မြန်မာ့ဆယ့်နှစ်လရာသီတွင် ဒုတိယမြောက်လဖြစ်သော ကဆုန်လသည် နွေအပူရှိန် အမြင့်ဆုံး အချိန်ဖြစ်သကဲ့သို့ “ကဆုန်လက ရေစင်စင်၊ ညောင်ရေသွန်းမြဲပင်” ဟူသော ဆိုရိုးနှင့်အညီ ရေစင်အေးမြမှုတို့ဖြင့် ပြည့်နှက်နေသည့် လတစ်လဖြစ်ပါသည်။ ဤလသည် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့အတွက် အလွန်တရာ ထူးခြားမွန်မြတ်လှသည့် “ဗုဒ္ဓနေ့” ကျရောက်ရာလဖြစ်ပြီး သဘာဝတရား၏ အပူဒဏ်ကို ဘာသာရေးအသိ၊ ယဉ်ကျေးမှုသတိတို့ဖြင့် အနိုင်ယူကာ သစ်ပင်သစ်တောများ စိမ်းလန်းစိုပြည်စေရန် ဝိုင်းဝန်းပြုစုသည့် မြင့်မြတ်သော ရာသီအချိန်အခါလည်းဖြစ်ပါသည်။

နွေဦးအလွန် ကဆုန်လ၏ ရာသီအလှ

ကဆုန်လသည် တန်ခူးလ၏ နွေအငွေ့အသက်ကို ဆက်ခံထားသော်လည်း မိုးဦးလေဦး၏ အရိပ်အယောင်များ စတင်သန်းလာသော လ ဖြစ်ပါသည်။ သစ်ပင်ကြီးများတွင် သစ်ရွက်နုများ စိမ်းစိုလာပြီး လေရူးသုန်သုန်တိုက်ခတ်ရာ၌ မွှေးရနံ့များ ပါရှိနေတတ်ပါသည်။ တောတောင်ရေမြေတို့သည် အပူရှိန်ကြောင့် ခေတ္တညှိုးနွမ်းနေစေကာမူ ကောင်းကင်ပြာထက်တွင် ဝိသာခါနက္ခတ်၏ ထွန်းလင်းမှုနှင့်အတူ သဘာဝတရားက ရာသီအကူးအပြောင်းအတွက် ပြင်ဆင်နေသည့် အလှတရားများကို တွေ့မြင်နိုင်ပါသည်။

ပုဏ္ဏမီနှင့် ဝိသာခါနက္ခတ်တို့၏ ဆုံစည်းမှု

ကဆုန်လပြည့်နေ့သည် ဝိသာခါနက္ခတ်နှင့် လမင်းတို့ ယှဉ်တွဲစံပယ်သော နေ့ထူးနေ့မြတ်ဖြစ်ပါသည်။ ဤနေ့ကို အကြောင်းပြု၍ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့က “ဝိသာခါနေ့” (Vesak Day) အဖြစ် သတ်မှတ်ကာ ကုသိုလ်တရားများ ပွားများကြပါသည်။ နက္ခတ်ဗေဒင်အရလည်း ကဆုန်လသည် မြေဓာတ်၊ ရေဓာတ်တို့ မျှတအောင် ဖြည့်ဆည်းရမည့်ကာလဖြစ်သဖြင့် ရေစင်သွန်းလောင်းခြင်းကဲ့သို့သော မွန်မြတ်သည့် အမှုများကို လုပ်ဆောင်ကြခြင်းဖြစ်ပါသည်။
 

ဗုဒ္ဓဝင်မှတ်တိုင်နှင့် ကဆုန်လပြည့်

ဘုရားအလောင်းတော် ဗျာဒိတ်ခံယူခြင်း၊ ဖွားမြင်ခြင်း၊ ဘုရားအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိခြင်းနှင့် ပရိနိဗ္ဗာန်စံဝင်ခြင်းတည်းဟူသော အဖြစ်အပျက် လေးရပ်စလုံးသည် ကဆုန်လပြည့်နေ့၌ပင် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သဖြင့် ဤလကို “ဗုဒ္ဓနေ့” ဟူ၍ အလေးအမြတ်ထားကြခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ဤကဲ့သို့သော တိုက်ဆိုင်မှုများသည် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့အတွက် အလွန်ခဲယဉ်းလှစွာသော ကြုံကြိုက်မှုများဖြစ်ရာ ကဆုန်လပြည့်နေ့ရောက်တိုင်း စိတ်နှလုံးထဲတွင် ကြည်ညိုသဒ္ဓါတရားများ လွန်စွာပွားများလာရပါသည်။

မဟာဗောဓိပင်၏ မြင့်မြတ်သောဂုဏ်ရည်

မြတ်စွာဘုရားရှင် သစ္စာလေးပါး သိမြင်တော်မူရာ မဟာဗောဓိပင်သည် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့အတွက် အထွတ်အမြတ်ထားရာ စေတီတစ်ဆူဖြစ်ပါသည်။ ထိုမဟာဗောဓိပင်ကိုအမှီပြု၍ ညောင်ရေသွန်းပွဲတော်သည် မြန်မာ့လူမှုအဖွဲ့အစည်းတွင် အခိုင်အမာရှင်သန်လာခဲ့ပါသည်။ ဗောဓိညောင်ပင်သည် ဘုရားရှင်၏ အောင်မြေအဖြစ်လည်းကောင်း၊ တရားဓမ္မ၏ သင်္ကေတအဖြစ်လည်းကောင်း တည်ရှိနေခြင်းကြောင့် ၎င်းကို ပြုစုစောင့်ရှောက်ခြင်းမှာ သာသနာကို ပူဇော်ခြင်းပင် ဖြစ်ပါသည်။

ညောင်ရေသွန်းလောင်းခြင်း၏ အတွေးအမြင်နှင့် ယဉ်ကျေးမှု

ပူပြင်းလှသော ကဆုန်လတွင် ဗောဓိညောင်ပင်များ အပူဒဏ်ကြောင့် ညှိုးနွမ်းခြင်းမရှိစေရန် ရေစင်သွန်းလောင်းခြင်းသည် အပင်ကို ပြုစုစောင့်ရှောက်ခြင်းဖြစ်သကဲ့သို့ မိမိတို့၏စိတ်နှလုံးကိုလည်း အေးချမ်းစေသည့်လုပ်ရပ်ဖြစ်ပါသည်။ ဤဓလေ့သည် ရှေးမြန်မာမင်းများ လက်ထက်ကတည်းက နန်းတွင်းရော ပြည်သူကြားပါ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ကျင်းပလာခဲ့သော အမျိုးသားရေးယဉ်ကျေးမှု လက္ခဏာတစ်ရပ်ဖြစ်ပါသည်။
 

စည်းလုံးညီညွတ်မှုပြယုဂ်ဖြစ်သော ပွဲတော်မြင်ကွင်း

ညောင်ရေသွန်းပွဲတော်သည် ရပ်ကွက်၊ ကျေးရွာအတွင်းရှိ လူငယ်လူကြီးအားလုံး တပျော်တပါး စုပေါင်းပါဝင်ကြသော ပွဲတော်တစ်ခုဖြစ်ပါသည်။ ရေအိုးကိုယ်စီရွက်ကာ ရေပက်ဖျန်းကြသူများနှင့် အတူတကွ သွားလာကြသည့်မြင်ကွင်းမှာ ချစ်စဖွယ် မြန်မာ့ရိုးရာ ယဉ်ကျေးမှုပင်ဖြစ်ပါသည်။ ဤပွဲတော်သည် တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ရိုင်းပင်းကူညီမှုနှင့် စုပေါင်းလုပ်ဆောင်တတ်သော စရိုက်လက္ခဏာကို ပေါ်လွင်စေပါသည်။

သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ကဆုန်လ၏ဆက်စပ်မှု

ဤရာသီသည် သစ်ပင်စိုက်ပျိုးရန်နှင့် ရှိရင်းစွဲသစ်ပင်ကြီးများကို ထိန်းသိမ်းရန် အကောင်းဆုံးအချိန်ဖြစ်ပါသည်။ ညောင်ရေသွန်းခြင်းသည် ဘာသာရေးအရသာမက သစ်တောသစ်ပင် ချစ်မြတ်နိုးရေးဟူသော ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးအသိကိုလည်း နှိုးဆော်ပေးပါသည်။ ကမ္ဘာကြီးပူနွေးလာမှုကို ကာကွယ်ရန်အတွက် သစ်ပင်များကို ရေလောင်းပေါင်းသင်ခြင်းသည် လက်တွေ့ကျသော ကုသိုလ်တစ်မျိုးဖြစ်ကြောင်း ကဆုန်လက သတိပေးနေခြင်းဖြစ်ပါသည်။

စံပယ်ပန်းရနံ့နှင့် ကဆုန်လရသ

ကဆုန်လသည် စံပယ်ပန်းများ ဝေဝေဆာဆာ ပွင့်သောလဖြစ်ပါသည်။ ဘုရားရှင်အား စံပယ်ပန်းများဖြင့် ပူဇော်ခြင်းနှင့် ညောင်ရေသွန်းခြင်းမှာ ကဆုန်လ၏ ဝိသေသတစ်ခုပင်ဖြစ်ပါသည်။ စံပယ်၏ဖြူစင်မှုနှင့် မွှေးပျံ့မှုသည် ကဆုန်လပြည့်ည၏ လရောင်အောက်တွင် ပိုမိုထူးခြားသော အလှတရားကို ဖန်တီးပေးစွမ်းနိုင်ပါသည်။
ကဆုန်လပြည့်နေ့၏ ကုသိုလ်ပွားများပုံ

ကဆုန်လပြည့်နေ့တွင် ဥပုသ်သီလဆောက်တည်ခြင်း၊ ပဋ္ဌာန်းရွတ်ဆိုခြင်းနှင့် သတ္တဝါအပေါင်းကို မေတ္တာပို့သခြင်းတို့ဖြင့် မြန်မာတို့သည် စိတ်ဓာတ်ခွန်အားကို မြှင့်တင်ကြပါသည်။ ဘုရားကျောင်းကန်များတွင် ဆွမ်းလောင်းခြင်း၊ အလှူအတန်းပြုခြင်းနှင့် ညောင်ရေသွန်းခြင်းတို့မှာ တစ်နေ့တာလုံး မအားလပ်နိုင်အောင်ပင် မြူးကြွနေသည့် ကုသိုလ်ရေးရာ လှုပ်ရှားမှုများဖြစ်ကြပါသည်။

ဓမ္မအရိပ်နှင့် ညောင်ပင်၏ အေးရိပ်

“ဗောဓိ” ဟူသည် အသိဉာဏ်ကို ဆိုလိုပါသည်။ ညောင်ပင်၏ အေးရိပ်အောက်တွင် အေးချမ်းမှုရသကဲ့သို့ ဗုဒ္ဓ၏ တရားတော်အရိပ် အောက်တွင်လည်း ဘဝ၏အပူတရားများ ငြိမ်းအေးနိုင်ကြောင်းကို လေးနက်စွာ ခံစားရသောလဖြစ်ပါသည်။ ညောင်ရွက်လေးများ လေအဝေ့တွင် လှုပ်ခတ်နေသံသည်ပင်လျှင် ငြိမ်းချမ်းသော တရားသံများကို ဆောင်ယူလာသကဲ့သို့ ထင်မှတ်ဖွယ်ရှိပါသည်။

ကျေးလက်ဓလေ့နှင့် ကဆုန်လ၏ သက်ဝင်မှု

ကျေးလက်ဒေသများတွင် ကဆုန်လသည် လယ်ယာလုပ်ငန်းခွင် မစတင်မီ နားနားနေနေရှိကြသည့်အချိန်ဖြစ်သော်လည်း ညောင်ရေသွန်းပွဲကိုမူ ရိုးရာမပျက်၊ အရှိန်အဟုန်မပြတ် ကျင်းပလေ့ရှိကြပါသည်။ တောရွာဓလေ့အတိုင်း အိုးစည်ဗုံမောင်းများဖြင့် ကခုန်ပျော်ရွှင်ကာ ဗောဓိညောင်ပင်ဆီသို့ ချီတက်ကြသည့်မြင်ကွင်းမှာ လွန်စွာအနှစ်သာရ ရှိလှပါသည်။
 

မြို့ပြယဉ်ကျေးမှုနှင့် ညောင်ရေသွန်းပွဲတော်

မြို့ပြဒေသများတွင်လည်း စေတီပုထိုးများရှိ မဟာဗောဓိပင်များ၌ ရေစင်သွန်းလောင်းကာ မြန်မာ့ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုကို ခေတ်အဆက်ဆက် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်လျက်ရှိကြပါသည်။ လူဦးရေ ထူထပ်သောမြို့ကြီးများ၌ပင် ကဆုန်လပြည့်နေ့တွင် ရဟန်းရှင်လူအပေါင်းက မိမိတို့၏ အလုပ်တာဝန်များကို ခေတ္တဘေးဖယ်ကာ ဘုရားကျောင်းကန်များသို့ စုရုံးရောက်ရှိလာကြပါသည်။
 

ကဆုန်လ၏ ရာသီဥတုနှင့် ကျန်းမာရေး

အလွန်ပူပြင်းသော ရာသီဖြစ်သဖြင့် ကျန်းမာရေးကို ဂရုပြုရသည့် ကာလဖြစ်ပါသည်။ ညောင်ရေသွန်းပွဲသို့ သွားရောက်ရာတွင် အပူဒဏ်ကို အကာအကွယ်ယူခြင်းနှင့် အေးမြသောရေစင်ကို သုံးစွဲခြင်းက စိတ်ရောလူပါ လန်းဆန်းစေပါသည်။ နေပူရှိန်ပြင်းထန်ချိန်၌ ရေများများသောက်ရန်နှင့် အေးမြသောနေရာများတွင် ခိုလှုံရန် လိုအပ်သကဲ့သို့ စိတ်ကိုလည်း ဒေါသအပူမမိစေရန် ထိန်းသိမ်းရပါမည်။
 

လူငယ်များနှင့် ယဉ်ကျေးမှု အစဉ်အလာ လက်ဆင့်ကမ်းခြင်း

ညောင်ရေသွန်းပွဲသည် လူငယ်များအတွက် မိမိတို့၏ဘာသာ၊ သာသနာနှင့် ယဉ်ကျေးမှုကို တန်ဖိုးထားတတ်စေရန် လက်တွေ့ သင်ကြားပေးသည့် ပွဲတော်တစ်ခုလည်းဖြစ်ပါသည်။ မိဘဘိုးဘွားများ ၏လက်ကိုဆွဲကာ ညောင်ရေလောင်းသွားကြသော ကလေးငယ်များသည် နောင်တစ်ချိန်တွင် ဤရိုးရာကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းမည့် မျိုးဆက်သစ်များပင်ဖြစ်ပါသည်။
 

စေတနာနှင့် ဝေယျာဝစ္စ၏တန်ဖိုး

ပွဲတော်ရက်အတွင်း ရေအိုးများ သယ်ဆောင်ပေးခြင်း၊ ရေစစ်ပေးခြင်းနှင့် ညောင်ပင်ရင်း၌ သန့်ရှင်းရေးပြုလုပ်ခြင်းတို့မှာ မြန်မာတို့၏ စေတနာနှင့် အနစ်နာခံမှုကို ဖော်ပြနေပါသည်။ ဘာသာရေးဝတ်ပြုမှုသာမက အများကောင်းကျိုးအတွက် ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ ပါဝင်လုပ်ဆောင်သည့် ဝေယျာဝစ္စကုသိုလ်မှာ ကဆုန်လ၏အလှကို ပိုမိုတောက်ပစေပါသည်။
 

မေတ္တာရေစင်နှင့် ငြိမ်းချမ်းရေး

ညောင်ပင်ကို ရေလောင်းရာ၌ “ကမ္ဘာသူ ကမ္ဘာသားအပေါင်း အေးချမ်းပါစေ” ဟူသော ဆုတောင်းများ ပါရှိနေတတ်ပါသည်။ ထိုမေတ္တာရေစင်သည် ကမ္ဘာလောကကြီး၏ အပူမီးများကို ငြိမ်းအေးစေရန် ရည်ရွယ်ပါသည်။ မိမိကိုယ်တိုင် ငြိမ်းအေးသကဲ့သို့ သူတစ်ပါးကိုလည်း အေးချမ်းစေလိုသောစိတ်ဓာတ်သည် ကဆုန်လ၏ အနှစ်သာရဖြစ်ပါသည်။
 

အနုပညာနှင့် ကဆုန်လ

မြန်မာ့စာပေနှင့် ဂီတတွင် ကဆုန်လ၏ အလှအပနှင့် ညောင်ရေသွန်းပွဲတော်အကြောင်းကို ဖွဲ့နွဲ့စပ်ဆိုထားသည့် လက်ရာများစွာ ရှိပါသည်။ ရှေးကဗျာဆရာကြီးများမှအစ ခေတ်ပေါ်စာဆိုများအထိ ကဆုန်လ၏ ရာသီအလှနှင့် ညောင်ရေသံကျူးမှုကို ကလောင်စွမ်းပြကာ ရေးဖွဲ့ခဲ့ကြသဖြင့် ကဆုန်လသည် အနုပညာရသမြောက်သော လ လည်းဖြစ်ပါသည်။
 

အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှုဝိသေသ

ညောင်ရေသွန်းပွဲတော်သည် မြန်မာနိုင်ငံသားတို့၏ ကိုယ်ပိုင်ဟန်၊ ကိုယ်ပိုင်ယဉ်ကျေးမှုကို ကမ္ဘာ့အလယ်တွင် ဝင့်ထည်စွာပြသနိုင်သည့် အမျိုးသားရေးဝိသေသတစ်ခုဖြစ်ပါသည်။ ယူနက်စကို (UNESCO) ကဲ့သို့သော နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းများကပင် အသိအမှတ်ပြုရသည့် မြန်မာတို့၏ စိတ်ထားနှင့် ယဉ်ကျေးမှုပြယုဂ်ဖြစ်ပါသည်။

