပူးပေါင်းဆောင်ရွက် ပေးတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲလုပ်ငန်းစဉ်မှာ ကျွန်မတို့လို လူငယ်တွေကို ပိုပြီးပါဝင်စေချင်ပါတယ်။ ဒါမှ နိုင်ငံအတွက်၊ လူငယ်တွေ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ဖို့အတွက် လူငယ်တွေရဲ့ အားနဲ့ ပိုပြီးလုပ်ဆောင်နိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။
ကိုခင်မောင်စိုး(ဉာဏသိဒ္ဓိ ရပ်ကွက်၊ ဇမ္ဗူသီရိမြို့နယ်)
လွတ်လွတ်လပ်လပ် မဲပေးခဲ့ရပါတယ်။ ကိုယ်ကြိုက်နှစ်သက်တဲ့ ကိုယ်စားလှယ်လောင်းကို သေချာမဲပေးနိုင်ခဲ့တဲ့အတွက် ကျေနပ်ပါတယ်။ ကိုယ့်နိုင်ငံအတွက် တစ်ထောင့်တစ်နေရာက ပါဝင် ခွင့်ရတဲ့အတွက်လည်း ဂုဏ်ယူပါတယ်။ ကိုယ်ယုံကြည်အားကိုးလို့ မဲပေးခဲ့တဲ့ပါတီက ကိုယ်စားလှယ် လောင်း အနိုင်ရခဲ့မယ်ဆိုရင် ကျန်းမာရေး၊ စီးပွားရေးက အရေးကြီးတယ်ဆိုပေမယ့် လူငယ်တွေရဲ့ အနာဂတ်ဖြစ်တဲ့ ပညာရေးအပိုင်းကို ပိုပြီးအလေးထားဆောင်ရွက်စေချင်ပါတယ်။ ရွေးကောက်ခံ ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတွေအနေနဲ့ နိုင်ငံအတွက်၊ ပြည်သူအတွက် တာဝန်ကျေဖို့ပဲကျန်ပါတော့တယ်။ အားလုံးလည်း တာဝန် ကျေပွန်အောင် ထမ်းဆောင်နိုင် မယ်လို့လည်း မျှော်လင့်ပါတယ်။
ဒေါ်ခင်မာစန်း( ဗလသိဒ္ဓိရပ်ကွက်၊ ဇမ္ဗူသီရိမြို့နယ်)
ကျွန်မအတွက် အခုကျင်းပတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲအပါအဝင် မဲပေးခွင့်ရတာ သုံးကြိမ်ရှိပါပြီ။ မဲပေးဖို့အတွက် မဲရုံကို နံနက် ၅ နာရီခွဲ ကတည်းက ကြိုတင်ရောက်ရှိခဲ့ တာပါ။ ဒါကြောင့် မဲပေးတဲ့အခါမှာ တန်းစီပြီး မစောင့်ရဘဲ မဲရုံစဖွင့်တာနဲ့ မဲပေးခွင့်ရခဲ့ပါတယ်။ မဲပေးခွင့် ရတဲ့အတွက် ပျော်လည်းပျော်တယ်။ မဲပေးတဲ့အခါ မှားယွင်းမှုမရှိဖို့ မဲစာရင်းပါမပါ၊ မဲပေးတဲ့အခါမှာ သတိပြုရမယ့်အချက်တွေ၊ စက်နဲ့ ဘယ်လိုမဲပေးရမယ် ဆိုတာတွေ ကို လေ့လာခဲ့ပါတယ်။ နိုင်ငံသား တစ်ယောက်အနေနဲ့ကိုယ် ထောက်ခံတဲ့ပါတီ၊ ကိုယ်ကြိုက်တဲ့ ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတွေကို လွတ်လွတ်လပ်လပ်နဲ့ စိတ်ချလုံခြုံစွာ မဲပေးခွင့်ရတဲ့အတွက် ကျေနပ်ပါတယ်။ ကိုယ်မဲပေးခဲ့တဲ့ ကိုယ်စားလှယ်လောင်းက ကိုယ့်ရဲ့သားသမီးတွေနဲ့အတူ လူငယ်တွေရဲ့ အနာဂတ်ကို မြှင့်တင်ပေးနိုင် မယ်လို့ ယုံကြည်ပါတယ်။
ဦးဇော်ဝင်း(ဥတ္တရသီရိရပ်ကွက်၊ ဥတ္တရသီရိမြို့နယ်)
မဲဆန္ဒရှင် ပြည်သူတစ်ဦးအနေနဲ့ အခုလို မဲပေးရတဲ့အတွက် ဂုဏ်ယူမိပါတယ်။ စက်နဲ့ မဲပေးရတဲ့အတွက် ရှင်းရှင်းလင်းလင်းနဲ့ ကိုယ်ပေးချင်တဲ့ပါတီနဲ့ ကိုယ်စားလှယ်ကို သေချာပေးခဲ့ရတဲ့အတွက် စိတ်ကျေနပ်မှုရှိပါတယ်။ အခက်အခဲ မရှိပါဘူး။ ဒီနေ့မဲလာပေးတဲ့ ပြည်သူတွေအားလုံးကိုကြည့်မယ် ဆိုရင်လည်း စက်နဲ့မဲပေးတဲ့စနစ်ကို အားပေးထောက်ခံမှုတွေ ရှိတာကို တွေ့ခဲ့ရပါတယ်။ မနက်အစောထပြီး မိသားစုနဲ့လာရောက် အားတက်သရော မဲလာပေးခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ပြည်သူလူထုနဲ့ နိုင်ငံအတွက် အကျိုးပြုမယ့် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတွေကို ရွေးချယ်နိုင် ကြပြီးတော့ တိုင်းကျိုးပြည်ကျိုးကို ဆက်လက်ဆောင်ရွက်နိုင်ကြပါစေလို့ ဆုတောင်းပေးပါတယ်။
ဒေါ်ဝါဝါအောင်(အမှတ်(၃) မဲရုံမှူး၊ ဥတ္တရသီရိမြို့နယ်)
ဒီနေ့မှာတော့ ဥတ္တရသီရိမြို့နယ် ဥတ္တရသီရိရပ်ကွက် အမှတ်(၃) မဲရုံ မှာ မဲရုံမှူးတာဝန်ထမ်းဆောင်ရပါတယ်။ ကျွန်မတို့ မဲရုံမှာတော့ ဆန္ဒမဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိသူ ၃၃၄၃ ဦး ရှိပါတယ်။ ဒီမဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိသူတွေ အေးချမ်းစွာ မဲပေးနိုင်ဖို့ ပြည်သူ့လွှတ်တော်အတွက် မဲပေးစက်တစ်လုံးနဲ့ အမျိုးသားလွှတ်တော် အတွက် မဲပေးစက်တစ်လုံး စီစဉ်ထားပါတယ်။
စာရေးဆရာ ရဲမွန်ကျော် (နဝဒေးရပ်ကွက်၊ ပုဗ္ဗသီရိမြို့နယ်)
အခုလို MEVM စက်နဲ့ မဲပေးရတာ အားရကျေနပ်မှုရှိပါတယ်။ အရင်မဲပေးခဲ့တုန်းက မဲစာရွက်ပေါ်မှာ ဘောပင်နဲ့ခြစ်ပြီး မဲပေးခဲ့ရတာဖြစ်တဲ့အတွက် မင်စွန်းသွားရင်ဖြစ်ဖြစ်၊ မှားယွင်းစွာ မဲပေးမိရင်ဖြစ်ဖြစ် ပယ်မဲဖြစ်သွားပါတယ်။ အီလက်ထရောနစ် နည်းပညာတွေ အဆင့်မြင့်မားလာ တဲ့အတွက် စက်တွေနဲ့မဲပေးရတဲ့အခါမှာ စက်တွေက မှားယွင်းစရာမရှိတဲ့အတွက် ပိုပြီးသဘော ကျမိပါတယ်။ နိုင်ငံသားတိုင်းက မဲပေးရမှာဖြစ်ပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲကို ဖြတ်သန်းမှသာ ဒီမိုကရေစီနိုင်ငံနဲ့ လွှတ်တော်တွေ ပေါ်ပေါက်လာမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ ဖြစ်ချင်တာတွေ၊ သိချင်တာတွေကို ရွေးချယ်လိုက်တဲ့ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် တွေကနေတစ်ဆင့် နိုင်ငံတော်ကို တင်ပြခွင့်ရမှာ ဖြစ်တဲ့အတွက် ပြည်သူတိုင်း မဲထည့်သင့်ပါတယ်။
ဒေါ်ရွှေဝါ(အမှတ်-၃ ရပ်ကွက်၊ လယ်ဝေးမြို့)
နိုင်ငံသားတစ်ယောက်အနေနဲ့ အခုလိုလာရောက်ပြီးတော့ မဲပေးခွင့်ရတာ ဝမ်းသာပီတိဖြစ်မိပါတယ်။ မဲဆန္ဒပေးရွေးချယ်ခဲ့တဲ့နေရာမှာလည်း ပြည်သူတစ်ယောက်အနေနဲ့ ယုံကြည်အားထားလို့ရမယ့် ပါတီက ကိုယ်စားလှယ်ကို ဆန္ဒမဲပေးခဲ့ပါတယ်။ ဆန္ဒမဲပေးတဲ့နေရာမှာလည်း မြန်မာအီလက်ထရောနစ် မဲပေးစက်နဲ့မဲပေးရတာ လွယ်ကူတယ်၊ အဆင်ပြေပါတယ်။ ပိုကောင်း တာက ကိုယ်ရွေးချယ်မဲပေးလိုက် တဲ့ပါတီရဲ့ ကိုယ်စားလှယ် ဟုတ်၊ မဟုတ်ဆိုတာ သိခွင့်ရတာပါ။
ဦးစိုးငြိမ်း(ဒက္ခိဏသီရိရပ်ကွက်၊ ဒက္ခိဏသီရိမြို့နယ်)
လာရောက်မဲပေးရတာ အားလုံးအဆင်ပြေပါတယ်။ မြန်မာအီလက် ထရောနစ်မဲပေးစက်နဲ့ မဲပေးရတဲ့အတွက် ပိုပြီးတော့လည်းတိကျပြီး မြန်ဆန်လာပါတယ်။ ကိုယ်ပေး လိုက်တဲ့ ကိုယ်စားလှယ်လောင်း သေချာလား၊ မသေချာဘူးလားဆိုတာ သိခွင့်ရတဲ့အတွက် တိကျ မှန်ကန်ပါတယ်။ ကိုယ်ရွေးချယ်ချင်တဲ့ ကိုယ်စားလှယ်ကို ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ ရွေးချယ်ခဲ့တယ်။ ဒီကိုယ်စားလှယ်တွေက ပြည်သူ့အကျိုး၊ ရပ်ရွာအကျိုး၊ နိုင်ငံ့အကျိုးအားလုံးကို အဆင်ပြေအောင် ဆောင်ရွက်ပေးနိုင်ဖို့ မျှော်လင့်ပါတယ်။ ပြည်သူအတွက် အလုပ်လုပ်ပေးရင် ကျေနပ်ပါတယ်။
ဒေါ်သန်းသန်းအေး(ဇီးဖြူကုန်း ကျေးရွာ၊ ဒက္ခိဏသီရိမြို့နယ်)
ဆန္ဒမဲပေးဖို့ နံနက် ၄ နာရီခွဲ ကတည်းက မဲရုံရှေ့ကို ရောက်နေတာပါ။ မဲရုံဖွင့်တာနဲ့ အရင်ဆုံးပေးချင်တာပါ။ နိုင်ငံသားတစ်ယောက် ပီသချင်လို့ဖြစ်ပါတယ်။ နိုင်ငံသားတစ်ယောက် အနေနဲ့အခုလို မဲလာပေးခွင့်ရတာ အင်မတန် ကျေနပ်မိပါတယ်။ နိုင်ငံ့အနာဂတ်အတွက် မဲပေးကြတာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ရွေးကောက်ပွဲကနေ ထွက်ပေါ်လာမယ့် နိုင်ငံ့တာဝန်ထမ်းဆောင် မယ့်သူတွေကို နိုင်ငံအတွက် ပိုပြီးကောင်းအောင် လုပ်နိုင်မယ့်သူတွေ ဖြစ်ပါစေလို့ ဆုတောင်းပြီး ဆန္ဒအပြည့်နဲ့ လာရောက်မဲပေးခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ ကောင်းသောပြောင်းလဲခြင်းတွေနဲ့ ဖြစ်လာမယ်လို့လည်း ယုံကြည်ပါတယ်။
ဆန္ဒမဲပေးတဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်အားလုံး အဆင်ပြေပါတယ်။ အခုလို ပြည်သူတစ်ယောက်အနေနဲ့ မဲပေးတဲ့အခါ ကျွန်မတို့အနေနဲ့ လူကိုလည်းကြည့်ပါတယ်။ ပါတီကိုလည်းကြည့်ပါတယ်။ ပြည်သူနဲ့နိုင်ငံအတွက် ကောင်းကျိုးပြုမယ့် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းကို ကြည့်ပြီး မဲပေးရွေးချယ်ခဲ့ပါတယ်။
ဒေါ်သိန်းသိန်း
(ရန်အောင်မြင်ကျေးရွာအုပ်စု၊ ဒက္ခိဏသီရိမြို့နယ်)
ကိုယ့်ရပ်ရွာကို အကျိုးပြုနိုင်မယ့် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းကို ဆန္ဒမဲပေးနိုင်ဖို့အတွက် နံနက် ၄ နာရီခွဲကတည်းက အသင့်ပြင်ဆင်ပြီး ကြိုတင်လာရောက်စောင့်ဆိုင်း နေတာဖြစ်ပါတယ်။ မဲရုံဖွင့်ဖွင့်ချင်း မဲပေးခဲ့တယ်။ မြန်မာအီလက် ထရောနစ်မဲပေးစက်နဲ့ မဲပေးရတာ လွယ်ကူမြန်ဆန် တိကျတဲ့အပြင် ကိုယ်ထည့်လိုက်တဲ့ ကိုယ်စားလှယ်လောင်းစလစ်ကိုလည်း မြင်တွေ့ ခွင့်ရတဲ့အတွက် ဆန္ဒမဲပေးတဲ့ လုပ်ငန်းအားလုံး အဆင်ပြေပါတယ်။
moi
ကိုရဲမင်းဦး(မဲဆန္ဒရှင်တစ်ဦး)
၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၁)ကို ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ မြို့နယ် ၁၂ မြို့နယ်၌ ဒီဇင်ဘာ၂၈ ရက်တွင် စတင်ကျင်းပရာ မဲဆန္ဒရှင်ပြည်သူများသည် မဲရုံစတင်ဖွင့်လှစ်သည့် နံနက်ပိုင်းမှစတင်၍ လွတ်လပ်စွာဆန္ဒမဲ လာရောက်ပေးခဲ့ကြသည်။
ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ မြို့နယ် ၁၂ မြို့နယ်၌ကျင်းပသည့် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲနှင့်စပ်လျဉ်း၍ မဲဆန္ဒရှင်ပြည်သူများ၏ ယုံကြည်မျှော်လင့်ချက်များ၊ လေ့လာစောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့များ၏ လေ့လာတွေ့ရှိချက်များနှင့် လွတ်လပ်၍တရားမျှတသော ရွေးကောက်ပွဲတစ်ရပ်ဖြစ်လာစေရန် တာဝန်ရှိသူများ၏ ဆောင်ရွက်ထားရှိမှုများကို သတင်းအဖွဲ့က ကောက်နုတ်ဖော်ပြလိုက်ရပါသည်။
ကိုရဲမင်းဦး (မဲဆန္ဒရှင်တစ်ဦး)
ဆန္ဒမဲကမပေးလို့မရဘူး။ ပေးကိုပေးရမှာ။ နိုင်ငံသားတစ်ဦးအနေနဲ့ အခွင့်အရေးလည်း မဆုံးရှုံးချင်ဘူး။ ရွေးချယ်လိုက်တဲ့ ကိုယ်စားလှယ်လောင်းကို သေသေချာချာ စဉ်းစားပြီးမှပေးခဲ့တာပါ။ ရွေးကောက်ပွဲပြီးရင် အခြေအနေကောင်းတစ်ခု ပေါ်ထွန်းလာမှာ ဖြစ်တဲ့အတွက် တိုင်းပြည်အနာဂတ်ကိုကြည့်ပြီး လုပ်ဆောင်နိုင်မယ်ထင်တဲ့ပါတီကို မဲပေးခဲ့ပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲပြီးတာနဲ့ အားလုံးအဆင်ပြေပြီလို့ မြင်ယောင်မိပါတယ်။
မဲဆန္ဒရှင်တစ်ဦး၊ အလုံမြို့နယ်
ကျွန်တော်နှစ်သက်တဲ့ပါတီရဲ့ ကိုယ်စားလှယ်ကို မဲပေးခဲ့တာပါ၊ အီလက်ထရောနစ်မဲပေးစက်နဲ့ ပေးရတာကြောင့် လွယ်ကူချောမွေ့စွာ ဆန္ဒမဲပေးနိုင်ခဲ့ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ တိုင်းပြည်ပိုကောင်းဖို့အတွက် ဆောင်ရွက်ပေးမယ့် ကိုယ်စားလှယ်ကို ရွေးချယ်တာ ပါ။
ဒေါ်သန်းသန်းဌေး(မဲဆန္ဒရှင်တစ်ဦး)
မဲပေးလိုက်တဲ့ ကိုယ်စားလှယ်လောင်းဟာ တိုင်းပြည်အတွက် အကောင်းဆုံးဖြစ်မယ်လို့ မျှော်လင့်ထားပြီး ကုန်ဈေးနှုန်းတည်ငြိမ်မှုနဲ့ တိုင်းပြည်အေးချမ်းသာယာအောင် ဆောင်ရွက်နိုင်မယ်လို့ ယုံကြည်တဲ့အတွက် ပြည်သူအားကိုးနိုင်မယ်ထင်တဲ့ ကိုယ်စားလှယ်လောင်းကိုပဲ မဲပေးခဲ့တာပါ။ မဲပေးရတာအဆင်ပြေပြီး အေးအေးချမ်းချမ်းနဲ့ ဆန္ဒမဲပေးခွင့်ရတဲ့အတွက်လည်း ဝမ်းသာပါတယ်။ တိုင်းပြည်အေးချမ်းစေချင်ပါပြီ။ ကိုယ်စိုက်တဲ့အပင် ကောင်းမွန်စွာ ရှင်သန်လန်းဆန်းမယ်လို့ ထင်ပါတယ်။
ဒေါက်တာဟေမာဇော် (ဗိုလ်တထောင်မြို့နယ် ကျန်းမာရေးမှူး)
ဗိုလ်တထောင်မြို့နယ်မှာ မဲရုံပေါင်း ၂၉ ရုံ ရှိပါတယ်။ ဆန္ဒမဲပေးကြတဲ့ ပြည်သူတွေရဲ့ ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုအတွက် အဖွဲ့လေးဖွဲ့ခွဲပြီး ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုပေးပါတယ်။ မဲရုံအတွင်းကို ဝင်လာချိန်ကနေ ပြန်ထွက်သွားတဲ့အချိန်အထိမဲပေးတဲ့ ပြည်သူတွေကျန်းမာရေးပြဿနာ တစ်စုံတစ်ရာမရှိအောင် အရေးပေါ်စောင့်ရှောက်မှုပေးဖို့ အသင့်ထားရှိပါတယ်။ အရေးပေါ်လူနာဖြစ်ပေါ်ခဲ့ရင် ဆေးရုံကို ပို့ဆောင်နိုင်အောင် ပရဟိတလူနာတင်ယာဉ်တစ်စီးကိုလည်း အသင့်ထားရှိပါတယ်။ မဲရုံအမှတ်(၃)မှာ လာရောက်မဲပေးကြတဲ့ ပြည်သူတွေထဲမှာ သွေးပေါင် ချိန်တိုင်းတာ၊ အနည်းငယ်မူးမော်တာတော့ ရှိပါတယ်။ နံနက် ၅ နာရီခွဲကနေ ညနေမဲပေးလို့ ပြီးဆုံးတဲ့အချိန်ထိ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုပေးသွားမှာပါ။
ဒေါ်သဲစုဖြိုးမင်းဦး၊ မဲရုံမှူး စောရန်ပိုင်အရှေ့ရပ်ကွက်၊ အလုံမြို့နယ်
အလုံမြို့နယ်မှာ မဲပေးခွင့်ရှိသူ ၁၄၃၅ ဦး ရှိပါတယ်။ တိုင်းရင်းသားမှာဆိုရင်လည်း ရခိုင်တိုင်းရင်းသားရေးရာကိုယ်စားလှယ်အတွက် ဆန္ဒမဲပေးပိုင်ခွင့် ရှိသူ ၂၃ ဦး၊ ကရင်တိုင်းသားရေးရာ ကိုယ်စားလှယ်အတွက် ဆန္ဒမဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိသူ ၆၂ ဦးရှိပါတယ်။ မဲရုံ အတွင်း မဲရုံအဖွဲ့ဝင်၊ မဲပေးတဲ့ ဆန္ဒပြုစက်၊ ထိန်းချုပ်စက်၊ မဲပေးချက်ဖော်ပြတဲ့စက်၊ မဲပုံးအရေအတွက်၊ မသန်စွမ်းသူတွေအတွက် မဲရုံပရဝဏ်အတွင်းအပြင် လုံခြုံရေးအတွက် စသဖြင့် တာဝန်ရှိသူတွေက အဆင်ပြေချောမွေ့စွာ ဆောင်ရွက်ပေးထားပါတယ်။
ဦးကိုကို(ကိုကို-စက်မှုတက္ကသိုလ်)
ဥက္ကဋ္ဌ၊ မြန်မာ့ပုံရိပ်ဖော်ညွှန်းရေးအဖွဲ့ (Myanmar Narrative Think Tank) ပြည်တွင်းစောင့်ကြည့်လေ့လာသုံးသပ်ရေးအဖွဲ့ဝင်
ကျွန်တော်တို့ရောက်ခဲ့တဲ့နေရာတွေမှာ ဆန္ဒမဲပေးနေတဲ့သူတွေအားလုံး အေးအေးချမ်းချမ်းနဲ့ လာရောက်မဲပေးတာကို တွေ့ရတယ်။ အချိန်မြင့်လာတာနဲ့အမျှ မဲရုံကို တဖွဲဖွဲလာရောက် ဆန္ဒမဲပေးနေတာတွေ့ရတယ်။ မဲပေးတဲ့အရေအတွက်က သင့်တင့်လျောက်ပတ်တဲ့ အနေအထားတစ်ခုမှာရှိတယ်။ အတော်များများက မဲပေးမှုမှာ အခက်အခဲမရှိဘူး၊ မဲပေးစက်ကို ကောင်းမွန်စွာဆောင်ရွက်ထားတာတွေ့ရတယ်။ ကျွန်တော်တို့ ပြည်သူတွေအားလုံးရဲ့ တူညီတဲ့အချက်က ဒီမိုကရေစီကို မြတ်နိုးကြတယ်၊ ဒီမိုကရေစီကို သွားချင်ကြတယ်၊ ဒီမိုကရေစီစနစ်အောက်မှာ ရှင်သန်လိုကြတယ်။ စဉ်းစားရမယ့်အချက်က ဒီမိုကရေစီကိုသွားမယ်ဆိုရင် ရွေးကောက်ပွဲတွေကို မဖြတ်သန်းဘဲနဲ့ ဒီမိုကရေစီစနစ်ကိုသွားလို့ လုံးဝမရပါဘူး။
ဗိုလ်တထောင်မြို့နယ်က ပြည်သူတွေဟာ မနက်ပိုင်းမှာပဲ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်း မဲပေးကြပြီးညနေပိုင်းမှာ အခုထက်ပိုပြီးများလာမှာဖြစ်တဲ့အတွက် နိုင်ငံတော်ရဲ့ အပြုသဘောဆောင်တဲ့ အခင်းအကျင်းကို ပြည်သူတွေရဲ့ အပြုသဘောဆောင်တဲ့ အမြင်တွေရှိ နေတယ်ဆိုတာကို ပြသတာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံကို ကျွန်တော်တို့်ပြည်သူတွေနဲ့ပဲ တည်ဆောက်ရမှာဖြစ်တဲ့အတွက် ရွေးကောက်ပွဲ ပြီးသွားတဲ့အခါ လွှတ်တော်အခင်းအကျင်း၊ အစိုးရသစ်နဲ့သွားမယ်၊ နိုင်ငံရေးအခင်းအကျင်းသစ်တွေရှိလာချိန်မှာ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ပုံရိပ်ဟာ အခုထက်တိုးတက်ကောင်းမွန်လာမယ်လို့ မျှော်လင့်ပါတယ်။ နိုင်ငံတကာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုဟာလည်း ယခုထက်များပြားလာမယ်လို့မြင်ပါတယ်။ ဘေးက ကြည့်နေသူတွေရဲ့သဘောထားတွေလည်း ပြောင်းလဲသွားပါလိမ့်မယ်။ ရွေးကောက်ပွဲအလွန်ကာလမှာ မြန်မာနိုင်ငံဟာ ပိုမိုကောင်းမွန်တဲ့ အခြေအနေတစ်ခုကို ရောက်ရှိလာမယ်လို့ မျှော်လင့်ပါတယ်။
ဦးညိုအုန်းမြင့် (မြန်မာ့ပုံရိပ်ဖော်ညွှန်းရေးအဖွဲ့အကြံပေး)
ဒီမနက်ဆိုရင် မဲရုံခြောက်ရုံကို လေ့လာကြည့်ရှုရာမှာ ဆိုရှယ်မီဒီယာမှာပြောနေတဲ့ တရားမမျှတဘူး စတဲ့ အဲဒါမျိုးကို မတွေ့ရပါဘူး။ နံနက် ၁၁ နာရီခန့်မှာ ဗိုလ်တထောင်မြို့နယ်မှာ မဲပေးနိုင်တဲ့ ရာခိုင်နှုန်းရဲ့ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းမဲပေးခဲ့တာ တွေ့ရပါတယ်။ ဒါဟာ ပြည်သူတွေက တိုင်းပြည်ကိုပြောင်းလဲချင်တယ်၊ အရွေ့တစ်ခုကိုသွားလို၊ မြင်လိုတယ်ဆိုတာ ပေါ်လွင်နေပါတယ်။ မဲပေးရာမှာလည်း ဘယ်ပါတီကို မဲပေးရမယ်ဆိုတာ သတ်မှတ်ထားတာမရှိတဲ့အတွက် မိမိဆန္ဒအလိုက် မဲပေးတာကိုလည်း တွေ့ရတာဟာ ဒီမိုကရေစီရဲ့အရိပ်အယောင်ပဲဖြစ်ပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲကို နိုင်ငံတကာစောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့တွေ ကြည့်ရှုနေတာဖြစ်တဲ့အတွက် ပြည်ပ နိုင်ငံအချို့ရဲ့ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ သတင်းအမှားတွေကို ဝေဖန်နေတာထက်စာရင် အနီးကပ်လာကြည့်စေလိုပါတယ်။
အင်တာဗျူး - ငြိမ်းသူ၊ ကျော်ကြီး
moi
ကိုရဲမင်းဦး(မဲဆန္ဒရှင်တစ်ဦး)
၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၁)ကို ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ မြို့နယ် ၁၂ မြို့နယ်၌ ဒီဇင်ဘာ၂၈ ရက်တွင် စတင်ကျင်းပရာ မဲဆန္ဒရှင်ပြည်သူများသည် မဲရုံစတင်ဖွင့်လှစ်သည့် နံနက်ပိုင်းမှစတင်၍ လွတ်လပ်စွာဆန္ဒမဲ လာရောက်ပေးခဲ့ကြသည်။
ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ မြို့နယ် ၁၂ မြို့နယ်၌ကျင်းပသည့် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲနှင့်စပ်လျဉ်း၍ မဲဆန္ဒရှင်ပြည်သူများ၏ ယုံကြည်မျှော်လင့်ချက်များ၊ လေ့လာစောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့များ၏ လေ့လာတွေ့ရှိချက်များနှင့် လွတ်လပ်၍တရားမျှတသော ရွေးကောက်ပွဲတစ်ရပ်ဖြစ်လာစေရန် တာဝန်ရှိသူများ၏ ဆောင်ရွက်ထားရှိမှုများကို သတင်းအဖွဲ့က ကောက်နုတ်ဖော်ပြလိုက်ရပါသည်။
ကိုရဲမင်းဦး (မဲဆန္ဒရှင်တစ်ဦး)
ဆန္ဒမဲကမပေးလို့မရဘူး။ ပေးကိုပေးရမှာ။ နိုင်ငံသားတစ်ဦးအနေနဲ့ အခွင့်အရေးလည်း မဆုံးရှုံးချင်ဘူး။ ရွေးချယ်လိုက်တဲ့ ကိုယ်စားလှယ်လောင်းကို သေသေချာချာ စဉ်းစားပြီးမှပေးခဲ့တာပါ။ ရွေးကောက်ပွဲပြီးရင် အခြေအနေကောင်းတစ်ခု ပေါ်ထွန်းလာမှာ ဖြစ်တဲ့အတွက် တိုင်းပြည်အနာဂတ်ကိုကြည့်ပြီး လုပ်ဆောင်နိုင်မယ်ထင်တဲ့ပါတီကို မဲပေးခဲ့ပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲပြီးတာနဲ့ အားလုံးအဆင်ပြေပြီလို့ မြင်ယောင်မိပါတယ်။
မဲဆန္ဒရှင်တစ်ဦး၊ အလုံမြို့နယ်
ကျွန်တော်နှစ်သက်တဲ့ပါတီရဲ့ ကိုယ်စားလှယ်ကို မဲပေးခဲ့တာပါ၊ အီလက်ထရောနစ်မဲပေးစက်နဲ့ ပေးရတာကြောင့် လွယ်ကူချောမွေ့စွာ ဆန္ဒမဲပေးနိုင်ခဲ့ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ တိုင်းပြည်ပိုကောင်းဖို့အတွက် ဆောင်ရွက်ပေးမယ့် ကိုယ်စားလှယ်ကို ရွေးချယ်တာ ပါ။
ဒေါ်သန်းသန်းဌေး(မဲဆန္ဒရှင်တစ်ဦး)
မဲပေးလိုက်တဲ့ ကိုယ်စားလှယ်လောင်းဟာ တိုင်းပြည်အတွက် အကောင်းဆုံးဖြစ်မယ်လို့ မျှော်လင့်ထားပြီး ကုန်ဈေးနှုန်းတည်ငြိမ်မှုနဲ့ တိုင်းပြည်အေးချမ်းသာယာအောင် ဆောင်ရွက်နိုင်မယ်လို့ ယုံကြည်တဲ့အတွက် ပြည်သူအားကိုးနိုင်မယ်ထင်တဲ့ ကိုယ်စားလှယ်လောင်းကိုပဲ မဲပေးခဲ့တာပါ။ မဲပေးရတာအဆင်ပြေပြီး အေးအေးချမ်းချမ်းနဲ့ ဆန္ဒမဲပေးခွင့်ရတဲ့အတွက်လည်း ဝမ်းသာပါတယ်။ တိုင်းပြည်အေးချမ်းစေချင်ပါပြီ။ ကိုယ်စိုက်တဲ့အပင် ကောင်းမွန်စွာ ရှင်သန်လန်းဆန်းမယ်လို့ ထင်ပါတယ်။
ဒေါက်တာဟေမာဇော် (ဗိုလ်တထောင်မြို့နယ် ကျန်းမာရေးမှူး)
ဗိုလ်တထောင်မြို့နယ်မှာ မဲရုံပေါင်း ၂၉ ရုံ ရှိပါတယ်။ ဆန္ဒမဲပေးကြတဲ့ ပြည်သူတွေရဲ့ ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုအတွက် အဖွဲ့လေးဖွဲ့ခွဲပြီး ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုပေးပါတယ်။ မဲရုံအတွင်းကို ဝင်လာချိန်ကနေ ပြန်ထွက်သွားတဲ့အချိန်အထိမဲပေးတဲ့ ပြည်သူတွေကျန်းမာရေးပြဿနာ တစ်စုံတစ်ရာမရှိအောင် အရေးပေါ်စောင့်ရှောက်မှုပေးဖို့ အသင့်ထားရှိပါတယ်။ အရေးပေါ်လူနာဖြစ်ပေါ်ခဲ့ရင် ဆေးရုံကို ပို့ဆောင်နိုင်အောင် ပရဟိတလူနာတင်ယာဉ်တစ်စီးကိုလည်း အသင့်ထားရှိပါတယ်။ မဲရုံအမှတ်(၃)မှာ လာရောက်မဲပေးကြတဲ့ ပြည်သူတွေထဲမှာ သွေးပေါင် ချိန်တိုင်းတာ၊ အနည်းငယ်မူးမော်တာတော့ ရှိပါတယ်။ နံနက် ၅ နာရီခွဲကနေ ညနေမဲပေးလို့ ပြီးဆုံးတဲ့အချိန်ထိ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုပေးသွားမှာပါ။
ဒေါ်သဲစုဖြိုးမင်းဦး၊ မဲရုံမှူး စောရန်ပိုင်အရှေ့ရပ်ကွက်၊ အလုံမြို့နယ်
အလုံမြို့နယ်မှာ မဲပေးခွင့်ရှိသူ ၁၄၃၅ ဦး ရှိပါတယ်။ တိုင်းရင်းသားမှာဆိုရင်လည်း ရခိုင်တိုင်းရင်းသားရေးရာကိုယ်စားလှယ်အတွက် ဆန္ဒမဲပေးပိုင်ခွင့် ရှိသူ ၂၃ ဦး၊ ကရင်တိုင်းသားရေးရာ ကိုယ်စားလှယ်အတွက် ဆန္ဒမဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိသူ ၆၂ ဦးရှိပါတယ်။ မဲရုံ အတွင်း မဲရုံအဖွဲ့ဝင်၊ မဲပေးတဲ့ ဆန္ဒပြုစက်၊ ထိန်းချုပ်စက်၊ မဲပေးချက်ဖော်ပြတဲ့စက်၊ မဲပုံးအရေအတွက်၊ မသန်စွမ်းသူတွေအတွက် မဲရုံပရဝဏ်အတွင်းအပြင် လုံခြုံရေးအတွက် စသဖြင့် တာဝန်ရှိသူတွေက အဆင်ပြေချောမွေ့စွာ ဆောင်ရွက်ပေးထားပါတယ်။
ဦးကိုကို(ကိုကို-စက်မှုတက္ကသိုလ်)
ဥက္ကဋ္ဌ၊ မြန်မာ့ပုံရိပ်ဖော်ညွှန်းရေးအဖွဲ့ (Myanmar Narrative Think Tank) ပြည်တွင်းစောင့်ကြည့်လေ့လာသုံးသပ်ရေးအဖွဲ့ဝင်
ကျွန်တော်တို့ရောက်ခဲ့တဲ့နေရာတွေမှာ ဆန္ဒမဲပေးနေတဲ့သူတွေအားလုံး အေးအေးချမ်းချမ်းနဲ့ လာရောက်မဲပေးတာကို တွေ့ရတယ်။ အချိန်မြင့်လာတာနဲ့အမျှ မဲရုံကို တဖွဲဖွဲလာရောက် ဆန္ဒမဲပေးနေတာတွေ့ရတယ်။ မဲပေးတဲ့အရေအတွက်က သင့်တင့်လျောက်ပတ်တဲ့ အနေအထားတစ်ခုမှာရှိတယ်။ အတော်များများက မဲပေးမှုမှာ အခက်အခဲမရှိဘူး၊ မဲပေးစက်ကို ကောင်းမွန်စွာဆောင်ရွက်ထားတာတွေ့ရတယ်။ ကျွန်တော်တို့ ပြည်သူတွေအားလုံးရဲ့ တူညီတဲ့အချက်က ဒီမိုကရေစီကို မြတ်နိုးကြတယ်၊ ဒီမိုကရေစီကို သွားချင်ကြတယ်၊ ဒီမိုကရေစီစနစ်အောက်မှာ ရှင်သန်လိုကြတယ်။ စဉ်းစားရမယ့်အချက်က ဒီမိုကရေစီကိုသွားမယ်ဆိုရင် ရွေးကောက်ပွဲတွေကို မဖြတ်သန်းဘဲနဲ့ ဒီမိုကရေစီစနစ်ကိုသွားလို့ လုံးဝမရပါဘူး။