ဘာသာရေးနှင့်သဘာဝ သဟဇာတဖြစ်မှု

သစ်ပင်ကို ရေလောင်းခြင်းဟူသော သဘာဝဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်ချက်ကို ဘာသာရေးနှင့် ပေါင်းစပ်ထားခြင်းမှာ မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု၏ အလွန်မြင့်မားသော အတွေးအခေါ်တစ်ရပ်ပင်ဖြစ်ပါသည်။ လူသားနှင့် သဘာဝတရားသည် ခွဲခြား၍မရဘဲ အပြန်အလှန် အမှီသဟဲပြုနေရခြင်း ကို ညောင်ရေသွန်းခြင်းက လက်တွေ့ပြသနေပါသည်။
 

နောင်လာနောက်သားများအတွက် အမွေအနှစ်

ဤသို့သော မွန်မြတ်သည့်ပွဲတော်များကို စနစ်တကျထိန်းသိမ်းခြင်းဖြင့် နောင်လာနောက်သားများအတွက် ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်ကောင်းများကို လက်ဆင့်ကမ်းပေးနိုင်မည်ဖြစ်ပါသည်။ မိမိတို့၏ ရိုးရာဓလေ့ကို မြတ်နိုးတန်ဖိုးထားတတ်သည့် လူ့ဘောင်အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုအဖြစ် ကမ္ဘာတည်သရွေ့ ရှင်သန်နေစေရန် ဝိုင်းဝန်းကြိုးပမ်း ကြရပါမည်။

သို့ပါ၍ ကဆုန်လနှင့် ညောင်ရေသွန်းပွဲတော်သည် အပူဒဏ်ကို အေးမြသောကုသိုလ်ရေစင်ဖြင့် အောင်နိုင်သည့်ပွဲတော်ဖြစ်ပါသည်။ မဟာဗောဓိပင်ကို ရေစင်သွန်းလောင်းခြင်းဖြင့် ဘာသာရေးအသိကို မြှင့်တင်ရုံသာမက သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ကို ချစ်မြတ်နိုးတတ်သော စိတ်ဓာတ်များကိုလည်း မွေးမြူကြရမည်ဖြစ်ပါသည်။ ကဆုန်လ၏ အေးမြသောအရိပ်အောက်တွင် လူသားအားလုံးငြိမ်းချမ်းပြီး စိမ်းလန်းစိုပြည်သော ကမ္ဘာကြီးကို ဝိုင်းဝန်းတည်ဆောက်ကြပါရန် တိုက်တွန်းနှိုးဆော်ရေးသားအပ်ပါသည်။ ။

MDN

ပူပြင်းလှသော နွေအပူရှိန်အောက်တွင် မြန်မာတို့၏ စိတ်နှလုံးကို အေးမြစေသည့် တန်ခူးလ အခါသမယသည် မြန်မာ့ဆယ့်နှစ်လရာသီ၏ အစဦးဖြစ်သကဲ့သို့ နှစ်ဟောင်းမှ အညစ်အကြေးများကို ဆေးကြောသန့်စင်ကာ နှစ်သစ်သို့ ကူးပြောင်းသည့် မင်္ဂလာရှိသော အချိန်ကာလလည်း ဖြစ်ပါသည်။ တန်ခူးလ၏ ထူးခြားချက်မှာ သဘာဝတရား၏ အလှတရားများဖြစ်သော ပိတောက်ရွှေဝါတို့ ဖူးပွင့် ဝေဆာခြင်းနှင့်အတူ မြန်မာတို့၏ ယဉ်ကျေးမှုအစဉ်အလာ ကြီးမားလှသည့် မဟာသင်္ကြန်ပွဲတော်ကြီးကို ခမ်းနားထည်ဝါစွာ ကျင်းပခြင်းပင် ဖြစ်သည်။

​တန်ခူးလ၏ သဘာဝအလှနှင့် နွေဦးအငွေ့အသက်

တန်ခူးလသည် နွေရာသီ၏ အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ရှိလာသော ကာလဖြစ်သော်လည်း သစ်ရွက် ဟောင်းများ ကြွေကျကာ သစ်ရွက်နုလေးများ ဝေဆာလာခြင်းက ဘဝသစ်ကို ဖော်ဆောင်နေသကဲ့သို့ ရှိပါသည်။ လေရူးသုန်သုန် တိုက်ခတ်မှုနှင့်အတူ ဥသြငှက်၏ တွန်ကျူးသံတို့က သင်္ကြန်ကာလ ရောက်ရှိတော့မည့် အချက်ပေးခေါင်းလောင်းသံများအဖြစ် မြန်မာတို့၏ နားထဲတွင် ချိုမြိန်စွာ ကြားယောင်နေစေပါသည်။

​ရွှေဝါရောင် ပိတောက်နှင့် သင်္ကြန်ဝိညာဉ်

မြန်မာတို့၏ မြတ်နိုးရာ ပိတောက်ရွှေဝါပန်းတို့သည် တန်ခူးလ၏ မိုးဦးဖြောက်ဖြောက်နှင့်အတူ တစ်ပြိုင်နက်တည်း ဖူးပွင့်ကြပါသည်။ ပိတောက်နံ့သည် ရိုးရာသင်္ကြန်၏ ဝိညာဉ်ဖြစ်ပြီး လမ်းဘေး ဝဲယာတွင် ပိတောက်ပန်းကိုင်ကာ ရေကစားနေကြသော မြင်ကွင်းမှာ မည်သည့်ပန်းချီကားနှင့်မျှ နှိုင်းယှဉ်၍ မရနိုင်အောင် လှပလွန်းလှပါသည်။

​နှစ်သစ်ကူး အကူးအပြောင်းနှင့် စိတ်ဓာတ်သစ်

သင်္ကြန်သည် နှစ်ဟောင်းမှ အညစ်အကြေး၊ အမုန်းတရားနှင့် မကောင်းသော ကံကြမ္မာများကို ရေစင်သွန်းလောင်း၍ ဆေးကြောသန့်စင်သည့် ကာလဖြစ်ပါသည်။ နှစ်သစ်သို့ ကူးပြောင်းချိန်တွင် လူတိုင်းသည် စိတ်သစ်၊ လူသစ်၊ ခွန်အားသစ်တို့ဖြင့် ရှေ့ဆက်နိုင်ရန် ပြင်ဆင်ကြသည့် မင်္ဂလာရှိသော အပြောင်းအလဲတစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။

​နိုင်ငံတော်၏ အစီအစဉ်ဖြင့် စည်ကားသိုက်မြိုက်သော သင်္ကြန်

ယခုနှစ် သင်္ကြန်ကာလတွင် နိုင်ငံတော်အစိုးရ အနေဖြင့် ပြည်သူလူထုတစ်ရပ်လုံး စိတ်အေး ချမ်းသာစွာ ပျော်ရွှင်နိုင်စေရန်အတွက် တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် မဏ္ဍပ်ကြီးများ၊ လမ်းလျှောက် သင်္ကြန်များနှင့် ဖျော်ဖြေရေးအစီအစဉ်များကို စနစ်တကျစီစဉ် ဆောင်ရွက်ပေးထားပါသည်။

​အန္တရာယ်ကင်းကင်း ဆင်နွှဲနိုင်ရေး ဦးစားပေး ဆောင်ရွက်မှု

အစိုးရအနေဖြင့် ပြည်သူများ သင်္ကြန်ကာလအတွင်း မတော်တဆထိခိုက်မှုများ မရှိစေရန်နှင့် လုံခြုံစိတ်ချစွာ ရေကစားနိုင်ရန်အတွက် လုံခြုံရေးနှင့် စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေး လုပ်ငန်းများကို မြို့ကြီးများ အလိုက် အထူးအလေးထား စီမံထားရှိ ပါသည်။

​ကျန်းမာရေးအသိဖြင့် ပျော်ရွှင်သော သင်္ကြန်

အပူဒဏ်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သော ကျန်းမာရေးပြဿနာများကို ကာကွယ်နိုင်ရန် ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာနမှ အသိပညာပေးမှုများ ပြုလုပ်လျက်ရှိသကဲ့သို့ သင်္ကြန်မဏ္ဍပ်များတွင်လည်း ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုအဖွဲ့များ အသင့်ရှိနေစေရန် စီစဉ်ထားခြင်းက ပြည်သူတို့အတွက် အားကိုးရာတစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။

​တစ်နိုင်ငံလုံး အတိုင်းအတာဖြင့် ညီညွတ်စွာ ရေကစားကြခြင်း

ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီး အသီးသီးရှိ မြို့ရွာများတွင် တိုင်းရင်းသားညီအစ်ကို မောင်နှမများ အားလုံး တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ချစ်ခင်ရင်းနှီးစွာ ရေပက်ဖျန်းကြခြင်းက မြန်မာ့စည်းလုံးညီညွတ်မှုကို ပြသနေသည့် ပြယုဂ်တစ်ခုပင် ဖြစ်ပါသည်။

​လမ်းလျှောက်သင်္ကြန်၏ ခေတ်မီဆန်းသစ်သော အလှတရား

မြို့ကြီးများတွင် စည်ကားသိုက်မြိုက်စွာ ကျင်းပသည့် လမ်းလျှောက်သင်္ကြန်များသည် မိသားစုများ၊ သူငယ်ချင်းများ စုပေါင်းကာ လုံခြုံစိတ်ချစွာ လမ်းလျှောက်ရင်း ရေကစားနိုင်သည့် ယဉ်ကျေးမှု အသစ်တစ်ခုအဖြစ် ထင်ရှားလာပါသည်။

​ရိုးရာမပျက် စတုဒိသာ ကျွေးမွေးလှူဒါန်းမှု

သင်္ကြန်ကာလ၏ လှပသောဓလေ့တစ်ခုမှာ လမ်းတိုင်း၊ မဏ္ဍပ်တိုင်းတွင် မုန့်လုံးရေပေါ်၊ မုန့်လက်ဆောင်းနှင့် ရိုးရာမုန့်များကို စတုဒိသာအဖြစ် စေတနာအပြည့်ဖြင့် ကျွေးမွေးလှူဒါန်း ကြခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ဤသည်မှာ မြန်မာတို့၏ ပေးကမ်းရက်ရောသော စိတ်ဓာတ်ကို ထင်ဟပ်စေ ပါသည်။

​ဘာသာရေးနှင့် ကုသိုလ်ပွဲတော် အနှစ်သာရ

သင်္ကြန်ကာလသည် ပျော်ရွှင်မှုသက်သက် သာမက ဘုရားကျောင်းကန်၊ ဓမ္မာရုံများတွင် ဥပုသ်သီလ ဆောက်တည်ခြင်း၊ သက်ကြီးပူဇော်ပွဲများ ကျင်းပခြင်းတို့ဖြင့် ကုသိုလ်ယူကြသည့် ဘာသာရေး အရလည်း အလွန်လေးနက်သော ကာလဖြစ်ပါသည်။

​အေးမြသော ရေစင်နှင့် မေတ္တာဓာတ်

သင်္ကြန်ရေသည် ပူပြင်းမှုကို အေးမြစေရုံသာမက တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦးအကြားရှိသော အာဃာတများကို ချေဖျက်ပေးသည့် မေတ္တာရေစင်လည်း ဖြစ်ပါသည်။ ရေပက်ခံသူနှင့် ရေပက်သူအကြား ပြုံးရွှင်သော မျက်နှာများက ငြိမ်းချမ်းရေးကို ဖော်ဆောင်နေပါသည်။

​ယဉ်ကျေးမှု ဖျော်ဖြေရေးနှင့် သဘင်ပညာ

သင်္ကြန်မဏ္ဍပ်များတွင် တင်ဆက်ကြသော ယဉ်ကျေးမှုအကအလှများ၊ သံချပ်များမှာ မြန်မာ့ရိုးရာ အနုပညာကို ဖော်ထုတ်ပြသခြင်းဖြစ်ပြီး ပြည်သူတို့၏အသံကို ဖော်ညွှန်းနေသည့် ကြေးမုံပြင်များသဖွယ် တည်ရှိနေပါသည်။

​လူငယ်နှင့် လူကြီးများအကြား အပြန်အလှန် လေးစားမှု

သင်္ကြန်ကာလတွင် လူငယ်များက လူကြီးမိဘများကို ခေါင်းဆေးမင်္ဂလာ ပြုလုပ်ပေးခြင်း၊ ခြေသည်းလက်သည်း ညှပ်ပေးခြင်းဖြင့် ပူဇော်ကြခြင်းမှာ မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု၏ အလွန်လှပသော သက်ကြီးပူဇော်ပွဲ ဓလေ့တစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။

​သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ရေကို တန်ဖိုးထားသုံးစွဲမှု

သင်္ကြန်ကာလအတွင်း ပျော်ရွှင်စွာ ရေကစားကြရာတွင်လည်း ရေကို အလဟဿမဖြစ်စေဘဲ စနစ် တကျ အသုံးချခြင်းနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်သန့်ရှင်းရေးကို အလေးထားခြင်းမှာ ခေတ်မီသော ပြည်သူတို့၏ တာဝန်ဖြစ်ပါသည်။

မိသားစု ပြန်လည်ဆုံစည်းရာ အချိန်အခါ

အဝေးရောက်သားသမီးများ မိသားစုထံ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာကြပြီး မိသားစုစုံစုံလင်လင်ဖြင့် ဆွမ်းလောင်းခြင်း၊ အတူတူ ထမင်းလက်ဆုံစားခြင်းတို့က သင်္ကြန်ကို ပိုမိုနွေးထွေးစေပါသည်။

​တိုင်းရင်းသားတို့၏ ရိုးရာသင်္ကြန်များ

ဗမာလူမျိုးများသာမက ရှမ်း၊ မွန်၊ ရခိုင် စသည့် တိုင်းရင်းသားများ၏ ကိုယ်ပိုင်ဟန်ဖြင့် ကျင်းပသော သင်္ကြန်ပွဲတော်များသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ယဉ်ကျေးမှု စုံလင်မှုကို ပိုမိုတောက်ပစေပါသည်။

​စည်းကမ်းပြည့်ဝသော ပျော်ရွှင်မှု

အစိုးရက သတ်မှတ်ထားသော စည်းကမ်းချက်များကို လိုက်နာကာ ယဉ်ယဉ်ကျေးကျေး ရေကစား ခြင်းဖြင့် မိမိတို့၏ ယဉ်ကျေးမှုအဆင့်အတန်းကို ကမ္ဘာ့အလယ်တွင် မြှင့်တင်နိုင်မည်ဖြစ်ပါသည်။

​စီးပွားရေးနှင့် ဒေသထွက်ကုန်များ အရောင်းအဝယ်သွက်ခြင်း

သင်္ကြန်ကာလတွင် ခရီးသွားလာမှုများပြားခြင်းကြောင့် ဒေသထွက်ကုန်များနှင့် လက်မှုပညာပစ္စည်း များ အရောင်းအဝယ်ကောင်းမွန်ကာ ဒေသခံပြည်သူတို့၏ စီးပွားရေးကိုလည်း တစ်ဖက်တစ်လမ်းမှ အထောက်အကူပြုပါသည်။

​ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာသော သင်္ကြန်

တစ်နိုင်ငံလုံး အတိုင်းအတာဖြင့် ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုများ ကင်းဝေးပြီး အေးချမ်းစွာပျော်ရွှင် နေကြသော မြင်ကွင်းသည် နိုင်ငံတော်က လိုလားသော ငြိမ်းချမ်းရေး၏ အသီးအပွင့်များပင် ဖြစ်ပါသည်။

သို့ပါ၍ တန်ခူးလနှင့် မဟာသင်္ကြန်ပွဲတော်သည် မြန်မာတို့၏ ဘဝ၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် စိတ်ဓာတ်တို့ ပေါင်းစည်းရာ အခါသမယဖြစ်ပါသည်။ နိုင်ငံတော် အစိုးရ၏ အမြော်အမြင်ရှိသော စီစဉ်မှုများ၊ ကျန်းမာ ရေးနှင့် လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ ဂရုပြုမှုများအောက်တွင် ပြည်သူလူထုတစ်ရပ်လုံး စည်းလုံးညီညွတ်စွာဖြင့် ပျော်ရွှင်ကြည်နူးဖွယ်ရာ ဆင်နွှဲနိုင်ကြမည် ဖြစ်ပါသည်။ ပူပြင်းလှသော နွေအပူကို သင်္ကြန်ရေစင်ဖြင့် အေးမြစေသကဲ့သို့ နှစ်ဟောင်းမှ အညစ်အကြေးများကို ဆေးကြောကာ အေးချမ်းသာယာပြီး ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်သော နိုင်ငံတော်ကြီးဆီသို့ ပြည်သူအားလုံး လက်တွဲညီညီဖြင့် လျှောက်လှမ်းနိုင်ကြ ပါစေကြောင်း ဆုမွန်ကောင်းတောင်းအပ်ပါသည်။

MDN

ပူပြင်းလှသော နွေအပူရှိန်အောက်တွင် မြန်မာတို့၏စိတ်နှလုံးကိုအေးမြစေသည့် တန်ခူးလအခါသမယသည် မြန်မာ့ဆယ့်နှစ်လရာသီ၏ အစဦးဖြစ်သကဲ့သို့ နှစ်ဟောင်းမှ အညစ်အကြေးများကို ဆေးကြောသန့်စင်ကာ နှစ်သစ်သို့ကူးပြောင်းသည့် မင်္ဂလာရှိသော အချိန်ကာလလည်း ဖြစ်ပါသည်။ တန်ခူးလ၏ ထူးခြားချက်မှာ သဘာဝတရား၏ အလှတရားများဖြစ်သော ပိတောက်ရွှေဝါတို့ ဖူးပွင့်ဝေဆာခြင်းနှင့်အတူ မြန်မာတို့၏ ယဉ်ကျေးမှုအစဉ်အလာ ကြီးမားလှသည့် မဟာသင်္ကြန်ပွဲတော်ကြီးကို ခမ်းနားထည်ဝါစွာ ကျင်းပခြင်းပင်ဖြစ်သည်။

​တန်ခူးလ၏ သဘာဝအလှနှင့် နွေဦးအငွေ့အသက်

တန်ခူးလသည် နွေရာသီ၏အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ရှိလာသောကာလဖြစ်သော်လည်း သစ်ရွက်ဟောင်းများကြွေကျကာ သစ်ရွက်နုလေးများဝေဆာလာခြင်းက ဘဝသစ်ကိုဖော်ဆောင်နေသကဲ့သို့ ရှိပါသည်။ လေရူးသုန်သုန် တိုက်ခတ်မှုနှင့်အတူ ဥသြငှက်၏ တွန်ကျူးသံတို့က သင်္ကြန်ကာလရောက်ရှိတော့မည့် အချက်ပေးခေါင်းလောင်းသံများအဖြစ် မြန်မာတို့၏နားထဲတွင် ချိုမြိန်စွာ ကြားယောင်နေစေပါသည်။

​ရွှေဝါရောင် ပိတောက်နှင့် သင်္ကြန်ဝိညာဉ်

မြန်မာတို့၏ မြတ်နိုးရာ ပိတောက်ရွှေဝါပန်းတို့သည် တန်ခူးလ၏ မိုးဦးဖြောက်ဖြောက်နှင့်အတူ တစ်ပြိုင်နက်တည်း ဖူးပွင့်ကြပါသည်။ ပိတောက်နံ့သည် ရိုးရာသင်္ကြန်၏ ဝိညာဉ်ဖြစ်ပြီး လမ်းဘေးဝဲယာတွင် ပိတောက်ပန်းကိုင်ကာ ရေကစားနေကြသောမြင်ကွင်းမှာ မည်သည့်ပန်းချီကားနှင့်မျှ နှိုင်းယှဉ်၍မရနိုင်အောင် လှပလွန်းလှပါသည်။

​နှစ်သစ်ကူး အကူးအပြောင်းနှင့် စိတ်ဓာတ်သစ်

သင်္ကြန်သည် နှစ်ဟောင်းမှအညစ်အကြေး၊ အမုန်းတရားနှင့် မကောင်းသော ကံကြမ္မာများကို ရေစင်သွန်းလောင်း၍ ဆေးကြောသန့်စင်သည့် ကာလဖြစ်ပါသည်။ နှစ်သစ်သို့ ကူးပြောင်းချိန်တွင် လူတိုင်းသည် စိတ်သစ်၊ လူသစ်၊ ခွန်အားသစ်တို့ဖြင့် ရှေ့ဆက်နိုင်ရန် ပြင်ဆင်ကြသည့် မင်္ဂလာရှိသော အပြောင်းအလဲတစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။

​နိုင်ငံတော်၏ အစီအစဉ်ဖြင့် စည်ကားသိုက်မြိုက်သော သင်္ကြန်

ယခုနှစ် သင်္ကြန်ကာလတွင် နိုင်ငံတော်အစိုးရအနေဖြင့် ပြည်သူလူထုတစ်ရပ်လုံး စိတ်အေး ချမ်းသာစွာပျော်ရွှင်နိုင်စေရန်အတွက် တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် မဏ္ဍပ်ကြီးများ၊ လမ်းလျှောက်သင်္ကြန်များနှင့် ဖျော်ဖြေရေးအစီအစဉ်များကို စနစ်တကျစီစဉ် ဆောင်ရွက်ပေးထားပါသည်။

​အန္တရာယ်ကင်းကင်း ဆင်နွှဲနိုင်ရေး ဦးစားပေး ဆောင်ရွက်မှု

အစိုးရအနေဖြင့်ပြည်သူများ သင်္ကြန်ကာလအတွင်း မတော်တဆထိခိုက်မှုများ မရှိစေရန်နှင့် လုံခြုံစိတ်ချစွာ ရေကစားနိုင်ရန်အတွက် လုံခြုံရေးနှင့် စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေးလုပ်ငန်းများကို မြို့ကြီးများအလိုက် အထူးအလေးထား စီမံထားရှိပါသည်။

​ကျန်းမာရေးအသိဖြင့် ပျော်ရွှင်သော သင်္ကြန်

အပူဒဏ်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သော ကျန်းမာရေးပြဿနာများကိုကာကွယ်နိုင်ရန် ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနမှ အသိပညာပေးမှုများ ပြုလုပ်လျက်ရှိသကဲ့သို့ သင်္ကြန်မဏ္ဍပ်များတွင်လည်း ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုအဖွဲ့များ အသင့်ရှိနေစေရန် စီစဉ်ထားခြင်းက ပြည်သူတို့အတွက် အားကိုးရာတစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။

​တစ်နိုင်ငံလုံး အတိုင်းအတာဖြင့် ညီညွတ်စွာ ရေကစားကြခြင်း

ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီးအသီးသီးရှိ မြို့ရွာများတွင် တိုင်းရင်းသားညီအစ်ကိုမောင်နှမများအားလုံး တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ချစ်ခင်ရင်းနှီးစွာ ရေပက်ဖျန်းကြခြင်းက မြန်မာ့စည်းလုံးညီညွတ်မှုကို ပြသနေသည့် ပြယုဂ်တစ်ခုပင် ဖြစ်ပါသည်။

​လမ်းလျှောက်သင်္ကြန်၏ ခေတ်မီဆန်းသစ်သော အလှတရား

မြို့ကြီးများတွင် စည်ကားသိုက်မြိုက်စွာကျင်းပသည့် လမ်းလျှောက်သင်္ကြန်များသည် မိသားစုများ၊ သူငယ်ချင်းများစုပေါင်းကာ လုံခြုံစိတ်ချစွာ လမ်းလျှောက်ရင်း ရေကစားနိုင်သည့် ယဉ်ကျေးမှုအသစ်တစ်ခုအဖြစ် ထင်ရှားလာပါသည်။

​ရိုးရာမပျက် စတုဒိသာ ကျွေးမွေးလှူဒါန်းမှု

သင်္ကြန်ကာလ၏ လှပသောဓလေ့တစ်ခုမှာ လမ်းတိုင်း၊ မဏ္ဍပ်တိုင်းတွင် မုန့်လုံးရေပေါ်၊ မုန့်လက်ဆောင်းနှင့် ရိုးရာမုန့်များကို စတုဒိသာအဖြစ် စေတနာအပြည့်ဖြင့် ကျွေးမွေးလှူဒါန်းကြခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ဤသည်မှာ မြန်မာတို့၏ ပေးကမ်းရက်ရောသော စိတ်ဓာတ်ကို ထင်ဟပ်စေ ပါသည်။

​ဘာသာရေးနှင့် ကုသိုလ်ပွဲတော် အနှစ်သာရ

သင်္ကြန်ကာလသည် ပျော်ရွှင်မှုသက်သက်သာမက ဘုရားကျောင်းကန်၊ ဓမ္မာရုံများတွင် ဥပုသ်သီလဆောက်တည်ခြင်း၊ သက်ကြီးပူဇော်ပွဲများ ကျင်းပခြင်းတို့ဖြင့်ကုသိုလ်ယူကြသည့် ဘာသာရေးအရလည်း အလွန်လေးနက်သောကာလဖြစ်ပါသည်။

​အေးမြသော ရေစင်နှင့် မေတ္တာဓာတ်

သင်္ကြန်ရေသည် ပူပြင်းမှုကို အေးမြစေရုံသာမက တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦးအကြားရှိသော အာဃာတများကို ချေဖျက်ပေးသည့် မေတ္တာရေစင်လည်း ဖြစ်ပါသည်။ ရေပက်ခံသူနှင့် ရေပက်သူအကြား ပြုံးရွှင်သောမျက်နှာများက ငြိမ်းချမ်းရေးကို ဖော်ဆောင်နေပါသည်။

​ယဉ်ကျေးမှု ဖျော်ဖြေရေးနှင့် သဘင်ပညာ

သင်္ကြန်မဏ္ဍပ်များတွင် တင်ဆက်ကြသော ယဉ်ကျေးမှုအကအလှများ၊ သံချပ်များမှာ မြန်မာ့ရိုးရာအနုပညာကို ဖော်ထုတ်ပြသခြင်းဖြစ်ပြီး ပြည်သူတို့၏အသံကို ဖော်ညွှန်းနေသည့် ကြေးမုံပြင်များသဖွယ် တည်ရှိနေပါသည်။

​လူငယ်နှင့် လူကြီးများအကြား အပြန်အလှန် လေးစားမှု

သင်္ကြန်ကာလတွင် လူငယ်များက လူကြီးမိဘများကို ခေါင်းဆေးမင်္ဂလာ ပြုလုပ်ပေးခြင်း၊ ခြေသည်းလက်သည်း ညှပ်ပေးခြင်းဖြင့် ပူဇော်ကြခြင်းမှာ မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု၏ အလွန်လှပသော သက်ကြီးပူဇော်ပွဲ ဓလေ့တစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။

​သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ရေကို တန်ဖိုးထားသုံးစွဲမှု

သင်္ကြန်ကာလအတွင်း ပျော်ရွှင်စွာ ရေကစားကြရာတွင်လည်း ရေကိုအလဟဿမဖြစ်စေဘဲစနစ် တကျအသုံးချခြင်းနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်သန့်ရှင်းရေးကို အလေးထားခြင်းမှာ ခေတ်မီသော ပြည်သူတို့၏ တာဝန်ဖြစ်ပါသည်။

မိသားစု ပြန်လည်ဆုံစည်းရာ အချိန်အခါ

အဝေးရောက်သားသမီးများ မိသားစုထံ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာကြပြီး မိသားစု စုံစုံလင်လင်ဖြင့် ဆွမ်းလောင်းခြင်း၊ အတူတူ ထမင်းလက်ဆုံစားခြင်းတို့က သင်္ကြန်ကိုပိုမိုနွေးထွေးစေပါသည်။

​တိုင်းရင်းသားတို့၏ ရိုးရာသင်္ကြန်များ

ဗမာလူမျိုးများသာမက ရှမ်း၊ မွန်၊ ရခိုင် စသည့် တိုင်းရင်းသားများ၏ ကိုယ်ပိုင်ဟန်ဖြင့်ကျင်းပသော သင်္ကြန်ပွဲတော်များသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ယဉ်ကျေးမှုစုံလင်မှုကို ပိုမိုတောက်ပစေပါသည်။

​စည်းကမ်းပြည့်ဝသော ပျော်ရွှင်မှု

အစိုးရက သတ်မှတ်ထားသော စည်းကမ်းချက်များကိုလိုက်နာကာ ယဉ်ယဉ်ကျေးကျေး ရေကစားခြင်းဖြင့် မိမိတို့၏ ယဉ်ကျေးမှုအဆင့်အတန်းကို ကမ္ဘာ့အလယ်တွင် မြှင့်တင်နိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။

​စီးပွားရေးနှင့် ဒေသထွက်ကုန်များ အရောင်းအဝယ်သွက်ခြင်း

သင်္ကြန်ကာလတွင် ခရီးသွားလာမှုများပြားခြင်းကြောင့် ဒေသထွက်ကုန်များနှင့် လက်မှုပညာပစ္စည်းများ အရောင်းအဝယ်ကောင်းမွန်ကာ ဒေသခံပြည်သူတို့၏ စီးပွားရေးကိုလည်း တစ်ဖက်တစ်လမ်းမှ အထောက်အကူပြုပါသည်။

​ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာသော သင်္ကြန်

တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုများကင်းဝေးပြီး အေးချမ်းစွာ ပျော်ရွှင်နေကြသော မြင်ကွင်းသည် နိုင်ငံတော်က လိုလားသော ငြိမ်းချမ်းရေး၏ အသီးအပွင့်များပင် ဖြစ်ပါသည်။

သို့ပါ၍ တန်ခူးလနှင့် မဟာသင်္ကြန်ပွဲတော်သည် မြန်မာတို့၏ ဘဝ၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် စိတ်ဓာတ်တို့ ပေါင်းစည်းရာ အခါသမယဖြစ်ပါသည်။ နိုင်ငံတော်အစိုးရ၏ အမြော်အမြင်ရှိသော စီစဉ်မှုများ၊ ကျန်းမာရေးနှင့် လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ ဂရုပြုမှုများအောက်တွင် ပြည်သူလူထုတစ်ရပ်လုံး စည်းလုံးညီညွတ်စွာဖြင့် ပျော်ရွှင်ကြည်နူးဖွယ်ရာ ဆင်နွှဲနိုင်ကြမည်ဖြစ်ပါသည်။ ပူပြင်းလှသော နွေအပူကို သင်္ကြန်ရေစင်ဖြင့် အေးမြစေသကဲ့သို့ နှစ်ဟောင်းမှအညစ်အကြေးများကို ဆေးကြောကာ အေးချမ်းသာယာပြီး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်သော နိုင်ငံတော်ကြီးဆီသို့ ပြည်သူအားလုံး လက်တွဲညီညီဖြင့် လျှောက်လှမ်းနိုင်ကြပါစေကြောင်း ဆုမွန်ကောင်းတောင်းအပ်ပါသည်။ ။

moi

Photo: Gemini

‘သင်္ကြန်’ဟူသည် သက္ကတဘာသာ ‘သင်္ကရန္တိ’မှ ဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်ပြီး ‘ကူးပြောင်းခြင်း’ ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ သက္ကရာဇ် ဦးခေါင်းပြောင်းခြင်း၊ နှစ်ဟောင်းမှ နှစ်သစ်သို့ကူးပြောင်းခြင်း၊ တနင်္ဂနွေဂြိုဟ်(နေမင်း) မိန်ရာသီအဆုံးမှ မိဿရာသီအစသို့ ကူးပြောင်းခြင်း စသည်ဖြင့် သင်္ကြန်၏အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုနိုင်သည်။

နေသည် ကောင်းကင်ရှိ မိဿရာသီအစမှတ်မှ နေပတ်လမ်းကြောင်းတစ်လျှောက် ၁၂ ရာသီစက်ကို ၃၆၀ ဒီဂရီ တစ်ပတ်အပြည့်လှည့်ပတ်ရာကာလသည် တစ်နှစ်ပြည့်ချိန်ပင်ဖြစ်သည်။ သူရိယသိဒ္ဓန္တကျမ်းအရ ၃၆၅ ရက် ၆ နာရီ ၁၂ မိနစ် ၃၇ စက္ကန့်ခန့်တွင် နေသည် ရာသီစက်ကို ပျမ်းမျှနေသွားနှုန်းအားဖြင့် တစ်ပတ်ပတ်မိသည်။ မြန်မာပြက္ခဒိန်တွင် ယမန်နှစ် မဟာသင်္ကြန်အတက်နေ့ အတာတက်ချိန်မှ ယခုနှစ် မဟာသင်္ကြန်အတက်နေ့ အတာတက်ချိန် အကြား ၃၆၅ ရက် ၆ နာရီ ၁၂ မိနစ် ၃၇ စက္ကန့်ခန့် အစဉ်အမြဲကွာခြားသည်။

စင်စစ်အားဖြင့် နေသည် နာရီစက္ကန့်လက်တံကဲ့သို့ တချပ်ချပ်နှင့် ၁၂ ရာသီစက်ကို ပျမ်းမျှအသွား နှုန်းအတိုင်း ပုံသေသွားနေသည်မဟုတ်။ ရာသီစက်ဝန်း၏ အချို့နေရာများတွင် ပျမ်းမျှအသွားနှုန်း ထက်ပို၍လျင်မြန်စွာသွားပြီး အချို့နေရာများတွင် ပျမ်းမျှနှုန်းထက် ပို၍နှေးသွားသည်။ မဟာသင်္ကြန် အတက်နေ့အတာတက်ချိန်တွင်နေသည် ပျမ်းမျှနှုန်းအားဖြင့် မိန်ရာသီအဆုံးမှ မိဿရာသီအစသို့ ကူးပြောင်းသည်မှန်သော်လည်း ကောင်းကင်တွင် လက်တွေ့မျက်မြင်အားဖြင့် ကူးပြောင်းသောနေ့နှင့် အချိန်မှာ မဟာသင်္ကြန်အကျနေ့ သင်္ကြန်ကျချိန်ဖြစ်သည်။

တစ်နည်းဆိုသော် မဟာသင်္ကြန်အကျနေ့ သင်္ကြန်ကျချိန်တွင် နေသည်ကောင်းကင်ရှိ မိဿရာသီဦး အမှတ်နေရာသို့ ကူးပြောင်းရောက်ရှိလာခြင်းဖြစ်သည်။ ယနေ့ကာလတွင် မဟာသင်္ကြန်အကျနေ့ သင်္ကြန်ကျချိန်မှ မဟာသင်္ကြန်အတက်နေ့ အတာတက်ချိန်အကြား ၂ ရက် ၄ နာရီ ၄ မိနစ်နှင့် ၄၁ စက္ကန့်ခန့်ကွာခြားသည်။ တစ်နည်းဆိုသော် ကောင်းကင်တွင် နေသည် မိဿရာသီအစမှတ်သို့ အမှန်တကယ်ရောက်ရှိချိန်သည် ပျမ်းမျှနေရောက် ချိန်ထက် ၂ ရက် ၄ နာရီ ၄ မိနစ်နှင့် ၄၁ စက္ကန့်ခန့်စောကြောင်း သိရှိနိုင်သည်။