ဗိုလ်တထောင်မြို့နယ်က ပြည်သူတွေဟာ မနက်ပိုင်းမှာပဲ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်း မဲပေးကြပြီးညနေပိုင်းမှာ အခုထက်ပိုပြီးများလာမှာဖြစ်တဲ့အတွက် နိုင်ငံတော်ရဲ့ အပြုသဘောဆောင်တဲ့ အခင်းအကျင်းကို ပြည်သူတွေရဲ့ အပြုသဘောဆောင်တဲ့ အမြင်တွေရှိ နေတယ်ဆိုတာကို ပြသတာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံကို ကျွန်တော်တို့်ပြည်သူတွေနဲ့ပဲ တည်ဆောက်ရမှာဖြစ်တဲ့အတွက် ရွေးကောက်ပွဲ ပြီးသွားတဲ့အခါ လွှတ်တော်အခင်းအကျင်း၊ အစိုးရသစ်နဲ့သွားမယ်၊ နိုင်ငံရေးအခင်းအကျင်းသစ်တွေရှိလာချိန်မှာ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ပုံရိပ်ဟာ အခုထက်တိုးတက်ကောင်းမွန်လာမယ်လို့ မျှော်လင့်ပါတယ်။ နိုင်ငံတကာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုဟာလည်း ယခုထက်များပြားလာမယ်လို့မြင်ပါတယ်။ ဘေးက ကြည့်နေသူတွေရဲ့သဘောထားတွေလည်း ပြောင်းလဲသွားပါလိမ့်မယ်။ ရွေးကောက်ပွဲအလွန်ကာလမှာ မြန်မာနိုင်ငံဟာ ပိုမိုကောင်းမွန်တဲ့ အခြေအနေတစ်ခုကို ရောက်ရှိလာမယ်လို့ မျှော်လင့်ပါတယ်။
ဦးညိုအုန်းမြင့် (မြန်မာ့ပုံရိပ်ဖော်ညွှန်းရေးအဖွဲ့အကြံပေး)
ဒီမနက်ဆိုရင် မဲရုံခြောက်ရုံကို လေ့လာကြည့်ရှုရာမှာ ဆိုရှယ်မီဒီယာမှာပြောနေတဲ့ တရားမမျှတဘူး စတဲ့ အဲဒါမျိုးကို မတွေ့ရပါဘူး။ နံနက် ၁၁ နာရီခန့်မှာ ဗိုလ်တထောင်မြို့နယ်မှာ မဲပေးနိုင်တဲ့ ရာခိုင်နှုန်းရဲ့ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းမဲပေးခဲ့တာ တွေ့ရပါတယ်။ ဒါဟာ ပြည်သူတွေက တိုင်းပြည်ကိုပြောင်းလဲချင်တယ်၊ အရွေ့တစ်ခုကိုသွားလို၊ မြင်လိုတယ်ဆိုတာ ပေါ်လွင်နေပါတယ်။ မဲပေးရာမှာလည်း ဘယ်ပါတီကို မဲပေးရမယ်ဆိုတာ သတ်မှတ်ထားတာမရှိတဲ့အတွက် မိမိဆန္ဒအလိုက် မဲပေးတာကိုလည်း တွေ့ရတာဟာ ဒီမိုကရေစီရဲ့အရိပ်အယောင်ပဲဖြစ်ပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲကို နိုင်ငံတကာစောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့တွေ ကြည့်ရှုနေတာဖြစ်တဲ့အတွက် ပြည်ပ နိုင်ငံအချို့ရဲ့ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ သတင်းအမှားတွေကို ဝေဖန်နေတာထက်စာရင် အနီးကပ်လာကြည့်စေလိုပါတယ်။
အင်တာဗျူး - ငြိမ်းသူ၊ ကျော်ကြီး
moi
(၂၉-၁၂-၂၀၂၅)
H.E. Mr. Sholban Kara-Ool
ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ ဒူးမားလွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ
ကြွရောက်လာကြတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌကြီးနှင့်တကွ တာဝန် ရှိပုဂ္ဂိုလ်များ၊ နိုင်ငံတကာမှ ဧည့်သည်တော်များ ခင်ဗျာ။ မနေ့က ကျင်းပခဲ့တဲ့ ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံရွေးကောက်ပွဲကို နိုင်ငံတကာကစောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့ဝင်များနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ပြီး လေ့လာခဲ့ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ Delegation အဖွဲ့မှာ ရုရှားနိုင်ငံရဲ့ နိုင်ငံရေးပါတီကိုယ်စားလှယ်များပါမက ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ကိုယ်စားလှယ်များပါ ပါဝင်ပါတယ်။ သူတို့က မြန်မာနိုင်ငံမှာ ကျင်းပတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲသာမက အခြားနိုင်ငံများမှာ ကျင်းပတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲတွေကိုပါ တစ်ကြိမ်မက လေ့လာခဲ့ဖူးပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ အဖွဲ့ဝင်တွေရဲ့ အတွေ့အကြုံများကိုလည်း မိတ်ဆက်ပေးပြီးဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့်မို့လို့ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ အတွေ့အကြုံတွေနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ရွေးကောက်ပွဲကို ချိန်ထိုးပြီး လာရောက်လေ့လာနေတာဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ မနေ့ကလေ့လာခဲ့တဲ့အချိန်မှာ မြန်မာနိုင်ငံရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ရဲ့ ကြိုးစား အားထုတ်မှုများကို မျက်ဝါးထင်ထင်တွေ့မြင်ခဲ့ရပါတယ်။ ဒီအလုပ်တွေဟာ တကယ်တော့ လွယ်ကူတဲ့အလုပ်တော့ မဟုတ်ပါဘူး။ တကယ်ကြိုးစားအားထုတ်နေတယ်ဆိုတာ သိသာမြင်သာပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ မနေ့ကလေ့လာခဲ့တဲ့အချိန်မှာ ရွေးကောက်ပွဲမဲပေးနေကြတာဟာ အီလက်ထရောနစ်စက်တွေကို အသုံးပြုနေတာ တွေ့ရပါတယ်။ အီလက်ထရောနစ်စက်တွေဟာ တာဝန်ရှိသူများ ရှင်းပြချက်များအရ ပြင်ပက အီလက်ထရောနစ် နှောင့်ယှက်မှုတွေ လုံးဝမပြုလုပ်နိုင်ဘူးဆိုတာလည်း သိရပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ မျက်မြင်ကြည့်တဲ့အချိန်မှာလည်း မှန်ပါတယ်။ ကောင်းကောင်းမွန်မွန်လည်း အလုပ်လုပ်ပါတယ်။ ပြင်ပက နှောင့်ယှက်မှုပုံစံမျိုးလည်း မတွေ့ရပါဘူး။ ဒီစက်တွေကို အသုံးပြုပြီးတော့ ရွေးကောက်ပွဲလုပ်ဆောင်ခြင်းဟာ တကယ်စစ်မှန်တဲ့ ရလဒ်တွေရရှိလာလိမ့်မယ်လို့ သုံးသပ်ရရှိပါ တယ်။ အခုရွေးကောက်ပွဲမှာ Electronic Voting Machine တွေ အသုံးပြုခြင်းဟာ ရွေးကောက်ပွဲအတွက် ဆုလာဘ်တစ်ခုပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီရွေးကောက်ပွဲမှာ အသုံးပြုတဲ့စက်တွေအနေနဲ့ အရင်တုန်းက ရွေးကောက်ပွဲမဲပေးတဲ့အချိန်မှာ ကြာမြင့်မှုတွေကို အများကြီးလျှော့ချနိုင်တာကို ကျွန်တော်တို့ မျက်မြင်ပဲတွေ့ခဲ့ပါတယ်။ မဲပေးမှုလုပ်ငန်းတွေ မြန်ဆန်လာတာ တွေ့ရှိခဲ့ပါတယ်။ ဆန္ဒမဲပေးမယ့် လူတွေက အတန်းရှည်ကြီးတွေ တန်းစီပြီးတော့ တကယ်ကို တက်ကြွစွာ တွေ့ရပါတယ်။ သူတို့လည်း ပျော်ရွှင်နေကြပါတယ်။ ဒီမှာလုပ်ဆောင်နေတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ဝန်ထမ်းတွေလည်း ကိုယ့်အလုပ်ကို ဂရုတစိုက် တက်ကြွစွာ လုပ်ဆောင်နေတာ တွေ့ရပါတယ်။ မနေ့က ကျွန်တော်တို့ မဲပေးတဲ့ပြည်သူတွေကို သွားရောက်ပြီး နှုတ်ဆက်စကားနဲ့ အခြားမေးမြန်းမှု အနည်းငယ်ပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။ သူတို့အားလုံးက တက်ကြွနေကြပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲကို စိတ်ဝင်တစားလည်းရှိကြပါတယ်။ ပျော်ရွှင်တက်ကြွစွာ မဲပေးဖို့ ပြင်ဆင်နေတဲ့အကြောင်း သူတို့ပြောပါတယ်။ ပါတီတွေက စောင့်ကြည့်နေတဲ့ကိုယ်စားလှယ်တွေကလည်း သူတို့အလုပ်ကို ဂရုတစိုက် လုပ်ဆောင်နေကြတာကိုလည်း တွေ့ရှိခဲ့ပါတယ်။ မဲပေးတဲ့သူတချို့ဟာ သူတို့မိသားစုဝင်တွေနဲ့ မဲရုံတွေမှာ စောင့်ဆိုင်းနေတာကို တွေ့ရပါတယ်။ ဒါက တကယ့်ကို အပေါင်းလက္ခဏာဆောင်တဲ့သဘောဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလိုမျိုးတွေကိုကြည့်ရတာ ကျွန်တော်တို့အနေနဲ့ ရွေးကောက်ပွဲကို ပြည်သူတွေက ယုံကြည်မှုရှိတယ်။ လုံခြုံရေးကိစ္စရပ်တွေကိုလည်း ယုံကြည်မှုရှိတယ်ဆိုတဲ့ သဘောလက္ခဏာတွေကို ဆောင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် အခုကျင်းပတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲအပေါ်မှာ ကျွန်တော့်အနေနဲ့ ဂုဏ်ယူဝမ်းမြောက်ကြောင်း ပြောကြားလိုပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲအောင်မြင်စွာ ကျင်းပနိုင်တာရယ် ရွေးကောက်ပွဲအပေါ်မှာ ဆောင်ရွက်ပေးထားတဲ့ တာဝန်ရှိသူတွေရဲ့ ကြိုးပမ်း အားထုတ်မှုတွေ၊ လုံခြုံမှုအပြည့်အဝပေးနိုင်တာအတွက် ကျွန်တော်တို့ ရုရှား Delegation အဖွဲ့ကိုယ်စား ဂုဏ်ယူပါတယ်လို့ ပြောလိုပါတယ်။ ဒါကြောင့် ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပပေးသူတွေရော ပါဝင်တဲ့ပြည်သူတွေပါ လိုလားတဲ့ တည်ငြိမ်အေးချမ်းမှု၊ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနဲ့ အောင်မြင်မှုရှိမယ်ဆိုတာ ကျွန်တော်တို့ ယုံကြည်ပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲအပေါ်မှာ ဥပဒေနဲ့လျော်ညီစွာ ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုတွေဟာ မေ့ပျောက်လို့ရမယ့်ကိစ္စတွေမဟုတ်ပါဘူး။ တာဝန်ရှိသူတွေအနေနဲ့ ဂရုတစိုက်နဲ့လုပ်ဆောင်နေတယ်ဆိုတာ ကျွန်တော်ယုံကြည်ပါတယ်။ နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ဝန်ထမ်းတွေ ရွေးကောက်ပွဲအပေါ် တကယ့်ကို ကြိုးစားအားထုတ်ခဲ့မှုတွေ၊ မြန်မာနိုင်ငံ အကြီးအကဲရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲအပေါ် တကယ့်ကို စိတ်ဆန္ဒအမှန်နဲ့ ကြိုးပမ်းခဲ့မှု၊ မြန်မာနိုင်ငံကပြည်သူတွေ ပြင်းပြစွာဆန္ဒရှိမှုကို ဝမ်းသာဂုဏ်ယူကြောင်း ပြောလိုပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲအပိုင်း (၁) ကို အောင်မြင်စွာကျင်းပနိုင်ခဲ့မှုအပေါ် များစွာဂုဏ်ယူပါကြောင်း ပြောကြားလိုပါတယ်။
Mr. Igor Borisov
ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ ဗဟိုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် အဖွဲ့ဝင်
အခမ်းအနားကို ကြွရောက်လာကြတဲ့မိတ်ဆွေများ မင်္ဂလာပါ။ ကျွန်တော်တို့ Delegation ခေါင်းဆောင် မြန်မာနိုင်ငံမှာ ကျင်းပတဲ့ရွေးကောက်ပွဲအပေါ် သူ့ရဲ့အမြင်တွေကို ပြောပြသွားတာ တော်တော်ပြည့်စုံပါတယ်။ ကျွန်တော်မြင်တွေ့ခဲ့တာကို အနည်းငယ်ပြောပြချင်ပါတယ်။ အခု ကျင်းပပြုလုပ်တဲ့ရွေးကောက်ပွဲက ပွင့်လင်းမြင်သာမှုရှိပါတယ်။ ဥပဒေနဲ့ညီစွာ ဆောင်ရွက်တာမို့လို့ ကျေးဇူးတင်ကြောင်း ပထမဦးစွာ ပြောလိုပါတယ်။ တာဝန်ရှိသူများရဲ့ ကြိုးစားလုပ်ဆောင်ခဲ့မှုကြောင့် ဒီရွေးကောက်ပွဲကို ကျွန်တော်တို့ လေ့လာခွင့်ရခဲ့ပါတယ်။ မဲပေးတဲ့ပြည်သူအချို့နဲ့ ကျွန်တော်တို့ စကားပြောဆိုမှုတွေ ပြုလုပ်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ကဝန်ထမ်းတွေနဲ့ သွားရောက်လေ့လာခဲ့တဲ့ မဲရုံတွေက ဝန်ထမ်းတွေနဲ့ စကားပြောဆိုနိုင်ခဲ့ပါ တယ်။ Electronic Voting Machine ရဲ့ အလုပ်လုပ်မှုကိုလည်း သိရှိခဲ့ရပါတယ်။ တာဝန်ရှိသူတွေ စီစဉ်ထားတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာကိစ္စရပ်တွေရော ကျွန်တော်တို့ လာရောက်လေ့လာဖို့အတွက်စီစဉ်ထားတာရော Electronic Voting Machine တွေ အသုံးပြုတာတွေကိုပါ ကောင်းမွန်ပါတယ်လို့ မှတ်ချက်ပေးလိုပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲ လုပ်ငန်းစဉ်တွေမှာ ဥပဒေပြုမှုကစလို့ ရွေးကောက်ပွဲအတွက် ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှု၊ လုံခြုံရေးဆိုင်ရာထောက်ပံ့ပေးမှု၊ ဝန်ထမ်းများရဲ့ တက်ကြွစွာ လုပ်ဆောင်နေမှုတွေကို ရုရှားနိုင်ငံ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်အနေနဲ့ အဆင့်အတန်းမြင့်တဲ့ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ပွင့်လင်းမြင်သာတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲဖြစ်တယ်ဆိုတာကို ကျွန်တော်ကြေညာလိုပါတယ်။ ကျွန်တော်ထပ်မံပြောလိုတာက ဒီရွေးကောက်ပွဲကို စနစ်တကျဆောင်ရွက်ထားတာဖြစ်လို့ ရွေးကောက်ပွဲကို ဆန့်ကျင်တဲ့သူတွေ၊ ဒီမိုကရေစီလမ်းကြောင်းအပေါ်က သွေဖည်အောင်လုပ်နေတဲ့သူတွေကို မတွေ့ခဲ့ပါဘူး။ ရွေးကောက်ပွဲမကျင်းပမီအစောပိုင်းကာလတွေမှာ အင်တာနက်ပေါ်မှာ ဒီရွေးကောက်ပွဲကို ဖျက်လိုဖျက်ဆီးသတင်းတွေ ပျံ့နှံ့အောင် လုပ်ဆောင်ခဲ့တဲ့သူတွေကို တွေ့ရပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံရွေးကောက်ပွဲကို Information Technology တွေ အသုံးပြုပြီး တိုက်ခိုက်နေတယ်ဆိုတာကိုလည်း ကျွန်တော်တို့ကောင်းကောင်းသိပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ရော ပြည်သူတွေပါ ဒီလိုတိုက်ခိုက်မှုတွေကို ရှောင်ရှားကျော်လွှားပြီးတော့ ဒီမိုကရေစီလမ်းကြောင်းပေါ်ကို လျှောက်လှမ်းနိုင်မယ့် ရွေးကောက်ပွဲလုပ်ငန်းစဉ်ကိစ္စရပ်တွေကို အောင်မြင်အောင် ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့တယ်ဆိုတာ ကျွန်တော်ပြောလိုပါတယ်။ ကျွန်တော်ထပ်မံပြောကြားလိုတာက မြန်မာနိုင်ငံအကြီးအကဲရဲ့ ထောက်ပံ့ပေးမှု၊ ပြည်သူတွေအားလုံး ရွေးကောက်ပွဲအပေါ် အောင်အောင်မြင်မြင်ကျော်လွှားနိုင်ခဲ့တယ်ဆိုတာ ထပ်လောင်းပြောချင်ပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာကိစ္စရပ်တွေမှာ မြန်မာနိုင်ငံအနေနဲ့ အကူအညီတွေလိုတယ်ဆိုရင် အကူအညီပေးဖို့အသင့်ရှိတယ်ဆိုတာ ပြောကြားရင်း နိဂုံးချုပ်ပါတယ်။
Mr.Deng Xijun
တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ အာရှရေးရာ အထူးကိုယ်စားလှယ်
ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံအနေနဲ့ အခုလိုမျိုးလာရောက်လေ့လာဖို့ ဖိတ်ခေါ်တဲ့အတွက် ကျေးဇူးတင်ကြောင်း ပြောကြားလိုပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့အနေနဲ့ အခုလိုသုံးရက်အတွင်းမှာ လာရောက်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲကို ဘယ်လိုမျိုး ပြင်ဆင်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိတယ်ဆိုတာကို လေ့လာခွင့်ရတဲ့အတွက် လည်း အထူးပဲဝမ်းသာဂုဏ်ယူမိပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ရဲ့ ဖိတ်ကြားမှုနဲ့ အခုလိုမျိုးစောင့်ကြည့်လေ့လာခွင့်ရတဲ့အတွက်လည်း အထူးပင်ဝမ်းသာဂုဏ်ယူမိပါတယ်။
အထူးသဖြင့်ကတော့ ရွေးကောက်ပွဲတွေ ဖော်ဆောင်တယ်ဆိုတာ ကျွန်တော်တို့ သမ္မတကြီး ရှီကျင့်ဖျင်နဲ့ မြန်မာနိုင်ငံ ယာယီသမ္မတကြီး ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်နဲ့ကြားမှာထားရှိတဲ့ သဘောတူညီမှု၊ တရုတ် - မြန်မာကြား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတွေကို အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံနဲ့ တရုတ်နိုင်ငံဟာဆိုရင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတွေ များစွာလုပ်နေတာဖြစ်ပြီးတော့ တရုတ်နိုင်ငံအနေနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံကိုလည်း ထောက်ပံ့ကူညီမှုတွေ များစွာ ပြုလုပ်လျက်ရှိပါတယ်။ မနေ့ကဆိုရင် နေပြည်တော်မှာရှိတဲ့ မဲရုံခြောက်ရုံကို သွားရောက်လေ့လာခဲ့ပါတယ်။ အဲ့လိုမျိုး သွားရောက်လေ့လာတဲ့အခါ ကျွန်တော့်အနေနဲ့ အကြမ်းဖျင်း အားဖြင့် အားလုံး ကောင်းမွန်အဆင်ပြေနေတာကို တွေ့ရပါတယ်ခင်ဗျာ။ ကျွန်တော့်အနေနဲ့ တွေ့ရှိ ချက်တွေကို ပြောရမယ်ဆိုရင် ပထမဆုံးအနေနဲ့ မဲရုံပြင်ဆင်ထားရှိမှုတွေက စနစ်ကျတယ်။ တက်ကြွ စွာပါဝင်နေတဲ့ မဲဆန္ဒရှင်တွေကိုလည်း တွေ့ရပါတယ်။ နောက်ဆုံး မဲရုံမှာ မဲရုံပိတ်ဖို့ တစ်နာရီခွဲ လောက်ပဲလိုတော့တာတောင် မဲပေးဖို့ စီတန်းစောင့်နေကြတာကို တွေ့ရတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲမှာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ကြတဲ့ ဝန်ထမ်းတွေကလည်း လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်တာ မှန်ကန်တိကျ ကောင်းမွန်တာကို တွေ့ရပါတယ်။ မဲလာပေးတဲ့ ပြည်သူတွေရဲ့ ID ကတ်တွေနဲ့ သူတို့ရဲ့ အချက်အလက်တွေကို တိုက်ဆိုင်စစ်ဆေးနေတာ တွေ့ရပါတယ်။ စိတ်ရှည်လက်ရှည်နဲ့ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်နေကြတာကို တွေ့ရပါတယ်။ အခုကျင်းပတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲအပိုင်း (၁) အဆင်ပြေချောမွေ့ပြီး တည်ငြိမ်အေးချမ်းနေ တာကို တွေ့ရပါတယ်။ အောင်မြင်တဲ့ ရွေးကောက်ပွဲဖြစ်တဲ့အတွက် နောင်ကျင်းပမယ့် အပိုင်း (၂) နဲ့ အပိုင်း (၃) မှာလည်း အောင်မြင်အောင် ဆောင်ရွက်နိုင်မယ်လို့ ယူဆပါတယ်။ မဲဆန္ဒရှင်တွေမှာ မျှော်မှန်းချက်တွေရှိတယ်ဆိုတာကိုလည်း တွေ့ခဲ့ရတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲပြီးရင် သူတို့ဘဝတွေ ပိုကောင်းလာမယ်။ စီးပွားရေးတွေ ကောင်းလာမယ်။ အချို့နေရာတွေမှာ ပဋိပက္ခတွေ လျော့ကျသွားပြီး အေးချမ်းတည်ငြိမ်သွားမယ်။ ယခုရွေးကောက်ပွဲဟာ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ပြည်တွင်းရေးကိစ္စဖြစ်ပြီး တရုတ်နိုင်ငံအနေနဲ့ အောင်မြင်တယ်လို့ ယူဆပါတယ်။ အမျိုးသားပြန်လည်စည်းလုံးညီညွတ်ရေး၊ အတူယှဉ်တွဲနေထိုင်ရေးတို့ကို အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်နိုင်လိမ့်မယ်လို့ ကျွန်တော်ယုံကြည်ပါတယ်။ တရုတ်နိုင်ငံနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံဟာ ကောင်းမွန်တဲ့၊ ချစ်ကြည်ရင်းနှီးတဲ့ ဆက်ဆံရေးရှိသော နိုင်ငံတွေ ဖြစ်ကြပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့အနေနဲ့ မြန်မာ ကို အမြဲတမ်းကူညီပေးဖို့ အသင့်ရှိနေပါတယ်။ နှစ်နိုင်ငံကြား ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုတွေကို ရရှိအောင် ထူထောင်သွားဖို့အတွက် ဆန္ဒရှိပါတယ်။ ဒါကြောင့်မို့ ဒီရွေးကောက်ပွဲမှသည် မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေးစတဲ့ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုတွေကို ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သွားဖို့ ဆန္ဒရှိပါတယ်ခင်ဗျာ။
Mr . Alexei Bashan
ဘယ်လာရုစ်သမ္မတနိုင်ငံ ဗဟိုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ
ယနေ့ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၈ ရက်နေ့မှာ ဘယ်လာရုစ်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့အနေနဲ့ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲများ မည်ကဲ့သို့ကျင်းပမည်နှင့် ၎င်းတို့ကို မည်သို့စီစဉ်ထားသည်ကို စောင့်ကြည့်ရန်အတွက် လေ့လာသူများအဖြစ် လာရောက်ခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်တော့်အနေနဲ့ ပထမဆုံး သတိပြုမိတာကတော့ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ရဲ့ လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းက အလွန်တရာစနစ်ကျနမှုရှိပြီး အရည်အသွေးပြည့်ဝမှုရှိတယ်ဆိုတာပါပဲ။ သတ်မှတ်ထားတဲ့ မဲရုံတွေမှာ နိုင်ငံသား များ လွတ်လပ်စွာနှင့် လုံခြုံစွာ မဲပေးနိုင်စေရန်အတွက် အစွမ်းကုန်လုပ်ဆောင်ထားပါတယ်။ ဒီလိုလုံခြုံရေးအာမခံချက်ရှိဖို့က မဲရုံတစ်ခုအတွက် လွန်စွာအရေးကြီးပါတယ်။ မဲဆန္ဒရှင်အများအပြားက သူတို့ကိုယ်ပိုင် ရွေးချယ်မှုပြုလုပ်ပြီး သူတို့ရဲ့ အနာဂတ်ကို ဆုံးဖြတ်ဖို့ မဲပေးဖို့လာရောက်ကြတာကို ကျွန်တော်တို့ တွေ့ခဲ့ရပါတယ်။ ဒါက အလွန်ကောင်းပါတယ်၊ ဘာလို့လဲဆိုတော့ လူငယ်တွေနဲ့ မိသားစုဝင်တွေပါမကျန် လာရောက်မဲပေးတဲ့အတွက် လျစ်လျူရှုသူမရှိဘဲ စိတ်ဝင်စား အလေးထားကြ တယ်ဆိုတာ ထင်ရှားလို့ပါ။ ယနေ့မှာ နိုင်ငံသားများက လွှတ်တော်အမတ်များကို ရွေးကောက်တင်မြှောက်နိုင်စေဖို့ တတ်နိုင်သမျှ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီးဖြစ်ကြောင်း ကျွန်ုပ်တို့ သတိပြုမိပါတယ်။ ၎င်းအမတ်တွေနဲ့ နောက်ပိုင်းမှာ အစိုးရတစ်ရပ်ဖွဲ့စည်းပြီး နိုင်ငံတော်ကို ဆက်လက်တည်ဆောက်ကြမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံပြည်သူများက သူတို့ရဲ့ကံကြမ္မာကို ကိုယ်တိုင်ဆုံးဖြတ်လိုတဲ့အတွက် တက်ကြွစွာ ပူးပေါင်းပါဝင်ဆောင်ရွက်ကြတာကို တွေ့ရှိရပါ တယ်။ ဒါဟာ အထူးဂုဏ်ယူဝမ်းမြောက်စရာပါပဲ။ ဥပဒေချိုးဖောက်မှုများမရှိကြောင်း ကျွန်ုပ်တို့ သတိပြုမိပြီး အီလက်ထရောနစ် မဲပေးစက်များကို အသုံးပြု၍ မဲပေးခြင်းရဲ့ ဆန်းသစ်တီထွင်မှုကို မီးမောင်းထိုးပြလိုက်သလိုပါပဲ။ ဒါက လုပ်ငန်းစဉ်ကို မြန်ဆန်စေပြီး နှောင့်နှေးမှုတွေကို ဖယ်ရှားပေးတယ်ဆိုတာ ကျွန်တော်တို့ မြင်တွေ့ခဲ့ရပါတယ်။ မဲပေးဖို့ ရှည်လျားတဲ့ လူတန်းတွေမရှိပါဘူး။ အရာအားလုံးက ရိုးရှင်းပြီး မြန်ဆန်လွယ်ကူစေပါတယ်။ မဲရုံဝန်ထမ်းတွေ (မဲရုံတွေကို စီစဉ်သူတွေ) နဲ့ မဲဆန္ဒရှင်တွေကိုယ်တိုင်အတွက် ကနဦးလေ့ကျင့်မှုတွေအပါအဝင် လိုအပ်တာတွေကို ကြိုတင်ပြင်ဆင်လုပ်ဆောင်ခဲ့တဲ့အတွက် ကျွန်တော်တို့အနေနဲ့ အထူးဝမ်းသာဂုဏ်ယူပါတယ်။ မဲဆန္ဒရှင် လူကြီးလူငယ်အရွယ်မရွေး အားလုံးက ယုံကြည်မှုရှိစွာနဲ့ မဲပေးဖို့ အချိန်မီလာရောက်ပါတယ်။ အလုံးစုံခြုံပြောရရင် မဲဆန္ဒရှင်ပြည်သူတွေမျက်နှာပေါ်မှာ အပြုံးတွေ ဝေဆာနေတာတွေ့ရတဲ့အတွက် ဒါက ဘာကိုဆိုလိုတာလဲဆိုရင် သူတို့အနာဂတ်အတွက် သူတို့ ယုံကြည်မှုရှိတယ်ဆိုတာပါပဲ။ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။