အခြားသောပြက္ခဒိန်များတွင် ကောင်းကင်တွင်နေသည် မိဿရာသီအစမှတ်သို့ အမှန်တကယ် ရောက်ရှိချိန်တွင် နှစ်ဟောင်းကုန်ဆုံး၍ နှစ်သစ်ကူးကြသော်လည်း မြန်မာပြက္ခဒိန်တွင်မူ သင်္ကြန်အကျနေ့အဖြစ်သာ သတ်မှတ်သုံးစွဲကြသည်။ နေမင်းပျမ်းမျှအသွားနှုန်းအရ မိဿရာသီအစမှတ်သို့ ရောက်ရှိချိန် (မဟာသင်္ကြန်အတက်နေ့ အတာတက်ချိန်)အပြီး နောက်တစ်ရက်မှသာ နှစ်သစ်သို့ရောက်ရှိခြင်းသည်လည်း မြန်မာတို့၏ ကိုယ်ပိုင်နှစ်သစ်ကူးပြောင်းပုံ ယဉ်ကျေးမှုပင်ဖြစ်သည်။

မဟာသင်္ကြန်အကျနေ့ သင်္ကြန်ကျချိန်နှင့် အတက်နေ့အတာတက်ချိန်တို့အကြား ၂ ရက် ၄ နာရီ ၄ မိနစ်နှင့် ၄၁ စက္ကန့်ခန့် ကွာခြားသည်ဖြစ်ရာ သင်္ကြန်ကျချိန်ပေါ်မူတည်၍ အကြတ်ရက် ၁ ရက် သို့မဟုတ် ၂ ရက်ဖြစ်နိုင်သည်။ မဟာသင်္ကြန်ကျချိန်သည် မြန်မာစံတော်ချိန် ည ၇ နာရီ ၅၅ မိနစ် ၂၀ စက္ကန့်နှင့် ည ၁၂ နာရီအကြားဖြစ်လျှင် သင်္ကြန်အကြတ် ၂ ရက်ဖြစ်ပေါ်သည်။ သို့ဖြစ်၍ သင်္ကြန်အကြတ် ၂ ရက်ဖြစ်ခြင်းသည် ဝါထပ်ခြင်း၊ ရက်ငင်ခြင်းတို့ကြောင့်မဟုတ်ဘဲ သင်္ကြန်ကျချိန်နှင့်သာ သက်ဆိုင်ကြောင်း မှတ်သားရမည်ဖြစ်သည်။

မဟာသင်္ကြန်ကာလများဖြစ်သည့် သင်္ကြန်အကျနေ့ရက်၊ သင်္ကြန်အကြတ်နေ့ရက်နှင့် သင်္ကြန်အတက်နေ့ရက်တို့သည် နှစ်ဟောင်း၏ အဆုံးနေ့ရက်များဖြစ်ကြ၍ သက္ကရာဇ်ဟောင်းနှင့်သာ တွဲဖက်၍သုံးစွဲကြသည်။ နှစ်ဆန်း(၁)ရက်နေ့သည် နှစ်သစ်၏ အဦးအစရက်ဖြစ်သောကြောင့် သက္ကရာဇ်သစ်နှင့် တွဲဖက်သုံးစွဲသည်။ ထို့အပြင် တန်ခူး သို့မဟုတ် ကဆုန်လသည် နှစ်ဆန်း(၁)ရက်မတိုင်မီဖြစ်ပါက နှောင်းတန်ခူး သို့မဟုတ် နှောင်းကဆုန်လအဖြစ်ရေးကြသည်။ တစ်ဖန် နှစ်ဆန်း(၁)ရက်မှစ၍ ဦးတန်ခူး သို့မဟုတ် ဦးကဆုန်ဟု ရေးသည်။

ဥပမာအားဖြင့် ခရစ် ၂၀၂၆ ဧပြီ ၁၆ ရက် ကြာသပတေးနေ့သည် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၇ ခုနှစ် နှောင်းကဆုန်လဆန်း(၁)ရက် မဟာသင်္ကြန်အတက်နေ့ဖြစ်သည်။ ခရစ် ၂၀၂၆ ဧပြီ ၁၇ ရက် သောကြာနေ့သည် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၈ ခုနှစ် ဦးကဆုန်လဆန်း (၂)ရက် နှစ်ဆန်း(၁)ရက်နေ့ဖြစ်သည်။

‘အတာ’သည် နှစ်ဟောင်းကုန်ဆုံး၍ နှစ်သစ်သို့ ကူးပြောင်းချိန်ကို ခေါ်ဆိုသည်ဖြစ်ရာ ၁၃၈၇ ခုနှစ် အတာသင်္ကြန်သည် ၁၃၈၇ ခုနှစ် နှစ်ဟောင်းကုန်ဆုံး၍ ၁၃၈၈ ခုနှစ် နှစ်သစ်သို့ ကူးပြောင်းသောကာလဟု အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုကြရမည်ဖြစ်ပါသည်။ ။

moi

     နိုင်ငံတိုင်း၊  လူမျိုးတိုင်းတွင် နှစ်သစ်ကူးပွဲတော်ကိုယ်စီရှိကြရာ   ဘာသာဓလေ့ကို  အခြေခံသည့် ပွဲတော်၊  နေထိုင်မှုစနစ်ကိုအခြေခံသည့်  ပွဲတော်၊ ပုဂ္ဂလိကမိသားစုသဘောကို  အခြေခံသည့်ပွဲတော် နှင့် လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းကို အခြေခံသည့် ပွဲတော်ဟူ၍ အမျိုးမျိုးအဖုံဖုံကွဲပြားကြသည်။  မြန်မာနိုင်ငံ၏ နှစ်သစ်ကူးသင်္ကြန်ပွဲတော်သည် လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းတစ်ခုလုံးကို ဗဟိုပြုသည့် ပွဲတော်အမျိုးအစားဖြစ်သည်။ မြန်မာ့နှစ်သစ်ကူးသင်္ကြန်တွင် လူမျိုးမရွေး၊ ဘာသာမရွေး၊   လူတန်းစားမရွေး   ပါဝင်ဆင်နွှဲပျော်ရွှင်လေ့ရှိကြသည်။ သင်္ကြန်ပွဲတော်သည် မြန်မာနိုင်ငံအပါအဝင် အရှေ့တောင်အာရှ နိုင်ငံအတော်များများတွင် နှစ်သစ်ကိုကြိုဆိုသည့်အနေဖြင့် ကျင်းပသည့်ပွဲတော်ဖြစ်သည်။

သင်္ကြန်ပွဲတော်၏အနှစ်သာရ

    “မြနန္ဒာ x x နေညိုညိုရစ်ကာသန်းတော့ x ရွှေမန်းတောင်ရိပ် တူတူခိုမယ် ပျိုဖြူတွေရယ် x မျှော်ခင်းလေး သာပါဘိတယ် နိမိတ်ကောင်းယူမယ် နှစ်ကူးသင်္ကြန်တော်ဝယ်”  ဆိုသည့်  သီချင်းသံ များ  ပျံ့လွင့်လာလျှင်  မြန်မာ့ရိုးရာနှစ်သစ်ကူး သင်္ကြန်ခါရောက်ပြီဟု အလိုလိုသိနိုင်သည်။ သင်္ကြန် ဆိုသည်မှာ“ကူးပြောင်းခြင်း”၊ “ပြောင်းရွှေ့လာခြင်း”ဟုအဓိပ္ပာယ်ရသည့် ပါဠိဘာသာသင်္ကန္တ၊ သက္ကတ ဘာသာ သင်္ကြန္တတို့မှ တိုက်ရိုက်မြန်မာမှုပြုထားခြင်းဖြစ်သည်။   မြန်မာ့နှစ်ကူးသင်္ကြန်ပွဲတော်တွင် နှစ်ဟောင်းကိုစွန့်ကာ နှစ်သစ်ကို ကူးပြောင်းသည့်အခါသမယတွင် နှစ်ဟောင်းမှ အညစ်အကြေးများ ကင်းစင်အောင် ရေစင်သွန်းလောင်းသည် ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ဖြင့် ဆင်နွှဲကြသည်။

သင်္ကြန်ပွဲတော်၏ အသွင်သဏ္ဌာန်

     သင်္ကြန်ရေသဘင်ပွဲသည်   သာကီဝင်တို့၏ဓလေ့မှကူးစက်လာသည်ဟုဆိုနိုင်သည်။ ထိုမှ တကောင်းခေတ်၊  ပုဂံခေတ်တို့မှ  လက်ဆင့်ကမ်း သယ်ဆောင်ကာ ယနေ့ကာလအထိ မြန်မာတို့၏ နှစ်သစ်ကူးပွဲတော်အဖြစ် တည်ရှိနေခဲ့သော ဓလေ့ဖြစ်သည်။    မြန်မာ့ရိုးရာပွဲတော်များထဲတွင် အကြီးမားဆုံးနှင့်   အထင်ရှားဆုံးသော   ပွဲတော်တစ်ခုလည်းဖြစ်သည်။   သင်္ကြန်ရေသဘင်ပွဲသည် ခေတ်ကာလ အခြေအနေအပေါ်မူတည်ကာ အသွင်သဏ္ဌာန်အမျိုးမျိုးကွဲပြားပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။ ရှေးမြန်မာဘုရင်များသည် နှစ်သစ်ကူးပွဲတော်ကို ယဉ်ကျေးသိမ်မွေ့စွာဖြင့် သပြေခက်နှင့် နံ့သာရည်များ ပက်ဖျန်း၍     ဆင်ယင်ကျင်းပခဲ့ကြသည်။ သင်္ကြန်ကာလတွင် လူပျိုကာလသားများက ရေပက်ကစားကြသလို သက်ကြီးရွယ်အိုများနှင့် အပျိုကာလသမီးတို့ကလည်း  ဘုရားသွား၊ သီလယူခြင်းဖြင့် ကုသိုလ်ပြုကြလေ့ရှိသည်။   သင်္ကြန်ကာလတွင် အပျော်ကြူးစွာ ရေကစားခြင်းကြောင့် နောက်ဆက်တွဲ ပြဿနာများဖြစ်တတ်ပုံကို  သမိုင်းတွင်ထင်ရှားစွာတွေ့မြင်နိုင်သည်။ ပုဂံခေတ်နောက်ဆုံးမင်းဆက် နရသီဟပတေ့မင်းလက်ထက်တွင် အသက်အငယ်ဆုံး မိဖုရားစောလုံကို ဘုရင်နရသီဟပတေ့နှင့် ကျန်သည့်မိဖုရားများက ရေမွန်းအောင် ရေပက်ကစားကြသဖြင့် မိဖုရားစောလုံက အငြိုးထားကာ ဘုရင်၏ပွဲတော်အုပ်အတွင်း အဆိပ်ခတ်သည်အထိ ရုပ်ဆိုးအကျည်းတန်သည့်     အဖြစ်အပျက်ရှိခဲ့သည်။ 

“နှစ်အကူး xxx ရွှင်မြူးလေတဲ့သင်္ကြန်” ဆိုသည့်အတိုင်းပင် သင်္ကြန်အခါသမယတွင် ပျော်တတ်သူတို့က ရေပက်ကစားခြင်းအပြင် အိုးမဲသုတ်ခြင်း စသည့်ကျီစားမှုများလည်းပြုတတ်ကြသည်။

ယခုခေတ်တွင်မူ   မြို့ကြီးများတွင်  ရေပက်မဏ္ဍပ်များဆောက်လုပ်ကာ အတီး၊ အမှုတ်၊ အက၊ အခုန်များဖြင့် ဖျော်ဖြေခြင်း၊ ရေပိုက်များဖြင့် ရေပက်ကစားခြင်းများပြုလုပ်ကြသည်။    သင်္ကြန်တွင် ရေပက်ခံထွက်သူများကလည်း အမျိုးအစားစုံသော ကားများပေါ်တွင်    ရောင်စုံအဝတ်အစားများဖြင့် ပျော်ရွှင်မြူးတူးစွာ မြို့အနှံ့ ရေပက်ခံထွက်ကြသည်။ နယ်မြို့များတွင်မူ  စက်ဘီး၊ ဆိုင်ကယ်များဖြင့် ရေပက်ခံထွက်ကြသည်။  အချို့သောကျေးလက်တောရွာများတွင်မူ နွားလှည်းများပေါ်တွင် ရေစည် များတင်ဆောင်ကာ ရေပက်ကစားကြသည့်ဓလေ့များ ယခုတိုင်ရှိနေသေးပေသည်။

သင်္ကြန်ရေသဘင်ပွဲတော်ကို ဗမာတိုင်းရင်းသားများသာမက အခြားသော တိုင်းရင်းသားများကလည်း မိမိတို့ရိုးရာဓလေ့အတိုင်း ဆင်ယင်ကျင်းပလေ့ရှိသည်။   ထိုအထဲတွင်  ရခိုင်တိုင်းရင်းသားတို့၏သ င်္ကြန်ပွဲမှာ ထင်ရှားသည်။ ရခိုင်တိုင်းရင်းသားတို့သည်   သစ်ထွင်းလှေများထဲတွင် ရေထည့်ကာ လူပျို၊  အပျိုတို့ကို  တစ်ဖက်တစ်ချက်စီမှနေ၍ ရေပက်ကစားကြခြင်းဖြစ်သည်။  တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး မောင်ရင်းနှမသဖွယ် ချစ်ခင်စွာ  နှစ်ကူးပွဲတော်ကို ဆင်နွှဲကြသည်။

သင်္ကြန်ပွဲတော်နှင့်အစားအစာ

    သင်္ကြန်နှင့်အတူပါဝင်လာသည့် သင်္ကြန်အစားအစာတစ်မျိုးမှာ မုန့်လုံးရေပေါ်ဖြစ်သည်။ မုန့်နှစ်အတွင်း ထန်းလျက်ခဲများထည့်ကာ လုံးဝန်းအောင်ပြုလုပ်ပြီး ရေနှင့်ပြုတ်ထားသည့် မုန့်လုံးရေပေါ်ကို အုန်းသီးများများနှင့်   စားရသည်က  သင်္ကြန်ရေစိုစိုတွင် တစ်သက်မမေ့စရာ အရသာပင်ဖြစ်သည်။ သင်္ကြန်ကာလတွင်  မြို့တိုင်း၊  ရွာတိုင်း၊  လမ်းတိုင်းတွင် မုန့်လုံးရေပေါ်စတုဒိသာကျွေးသည့်   ပုံရိပ်များကို အထင်းသား   တွေ့မြင်နိုင်သည်။   သင်္ကြန်နှင့် မုန့်လုံးရေပေါ်မှာ ခွဲခြားမရသော အမှတ်သင်္ကေတ များပင်ဖြစ်သည်။ ထိုအထဲတွင်မှ မွန်တိုင်းရင်းသားတို့၏   သင်္ကြန်ထမင်းမှာလည်း   ထင်ရှားသည်။ ရေဆမ်းထားသည့် ထမင်းကို ငါးခြောက်ထောင်းကြော် မွမွရွရွနှင့် တွဲဖက်စားသောက်ရသည်မှာ တစ်မျိုးထူးခြားသော အရသာဖြစ်ပြီး သင်္ကြန်၏ နိမိတ်ပုံနှင့် အပ်စပ်မှုရှိသည့် အစားအစာတစ်မျိုးဖြစ်သည်။

သင်္ကြန်ပွဲတော်နှင့်ရာသီပန်း

    သင်္ကြန်ကာလတွင် ပွင့်လေ့ရှိသည့် ရာသီပန်းမှာ ပိတောက်ပန်းပင်ဖြစ်သည်။     နွေရာသီတွင် ငုဝါပန်းတို့ ပွင့်လေ့ရှိသော်လည်း ပိတောက်ပန်းမှာ သင်္ကြန်အကြိုလက်ဆေးမိုးရွာမှ    ပွင့်လေ့ရှိပြီး သင်္ကြန်ကာလအတွင်းတွင်သာ အများဆုံးပွင့်သည့် ပန်းဖြစ်သည့်အတွက်    သင်္ကြန်နှင့်ပိတောက်မှာ ခွဲခြား၍မရသလိုပင်ဖြစ်ခဲ့သည်။   ပိတောက်ကို သင်္ကြန်၏   နိမိတ်ပုံသင်္ကေတအဖြစ်ပင်   ထားရှိ ခဲ့ကြသည်။ ရေစိုစိုတွင် ပိတောက်ပန်းတဝင့်ဝင့်နှင့် အလှတင့်နေသော    မြန်မာလှပျိုဖြူလေးများမှာ မြင်သူတိုင်း  ရင်အေးစရာဖြစ်ခဲ့သည်။  ရာသီဥတုပြောင်းလဲလာသည့်ကာလများတွင်မူ  ပိတောက် ပန်းများသည်လည်း     ပွင့်သည့်အချိန်ကာလအနည်းငယ် ရွေ့လျားမှုရှိခဲ့သော်လည်း ပိတောက်ပန်း အများစုမှာ  သင်္ကြန်ကာလတွင် ပွင့်ကြမြဲဖြစ်သည်။

သင်္ကြန်ပွဲတော်နှင့်ဘာသာရေး

     သင်္ကြန်ကာလတွင် တရားစခန်းများ အများဆုံးဖွင့်လှစ်ပြီး သင်္ကြန်ပိတ်ရက်အတွင်း တရားအားထုတ်ကြသည်။ သင်္ကြန်ကာလအတွင်း သက်ကြီးရွယ်အိုများနှင့်   ဘာသာရေးလေ့လာလိုက်စားသူများက ဘုရားကျောင်းကန်များတွင် သီလယူခြင်း၊ ဥပုသ်သီတင်းဆောက်တည်ခြင်းများ ပြုလေ့ရှိကြသည်။ ထို့ပြင် သင်္ကြန်ကာလအတွင်း စတုဒိသာကျွေးမွေးခြင်း၊ နှစ်သစ်ကူးတွင် သက်ကြီးရွယ်အိုများအား ခေါင်းလျှော်ခြင်း၊ လက်သည်း၊ ခြေသည်းလှီးခြင်း၊ တိရစ္ဆာန်များအား ဘေးမဲ့လွှတ်ခြင်းတို့ဖြင့် ကုသိုလ်ယူကြလေ့ရှိသည်။