Mr. Shpakouski Aliaksandr
ဘယ်လာရုစ် လွှတ်တော်အမတ်
ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံနဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးဆိုင်ရာ လွှတ်တော်အဖွဲ့ရဲ့ အကြီးအကဲများဟာ ဒီဇင်ဘာလ ၂၄ ရက်နေ့မှာ မြန်မာနိုင်ငံကို ရောက်ရှိနေခဲ့ရာ ယနေ့မှာ မြို့တွင်းရှိ မဲရုံသုံးခုကို သွားရောက်ခဲ့ကြတယ်။ လက်ရှိအချိန်မှာ တည်ငြိမ်အေးချမ်းလျက်ရှိပြီး ပြည်သူတွေရဲ့ဆန္ဒကို လွတ်လပ်စွာ ထုတ်ဖော်ပြောဆိုနိုင်ဖို့ အခြေအနေ အားလုံးကို ဖန်တီးထားပြီးဖြစ်ကြောင်း တင်ပြလိုပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲများသည် တရားဝင်နိုင်ငံရေး လုပ်ငန်းစဉ်ရဲ့ တစ်ခုတည်းသော မှန်ကန်တဲ့လမ်းစဉ်ဖြစ်ကာ အာဏာတည်ဆောက်မှု၊ လွှတ်တော်ကျင်းပနိုင်မှုမှာ သန့်ရှင်းသော ယှဉ်ပြိုင်မှုဖြစ်တယ်လို့ ကျွန်ုပ်တို့ ယုံကြည်ပါတယ်။ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုနဲ့ အရပ်ဘက်သဘောတူညီချက်အတွက် တိကျတဲ့ခြေလှမ်းတစ်ရပ်ကို လှမ်းနေတာ ထင်ရှားပါတယ်။ လူ့အဖွဲ့အစည်းမှာပါဝင်ဖို့ ငြင်းဆန်တဲ့ နိုင်ငံရေး အင်အားစုတွေဟာ ဥပဒေနယ်ပယ်ကနေ သူတို့ကိုယ်သူတို့ ဖယ်ထုတ်ကာ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနဲ့ မညီတဲ့လမ်းကြောင်းကို လျှောက်လှမ်းနေကြတာပါ။ အဲဒီလို နိုင်ငံရေးအင်အားစုတွေဟာ နေရာတစ်နေရာကနေ အခြေခံအားဖြင့် ရွေးကောက်ပွဲလှုပ်ရှားမှုများမရှိအောင် ဖျက်ဆီးနေကြပါတယ်။ လွှတ်တော်ရွေး ကောက်ပွဲရလဒ်များအပေါ် အခြေခံပြီး ပြည်ထောင်စုသမ္မတနိုင်ငံမှာ ဥပဒေပြုအာဏာပိုင် အဖွဲ့အစည်းတွေ ဖွဲ့စည်းနိုင်လိမ့်မယ်လို့ ကျွန်ုပ်တို့ ယုံကြည်ပါတယ်။ ဘယ်လာရုစ်နိုင်ငံအနေနဲ့ ကူညီပါဝင်အားဖြည့်ရန် အမြဲအသင့်ဖြစ်ပါတယ်။ လွန်ခဲ့တဲ့ လေးနှစ်တာကာလအတွင်း မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရဟာ ပြည်တွင်းနိုင်ငံရေးပြဿနာတွေကို ဖြေရှင်းရာမှာ အောင်မြင်မှုတွေ ရရှိခဲ့တယ်။
လက်ရှိအခြေအနေမှာ ခက်ခဲနေဆဲဖြစ်သော်လည်း ဘယ်လာရုစ်နိုင်ငံဟာ ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ မြန်မာမိတ်ဆွေများကို လိုအပ်သော နိုင်ငံရေးပံ့ပိုးမှုတွေ ပေးအပ်ဖို့ အမြဲအသင့်ရှိနေပြီး ယခုလို ဘယ်လာရုစ်မှ လေ့လာသူများလည်း ရှိနေပါတယ်။ ဤသည်မှာ ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ခေါင်းဆောင်က မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ နယ်မြေတည်တံ့ခိုင်မြဲရေးကို ခိုင်မာစေရန် ရည်ရွယ်ချက်ကို ထောက်ခံကြောင်း သက်သေခံ ချက်တစ်ခု ဖြစ်တယ်။
Mr. Yerman Mukhtar
ကာဇက်စတန်နိုင်ငံ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ
ကျွန်တော့်အနေနဲ့ တက်ရောက်လာတဲ့ ဧည့်ပရိသတ်များအားလုံးကို မင်္ဂလာပါလို့ နှုတ်ခွန်းဆက်သပါတယ်။ ပထမဆုံး ပြောကြားလိုတာကတော့ ဒီမှာတက်ရောက်လာကြတဲ့ ဧည့်သည်တော် များအားလုံးဟာ မြန်မာနိုင်ငံနဲ့ ကာဇက်စတန် နိုင်ငံနှစ်နိုင်ငံအကြားမှာ ရင်းနှီးတဲ့ဆက်ဆံရေးဖြစ်တဲ့ သံတမန်ဆက်ဆံရေးတည်ဆောက်ဖို့အတွက် အဓိကကျတဲ့အခန်းကဏ္ဍကနေပါဝင်မှာဖြစ်တဲ့အကြောင်း ပထမဦးစွာ ပြောကြားလိုပါတယ်။ ကျွန်တော်ကတော့ ကာဇက်စတန်နိုင်ငံ ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့အဖွဲ့ ဒီကိုလာရတဲ့ အဓိကရည်ရွယ်ချက်ကတော့ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ကျင်းပတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲမှာ လာရောက်ကြည့်ရှုလေ့လာဖို့နဲ့ ကျွန်တော်တို့ နှစ်နိုင်ငံအကြား သံတမန်ဆက်ဆံရေး ရှေ့ဆက်ပြီး ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်ဖို့နဲ့ နှစ်နိုင်ငံကြားကိစ္စရပ်တွေ ကို ဆွေးနွေးဖို့အတွက် လာရောက်ရခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ကို ကျွန်တော်တို့ လာရောက်လေ့လာတဲ့အခါမှာ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုတဲ့အတွက်ရော လေ့လာဖို့အတွက် အကောင်းဆုံးအခြေအနေတစ်ခု ဖန်တီးပေးတာကိုလည်း ကျေးဇူးတင်ကြောင်း ပြောကြားလိုပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ ရောက်လာတဲ့အချိန်ကနေစပြီးတော့ ရန်ကုန်မြို့မှာရော နေပြည်တော်မှာပါ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ပြုလုပ်တဲ့ရွေးကောက်ပွဲနဲ့ပတ်သက်တဲ့ သက်ဆိုင်ရာ သတင်းအချက်အလက်ပေါင်းများစွာကို ရရှိခဲ့ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌကြီး ပြောကြားခဲ့တဲ့ မိန့်ခွန်းဟာဆိုရင် မြန်မာနိုင်ငံရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်ရဲ့ လုပ်ဆောင်နေတဲ့ Process တွေအားလုံးနဲ့ ရွေးကောက်ပွဲမှာအသုံးပြုမယ့် နည်း ပညာပိုင်းဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်တွေကို ကျွန်တော်တို့ ကောင်းစွာသိရှိခဲ့ရပါတယ်ခင်ဗျ။ မြန်မာနိုင်ငံ ရွေးကောက်ပွဲမှာဆိုရင် တကယ့်ကို အသုံးဝင်ပြီးတော့ တကယ့်ကိုပြိုင်ဆိုင်မှုရှိတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲ လုပ်ငန်းစဉ်တွေကို တွေ့ရှိခဲ့ရပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံမှာလည်း ယခုတွေ့ရှိခဲ့တဲ့ ကောင်းမွန်တဲ့ အချက်အလက်တွေကို ပြန်လည်အသုံးချသွားဖို့ အတွက်လည်း စဉ်းစားထားပါတယ်။ ရွေးကောက် ပွဲနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ကျွန်တော့်အမြင်လေးတွေကို တင်ပြလိုပါတယ်။ တစ်ရက်တည်းမှာ အခုလို ရွေးကောက်ပွဲတစ်ခုကို လုပ်ဆောင်ရတာဟာ တကယ့်ကိုကြီးမားတဲ့ အလုပ်တစ်ခုလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ အခုလိုလုပ်ဆောင်တဲ့နေရာမှာ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ရဲ့ ခက်ခဲတဲ့ ရှုထောင့်တစ်ခုကို ကျွန်တော် တို့ တွေ့ရပါတယ်။ တစ်ရက်တည်းနဲ့ လူတွေအများကြီးစုပြီး လုပ်ဆောင်ရတာ အများကြီးခက်ခဲ ပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲလုပ်ဆောင်တဲ့နေရာမှာ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်သာမက သက်ဆိုင်ရာပါတီအသီးသီးက ကိုယ်စားလှယ်တွေအနေနဲ့ လာရောက်ကြည့်ရှုပြီးတော့ အားလုံးပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်တာ တွေ့ရပါတယ်။ နောက်တစ်ခု ကျွန်တော်တွေ့ရှိတာကတော့ မဲဆန္ဒရှင်စာရင်းတွေ သေသေချာချာလုပ်ဆောင်ထားတာကို တွေ့ရှိရပါတယ်။ သက်ဆိုင်ရာ မဲရုံတွေမှာ မဲလာပေးမယ့် မဲဆန္ဒရှင်အားလုံး သူတို့ရဲ့စာရင်းတွေကို အလွယ် တကူ ရှာဖွေတွေ့ရှိအောင် လုပ်ဆောင်ထားတာကို တွေ့ရပါတယ်။ ဒါ့အပြင် မဲဆန္ဒရှင်တွေအနေနဲ့ မဲစာရင်းကပ်ထားတဲ့ဘုတ်တွေမှာ မိမိတို့စာရင်းတွေကို ကြည့်ရုံသာမက မဲပေးတဲ့နေရာရောက်ရင် လည်း သူတို့စာရင်းကို စာအုပ်မှာကြည့်ပြီးတော့ လက်မှတ်ထိုးပြီးတော့ ဆန္ဒပြုခန်းမှာသွားပြီး လျှို့ဝှက်မဲပေးကြတာ တွေ့ရပါတယ်။ မဲရုံတွေမှာ မဲပေးစက်ကို အကောင်းဆုံး သေသေချာချာ ထိရောက်မှုအပြည့်နဲ့ သုံးစွဲသွားတာကို တွေ့ရပါ တယ်။ မဲဆန္ဒပေးတဲ့လူတွေက တက်တက်ကြွကြွပါဝင်ပြီး မဲပေးကြတာကို တွေ့ရှိရပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ပြည်တွင်း/ပြည်ပမှ သတင်းရယူကြတဲ့ သတင်းထောက်တွေ ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပနေတာကို နိုင်ငံပိုင်မီဒီယာများမှ သတင်းရယူထုတ်လွှင့်နေတာကိုလည်း တွေ့ရှိရပါတယ်။ အရေးကြီးတဲ့အချက်တစ်ခုကတော့ မဲပေးကြတဲ့သူတွေအထဲမှာ လူငယ်များစွာပါဝင်တာကို တွေ့ရပါတယ်ခင်ဗျ။ ဒါကတော့ ဘာကိုပြသသလဲဆိုရင် ရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်းတစ်မှာ လူငယ်များစွာ ပါဝင်နေတဲ့အတွက် မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ လူငယ်တွေဟာ ဖြစ်ပေါ်လာမယ့် အနာဂတ်အတွက် မျှော်လင့်ချက်ကြီးကြီးထား တယ်ဆိုတာမျိုး သုံးသပ်လို့ရပါတယ်။ နောက်ထပ် ပြောလိုတာကတော့ ကျွန်တော်တို့နှစ်နိုင်ငံအကြားသံတမန်ဆက်ဆံရေး ဆတက်ထမ်းပိုးတိုးပွားစေဖို့ ကျွန်တော်တို့အနေနဲ့ အသင့်ရှိကြောင်းပြောကြားလိုပါတယ်။ နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့ ပြောလိုတာကတော့ မြန်မာနိုင်ငံ ရွေးကောက်ပွဲ အောင်အောင်မြင်မြင်နဲ့ ပြီးမြောက်ပါစေလို့ ဆုတောင်းပေးပါတယ်။ အားလုံး ကို ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။
H.E. Mr. YICH Samethy
ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်
ကျွန်တော့်အနေနဲ့ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ကိုယ်စား လာရောက်လေ့လာခွင့်ရတဲ့အတွက် အထူးပဲကျေးဇူးတင်ရှိပါ တယ်။ ကျွန်တော်က မနေ့က နေပြည်တော်မှာရှိတဲ့ မဲရုံတွေကို သွားရောက်လေ့လာတဲ့အခါမှာ အောက်ဖော်ပြပါလေ့လာတွေ့ရှိချက်များကို ကျွန်တော် မျှဝေပေးလိုပါတယ်ခင်ဗျ။ ပထမဆုံးအနေနဲ့ မဲရုံများကို ပြင်ဆင်ထားရှိမှုနဲ့ ကျင်းပဆောင်ရွက်မှုတွေ ဟာဆိုရင် အလွန်ကိုပြီးပြည့်စုံပြီးတော့ အေးချမ်းတာကို တွေ့ရပါတယ်။ မဲဆန္ဒရှင်များအနေနဲ့လည်း ကောင်းမွန်စွာနဲ့ရွေးကောက်ပွဲကို ၎င်းတို့ရဲ့ဒီမိုကရေစီအခွင့်အရေးများကို အသုံးချပြီး ပြင်ပမှ နှောင့်ယှက်ဟန့်တားဖျက်ဆီးခြင်း၊ ခြိမ်းခြောက်ခြင်းတစ်စုံတစ်ရာမခံရဘဲ မဲပေးနိုင်ခဲ့တာကို တွေ့နိုင်ခဲ့ပါတယ်။ နောက်တစ်ခုကတော့ မဲရုံမှာ တာဝန်ကျတဲ့အရာရှိများအားလုံးကလည်း ပြဋ္ဌာန်းတဲ့ ဥပဒေ၊ နည်းဥပဒေများနဲ့အညီ မဲပေးခြင်း၊ မဲရေတွက်ခြင်းနဲ့ မဲပေးခြင်းလုပ်ငန်းစဉ်ကို ကောင်းမွန်ပြည့်စုံစွာ ဆောင်ရွက်နေတာ တွေ့ခဲ့ရပါတယ်။ နောက်တစ်ခုကတော့ ပွင့်လင်းမြင်သာမှုဖြစ်ပါတယ်။ မဲပေးတဲ့လုပ်ငန်းစဉ်တစ်လျှောက်လုံး ပွင့်လင်းမြင်သာစွာ ဆောင်ရွက်နိုင်ပြီးတော့ သေချာစွာမဲရုံကို ပိတ်သိမ်းခြင်း၊ မဲပေးခြင်းနဲ့ မဲရေတွက်ခြင်းကိုလည်း သက်ဆိုင်ရာ ပတ်သက်သူများ၊ Stakeholder များအားလုံးက ပါဝင်ပတ်သက်ပြီးတော့ နိုင်ငံရေးပါတီ များအပြင် နိုင်ငံတကာရွေးကောက်ပွဲလေ့လာသူများ၊ မီဒီယာများကပါ အတူတူပူးပေါင်းတာမျိုးကို ကျွန်တော်တို့ လေ့လာတွေ့ရှိခဲ့ပါတယ်။ စတုတ္ထအချက်အနေနဲ့ မြန်မာအီလက်ထရောနစ် မဲပေး စက်များကိုအသုံးပြုပြီး မဲပေးသူမဲဆန္ဒရှင်များအနေနဲ့ မဲပေးနိုင်ခဲ့တဲ့အတွက် မဲပေးခြင်းနဲ့ မဲရေတွက်ခြင်းများကို ယခင်ကထက် ပိုမိုမြန်ဆန်ပြီး ပိုမိုတိကျမှန်ကန်တာကိုလည်း ကျွန်တော်တို့ တွေ့ခဲ့ရပါတယ်။ ဒါ့အပြင် မဲလာပေးကြတဲ့ မဲဆန္ဒရှင်ပြည်သူများက မဲပေးစက်နဲ့ပတ်သက်ပြီး ကောင်းမွန်စွာ သိရှိနားလည်ထားတာကိုလည်း ကျွန်တော်တို့ တွေ့ရှိခဲ့ရပါတယ်ခင်ဗျ။ ပဉ္စမအချက်အနေနဲ့ကတော့ မဲရုံမှာ ကောင်းမွန်စွာနဲ့ လုံခြုံစိတ်ချစွာမဲပေးနိုင်ရုံမျှသာမကဘဲ မဲရုံ ဝန်ထမ်းတွေအတွက် ကောင်းမွန်မှန်ကန်တဲ့လုံခြုံရေး စီစဉ်ဆောင်ရွက်ထားရှိတာကို ကျွန်တော်တို့ တွေ့ရှိခဲ့ရပါတယ်။ ဆဋ္ဌမအချက်အနေနဲ့မမှန်မကန် ပြုလုပ်ခြင်းများကို ကျွန်တော်တို့ တစ်စုံတစ်ရာမှ မတွေ့ရှိခဲ့ရပါဘူး။ အဲလိုမျိုးမတွေ့ခဲ့ရတဲ့အပြင် ရွေးကောက်ပွဲကို ကောင်းမွန်ချောမွေ့စွာနဲ့ ဆောင်ရွက်ထားနိုင်ခဲ့တယ်ဆိုတာကို တွေ့ရှိခဲ့ရပြီး မမှန်မကန် ဆောင်ရွက်ခြင်း တစ်စုံတစ်ရာမှ မတွေ့ခဲ့ရပါဘူး။ နောက်တစ်ခုက မဲရုံတွေဟာဆိုရင် မဲဆန္ဒရှင်အားလုံးအတွက် သွားရောက်ဖို့လွယ်ကူပြီး မဲပေးဖို့အတွက်လည်း လွယ်ကူအဆင်ပြေချောမွေ့စွာ ဆောင်ရွက် ထားတာတွေ့ရတဲ့အတွက်ကြောင့် အခုကျင်းပတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲလုပ်ငန်းစဉ်ဟာ ပြီးပြည့်စုံပြီးတော့ အားလုံးတာဝန်ခံမှုရှိတဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုဖြစ်တယ်ဆိုတာကို ကျွန်တော်တို့ တွေ့ရှိခဲ့ရပါတယ်ခင်ဗျ။ နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကို မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရရဲ့ဖိတ်ကြားချက်အရ ကျွန်တော် တို့အနေနဲ့ လာရောက်လေ့လာခဲ့တဲ့အခါမှာ မဲရုံ ပေါင်းများစွာကို လေ့လာခဲ့ကြပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ လေ့လာခဲ့တဲ့ မဲရုံများဟာဆိုရင် ဥပဒေ၊ နည်းဥပဒေနဲ့အညီ အေးချမ်းစွာနဲ့ ကောင်းမွန်စွာကျင်းပခဲ့တာကို တွေ့ရှိခဲ့ပြီး လွတ်လပ်တရားမျှတပြီး ပွင့်လင်းမြင်သာတဲ့ပုံရိပ်နဲ့ ဖော်ဆောင်ခဲ့တာ တွေ့ရှိခဲ့ရပါတယ်။ ဒါ့အပြင် မမှန်မကန်ဆောင်ရွက်မှု လုံးဝတစ်စုံတစ်ရာ မတွေ့ရှိရတဲ့အတွက်ကြောင့် ရွေးကောက်ပွဲလုပ်ငန်းစဉ်ကြီးတစ်ခုလုံး ကောင်းမွန်မှန်ကန် ခိုင်မာမှုရှိပြီး အများယုံကြည်လက်ခံမှုကိုလည်း ဖော်ဆောင်နိုင်ခဲ့တာကိုလည်း ကျွန်တော်တို့ တွေ့ရှိခဲ့ရပါတယ်။ ဒါကြောင့် နောင်လာမည့်ရွေးကောက်ပွဲအဆင့်တွေ မှာလည်း ယခုအဆင့်မှာလိုပဲ ကောင်းမွန်စွာနဲ့ ဆောင်ရွက်နိုင်လိမ့်မယ်လို့ ကျွန်တော်တို့မျှော်လင့်မိပါတယ်။ အခုလိုဖိတ်ကြားတဲ့အတွက်လည်း ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်ကို ရောက်ရှိတော့မှာဖြစ်တဲ့အတွက် အဆွေတော်နဲ့ ဧည့်သည်တော်များအားလုံး ကောင်းမွန်သော နှစ်သစ်ဖြစ်ပါစေကြောင်း ဆုမွန်ကောင်းတောင်းအပ်ပါတယ်။ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်ခင်ဗျ။
moi
(၂၉-၁၂-၂၀၂၅)
H.E. Mr. Sholban Kara-Ool
ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ ဒူးမားလွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ
ကြွရောက်လာကြတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌကြီးနှင့်တကွ တာဝန် ရှိပုဂ္ဂိုလ်များ၊ နိုင်ငံတကာမှ ဧည့်သည်တော်များ ခင်ဗျာ။ မနေ့က ကျင်းပခဲ့တဲ့ ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံရွေးကောက်ပွဲကို နိုင်ငံတကာကစောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့ဝင်များနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ပြီး လေ့လာခဲ့ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ Delegation အဖွဲ့မှာ ရုရှားနိုင်ငံရဲ့ နိုင်ငံရေးပါတီကိုယ်စားလှယ်များပါမက ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ကိုယ်စားလှယ်များပါ ပါဝင်ပါတယ်။ သူတို့က မြန်မာနိုင်ငံမှာ ကျင်းပတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲသာမက အခြားနိုင်ငံများမှာ ကျင်းပတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲတွေကိုပါ တစ်ကြိမ်မက လေ့လာခဲ့ဖူးပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ အဖွဲ့ဝင်တွေရဲ့ အတွေ့အကြုံများကိုလည်း မိတ်ဆက်ပေးပြီးဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့်မို့လို့ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ အတွေ့အကြုံတွေနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ရွေးကောက်ပွဲကို ချိန်ထိုးပြီး လာရောက်လေ့လာနေတာဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ မနေ့ကလေ့လာခဲ့တဲ့အချိန်မှာ မြန်မာနိုင်ငံရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ရဲ့ ကြိုးစား အားထုတ်မှုများကို မျက်ဝါးထင်ထင်တွေ့မြင်ခဲ့ရပါတယ်။ ဒီအလုပ်တွေဟာ တကယ်တော့ လွယ်ကူတဲ့အလုပ်တော့ မဟုတ်ပါဘူး။ တကယ်ကြိုးစားအားထုတ်နေတယ်ဆိုတာ သိသာမြင်သာပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ မနေ့ကလေ့လာခဲ့တဲ့အချိန်မှာ ရွေးကောက်ပွဲမဲပေးနေကြတာဟာ အီလက်ထရောနစ်စက်တွေကို အသုံးပြုနေတာ တွေ့ရပါတယ်။ အီလက်ထရောနစ်စက်တွေဟာ တာဝန်ရှိသူများ ရှင်းပြချက်များအရ ပြင်ပက အီလက်ထရောနစ် နှောင့်ယှက်မှုတွေ လုံးဝမပြုလုပ်နိုင်ဘူးဆိုတာလည်း သိရပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ မျက်မြင်ကြည့်တဲ့အချိန်မှာလည်း မှန်ပါတယ်။ ကောင်းကောင်းမွန်မွန်လည်း အလုပ်လုပ်ပါတယ်။ ပြင်ပက နှောင့်ယှက်မှုပုံစံမျိုးလည်း မတွေ့ရပါဘူး။ ဒီစက်တွေကို အသုံးပြုပြီးတော့ ရွေးကောက်ပွဲလုပ်ဆောင်ခြင်းဟာ တကယ်စစ်မှန်တဲ့ ရလဒ်တွေရရှိလာလိမ့်မယ်လို့ သုံးသပ်ရရှိပါ တယ်။ အခုရွေးကောက်ပွဲမှာ Electronic Voting Machine တွေ အသုံးပြုခြင်းဟာ ရွေးကောက်ပွဲအတွက် ဆုလာဘ်တစ်ခုပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီရွေးကောက်ပွဲမှာ အသုံးပြုတဲ့စက်တွေအနေနဲ့ အရင်တုန်းက ရွေးကောက်ပွဲမဲပေးတဲ့အချိန်မှာ ကြာမြင့်မှုတွေကို အများကြီးလျှော့ချနိုင်တာကို ကျွန်တော်တို့ မျက်မြင်ပဲတွေ့ခဲ့ပါတယ်။ မဲပေးမှုလုပ်ငန်းတွေ မြန်ဆန်လာတာ တွေ့ရှိခဲ့ပါတယ်။ ဆန္ဒမဲပေးမယ့် လူတွေက အတန်းရှည်ကြီးတွေ တန်းစီပြီးတော့ တကယ်ကို တက်ကြွစွာ တွေ့ရပါတယ်။ သူတို့လည်း ပျော်ရွှင်နေကြပါတယ်။ ဒီမှာလုပ်ဆောင်နေတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ဝန်ထမ်းတွေလည်း ကိုယ့်အလုပ်ကို ဂရုတစိုက် တက်ကြွစွာ လုပ်ဆောင်နေတာ တွေ့ရပါတယ်။ မနေ့က ကျွန်တော်တို့ မဲပေးတဲ့ပြည်သူတွေကို သွားရောက်ပြီး နှုတ်ဆက်စကားနဲ့ အခြားမေးမြန်းမှု အနည်းငယ်ပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။ သူတို့အားလုံးက တက်ကြွနေကြပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲကို စိတ်ဝင်တစားလည်းရှိကြပါတယ်။ ပျော်ရွှင်တက်ကြွစွာ မဲပေးဖို့ ပြင်ဆင်နေတဲ့အကြောင်း သူတို့ပြောပါတယ်။ ပါတီတွေက စောင့်ကြည့်နေတဲ့ကိုယ်စားလှယ်တွေကလည်း သူတို့အလုပ်ကို ဂရုတစိုက် လုပ်ဆောင်နေကြတာကိုလည်း တွေ့ရှိခဲ့ပါတယ်။ မဲပေးတဲ့သူတချို့ဟာ သူတို့မိသားစုဝင်တွေနဲ့ မဲရုံတွေမှာ စောင့်ဆိုင်းနေတာကို တွေ့ရပါတယ်။ ဒါက တကယ့်ကို အပေါင်းလက္ခဏာဆောင်တဲ့သဘောဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလိုမျိုးတွေကိုကြည့်ရတာ ကျွန်တော်တို့အနေနဲ့ ရွေးကောက်ပွဲကို ပြည်သူတွေက ယုံကြည်မှုရှိတယ်။ လုံခြုံရေးကိစ္စရပ်တွေကိုလည်း ယုံကြည်မှုရှိတယ်ဆိုတဲ့ သဘောလက္ခဏာတွေကို ဆောင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် အခုကျင်းပတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲအပေါ်မှာ ကျွန်တော့်အနေနဲ့ ဂုဏ်ယူဝမ်းမြောက်ကြောင်း ပြောကြားလိုပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲအောင်မြင်စွာ ကျင်းပနိုင်တာရယ် ရွေးကောက်ပွဲအပေါ်မှာ ဆောင်ရွက်ပေးထားတဲ့ တာဝန်ရှိသူတွေရဲ့ ကြိုးပမ်း အားထုတ်မှုတွေ၊ လုံခြုံမှုအပြည့်အဝပေးနိုင်တာအတွက် ကျွန်တော်တို့ ရုရှား Delegation အဖွဲ့ကိုယ်စား ဂုဏ်ယူပါတယ်လို့ ပြောလိုပါတယ်။ ဒါကြောင့် ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပပေးသူတွေရော ပါဝင်တဲ့ပြည်သူတွေပါ လိုလားတဲ့ တည်ငြိမ်အေးချမ်းမှု၊ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနဲ့ အောင်မြင်မှုရှိမယ်ဆိုတာ ကျွန်တော်တို့ ယုံကြည်ပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲအပေါ်မှာ ဥပဒေနဲ့လျော်ညီစွာ ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုတွေဟာ မေ့ပျောက်လို့ရမယ့်ကိစ္စတွေမဟုတ်ပါဘူး။ တာဝန်ရှိသူတွေအနေနဲ့ ဂရုတစိုက်နဲ့လုပ်ဆောင်နေတယ်ဆိုတာ ကျွန်တော်ယုံကြည်ပါတယ်။ နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ဝန်ထမ်းတွေ ရွေးကောက်ပွဲအပေါ် တကယ့်ကို ကြိုးစားအားထုတ်ခဲ့မှုတွေ၊ မြန်မာနိုင်ငံ အကြီးအကဲရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲအပေါ် တကယ့်ကို စိတ်ဆန္ဒအမှန်နဲ့ ကြိုးပမ်းခဲ့မှု၊ မြန်မာနိုင်ငံကပြည်သူတွေ ပြင်းပြစွာဆန္ဒရှိမှုကို ဝမ်းသာဂုဏ်ယူကြောင်း ပြောလိုပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲအပိုင်း (၁) ကို အောင်မြင်စွာကျင်းပနိုင်ခဲ့မှုအပေါ် များစွာဂုဏ်ယူပါကြောင်း ပြောကြားလိုပါတယ်။
Mr. Igor Borisov
ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ ဗဟိုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် အဖွဲ့ဝင်
အခမ်းအနားကို ကြွရောက်လာကြတဲ့မိတ်ဆွေများ မင်္ဂလာပါ။ ကျွန်တော်တို့ Delegation ခေါင်းဆောင် မြန်မာနိုင်ငံမှာ ကျင်းပတဲ့ရွေးကောက်ပွဲအပေါ် သူ့ရဲ့အမြင်တွေကို ပြောပြသွားတာ တော်တော်ပြည့်စုံပါတယ်။ ကျွန်တော်မြင်တွေ့ခဲ့တာကို အနည်းငယ်ပြောပြချင်ပါတယ်။ အခု ကျင်းပပြုလုပ်တဲ့ရွေးကောက်ပွဲက ပွင့်လင်းမြင်သာမှုရှိပါတယ်။ ဥပဒေနဲ့ညီစွာ ဆောင်ရွက်တာမို့လို့ ကျေးဇူးတင်ကြောင်း ပထမဦးစွာ ပြောလိုပါတယ်။ တာဝန်ရှိသူများရဲ့ ကြိုးစားလုပ်ဆောင်ခဲ့မှုကြောင့် ဒီရွေးကောက်ပွဲကို ကျွန်တော်တို့ လေ့လာခွင့်ရခဲ့ပါတယ်။ မဲပေးတဲ့ပြည်သူအချို့နဲ့ ကျွန်တော်တို့ စကားပြောဆိုမှုတွေ ပြုလုပ်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ကဝန်ထမ်းတွေနဲ့ သွားရောက်လေ့လာခဲ့တဲ့ မဲရုံတွေက ဝန်ထမ်းတွေနဲ့ စကားပြောဆိုနိုင်ခဲ့ပါ တယ်။ Electronic Voting Machine ရဲ့ အလုပ်လုပ်မှုကိုလည်း သိရှိခဲ့ရပါတယ်။ တာဝန်ရှိသူတွေ စီစဉ်ထားတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာကိစ္စရပ်တွေရော ကျွန်တော်တို့ လာရောက်လေ့လာဖို့အတွက်စီစဉ်ထားတာရော Electronic Voting Machine တွေ အသုံးပြုတာတွေကိုပါ ကောင်းမွန်ပါတယ်လို့ မှတ်ချက်ပေးလိုပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲ လုပ်ငန်းစဉ်တွေမှာ ဥပဒေပြုမှုကစလို့ ရွေးကောက်ပွဲအတွက် ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှု၊ လုံခြုံရေးဆိုင်ရာထောက်ပံ့ပေးမှု၊ ဝန်ထမ်းများရဲ့ တက်ကြွစွာ လုပ်ဆောင်နေမှုတွေကို ရုရှားနိုင်ငံ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်အနေနဲ့ အဆင့်အတန်းမြင့်တဲ့ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ပွင့်လင်းမြင်သာတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲဖြစ်တယ်ဆိုတာကို ကျွန်တော်ကြေညာလိုပါတယ်။ ကျွန်တော်ထပ်မံပြောလိုတာက ဒီရွေးကောက်ပွဲကို စနစ်တကျဆောင်ရွက်ထားတာဖြစ်လို့ ရွေးကောက်ပွဲကို ဆန့်ကျင်တဲ့သူတွေ၊ ဒီမိုကရေစီလမ်းကြောင်းအပေါ်က သွေဖည်အောင်လုပ်နေတဲ့သူတွေကို မတွေ့ခဲ့ပါဘူး။ ရွေးကောက်ပွဲမကျင်းပမီအစောပိုင်းကာလတွေမှာ အင်တာနက်ပေါ်မှာ ဒီရွေးကောက်ပွဲကို ဖျက်လိုဖျက်ဆီးသတင်းတွေ ပျံ့နှံ့အောင် လုပ်ဆောင်ခဲ့တဲ့သူတွေကို တွေ့ရပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံရွေးကောက်ပွဲကို Information Technology တွေ အသုံးပြုပြီး တိုက်ခိုက်နေတယ်ဆိုတာကိုလည်း ကျွန်တော်တို့ကောင်းကောင်းသိပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ရော ပြည်သူတွေပါ ဒီလိုတိုက်ခိုက်မှုတွေကို ရှောင်ရှားကျော်လွှားပြီးတော့ ဒီမိုကရေစီလမ်းကြောင်းပေါ်ကို လျှောက်လှမ်းနိုင်မယ့် ရွေးကောက်ပွဲလုပ်ငန်းစဉ်ကိစ္စရပ်တွေကို အောင်မြင်အောင် ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့တယ်ဆိုတာ ကျွန်တော်ပြောလိုပါတယ်။ ကျွန်တော်ထပ်မံပြောကြားလိုတာက မြန်မာနိုင်ငံအကြီးအကဲရဲ့ ထောက်ပံ့ပေးမှု၊ ပြည်သူတွေအားလုံး ရွေးကောက်ပွဲအပေါ် အောင်အောင်မြင်မြင်ကျော်လွှားနိုင်ခဲ့တယ်ဆိုတာ ထပ်လောင်းပြောချင်ပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာကိစ္စရပ်တွေမှာ မြန်မာနိုင်ငံအနေနဲ့ အကူအညီတွေလိုတယ်ဆိုရင် အကူအညီပေးဖို့အသင့်ရှိတယ်ဆိုတာ ပြောကြားရင်း နိဂုံးချုပ်ပါတယ်။
Mr.Deng Xijun
တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ အာရှရေးရာ အထူးကိုယ်စားလှယ်
ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံအနေနဲ့ အခုလိုမျိုးလာရောက်လေ့လာဖို့ ဖိတ်ခေါ်တဲ့အတွက် ကျေးဇူးတင်ကြောင်း ပြောကြားလိုပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့အနေနဲ့ အခုလိုသုံးရက်အတွင်းမှာ လာရောက်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲကို ဘယ်လိုမျိုး ပြင်ဆင်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိတယ်ဆိုတာကို လေ့လာခွင့်ရတဲ့အတွက် လည်း အထူးပဲဝမ်းသာဂုဏ်ယူမိပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ရဲ့ ဖိတ်ကြားမှုနဲ့ အခုလိုမျိုးစောင့်ကြည့်လေ့လာခွင့်ရတဲ့အတွက်လည်း အထူးပင်ဝမ်းသာဂုဏ်ယူမိပါတယ်။
အထူးသဖြင့်ကတော့ ရွေးကောက်ပွဲတွေ ဖော်ဆောင်တယ်ဆိုတာ ကျွန်တော်တို့ သမ္မတကြီး ရှီကျင့်ဖျင်နဲ့ မြန်မာနိုင်ငံ ယာယီသမ္မတကြီး ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်နဲ့ကြားမှာထားရှိတဲ့ သဘောတူညီမှု၊ တရုတ် - မြန်မာကြား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတွေကို အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံနဲ့ တရုတ်နိုင်ငံဟာဆိုရင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတွေ များစွာလုပ်နေတာဖြစ်ပြီးတော့ တရုတ်နိုင်ငံအနေနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံကိုလည်း ထောက်ပံ့ကူညီမှုတွေ များစွာ ပြုလုပ်လျက်ရှိပါတယ်။ မနေ့ကဆိုရင် နေပြည်တော်မှာရှိတဲ့ မဲရုံခြောက်ရုံကို သွားရောက်လေ့လာခဲ့ပါတယ်။ အဲ့လိုမျိုး သွားရောက်လေ့လာတဲ့အခါ ကျွန်တော့်အနေနဲ့ အကြမ်းဖျင်း အားဖြင့် အားလုံး ကောင်းမွန်အဆင်ပြေနေတာကို တွေ့ရပါတယ်ခင်ဗျာ။ ကျွန်တော့်အနေနဲ့ တွေ့ရှိ ချက်တွေကို ပြောရမယ်ဆိုရင် ပထမဆုံးအနေနဲ့ မဲရုံပြင်ဆင်ထားရှိမှုတွေက စနစ်ကျတယ်။ တက်ကြွ စွာပါဝင်နေတဲ့ မဲဆန္ဒရှင်တွေကိုလည်း တွေ့ရပါတယ်။ နောက်ဆုံး မဲရုံမှာ မဲရုံပိတ်ဖို့ တစ်နာရီခွဲ လောက်ပဲလိုတော့တာတောင် မဲပေးဖို့ စီတန်းစောင့်နေကြတာကို တွေ့ရတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲမှာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ကြတဲ့ ဝန်ထမ်းတွေကလည်း လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်တာ မှန်ကန်တိကျ ကောင်းမွန်တာကို တွေ့ရပါတယ်။ မဲလာပေးတဲ့ ပြည်သူတွေရဲ့ ID ကတ်တွေနဲ့ သူတို့ရဲ့ အချက်အလက်တွေကို တိုက်ဆိုင်စစ်ဆေးနေတာ တွေ့ရပါတယ်။ စိတ်ရှည်လက်ရှည်နဲ့ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်နေကြတာကို တွေ့ရပါတယ်။ အခုကျင်းပတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲအပိုင်း (၁) အဆင်ပြေချောမွေ့ပြီး တည်ငြိမ်အေးချမ်းနေ တာကို တွေ့ရပါတယ်။ အောင်မြင်တဲ့ ရွေးကောက်ပွဲဖြစ်တဲ့အတွက် နောင်ကျင်းပမယ့် အပိုင်း (၂) နဲ့ အပိုင်း (၃) မှာလည်း အောင်မြင်အောင် ဆောင်ရွက်နိုင်မယ်လို့ ယူဆပါတယ်။ မဲဆန္ဒရှင်တွေမှာ မျှော်မှန်းချက်တွေရှိတယ်ဆိုတာကိုလည်း တွေ့ခဲ့ရတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲပြီးရင် သူတို့ဘဝတွေ ပိုကောင်းလာမယ်။ စီးပွားရေးတွေ ကောင်းလာမယ်။ အချို့နေရာတွေမှာ ပဋိပက္ခတွေ လျော့ကျသွားပြီး အေးချမ်းတည်ငြိမ်သွားမယ်။ ယခုရွေးကောက်ပွဲဟာ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ပြည်တွင်းရေးကိစ္စဖြစ်ပြီး တရုတ်နိုင်ငံအနေနဲ့ အောင်မြင်တယ်လို့ ယူဆပါတယ်။ အမျိုးသားပြန်လည်စည်းလုံးညီညွတ်ရေး၊ အတူယှဉ်တွဲနေထိုင်ရေးတို့ကို အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်နိုင်လိမ့်မယ်လို့ ကျွန်တော်ယုံကြည်ပါတယ်။ တရုတ်နိုင်ငံနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံဟာ ကောင်းမွန်တဲ့၊ ချစ်ကြည်ရင်းနှီးတဲ့ ဆက်ဆံရေးရှိသော နိုင်ငံတွေ ဖြစ်ကြပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့အနေနဲ့ မြန်မာ ကို အမြဲတမ်းကူညီပေးဖို့ အသင့်ရှိနေပါတယ်။ နှစ်နိုင်ငံကြား ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုတွေကို ရရှိအောင် ထူထောင်သွားဖို့အတွက် ဆန္ဒရှိပါတယ်။ ဒါကြောင့်မို့ ဒီရွေးကောက်ပွဲမှသည် မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေးစတဲ့ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုတွေကို ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သွားဖို့ ဆန္ဒရှိပါတယ်ခင်ဗျာ။
Mr . Alexei Bashan
ဘယ်လာရုစ်သမ္မတနိုင်ငံ ဗဟိုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ
ယနေ့ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၈ ရက်နေ့မှာ ဘယ်လာရုစ်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့အနေနဲ့ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲများ မည်ကဲ့သို့ကျင်းပမည်နှင့် ၎င်းတို့ကို မည်သို့စီစဉ်ထားသည်ကို စောင့်ကြည့်ရန်အတွက် လေ့လာသူများအဖြစ် လာရောက်ခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်တော့်အနေနဲ့ ပထမဆုံး သတိပြုမိတာကတော့ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ရဲ့ လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းက အလွန်တရာစနစ်ကျနမှုရှိပြီး အရည်အသွေးပြည့်ဝမှုရှိတယ်ဆိုတာပါပဲ။ သတ်မှတ်ထားတဲ့ မဲရုံတွေမှာ နိုင်ငံသား များ လွတ်လပ်စွာနှင့် လုံခြုံစွာ မဲပေးနိုင်စေရန်အတွက် အစွမ်းကုန်လုပ်ဆောင်ထားပါတယ်။ ဒီလိုလုံခြုံရေးအာမခံချက်ရှိဖို့က မဲရုံတစ်ခုအတွက် လွန်စွာအရေးကြီးပါတယ်။ မဲဆန္ဒရှင်အများအပြားက သူတို့ကိုယ်ပိုင် ရွေးချယ်မှုပြုလုပ်ပြီး သူတို့ရဲ့ အနာဂတ်ကို ဆုံးဖြတ်ဖို့ မဲပေးဖို့လာရောက်ကြတာကို ကျွန်တော်တို့ တွေ့ခဲ့ရပါတယ်။ ဒါက အလွန်ကောင်းပါတယ်၊ ဘာလို့လဲဆိုတော့ လူငယ်တွေနဲ့ မိသားစုဝင်တွေပါမကျန် လာရောက်မဲပေးတဲ့အတွက် လျစ်လျူရှုသူမရှိဘဲ စိတ်ဝင်စား အလေးထားကြ တယ်ဆိုတာ ထင်ရှားလို့ပါ။ ယနေ့မှာ နိုင်ငံသားများက လွှတ်တော်အမတ်များကို ရွေးကောက်တင်မြှောက်နိုင်စေဖို့ တတ်နိုင်သမျှ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီးဖြစ်ကြောင်း ကျွန်ုပ်တို့ သတိပြုမိပါတယ်။ ၎င်းအမတ်တွေနဲ့ နောက်ပိုင်းမှာ အစိုးရတစ်ရပ်ဖွဲ့စည်းပြီး နိုင်ငံတော်ကို ဆက်လက်တည်ဆောက်ကြမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံပြည်သူများက သူတို့ရဲ့ကံကြမ္မာကို ကိုယ်တိုင်ဆုံးဖြတ်လိုတဲ့အတွက် တက်ကြွစွာ ပူးပေါင်းပါဝင်ဆောင်ရွက်ကြတာကို တွေ့ရှိရပါ တယ်။ ဒါဟာ အထူးဂုဏ်ယူဝမ်းမြောက်စရာပါပဲ။ ဥပဒေချိုးဖောက်မှုများမရှိကြောင်း ကျွန်ုပ်တို့ သတိပြုမိပြီး အီလက်ထရောနစ် မဲပေးစက်များကို အသုံးပြု၍ မဲပေးခြင်းရဲ့ ဆန်းသစ်တီထွင်မှုကို မီးမောင်းထိုးပြလိုက်သလိုပါပဲ။ ဒါက လုပ်ငန်းစဉ်ကို မြန်ဆန်စေပြီး နှောင့်နှေးမှုတွေကို ဖယ်ရှားပေးတယ်ဆိုတာ ကျွန်တော်တို့ မြင်တွေ့ခဲ့ရပါတယ်။ မဲပေးဖို့ ရှည်လျားတဲ့ လူတန်းတွေမရှိပါဘူး။ အရာအားလုံးက ရိုးရှင်းပြီး မြန်ဆန်လွယ်ကူစေပါတယ်။ မဲရုံဝန်ထမ်းတွေ (မဲရုံတွေကို စီစဉ်သူတွေ) နဲ့ မဲဆန္ဒရှင်တွေကိုယ်တိုင်အတွက် ကနဦးလေ့ကျင့်မှုတွေအပါအဝင် လိုအပ်တာတွေကို ကြိုတင်ပြင်ဆင်လုပ်ဆောင်ခဲ့တဲ့အတွက် ကျွန်တော်တို့အနေနဲ့ အထူးဝမ်းသာဂုဏ်ယူပါတယ်။ မဲဆန္ဒရှင် လူကြီးလူငယ်အရွယ်မရွေး အားလုံးက ယုံကြည်မှုရှိစွာနဲ့ မဲပေးဖို့ အချိန်မီလာရောက်ပါတယ်။ အလုံးစုံခြုံပြောရရင် မဲဆန္ဒရှင်ပြည်သူတွေမျက်နှာပေါ်မှာ အပြုံးတွေ ဝေဆာနေတာတွေ့ရတဲ့အတွက် ဒါက ဘာကိုဆိုလိုတာလဲဆိုရင် သူတို့အနာဂတ်အတွက် သူတို့ ယုံကြည်မှုရှိတယ်ဆိုတာပါပဲ။ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။
Mr. Shpakouski Aliaksandr
ဘယ်လာရုစ် လွှတ်တော်အမတ်
ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံနဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးဆိုင်ရာ လွှတ်တော်အဖွဲ့ရဲ့ အကြီးအကဲများဟာ ဒီဇင်ဘာလ ၂၄ ရက်နေ့မှာ မြန်မာနိုင်ငံကို ရောက်ရှိနေခဲ့ရာ ယနေ့မှာ မြို့တွင်းရှိ မဲရုံသုံးခုကို သွားရောက်ခဲ့ကြတယ်။ လက်ရှိအချိန်မှာ တည်ငြိမ်အေးချမ်းလျက်ရှိပြီး ပြည်သူတွေရဲ့ဆန္ဒကို လွတ်လပ်စွာ ထုတ်ဖော်ပြောဆိုနိုင်ဖို့ အခြေအနေ အားလုံးကို ဖန်တီးထားပြီးဖြစ်ကြောင်း တင်ပြလိုပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲများသည် တရားဝင်နိုင်ငံရေး လုပ်ငန်းစဉ်ရဲ့ တစ်ခုတည်းသော မှန်ကန်တဲ့လမ်းစဉ်ဖြစ်ကာ အာဏာတည်ဆောက်မှု၊ လွှတ်တော်ကျင်းပနိုင်မှုမှာ သန့်ရှင်းသော ယှဉ်ပြိုင်မှုဖြစ်တယ်လို့ ကျွန်ုပ်တို့ ယုံကြည်ပါတယ်။ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုနဲ့ အရပ်ဘက်သဘောတူညီချက်အတွက် တိကျတဲ့ခြေလှမ်းတစ်ရပ်ကို လှမ်းနေတာ ထင်ရှားပါတယ်။ လူ့အဖွဲ့အစည်းမှာပါဝင်ဖို့ ငြင်းဆန်တဲ့ နိုင်ငံရေး အင်အားစုတွေဟာ ဥပဒေနယ်ပယ်ကနေ သူတို့ကိုယ်သူတို့ ဖယ်ထုတ်ကာ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနဲ့ မညီတဲ့လမ်းကြောင်းကို လျှောက်လှမ်းနေကြတာပါ။ အဲဒီလို နိုင်ငံရေးအင်အားစုတွေဟာ နေရာတစ်နေရာကနေ အခြေခံအားဖြင့် ရွေးကောက်ပွဲလှုပ်ရှားမှုများမရှိအောင် ဖျက်ဆီးနေကြပါတယ်။ လွှတ်တော်ရွေး ကောက်ပွဲရလဒ်များအပေါ် အခြေခံပြီး ပြည်ထောင်စုသမ္မတနိုင်ငံမှာ ဥပဒေပြုအာဏာပိုင် အဖွဲ့အစည်းတွေ ဖွဲ့စည်းနိုင်လိမ့်မယ်လို့ ကျွန်ုပ်တို့ ယုံကြည်ပါတယ်။ ဘယ်လာရုစ်နိုင်ငံအနေနဲ့ ကူညီပါဝင်အားဖြည့်ရန် အမြဲအသင့်ဖြစ်ပါတယ်။ လွန်ခဲ့တဲ့ လေးနှစ်တာကာလအတွင်း မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရဟာ ပြည်တွင်းနိုင်ငံရေးပြဿနာတွေကို ဖြေရှင်းရာမှာ အောင်မြင်မှုတွေ ရရှိခဲ့တယ်။
လက်ရှိအခြေအနေမှာ ခက်ခဲနေဆဲဖြစ်သော်လည်း ဘယ်လာရုစ်နိုင်ငံဟာ ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ မြန်မာမိတ်ဆွေများကို လိုအပ်သော နိုင်ငံရေးပံ့ပိုးမှုတွေ ပေးအပ်ဖို့ အမြဲအသင့်ရှိနေပြီး ယခုလို ဘယ်လာရုစ်မှ လေ့လာသူများလည်း ရှိနေပါတယ်။ ဤသည်မှာ ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ခေါင်းဆောင်က မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ နယ်မြေတည်တံ့ခိုင်မြဲရေးကို ခိုင်မာစေရန် ရည်ရွယ်ချက်ကို ထောက်ခံကြောင်း သက်သေခံ ချက်တစ်ခု ဖြစ်တယ်။
Mr. Yerman Mukhtar
ကာဇက်စတန်နိုင်ငံ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ
ကျွန်တော့်အနေနဲ့ တက်ရောက်လာတဲ့ ဧည့်ပရိသတ်များအားလုံးကို မင်္ဂလာပါလို့ နှုတ်ခွန်းဆက်သပါတယ်။ ပထမဆုံး ပြောကြားလိုတာကတော့ ဒီမှာတက်ရောက်လာကြတဲ့ ဧည့်သည်တော် များအားလုံးဟာ မြန်မာနိုင်ငံနဲ့ ကာဇက်စတန် နိုင်ငံနှစ်နိုင်ငံအကြားမှာ ရင်းနှီးတဲ့ဆက်ဆံရေးဖြစ်တဲ့ သံတမန်ဆက်ဆံရေးတည်ဆောက်ဖို့အတွက် အဓိကကျတဲ့အခန်းကဏ္ဍကနေပါဝင်မှာဖြစ်တဲ့အကြောင်း ပထမဦးစွာ ပြောကြားလိုပါတယ်။ ကျွန်တော်ကတော့ ကာဇက်စတန်နိုင်ငံ ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့အဖွဲ့ ဒီကိုလာရတဲ့ အဓိကရည်ရွယ်ချက်ကတော့ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ကျင်းပတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲမှာ လာရောက်ကြည့်ရှုလေ့လာဖို့နဲ့ ကျွန်တော်တို့ နှစ်နိုင်ငံအကြား သံတမန်ဆက်ဆံရေး ရှေ့ဆက်ပြီး ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်ဖို့နဲ့ နှစ်နိုင်ငံကြားကိစ္စရပ်တွေ ကို ဆွေးနွေးဖို့အတွက် လာရောက်ရခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ကို ကျွန်တော်တို့ လာရောက်လေ့လာတဲ့အခါမှာ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုတဲ့အတွက်ရော လေ့လာဖို့အတွက် အကောင်းဆုံးအခြေအနေတစ်ခု ဖန်တီးပေးတာကိုလည်း ကျေးဇူးတင်ကြောင်း ပြောကြားလိုပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ ရောက်လာတဲ့အချိန်ကနေစပြီးတော့ ရန်ကုန်မြို့မှာရော နေပြည်တော်မှာပါ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ပြုလုပ်တဲ့ရွေးကောက်ပွဲနဲ့ပတ်သက်တဲ့ သက်ဆိုင်ရာ သတင်းအချက်အလက်ပေါင်းများစွာကို ရရှိခဲ့ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌကြီး ပြောကြားခဲ့တဲ့ မိန့်ခွန်းဟာဆိုရင် မြန်မာနိုင်ငံရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်ရဲ့ လုပ်ဆောင်နေတဲ့ Process တွေအားလုံးနဲ့ ရွေးကောက်ပွဲမှာအသုံးပြုမယ့် နည်း ပညာပိုင်းဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်တွေကို ကျွန်တော်တို့ ကောင်းစွာသိရှိခဲ့ရပါတယ်ခင်ဗျ။ မြန်မာနိုင်ငံ ရွေးကောက်ပွဲမှာဆိုရင် တကယ့်ကို အသုံးဝင်ပြီးတော့ တကယ့်ကိုပြိုင်ဆိုင်မှုရှိတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲ လုပ်ငန်းစဉ်တွေကို တွေ့ရှိခဲ့ရပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံမှာလည်း ယခုတွေ့ရှိခဲ့တဲ့ ကောင်းမွန်တဲ့ အချက်အလက်တွေကို ပြန်လည်အသုံးချသွားဖို့ အတွက်လည်း စဉ်းစားထားပါတယ်။ ရွေးကောက် ပွဲနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ကျွန်တော့်အမြင်လေးတွေကို တင်ပြလိုပါတယ်။ တစ်ရက်တည်းမှာ အခုလို ရွေးကောက်ပွဲတစ်ခုကို လုပ်ဆောင်ရတာဟာ တကယ့်ကိုကြီးမားတဲ့ အလုပ်တစ်ခုလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ အခုလိုလုပ်ဆောင်တဲ့နေရာမှာ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ရဲ့ ခက်ခဲတဲ့ ရှုထောင့်တစ်ခုကို ကျွန်တော် တို့ တွေ့ရပါတယ်။ တစ်ရက်တည်းနဲ့ လူတွေအများကြီးစုပြီး လုပ်ဆောင်ရတာ အများကြီးခက်ခဲ ပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲလုပ်ဆောင်တဲ့နေရာမှာ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်သာမက သက်ဆိုင်ရာပါတီအသီးသီးက ကိုယ်စားလှယ်တွေအနေနဲ့ လာရောက်ကြည့်ရှုပြီးတော့ အားလုံးပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်တာ တွေ့ရပါတယ်။ နောက်တစ်ခု ကျွန်တော်တွေ့ရှိတာကတော့ မဲဆန္ဒရှင်စာရင်းတွေ သေသေချာချာလုပ်ဆောင်ထားတာကို တွေ့ရှိရပါတယ်။ သက်ဆိုင်ရာ မဲရုံတွေမှာ မဲလာပေးမယ့် မဲဆန္ဒရှင်အားလုံး သူတို့ရဲ့စာရင်းတွေကို အလွယ် တကူ ရှာဖွေတွေ့ရှိအောင် လုပ်ဆောင်ထားတာကို တွေ့ရပါတယ်။ ဒါ့အပြင် မဲဆန္ဒရှင်တွေအနေနဲ့ မဲစာရင်းကပ်ထားတဲ့ဘုတ်တွေမှာ မိမိတို့စာရင်းတွေကို ကြည့်ရုံသာမက မဲပေးတဲ့နေရာရောက်ရင် လည်း သူတို့စာရင်းကို စာအုပ်မှာကြည့်ပြီးတော့ လက်မှတ်ထိုးပြီးတော့ ဆန္ဒပြုခန်းမှာသွားပြီး လျှို့ဝှက်မဲပေးကြတာ တွေ့ရပါတယ်။ မဲရုံတွေမှာ မဲပေးစက်ကို အကောင်းဆုံး သေသေချာချာ ထိရောက်မှုအပြည့်နဲ့ သုံးစွဲသွားတာကို တွေ့ရပါ တယ်။ မဲဆန္ဒပေးတဲ့လူတွေက တက်တက်ကြွကြွပါဝင်ပြီး မဲပေးကြတာကို တွေ့ရှိရပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ပြည်တွင်း/ပြည်ပမှ သတင်းရယူကြတဲ့ သတင်းထောက်တွေ ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပနေတာကို နိုင်ငံပိုင်မီဒီယာများမှ သတင်းရယူထုတ်လွှင့်နေတာကိုလည်း တွေ့ရှိရပါတယ်။ အရေးကြီးတဲ့အချက်တစ်ခုကတော့ မဲပေးကြတဲ့သူတွေအထဲမှာ လူငယ်များစွာပါဝင်တာကို တွေ့ရပါတယ်ခင်ဗျ။ ဒါကတော့ ဘာကိုပြသသလဲဆိုရင် ရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်းတစ်မှာ လူငယ်များစွာ ပါဝင်နေတဲ့အတွက် မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ လူငယ်တွေဟာ ဖြစ်ပေါ်လာမယ့် အနာဂတ်အတွက် မျှော်လင့်ချက်ကြီးကြီးထား တယ်ဆိုတာမျိုး သုံးသပ်လို့ရပါတယ်။ နောက်ထပ် ပြောလိုတာကတော့ ကျွန်တော်တို့နှစ်နိုင်ငံအကြားသံတမန်ဆက်ဆံရေး ဆတက်ထမ်းပိုးတိုးပွားစေဖို့ ကျွန်တော်တို့အနေနဲ့ အသင့်ရှိကြောင်းပြောကြားလိုပါတယ်။ နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့ ပြောလိုတာကတော့ မြန်မာနိုင်ငံ ရွေးကောက်ပွဲ အောင်အောင်မြင်မြင်နဲ့ ပြီးမြောက်ပါစေလို့ ဆုတောင်းပေးပါတယ်။ အားလုံး ကို ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။
H.E. Mr. YICH Samethy
ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်