သင်္ကြန်ပွဲတော်နှင့်အနုပညာ

     သင်္ကြန်ကာလတွင်  သင်္ကြန်ပုံရိပ်ကို  ထင်ဟပ်စေသော သီချင်းများ ဖွဲ့နွဲ့သီဆိုလေ့ရှိသလို သင်္ကြန်ကာလကို အခြေပြုသည့် ရုပ်ရှင်များလည်း ရိုက်ကူးထုတ်လွှင့်လေ့ရှိကြသည်။ ထို့ပြင် သင်္ကြန်အကနှင့် သင်္ကြန်သံချပ်များကလည်း   သင်္ကြန်၏ပုံရိပ်ကို ပိုမိုပေါ်လွင်စေသည်။ “တူးပို့ တူးပို့” တီးလုံးသံကြားလျှင်ပင် မြန်မာလူမျိုးတို့၏ စိတ်တွင် သင်္ကြန်၏အရသာကို ထိတွေ့ခံစားမိကြသည်။ သင်္ကြန်သီချင်းများထဲတွင် မြို့မငြိမ်း၏ သင်္ကြန်တေးသီချင်းများမှာ ထင်ရှားသည်။   “မြနန္ဒာ”၊    “မန်းမြို့သူဇာမေ”၊ “ရှာပုံတော် မင်းသားကြီး” စသည့် တေးသီချင်းများမှာ သင်္ကြန်ကာလတိုင်း မရိုးနိုင်အောင် ဆိုကြတီးကြကကြသည့်သီချင်းများဖြစ်သည်။

သင်္ကြန်ပွဲတော်နှင့်အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများ

     ထိုင်း၊ အိန္ဒိယ၊ လာအို၊ ဗီယက်နမ်၊ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံများနှင့်ယူနန်   စသည့်ဒေသများတွင်လည်း ရေသဘင်ပွဲတော်များ ဆင်နွှဲလေ့ရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင်လည်း ပြောင်းလဲလာသည့် နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေးစနစ်များကြောင့်   နိုင်ငံခြားသားဧည့်သည်များ လာရောက်လည်ပတ်ကြသည့်အတွက်  မြန်မာ့ရိုးရာနှစ်သစ်ကူး သင်္ကြန်ပွဲတော်တွင် နိုင်ငံခြားသားခရီးသွားများ ပါဝင်ဆင်နွှဲမှု များပြားလာသည်ကို တွေ့ရသည်။ ထို့ကြောင့် မိမိတို့လူမျိုး၏ ယဉ်ကျေးမှုဓလေ့ထုံးစံကို   မပျောက်ပျက်စေဘဲ  သင်္ကြန်၏ အနှစ်သာရကို ပေါ်လွင်စေသည့် အကြောင်းအရာ၊ အပြင်အဆင်များဖြင့် သင်္ကြန်ပွဲတော်ကို ဆင်နွှဲကြခြင်းဖြင့် မြန်မာ့ရိုးရာသင်္ကြန်၏ သွင်ပြင်သဏ္ဌာန်ကို မြှင့်တင်သွားကြရမည်ဖြစ်သည်။

ဒြပ်မဲ့ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်ပါဝင်လက်ရှိတွင်   မြန်မာ့ရိုးရာနှစ်သစ်ကူး  အတာသင်္ကြန်ပွဲတော်သည်    ကမ္ဘာ့ဒြပ်မဲ့ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်စာရင်းတွင်    မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် ပထမဆုံးတရားဝင် ပါဝင်နိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ မြန်မာ့ရိုးရာ နှစ်သစ်ကူး အတာသင်္ကြန်ပွဲတော်ကို ပါရာဂွေးနိုင်ငံ အာဆွန်စီယွန်မြို့၌ ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂ ရက်မှ ၇ ရက်အထိကျင်းပသည့် (၁၉)ကြိမ်မြောက် ဒြပ်မဲ့ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်ညီလာခံတွင် ဒီဇင်ဘာလ ၅ ရက်၌  တရားဝင်ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။   ထို့ကြောင့် မြန်မာတို့၏ ရိုးရာအတာသင်္ကြန်တွင် ယဉ်ကျေးမှုနှင့် သွေဖည်သည့်   အပြုအမူ၊ အပြောအဆိုများနှင့် သရုပ်ပျက်ဝတ်စားဆင်ယင်မှုများကို    ရှောင်ရှား၍ မြန်မာ့ရိုးရာ  ယဉ်ကျေးမှုသင်္ကြန်မှ   ရရှိလာသော လန်းဆန်းမှုများ၊    စိတ်ဓာတ်ခွန်အားများဖြင့် ပြည်ထောင်စုကြီး ငြိမ်းချမ်းသာယာရေး၊ တိုင်းသူပြည်သားများ၏ လူမှုစီးပွားဘဝများ သာယာဝ ပြောရေးတို့အတွက် ဝိုင်းဝန်းကြိုးပမ်း ဆောင်ရွက်သွားကြရမည်ဖြစ်သည်။

အချုပ်အားဖြင့်ဆိုရသော်    ခေတ်ကာလ၏ အပြောင်းအလဲများနောက်တွင် အကောင်းနှင့် အဆိုးက ဒွန်တွဲလိုက်ပါလာကြမည်သာဖြစ်သည်။  ကောင်းမွန်သည့်အကျင့်စရိုက်များကို ထိန်းသိမ်းပြီး မကောင်းသည့်အကျင့်စရိုက်ဆိုးများကို    ဖယ်ရှားနိုင်မှသာ တိုးတက်သည့်   လူမှုဝန်းကျင်ကောင်းတစ်ရပ်ကို ဖော်ဆောင်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။  ခေတ်နှင့်မလျော်ညီသော   အတွေးအခေါ်၊ အယူအဆများကို လိုအပ်လျှင် စွန့်ပစ်ရမည်ဖြစ်သလို မိမိတို့လူမှု အသိုင်းအဝိုင်းအတွက်  မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော   အတွေးအခေါ်နှင့် ယဉ်ကျေးမှုဓလေ့ ထုံးတမ်းများကို လက်ဆင့်ကမ်းထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရမည်ဖြစ်သည်။ မြန်မာလူမျိုးတို့၏ စိတ်စေတနာ အလှတရားကို အခြေခံကာ မြန်မာ့နှစ်သစ်ကူး ပွဲတော်ကို  အဓိပ္ပာယ်ပြည့်ဝစေရန်   ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက် သွားကြရမည်ဖြစ်ပေသည်။    ။
MWD

မြန်မာတို့၏ တစ်နှစ်တာကာလအတွင်း အထွတ်အမြတ်အထားဆုံးနှင့် အနှစ်သက်ဆုံးသော ပွဲတော်ကိုပြပါဆိုလျှင် တန်ခူးလ၏ သင်္ကြန်ပွဲတော်သည် ပြည်သူတို့၏ နှလုံးသားဝယ် ထာဝရကိန်းအောင်းနေသည့် ပွဲတော်တစ်ခုဖြစ်ပါသည်။ အတာရေစင်ဖြင့် အညစ်အကြေးတို့ကို ဆေးကြောသန့်စင်ကာ နှစ်ဟောင်းမှ အညစ်အကြေးများကိုပယ်၍ နှစ်သစ်ကို တည်ဆောက်ကြသည့် ဤအချိန်အခါသမယသည် မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု၏အနှစ်သာရကို ဖော်ကျူးနေရုံသာမက နိုင်ငံတော်နှင့် ပြည်သူတို့၏ ငြိမ်းချမ်းသာယာရေးမျှော်မှန်းချက်များကိုလည်း တစ်ပါတည်း သယ်ဆောင်လာခြင်းဖြစ်ပါသည်။

​တန်ခူးလ၏ သဘာဝအလှနှင့် သင်္ကြန်အကြိုကာလ

နွေဦးကဗျာကို ရေးထိုးသည့် ပိတောက်ရွှေဝါတို့နှင့်အတူ သင်္ကြန်၏အငွေ့အသက်များ စတင်လာပြီ ဖြစ်ပါသည်။ ပူပြင်းသောနေရှိန်အောက်တွင် လန်းဆန်းစိုပြည်သည့် သဘာဝအလှတရားတို့က ပြည်သူတို့၏စိတ်နှလုံးကို ပွဲတော်ဆီသို့ခေါ်ဆောင်သွားပြီး နှစ်ဟောင်းကုန်ဆုံးတော့မည့် နိမိတ်ပုံများကို ဖော်ဆောင်နေပါသည်။

​အတာရေစင်နှင့် စိတ်ဓာတ်ခွန်အား သန့်စင်ခြင်း

ပူပြင်းသော နွေအပူကို အေးမြစေသည့် ရေစင်ဖြင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အညစ်အကြေးများကို ဆေးကြောသန့်စင်ကြပါသည်။ ထိုရေစင်သည် ကိုယ်ခန္ဓာကိုသာမက စိတ်အတွင်းသန္တာန်ရှိ အာဃာတနှင့် ဒေါသတရားတို့ကို ငြိမ်းအေးစေကာ နှစ်သစ်အတွက် စိတ်ဓာတ်ခွန်အားအသစ်များကို ပေးစွမ်းနိုင်ပါသည်။

​မြန်မာ့ရိုးရာ ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်ကို ထိန်းသိမ်းခြင်း

ခေတ်အဆက်ဆက် လက်ဆင့်ကမ်းလာသည့် မဟာသင်္ကြန်၏ ခိုင်မာသောယဉ်ကျေးမှုအမြုတေကို ထိန်းသိမ်းရပါမည်။ ရိုးရာမပျက် ဝတ်စားဆင်ယင်မှု၊ စကားပြောဆိုမှုနှင့် ပြုမူနေထိုင်မှုတို့သည် မြန်မာ့ဂုဏ်ကို ကမ္ဘာ့အလယ်တွင် ဝင့်ထည်စေသော အမွေအနှစ်များဖြစ်ပါသည်။

​စည်းလုံးညီညွတ်ခြင်း၏ပြယုဂ် သင်္ကြန်ပွဲတော်

လူမျိုး၊ ဘာသာ၊ ဆင်းရဲချမ်းသာ မခွဲခြားဘဲ တစ်ဦးပေါ်တစ်ဦး မေတ္တာဖြင့် ရေပက်ဖျန်းကြခြင်းသည် အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်မှုကို ခိုင်မာစေပါသည်။ ဤစည်းလုံးမှုအင်အားသည် နိုင်ငံတော်တည်ဆောက်ရေးအတွက် အခြေခံအကျဆုံးသော ရိက္ခာတစ်ရပ်ပင်ဖြစ်ပါသည်။

​ဘုရားကျောင်းကန်နှင့်ကုသိုလ်ပွားရာအတာကာလ

ပျော်ပွဲရွှင်ပွဲများအပြင် ဘာသာရေးအသိဖြင့် ကောင်းမှုကုသိုလ်ပြုကြသည့် မြတ်နိုးဖွယ်ဓလေ့သည် မြန်မာတို့၏ ဝိညာဉ်ပင်ဖြစ်ပါသည်။ ဥပုသ်သီလ ဆောက်တည်ခြင်း၊ ပရိတ်တရားတော်များ နာကြားခြင်းဖြင့် နှစ်ဟောင်းကို ကုသိုလ်ဖြင့် နှုတ်ဆက်ကြပါသည်။

​သက်ကြီးပူဇော်ပွဲနှင့် ကတညုတတရားပွားများခြင်း

လူကြီးမိဘများကို ခေါင်းဆေးမင်္ဂလာပြုပေးခြင်းနှင့် ကန်တော့ခြင်းတို့ဖြင့် ရိုသေလေးစားမှုကို ဖော်ကျူးကြပါသည်။ ဤကတညုတတရားသည် လူမှုအဖွဲ့အစည်းကို ပိုမိုခိုင်မာစေပြီး မိသားစုတန်ဖိုး ကိုမြှင့်တင်ပေးသည့် ယဉ်ကျေးမှုတစ်ရပ်ဖြစ်ပါသည်။

​ဇီဝိတဒါန ငါးလွှတ်ပွဲနှင့် မေတ္တာကမ္ဘာ

သတ္တဝါတို့၏အသက်ကို ဘေးမဲ့ပေးခြင်းဖြင့် ငြိမ်းချမ်းခြင်း၏အစပျိုးမှုကို ဖော်ဆောင်ကြပါသည်။ သတ္တဝါအားလုံး အေးချမ်းပါစေဟူသော မေတ္တာစိတ်သည် ကမ္ဘာလောကကြီးကို ပိုမိုလှပစေပြီး ငြိမ်းချမ်းရေး၏ အခြေခံအုတ်မြစ်လည်းဖြစ်ပါသည်။

​သင်္ကြန်မုန့်လုံးရေပေါ်နှင့် ဝေမျှခြင်းအနုပညာ

စုပေါင်းလုပ်ဆောင်မှုနှင့် စေတနာရှေ့ထားသည့် စတုဒိသာကျွေးမွေးလှူဒါန်းခြင်းယဉ်ကျေးမှုသည် မြန်မာတို့၏ရက်ရောမှုကို ပြသနေပါသည်။ မုန့်လုံးရေပေါ်ပြုလုပ်ရာတွင် ပါဝင်သည့် စုပေါင်းအင်အားသည် အောင်မြင်မှု၏ လျှို့ဝှက်ချက်ပင် ဖြစ်ပါသည်။

​နန်းတွင်းသင်္ကြန်မှသည် ပြည်သူ့သင်္ကြန်သို့

သမိုင်းကြောင်းအစဉ်အလာ ကြီးမားခဲ့သည့် မြန်မာ့သင်္ကြန်၏ ဖြစ်တည်မှုအဆင့်ဆင့်ကို ပြန်လည်လေ့လာခြင်းဖြင့် အမျိုးသားရေး ဂုဏ်သိက္ခာကို ခံစားသိရှိနိုင်ပါသည်။ ခေတ်အဆက်ဆက် မရိုးနိုင်သော အတာရေသဘင်သည် ပြည်သူတို့၏ အသည်းစွဲဖြစ်လာခဲ့ပါသည်။

​နိုင်ငံတော်တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေးနှင့် ပွဲတော်၏ကဏ္ဍ

ပြည်သူများ အေးချမ်းစွာပျော်ရွှင်နိုင်ခြင်းသည် နိုင်ငံတော်တည်ငြိမ်မှု၏ ပြယုဂ်ဖြစ်သကဲ့သို့ ပွဲတော်ကာလ တည်ငြိမ်အေးချမ်းမှုသည်လည်း နိုင်ငံ၏ ပုံရိပ်ကို မြှင့်တင်ပေးနိုင်ပါသည်။ အေးချမ်းသော သင်္ကြန်သည် အေးချမ်းသောအနာဂတ်၏ အစပျိုး ခြင်းဖြစ်ပါသည်။

​ယဉ်ကျေးသိမ်မွေ့သော ပျော်ရွှင်မှု အလေ့အထကို ပျိုးထောင်ခြင်း

အစဉ်အလာမပျက် ယဉ်ကျေးစွာ ကစားကြခြင်းဖြင့် မြန်မာ့ဂုဏ်ကို မြှင့်တင်ကြရပါမည်။ ကြမ်းတမ်း သောအပြုအမူများကို ရှောင်ကြဉ်ပြီး မွန်မြတ်သော အတာရေဖြင့် တစ်ဦးကိုတစ်ဦး ချစ်ခင်စွာဖျန်းပက်ကြရမည်ဖြစ်ပါသည်။

​စီးပွားရေးကဏ္ဍနှင့် MSMEs များအပေါ် သင်္ကြန်၏ သက်ရောက်မှု

ဒေသထွက်ကုန်များနှင့် လက်မှုအနုပညာများ ပွဲတော်ကာလအတွင်း အရှိန်အဟုန်ရရှိလာခြင်းသည် ပြည်တွင်းစီးပွားရေးအတွက် အထောက်အကူပြုပြီး အသေးစားနှင့် အလတ်စားလုပ်ငန်းများအတွက် ဈေးကွက်သစ်များ ဖော်ဆောင်ပေးသည့် ကာလလည်း ဖြစ်ပါသည်။

​ခရီးသွားကဏ္ဍ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် ဒေသန္တရအလှများ

သင်္ကြန်ခရီးသွားလာမှုမှတစ်ဆင့် ပြည်တွင်း ခရီးသွားလုပ်ငန်းကိုမြှင့်တင်နိုင်ပြီး ဒေသအသီးသီး၏ ယဉ်ကျေးမှုနှင့်သဘာဝအလှများကိုလေ့လာခွင့် ရရှိစေနိုင်ပါသည်။ ဤသည်မှာ နိုင်ငံတော်၏ ခရီးသွားလုပ်ငန်းဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် အခွင့် အလမ်းကောင်းပင်ဖြစ်ပါသည်။

​အနာဂတ်မျိုးဆက်သစ်တို့၏ ယဉ်ကျေးမှုတာဝန်

အနာဂတ်မျိုးဆက်သစ်တို့က မိမိတို့၏ရိုးရာကို တန်ဖိုးထားထိန်းသိမ်းရမည့် အသိစိတ်ရှိရပါမည်။ နောင်လာနောက်သားများထံသို့ မှန်ကန်သော ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်များကို လွှဲပြောင်းပေးအပ် ရန်မှာ ယနေ့လူငယ်များ၏ တာဝန်ပင်ဖြစ်ပါ သည်။

နိုင်ငံတကာသို့ ပျံ့နှံ့သွားသည့် မြန်မာ့ရေသဘင်

ကမ္ဘာက အသိအမှတ်ပြုရသည့် မြန်မာ့အလှနှင့် အတာရေသဘင်၏ ထူးခြားချက်များသည် ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည်များကို ဆွဲဆောင်လျက်ရှိပါသည်။ ရိုးရာပွဲတော်သည် ကမ္ဘာ့ယဉ်ကျေးမှုမြေပုံပေါ်တွင် ထင်ရှားသောနေရာတစ်ခု ရရှိထားပြီးဖြစ်ပါသည်။