ကျွန်တော့်အနေနဲ့ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ကိုယ်စား လာရောက်လေ့လာခွင့်ရတဲ့အတွက် အထူးပဲကျေးဇူးတင်ရှိပါ တယ်။ ကျွန်တော်က မနေ့က နေပြည်တော်မှာရှိတဲ့ မဲရုံတွေကို သွားရောက်လေ့လာတဲ့အခါမှာ အောက်ဖော်ပြပါလေ့လာတွေ့ရှိချက်များကို ကျွန်တော် မျှဝေပေးလိုပါတယ်ခင်ဗျ။ ပထမဆုံးအနေနဲ့ မဲရုံများကို ပြင်ဆင်ထားရှိမှုနဲ့ ကျင်းပဆောင်ရွက်မှုတွေ ဟာဆိုရင် အလွန်ကိုပြီးပြည့်စုံပြီးတော့ အေးချမ်းတာကို တွေ့ရပါတယ်။ မဲဆန္ဒရှင်များအနေနဲ့လည်း ကောင်းမွန်စွာနဲ့ရွေးကောက်ပွဲကို ၎င်းတို့ရဲ့ဒီမိုကရေစီအခွင့်အရေးများကို အသုံးချပြီး ပြင်ပမှ နှောင့်ယှက်ဟန့်တားဖျက်ဆီးခြင်း၊ ခြိမ်းခြောက်ခြင်းတစ်စုံတစ်ရာမခံရဘဲ မဲပေးနိုင်ခဲ့တာကို တွေ့နိုင်ခဲ့ပါတယ်။ နောက်တစ်ခုကတော့ မဲရုံမှာ တာဝန်ကျတဲ့အရာရှိများအားလုံးကလည်း ပြဋ္ဌာန်းတဲ့ ဥပဒေ၊ နည်းဥပဒေများနဲ့အညီ မဲပေးခြင်း၊ မဲရေတွက်ခြင်းနဲ့ မဲပေးခြင်းလုပ်ငန်းစဉ်ကို ကောင်းမွန်ပြည့်စုံစွာ ဆောင်ရွက်နေတာ တွေ့ခဲ့ရပါတယ်။ နောက်တစ်ခုကတော့ ပွင့်လင်းမြင်သာမှုဖြစ်ပါတယ်။ မဲပေးတဲ့လုပ်ငန်းစဉ်တစ်လျှောက်လုံး ပွင့်လင်းမြင်သာစွာ ဆောင်ရွက်နိုင်ပြီးတော့ သေချာစွာမဲရုံကို ပိတ်သိမ်းခြင်း၊ မဲပေးခြင်းနဲ့ မဲရေတွက်ခြင်းကိုလည်း သက်ဆိုင်ရာ ပတ်သက်သူများ၊ Stakeholder များအားလုံးက ပါဝင်ပတ်သက်ပြီးတော့ နိုင်ငံရေးပါတီ များအပြင် နိုင်ငံတကာရွေးကောက်ပွဲလေ့လာသူများ၊ မီဒီယာများကပါ အတူတူပူးပေါင်းတာမျိုးကို ကျွန်တော်တို့ လေ့လာတွေ့ရှိခဲ့ပါတယ်။ စတုတ္ထအချက်အနေနဲ့ မြန်မာအီလက်ထရောနစ် မဲပေး စက်များကိုအသုံးပြုပြီး မဲပေးသူမဲဆန္ဒရှင်များအနေနဲ့ မဲပေးနိုင်ခဲ့တဲ့အတွက် မဲပေးခြင်းနဲ့ မဲရေတွက်ခြင်းများကို ယခင်ကထက် ပိုမိုမြန်ဆန်ပြီး ပိုမိုတိကျမှန်ကန်တာကိုလည်း ကျွန်တော်တို့ တွေ့ခဲ့ရပါတယ်။ ဒါ့အပြင် မဲလာပေးကြတဲ့ မဲဆန္ဒရှင်ပြည်သူများက မဲပေးစက်နဲ့ပတ်သက်ပြီး ကောင်းမွန်စွာ သိရှိနားလည်ထားတာကိုလည်း ကျွန်တော်တို့ တွေ့ရှိခဲ့ရပါတယ်ခင်ဗျ။ ပဉ္စမအချက်အနေနဲ့ကတော့ မဲရုံမှာ ကောင်းမွန်စွာနဲ့ လုံခြုံစိတ်ချစွာမဲပေးနိုင်ရုံမျှသာမကဘဲ မဲရုံ ဝန်ထမ်းတွေအတွက် ကောင်းမွန်မှန်ကန်တဲ့လုံခြုံရေး စီစဉ်ဆောင်ရွက်ထားရှိတာကို ကျွန်တော်တို့ တွေ့ရှိခဲ့ရပါတယ်။ ဆဋ္ဌမအချက်အနေနဲ့မမှန်မကန် ပြုလုပ်ခြင်းများကို ကျွန်တော်တို့ တစ်စုံတစ်ရာမှ မတွေ့ရှိခဲ့ရပါဘူး။ အဲလိုမျိုးမတွေ့ခဲ့ရတဲ့အပြင် ရွေးကောက်ပွဲကို ကောင်းမွန်ချောမွေ့စွာနဲ့ ဆောင်ရွက်ထားနိုင်ခဲ့တယ်ဆိုတာကို တွေ့ရှိခဲ့ရပြီး မမှန်မကန် ဆောင်ရွက်ခြင်း တစ်စုံတစ်ရာမှ မတွေ့ခဲ့ရပါဘူး။ နောက်တစ်ခုက မဲရုံတွေဟာဆိုရင် မဲဆန္ဒရှင်အားလုံးအတွက် သွားရောက်ဖို့လွယ်ကူပြီး မဲပေးဖို့အတွက်လည်း လွယ်ကူအဆင်ပြေချောမွေ့စွာ ဆောင်ရွက် ထားတာတွေ့ရတဲ့အတွက်ကြောင့် အခုကျင်းပတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲလုပ်ငန်းစဉ်ဟာ ပြီးပြည့်စုံပြီးတော့ အားလုံးတာဝန်ခံမှုရှိတဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုဖြစ်တယ်ဆိုတာကို ကျွန်တော်တို့ တွေ့ရှိခဲ့ရပါတယ်ခင်ဗျ။ နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကို မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရရဲ့ဖိတ်ကြားချက်အရ ကျွန်တော် တို့အနေနဲ့ လာရောက်လေ့လာခဲ့တဲ့အခါမှာ မဲရုံ ပေါင်းများစွာကို လေ့လာခဲ့ကြပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ လေ့လာခဲ့တဲ့ မဲရုံများဟာဆိုရင် ဥပဒေ၊ နည်းဥပဒေနဲ့အညီ အေးချမ်းစွာနဲ့ ကောင်းမွန်စွာကျင်းပခဲ့တာကို တွေ့ရှိခဲ့ပြီး လွတ်လပ်တရားမျှတပြီး ပွင့်လင်းမြင်သာတဲ့ပုံရိပ်နဲ့ ဖော်ဆောင်ခဲ့တာ တွေ့ရှိခဲ့ရပါတယ်။ ဒါ့အပြင် မမှန်မကန်ဆောင်ရွက်မှု လုံးဝတစ်စုံတစ်ရာ မတွေ့ရှိရတဲ့အတွက်ကြောင့် ရွေးကောက်ပွဲလုပ်ငန်းစဉ်ကြီးတစ်ခုလုံး ကောင်းမွန်မှန်ကန် ခိုင်မာမှုရှိပြီး အများယုံကြည်လက်ခံမှုကိုလည်း ဖော်ဆောင်နိုင်ခဲ့တာကိုလည်း ကျွန်တော်တို့ တွေ့ရှိခဲ့ရပါတယ်။ ဒါကြောင့် နောင်လာမည့်ရွေးကောက်ပွဲအဆင့်တွေ မှာလည်း ယခုအဆင့်မှာလိုပဲ ကောင်းမွန်စွာနဲ့ ဆောင်ရွက်နိုင်လိမ့်မယ်လို့ ကျွန်တော်တို့မျှော်လင့်မိပါတယ်။ အခုလိုဖိတ်ကြားတဲ့အတွက်လည်း ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်ကို ရောက်ရှိတော့မှာဖြစ်တဲ့အတွက် အဆွေတော်နဲ့ ဧည့်သည်တော်များအားလုံး ကောင်းမွန်သော နှစ်သစ်ဖြစ်ပါစေကြောင်း ဆုမွန်ကောင်းတောင်းအပ်ပါတယ်။ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်ခင်ဗျ။
moi
မောင်လင်းသက်အောင်(ဗဟန်းမြို့နယ်)
၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၂)ကို ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ မြို့နယ် ၁၆ မြို့နယ်၌ ယနေ့ကျင်းပရာ မဲဆန္ဒရှင်ပြည်သူများသည် မဲရုံစတင်ဖွင့်လှစ်သည့် နံနက်ပိုင်းမှစတင်၍ သတ်မှတ်မဲရုံများတွင် စိတ်အားထက်သန်စွာ ဆန္ဒမဲလာရောက်ပေးကြသည်။ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ မြို့နယ် ၁၆ မြို့နယ်၌ ကျင်းပသည့် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၂)တွင် ပါဝင်သည့် ဗဟန်း၊ ဒေါပုံနှင့် ပုဇွန်တောင်မြို့နယ်များရှိ မဲဆန္ဒရှင်ပြည်သူများ၏ ယုံကြည်မျှော်လင့်ချက်များ၊ လွတ်လပ်၍ တရားမျှတသော ရွေးကောက်ပွဲတစ်ရပ်ဖြစ်လာစေရန် တာဝန်ရှိသူများ၏ ဆောင်ရွက်ထားရှိမှုများကို သတင်းအဖွဲ့က ကောက်နုတ်ဖော်ပြလိုက်ရပါသည်-
မောင်စည်သူထွန်း (ဗဟန်းမြို့နယ်)
ကျွန်တော်က ပထမဆုံးအကြိမ်မဲပေးရတဲ့အတွက် စိတ်လှုပ်ရှားပြီး ပျော်ပါတယ်။ အဖေနဲ့အဒေါ်တွေနဲ့အတူ လာရောက်မဲပေးတာပါ။ မဲရုံထဲစဝင်တာနဲ့ မဲစာရင်းနံပါတ်ရယ်၊ မှတ်ပုံတင်ရယ်ပြပြီး လက်မှတ်ထိုးရတယ်။ ပြီးတဲ့အခါ မိမိကြိုက်တဲ့ ကိုယ်စားလှယ်ကို ခလုတ်နှိပ်ရွေးချယ်ရတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲပြီးသွားရင် ကုန်ဈေးနှုန်းတွေလျော့ကျဖို့ ပြည်သူတစ်ဦးအနေနဲ့ မျှော်လင့်ပါတယ်။
မအေးအေးငြိမ်း (ဒေါပုံမြို့နယ်)
ပထမဆုံး မဲပေးရတာဖြစ်တဲ့အတွက် ရင်ခုန်စိတ်လှုပ်ရှားရပါတယ်။ လွှတ်တော်နေရာ သုံးနေရာမှာ ကိုယ်ကြိုက်တဲ့ပါတီကို မဲပေးရတာဖြစ်တဲ့အတွက် စိတ်ထဲပျော်ရွှင်ပြီး နိုင်ငံသားတစ်ဦးရဲ့ မဲတစ်ပြားဟာ ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတစ်ဦးအတွက် အရေးပါသလို ကျွန်မတို့လိုလူငယ်တွေအတွက်လည်း တန်ဖိုးကြီးမားတဲ့ မဲတစ်ခုဖြစ်တယ်ဆိုတာ မဲထည့်နေရင်း စဉ်းစားမိပါတယ်။ ဒါကြောင့် နိုင်ငံနဲ့ပြည်သူပြီးတော့ ကျွန်မတို့အမျိုးသမီးတွေရဲ့ အနာဂတ်ကို အကောင်းဆုံးပုံဖော်နိုင်မယ့် အစိုးရတစ်ရပ်ကို လိုလားတာကြောင့် နိုင်ငံအတွက်အကောင်းဆုံး စွမ်းဆောင်ပေးနိုင်မယ်လို့ မျှော်လင့်ထားတဲ့ပါတီကို ကျေကျေနပ်နပ်ကြီး မဲပေးခဲ့တာပါ။ အထူးသဖြင့် လူငယ်အမျိုးသမီးတွေရဲ့ အနာဂတ်ကို အကောင်းဆုံး ဆောင်ရွက်ပေးနိုင်မယ်လို့ ယုံကြည်ထားပါတယ်။
မယွန်းနဒီမျိုးအောင်
(ပုဇွန်တောင်မြို့နယ်)
ကျွန်မအနေနဲ့ ပထမဆုံးမဲပေးရတာ ဖြစ်တဲ့အတွက် စိတ်လှုပ်ရှားရပေမယ့် ကိုယ်ကြိုက်တဲ့ပါတီကို မမှားအောင်မဲပေးခဲ့ပါတယ်။ နိုင်ငံကို ပိုပြီးတိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးစေချင်တယ်။ အာဆီယံနိုင်ငံတွေကြားမှာ ရင်ပေါင်တန်းပြီး ထင်ပေါ်တဲ့နိုင်ငံအဖြစ် မြင်ချင်တယ်။ အားကစားဖြစ်စေ၊ နည်းပညာဖြစ်စေ တိုးတက်စေချင်တယ်။ သမီးတို့ လူငယ်တွေအနေနဲ့ အားသွန်ခွန်စိုက် ဆောင်ရွက်သွားဖို့က အသင့်ရှိနေပြီးသားပါ။ လူငယ်တွေရဲ့ အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းတွေကို ဖော်ဆောင်ပေးပြီး နိုင်ငံခြားသွားတဲ့ အခါမှာလည်းလွယ်ကူချောမွေ့ စေချင်ပါတယ်။ ကျောင်းမပြီးသေး တဲ့လူငယ်အတွက် ပညာရေးအခွင့်အလမ်းတွေ အခုထက် ပိုပြီးတိုးတက်စေလိုပါတယ်။ ကျွန်မအနေနဲ့ နိုင်ငံသားတစ်ဦးရဲ့တာဝန်ကို ကျေပွန်သွားတဲ့အတွက် ရင်ထဲပေါ့သွားပါပြီ။ မဲယူဆောင်သွားတဲ့ ကိုယ်စားလှယ်လောင်းရဲ့တာဝန်ပဲကျန်ပါတော့တယ်။ သမီးတို့ လူငယ်တွေ စောင့်ကြည့်နေပါတယ်။
မလှလွန်းခိုင်(ဗဟန်းမြို့နယ်)
ကျွန်မကတော့ အခုအကြိမ်နဲ့ဆိုရင် ဒုတိယအကြိမ်မဲပေးခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ မဲရုံထဲကို ဝင်လိုက်တယ်ဆိုရင်ပဲ မိမိရဲ့မဲစာရင်း နံပါတ်ကိုပြောပြီး မှတ်ပုံတင်နဲ့ တိုက်ဆိုင်စစ်ဆေးပြီးတော့ဆန္ဒမဲ ပေးမယ့်နေရာကိုသွားပြီး မိမိရွေးချယ်ချင်တဲ့ ကိုယ်စားလှယ် လောင်းရဲ့နေရာမှာ စက်ခလုတ်နှိပ်ပြီး ရွေးချယ်ရပါတယ်။ အခုမဲပေးခြင်းက ရိုးရှင်းပါတယ်။ အခုလိုမဲပေးရတဲ့အတွက် ကျေနပ်ပါတယ်။ အကောင်းဆုံး ပြောင်းလဲပါစေလို့ မျှော်လင့်ပါတယ်။
ကိုအောင်မိုး(ဒေါပုံမြို့နယ်)
နိုင်ငံသား တစ်ဦးအနေနဲ့မဲပေးနိုင်ဖို့ မနက်စောစောကတည်းက လာရောက်စောင့်ဆိုင်းခဲ့တာပါ။ ပြည်သူတစ်ဦးအနေနဲ့ မဲပေးရမယ့် တာဝန်လည်းရှိပါတယ်။ စက်နဲ့မဲပေးရတာ အဆင်ပြေပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ မဲပေးလိုက်တဲ့ပါတီဟာ လူငယ်တွေရဲ့ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေးနဲ့ နိုင်ငံတကာမှာ ရင်ပေါင်တန်းနိုင်ပြီး တိုင်းပြည်ရဲ့အနာဂတ်ကို လက်ဆင့်ကမ်းအမွေပေးနိုင်မယ့် ပါတီတစ်ခုဖြစ်တယ်လို့ ယုံကြည်တဲ့အတွက်အားပါးတရ မဲပေးခဲ့ပါတယ်။
မစန်းမြင့်မိုရ်(ဗဟန်းမြို့နယ်)
အခုက မဲပေးစက်က မီးစိမ်းလာတာနဲ့ ကိုယ်ပေးချင်တဲ့လူကို မဲပေးရတာမို့ လွယ်ကူအဆင်ပြေပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲပြီးတဲ့အခါ အဓိကကတော့ နိုင်ငံတော်ကို အစစအရာရာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေချင်တယ်။
မသန်းသန်းဌေး(ဒေါပုံမြို့နယ်)
နိုင်ငံသား တစ်ဦးအနေနဲ့ အခွင့်အရေးမဆုံးရှုံးအောင်နဲ့ နိုင်ငံကြီးပွားတိုးတက်ဖို့ စွမ်းဆောင်နိုင်မယ့်ပါတီကို လာရောက်မဲပေးတာပါ။ ဒီတစ်ကြိမ်မဲပေးရတာ ပိုပြီးအဆင်ပြေတယ်။ မိမိနှစ် သက်တဲ့ပါတီကို မြန်မြန်ဆန်ဆန် စက်ခလုတ်နှိပ်ပြီးမဲပေးရတာ ဖြစ်တဲ့အတွက် ပိုပြီးမြန်ဆန်တယ်။ ကျွန်မတို့အမျိုးသမီးတွေ ရပိုင်ခွင့်ရှိတဲ့ အရာတွေကို စွမ်းဆောင်ပေးနိုင်မယ့် ပါတီကိုရွေးချယ်ပြီး မဲပေးနိုင်ခဲ့ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် အမျိုးသမီးတွေ ခံစားနေရတဲ့ ကုန်ဈေးနှုန်းကို လျှော့ချဆောင်ရွက်ပေးနိုင်ဖို့အတော်လေး မျှော်လင့်ထားပါတယ်။ ကျွန်မလိုပဲ အခြားသော အိမ်ရှင်မများလည်း ထပ်တူကျလိမ့်မယ်လို့ထင်ပါတယ်။
မောင်လင်းသက်အောင်
(ဗဟန်းမြို့နယ်)
ပထမဆုံးအနေနဲ့ မဲပေးတာပါ။ တန်းစီပြီး မဲရုံထဲစဝင်တဲ့အခါ မဲစာရင်းနံပါတ်ပြ၊ မှတ်ပုံတင်ပြ လက်မှတ်ထိုးပြီး စက်နဲ့မဲထည့်ရတယ်။ လွယ်ကူအဆင်ပြေပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲကနေ နိုင်ငံကောင်းဖို့အတွက် ရလဒ်ကောင်းတွေ ဖြစ်စေချင်ပါတယ်။
ဒေါ်မြင့်မြင့်နိုင် (ပုဇွန်တောင်မြို့နယ်)
ကျွန်မတို့ မဲပေးခွင့်ရတာ ဝမ်းသာမိပါတယ်။ နိုင်ငံအကျိုးနဲ့ အိမ်ရှင်မတွေရဲ့ဘဝကို စာနာ နားလည်ပြီး အမျိုးသမီးတွေရဲ့ ကိုယ်ပိုင်အခွင့်အရေးနဲ့ မီးဖိုချောင်သက်သာချောင်ချိရေးကို ဆောင်ရွက်ပေးနိုင်မယ့် ပါတီကို မဲပေးခဲ့ပါတယ်။ လူမျိုးဘာသာမခွဲခြားဘဲ အခွင့်အရေးတန်းတူပေးနိုင်မယ်လို့ ယုံကြည်ရတဲ့ပါတီကို စက်ခလုတ် နှိပ်ခဲ့တာပါ။ မြန်မာပြည်တွင်းမှာ ရှိတဲ့ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးအားလုံး အေးအတူပူအမျှ မျှဝေခံစားနေထိုင်ကြတဲ့ဘဝကို မျှော်လင့်တဲ့အတွက် ယုံကြည်စွာဆောင်ရွက်ပေးနိုင်မယ့် ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ကိုပဲ မဲပေးခဲ့တာပါ။
ဒေါ်သီတာမျိုး (ဗဟန်းမြို့နယ်)
နံနက်အစောပိုင်းမှာ ဆန္ဒမဲလာရောက်ပေးတဲ့အတွက် အားလုံးအဆင်ပြေပါတယ်။ အရင်တုန်းကဘောပင်၊ စာရွက်ကိုင်ပြီး ဆန္ဒမဲပေးရတယ်။ အခုကကိုယ်ရွေးချယ်ချင်တဲ့ ကိုယ်စားလှယ်ကို ခလုတ်နှိပ်လိုက်ရုံနဲ့ ရွေးချယ်ပြီးသား ဖြစ်သွားတဲ့အတွက် အဆင်ပြေတယ်။ ဒါကပိုပြီးလွယ်ကူပါတယ်။
ဒေါ်သင်းသင်းမော်
(အလက(၂) ဗဟန်းမဲရုံမှူး)
အခုမဲရုံမှာ မဲပေးနိုင်သူဦးရေ ၁၃၅၆ ဦး ရှိပါတယ်။ မဲရုံစတင် ဖွင့်လှစ်ချိန်မှာ လူဦးရေနည်းနေပေမယ့် အခု နံနက် ၆ နာရီနဲ့ ၇ နာရီကြားမှာ ဆန္ဒမဲပေးသူတွေ တဖွဲဖွဲနဲ့ရောက်ရှိလာတာ တွေ့ရပါတယ်။ မဲရုံပိတ်သိမ်းချိန် ၄ နာရီ သတ်မှတ်ထားပေမယ့် မဲရုံပရဝဏ်အတွင်း ရောက်ရှိနေသူတွေအနေနဲ့ ဆန္ဒမဲပေးနိုင်ပါတယ်။ ကျန်းမာရေး၊ လုံခြုံရေးကအစ ဆန္ဒမဲလာရောက်ပေးတဲ့သူတွေ အဆင်ပြေ စေဖို့ ဆောင်ရွက်ထားရှိပါတယ်။
ဒေါ်အိအိမွန် (အမှတ်(၂)မဲရုံမှူး၊ မြို့သစ်ရပ်ကွက်၊ ဒေါပုံမြို့နယ်)
ကျွန်မက မြို့သစ်ရပ်ကွက်ဒေါပုံမြို့နယ် အမှတ်(၂)မဲရုံရဲ့ မဲရုံမှူးပါ။ အခုမဲရုံမှာ ၁၂၆၉ ဦး ဆန္ဒမဲပေးသွားမှာဖြစ်ပြီး မနက် ၅ နာရီကတည်းက မဲပေးမယ့် ပြည်သူတွေ စောင့်ဆိုင်းနေတာတွေ့ရပါတယ်။ အများပြည်သူဆန္ဒမဲပေးရာမှာ မြန်ဆန်လွယ်ကူစွာ အဆင်ပြေချောမွေ့အောင် တာဝန်ရှိသူတွေက စီစဉ်ဆောင်ရွက်ပေးထားပါတယ်။ မဲရုံမှာ ပြည်သူ့လွှတ်တော်အတွက် ပါတီခြောက်ခု၊ အမျိုးသားလွှတ်တော်အတွက် ပါတီရှစ်ခု၊ တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်အတွက် ပါတီငါးခုနဲ့ကရင်နဲ့ ရခိုင်တိုင်းရင်းသားရေးရာ ဝန်ကြီးနေရာများအတွက် သက်ဆိုင်ရာတိုင်းရင်းသားတွေက ဆန္ဒမဲပေးကြပြီး မနက် ၆ နာရီကနေ ညနေ ၄ နာရီအထိ ဆန္ဒမဲပေးနိုင်အောင် ဆောင်ရွက်ပေးထားပါတယ်။
ဒေါ်စန္ဒာဌေး
(အမှတ်(၁)မဲရုံမှူး၊ (၁၀)ရပ်ကွက်၊ ပုဇွန်တောင်မြို့နယ်)
အများပြည်သူ သက်သောင့်သက်သာနဲ့ မဲပေးနိုင်အောင် အားလုံးပြင်ဆင် ဆောင်ရွက်ထားပြီး မဲစာရင်းစစ်တဲ့အခါမှာလည်း ရှင်းလင်းလွယ်ကူအောင် နှစ်ဆိုင်းခွဲပြီး ဆောင်ရွက်ပေးထားပါတယ်။ မဲပေးစက်တွေ ကောင်းမွန်တာကြောင့် အများပြည်သူ မဲပေးရာမှာ အဆင်ပြေကြပါတယ်။ ကျွန်မတို့မဲရုံကို ဖိလစ်ပိုင်သံရုံးက လာရောက်ကြည့်ရှုလေ့လာပြီး မှတ်တမ်းတင်ပေးတဲ့အတွက် ကျေးဇူးအထူးတင်ပါတယ်။ ပုဇွန်တောင်မြို့နယ် မဲရုံအမှတ်(၁)မှာ မဲပေးပြည်သူ ၁၁၄၇ ဦး ရှိပါ တယ်။ မနက်ပိုင်းကစပြီး တဖွဲဖွဲလာပြီး မဲပေးနေကြပါတယ်။
ဦးသိန်းထွန်းဦး
( ပုဇွန်တောင်(၁၀)ရပ်ကွက်၊ အုပ်ချုပ်ရေးမှူး)
ဒီနေ့ အများပြည်သူမဲပေးရာမှာ အဆင်ပြေချောမွေ့အောင် ဆန္ဒမဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိသူ အားလုံးမဲပေးနိုင်အောင် ဆောင်ရွက်ထားတဲ့အတွက် အားလုံးလာပြီး မဲပေး နေတာကို တွေ့ရမှာပါ။ လုံခြုံရေးပိုင်းဆိုင်ရာ အပြည့်အဝရှိတဲ့အတွက် ဆန္ဒမဲပေးတဲ့ ပြည်သူတွေ စိတ်အေးချမ်းသာစွာ မဲပေးကြပါတယ်။ အသက် ၁၈ နှစ်ကစပြီး အသက် ၇၀ ကျော်အထိ လာရောက် မဲပေးနေကြတာဟာ နိုင်ငံဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ဖို့ အားကိုးတကြီးရှိနေ တယ်ဆိုတာမြင်ရမှာပါ။ ပြည်သူတွေ မျှော်လင့်တောင့်တနေတဲ့ အစိုးရသစ်တစ်ရပ် ပေါ်ထွန်းလာမယ်လို့ အားလုံးမျှော်လင့်ထား ကြပါတယ်။
အင်တာဗျူး - ငြိမ်းသူ၊ ကျော်ကြီး
ဓာတ်ပုံ - ဇွဲမာန်၊ သီဟ
moi
မောင်လင်းသက်အောင်(ဗဟန်းမြို့နယ်)
၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၂)ကို ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ မြို့နယ် ၁၆ မြို့နယ်၌ ယနေ့ကျင်းပရာ မဲဆန္ဒရှင်ပြည်သူများသည် မဲရုံစတင်ဖွင့်လှစ်သည့် နံနက်ပိုင်းမှစတင်၍ သတ်မှတ်မဲရုံများတွင် စိတ်အားထက်သန်စွာ ဆန္ဒမဲလာရောက်ပေးကြသည်။ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ မြို့နယ် ၁၆ မြို့နယ်၌ ကျင်းပသည့် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၂)တွင် ပါဝင်သည့် ဗဟန်း၊ ဒေါပုံနှင့် ပုဇွန်တောင်မြို့နယ်များရှိ မဲဆန္ဒရှင်ပြည်သူများ၏ ယုံကြည်မျှော်လင့်ချက်များ၊ လွတ်လပ်၍ တရားမျှတသော ရွေးကောက်ပွဲတစ်ရပ်ဖြစ်လာစေရန် တာဝန်ရှိသူများ၏ ဆောင်ရွက်ထားရှိမှုများကို သတင်းအဖွဲ့က ကောက်နုတ်ဖော်ပြလိုက်ရပါသည်-
မောင်စည်သူထွန်း (ဗဟန်းမြို့နယ်)
ကျွန်တော်က ပထမဆုံးအကြိမ်မဲပေးရတဲ့အတွက် စိတ်လှုပ်ရှားပြီး ပျော်ပါတယ်။ အဖေနဲ့အဒေါ်တွေနဲ့အတူ လာရောက်မဲပေးတာပါ။ မဲရုံထဲစဝင်တာနဲ့ မဲစာရင်းနံပါတ်ရယ်၊ မှတ်ပုံတင်ရယ်ပြပြီး လက်မှတ်ထိုးရတယ်။ ပြီးတဲ့အခါ မိမိကြိုက်တဲ့ ကိုယ်စားလှယ်ကို ခလုတ်နှိပ်ရွေးချယ်ရတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲပြီးသွားရင် ကုန်ဈေးနှုန်းတွေလျော့ကျဖို့ ပြည်သူတစ်ဦးအနေနဲ့ မျှော်လင့်ပါတယ်။
မအေးအေးငြိမ်း (ဒေါပုံမြို့နယ်)
ပထမဆုံး မဲပေးရတာဖြစ်တဲ့အတွက် ရင်ခုန်စိတ်လှုပ်ရှားရပါတယ်။ လွှတ်တော်နေရာ သုံးနေရာမှာ ကိုယ်ကြိုက်တဲ့ပါတီကို မဲပေးရတာဖြစ်တဲ့အတွက် စိတ်ထဲပျော်ရွှင်ပြီး နိုင်ငံသားတစ်ဦးရဲ့ မဲတစ်ပြားဟာ ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတစ်ဦးအတွက် အရေးပါသလို ကျွန်မတို့လိုလူငယ်တွေအတွက်လည်း တန်ဖိုးကြီးမားတဲ့ မဲတစ်ခုဖြစ်တယ်ဆိုတာ မဲထည့်နေရင်း စဉ်းစားမိပါတယ်။ ဒါကြောင့် နိုင်ငံနဲ့ပြည်သူပြီးတော့ ကျွန်မတို့အမျိုးသမီးတွေရဲ့ အနာဂတ်ကို အကောင်းဆုံးပုံဖော်နိုင်မယ့် အစိုးရတစ်ရပ်ကို လိုလားတာကြောင့် နိုင်ငံအတွက်အကောင်းဆုံး စွမ်းဆောင်ပေးနိုင်မယ်လို့ မျှော်လင့်ထားတဲ့ပါတီကို ကျေကျေနပ်နပ်ကြီး မဲပေးခဲ့တာပါ။ အထူးသဖြင့် လူငယ်အမျိုးသမီးတွေရဲ့ အနာဂတ်ကို အကောင်းဆုံး ဆောင်ရွက်ပေးနိုင်မယ်လို့ ယုံကြည်ထားပါတယ်။
မယွန်းနဒီမျိုးအောင်
(ပုဇွန်တောင်မြို့နယ်)
ကျွန်မအနေနဲ့ ပထမဆုံးမဲပေးရတာ ဖြစ်တဲ့အတွက် စိတ်လှုပ်ရှားရပေမယ့် ကိုယ်ကြိုက်တဲ့ပါတီကို မမှားအောင်မဲပေးခဲ့ပါတယ်။ နိုင်ငံကို ပိုပြီးတိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးစေချင်တယ်။ အာဆီယံနိုင်ငံတွေကြားမှာ ရင်ပေါင်တန်းပြီး ထင်ပေါ်တဲ့နိုင်ငံအဖြစ် မြင်ချင်တယ်။ အားကစားဖြစ်စေ၊ နည်းပညာဖြစ်စေ တိုးတက်စေချင်တယ်။ သမီးတို့ လူငယ်တွေအနေနဲ့ အားသွန်ခွန်စိုက် ဆောင်ရွက်သွားဖို့က အသင့်ရှိနေပြီးသားပါ။ လူငယ်တွေရဲ့ အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းတွေကို ဖော်ဆောင်ပေးပြီး နိုင်ငံခြားသွားတဲ့ အခါမှာလည်းလွယ်ကူချောမွေ့ စေချင်ပါတယ်။ ကျောင်းမပြီးသေး တဲ့လူငယ်အတွက် ပညာရေးအခွင့်အလမ်းတွေ အခုထက် ပိုပြီးတိုးတက်စေလိုပါတယ်။ ကျွန်မအနေနဲ့ နိုင်ငံသားတစ်ဦးရဲ့တာဝန်ကို ကျေပွန်သွားတဲ့အတွက် ရင်ထဲပေါ့သွားပါပြီ။ မဲယူဆောင်သွားတဲ့ ကိုယ်စားလှယ်လောင်းရဲ့တာဝန်ပဲကျန်ပါတော့တယ်။ သမီးတို့ လူငယ်တွေ စောင့်ကြည့်နေပါတယ်။
မလှလွန်းခိုင်(ဗဟန်းမြို့နယ်)
ကျွန်မကတော့ အခုအကြိမ်နဲ့ဆိုရင် ဒုတိယအကြိမ်မဲပေးခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ မဲရုံထဲကို ဝင်လိုက်တယ်ဆိုရင်ပဲ မိမိရဲ့မဲစာရင်း နံပါတ်ကိုပြောပြီး မှတ်ပုံတင်နဲ့ တိုက်ဆိုင်စစ်ဆေးပြီးတော့ဆန္ဒမဲ ပေးမယ့်နေရာကိုသွားပြီး မိမိရွေးချယ်ချင်တဲ့ ကိုယ်စားလှယ် လောင်းရဲ့နေရာမှာ စက်ခလုတ်နှိပ်ပြီး ရွေးချယ်ရပါတယ်။ အခုမဲပေးခြင်းက ရိုးရှင်းပါတယ်။ အခုလိုမဲပေးရတဲ့အတွက် ကျေနပ်ပါတယ်။ အကောင်းဆုံး ပြောင်းလဲပါစေလို့ မျှော်လင့်ပါတယ်။
ကိုအောင်မိုး(ဒေါပုံမြို့နယ်)
နိုင်ငံသား တစ်ဦးအနေနဲ့မဲပေးနိုင်ဖို့ မနက်စောစောကတည်းက လာရောက်စောင့်ဆိုင်းခဲ့တာပါ။ ပြည်သူတစ်ဦးအနေနဲ့ မဲပေးရမယ့် တာဝန်လည်းရှိပါတယ်။ စက်နဲ့မဲပေးရတာ အဆင်ပြေပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ မဲပေးလိုက်တဲ့ပါတီဟာ လူငယ်တွေရဲ့ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေးနဲ့ နိုင်ငံတကာမှာ ရင်ပေါင်တန်းနိုင်ပြီး တိုင်းပြည်ရဲ့အနာဂတ်ကို လက်ဆင့်ကမ်းအမွေပေးနိုင်မယ့် ပါတီတစ်ခုဖြစ်တယ်လို့ ယုံကြည်တဲ့အတွက်အားပါးတရ မဲပေးခဲ့ပါတယ်။
မစန်းမြင့်မိုရ်(ဗဟန်းမြို့နယ်)
အခုက မဲပေးစက်က မီးစိမ်းလာတာနဲ့ ကိုယ်ပေးချင်တဲ့လူကို မဲပေးရတာမို့ လွယ်ကူအဆင်ပြေပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲပြီးတဲ့အခါ အဓိကကတော့ နိုင်ငံတော်ကို အစစအရာရာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေချင်တယ်။
မသန်းသန်းဌေး(ဒေါပုံမြို့နယ်)
နိုင်ငံသား တစ်ဦးအနေနဲ့ အခွင့်အရေးမဆုံးရှုံးအောင်နဲ့ နိုင်ငံကြီးပွားတိုးတက်ဖို့ စွမ်းဆောင်နိုင်မယ့်ပါတီကို လာရောက်မဲပေးတာပါ။ ဒီတစ်ကြိမ်မဲပေးရတာ ပိုပြီးအဆင်ပြေတယ်။ မိမိနှစ် သက်တဲ့ပါတီကို မြန်မြန်ဆန်ဆန် စက်ခလုတ်နှိပ်ပြီးမဲပေးရတာ ဖြစ်တဲ့အတွက် ပိုပြီးမြန်ဆန်တယ်။ ကျွန်မတို့အမျိုးသမီးတွေ ရပိုင်ခွင့်ရှိတဲ့ အရာတွေကို စွမ်းဆောင်ပေးနိုင်မယ့် ပါတီကိုရွေးချယ်ပြီး မဲပေးနိုင်ခဲ့ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် အမျိုးသမီးတွေ ခံစားနေရတဲ့ ကုန်ဈေးနှုန်းကို လျှော့ချဆောင်ရွက်ပေးနိုင်ဖို့အတော်လေး မျှော်လင့်ထားပါတယ်။ ကျွန်မလိုပဲ အခြားသော အိမ်ရှင်မများလည်း ထပ်တူကျလိမ့်မယ်လို့ထင်ပါတယ်။
မောင်လင်းသက်အောင်
(ဗဟန်းမြို့နယ်)
ပထမဆုံးအနေနဲ့ မဲပေးတာပါ။ တန်းစီပြီး မဲရုံထဲစဝင်တဲ့အခါ မဲစာရင်းနံပါတ်ပြ၊ မှတ်ပုံတင်ပြ လက်မှတ်ထိုးပြီး စက်နဲ့မဲထည့်ရတယ်။ လွယ်ကူအဆင်ပြေပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲကနေ နိုင်ငံကောင်းဖို့အတွက် ရလဒ်ကောင်းတွေ ဖြစ်စေချင်ပါတယ်။
ဒေါ်မြင့်မြင့်နိုင် (ပုဇွန်တောင်မြို့နယ်)
ကျွန်မတို့ မဲပေးခွင့်ရတာ ဝမ်းသာမိပါတယ်။ နိုင်ငံအကျိုးနဲ့ အိမ်ရှင်မတွေရဲ့ဘဝကို စာနာ နားလည်ပြီး အမျိုးသမီးတွေရဲ့ ကိုယ်ပိုင်အခွင့်အရေးနဲ့ မီးဖိုချောင်သက်သာချောင်ချိရေးကို ဆောင်ရွက်ပေးနိုင်မယ့် ပါတီကို မဲပေးခဲ့ပါတယ်။ လူမျိုးဘာသာမခွဲခြားဘဲ အခွင့်အရေးတန်းတူပေးနိုင်မယ်လို့ ယုံကြည်ရတဲ့ပါတီကို စက်ခလုတ် နှိပ်ခဲ့တာပါ။ မြန်မာပြည်တွင်းမှာ ရှိတဲ့ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးအားလုံး အေးအတူပူအမျှ မျှဝေခံစားနေထိုင်ကြတဲ့ဘဝကို မျှော်လင့်တဲ့အတွက် ယုံကြည်စွာဆောင်ရွက်ပေးနိုင်မယ့် ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ကိုပဲ မဲပေးခဲ့တာပါ။
ဒေါ်သီတာမျိုး (ဗဟန်းမြို့နယ်)
နံနက်အစောပိုင်းမှာ ဆန္ဒမဲလာရောက်ပေးတဲ့အတွက် အားလုံးအဆင်ပြေပါတယ်။ အရင်တုန်းကဘောပင်၊ စာရွက်ကိုင်ပြီး ဆန္ဒမဲပေးရတယ်။ အခုကကိုယ်ရွေးချယ်ချင်တဲ့ ကိုယ်စားလှယ်ကို ခလုတ်နှိပ်လိုက်ရုံနဲ့ ရွေးချယ်ပြီးသား ဖြစ်သွားတဲ့အတွက် အဆင်ပြေတယ်။ ဒါကပိုပြီးလွယ်ကူပါတယ်။
ဒေါ်သင်းသင်းမော်
(အလက(၂) ဗဟန်းမဲရုံမှူး)
အခုမဲရုံမှာ မဲပေးနိုင်သူဦးရေ ၁၃၅၆ ဦး ရှိပါတယ်။ မဲရုံစတင် ဖွင့်လှစ်ချိန်မှာ လူဦးရေနည်းနေပေမယ့် အခု နံနက် ၆ နာရီနဲ့ ၇ နာရီကြားမှာ ဆန္ဒမဲပေးသူတွေ တဖွဲဖွဲနဲ့ရောက်ရှိလာတာ တွေ့ရပါတယ်။ မဲရုံပိတ်သိမ်းချိန် ၄ နာရီ သတ်မှတ်ထားပေမယ့် မဲရုံပရဝဏ်အတွင်း ရောက်ရှိနေသူတွေအနေနဲ့ ဆန္ဒမဲပေးနိုင်ပါတယ်။ ကျန်းမာရေး၊ လုံခြုံရေးကအစ ဆန္ဒမဲလာရောက်ပေးတဲ့သူတွေ အဆင်ပြေ စေဖို့ ဆောင်ရွက်ထားရှိပါတယ်။
ဒေါ်အိအိမွန် (အမှတ်(၂)မဲရုံမှူး၊ မြို့သစ်ရပ်ကွက်၊ ဒေါပုံမြို့နယ်)
ကျွန်မက မြို့သစ်ရပ်ကွက်ဒေါပုံမြို့နယ် အမှတ်(၂)မဲရုံရဲ့ မဲရုံမှူးပါ။ အခုမဲရုံမှာ ၁၂၆၉ ဦး ဆန္ဒမဲပေးသွားမှာဖြစ်ပြီး မနက် ၅ နာရီကတည်းက မဲပေးမယ့် ပြည်သူတွေ စောင့်ဆိုင်းနေတာတွေ့ရပါတယ်။ အများပြည်သူဆန္ဒမဲပေးရာမှာ မြန်ဆန်လွယ်ကူစွာ အဆင်ပြေချောမွေ့အောင် တာဝန်ရှိသူတွေက စီစဉ်ဆောင်ရွက်ပေးထားပါတယ်။ မဲရုံမှာ ပြည်သူ့လွှတ်တော်အတွက် ပါတီခြောက်ခု၊ အမျိုးသားလွှတ်တော်အတွက် ပါတီရှစ်ခု၊ တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်အတွက် ပါတီငါးခုနဲ့ကရင်နဲ့ ရခိုင်တိုင်းရင်းသားရေးရာ ဝန်ကြီးနေရာများအတွက် သက်ဆိုင်ရာတိုင်းရင်းသားတွေက ဆန္ဒမဲပေးကြပြီး မနက် ၆ နာရီကနေ ညနေ ၄ နာရီအထိ ဆန္ဒမဲပေးနိုင်အောင် ဆောင်ရွက်ပေးထားပါတယ်။
ဒေါ်စန္ဒာဌေး
(အမှတ်(၁)မဲရုံမှူး၊ (၁၀)ရပ်ကွက်၊ ပုဇွန်တောင်မြို့နယ်)
အများပြည်သူ သက်သောင့်သက်သာနဲ့ မဲပေးနိုင်အောင် အားလုံးပြင်ဆင် ဆောင်ရွက်ထားပြီး မဲစာရင်းစစ်တဲ့အခါမှာလည်း ရှင်းလင်းလွယ်ကူအောင် နှစ်ဆိုင်းခွဲပြီး ဆောင်ရွက်ပေးထားပါတယ်။ မဲပေးစက်တွေ ကောင်းမွန်တာကြောင့် အများပြည်သူ မဲပေးရာမှာ အဆင်ပြေကြပါတယ်။ ကျွန်မတို့မဲရုံကို ဖိလစ်ပိုင်သံရုံးက လာရောက်ကြည့်ရှုလေ့လာပြီး မှတ်တမ်းတင်ပေးတဲ့အတွက် ကျေးဇူးအထူးတင်ပါတယ်။ ပုဇွန်တောင်မြို့နယ် မဲရုံအမှတ်(၁)မှာ မဲပေးပြည်သူ ၁၁၄၇ ဦး ရှိပါ တယ်။ မနက်ပိုင်းကစပြီး တဖွဲဖွဲလာပြီး မဲပေးနေကြပါတယ်။
ဦးသိန်းထွန်းဦး
( ပုဇွန်တောင်(၁၀)ရပ်ကွက်၊ အုပ်ချုပ်ရေးမှူး)
ဒီနေ့ အများပြည်သူမဲပေးရာမှာ အဆင်ပြေချောမွေ့အောင် ဆန္ဒမဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိသူ အားလုံးမဲပေးနိုင်အောင် ဆောင်ရွက်ထားတဲ့အတွက် အားလုံးလာပြီး မဲပေး နေတာကို တွေ့ရမှာပါ။ လုံခြုံရေးပိုင်းဆိုင်ရာ အပြည့်အဝရှိတဲ့အတွက် ဆန္ဒမဲပေးတဲ့ ပြည်သူတွေ စိတ်အေးချမ်းသာစွာ မဲပေးကြပါတယ်။ အသက် ၁၈ နှစ်ကစပြီး အသက် ၇၀ ကျော်အထိ လာရောက် မဲပေးနေကြတာဟာ နိုင်ငံဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ဖို့ အားကိုးတကြီးရှိနေ တယ်ဆိုတာမြင်ရမှာပါ။ ပြည်သူတွေ မျှော်လင့်တောင့်တနေတဲ့ အစိုးရသစ်တစ်ရပ် ပေါ်ထွန်းလာမယ်လို့ အားလုံးမျှော်လင့်ထား ကြပါတယ်။
အင်တာဗျူး - ငြိမ်းသူ၊ ကျော်ကြီး
ဓာတ်ပုံ - ဇွဲမာန်၊ သီဟ
moi
မအိသက်မွန်ဝင်း (ဗဟန်းမြို့နယ်)
ရန်ကုန် ဇန်နဝါရီ ၁၁
၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၂)ကို ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ မြို့နယ် ၁၆ မြို့နယ်၌ ယနေ့ကျင်းပရာ မဲဆန္ဒရှင်ပြည်သူများသည် မဲရုံစတင်ဖွင့်လှစ်သည့် နံနက်ပိုင်းမှစတင်၍ သတ်မှတ်မဲရုံများတွင် စိတ်အားထက်သန်စွာ ဆန္ဒမဲ လာရောက်ပေးကြသည်။
ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ မြို့နယ် ၁၆ မြို့နယ်၌ ကျင်းပသည့် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲအပိုင်း(၂)တွင် ပါဝင်သည့် ဗဟန်း၊ ဒေါပုံနှင့် ပုဇွန်တောင်မြို့နယ်တို့ရှိ မဲဆန္ဒရှင်ပြည်သူများ၏ ယုံကြည်မျှော်လင့်ချက်များ၊ လွတ်လပ်၍ တရားမျှတသော ရွေးကောက်ပွဲတစ်ရပ်ဖြစ်လာစေရန် တာဝန်ရှိသူများ၏ ဆောင်ရွက်ထားရှိမှုများကို သတင်းအဖွဲ့က ကောက်နုတ် ဖော်ပြလိုက်ပါသည်-
မောင်အောင်ကောင်းမြတ် (ဒေါပုံမြို့နယ်)
ကျွန်တော့်အတွက် ပထမဆုံးအကြိမ် မဲပေးရတာဖြစ်တဲ့အတွက် စိတ်လှုပ်ရှားမိတယ်။ စာရွက်ပေါ် မှာ အမှန်ခြစ်ရတာမဟုတ်ဘဲ စက်နဲ့မဲပေးရတာ ပိုပြီးသဘောကျပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့လူငယ်တွေရဲ့ အနာဂတ်ကို အားကိုးအားထားပြုနိုင်မယ်လို့ ယုံကြည်တဲ့ပါတီကို မဲပေးခဲ့ပါတယ်။ ဘယ်သူ့ရဲ့ တိုက်တွန်းမှုမှမပါဘဲ လွတ်လပ်စွာ မဲပေးရတာဖြစ်တဲ့အတွက် ကျွန်တော့်ရဲ့မဲဟာ စိတ်သန့်တယ် လို့ပြောရမှာပါ။ ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံကို အလင်းရောင်ပေးနိုင်မယ့်ပါတီကိုပဲ မဲပေးခဲ့တာပါ။
မအိသက်မွန်ဝင်း(ဗဟန်းမြို့နယ်)
ကျွန်မအနေနဲ့မဲလာပေးတာ ပထမဆုံးအကြိမ်ပါ၊ တစ်ခါမှမပေးဖူးတော့ စိတ်လှုပ်ရှားပါတယ်။ လူငယ်တစ်ဦးအနေနဲ့ နိုင်ငံအတွက်အများကြီး ပါဝင်ဆောင်ရွက်ပေးချင်ပါတယ်။ ပြီးတော့ ကိုယ်ရွေးချယ်ပေးတဲ့ ကိုယ်စား လှယ်တွေအနေနဲ့ နိုင်ငံနဲ့ပြည်သူအတွက် အကောင်းဆုံးကြိုးစားစေချင်တယ်။ ရွေးကောက်ပွဲပြီးလို့ အစိုးရအသစ်ပေါ်လာရင် နိုင်ငံရဲ့လက်ရှိအနေအထားကနေ ကဏ္ဍအားလုံးတိုးတက်ကောင်းမွန်လာမယ်လို့မျှော်လင့်ပါတယ်။
မဖြိုးပြည့်ပြည့်အောင် (ပုဇွန်တောင်မြို့နယ်)
လူငယ်တွေဟာ တစ်ချိန်မှာ ခေါင်းဆောင်တွေ ဖြစ်လာမယ့် မျိုးဆက်တွေဖြစ်တဲ့အတွက် လူငယ်တွေဘဝ တိုးတက်မြင့်မားအောင် ဖော်ဆောင်ပေးဖို့ လိုပါတယ်။ ပညာရေးကဏ္ဍမှာ ပိုပြီးဖြည့်စွမ်းပေးမယ်ဆိုရင် နည်းပညာရှင် လူငယ်များစွာ ပေါ်ထွန်းလာမှာပါ။ ပညာတတ်လူငယ်မရှိတဲ့နိုင်ငံဟာ အဝန်းအဝိုင်းသာရှိပြီး ပန်းပေါင်းစုံမရှိတဲ့ ဥယျာဉ်ကြီးလိုဖြစ်နေမှာပါ။ ဒီနေ့ နည်းပညာခေတ်မှာ ပညာရေးဟာ အရေးပါလာပြီး နိုင်ငံ့အရေးနဲ့ နိုင်ငံရေးကို ခွဲခြားသိမြင်စေတာဟာလည်း ပညာတတ်မြောက်ဖို့ လိုတဲ့အတွက် လူငယ်တွေရဲ့အနာဂတ်ပညာရေး ထွန်းလင်းအောင် ဖော်ဆောင်ပေးနိုင်မယ့် ပါတီကိုပဲ အားပါးတရမဲပေးခဲ့ပါတယ်။
မဇီဇဝါချစ်ခိုင်(ဗဟန်းမြို့နယ်)
ကျွန်မအနေနဲ့ ပထမဆုံးအကြိမ် မဲပေးတာဖြစ်ပါတယ်။ တစ်ခါမှမပေးဘူးတော့ စိတ်လှုပ်ရှားတယ်၊ အခုက မဲရုံကိုအစ်ကိုနဲ့လာတာပါ။ ရောက်ရောက်ချင်း တန်းစီပြီးမဲစာရင်းနံပါတ်ပြ၊ လက်မှတ်ထိုးရတယ် ပြီးတော့မှ ခလုတ်နှိပ်မဲပေးရတယ်၊ ခလုတ်နှိပ်မဲပေးရတာ လွယ်ကူတယ်လို့ ထင်ပါတယ်။ လူငယ်တစ်ဦး အနေနဲ့ နောင်တက်လာမယ့် အစိုးရတစ်ရပ်ကို စီးပွားရေးနဲ့ ပညာရေးကို ဦးစားပေးဆောင်ရွက် စေချင်ပါတယ်။
မောင်ထက်အောင်ကျော် (ဗဟန်းမြို့နယ်)
ကျွန်တော်ကတော့ ဆန္ဒမဲကို အခုပထမဆုံးအကြိမ်ပေးတာဖြစ်ပါတယ်။ အရင်ကထက် တိုင်းပြည်ကို စီးပွားရေးကအစ၊ ပညာရေးကအစပေါ့ ကောင်းမွန်လာစေချင်ပါတယ်။ မဲရုံထဲစဝင်တဲ့အခါ မဲစာရင်းနံပါတ်ပြားလေးပြပြီး ခလုတ်လေးနှိပ်လိုက်ရုံပါပဲ။ မဲရုံထဲက ဝန်ထမ်းတွေကလည်း အစစအရာရာ ကူညီဆောင်ရွက်ပေးတဲ့အတွက် ပိုပြီးအဆင်ပြေပါတယ်။
မနွယ်ယဉ်မွန်(ဗဟန်းမြို့နယ်)
ကျွန်မက အခုမဲလာပေးတာ ဒီအကြိမ်နဲ့ဆိုရင် နှစ်ကြိမ်မြောက်ရှိပါပြီ။ ပထမတစ်ခါတုန်းက စာရွက်ပေါ်မှာ ဘောပင်နဲ့အမှန် ခြစ်ပြီးမဲပေးခဲ့ရတယ်။ အခုက စက်နဲ့ဆိုတော့ ခလုတ်နှိပ်ပြီးမဲပေးရတဲ့အတွက် ထူးထူးခြားခြားဖြစ်ပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲ အောင်မြင်သွားပြီဆိုရင် စီးပွားရေး၊ လူမှုရေး၊ အလုပ်အကိုင်ကအစ အစစအရာရာ အကုန်လုံးအဆင်ပြေ စေချင်ပါတယ်။
မောင်ကျော်ကျော် (ဗဟန်းမြို့နယ်)
မဲပေးရတာကောင်းပါတယ်၊ အဆင်ပြေပါတယ်။ နိုင်ငံအတွက်ရွေးကောက်ပွဲလုပ်တာ ဖြစ်တဲ့အတွက် ပြည်သူတွေက ကိုယ်ကြိုက်တဲ့သူ မဲပေးကြတယ်။ အားလုံးက ရွေးကောက်ပွဲကနေ နိုင်ငံတိုးတက်ဖို့ ဒီထက်ပိုကောင်းတဲ့အနေအထားမျိုး မျှော်မှန်းကြတယ်၊ လိုချင်ကြတာဖြစ်ပါတယ်။ ကျန်းမာရေး၊ ပညာရေး၊ လူမှုရေး၊ စီးပွားရေး အစစအရာရာတိုးတက် တာလိုချင်တာပါ။ အခုစက်နဲ့ မဲပေးရတာ ပိုအဆင်ပြေတယ်။ စာရွက်နဲ့ဆို အမှန်ခြစ်တဲ့အခါ အကွက်ကျော်သွားတာတို့ဆို ပယ်မဲများတာတွေ ဖြစ်တတ်တယ်။ ဒါကတော့ ခလုတ်လေးတစ်ချက်ပဲ နှိပ်လိုက်တော့ အဆင်ပြေပါတယ်။ လူကြီးတွေအတွက်လည်း အဆင်ပြေတယ်။
ဒေါ်စောမိုး(ဒေါပုံမြို့နယ်)
ဒီနေ့မနက် စောစောထပြီး နိုင်ငံသားတစ်ဦးရဲ့အခွင့်အရေးမဆုံးရှုံးအောင် မဲလာထည့်တာပါ။ ဆန္ဒမဲက ပေးကိုပေးရမှာပါ။ မဲပေးရတဲ့ အဓိကအကြောင်းကတော့ နိုင်ငံသားတစ်ယောက် အနေနဲ့ တာဝန်ကျေပွန်ပြီး စိတ်အေးချမ်းချင်တယ်၊ ပြီးတော့ တိုင်းပြည်အေးချမ်းစေချင်တယ်။ အဲဒီလို လုပ်ဆောင်နိုင်မယ်လို့ ထင်တဲ့ပါတီကို မဲပေးခဲ့တယ်။ မဲပေးရတာ အဆင်ပြေပါတယ်။ နိုင်ငံသားတစ်ဦးအနေနဲ့ မဲပေးရတာကို ကြိုက်လည်းကြိုက်တယ်၊ ကျေနပ်တယ်။ မဲပေးရွေးချယ် လိုက်တဲ့ပါတီဟာ တိုင်းပြည်အတွက် အကျိုးရှိတဲ့အရာတွေ လုပ်ဆောင်မယ်လို့ ယုံကြည်တယ်။
ဦးမျိုးထွေး(ပုဇွန်တောင်မြို့နယ်)
နိုင်ငံအတွက် အကျိုးရှိမယ့်ပါတီကိုပဲ မဲပေးခဲ့ပါတယ်။ ကိုယ်မဲပေး လိုက်တဲ့ပါတီအနေနဲ့ လမ်းပန်း ဆက်သွယ်ရေး၊ ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေးနဲ့ စီးပွားရေးကဏ္ဍကို အရှိန်အဟုန်နဲ့ စွမ်းဆောင်နိုင်လိမ့်မယ်လို့ မျှော်လင့်ထားတယ်။ နိုင်ငံနဲ့ပြည်သူ့အကျိုးကိုသယ်ပိုးပြီး နိုင်ငံအေးချမ်းသာယာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်အောင် ကြိုးပမ်းအားထုတ်နိုင်မယ့် ပါတီကို မဲပေးခဲ့ပါတယ်။
ဒေါ်မြတ်စုခိုင်(ဗဟန်းမြို့နယ်)
ကျွန်မတို့က ဆန္ဒမဲပေးပုံနဲ့ ပတ်သက်ပြီး တံဆိပ်တုံးထုတဲ့ ခေတ်မှာလည်းထုခဲ့တယ်၊ အမှန်ခြစ်ရတဲ့အခါတုန်းကလည်း ခြစ်ခဲ့တယ်၊ မဲလာပေးတဲ့အခါ နံပါတ် မသိရင် ကွန်ပျူတာနဲ့ရိုက်ပြီး ရှာပေးပါတယ်။ အခုမဲပေးတဲ့စနစ်က အီလက်ထရောနစ်မဲပေးစက်ဖြစ်တာကြောင့် လုပ်ရကိုင်ရတာ လည်းလွယ်ကူတယ်၊ ရှာစရာသိပ်မလိုဘူး၊ မိမိကြိုက်နှစ်သက်တဲ့ ကိုယ်စားလှယ်ကိုခလုတ် ကလေးနှိပ်လိုက်ရုံပဲ။ ထွက်လာတဲ့မဲကလည်း တစ်ခါတည်းရေတွက်ပြီးသားဖြစ်တဲ့အတွက် ကောင်းတယ်လို့ မြင်ပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲက အရွေ့တစ်ခုကိုသွားတယ်လို့ထင်ပါတယ်။
ဦးကံဝင်း (ဗဟန်းမြို့နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူး)
ဗဟန်းမြို့နယ်မှာ ရပ်ကွက် ၂၂ ရပ်ကွက်ရှိပြီး မဲရုံပေါင်း ၃၉ ရုံ ရှိပါတယ်။ မဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိသူက ခြောက်သောင်းကျော်ပါတယ်။ မဲရုံ ၃၉ ရုံလုံးမှာ ပြည်သူတွေ ဆန္ဒမဲပေးရာမှာ လွယ်ကူအဆင်ပြေစေဖို့အတွက် မဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိသူစာရင်းကို ကပ်ထားပေးတဲ့အပြင် မဲစာရင်းတွေကို လက်ပ်တော့၊ တက်ပလက်၊ ဖုန်းတွေနဲ့ရှာဖွေ ပေးတဲ့စနစ်တွေကိုလည်း လုပ်ပေးပါတယ်။ ပြည်သူတွေ မြန်ဆန်လွယ်ကူစွာ ဆန္ဒမဲလာရောက် ပေးနိုင်ဖို့အတွက် အဆင်ပြေချောမွေ့မှုရှိအောင် ဆောင်ရွက်ထားရှိပါတယ်။ ကျွန်တော်လည်း နိုင်ငံသားတစ်ယောက်အနေနဲ့ ဆန္ဒမဲပေးခဲ့ပါတယ်။
ဒေါ်မာမာညို ( မဲရုံအမှတ်(၁)မဲရုံမှူး ဒေါပုံမြို့နယ်)
ဒေါပုံမြို့နယ် မဲရုံအမှတ်(၁)မှာ ရွေးကောက်ပွဲအပိုင်း(၂)အတွက် ဆန္ဒမဲပေးမယ့်ပြည်သူ ၁၃၆၁ ဦးရှိပါတယ်။ မနက် ၆ နာရီ မဲရုံဖွင့်တာနဲ့ ပြည်သူတွေမဲပေးကြတာဖြစ်တဲ့အတွက် အားလုံးအဆင်ပြေချောမွေ့ အောင် ဆောင်ရွက်ပေးထားပါတယ်။ မဲရုံမှာ မဲရုံမှူး၊ ဒုမဲရုံမှူး၊ မဲစက်ကိုင် ငါးဦး၊ မဲစာရင်းစစ်ဆေးသူ ခြောက်ဦးနဲ့မဲပေးရာမှာ အဆင်ပြေချောမွေ့အောင် အခြားတာဝန်ရှိသူတွေနဲ့ စီစဉ်ဆောင်ရွက်ပေးထားပါတယ်။ မဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိသူ ပြည်သူတွေအနေနဲ့ မိမိတို့နိုင်ငံသားအခွင့်အရေးတွေ မဆုံးရှုံးအောင် လာရောက်မဲပေးနိုင်အောင်လည်း နှိုးဆော်ထားပါတယ်။
ဒေါ်မြင့်စန်းရီ (အမှတ်(၂)မဲရုံမှူး ပုဇွန်တောင်မြို့နယ်)
ဒီနေ့ရွေးကောက်ပွဲအပိုင်း(၂)အတွက် ပြည်သူတွေ မနက်ကတည်းက လာရောက်မဲပေးကြပါတယ်။ မနေ့ကလည်းစက်ပိုင်းဆိုင်ရာ ချို့ယွင်းမှုမရှိအောင် စမ်းသပ်ခဲ့ပါတယ်။ အားလုံးအဆင်ပြေပါတယ်။ မဲရုံအမှတ်(၂)မှာ ဆန္ဒမဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိသူ ၁၂၂၈ ဦးရှိပြီး ညနေ ၄ နာရီအထိ လာရောက်မဲပေးသူ ပြည်သူတွေကို နွေးထွေးလှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုနေပါတယ်။
အင်တာဗျူး - ငြိမ်းထိုက်၊ ကျော်ကြီး
ဓာတ်ပုံ - ဇွဲမာန်၊ သီဟ
moi
မအိသက်မွန်ဝင်း (ဗဟန်းမြို့နယ်)
ရန်ကုန် ဇန်နဝါရီ ၁၁
၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၂)ကို ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ မြို့နယ် ၁၆ မြို့နယ်၌ ယနေ့ကျင်းပရာ မဲဆန္ဒရှင်ပြည်သူများသည် မဲရုံစတင်ဖွင့်လှစ်သည့် နံနက်ပိုင်းမှစတင်၍ သတ်မှတ်မဲရုံများတွင် စိတ်အားထက်သန်စွာ ဆန္ဒမဲ လာရောက်ပေးကြသည်။
ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ မြို့နယ် ၁၆ မြို့နယ်၌ ကျင်းပသည့် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲအပိုင်း(၂)တွင် ပါဝင်သည့် ဗဟန်း၊ ဒေါပုံနှင့် ပုဇွန်တောင်မြို့နယ်တို့ရှိ မဲဆန္ဒရှင်ပြည်သူများ၏ ယုံကြည်မျှော်လင့်ချက်များ၊ လွတ်လပ်၍ တရားမျှတသော ရွေးကောက်ပွဲတစ်ရပ်ဖြစ်လာစေရန် တာဝန်ရှိသူများ၏ ဆောင်ရွက်ထားရှိမှုများကို သတင်းအဖွဲ့က ကောက်နုတ် ဖော်ပြလိုက်ပါသည်-
မောင်အောင်ကောင်းမြတ် (ဒေါပုံမြို့နယ်)
ကျွန်တော့်အတွက် ပထမဆုံးအကြိမ် မဲပေးရတာဖြစ်တဲ့အတွက် စိတ်လှုပ်ရှားမိတယ်။ စာရွက်ပေါ် မှာ အမှန်ခြစ်ရတာမဟုတ်ဘဲ စက်နဲ့မဲပေးရတာ ပိုပြီးသဘောကျပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့လူငယ်တွေရဲ့ အနာဂတ်ကို အားကိုးအားထားပြုနိုင်မယ်လို့ ယုံကြည်တဲ့ပါတီကို မဲပေးခဲ့ပါတယ်။ ဘယ်သူ့ရဲ့ တိုက်တွန်းမှုမှမပါဘဲ လွတ်လပ်စွာ မဲပေးရတာဖြစ်တဲ့အတွက် ကျွန်တော့်ရဲ့မဲဟာ စိတ်သန့်တယ် လို့ပြောရမှာပါ။ ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံကို အလင်းရောင်ပေးနိုင်မယ့်ပါတီကိုပဲ မဲပေးခဲ့တာပါ။
မအိသက်မွန်ဝင်း(ဗဟန်းမြို့နယ်)
ကျွန်မအနေနဲ့မဲလာပေးတာ ပထမဆုံးအကြိမ်ပါ၊ တစ်ခါမှမပေးဖူးတော့ စိတ်လှုပ်ရှားပါတယ်။ လူငယ်တစ်ဦးအနေနဲ့ နိုင်ငံအတွက်အများကြီး ပါဝင်ဆောင်ရွက်ပေးချင်ပါတယ်။ ပြီးတော့ ကိုယ်ရွေးချယ်ပေးတဲ့ ကိုယ်စား လှယ်တွေအနေနဲ့ နိုင်ငံနဲ့ပြည်သူအတွက် အကောင်းဆုံးကြိုးစားစေချင်တယ်။ ရွေးကောက်ပွဲပြီးလို့ အစိုးရအသစ်ပေါ်လာရင် နိုင်ငံရဲ့လက်ရှိအနေအထားကနေ ကဏ္ဍအားလုံးတိုးတက်ကောင်းမွန်လာမယ်လို့မျှော်လင့်ပါတယ်။
မဖြိုးပြည့်ပြည့်အောင် (ပုဇွန်တောင်မြို့နယ်)
လူငယ်တွေဟာ တစ်ချိန်မှာ ခေါင်းဆောင်တွေ ဖြစ်လာမယ့် မျိုးဆက်တွေဖြစ်တဲ့အတွက် လူငယ်တွေဘဝ တိုးတက်မြင့်မားအောင် ဖော်ဆောင်ပေးဖို့ လိုပါတယ်။ ပညာရေးကဏ္ဍမှာ ပိုပြီးဖြည့်စွမ်းပေးမယ်ဆိုရင် နည်းပညာရှင် လူငယ်များစွာ ပေါ်ထွန်းလာမှာပါ။ ပညာတတ်လူငယ်မရှိတဲ့နိုင်ငံဟာ အဝန်းအဝိုင်းသာရှိပြီး ပန်းပေါင်းစုံမရှိတဲ့ ဥယျာဉ်ကြီးလိုဖြစ်နေမှာပါ။ ဒီနေ့ နည်းပညာခေတ်မှာ ပညာရေးဟာ အရေးပါလာပြီး နိုင်ငံ့အရေးနဲ့ နိုင်ငံရေးကို ခွဲခြားသိမြင်စေတာဟာလည်း ပညာတတ်မြောက်ဖို့ လိုတဲ့အတွက် လူငယ်တွေရဲ့အနာဂတ်ပညာရေး ထွန်းလင်းအောင် ဖော်ဆောင်ပေးနိုင်မယ့် ပါတီကိုပဲ အားပါးတရမဲပေးခဲ့ပါတယ်။
မဇီဇဝါချစ်ခိုင်(ဗဟန်းမြို့နယ်)
ကျွန်မအနေနဲ့ ပထမဆုံးအကြိမ် မဲပေးတာဖြစ်ပါတယ်။ တစ်ခါမှမပေးဘူးတော့ စိတ်လှုပ်ရှားတယ်၊ အခုက မဲရုံကိုအစ်ကိုနဲ့လာတာပါ။ ရောက်ရောက်ချင်း တန်းစီပြီးမဲစာရင်းနံပါတ်ပြ၊ လက်မှတ်ထိုးရတယ် ပြီးတော့မှ ခလုတ်နှိပ်မဲပေးရတယ်၊ ခလုတ်နှိပ်မဲပေးရတာ လွယ်ကူတယ်လို့ ထင်ပါတယ်။ လူငယ်တစ်ဦး အနေနဲ့ နောင်တက်လာမယ့် အစိုးရတစ်ရပ်ကို စီးပွားရေးနဲ့ ပညာရေးကို ဦးစားပေးဆောင်ရွက် စေချင်ပါတယ်။
မောင်ထက်အောင်ကျော် (ဗဟန်းမြို့နယ်)
ကျွန်တော်ကတော့ ဆန္ဒမဲကို အခုပထမဆုံးအကြိမ်ပေးတာဖြစ်ပါတယ်။ အရင်ကထက် တိုင်းပြည်ကို စီးပွားရေးကအစ၊ ပညာရေးကအစပေါ့ ကောင်းမွန်လာစေချင်ပါတယ်။ မဲရုံထဲစဝင်တဲ့အခါ မဲစာရင်းနံပါတ်ပြားလေးပြပြီး ခလုတ်လေးနှိပ်လိုက်ရုံပါပဲ။ မဲရုံထဲက ဝန်ထမ်းတွေကလည်း အစစအရာရာ ကူညီဆောင်ရွက်ပေးတဲ့အတွက် ပိုပြီးအဆင်ပြေပါတယ်။
မနွယ်ယဉ်မွန်(ဗဟန်းမြို့နယ်)
ကျွန်မက အခုမဲလာပေးတာ ဒီအကြိမ်နဲ့ဆိုရင် နှစ်ကြိမ်မြောက်ရှိပါပြီ။ ပထမတစ်ခါတုန်းက စာရွက်ပေါ်မှာ ဘောပင်နဲ့အမှန် ခြစ်ပြီးမဲပေးခဲ့ရတယ်။ အခုက စက်နဲ့ဆိုတော့ ခလုတ်နှိပ်ပြီးမဲပေးရတဲ့အတွက် ထူးထူးခြားခြားဖြစ်ပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲ အောင်မြင်သွားပြီဆိုရင် စီးပွားရေး၊ လူမှုရေး၊ အလုပ်အကိုင်ကအစ အစစအရာရာ အကုန်လုံးအဆင်ပြေ စေချင်ပါတယ်။
မောင်ကျော်ကျော် (ဗဟန်းမြို့နယ်)
မဲပေးရတာကောင်းပါတယ်၊ အဆင်ပြေပါတယ်။ နိုင်ငံအတွက်ရွေးကောက်ပွဲလုပ်တာ ဖြစ်တဲ့အတွက် ပြည်သူတွေက ကိုယ်ကြိုက်တဲ့သူ မဲပေးကြတယ်။ အားလုံးက ရွေးကောက်ပွဲကနေ နိုင်ငံတိုးတက်ဖို့ ဒီထက်ပိုကောင်းတဲ့အနေအထားမျိုး မျှော်မှန်းကြတယ်၊ လိုချင်ကြတာဖြစ်ပါတယ်။ ကျန်းမာရေး၊ ပညာရေး၊ လူမှုရေး၊ စီးပွားရေး အစစအရာရာတိုးတက် တာလိုချင်တာပါ။ အခုစက်နဲ့ မဲပေးရတာ ပိုအဆင်ပြေတယ်။ စာရွက်နဲ့ဆို အမှန်ခြစ်တဲ့အခါ အကွက်ကျော်သွားတာတို့ဆို ပယ်မဲများတာတွေ ဖြစ်တတ်တယ်။ ဒါကတော့ ခလုတ်လေးတစ်ချက်ပဲ နှိပ်လိုက်တော့ အဆင်ပြေပါတယ်။ လူကြီးတွေအတွက်လည်း အဆင်ပြေတယ်။
ဒေါ်စောမိုး(ဒေါပုံမြို့နယ်)
ဒီနေ့မနက် စောစောထပြီး နိုင်ငံသားတစ်ဦးရဲ့အခွင့်အရေးမဆုံးရှုံးအောင် မဲလာထည့်တာပါ။ ဆန္ဒမဲက ပေးကိုပေးရမှာပါ။ မဲပေးရတဲ့ အဓိကအကြောင်းကတော့ နိုင်ငံသားတစ်ယောက် အနေနဲ့ တာဝန်ကျေပွန်ပြီး စိတ်အေးချမ်းချင်တယ်၊ ပြီးတော့ တိုင်းပြည်အေးချမ်းစေချင်တယ်။ အဲဒီလို လုပ်ဆောင်နိုင်မယ်လို့ ထင်တဲ့ပါတီကို မဲပေးခဲ့တယ်။ မဲပေးရတာ အဆင်ပြေပါတယ်။ နိုင်ငံသားတစ်ဦးအနေနဲ့ မဲပေးရတာကို ကြိုက်လည်းကြိုက်တယ်၊ ကျေနပ်တယ်။ မဲပေးရွေးချယ် လိုက်တဲ့ပါတီဟာ တိုင်းပြည်အတွက် အကျိုးရှိတဲ့အရာတွေ လုပ်ဆောင်မယ်လို့ ယုံကြည်တယ်။
ဦးမျိုးထွေး(ပုဇွန်တောင်မြို့နယ်)
နိုင်ငံအတွက် အကျိုးရှိမယ့်ပါတီကိုပဲ မဲပေးခဲ့ပါတယ်။ ကိုယ်မဲပေး လိုက်တဲ့ပါတီအနေနဲ့ လမ်းပန်း ဆက်သွယ်ရေး၊ ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေးနဲ့ စီးပွားရေးကဏ္ဍကို အရှိန်အဟုန်နဲ့ စွမ်းဆောင်နိုင်လိမ့်မယ်လို့ မျှော်လင့်ထားတယ်။ နိုင်ငံနဲ့ပြည်သူ့အကျိုးကိုသယ်ပိုးပြီး နိုင်ငံအေးချမ်းသာယာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်အောင် ကြိုးပမ်းအားထုတ်နိုင်မယ့် ပါတီကို မဲပေးခဲ့ပါတယ်။
ဒေါ်မြတ်စုခိုင်(ဗဟန်းမြို့နယ်)
ကျွန်မတို့က ဆန္ဒမဲပေးပုံနဲ့ ပတ်သက်ပြီး တံဆိပ်တုံးထုတဲ့ ခေတ်မှာလည်းထုခဲ့တယ်၊ အမှန်ခြစ်ရတဲ့အခါတုန်းကလည်း ခြစ်ခဲ့တယ်၊ မဲလာပေးတဲ့အခါ နံပါတ် မသိရင် ကွန်ပျူတာနဲ့ရိုက်ပြီး ရှာပေးပါတယ်။ အခုမဲပေးတဲ့စနစ်က အီလက်ထရောနစ်မဲပေးစက်ဖြစ်တာကြောင့် လုပ်ရကိုင်ရတာ လည်းလွယ်ကူတယ်၊ ရှာစရာသိပ်မလိုဘူး၊ မိမိကြိုက်နှစ်သက်တဲ့ ကိုယ်စားလှယ်ကိုခလုတ် ကလေးနှိပ်လိုက်ရုံပဲ။ ထွက်လာတဲ့မဲကလည်း တစ်ခါတည်းရေတွက်ပြီးသားဖြစ်တဲ့အတွက် ကောင်းတယ်လို့ မြင်ပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲက အရွေ့တစ်ခုကိုသွားတယ်လို့ထင်ပါတယ်။
ဦးကံဝင်း (ဗဟန်းမြို့နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူး)
ဗဟန်းမြို့နယ်မှာ ရပ်ကွက် ၂၂ ရပ်ကွက်ရှိပြီး မဲရုံပေါင်း ၃၉ ရုံ ရှိပါတယ်။ မဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိသူက ခြောက်သောင်းကျော်ပါတယ်။ မဲရုံ ၃၉ ရုံလုံးမှာ ပြည်သူတွေ ဆန္ဒမဲပေးရာမှာ လွယ်ကူအဆင်ပြေစေဖို့အတွက် မဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိသူစာရင်းကို ကပ်ထားပေးတဲ့အပြင် မဲစာရင်းတွေကို လက်ပ်တော့၊ တက်ပလက်၊ ဖုန်းတွေနဲ့ရှာဖွေ ပေးတဲ့စနစ်တွေကိုလည်း လုပ်ပေးပါတယ်။ ပြည်သူတွေ မြန်ဆန်လွယ်ကူစွာ ဆန္ဒမဲလာရောက် ပေးနိုင်ဖို့အတွက် အဆင်ပြေချောမွေ့မှုရှိအောင် ဆောင်ရွက်ထားရှိပါတယ်။ ကျွန်တော်လည်း နိုင်ငံသားတစ်ယောက်အနေနဲ့ ဆန္ဒမဲပေးခဲ့ပါတယ်။