​အဟောင်းကို စွန့်ပယ်၍ အသစ်ကို ကြိုဆိုခြင်း

အတိတ်မှအမှားများကို သင်ခန်းစာယူကာ ပိုမိုကောင်းမွန်သော နမူနာသစ်များ ဖော်ဆောင်ကြရပါမည်။ နှစ်ဟောင်းမှ မကောင်းသော အလေ့အထများကို အတာရေဖြင့် ဆေးကြောပြီး နှစ်သစ်တွင် သစ်လွင်သော စိတ်ကူးများဖြင့် စတင်ကြရမည် ဖြစ်ပါသည်။

​နှစ်သစ်ကူးအဓိဋ္ဌာန်နှင့် အမျိုးသားရေး ရည်မှန်းချက်

နိုင်ငံတော် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် တစ်ဦးချင်းစီမှ အားသစ်လောင်း အဓိဋ္ဌာန်ပြုကြရမည် ဖြစ်ပါမည်။ ကိုယ်စီတာဝန်ကို ကျေပွန်စွာထမ်းဆောင်ခြင်းဖြင့် နိုင်ငံတော်၏ ရည်မှန်းချက်ပန်းတိုင်များသို့ အတူတကွ ချီတက်ကြရမည်ဖြစ်ပါသည်။

​ငြိမ်းချမ်းရေးပန်းတိုင်ဆီသို့ ဦးတည်ခြင်း

သင်္ကြန်မိုးနှင့်အတူ တစ်နိုင်ငံလုံး အေးချမ်းသာယာစေမည့် ငြိမ်းချမ်းရေးမျှော်လင့်ချက်များ ထွက်ပေါ်လာမည်ဖြစ်ပါသည်။ စစ်မှန်သော ငြိမ်းချမ်းရေးသည် အားလုံး၏ဆန္ဒဖြစ်ပြီး နှစ်သစ်တွင် ထိုဆန္ဒများ ပြည့်ဝပါစေကြောင်း ဆုမွန်ကောင်း တောင်းအပ်ပါသည်။

​စည်းကမ်းပြည့်ဝသော နှစ်သစ်ကူးအထိမ်းအမှတ်

စည်းစနစ်ကျနမှုဖြင့် နိုင်ငံတော်အဆင့် ဂုဏ်သိက္ခာကိုဖော်ဆောင်သည့် ပွဲတော်ဖြစ်စေရန် အားလုံးတွင် တာဝန်ရှိပါသည်။ စည်းကမ်းရှိသော ပျော်ရွှင်မှုသည် ဘေးအန္တရာယ်ကင်းဝေးစေပြီး မြင်ရသူအပေါင်းကို ကြည်နူးစေပါသည်။

​ပြည်သူ့အကျိုးပြုလုပ်ငန်းများဖြင့် နှစ်သစ်ကိုအလှဆင်ခြင်း

ပွဲတော်အပြီးတွင် လုပ်ငန်းခွင်အသီးသီးသို့ တက်ကြွစွာဖြင့် ပြန်လည်ဝင်ရောက်ပြီး နိုင်ငံတော်တည်ဆောက်ရေးတွင် ပါဝင်ကြရပါမည်။ နှစ်သစ်၏ အားမာန်များဖြင့် မိမိတို့၏လုပ်ငန်းစွမ်းဆောင်ရည် ကိုမြှင့်တင်ကာ တိုင်းပြည်အကျိုးကို ဆောင်ရွက်ကြရမည်ဖြစ်ပါသည်။

​ဆိုရပါလျှင် မဟာသင်္ကြန်ပွဲတော်သည် ရာသီစက်ဝန်း၏ အပြောင်းအလဲတစ်ခုမျှသာမဟုတ်ဘဲ မြန်မာပြည်သူ ပြည်သားများ၏ စည်းလုံးညီညွတ်မှု၊ ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှုနှင့် သာယာဝပြောမှုကို ဖော်ဆောင်သည့် အမျိုးသားရေးပြယုဂ်တစ်ခုဖြစ်ပါသည်။ တန်ခူးလ၏ ပူပြင်းမှုအောက်တွင် ပိတောက်ရွှေဝါတို့က လန်းဆန်းမှုကို ပေးစွမ်းသကဲ့သို့ အတာရေစင်သည်လည်း လူတို့၏ စိတ်နှလုံးကိုအေးမြ စေပါသည်။ သင်္ကြန်ပွဲတော်မှရရှိလိုက်သော စုပေါင်းအင်အား၊ သည်းခံခွင့်လွှတ်ခြင်းနှင့် မေတ္တာတရား တို့ကိုအခြေခံ၍ ငြိမ်းချမ်းသာယာသော နိုင်ငံတော်သစ်ကို ဝိုင်းဝန်းတည်ဆောက်ကြရမည် ဖြစ်ပါသည်။

နှစ်ဟောင်းမှ အညစ်အကြေးများ ကင်းစင် လွင့်ပျောက်ကာ၊ နှစ်သစ်တွင် သန့်ရှင်းလတ်ဆတ်သော စိတ်ဓာတ်များဖြင့် နိုင်ငံတော်၏အနာဂတ်ကို အလှဆင်ကြပါစို့ဟု တိုက်တွန်းရင်း မဟာသင်္ကြန်မှသည် ငြိမ်းချမ်းသာယာသော နှစ်သစ်ဆီသို့ လျှောက်လှမ်းနိုင်ကြပါစေကြောင်း ဂုဏ်ယူစွာ ရေးသားအပ်ပါသည်။ ။

moi

     ယနေ့ ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရန် အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်မှု လုပ်ငန်းစဉ်များတွင် ယဉ်ကျေးမှုနှင့် တီထွင်ဖန်တီးမှုဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများ (Cultural and Creative Industries – CCIs)သည် အရေးပါသော ကဏ္ဍတစ်ခုအဖြစ် ဦးတည်လာသည်။ အကြောင်းမူကား  ယဉ်ကျေးမှုနှင့် တီထွင်ဖန်တီးမှုဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများသည် ယဉ်ကျေးမှုအရင်းအမြစ်များနှင့် လူသားတို့၏တီထွင် ဖန်တီးနိုင်စွမ်းကို အသုံးပြု၍ စီးပွားရေးတန်ဖိုး၊ လူမှုရေးတန်ဖိုးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုတန်ဖိုးတို့ကို မြှင့်တင်ပေးနိုင်ခြင်းတို့ကြောင့် နိုင်ငံများစွာတွင် ဖွံ့ဖြိုးရေးမဟာဗျူဟာချမှတ်ရေး၌ထည့်သွင်းရေးဆွဲ၍ အလေးပေးဆောင်ရွက်လာကြသည်။

မြန်မာနိုင်ငံသည် ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်များနှင့် ရိုးရာလက်မှုပညာရပ်များ ကြွယ်ဝသော နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်သည့် အားလျော်စွာ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် တီထွင်ဖန်တီးမှုဆိုင်ရာလုပ်ငန်းများကို မြှင့်တင်ပေးနိုင်ရေးတွင် အခွင့်အလမ်းများစွာရှိသည်။

အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်

     ယဉ်ကျေးမှုနှင့် တီထွင်ဖန်တီးမှုဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများ (Cultural and Creative Industries–CCIs) ဆိုသည်မှာ ယဉ်ကျေးမှု(Culture)၊ တီထွင်ဖန်တီးမှု(Creativity)၊ အသိပညာ (Knowledge)နှင့် ဉာဏမူပိုင်ခွင့်(Intellectual Property)တို့ကို အခြေခံ၍ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ကုန်ပစ္စည်းများနှင့် ဝန်ဆောင်မှုများကို ဖန်တီးထုတ်လုပ်ပြီး ယဉ်ကျေးမှုတန်ဖိုး၊ စီးပွားရေးတန်ဖိုးနှင့် လူမှုရေးတန်ဖိုးများ ဖန်တီးမြှင့်တင်ပေးသောလုပ်ငန်းများဟု ကုလသမဂ္ဂပညာရေး၊ သိပ္ပံပညာနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်း (United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization - UNESCO)က ဖွင့်ဆိုထားသည်။ 

တစ်နည်းအားဖြင့် ယဉ်ကျေးမှုနှင့် တီထွင်ဖန်တီးမှုဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများ (CCIs)သည် ယဉ်ကျေးမှုအရင်းအမြစ်များနှင့် ဖန်တီးမှုစွမ်းရည်များကို  အသုံးပြု၍ အလုပ်အကိုင်ဖန်တီးခြင်း၊  စီးပွားရေး တိုးတက်မှုကိုအားပေးခြင်း၊ ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်များကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ခြင်းတို့ အတွက် ဆောင်ရွက်သည့် လုပ်ငန်းများပင်ဖြစ်ပေသည်။

ယဉ်ကျေးမှုနှင့် တီထွင်ဖန်တီးမှုဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများ (CCIs) တွင် အောက်ဖော်ပြပါကဏ္ဍများ ပါဝင်သည်-

-          ဖျော်ဖြေရေးအနုပညာ (ကပွဲ၊ ပြဇာတ်၊ ရိုးရာအကအလှ)၊

-          အနုပညာ (ပန်းချီ၊ ပန်းပုနှင့်လက်ရာအနုပညာများ)၊

-          ရုပ်ရှင်နှင့် မီဒီယာ၊

-          ဂီတ၊

-          ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ခရီးသွားလုပ်ငန်း၊

-          ရိုးရာလက်မှုပညာနှင့် ဒီဇိုင်းလုပ်ငန်း၊

-          ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်နှင့် ဆက်စပ်သော ဒစ်ဂျစ်တယ်တီထွင်ဖန်တီးမှုဆိုင်ရာလုပ်ငန်း။

မြန်မာ့ရိုးရာလက်မှုပညာများ၏အခန်းကဏ္ဍ

     မြန်မာ့ဒြပ်မဲ့ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်များ(Myanmar’s Intangible Cultural Heritage) ဖြစ်သည့် ရိုးရာလက်မှုပညာများနှင့် ရိုးရာအနုပညာများသည် ယဉ်ကျေးမှုနှင့် တီထွင်ဖန်တီးမှုဆိုင်ရာလုပ်ငန်းများပင်ဖြစ်ပေသည်။

ပန်းပဲ၊ ပန်းထိမ်၊ ပန်းတဉ်း၊ ပန်းတော့၊ ပန်းရန်၊ ပန်းပု၊ ပန်းတမော့၊ ပန်းပွတ်၊ ပန်းချီ၊ ပန်းယွန်း အစရှိသည့် မြန်မာ့ပန်းဆယ်မျိုး  လက်မှုအနုပညာများသည် အနုပညာတန်ဖိုးရှိရုံသာမက စီးပွားရေးတန်ဖိုးကိုလည်း  ဖန်တီးပေးနိုင်သော ယဉ်ကျေးမှုနှင့် တီထွင်ဖန်တီးမှုဆိုင်ရာလုပ်ငန်းများ(CCIs) ဖြစ်သည်။

အထူးသဖြင့် ပုဂံဒေသတွင် ထင်ရှားလျက်ရှိသည့် ပန်းယွန်းလုပ်ငန်းသည် ရိုးရာဒီဇိုင်းများ၊ အနုပညာလက်ရာများနှင့် အတတ်ပညာများပေါင်းစပ်ထားသည့် ယဉ်ကျေးမှုထုတ်ကုန်များဖြစ်သည်။ အဆိုပါထုတ်ကုန်များသည် ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ် ထိန်းသိမ်းရေး၊  ခရီးသွားဈေးကွက်ဖွံ့ဖြိုးရေးနှင့် လက်မှုပညာရှင်များ၏ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းတို့ကို အထောက်အကူပြုသည့် ယဉ်ကျေးမှုနှင့် တီထွင်ဖန်တီးမှုဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းဖြစ်ပေသည်။

လက်မှုပညာများသည် ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်ကို ထိန်းသိမ်းပေးရုံသာမက ခရီးသွားလုပ်ငန်းနှင့် ပေါင်းစပ်၍ ဒေသခံပြည်သူများအတွက် ဝင်ငွေအခွင့်အလမ်းများ ဖန်တီးပေးနိုင်သည်။ သို့ဖြစ်ပါ၍ စီးပွားရေးတန်ဖိုးနှင့် လူမှုရေးတန်ဖိုးတက်စေသည့်အပြင် ယဉ်ကျေးမှုမူပိုင်ကိုလည်းဖြစ်စေသည်။ ထို့ကြောင့် CCIs များသည် ယဉ်ကျေးမှုအရင်းအမြစ်များကို စီးပွားရေးနှင့်  လူမှုရေးဆိုင်ရာတန်ဖိုးများအဖြစ် ပြောင်းလဲပေးနိုင်သော အရေးပါသည့် လုပ်ငန်းများပင်ဖြစ်ပေသည်။

ယဉ်ကျေးမှုခရီးသွားလုပ်ငန်း

     မြန်မာနိုင်ငံတွင်  ခရီးသွားလာရေးအတွက် အထင်ကရနေရာ များစွာရှိသည့်အနက် ပုဂံဒေသသည်  မြန်မာနိုင်ငံ၏ ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်ဒေသတစ်ခုဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ် စာရင်းဝင်ဒေသလည်း ဖြစ်သည်။ ပုဂံဒေသတွင် စေတီပုထိုးများ၊ ရှေးဟောင်းဗိသုကာ လက်ရာများနှင့် လက်မှုပညာရပ်များသည်   ခရီးသွားလုပ်ငန်းဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန် အရေးပါသော အရင်းအမြစ်များပင်ဖြစ်ပေသည်။

ထို့ပြင် ရိုးရာအစားအစာဖြစ်သည့် ပုံးရည်ကြီး၊ ထန်းလျက်၊ ယိုမျိုးစုံနှင့် လက်မှုပစ္စည်းများဖြစ်သည့် ယွန်းထည်၊ ချည်ထည်စသည့် ယဉ်ကျေးမှုနှင့် တီထွင်ဖန်တီးမှုဆိုင်ရာလုပ်ငန်း (CCIs)တို့သည်လည်း ပုဂံဒေသ၌ ထင်ရှားစွာရှင်သန်လျက်ရှိပြီး ခရီးသွားဝင်ငွေတိုးတက်စေခြင်း၊ ဒေသခံပြည်သူများအတွက် အလုပ်အကိုင်ဖန်တီးခြင်းနှင့် ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ် ထိန်းသိမ်းခြင်းတို့ကိုဖြစ်ပေါ်စေသည်။

နိုင်ငံတကာပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု၏ ရလဒ်များ စာအုပ်ထုတ်ဝေမှု

     UNESCO က ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သော  “Backstage: Managing creativity and the arts in  South-East Asia” စာအုပ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံအပါအဝင် အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံ ကိုးနိုင်ငံ၏ တီထွင်ဖန်တီးမှုကဏ္ဍဆိုင်ရာ လေ့လာတွေ့ရှိချက်များကို ဖော်ပြထားပါသဖြင့် online ဖြင့် အခမဲ့ဝင်ရောက်ဖတ်ရှုနိုင်သည်။

(https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000381380)

နိုင်ငံတကာပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု

      Mekong Institute (MI) သည် မဲခေါင်-ကိုရီးယား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးရန်ပုံငွေ (MKCF)၏   ပံ့ပိုးမှုဖြင့် “Creative4Mekong” စီမံကိန်းကို ဆောင်ရွက်လျက်ရှိရာ ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၃ ရက်နှင့် ၄ ရက်တို့တွင် မဲခေါင်ဒေသတွင်းနိုင်ငံများ (ကမ္ဘောဒီးယား၊ လာအို၊ မြန်မာ၊ ထိုင်း၊ ဗီယက်နမ်)မှ ကိုယ်စားလှယ်များသည် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံသို့ သွားရောက်ကာ အတွေ့အကြုံဖလှယ်ခဲ့ကြသည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံမှ ပုဂံမြို့ရှိ အနုပညာ၊ လက်မှုပညာနှင့် ဒီဇိုင်းနယ်ပယ်မှ ကိုယ်စားလှယ်များ  ပါဝင်တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။ 

တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏  ဉာဏမူပိုင်ခွင့် ကာကွယ်ရေးစနစ်နှင့် တီထွင်ဖန်တီးမှုဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး အတွေ့အကြုံများကို လေ့လာခွင့်ရရှိခဲ့ကြသည်။

ဤသို့ဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် တီထွင်ဖန်တီးမှုဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်လာစေရန်အတွက် နိုင်ငံတကာ အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။

အာဆီယံနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု

     မြန်မာနိုင်ငံသည် အရှေ့တောင်အာရှ နိုင်ငံများအသင်း၌ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ ဖြစ်သည့်အတွက် အာဆီယံဒေသတွင်း၌ ချမှတ်ထားသော ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အရေးပါသောမူဝါဒများနှင့်  ကြေညာစာတမ်းများကို  မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ အာဆီယံယဉ်ကျေးမှုနှင့် အနုပညာဆိုင်ရာဝန်ကြီးက ထောက်ခံချက် (Endorsement)ပေး၍ အာဆီယံထိပ်သီး အစည်းအဝေးများ၌ အတည်ပြုခြင်း(Adoption)နှင့် အသိအမှတ်ပြုခြင်း(Notation)များ ဆောင်ရွက်ကြသည်။

ထိုအနက် ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၇ ရက်တွင် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ ဆီယမ်ရိမြို့၌ အတည်ပြုခဲ့သည့် တီထွင်ဖန်တီးနိုင်စွမ်းရှိပြီး လိုက်လျောညီထွေဖြစ်သောအာဆီယံ အသိုက်အဝန်းကို    ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဖန်တီးမှုစီးပွားရေး မြှင့်တင်ခြင်းဆိုင်ရာကြေညာစာတမ်း "Siem Reap Declaration on Promoting a Creative and Adaptive ASEAN Community to Support the Cultural and Creative Economy" သည် အရေးပါသော ကြေညာစာတမ်းတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ ဤကြေညာစာတမ်းသည် ယဉ်ကျေးမှု၊ အနုပညာကဏ္ဍများနှင့် စီးပွားရေးပြန်လည် နာလန်ထူရေးနှင့် ရေရှည်တည်တံ့ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်မှုတို့အတွက် အထောက်အကူပြုရန်ရည်ရွယ်သည်။