ဒေါ်မာမာညို ( မဲရုံအမှတ်(၁)မဲရုံမှူး ဒေါပုံမြို့နယ်)
ဒေါပုံမြို့နယ် မဲရုံအမှတ်(၁)မှာ ရွေးကောက်ပွဲအပိုင်း(၂)အတွက် ဆန္ဒမဲပေးမယ့်ပြည်သူ ၁၃၆၁ ဦးရှိပါတယ်။ မနက် ၆ နာရီ မဲရုံဖွင့်တာနဲ့ ပြည်သူတွေမဲပေးကြတာဖြစ်တဲ့အတွက် အားလုံးအဆင်ပြေချောမွေ့ အောင် ဆောင်ရွက်ပေးထားပါတယ်။ မဲရုံမှာ မဲရုံမှူး၊ ဒုမဲရုံမှူး၊ မဲစက်ကိုင် ငါးဦး၊ မဲစာရင်းစစ်ဆေးသူ ခြောက်ဦးနဲ့မဲပေးရာမှာ အဆင်ပြေချောမွေ့အောင် အခြားတာဝန်ရှိသူတွေနဲ့ စီစဉ်ဆောင်ရွက်ပေးထားပါတယ်။ မဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိသူ ပြည်သူတွေအနေနဲ့ မိမိတို့နိုင်ငံသားအခွင့်အရေးတွေ မဆုံးရှုံးအောင် လာရောက်မဲပေးနိုင်အောင်လည်း နှိုးဆော်ထားပါတယ်။
ဒေါ်မြင့်စန်းရီ (အမှတ်(၂)မဲရုံမှူး ပုဇွန်တောင်မြို့နယ်)
ဒီနေ့ရွေးကောက်ပွဲအပိုင်း(၂)အတွက် ပြည်သူတွေ မနက်ကတည်းက လာရောက်မဲပေးကြပါတယ်။ မနေ့ကလည်းစက်ပိုင်းဆိုင်ရာ ချို့ယွင်းမှုမရှိအောင် စမ်းသပ်ခဲ့ပါတယ်။ အားလုံးအဆင်ပြေပါတယ်။ မဲရုံအမှတ်(၂)မှာ ဆန္ဒမဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိသူ ၁၂၂၈ ဦးရှိပြီး ညနေ ၄ နာရီအထိ လာရောက်မဲပေးသူ ပြည်သူတွေကို နွေးထွေးလှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုနေပါတယ်။
အင်တာဗျူး - ငြိမ်းထိုက်၊ ကျော်ကြီး
ဓာတ်ပုံ - ဇွဲမာန်၊ သီဟ
moi
မြန်မာသမိုင်းအဖွဲ့ဝင် ဒေါက်တာမြင့်သိန်း
ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံနှင့် မြန်မာနိုင်ငံတို့၏ အမှုနှင့်ပတ်သက်ပြီး ကြားနာပွဲကို ဇန်နဝါရီ ၁၂ ရက်မှ ၂၉ ရက်အထိ နယ်သာလန်နိုင်ငံ သည်ဟိတ်ဂ်မြို့ရှိ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ တရားရုံးတွင် ပြုလုပ်လျက်ရှိသည်။
အဆိုပါ ကြားနာပွဲနှင့်စပ်လျဉ်း၍ အငြိမ်းစားသံအမတ်ကြီး ဦးဝင်းလွင်နှင့် မြန်မာသမိုင်းအဖွဲ့ဝင် ဒေါက်တာမြင့်သိန်းတို့၏ ပြောကြားချက်များကို ဖော်ပြအပ်ပါသည် -
ဦးဝင်းလွင် အငြိမ်းစားသံအမတ်ကြီး
နဂါးမင်းစစ်ဆင်ရေး စတင်ဖြစ်စဉ်ကာလတုန်းက ကျွန်တော်က နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနမှာ သက်ဆိုင်ရာဌာနကို ကိုင်တွယ်တဲ့တာဝန်ခံ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီတော့ ပြည်ပကနေ တရားမဝင် ဝင်တဲ့သူတွေများလာတော့ သန်းခေါင်စာရင်း ပြန်စစ်ဆေးမှုလုပ်ကြတယ်။ ဒီလိုလုပ်တဲ့အခါ ပထမဆုံး Pilot Project ဆိုပြီး မင်္ဂလာတောင်ညွန့်မှာထင်တယ်၊ အဲဒီမှာစပြီးလုပ်တယ်၊ အဲဒီကနေ ရခိုင်ပြည်နယ် စစ်တွေအထိသွားပြီးလုပ်တယ်။ အဲဒီလိုလုပ်တဲ့အချိန်မှာ ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲကို အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် ဝင်ရောက်နေကြတဲ့သူတွေက သူတို့ဆီမှာ တရားဝင်မှတ်ပုံတင်လက်မှတ်မရှိတော့ ထွက်ပြေးသွားကြတယ်။
ထွက်ပြေးကြတော့ ပထမဆုံးနိုင်ငံခြားရေးရုံးကိုလာပြီးတိုင်တော့ လူဦးရေ ၈၀၀ လောက်၊ နောင်တဖြည်းဖြည်းများလာပြီး ကြီးကြီးကျယ်ကျယ်ဖြစ်လာတယ်။ ဟိုဘက်ကလည်း သိန်းနဲ့ချီဖြစ်လာတော့ ဟိုဘက်က ဒီဘက်ကို Complain လုပ်တယ်။ နိုင်ငံတော်အစိုးရကလည်း စစ်ဆေးဖို့လုပ်တယ်၊၊ နှစ်ဖက်ညှိနှိုင်းရေး ဟိုဘက်ကအဖွဲ့တွေလာပြီး ဆွေးနွေးတယ်၊ နှစ်ခါသုံးခါ ဆွေးနွေးတယ်၊၊ ဒီဘက်ကလည်း နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဦးဆောင်တဲ့ အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့သွားတယ်၊ အဲဒီလိုပဲလုပ်တယ်၊၊ ဒီကိစ္စကို အတန်တန်ဆွေးနွေးပြီး မြန်မာဘက်အနေနဲ့တို့နိုင်ငံက ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံနဲ့ ရေချင်းမြေချင်း ဆက်စပ်နေတဲ့ နိုင်ငံလည်းဖြစ်တယ်၊ လွတ်လပ်ရေးရခါစ နိုင်ငံဆိုပြီးတို့နိုင်ငံက အိမ်နီးနားချင်းထားတဲ့ မူဝါဒနဲ့အညီ တတ်အားသမျှ လုပ်ပေးမယ်ဆိုပြီး ဒီဟာကိုလူကြီးတွေက ပြန်လည်လက်ခံဖို့၊ ဒီမှာနေခဲ့တဲ့သူမှန်ရင် ပြန်လည်လက်ခံမယ်လို့ ဆုံးဖြတ်ချက်ချလိုက်ပြီးသွားပြီး စေ့စပ်ဆွေးနွေးတယ်။
ပြန်လည်လက်ခံမယ်ပြောတဲ့အခါဖြစ်ပုံက အဲဒီထွက်ပြေးတဲ့ သူတွေကြားမှာ ခုနကပြောသလို သိန်းကျော်ရှိတယ်၊၊ တကယ်တမ်းပြောတဲ့အခါ မြန်မာမှတ်ပုံတင်လက်မှတ် အစစ်အမှန် တကယ်လက်ဝယ်ရှိသူက ၃၀၀၀ ကျော်ပဲရှိတယ်။ ကျန်တဲ့ဟာတွေက သူတို့ထွက်ပြေးတယ်၊ တဲတွေမီးရှို့ခံရ တယ်၊ ပျောက်သွားတယ်၊ ကျန်ရစ်ခဲ့တယ်၊ အဲဒီတော့ မှတ်ပုံတင်လက်မှတ်တွေ ပျောက်ဆုံးသွားတယ်ဆိုပြီး အဲဒီဆင်ခြေတွေပေးကြတယ်။ ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် မြန်မာနိုင်ငံ ရခိုင်ပြည်နယ်မှာနေခဲ့တဲ့သူ အစစ်အမှန်ဆိုရင် လက်ခံမယ်ဆိုပြီး အမျိုးမျိုးလျှော့ပေါ့တယ်။
မှတ်ပုံတင်လက်မှတ် အစစ်ဆိုတာက ၃၀၀၀၊ အစစ်ထဲမှာမှ အစစ်တစ်မျိုး၊ မှတ်ပုံတင်လက်မှတ်ကို ခိုးလုပ်ပေးတာက တစ်မျိုး၊ အိမ်ထောင်စုကတ်ပြား အတုလုပ်ထားတာတစ်မျိုး၊ ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် မြန်မာနိုင်ငံ ရခိုင်ပြည်နယ်ထဲမှာနေခဲ့တဲ့သူ ဟုတ်တယ်၊ မှန်တယ်ဆိုရင်လက်ခံခဲ့တယ်၊၊ အားလုံးပေါင်းတစ်သိန်းနဲ့ သုံးသောင်းလား၊ လေးသောင်းလား၊ အတိအကျတော့ မမှတ်မိတော့ဘူး၊၊ အဲဒီလောက် လက်ခံခဲ့တယ်၊ အသိအမှတ်ပြုခဲ့တယ်။ ဒီကမ္ဘာတစ်ခုလုံးမှာ မြန်မာနိုင်ငံက စောစောစီးစီး၊ ခုနစ်ခုမြောက်သော အသိအမှတ်ပြုခဲ့တဲ့ နိုင်ငံဖြစ်ပါတယ်။ အဓိပ္ပာယ်က အိမ်နီးနားချင်းပေါ်လစီကို ကောင်းကောင်းထားချင်တယ်။ ခင်မင်ရင်းနှီးတယ်ဆိုတဲ့ သဘောနဲ့လက်ခံတာ။
ဟိုကလည်း ဒါတွေအားလုံးပြန်ယူပါ၊ ဘာမှပြောမနေနဲ့၊ ပြန်ယူပါဆိုပြီး ဇွတ်ပဲပြန်ပြီးထိုးပေးခဲ့တယ်။ ဒီဘက်ကလည်း လက်ခံမယ်ဆိုတော့ လက်ခံတဲ့အခါမှာလည်း အဆင့်ဆင့်ဖြစ်တယ်၊ ရခိုင်ပြည်နယ်မှာ နေရိုးမှန်ခဲ့ရင် လက်ခံမယ်ဆိုပြီး ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် မျက်စိမှိတ်ပြီးလက်ခံတယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ နှစ်နိုင်ငံအိမ်နီးချင်းဖြစ်တာရယ်၊ ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှုကို အကြောင်းပြုပြီး လက်ခံခဲ့ခြင်းဖြစ်တယ်။ အဲဒီသဘောနဲ့ပါ။
အခုနောက်ဆုံးကိစ္စ။ ဒါက တတိယအကြိမ် မြောက်ဖြစ်တယ်၊ ဒုတိယအကြိမ်မြောက်လည်းရှိတယ်၊ ဒီဟာကပြီးသွားပြီ။ တတိယအကြိမ်မြောက် ဖြစ်တဲ့အခါကျတော့ မြန်မာနိုင်ငံက အိမ်နီးနားချင်း ထုံးစံအတိုင်း ရခိုင်ပြည်နယ်မှာ နေခဲ့တဲ့သူမှန်ခဲ့ရင် လက်ခံမယ်ဆိုပြီး အရင်တုန်းကပြောခဲ့တဲ့အတိုင်း ပြောခဲ့တယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီတစ်ခါမှာ ဟိုဘက်က ဒီလိုမဟုတ်တော့ဘူး၊ ဟိုဘက်ကခေါင်းဆောင်က အရင်တုန်းကသူ မဟုတ်တော့ဘူး၊ ဒီကလက်ခံမယ့်ဟာကို ဟိုအရင်ကပြန်ပြီးပို့လိုက်တယ်၊ ဒီတစ်ခါကျတော့ ပို့တာမဟုတ်တော့ဘူး။ ဒီပြဿနာကို ရိုးရိုးနှစ်နိုင်ငံအကြား ပြဿနာထက် ကမ္ဘာ့ပြဿနာကြီးဖြစ်အောင် Internationalize လုပ်တယ်။
ဒီလို Internationalize လုပ်တော့ ဒီပြဿနာကကမ္ဘာတစ်ခုလုံးက ဝုန်းခနဲချက်ချင်းသိသွားတယ်။ အိုင်တီကို အသုံးပြုလိုက်တယ်။ အိုင်တီကိုသုံးလိုက်တာ မြန်မာနိုင်ငံခံလိုက်ရတယ်။ အိုင်တီကိုအသုံးပြုပြီး ကမ္ဘာ့ပြဿနာလုပ်ချလိုက်တယ်။ ဘယ်သူကလုပ်သလဲဆိုရင် သက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံကလုပ်တာလား၊ သက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံရဲ့ ဘာသာတူအဖွဲ့အစည်းက လုပ်တာလားဆိုတာ ကျွန်တော်တို့မသိဘူး။ ဒီကိစ္စက ဘာမှမဟုတ်ဘူး။ ဒီကိစ္စကသေးသေးလေး၊ ဒီဘက်ကတော့ အရင်တုန်းကအတိုင်း ရိုးရိုးသားသားနဲ့ အရင်တုန်းကအတိုင်းလက်ခံခဲ့တယ်။ အဲဒီမှာပြန်ပြီး ပို့ဖို့ဟာကို ထစ်ငေါ့နေတဲ့အပြင် ကမ္ဘာ့ခုံရုံးမှာ အဲဒီဟာကိုတင်လိုက်တာ။ တင်လိုက်တဲ့အခါမှာလည်း အကြီးအကျယ်နဲ့ ပုဒ်မအကြီးကြီးတွေ တပ်လိုက်တယ်။
အမှန်အတိုင်း ဒီဘက်မှာဖြစ်တဲ့ အရေးအခင်းမှာ ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေကို သတ်တယ်၊ ဒီမှာလိုက်ပြီး ရှင်းလင်းတဲ့ အဖြစ်အပျက်ကလေးပါ။ အခုက ကမ္ဘာမှာနေရာတကာမှာ ကြားနေတယ်မလား၊ အရှေ့အလယ်ပိုင်းမှာဖြစ်နေတဲ့ သတ်ဖြတ်နေတာတွေ၊ ဗုံးချတာတွေနဲ့စာရင် ဒီဟာကသေးသေးလေးပါ။ ဘာမှမဆိုင်ဘူး။
နိုင်ငံရေးအားဖြင့် နိုင်အောင် ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံကို သတ်တာ၊ အုပ်ချုပ်နေတဲ့ အစိုးရကိုသတ်တာ၊ နိုင်ငံတော်ကိုသတ်တာ၊၊ ဒီလိုလုပ်လိုက်တဲ့ဟာ တစ်သက်လုံးကြိုက်ကြိုက်၊ မကြိုက်ကြိုက် အတူတူပေါင်းသင်းနေထိုင်သွားရမယ့် နှစ်နိုင်ငံချစ်ကြည်ရေးလည်းပျက်သွားတယ်၊၊ တကယ်ဖြစ်နေတဲ့ နိုင်ငံကတရားစွဲရေးမဟုတ်ဘဲ ဘာမှမဆိုင်တဲ့၊ မြန်မာနိုင်ငံနဲ့ ဘာမှလည်းရန်မဖြစ်တဲ့၊ မသိတဲ့နိုင်ငံကနေ ကမ္ဘာ့ခုံရုံးကို သွားတင်ပြီးဖြစ်တယ်။ အဲဒီဟာက မှန်သလား၊ မှားသလား၊ သင့်သလား၊ မသင့်သလားဆိုတာ စဉ်းစားကြပါ။
သက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံက မစွပ်စွဲဘဲ ဟိုကနေလှမ်းပြီးစွပ်စွဲတယ်၊ တမင်တကာ ဒါကိုလုပ်ကြံတာ၊ ဖန်တီးတယ်ဆိုတာကို နားလည်ဖို့လိုတယ်။ ဒီဟာဘယ်သူနဲ့၊ ပေါ်လစီတွေနဲ့မဆိုင်ဘူး၊၊ ရိုးရိုးတန်းတန်း ပြောခြင်းဖြစ်တယ်။ ဖြစ်သင့်တာက သူခံရရင် သူကပြန်ပြီးလုပ်ရမှာပါ။ သူကမလုပ်ဘဲ ဘာမှမဆိုင်တဲ့ ဘေးကလူကလုပ်တယ်။ မဆိုင်တာဆို ဟိုးအဝေးကြီးကပါ။ အဲဒီတော့ ရှေ့ကနဲ့ အခုနဲ့က ဘာကွာသလဲဆိုရင် အခုလိုဖြစ်သွားတော့ တစ်သက်လုံး ကြိုက်ကြိုက်၊ မကြိုက်ကြိုက် လက်တွဲပြီး အိမ်နီးနားချင်း၊ ရေချင်းမြေချင်းဆက်စပ်နေတဲ့ နိုင်ငံနှစ်ခုလက်တွဲပြီး ပူးပေါင်းရမယ်။ အခုလို ကမ္ဘာကြီး ဖြစ်ပျက်နေကြတဲ့အချိန် လက်တွဲလုပ်ရမှာကို ကမ္ဘာ့အဖွဲ့အစည်းတစ်ရပ်က အဲဒီဟာကို အားမပေးဘဲ နှစ်နိုင်ငံပိုပြီးတော့ ဝေးအောင်လုပ်လိုက်တယ်လို့ မြင်ပါတယ်။ ရိုးရိုးအနေနဲ့မြင်တာပါ။ ဘယ်သူ့ကြောင့်မှ မဟုတ်ပါဘူး။ ကမ္ဘာမှာပြဿနာတွေအများကြီးပါ။ အိမ်နီးနားချင်းပေါင်းလုပ်ရမယ့် အရာတွေလည်း အများကြီးပါ။ အဲဒါကိုတစ်ယောက်မျက်နှာ တစ်ယောက်မကြည့်ချင်အောင် လုပ်တဲ့အနေအထားလို့ မြင်မိပါတယ်။
ဒေါက်တာမြင့်သိန်း မြန်မာသမိုင်းအဖွဲ့ဝင်
ရိုဟင်ဂျာဆိုတဲ့ လူမျိုးကတကယ်တော့ ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံမှာ ဒီလူမျိုးမရှိပါဘူး၊၊ ရခိုင်ရာဇဝင်မှာလည်း ဒီလူမျိုးအကြောင်း ရေးထားတာမရှိဘူး၊ မြန်မာရာဇဝင်မှာလည်း ဒီလူမျိုးအကြောင်း ရေးထား တာမရှိဘူး၊၊ မြန်မာ့ရာဇဝင်ရဲ့ အစောပိုင်းကာလမှာ လူမျိုးတစ်ရာ့တစ်ပါးအကြောင်းရေးထားတဲ့ စာတမ်းပေါင်း ခြောက်စောင်လောက်ရှိတယ်၊ ဒီခြောက်စောင်လောက်ထဲမှာလည်း ဒီရိုဟင်ဂျာဆိုတဲ့ လူမျိုးအကြောင်းမပါပါဘူး။ ဒါဆိုရင် ဒီကိစ္စဘယ်လိုစပြီးဖြစ်လာလဲဆိုတော့ အရင်က သူတို့ကိုခေါ်တာက ရခိုင်မွတ်ဆလင်လို့ခေါ်တယ်၊ နောက်တစ်မျိုး ဘင်္ဂါလီလို့ခေါ်တယ်၊ နောက်တစ်မျိုး စစ်တကောင်းသားလို့ ခေါ်တယ်၊ တစ်ခါတစ်ခါခေါ်တောဆိုတဲ့ အခေါ်အဝေါ်လည်းရှိတယ်၊၊ ခေါ်တောဆိုတဲ့ အခေါ်အဝေါ်ဆိုရင် ၁၉၈၀ ကျော်လောက်အထိအောင် မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ်မှာ ဒီနာမည်ကခေါ်နေဆဲပါ။ ဒီစကားလုံးက အဲဒီကာလတွေထဲမှာ မပေါ်သေးပါဘူး။ အင်္ဂလိပ်အထောက်အထားတွေရှိတယ်။
ကိုလိုနီခေတ်ကရေးတဲ့ အထောက်အထားတွေ၊ ခေတ်ပြိုင်အထောက်အထားတွေမှာလည်း ဒီနာမည်က မပါသေးပါဘူး။ ၁၈၇၂ ခုနှစ်မှာ အင်္ဂလိပ်တွေက မြန်မာနိုင်ငံကို ပထမဦးဆုံးစပြီး အောက်မြန်မာနိုင်ငံ ရခိုင်ဘက်မှာ သန်းခေါင်စာရင်းစကောက်တယ်၊၊ သန်းခေါင်စာရင်းစကောက်တာကနေပြီးတော့ နောက်ပိုင်း ၁၈၈၁ ခုနှစ်မှာ သန်းခေါင်စာရင်း တစ်ခါထပ်ကောက်တယ်၊၊ နောက်ပိုင်း ၁၈၈၁ ခုနှစ်ကနေ ဆယ်နှစ်တစ်ခါ၊ ဆယ်နှစ်တစ်ခါ ကောက်သွားတဲ့ သန်းခေါင်စာရင်းမှာ ၁၈၉၁၊ ၁၉၀၁၊ ၁၉၁၁၊ ၁၉၂၁၊ ၁၉၃၁၊ ၁၉၄၁ အထိ သူတို့ကောက်တဲ့ သန်းခေါင်စာရင်းထဲမှာ လူမျိုးပါတယ်၊ လူဦးရေပါတယ်၊ ကျား၊ မ ခွဲတယ်၊ အသက်အရွယ်ခွဲတယ်၊ အဲဒီလိုခွဲတဲ့အခါမှာ တိတိကျကျ ဒီရခိုင်ပြည်နယ် သန်းခေါင်စာရင်း ကောက်တဲ့အထဲမှာ သူတို့သုံးတဲ့အသုံးအနှုန်းတွေမှာ ဘာလူမျိုးတွေတွေ့သလဲဆိုရင် ဘင်္ဂါလီနဲ့ စစ်တကောင်းသားဆိုပြီး ရေးထားပါတယ်။ နောက်တစ်ခါ ဟိန္ဒူစတန်ဆိုပြီး ရေးထားတယ်၊၊ ဒီအင်္ဂလိပ်ဆိုတဲ့လူက သန်းခေါင်စာရင်းမှာ တိတိကျကျလူဦးရေ အဝင်အထွက်ဘယ်လောက်ဝင်တယ်၊ ဘယ်လောက် ထွက်တယ် ဒီလိုသွားတာတောင်မှပဲ သူတို့ရဲ့စကားလုံးက ဒုတိယကမ္ဘာစစ်မတိုင်ခင်အထိအောင် ဒီနာမည်မပေါ်သေးပါဘူး။ ဒီနာမည်ပေါ်တာက တော်တော်လေးကို နောက်ကျတယ်ဆိုတဲ့ သဘောပါပဲ။ နောက်တစ်ခါ ဒါနဲ့ပတ်သက်ပြီးတော့ သေချာလေ့လာထားတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်က ဘာရေးထားသလဲဆိုရင် အဲဒီလူကတစ်ချိန်တုန်းက ထိုင်းနိုင်ငံရယ်၊ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံရယ်၊ လာအိုနိုင်ငံရယ်မှာ ဗြိတိသျှသံအမတ်ကြီးအဖြစ်လုပ်ခဲ့ဖူးတဲ့လူ၊ ဒီလူကဒီလူမျိုးနဲ့ပတ်သက်ပြီးတော့ လေ့လာတဲ့အခါမှာ အိန္ဒိယနိုင်ငံမှာရှိတဲ့ သူတို့ရဲ့ဗြိတိသျှကိုလိုနီ ခေတ်တုန်းက အထောက်အထားတွေအကုန်လုံးကို သွားပြီးတော့ရှာတယ်။
အဲဒီလိုရှာတဲ့အခါမှာ အစီရင်ခံစာတွေရှာတယ်၊ သန်းခေါင်စာရင်းတွေရှာတယ်၊ နောက် Report တွေ ရှာတယ်၊ တရားရေးစီရင်ချက်တွေမှာပါတဲ့ အထောက်အထားတွေရှာတယ်။ အဲဒီ Instruction အကုန်လုံး ထဲမှာ သူရှာတဲ့အခါမှာ ဘာပြောသလဲဆိုတော့ သူတို့သိမ်းပိုက်အုပ်ချုပ်ထားခဲ့တဲ့ ရခိုင်မှာ နှစ်ပေါင်း ၁၂၂ နှစ် ရှိခဲ့တဲ့အထဲမှာ အဲဒီအထောက်အထားတွေထဲမှာ ရိုဟင်ဂျာဆိုတဲ့ စကားလုံးမတွေ့ဘူးလို့ ရေးထားပါတယ်။ ဒီလူက ဘယ်သူလဲဆိုရင် Derek Tonkin ဆိုတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ပါ။ သူကလည်း ရိုဟင်ဂျာဆိုတဲ့ စကား လုံးမတွေ့ဘူးဆိုပြီး အထောက်အထားနဲ့ပတ်သက်ပြီး ပြောထားပါတယ်။
နောက်ဒီလိုပဲ ရခိုင်နဲ့ပတ်သက်ပြီးတော့ အလွန်ထင်ရှားတဲ့ သုတေသီတစ်ဦးဖြစ်တဲ့ ယက်လိုင်ဒါဆိုတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးက ဒီစကားလုံးက ၁၉၅၀ ပတ်ဝန်းကျင်လောက်မှ ရေပန်းစားပြီးပေါ်ပေါက်လာတဲ့ စကားလုံး ဖြစ်တယ်ဆိုပြီးတော့ Oxford ကထုတ်တဲ့ အာရှဆိုင်ရာထဲမှာ Encyclopedia ရေးထားတာတွေ့ရပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့က ဒီလူမျိုးဟာ အသစ်တီထွင်တဲ့ လူမျိုးဆိုတဲ့ သဘောမျိုးဆိုတာ မှန်းဆလို့ရပါတယ်။
နောက်တစ်ချက်က ဘာလဲဆိုရင် ဒီလူမျိုးဘယ်တုန်းက ပေါ်ပေါက်လာသလဲဆိုရင် ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်ပြီးတဲ့နောက်ပိုင်းကျမှ ဒီနာမည်စပေါ်တာပါ၊၊ ဒါတောင်မှပဲ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ပြီးတဲ့ နောက်ပိုင်း ဒီလူမျိုးပေါ်ပေါက်လာဖို့ အခြေခံအကြောင်းရင်းအစက ဘာကြောင့်လဲဆိုတဲ့အခါ ကျွန်တော်တို့ ၁၉၄၇ ခုနှစ်မှာ အိန္ဒိယနိုင်ငံမှာ မွတ်ဆလင်တွေက ခွဲထွက်ဖို့ကြိုးစားကြတယ်။ ကြိုးစားတဲ့အခါကျတော့ ပါကစ္စတန်နိုင်ငံဆိုပြီး သီးခြားခွဲထွက်ဖို့ လုပ်တဲ့အခါမှာ ဘူးသီးတောင်၊ မောင်တောမှာရှိတဲ့ မွတ်ဆလင်တွေ က အကယ်၍သာ ပါကစ္စတန်ကို ခွဲထွက်ဖို့လုပ်ခဲ့မယ်ဆိုရင် အဲဒီနိုင်ငံထဲမှာ သူတို့ပေါင်းပါရစေပြီးတော့ အဲဒီပါကစ္စတန်ခွဲထွက်ရေး ခေါင်းဆောင်ဖြစ်တဲ့ အိန္ဒိယက အလီဂျင်းနားဆိုတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဆီကိုသွားပြီး တောင်းဆိုပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အလီဂျင်းနားကလက်မခံပါဘူး၊၊ အဲဒါနဲ့ပတ်သက်ပြီးတော့ ၁၉၄၇ ခုနှစ် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းရှိခဲ့စဉ်မှာ အောင်ဆန်း-အက်တလီစာချုပ်ချုပ်ဖို့အတွက် လန်ဒန်ကိုသွားတဲ့အခါမှာ အိန္ဒိယကို သူခဏဝင်တယ်၊၊ ဝင်တဲ့အခါမှာ အိန္ဒိယဝင်ပြီးတော့ အလီဂျင်းနားနဲ့ မွတ်ဆလင်ခွဲထွက် ရေးခေါင်းဆောင်နဲ့ သွားတွေ့ပါတယ်။ တွေ့တဲ့အခါ ဒီကိစ္စပြောတဲ့အခါ ဗိုလ်ချုပ် ဒီကိစ္စနဲ့ပတ်သက်ပြီးတော့ စိတ်ချပါ၊ ကျွန်တော်တို့ သူတစ်ပါးနိုင်ငံဒေသနဲ့ ပေါင်းဖို့ဘယ်တော့မှဆန္ဒမရှိဘူး၊ အဲဒီထဲကခွဲထွက်ဖို့ ကြိုးစားတဲ့သူတွေကိုအားလုံးကို ဆန့်ကျင်တယ်။ ဗိုလ်ချုပ်ဒါနဲ့ပတ်သက်ပြီး ပူစရာမလိုဘူးလို့ သူက ပြောလိုက်ပါတယ်။ အဲဒီလိုသွားပြီးတော့ ပေါင်းဖို့ကြိုးစားတဲ့ ဘူးသီးတောင်၊ မောင်တောမှာရှိတဲ့ မွတ်ဆလင်အဖွဲ့တွေက နောက်ဆုံးတော့ သူတို့ဒါနဲ့ပတ်သက်ပြီးတော့ ဘယ်လိုလုပ်ရင် ကောင်းမလဲ ဆိုပြီး ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ပြီးတဲ့အခါမှာ မြန်မာပြည်ထဲမှာ သီးခြားတောင်းဆိုလို့ရမယ့် အနေအထားမျိုးကို စဉ်းစားလာကြပါတယ်။
အဲဒီမှာ ပြဿနာက ဘာဖြစ်လာသလဲဆိုတဲ့အခါ ၁၉၄၈ ခုနှစ် ကျွန်တော်တို့ လွတ်လပ်ရေးရတဲ့အခါမှာ ရခိုင်မှာရှိနေတဲ့ ရခိုင်တိုင်းရင်းသားခေါင်းဆောင်တွေကနေပြီးတော့ သီးခြားပြည်နယ်အဖြစ်နဲ့ လွတ်လပ်တဲ့ဒေသအဖြစ် တောင်းဆိုမှုစလုပ်ပါတယ်။ လုပ်လာတော့ ဘင်္ဂါလီတွေက ဘာစဉ်းစားလဲဆိုတော့ အကယ်၍သာ ရခိုင်ကို သီးခြားပြည်နယ် သီးခြားလွတ်လပ်မှုပေးလိုက်မယ်ဆိုရင် သူတို့အပေါ်မှာ ပိုပြီး ဖိနှိပ်မှုတွေ များလာမှာဖြစ်တဲ့အတွက်ကြောင့် ငါတို့လည်း သီးခြားကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့် တောင်းမယ်ဆိုပြီး စပြီးကြံစည်လာတယ်။ သူတို့က ဘယ်လိုလုပ်ရင် ကောင်းမလဲဆိုပြီးတော့ စပြီးစဉ်းစားလာကြတယ်။
အဲဒီစဉ်းစားတဲ့ အထဲမှာ တစ်ချက်က ၁၉၄၈ ခုနှစ်လောက်က မူဂျာဟစ်ခေါင်းဆောင်ကနေပြီးတော့ သူတို့လူမျိုးတွေနဲ့ပတ်သက်ပြီးတော့ တောင်းဆိုမှုစလုပ်လာတယ်၊၊ လုပ်လာတဲ့အခါမှာ အဲဒီမွတ်ဆလင် လွတ်မြောက်ရေးခေါင်းဆောင်က မွတ်ဆလင်ညီလာခံမှာ သူကဘာတောင်းဆိုသလဲဆိုတော့ သူတို့ကို ရခိုင်မွတ်ဆလင်အဖြစ်နဲ့ ပြည်နယ်ပေးဖို့ စတောင်းလာတယ်၊၊ နောက်တစ်ခါ ၁၉၅၁ ခုနှစ်မှာထင်တယ်၊ မောင်တောမှာရှိနေတဲ့ အလယ်သံကျော်ရွာမှာ မွတ်ဆလင်ညီလာခံ လုပ်တဲ့အခါမှာလည်း ဘင်္ဂါလီတွေကို သီးခြားပြည်နယ်ပေးဖို့ တောင်းဆိုလာတယ်၊၊ တောင်းလာတဲ့အခါမှာလည်း ရိုဟင်ဂျာဆိုတဲ့ စကားလုံးမပါသေးဘူး၊၊ သူတို့ကို သီးခြားပြည်နယ်ပေးပါ၊ သူတို့ကို သီးခြားဆောင်ရွက်ဖို့အတွက် ရခိုင်မွတ်ဆလင်ဆိုပြီး နာမည်ခေါ်ခွင့်ပေးပါဆိုပြီးပဲ တောင်းတာပဲလုပ်ကြတာ။
ရခိုင်မွတ်ဆလင်ဆိုတဲ့ အခေါ်အဝေါ်ကို ရခိုင်တိုင်းရင်းသားတွေက မကြိုက်ကြဘူး၊၊ ဘာလို့လဲ ဆိုတော့ သူတို့ ရခိုင်တိုင်းရင်းသားထဲမှာ မွတ်ဆလင်မရှိဘူး၊ ဒါကြောင့်မို့ သူကအဲဒီနေရာမှာတင် လက်မခံဘူးဖြစ်ကြတာ။ ကျွန်တော်တို့က အဲဒီအချိန်တုန်းကခေါ်ကြတာက စစ်တကောင်းသားတို့၊ ဘင်္ဂါလီတို့၊ ရခိုင်မွတ်ဆလင်တို့၊ ခေါ်တောတို့ ခေါ်ကြတဲ့အထဲမှာ သူတို့ကြိုက်တာ ရခိုင်မွတ်ဆလင်ဆိုတဲ့ ဒီနာမည်ကို ကြိုက်တာ၊ ဒါပေမယ့်ရခိုင်တိုင်းရင်းသားတွေက လက်မခံဘူး၊ ဒါကြောင့် နာမည်အသစ်တစ်ခု စဉ်းစားလာကြတယ်။
စဉ်းစားတဲ့အခါမှာ ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်လောက်မှာ ဒီနာမည်စပြီးတော့ တွင်တွင်ကျယ်ကျယ် စဖြစ်လာပြီ၊ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ ၁၉၄၈ ခုနှစ်ကျော်ကျော်လောက်မှာ ပထမဆုံးစပြီးတော့ ရွင့်ကျဆိုတဲ့ စကားလုံးစသုံးလာတယ်၊၊ တစ်နေရာကနေလွင့်လာတဲ့ ဒုက္ခသည်တွေကိုပြောတာ၊၊ နောက်ပိုင်းလွှတ်တော်ထဲမှာတက်လာတဲ့ အဗ္ဗဒူဂဖားဆိုတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်က ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ် ပတ်ဝန်းကျင်လောက်မှာ လွှတ်တော်ထဲမှာ ပြောလာတယ်။ သူတို့လူမျိုးတွေကို ရိုဟင်ဂျာဆိုတဲ့ စကားလုံးသုံးလာတယ်၊ ဒီလိုသုံးလာတာနဲ့ အတူတူပဲ တစ်ချိန်တည်းမှာပဲ ဂါးဒီးယန်း သတင်းစာမှာ သူက အကျယ်တဝင့် ရိုဟင်ဂျာသမိုင်းဆိုတဲ့ သဘောမျိုးနဲ့ သူကဆောင်းပါးတစ်စောင်ရေးတယ်။ အဲဒီဆောင်းပါးကို အဗ္ဗဒူဂဖားတာက ဆူဒေတန်မွတ်ဆလင်ဆိုပြီး သူကရေးတာ၊ ရေးတော့ ၁၉၅၁ ခုနှစ်လောက်မှာ ဂါးဒီးယန်းသတင်းစာမှာ ပါလာပြီးတော့ ၁၉၆၀ ပြည့်နှစ် မေလလောက်ကျတော့ အမ်အေတဟီဘသာဆိုပြီးတော့ နောက်တစ်ယောက်ကရေးတယ်၊ ဒီလိုပဲ ရိုဝန်းညှာဆိုပြီးတော့ အဲဒီမှာလည်း ရိုဟင်ဂျာမဟုတ်သေးဘူး၊ ရိုဝန်းညှာဆိုတဲ့ လူမျိုးဘယ်လိုပေါ်ပေါက်လာတယ်ဆိုတာ ဂါးဒီးယန်း သတင်းစာမှာ တစ်ခါရေးတယ်။
တစ်နည်းအားဖြင့် ၁၉၅၀ ကျော်လောက်မှ ဒီနာမည်က ထင်ထင်ရှားရှား စတင်ဖန်တီးလာတာ။ ဒီဟာဆိုရင် တိုင်းရင်းသားမဟုတ်တာ သေချာသွားပြီ၊ ဒီလူမျိုးဟာနောက်မှ တမင်တကာဖန်တီးယူတဲ့ လူမျိုးဖြစ်တယ်ဆိုတာလည်း သေချာသွားပြီ။ ၁၉၅၃ ခုနှစ် စစ်တွေမှာ သန်းခေါင်စာရင်းကောက်တဲ့ အချိန်မှာ စစ်တကောင်းဘက်ကနေပြီးတော့ ဝင်လာတဲ့သူတွေကို ဘူးသီးတောင်-မောင်တောကလူတွေက အကုန်လုံးလက်ခံတယ်။ လာခိုင်းပြီးတော့ သန်းခေါင်စာရင်းထဲမှာ အတင်းထည့်ကြတယ်၊ ထည့်တဲ့အခါ လူမျိုးဆိုတဲ့နေရာမှာ တချို့က ရခိုင်မွတ်ဆလင်ဆိုပြီးထည့်တယ်၊ တချို့က ရိုဟင်ဂျာဆိုတာ ထည့်တယ်။
ဒါကြောင့်မို့ ကျွန်တော်တို့က သူတို့သုံးတဲ့စကားလုံးက ဒီအနောက်တိုင်းမှာရှိတဲ့ သုတေသီ ပညာရှင်တွေပြောသလို ၁၉၅၀ ပတ်ဝန်းကျင် လောက်မှ စပြီးတော့ပေါ်ပေါက်လာခဲ့တာ လူမျိုးနာမည်အတုတစ်ခုဖြစ်တယ်ဆိုတာ မှန်းလို့ရတယ်။ တမင်တကာလုပ်ပြီး နိုင်ငံရေးအရ တမင်တကာ ဖန်တီးပြီး ရယူတယ်ဆိုတာကို မှန်းဆလို့ရတယ်။
moi
မြန်မာသမိုင်းအဖွဲ့ဝင် ဒေါက်တာမြင့်သိန်း
ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံနှင့် မြန်မာနိုင်ငံတို့၏ အမှုနှင့်ပတ်သက်ပြီး ကြားနာပွဲကို ဇန်နဝါရီ ၁၂ ရက်မှ ၂၉ ရက်အထိ နယ်သာလန်နိုင်ငံ သည်ဟိတ်ဂ်မြို့ရှိ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ တရားရုံးတွင် ပြုလုပ်လျက်ရှိသည်။
အဆိုပါ ကြားနာပွဲနှင့်စပ်လျဉ်း၍ အငြိမ်းစားသံအမတ်ကြီး ဦးဝင်းလွင်နှင့် မြန်မာသမိုင်းအဖွဲ့ဝင် ဒေါက်တာမြင့်သိန်းတို့၏ ပြောကြားချက်များကို ဖော်ပြအပ်ပါသည် -
ဦးဝင်းလွင် အငြိမ်းစားသံအမတ်ကြီး
နဂါးမင်းစစ်ဆင်ရေး စတင်ဖြစ်စဉ်ကာလတုန်းက ကျွန်တော်က နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနမှာ သက်ဆိုင်ရာဌာနကို ကိုင်တွယ်တဲ့တာဝန်ခံ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီတော့ ပြည်ပကနေ တရားမဝင် ဝင်တဲ့သူတွေများလာတော့ သန်းခေါင်စာရင်း ပြန်စစ်ဆေးမှုလုပ်ကြတယ်။ ဒီလိုလုပ်တဲ့အခါ ပထမဆုံး Pilot Project ဆိုပြီး မင်္ဂလာတောင်ညွန့်မှာထင်တယ်၊ အဲဒီမှာစပြီးလုပ်တယ်၊ အဲဒီကနေ ရခိုင်ပြည်နယ် စစ်တွေအထိသွားပြီးလုပ်တယ်။ အဲဒီလိုလုပ်တဲ့အချိန်မှာ ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲကို အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် ဝင်ရောက်နေကြတဲ့သူတွေက သူတို့ဆီမှာ တရားဝင်မှတ်ပုံတင်လက်မှတ်မရှိတော့ ထွက်ပြေးသွားကြတယ်။
ထွက်ပြေးကြတော့ ပထမဆုံးနိုင်ငံခြားရေးရုံးကိုလာပြီးတိုင်တော့ လူဦးရေ ၈၀၀ လောက်၊ နောင်တဖြည်းဖြည်းများလာပြီး ကြီးကြီးကျယ်ကျယ်ဖြစ်လာတယ်။ ဟိုဘက်ကလည်း သိန်းနဲ့ချီဖြစ်လာတော့ ဟိုဘက်က ဒီဘက်ကို Complain လုပ်တယ်။ နိုင်ငံတော်အစိုးရကလည်း စစ်ဆေးဖို့လုပ်တယ်၊၊ နှစ်ဖက်ညှိနှိုင်းရေး ဟိုဘက်ကအဖွဲ့တွေလာပြီး ဆွေးနွေးတယ်၊ နှစ်ခါသုံးခါ ဆွေးနွေးတယ်၊၊ ဒီဘက်ကလည်း နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဦးဆောင်တဲ့ အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့သွားတယ်၊ အဲဒီလိုပဲလုပ်တယ်၊၊ ဒီကိစ္စကို အတန်တန်ဆွေးနွေးပြီး မြန်မာဘက်အနေနဲ့တို့နိုင်ငံက ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံနဲ့ ရေချင်းမြေချင်း ဆက်စပ်နေတဲ့ နိုင်ငံလည်းဖြစ်တယ်၊ လွတ်လပ်ရေးရခါစ နိုင်ငံဆိုပြီးတို့နိုင်ငံက အိမ်နီးနားချင်းထားတဲ့ မူဝါဒနဲ့အညီ တတ်အားသမျှ လုပ်ပေးမယ်ဆိုပြီး ဒီဟာကိုလူကြီးတွေက ပြန်လည်လက်ခံဖို့၊ ဒီမှာနေခဲ့တဲ့သူမှန်ရင် ပြန်လည်လက်ခံမယ်လို့ ဆုံးဖြတ်ချက်ချလိုက်ပြီးသွားပြီး စေ့စပ်ဆွေးနွေးတယ်။
ပြန်လည်လက်ခံမယ်ပြောတဲ့အခါဖြစ်ပုံက အဲဒီထွက်ပြေးတဲ့ သူတွေကြားမှာ ခုနကပြောသလို သိန်းကျော်ရှိတယ်၊၊ တကယ်တမ်းပြောတဲ့အခါ မြန်မာမှတ်ပုံတင်လက်မှတ် အစစ်အမှန် တကယ်လက်ဝယ်ရှိသူက ၃၀၀၀ ကျော်ပဲရှိတယ်။ ကျန်တဲ့ဟာတွေက သူတို့ထွက်ပြေးတယ်၊ တဲတွေမီးရှို့ခံရ တယ်၊ ပျောက်သွားတယ်၊ ကျန်ရစ်ခဲ့တယ်၊ အဲဒီတော့ မှတ်ပုံတင်လက်မှတ်တွေ ပျောက်ဆုံးသွားတယ်ဆိုပြီး အဲဒီဆင်ခြေတွေပေးကြတယ်။ ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် မြန်မာနိုင်ငံ ရခိုင်ပြည်နယ်မှာနေခဲ့တဲ့သူ အစစ်အမှန်ဆိုရင် လက်ခံမယ်ဆိုပြီး အမျိုးမျိုးလျှော့ပေါ့တယ်။
မှတ်ပုံတင်လက်မှတ် အစစ်ဆိုတာက ၃၀၀၀၊ အစစ်ထဲမှာမှ အစစ်တစ်မျိုး၊ မှတ်ပုံတင်လက်မှတ်ကို ခိုးလုပ်ပေးတာက တစ်မျိုး၊ အိမ်ထောင်စုကတ်ပြား အတုလုပ်ထားတာတစ်မျိုး၊ ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် မြန်မာနိုင်ငံ ရခိုင်ပြည်နယ်ထဲမှာနေခဲ့တဲ့သူ ဟုတ်တယ်၊ မှန်တယ်ဆိုရင်လက်ခံခဲ့တယ်၊၊ အားလုံးပေါင်းတစ်သိန်းနဲ့ သုံးသောင်းလား၊ လေးသောင်းလား၊ အတိအကျတော့ မမှတ်မိတော့ဘူး၊၊ အဲဒီလောက် လက်ခံခဲ့တယ်၊ အသိအမှတ်ပြုခဲ့တယ်။ ဒီကမ္ဘာတစ်ခုလုံးမှာ မြန်မာနိုင်ငံက စောစောစီးစီး၊ ခုနစ်ခုမြောက်သော အသိအမှတ်ပြုခဲ့တဲ့ နိုင်ငံဖြစ်ပါတယ်။ အဓိပ္ပာယ်က အိမ်နီးနားချင်းပေါ်လစီကို ကောင်းကောင်းထားချင်တယ်။ ခင်မင်ရင်းနှီးတယ်ဆိုတဲ့ သဘောနဲ့လက်ခံတာ။
ဟိုကလည်း ဒါတွေအားလုံးပြန်ယူပါ၊ ဘာမှပြောမနေနဲ့၊ ပြန်ယူပါဆိုပြီး ဇွတ်ပဲပြန်ပြီးထိုးပေးခဲ့တယ်။ ဒီဘက်ကလည်း လက်ခံမယ်ဆိုတော့ လက်ခံတဲ့အခါမှာလည်း အဆင့်ဆင့်ဖြစ်တယ်၊ ရခိုင်ပြည်နယ်မှာ နေရိုးမှန်ခဲ့ရင် လက်ခံမယ်ဆိုပြီး ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် မျက်စိမှိတ်ပြီးလက်ခံတယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ နှစ်နိုင်ငံအိမ်နီးချင်းဖြစ်တာရယ်၊ ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှုကို အကြောင်းပြုပြီး လက်ခံခဲ့ခြင်းဖြစ်တယ်။ အဲဒီသဘောနဲ့ပါ။
အခုနောက်ဆုံးကိစ္စ။ ဒါက တတိယအကြိမ် မြောက်ဖြစ်တယ်၊ ဒုတိယအကြိမ်မြောက်လည်းရှိတယ်၊ ဒီဟာကပြီးသွားပြီ။ တတိယအကြိမ်မြောက် ဖြစ်တဲ့အခါကျတော့ မြန်မာနိုင်ငံက အိမ်နီးနားချင်း ထုံးစံအတိုင်း ရခိုင်ပြည်နယ်မှာ နေခဲ့တဲ့သူမှန်ခဲ့ရင် လက်ခံမယ်ဆိုပြီး အရင်တုန်းကပြောခဲ့တဲ့အတိုင်း ပြောခဲ့တယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီတစ်ခါမှာ ဟိုဘက်က ဒီလိုမဟုတ်တော့ဘူး၊ ဟိုဘက်ကခေါင်းဆောင်က အရင်တုန်းကသူ မဟုတ်တော့ဘူး၊ ဒီကလက်ခံမယ့်ဟာကို ဟိုအရင်ကပြန်ပြီးပို့လိုက်တယ်၊ ဒီတစ်ခါကျတော့ ပို့တာမဟုတ်တော့ဘူး။ ဒီပြဿနာကို ရိုးရိုးနှစ်နိုင်ငံအကြား ပြဿနာထက် ကမ္ဘာ့ပြဿနာကြီးဖြစ်အောင် Internationalize လုပ်တယ်။
ဒီလို Internationalize လုပ်တော့ ဒီပြဿနာကကမ္ဘာတစ်ခုလုံးက ဝုန်းခနဲချက်ချင်းသိသွားတယ်။ အိုင်တီကို အသုံးပြုလိုက်တယ်။ အိုင်တီကိုသုံးလိုက်တာ မြန်မာနိုင်ငံခံလိုက်ရတယ်။ အိုင်တီကိုအသုံးပြုပြီး ကမ္ဘာ့ပြဿနာလုပ်ချလိုက်တယ်။ ဘယ်သူကလုပ်သလဲဆိုရင် သက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံကလုပ်တာလား၊ သက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံရဲ့ ဘာသာတူအဖွဲ့အစည်းက လုပ်တာလားဆိုတာ ကျွန်တော်တို့မသိဘူး။ ဒီကိစ္စက ဘာမှမဟုတ်ဘူး။ ဒီကိစ္စကသေးသေးလေး၊ ဒီဘက်ကတော့ အရင်တုန်းကအတိုင်း ရိုးရိုးသားသားနဲ့ အရင်တုန်းကအတိုင်းလက်ခံခဲ့တယ်။ အဲဒီမှာပြန်ပြီး ပို့ဖို့ဟာကို ထစ်ငေါ့နေတဲ့အပြင် ကမ္ဘာ့ခုံရုံးမှာ အဲဒီဟာကိုတင်လိုက်တာ။ တင်လိုက်တဲ့အခါမှာလည်း အကြီးအကျယ်နဲ့ ပုဒ်မအကြီးကြီးတွေ တပ်လိုက်တယ်။
အမှန်အတိုင်း ဒီဘက်မှာဖြစ်တဲ့ အရေးအခင်းမှာ ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေကို သတ်တယ်၊ ဒီမှာလိုက်ပြီး ရှင်းလင်းတဲ့ အဖြစ်အပျက်ကလေးပါ။ အခုက ကမ္ဘာမှာနေရာတကာမှာ ကြားနေတယ်မလား၊ အရှေ့အလယ်ပိုင်းမှာဖြစ်နေတဲ့ သတ်ဖြတ်နေတာတွေ၊ ဗုံးချတာတွေနဲ့စာရင် ဒီဟာကသေးသေးလေးပါ။ ဘာမှမဆိုင်ဘူး။
နိုင်ငံရေးအားဖြင့် နိုင်အောင် ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံကို သတ်တာ၊ အုပ်ချုပ်နေတဲ့ အစိုးရကိုသတ်တာ၊ နိုင်ငံတော်ကိုသတ်တာ၊၊ ဒီလိုလုပ်လိုက်တဲ့ဟာ တစ်သက်လုံးကြိုက်ကြိုက်၊ မကြိုက်ကြိုက် အတူတူပေါင်းသင်းနေထိုင်သွားရမယ့် နှစ်နိုင်ငံချစ်ကြည်ရေးလည်းပျက်သွားတယ်၊၊ တကယ်ဖြစ်နေတဲ့ နိုင်ငံကတရားစွဲရေးမဟုတ်ဘဲ ဘာမှမဆိုင်တဲ့၊ မြန်မာနိုင်ငံနဲ့ ဘာမှလည်းရန်မဖြစ်တဲ့၊ မသိတဲ့နိုင်ငံကနေ ကမ္ဘာ့ခုံရုံးကို သွားတင်ပြီးဖြစ်တယ်။ အဲဒီဟာက မှန်သလား၊ မှားသလား၊ သင့်သလား၊ မသင့်သလားဆိုတာ စဉ်းစားကြပါ။
သက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံက မစွပ်စွဲဘဲ ဟိုကနေလှမ်းပြီးစွပ်စွဲတယ်၊ တမင်တကာ ဒါကိုလုပ်ကြံတာ၊ ဖန်တီးတယ်ဆိုတာကို နားလည်ဖို့လိုတယ်။ ဒီဟာဘယ်သူနဲ့၊ ပေါ်လစီတွေနဲ့မဆိုင်ဘူး၊၊ ရိုးရိုးတန်းတန်း ပြောခြင်းဖြစ်တယ်။ ဖြစ်သင့်တာက သူခံရရင် သူကပြန်ပြီးလုပ်ရမှာပါ။ သူကမလုပ်ဘဲ ဘာမှမဆိုင်တဲ့ ဘေးကလူကလုပ်တယ်။ မဆိုင်တာဆို ဟိုးအဝေးကြီးကပါ။ အဲဒီတော့ ရှေ့ကနဲ့ အခုနဲ့က ဘာကွာသလဲဆိုရင် အခုလိုဖြစ်သွားတော့ တစ်သက်လုံး ကြိုက်ကြိုက်၊ မကြိုက်ကြိုက် လက်တွဲပြီး အိမ်နီးနားချင်း၊ ရေချင်းမြေချင်းဆက်စပ်နေတဲ့ နိုင်ငံနှစ်ခုလက်တွဲပြီး ပူးပေါင်းရမယ်။ အခုလို ကမ္ဘာကြီး ဖြစ်ပျက်နေကြတဲ့အချိန် လက်တွဲလုပ်ရမှာကို ကမ္ဘာ့အဖွဲ့အစည်းတစ်ရပ်က အဲဒီဟာကို အားမပေးဘဲ နှစ်နိုင်ငံပိုပြီးတော့ ဝေးအောင်လုပ်လိုက်တယ်လို့ မြင်ပါတယ်။ ရိုးရိုးအနေနဲ့မြင်တာပါ။ ဘယ်သူ့ကြောင့်မှ မဟုတ်ပါဘူး။ ကမ္ဘာမှာပြဿနာတွေအများကြီးပါ။ အိမ်နီးနားချင်းပေါင်းလုပ်ရမယ့် အရာတွေလည်း အများကြီးပါ။ အဲဒါကိုတစ်ယောက်မျက်နှာ တစ်ယောက်မကြည့်ချင်အောင် လုပ်တဲ့အနေအထားလို့ မြင်မိပါတယ်။
ဒေါက်တာမြင့်သိန်း မြန်မာသမိုင်းအဖွဲ့ဝင်
ရိုဟင်ဂျာဆိုတဲ့ လူမျိုးကတကယ်တော့ ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံမှာ ဒီလူမျိုးမရှိပါဘူး၊၊ ရခိုင်ရာဇဝင်မှာလည်း ဒီလူမျိုးအကြောင်း ရေးထားတာမရှိဘူး၊ မြန်မာရာဇဝင်မှာလည်း ဒီလူမျိုးအကြောင်း ရေးထား တာမရှိဘူး၊၊ မြန်မာ့ရာဇဝင်ရဲ့ အစောပိုင်းကာလမှာ လူမျိုးတစ်ရာ့တစ်ပါးအကြောင်းရေးထားတဲ့ စာတမ်းပေါင်း ခြောက်စောင်လောက်ရှိတယ်၊ ဒီခြောက်စောင်လောက်ထဲမှာလည်း ဒီရိုဟင်ဂျာဆိုတဲ့ လူမျိုးအကြောင်းမပါပါဘူး။ ဒါဆိုရင် ဒီကိစ္စဘယ်လိုစပြီးဖြစ်လာလဲဆိုတော့ အရင်က သူတို့ကိုခေါ်တာက ရခိုင်မွတ်ဆလင်လို့ခေါ်တယ်၊ နောက်တစ်မျိုး ဘင်္ဂါလီလို့ခေါ်တယ်၊ နောက်တစ်မျိုး စစ်တကောင်းသားလို့ ခေါ်တယ်၊ တစ်ခါတစ်ခါခေါ်တောဆိုတဲ့ အခေါ်အဝေါ်လည်းရှိတယ်၊၊ ခေါ်တောဆိုတဲ့ အခေါ်အဝေါ်ဆိုရင် ၁၉၈၀ ကျော်လောက်အထိအောင် မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ်မှာ ဒီနာမည်ကခေါ်နေဆဲပါ။ ဒီစကားလုံးက အဲဒီကာလတွေထဲမှာ မပေါ်သေးပါဘူး။ အင်္ဂလိပ်အထောက်အထားတွေရှိတယ်။
ကိုလိုနီခေတ်ကရေးတဲ့ အထောက်အထားတွေ၊ ခေတ်ပြိုင်အထောက်အထားတွေမှာလည်း ဒီနာမည်က မပါသေးပါဘူး။ ၁၈၇၂ ခုနှစ်မှာ အင်္ဂလိပ်တွေက မြန်မာနိုင်ငံကို ပထမဦးဆုံးစပြီး အောက်မြန်မာနိုင်ငံ ရခိုင်ဘက်မှာ သန်းခေါင်စာရင်းစကောက်တယ်၊၊ သန်းခေါင်စာရင်းစကောက်တာကနေပြီးတော့ နောက်ပိုင်း ၁၈၈၁ ခုနှစ်မှာ သန်းခေါင်စာရင်း တစ်ခါထပ်ကောက်တယ်၊၊ နောက်ပိုင်း ၁၈၈၁ ခုနှစ်ကနေ ဆယ်နှစ်တစ်ခါ၊ ဆယ်နှစ်တစ်ခါ ကောက်သွားတဲ့ သန်းခေါင်စာရင်းမှာ ၁၈၉၁၊ ၁၉၀၁၊ ၁၉၁၁၊ ၁၉၂၁၊ ၁၉၃၁၊ ၁၉၄၁ အထိ သူတို့ကောက်တဲ့ သန်းခေါင်စာရင်းထဲမှာ လူမျိုးပါတယ်၊ လူဦးရေပါတယ်၊ ကျား၊ မ ခွဲတယ်၊ အသက်အရွယ်ခွဲတယ်၊ အဲဒီလိုခွဲတဲ့အခါမှာ တိတိကျကျ ဒီရခိုင်ပြည်နယ် သန်းခေါင်စာရင်း ကောက်တဲ့အထဲမှာ သူတို့သုံးတဲ့အသုံးအနှုန်းတွေမှာ ဘာလူမျိုးတွေတွေ့သလဲဆိုရင် ဘင်္ဂါလီနဲ့ စစ်တကောင်းသားဆိုပြီး ရေးထားပါတယ်။ နောက်တစ်ခါ ဟိန္ဒူစတန်ဆိုပြီး ရေးထားတယ်၊၊ ဒီအင်္ဂလိပ်ဆိုတဲ့လူက သန်းခေါင်စာရင်းမှာ တိတိကျကျလူဦးရေ အဝင်အထွက်ဘယ်လောက်ဝင်တယ်၊ ဘယ်လောက် ထွက်တယ် ဒီလိုသွားတာတောင်မှပဲ သူတို့ရဲ့စကားလုံးက ဒုတိယကမ္ဘာစစ်မတိုင်ခင်အထိအောင် ဒီနာမည်မပေါ်သေးပါဘူး။ ဒီနာမည်ပေါ်တာက တော်တော်လေးကို နောက်ကျတယ်ဆိုတဲ့ သဘောပါပဲ။ နောက်တစ်ခါ ဒါနဲ့ပတ်သက်ပြီးတော့ သေချာလေ့လာထားတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်က ဘာရေးထားသလဲဆိုရင် အဲဒီလူကတစ်ချိန်တုန်းက ထိုင်းနိုင်ငံရယ်၊ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံရယ်၊ လာအိုနိုင်ငံရယ်မှာ ဗြိတိသျှသံအမတ်ကြီးအဖြစ်လုပ်ခဲ့ဖူးတဲ့လူ၊ ဒီလူကဒီလူမျိုးနဲ့ပတ်သက်ပြီးတော့ လေ့လာတဲ့အခါမှာ အိန္ဒိယနိုင်ငံမှာရှိတဲ့ သူတို့ရဲ့ဗြိတိသျှကိုလိုနီ ခေတ်တုန်းက အထောက်အထားတွေအကုန်လုံးကို သွားပြီးတော့ရှာတယ်။
အဲဒီလိုရှာတဲ့အခါမှာ အစီရင်ခံစာတွေရှာတယ်၊ သန်းခေါင်စာရင်းတွေရှာတယ်၊ နောက် Report တွေ ရှာတယ်၊ တရားရေးစီရင်ချက်တွေမှာပါတဲ့ အထောက်အထားတွေရှာတယ်။ အဲဒီ Instruction အကုန်လုံး ထဲမှာ သူရှာတဲ့အခါမှာ ဘာပြောသလဲဆိုတော့ သူတို့သိမ်းပိုက်အုပ်ချုပ်ထားခဲ့တဲ့ ရခိုင်မှာ နှစ်ပေါင်း ၁၂၂ နှစ် ရှိခဲ့တဲ့အထဲမှာ အဲဒီအထောက်အထားတွေထဲမှာ ရိုဟင်ဂျာဆိုတဲ့ စကားလုံးမတွေ့ဘူးလို့ ရေးထားပါတယ်။ ဒီလူက ဘယ်သူလဲဆိုရင် Derek Tonkin ဆိုတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ပါ။ သူကလည်း ရိုဟင်ဂျာဆိုတဲ့ စကား လုံးမတွေ့ဘူးဆိုပြီး အထောက်အထားနဲ့ပတ်သက်ပြီး ပြောထားပါတယ်။
နောက်ဒီလိုပဲ ရခိုင်နဲ့ပတ်သက်ပြီးတော့ အလွန်ထင်ရှားတဲ့ သုတေသီတစ်ဦးဖြစ်တဲ့ ယက်လိုင်ဒါဆိုတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးက ဒီစကားလုံးက ၁၉၅၀ ပတ်ဝန်းကျင်လောက်မှ ရေပန်းစားပြီးပေါ်ပေါက်လာတဲ့ စကားလုံး ဖြစ်တယ်ဆိုပြီးတော့ Oxford ကထုတ်တဲ့ အာရှဆိုင်ရာထဲမှာ Encyclopedia ရေးထားတာတွေ့ရပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့က ဒီလူမျိုးဟာ အသစ်တီထွင်တဲ့ လူမျိုးဆိုတဲ့ သဘောမျိုးဆိုတာ မှန်းဆလို့ရပါတယ်။
နောက်တစ်ချက်က ဘာလဲဆိုရင် ဒီလူမျိုးဘယ်တုန်းက ပေါ်ပေါက်လာသလဲဆိုရင် ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်ပြီးတဲ့နောက်ပိုင်းကျမှ ဒီနာမည်စပေါ်တာပါ၊၊ ဒါတောင်မှပဲ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ပြီးတဲ့ နောက်ပိုင်း ဒီလူမျိုးပေါ်ပေါက်လာဖို့ အခြေခံအကြောင်းရင်းအစက ဘာကြောင့်လဲဆိုတဲ့အခါ ကျွန်တော်တို့ ၁၉၄၇ ခုနှစ်မှာ အိန္ဒိယနိုင်ငံမှာ မွတ်ဆလင်တွေက ခွဲထွက်ဖို့ကြိုးစားကြတယ်။ ကြိုးစားတဲ့အခါကျတော့ ပါကစ္စတန်နိုင်ငံဆိုပြီး သီးခြားခွဲထွက်ဖို့ လုပ်တဲ့အခါမှာ ဘူးသီးတောင်၊ မောင်တောမှာရှိတဲ့ မွတ်ဆလင်တွေ က အကယ်၍သာ ပါကစ္စတန်ကို ခွဲထွက်ဖို့လုပ်ခဲ့မယ်ဆိုရင် အဲဒီနိုင်ငံထဲမှာ သူတို့ပေါင်းပါရစေပြီးတော့ အဲဒီပါကစ္စတန်ခွဲထွက်ရေး ခေါင်းဆောင်ဖြစ်တဲ့ အိန္ဒိယက အလီဂျင်းနားဆိုတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဆီကိုသွားပြီး တောင်းဆိုပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အလီဂျင်းနားကလက်မခံပါဘူး၊၊ အဲဒါနဲ့ပတ်သက်ပြီးတော့ ၁၉၄၇ ခုနှစ် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းရှိခဲ့စဉ်မှာ အောင်ဆန်း-အက်တလီစာချုပ်ချုပ်ဖို့အတွက် လန်ဒန်ကိုသွားတဲ့အခါမှာ အိန္ဒိယကို သူခဏဝင်တယ်၊၊ ဝင်တဲ့အခါမှာ အိန္ဒိယဝင်ပြီးတော့ အလီဂျင်းနားနဲ့ မွတ်ဆလင်ခွဲထွက် ရေးခေါင်းဆောင်နဲ့ သွားတွေ့ပါတယ်။ တွေ့တဲ့အခါ ဒီကိစ္စပြောတဲ့အခါ ဗိုလ်ချုပ် ဒီကိစ္စနဲ့ပတ်သက်ပြီးတော့ စိတ်ချပါ၊ ကျွန်တော်တို့ သူတစ်ပါးနိုင်ငံဒေသနဲ့ ပေါင်းဖို့ဘယ်တော့မှဆန္ဒမရှိဘူး၊ အဲဒီထဲကခွဲထွက်ဖို့ ကြိုးစားတဲ့သူတွေကိုအားလုံးကို ဆန့်ကျင်တယ်။ ဗိုလ်ချုပ်ဒါနဲ့ပတ်သက်ပြီး ပူစရာမလိုဘူးလို့ သူက ပြောလိုက်ပါတယ်။ အဲဒီလိုသွားပြီးတော့ ပေါင်းဖို့ကြိုးစားတဲ့ ဘူးသီးတောင်၊ မောင်တောမှာရှိတဲ့ မွတ်ဆလင်အဖွဲ့တွေက နောက်ဆုံးတော့ သူတို့ဒါနဲ့ပတ်သက်ပြီးတော့ ဘယ်လိုလုပ်ရင် ကောင်းမလဲ ဆိုပြီး ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ပြီးတဲ့အခါမှာ မြန်မာပြည်ထဲမှာ သီးခြားတောင်းဆိုလို့ရမယ့် အနေအထားမျိုးကို စဉ်းစားလာကြပါတယ်။
အဲဒီမှာ ပြဿနာက ဘာဖြစ်လာသလဲဆိုတဲ့အခါ ၁၉၄၈ ခုနှစ် ကျွန်တော်တို့ လွတ်လပ်ရေးရတဲ့အခါမှာ ရခိုင်မှာရှိနေတဲ့ ရခိုင်တိုင်းရင်းသားခေါင်းဆောင်တွေကနေပြီးတော့ သီးခြားပြည်နယ်အဖြစ်နဲ့ လွတ်လပ်တဲ့ဒေသအဖြစ် တောင်းဆိုမှုစလုပ်ပါတယ်။ လုပ်လာတော့ ဘင်္ဂါလီတွေက ဘာစဉ်းစားလဲဆိုတော့ အကယ်၍သာ ရခိုင်ကို သီးခြားပြည်နယ် သီးခြားလွတ်လပ်မှုပေးလိုက်မယ်ဆိုရင် သူတို့အပေါ်မှာ ပိုပြီး ဖိနှိပ်မှုတွေ များလာမှာဖြစ်တဲ့အတွက်ကြောင့် ငါတို့လည်း သီးခြားကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့် တောင်းမယ်ဆိုပြီး စပြီးကြံစည်လာတယ်။ သူတို့က ဘယ်လိုလုပ်ရင် ကောင်းမလဲဆိုပြီးတော့ စပြီးစဉ်းစားလာကြတယ်။
အဲဒီစဉ်းစားတဲ့ အထဲမှာ တစ်ချက်က ၁၉၄၈ ခုနှစ်လောက်က မူဂျာဟစ်ခေါင်းဆောင်ကနေပြီးတော့ သူတို့လူမျိုးတွေနဲ့ပတ်သက်ပြီးတော့ တောင်းဆိုမှုစလုပ်လာတယ်၊၊ လုပ်လာတဲ့အခါမှာ အဲဒီမွတ်ဆလင် လွတ်မြောက်ရေးခေါင်းဆောင်က မွတ်ဆလင်ညီလာခံမှာ သူကဘာတောင်းဆိုသလဲဆိုတော့ သူတို့ကို ရခိုင်မွတ်ဆလင်အဖြစ်နဲ့ ပြည်နယ်ပေးဖို့ စတောင်းလာတယ်၊၊ နောက်တစ်ခါ ၁၉၅၁ ခုနှစ်မှာထင်တယ်၊ မောင်တောမှာရှိနေတဲ့ အလယ်သံကျော်ရွာမှာ မွတ်ဆလင်ညီလာခံ လုပ်တဲ့အခါမှာလည်း ဘင်္ဂါလီတွေကို သီးခြားပြည်နယ်ပေးဖို့ တောင်းဆိုလာတယ်၊၊ တောင်းလာတဲ့အခါမှာလည်း ရိုဟင်ဂျာဆိုတဲ့ စကားလုံးမပါသေးဘူး၊၊ သူတို့ကို သီးခြားပြည်နယ်ပေးပါ၊ သူတို့ကို သီးခြားဆောင်ရွက်ဖို့အတွက် ရခိုင်မွတ်ဆလင်ဆိုပြီး နာမည်ခေါ်ခွင့်ပေးပါဆိုပြီးပဲ တောင်းတာပဲလုပ်ကြတာ။
ရခိုင်မွတ်ဆလင်ဆိုတဲ့ အခေါ်အဝေါ်ကို ရခိုင်တိုင်းရင်းသားတွေက မကြိုက်ကြဘူး၊၊ ဘာလို့လဲ ဆိုတော့ သူတို့ ရခိုင်တိုင်းရင်းသားထဲမှာ မွတ်ဆလင်မရှိဘူး၊ ဒါကြောင့်မို့ သူကအဲဒီနေရာမှာတင် လက်မခံဘူးဖြစ်ကြတာ။ ကျွန်တော်တို့က အဲဒီအချိန်တုန်းကခေါ်ကြတာက စစ်တကောင်းသားတို့၊ ဘင်္ဂါလီတို့၊ ရခိုင်မွတ်ဆလင်တို့၊ ခေါ်တောတို့ ခေါ်ကြတဲ့အထဲမှာ သူတို့ကြိုက်တာ ရခိုင်မွတ်ဆလင်ဆိုတဲ့ ဒီနာမည်ကို ကြိုက်တာ၊ ဒါပေမယ့်ရခိုင်တိုင်းရင်းသားတွေက လက်မခံဘူး၊ ဒါကြောင့် နာမည်အသစ်တစ်ခု စဉ်းစားလာကြတယ်။
စဉ်းစားတဲ့အခါမှာ ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်လောက်မှာ ဒီနာမည်စပြီးတော့ တွင်တွင်ကျယ်ကျယ် စဖြစ်လာပြီ၊ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ ၁၉၄၈ ခုနှစ်ကျော်ကျော်လောက်မှာ ပထမဆုံးစပြီးတော့ ရွင့်ကျဆိုတဲ့ စကားလုံးစသုံးလာတယ်၊၊ တစ်နေရာကနေလွင့်လာတဲ့ ဒုက္ခသည်တွေကိုပြောတာ၊၊ နောက်ပိုင်းလွှတ်တော်ထဲမှာတက်လာတဲ့ အဗ္ဗဒူဂဖားဆိုတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်က ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ် ပတ်ဝန်းကျင်လောက်မှာ လွှတ်တော်ထဲမှာ ပြောလာတယ်။ သူတို့လူမျိုးတွေကို ရိုဟင်ဂျာဆိုတဲ့ စကားလုံးသုံးလာတယ်၊ ဒီလိုသုံးလာတာနဲ့ အတူတူပဲ တစ်ချိန်တည်းမှာပဲ ဂါးဒီးယန်း သတင်းစာမှာ သူက အကျယ်တဝင့် ရိုဟင်ဂျာသမိုင်းဆိုတဲ့ သဘောမျိုးနဲ့ သူကဆောင်းပါးတစ်စောင်ရေးတယ်။ အဲဒီဆောင်းပါးကို အဗ္ဗဒူဂဖားတာက ဆူဒေတန်မွတ်ဆလင်ဆိုပြီး သူကရေးတာ၊ ရေးတော့ ၁၉၅၁ ခုနှစ်လောက်မှာ ဂါးဒီးယန်းသတင်းစာမှာ ပါလာပြီးတော့ ၁၉၆၀ ပြည့်နှစ် မေလလောက်ကျတော့ အမ်အေတဟီဘသာဆိုပြီးတော့ နောက်တစ်ယောက်ကရေးတယ်၊ ဒီလိုပဲ ရိုဝန်းညှာဆိုပြီးတော့ အဲဒီမှာလည်း ရိုဟင်ဂျာမဟုတ်သေးဘူး၊ ရိုဝန်းညှာဆိုတဲ့ လူမျိုးဘယ်လိုပေါ်ပေါက်လာတယ်ဆိုတာ ဂါးဒီးယန်း သတင်းစာမှာ တစ်ခါရေးတယ်။
တစ်နည်းအားဖြင့် ၁၉၅၀ ကျော်လောက်မှ ဒီနာမည်က ထင်ထင်ရှားရှား စတင်ဖန်တီးလာတာ။ ဒီဟာဆိုရင် တိုင်းရင်းသားမဟုတ်တာ သေချာသွားပြီ၊ ဒီလူမျိုးဟာနောက်မှ တမင်တကာဖန်တီးယူတဲ့ လူမျိုးဖြစ်တယ်ဆိုတာလည်း သေချာသွားပြီ။ ၁၉၅၃ ခုနှစ် စစ်တွေမှာ သန်းခေါင်စာရင်းကောက်တဲ့ အချိန်မှာ စစ်တကောင်းဘက်ကနေပြီးတော့ ဝင်လာတဲ့သူတွေကို ဘူးသီးတောင်-မောင်တောကလူတွေက အကုန်လုံးလက်ခံတယ်။ လာခိုင်းပြီးတော့ သန်းခေါင်စာရင်းထဲမှာ အတင်းထည့်ကြတယ်၊ ထည့်တဲ့အခါ လူမျိုးဆိုတဲ့နေရာမှာ တချို့က ရခိုင်မွတ်ဆလင်ဆိုပြီးထည့်တယ်၊ တချို့က ရိုဟင်ဂျာဆိုတာ ထည့်တယ်။
ဒါကြောင့်မို့ ကျွန်တော်တို့က သူတို့သုံးတဲ့စကားလုံးက ဒီအနောက်တိုင်းမှာရှိတဲ့ သုတေသီ ပညာရှင်တွေပြောသလို ၁၉၅၀ ပတ်ဝန်းကျင် လောက်မှ စပြီးတော့ပေါ်ပေါက်လာခဲ့တာ လူမျိုးနာမည်အတုတစ်ခုဖြစ်တယ်ဆိုတာ မှန်းလို့ရတယ်။ တမင်တကာလုပ်ပြီး နိုင်ငံရေးအရ တမင်တကာ ဖန်တီးပြီး ရယူတယ်ဆိုတာကို မှန်းဆလို့ရတယ်။
moi