ကြေညာစာတမ်းကို ချမှတ်ခဲ့ရသည့်အကြောင်းရင်းများ နောက်ခံသမိုင်း

     ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ကျင်းပခဲ့သည့် (၉)ကြိမ်မြောက် အာဆီယံယဉ်ကျေးမှုနှင့် အနုပညာဆိုင်ရာဝန်ကြီးများ အစည်းအဝေး (AMCA)၌  ကိုဗစ် -၁၉ ရောဂါကြောင့် ယဉ်ကျေးမှုနှင့် အနုပညာကဏ္ဍအပေါ် သက်ရောက်မှုနှင့် အနာဂတ်တွင်    ဆောင်ရွက်ရမည့်အချက်များကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။

အာဆီယံဒေသတွင်းအဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်

     ဆက်လက်၍ ၂၀၂၁ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် ကျင်းပခဲ့သည့် ဒုတိယအကြိမ် အာဆီယံဒေသတွင်း  တီထွင်ဖန်တီးမှုစီးပွားရေး အလုပ်ရုံဆွေးနွေးပွဲ(ARWCE)တွင် အာဆီယံတီထွင် ဖန်တီးမှုစီးပွားရေး (ASEAN Creative Economy – ACE)ကို “အမွေအနှစ်၊ ယဉ်ကျေးမှု၊ အနုပညာ၊ ဒီဇိုင်း၊ သိပ္ပံနှင့် မီဒီယာပညာတို့အပေါ် အခြေခံသည့်လူသား၏ တီထွင်ဖန်တီးနိုင်စွမ်းမှပေါ်ထွန်းလာသော ကုန်ပစ္စည်းနှင့်  ဝန်ဆောင်မှုများ” ဟုသတ်မှတ်ဖွင့်ဆိုခဲ့သည်။

ACRF နှင့်ဆက်စပ်မှု

     ထို့ပြင် အာဆီယံဘက်စုံပြန်လည် ထူထောင်ရေးမူဘောင်  (ASEAN   Comprehensive   Recovery  Framework –ACRF)  တွင်လည်း   ယဉ်ကျေးမှုနှင့် တီထွင်ဖန်တီးမှု စီးပွားရေးကို ကိုဗစ်-၁၉ ရောဂါနောက်ပိုင်း စီးပွားရေးပြန်လည် နာလန်ထူရေးအတွက် အရေးပါသည့်ကဏ္ဍတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်လာကြသည်။

အာဆီယံကြေညာစာတမ်းများ၏ အရေးပါမှု

    အဆိုပါကြေညာစာတမ်းသည် ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်များကို ထိန်းသိမ်းခြင်းနှင့် တန်ဖိုးမြှင့်တင်ခြင်း၊ CCIs များ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန် အားပေးခြင်း၊ ဒေသတွင်းယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု တိုးမြှင့်ခြင်းတို့ကို အဓိကရည်ရွယ်ကာ အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်သည့်အတွက် အာဆီယံဒေသတွင်း၌ အရေးပါလှသည်။

ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးနှင့် အနာဂတ် လုပ်ဆောင်ချက်များ

     အာဆီယံနိုင်ငံများသည် CCIs များ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန် သုတေသနနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကို အားပေးခြင်း၊ ယဉ်ကျေးမှုလက်မှုပညာ ဖန်တီးသူများ၏ စွမ်းရည်မြှင့်တင်ရေး၊ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အသိပညာပြန့်ပွားရေး၊  ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ  ခရီးသွားလုပ်ငန်းဖွံ့ဖြိုးရေး၊ ဒစ်ဂျစ်တယ်နည်းပညာ  အသုံးပြုမှုတိုးမြှင့်ရေးတို့ကို ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။ ထိုသို့သော  ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများမှတစ်ဆင့်   CCIs များသည် အာဆီယံဒေသ၏ ရေရှည်တည်တံ့ခိုင်မြဲသော ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအတွက် အရေးပါသော အင်အားတစ်ရပ်ဖြစ်လာရန်မျှော်မှန်းသည်။ 

ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ် တန်ဖိုးဖန်တီးခြင်းဆိုင်ရာ မလက်ကာကြေညာစာတမ်း ဆက်လက်၍ အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများသည် ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ် တန်ဖိုးဖန်တီးခြင်းဆိုင်ရာ မလက်ကာကြေညာစာတမ်း (Melaka Declaration On Cultural Heritage Value Creation)ကို ၂၀၂၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၆ ရက်တွင် အာဆီယံဒေသတွင်း၌ ချမှတ်အတည်ပြုခဲ့ကြသည်။

အဆိုပါကြေညာစာတမ်းသည် အာဆီယံ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ၏ သက်ဆိုင်ရာယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်များကို ခွဲခြားသတ်မှတ်ရန်၊ ကာကွယ်ရန်၊ မြှင့်တင်ရန်၊ အခွင့်အရေးရရှိရန်နှင့် ရေရှည်တည်တံ့ခိုင်မြဲပြီး အားလုံးပါဝင်နိုင်သော ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုရှိစေရန် ရည်ရွယ်သည်။ ထို့ပြင် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ခရီးသွားလုပ်ငန်းနှင့်  ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရန်ရည်ရွယ်ထားသည်။

ကြေညာစာတမ်းပါ  အဓိက သဘောတူညီချက်ကြီး(၅)ရပ်မှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်ပါသည် -

(၁)   ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ တန်ဖိုးကွင်းဆက်များအား အဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာ အထောက်အပံ့ဖြင့် မြှင့်တင်ရန် နိုင်ငံအဆင့် ဥပဒေပြုချက်များ၊ ဒေသတွင်းမူဘောင်များ ချမှတ်မှုအားကောင်းခိုင်မာစေခြင်း၊

(၂)  ဝင်ငွေနှင့် အလုပ်အကိုင်အရင်းအမြစ်အသစ်များဖန်တီးနိုင်ရေး ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်များ၏ တန်ဖိုးဖန်တီးမှုအတွက် စီးပွားရေးပုံစံသစ်များဖော်ဆောင်ခြင်း၊ 

(၃)     ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရေးနှင့်   တန်ဖိုးဖန်တီးရေးတို့တွင် စွမ်းဆောင်ရည်နှင့် အရည်အချင်းမြှင့်တင်ရန် အမွေအနှစ်ဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်များ၊ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ဆောင်ရွက်နေသူများ၊ ဥပဒေ၊ အကောက်ခွန်နှင့်သက်ဆိုင်ရာ အရာရှိများအတွက် လေ့ကျင့်ရေး အစီအစဉ်များ ဆောင်ရွက်ခြင်း၊ 

(၄)   ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်း၊ ပညာရပ်ဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်း၊ ပုဂ္ဂလိကကဏ္ဍ  အဖွဲ့အစည်းနှင့် လူမှုအဖွဲ့အစည်းတို့အကြား ဒေသတွင်းနှင့် နိုင်ငံတကာမိတ်ဖက် ဆက်ဆံရေးများ အားကောင်းစေခြင်း၊

(၅)     ချောမွေ့ပြီး   ထိရောက်သော အကောင်အထည်ဖော်မှုနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု ရှိစေရေး မူဘောင်လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ရပ်မှတစ်ဆင့် စောင့်ကြည့်အကဲဖြတ်မှုကိုမြှင့်တင်ခြင်း။

အာဆီယံဒေသတွင်း ရင်ဆိုင်နေရသော စိန်ခေါ်မှုများ

     ထိုသို့ အာဆီယံဒေသတွင်း CCIs ကဏ္ဍ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်အောင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နေပါသော်လည်း ရင်ဆိုင်နေရသော စိန်ခေါ်မှုများမှာ ရန်ပုံငွေရှားပါးမှု၊ ဉာဏမူပိုင်ခွင့်   အကာအကွယ်အားနည်းမှု၊ ခေတ်မီနည်းပညာ သုံးစွဲနိုင်မှုနည်းပါးခြင်း၊ ဈေးကွက်ချဲ့ထွင်ရေး  အားနည်းခြင်း၊ မျိုးဆက်သစ်လက်မှုပညာရှင်များ ရှားပါးလာခြင်းနှင့် ကုန်ကြမ်းပစ္စည်းရရှိရေး အခက်အခဲများပင်ဖြစ်ပေသည်။

ယဉ်ကျေးမှုနှင့် တီထွင်ဖန်တီးမှုဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများ (CCIs) သည် ယနေ့ခေတ် စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုတွင် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍဖြစ်ရုံသာမက လူမှုအသိုက်အဝန်း၏ ယဉ်ကျေးမှုကို တိုးတက်မြှင့်တင်နိုင်ပြီး ဖန်တီးနိုင်စွမ်းကိုလည်း အားပေးထောက်ပံ့ပေးသည်။ မြန်မာနိုင်ငံသည်   ရှေးဟောင်းယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်များ၊ ဒြပ်မဲ့ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်များနှင့်   ရိုးရာလက်မှုပညာများ ကြွယ်ဝစွာတည်ရှိရာ နိုင်ငံဖြစ်သဖြင့် CCIs ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက်  အာဆီယံဒေသတွင်း၌ အလားအလာကောင်းများရှိသည့် နိုင်ငံများထဲမှ တစ်နိုင်ငံအဖြစ် ရပ်တည်နေသည်။

ယွန်းထည်လုပ်ငန်းအပါအဝင် ရိုးရာအနုပညာနှင့် လက်မှုပညာရပ်များကို စနစ်တကျထိန်းသိမ်း မြှင့်တင်နိုင်ပါက ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်များ၏ ရေရှည်တည်တံ့ရေးကို အထောက်အကူပြုနိုင်သည့် အပြင် နိုင်ငံ့စီးပွားရေး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနှင့် ပြည်သူများ၏ လူမှုဘဝဖူလုံရေးတို့ကိုပါ ပံ့ပိုးပေးနိုင်မည်ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် အာဆီယံအဆင့် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ၊ ချမှတ်ထားသော မူဝါဒများနှင့် ကြေညာစာတမ်းများသည်လည်း မြန်မာနိုင်ငံ၏ CCIs ကဏ္ဍ မြှင့်တင်ရေးအတွက် အရေးပါလှသည်။

သို့ရာတွင် အဆိုပါအလားအလာများကို လက်တွေ့အကောင်အထည်ဖော်ရာတွင် ကျော်လွှားရမည့် စိန်ခေါ်မှုများလည်း ရှိနေသေးသည်။ သို့ဖြစ်ပါ၍ CCIs လုပ်ငန်းများအတွက် သီးသန့်မူဝါဒနှင့် မဟာဗျူဟာများချမှတ်ခြင်း၊ ဉာဏမူပိုင်ခွင့်ကာကွယ်ရေးဥပဒေများကို ထိထိရောက်ရောက် ပြဋ္ဌာန်းအကောင်အထည်ဖော်နိုင်ရန် အရေးကြီးလှသည်။

CCIs လုပ်ငန်းများအတွက် အထူးရန်ပုံငွေအစီအစဉ်များဖန်တီးခြင်း၊ ဘဏ်ချေးငွေရယူနိုင်ရေးကို လွယ်ကူချောမွေ့စေခြင်းနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများကို ဖိတ်ခေါ်ခြင်းတို့ ဆောင်ရွက်သင့်လှသည်။   ယဉ်ကျေးမှုနှင့် သက်ဆိုင်သူများ၊ လက်မှုပညာရှင်များအတွက်  ခေတ်မီစီးပွားရေးစီမံခန့်ခွဲမှု၊ ဒစ်ဂျစ်တယ်နည်းပညာအသုံးချမှု၊ ဈေးကွက်ချဲ့ထွင်မှုဆိုင်ရာ သင်တန်းများစနစ်တကျ ပြုလုပ်ပေးရန်လည်း လိုအပ်သည်။

ဒစ်ဂျစ်တယ်အသွင်ကူးပြောင်းရေးကို အရှိန်မြှင့်ဆောင်ရွက်ရန် အွန်လိုင်းဈေးကွက်များဖန်တီးခြင်း၊ ဒစ်ဂျစ်တယ်အနုပညာလက်ရာများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး အားပေးခြင်း၊ e-Commerce စနစ်များနှင့် ချိတ်ဆက်နိုင်ရေး ဆောင်ရွက်ခြင်းတို့သည် ယနေ့ခေတ်ကာလ၌ မလွှဲမရှောင် လိုအပ်သည်။

မဟာဗျူဟာများချမှတ်မှုများ၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ၊ စွမ်းရည်မြှင့်တင်ရေးလုပ်ငန်းများနှင့် ဒစ်ဂျစ်တယ်အသွင်ကူးပြောင်းရေးတို့ကို သက်ဆိုင်ရာကဏ္ဍအလိုက် သီးခြားဆောင်ရွက်နေရုံမျှ ဆောင်ရွက်နေခြင်းသည် လုံလောက်မှုမရှိနိုင်ပါ။ 

အဆိုပါလုပ်ငန်းစဉ်များအောင်မြင်စွာ အကောင်အထည်ပေါ်လာစေရန် အစိုးရဌာနများအကြား၊ အစိုးရနှင့် ပုဂ္ဂလိကအကြား၊ နိုင်ငံတကာမိတ်ဖက် အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပြည်တွင်းအဖွဲ့အစည်းများအကြား၊ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းရှင်များအကြား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို ခိုင်မာစွာတည်ဆောက်ရန် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သည်။

ဘက်စုံပါဝင်သည့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများနှင့်အတူ မဟာဗျူဟာများချမှတ်မှု၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု၊ စွမ်းရည်မြှင့်တင်မှုနှင့် ဒစ်ဂျစ်တယ် အသွင်ကူးပြောင်းမှုတို့ကို စနစ်တကျ အကောင်အထည်ဖော်နိုင်မည် ဆိုပါက မြန်မာနိုင်ငံ၏ CCIs ကဏ္ဍသည် ရေရှည်တည်တံ့ခိုင်မြဲသော ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကိုရရှိနိုင်ပေမည်။ ထို့ပြင် အာဆီယံဒေသတွင်း ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာစီးပွားရေး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအတွက်ပါ အဓိကမောင်းနှင်အား တစ်ရပ်အဖြစ် ပါဝင်လာနိုင်မည်မှာ ဧကန်အမှန်ပင်ဖြစ်ပါကြောင်း အလေးအနက်ထား၍ ရေးသား တင်ပြလိုက်ရပါသည်။    ။

MWD

     မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း၌ ယခုမျက်မှောက်ကာလတိုင်အောင် မြတ်စွာဘုရား၏သာသနာတော် ထင်ရှားတည်ရှိကာ ပြန့်ပွားစည်ပင် ထွန်းကားနေခြင်းမှာ သံဃာတော်များနှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာ ဒါယကာ၊ ဒါယိကာမတို့သာသနာ့ အကျိုးအတွက်  တက်ညီလက်ညီ ဆောင်ရွက်လာခဲ့သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ရဟန်းရှင်လူပြည်သူတို့ လက်တွဲညီစွာ  ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နေသမျှ ကာလပတ်လုံး သာသနာတော်သည် တည်တံ့ခိုင်မြဲနေမည်ဖြစ်သည်။ 

သံဃာတော်များက ပရိယတ္တိသာသနာဖြစ်သော အခြေခံပဓာန သာသနာတော်ကို သင်ကြားပို့ချကာ မပျောက်မပျက်အောင် ဆောင်ရွက်တော်မူကြသည်။ ဒကာ၊ဒကာမတို့ကိုလည်း မိမိတို့ဆောင်ရွက်ပို့ချနေသော ပရိယတ္တိအတွင်းမှ သင့်လျော်ရာရာ ပဋိပတ်တရားတော်များကို အခါအားလျော်စွာဟောကြားတော်မူကြသည်။

    သာသနာတော်မကွယ်ပျောက်အောင်  စောင့်ရှောက်ဆောင်ရွက်တော်မူကြသော သံဃာတော်များအား ဒါယကာ၊ ဒါယိကာမတို့က ပစ္စည်းလေးပါးမျှတတော်မူစေရန်နှင့် မိမိကိုယ်တိုင်ဒါနမင်္ဂလာဖြစ်စေရန် ရည်သန်လျက် မိမိတို့စွမ်းအားရှိသလောက် အားပေးချီးမြှောက် လှူဒါန်းကြသောအားဖြင့်   တစ်ဖက်တစ်လမ်းမှ သာသနာတော်ကိုစောင့်ရှောက် ထိန်းသိမ်းလျက်ရှိကြသည်။ ဤသို့သံဃာတော်များနှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်အလှူရှင်တို့သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ကို ဦးထမ်းပဲ့ထမ်းဆိုဘိသကဲ့သို့ လည်းကောင်း၊  ကျွန်းကိုင်းမှီ ကိုင်းကျွန်းမှီဆိုသကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ သင်္ဘောစီးခရီးသွားလူများနှင့် သင်္ဘောကဲ့သို့လည်းကောင်း အညမညပစ္စည်းပြု၍ မိမိတို့၏ အကျိုးကျေးဇူးအပါအဝင်ဖြစ်သော သာသနာတော်ကြီးကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။ ယနေ့တိုင်အောင်လည်း ဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြသည်။

မြန်မာလူမျိုးတို့သည် ဆယ့်နှစ်လရာသီကာလပတ်လုံး ကြည်နူးချမ်းမြေ့ဖွယ်၊  ကုသိုလ်ယူဖွယ် ကောင်းလှသည့်အလှူမင်္ဂလာပွဲတော်များကို ကျင်းပလျက်ရှိကြသည်။ နှစ်ဦးတန်ခူးလမှတပေါင်းလ တိုင်အောင်ကုသိုလ်ကောင်းမှု ဒါနအစုစုတို့ဖြင့် စည်ကားလျက်ရှိသောရွှေနိုင်ငံဖြစ်သည်။  အထူးအားဖြင့်တပေါင်းလသည် မြန်မာလူမျိုးများအထွတ်အမြတ် ထားသည့်လတစ်လဖြစ်သည်။ အမျိုးဘာသာသာသနာအတွက် ထင်ရှားစွာမှတ်တမ်းပြုနိုင်သည့်လဖြစ်သည်။ 

ဗုဒ္ဓသာသနာတော်အတွက် လွန်စွာကြည်နူးကြည်ညိုဖွယ် ကောင်းသည့်လဖြစ်သည်။ မြတ်စွာဘုရားရှင်အား ကပိလဝတ်ရွှေနန်းတော်သို့ကြွရောက်၍ တရားဟောကြားသည့် လပြည့်နေ့အဖြစ်ကြည်ညိုနိုင်သည်။

တပေါင်းလနှင့်ပတ်သက်၍ ဖိုးသူတော်ဦးမင်း၏ ဆယ့်နှစ်လရာသီဘွဲ့များတွင် “ပန်းရွှေဖီကြိုင်လှောက်လို့၊ ပိတောက်ကယ်တဲ့ သင်းချို။ ဥတ္တရာဘရဂုဏ်က၊ တိမ်ဘုံမှာရောင်ခြည်လင်းလို့၊ လမင်းသော်တာနှင့်၊ တူမကွာထိန်ဝါလဲ့၊ ထွန်းတဲ့ခါကို။ သောင်သဲငယ်မို၊ ရေညိုရစ်မို့။ လေညင်းငယ်လာ၊ စုံဟေမာမြိုင်ထဲက၊ ဝမ်းဘဲ ရွှေစင်ရော်တို့၊ ဖော်ခေါ်သံ မောင်မယ်ကျူးတယ်၊ မြူးကျော်ကြလို့” ဟူ၍ဝန်းကျင်သဘာဝ၏ သာယာပုံကိုဖွဲ့ဆိုထားသည်။ တပေါင်းလသည် ရွက်ဟောင်းကြွေ၍ ရွက်သစ်များ ဝေဆာအောင်လှပနေသည့်အချိန်ကာလဖြစ်သည်။ ရှေးစာဆိုတို့သည် တပေါင်းလသာယာပုံကို အထူးတလည်ဖွဲ့ဆိုကြသည်။ ပရိတ်ကြီး(၁၁)သုတ်တွင်ပါဝင်သည့် ရတနသုတ်တွင် နွေဦးအစတပေါင်းလ၌ အပင်တိုင်း ပင်လုံးကျွတ်ပွင့်သောတောအုပ်သည် အသရေရှိလှဘိသကဲ့သို့ဟူ၍ ဘုရားရှင်မိန့်ကြားခဲ့သော အနှိုင်းစကားက တပေါင်းလ၏သာယာပုံကို အလေးအနက်ဖော်ညွှန်းလျက်ရှိသည်။ 

ထို့ပြင် တပေါင်းလသည် ရာသီဥတုကြည်လင်သည့်အတွက် ခမည်းတော်စံရာ ကပိလဝတ်ပြည်သို့ကြွတော်မူလာရန် ကာဠုဒါယီမဟာထေရ်က ဘုရားရှင်ကိုလျှောက်ထားသော ဂါထာများတွင် ဆောင်းကူးနွေစ တပေါင်းလသာယာပုံကို လျှောက်တင်ခန်း၌ “တန်ခူးမပြောင်း၊ တပေါင်းမကုန်၊ ပူဟုန်မပြင်း၊ နှင်းလည်းစဲစ၊ ကာလသာထွေ၊ ဆောင်းနွေဆိုးဆမ်း၊ ပူချမ်းနှစ်ပါး၊ ဆွေတော်များတို့၊ ဘုရားမြတ်စွာ၊ ဖူးအံ့ခါကား၊ သာယာသောတိ၊ ကြွဘွယ်ရှိစ၊ ခရီးဆစ်ပိုင်း၊ လမ်းစဉ်တိုင်းတုံ၊ သစ်ကိုင်းညွန့်လန်း၊ ဂနိုင်ပန်းတို့၊ ထက်ဝန်းဖြင်မျှ၊ ပွင့်လတ်ကြသော်၊ ရွှင်ပျမြည်ရှုန်း၊ ပိတုန်းမည်းနက်၊  ဝတ်ရက်ယူယူ၊  ချစ်မူဘော်နှော၊  ရဂုံတောဝယ်၊ ဥဩကျေးငှက်၊ ယှဉ်ဘက်မကွာ၊ ဟင်္သာပဲထွေး၊ သံလေးကျူးဆင့်၊ ကြွေးရင့်မညံ၊  ခုန်ပျံပြေးသွား၊ တပင်နားလျက်၊ ပင်ဖျားပင်ခြေ၊ မွမ်းမွမ်းထွေလျက်” စသည်ဖြင့် ပေလေးပင် ရှင်လေးပါးသိုက်ဝင် တောင်တွင်းရှင်အုန်းညိုက ဂါထာခြောက်ဆယ်ဖြင့်ရေးဖွဲ့ထားသည်။ 

တပေါင်းလဆန်း ၁၃ ရက်နေ့တွင် ၂၀၂၆ ခုနှစ် သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ဆက်ကပ်ခံယူတော်မူမည့် ဆရာတော်ကြီးများအား နေ့ဆွမ်းဆက်ကပ်လှူဒါန်းခြင်းကို နေပြည်တော် မာရဝိဇယဗုဒ္ဓဥယျာဉ်တော် ပရိဝုဏ်အတွင်းရှိ အဂ္ဂါဓိပတိသာသနာ့ဗိမာန်တော်ကြီး၌ ကျင်းပခဲ့သည်။ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်နှင့်ဇနီး ဒေါ်ကြူကြူလှတို့ တက်ရောက်၍ နေ့ဆွမ်းဆက်ကပ်လှူဒါန်းသည်။

အခမ်းအနားသို့ အထူးပင့်ဖိတ်ထားသည့် နိုင်ငံတော် သံဃမဟာနာယကအဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ အဘိဓဇမဟာရဋ္ဌဂုရုအဂ္ဂမဟာသဒ္ဓမ္မဇောတိကဓဇ သန်လျင်မင်းကျောင်းဆရာတော် ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တစန္ဒိမာဘိဝံသနှင့် နိုင်ငံတော် သံဃမဟာနာယကအဖွဲ့ အကျိုးတော်ဆောင်၊ မန္တလေးမြို့၊ မစိုးရိမ်တိုက်သစ်မဟာနာယက၊

ဓမ္မသမိဒ္ဓိကျောင်းဆရာတော် အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ အဂ္ဂမဟာသဒ္ဓမ္မဇောတိကဓဇ မဟာဓမ္မကထိက ဗဟုဇန ဟိတဓရ ဘဒ္ဒန္တ ဝါသေဋ္ဌာဘိဝံသတို့အမှူးပြုသည့် ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပဘွဲ့ခံ ဆရာတော်ကြီး ၁၄၆ ပါးနှင့် ဘွဲ့ခံသီလရှင်ဆရာကြီးတစ်ပါး ကြွရောက်ချီးမြှင့်တော်မူကြသည်။ 

၁၃၈၇ ခုနှစ် တပေါင်းလပြည့်နေ့တွင် ၂၀၂၆ ခုနှစ် သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့တံဆိပ်တော်များဆက်ကပ်ပူဇော်ခြင်းမဟာမင်္ဂလာ အခမ်းအနားနှင့် ဆွမ်းဆန်စိမ်းလောင်းလှူပွဲ အခမ်းအနား ကျင်းပသည်။ အဆိုပါ အခမ်းအနားသို့ နိုင်ငံတော်ယာယီသမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်နှင့်ဇနီး ဒေါ်ကြူကြူလှတို့ တက်ရောက်ကြည်ညို၍ သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့တံဆိပ်တော်များ ဆက်ကပ်ပူဇော်ပြီး ဆွမ်းဆန်စိမ်းများနှင့် လှူဖွယ်ဝတ္ထုပစ္စည်းများ လောင်းလှူကြသည်။

ဆရာတော်ကြီးများသည် သာသနာတော်ကို ဆောင်ရွက်နေကြသော ဆရာတော်ကြီးများဖြစ်သောကြောင့် ဆရာတော်ကြီးများကိုပူဇော်ခြင်းသည် သာသနာတော်ကိုချီးမြှောက် ပူဇော်ခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ 

ဣဿရိယ၊ ဓမ္မ၊ ယသ၊ သီရိ၊ ကာမ၊ ပယတ္တတည်းဟူသော ဘုန်းတော်ခြောက်ပါးနှင့်ပြည့်စုံတော်မူသောမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်မြတ်ကို သာမန်ပုဂ္ဂိုလ်တို့ ဆောင်ရွက်နိုင်ကြသည် မဟုတ်ပေ။ ရှေးဘုန်းရှေးကံအလွန်ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်သာလျှင် မြတ်စွာဘုရား သာသနာတော်ကို အားပေးချီးမြှောက်ခွင့် ရရှိကြသည်။ နိုင်ငံတော်အစိုးရနှင့်ဗုဒ္ဓနွယ်ဝင် သူတော်စင်အပေါင်းတို့မှာ ရှေးဘုန်းရှေးကံရှိသောကြောင့်သာလျှင် ယခုကဲ့သို့သာသနာတော်ကို အားပေးချီးမြှောက် ပူဇော်ခြင်းပြုနိုင်ကြခြင်းဖြစ်သည်။ မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်သည် ဘုန်းကံနည်းပါးသူတို့၏ အရာမဟုတ်ပေ။

သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်နှင့်ပြည့်စုံတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ကို အသိဉာဏ် အမြင်ဉာဏ်ရှိသောပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်သာလျှင် မြတ်နိုးခြင်း၊ ပူဇော်ခြင်းတို့ကိုပြုနိုင်ကြသည်။ ထို့ပြင် ကံနှင့်ကံ၏

အကျိုးကို ယုံကြည်ခြင်း၊ ရတနာသုံးပါးတို့၏ ဂုဏ်ကိုယုံကြည်ခြင်း၊ သဒ္ဓါတရားနှင့်ပြည့်စုံခြင်းတို့ရှိမှလည်း အားပေးပင့်ထောက် ချီးမြှောက်နိုင်ကြပေမည်။ ကံဆိုသည်မှာမြန်မာစကားနှင့် တိုက်ရိုက်ပြန်ဆိုလျှင် အလုပ်ပင်ဖြစ်သည်။ အလုပ်ကောင်းလျှင် ကံကောင်းသည်။ အလုပ်မကောင်းလျှင် ကံမကောင်း၊ အလုပ်ကောင်း၊ ကံကောင်းက ကောင်းကျိုးကျေးဇူးကိုရမည်။ ဘုရား၊ တရား၊ သံဃာတို့၏စစ်မှန်သောဂုဏ်၊ တကယ်ရှိသောဂုဏ်တို့ကို ယုံကြည်ကြရမည်။ ယုံကြည်မှသာလျှင် ထိုဘုရား၏သာသနာတော်ကို အားပေးပင့်ထောက် ချီးမြှောက်နိုင်မည်။ ဤကဲ့သို့သော သဒ္ဓါတရားနှင့်ပြည့်စုံက ယုံကြည်မှုရှိကြသောကြောင့်လျှင် ဤကဲ့သို့ဘွဲ့တံဆိပ်တော် ဆက်ကပ်ခြင်း၊ ဆွမ်းဆန်များနှင့် လှူဖွယ်ဝတ္ထုပစ္စည်းများ လောင်းလှူနိုင်ကြခြင်းဖြစ်သည့်အတွက် မြင်ရသူ၊ ကြားရသူအပေါင်းကလည်း သာဓုခေါ်ဆိုကာ စေတနာပီတိဂွမ်းဆီထိသကဲ့သို့ဖြစ်ကြရသည်။

တပေါင်းလပြည့်ကျော် ၁ ရက်မှ တန်ခူးလပြည့်အထိသည် နွေဥတုလေးလတွင်ပါဝင်သည်။ နွေရာသီတွင် မြန်မာတို့သည် အလှူအတန်းကို စိတ်လက်ချမ်းသာစွာ ပြုမူဆောင်ရွက်ကြသည်။ မိုးလေကင်းလွတ်သည့် လဖြစ်သည့်အတွက် စည်ဗြောသံတညံညံနှင့် သာသနာ့အောင်လံလွှင့်ထူထားသည့် အလှူမင်္ဂလာမဏ္ဍပ်များကို နိုင်ငံအနှံ့အပြားတွင် မြင်တွေ့ရသည်။ 

ရှေးခေတ်ပုဂံပြည်ကဗျာတွင်ဆရာဇော်ဂျီက “စေတီနဲ့တန်ဆောင်း၊ ဆည်ချောင်းနဲ့စပါးနှံ၊ ရွှေပေါက္ကံပြည်တစ်ကြောမှာ၊ ပေါချင်တိုင်း ပေါတဲ့ပြင်၊ ဝပြောတဲ့သာသနာ၊ ခေါင်းလောင်းသံ ညံမစဲရယ်နဲ့၊ ပုဂံပွဲသာလွန်းလို့၊ လာသူလာ သွားသူသွား၊ လယ်တွင်းသား၊ ပြည်တော်သား၊ အသည်သား မင်းမှုထမ်း၊ တစ်စိတ်ဝမ်းတစ်လက်ညီ၊ ပြည်ရေးကို ပြိုင်တူချီကြတော့၊ ပြည်တော်မြတ်ပဲ့တင်သံ၊ ဘဝဂ်က ပြန်ပါရော့” ဆိုသည့်အတိုင်း သာသနာ ထွန်းကားမှုကြုံကြိုက်သည့် အခါကာလတွင် မြန်မာနိုင်ငံမှာ သာယာလှပနေမည်သာဖြစ်သည်။

မြန်မာနိုင်ငံသည် ဗုဒ္ဓဘာသာအထွန်းကားဆုံး နိုင်ငံဖြစ်သည့်အလျောက် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ပွဲတော်များ၊ဘာသာရေးဆိုင်ရာ အခမ်းအနားများမှာလည်း ဆယ့်နှစ်လရာသီကာလပတ်လုံး  ကျင်းပလျက်ရှိသည်။   

ထို့အတူ နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း တပေါင်းလပြည့်နေ့တွင် သာသနာတော်ဆိုင်ရာဘွဲ့တံဆိပ်တော်များဆက်ကပ်ပူဇော်ပွဲအခမ်းအနားနှင့် ဆွမ်းဆန်စိမ်းလောင်းလှူပွဲ အခမ်းအနားများကို စည်ကားသိုက်မြိုက်စွာ ကျင်းပလျက်ရှိသည်။ သာသနာကိုချီးမြှင့် မြှောက်စားသည့်  နိုင်ငံ့ခေါင်းဆောင်များလက်ထက်တွင် သာသနာသည်စည်ပင်ဖွံ့ဖြိုးသလို နိုင်ငံသည်လည်း သာယာဝပြောလျက်ရှိသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် နိုင်ငံတော်အစိုးရ၊ တပ်မတော်နှင့် ပြည်သူများစည်းလုံးညီညွတ်စွာ နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေးကိစ္စတိုင်းတွင် အားလုံးသည်တက်ညီလက်ညီ ရှိနေမည်ဆိုပါက “ဤကမ္ဘာတွင် ပြည်မြန်မာရယ်လို့ ဝင်းခဲ့သတဲ့၊ သည်မင်း သည်ပြည်ထောင်ဖြင့်၊ မလေးမောင် ချစ်မငြီးနိုင်ဘု” ဆိုသကဲ့သို့ကြည်နူးဖွယ်ဖြစ်နေပေလိမ့်မည်။ ယခုအချိန်ကာလမှာ အချိန်ကောင်း၊ အခါကောင်း၊ လတပေါင်းဟုဆိုရပေမည်။ 

ထို့ကြောင့် ဤသို့သောလှူဒါန်းမှုမြတ်ဒါနကြောင့် နိုင်ငံတော်အစိုးရနှင့် ပြည်သူတို့ချစ်ကြည်ဖြူကာ နိုင်ငံသူ၊ နိုင်ငံသားအပေါင်း မကောင်းသောဘေးရန်များမှကင်းဝေး၍ ကောင်းသောစီးပွား လာဘ်လာဘဖြင့်ပြည့်စုံကြွယ်ဝကြပါစေ။ နိုင်ငံတော်ကြီး အေးချမ်းသာယာ၍   တည်ငြိမ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ကာ ရဟန်းရှင်လူပြည်သူ အပေါင်းတို့သည်လည်း   ချမ်းသာကိုယ်စိတ်မြဲကြပါစေကြောင်း   ဆုတောင်းရင်း ဤဆောင်းပါးကို နိဂုံးချုပ်အပ်ပါသည်။  ။

MWD

ကျွန်တော်တို့ လေ့လာရေးအဖွဲ့သည် ပြင်ဦးလွင်မှဆင်းလာပြီး မန္တလေးနန်းတွင်းသို့ ဦးစွာဝင်ကြသည်။ နန်းတွင်းရှိ မြနန်းစံကျော်ရွှေနန်းတော်နှင့်ပြတိုက်ကို လှည့်ပတ်မကြည့်ရှုမီ ရှေးဟောင်းသုတေသနနှင့်     အမျိုးသားပြတိုက်ဦးစီးဌာန ဦးစီးအရာရှိ ဒေါ်သူဇာအောင်ကို နှုတ်ဆက်ခဲ့သည်။  နန်းတွင်းကိုလည်ပတ်ပြီးနောက် နန်းတွင်းရှိ သစ်ပင်ရိပ်များအောက်မှာပင် နေ့လယ်စာစားခဲ့ကြပြီး အမရပူရသို့ ခရီးဆက်ခဲ့ကြသည်။

ခရီးစဉ်တစ်ခုလုံးကို  အစီအစဉ်များရေးဆွဲပြီး ကျောင်းသား၊ ကျောင်းသူများကို ဦးဆောင်လာသည့် ကိုသန့်ဇင်ထူးက အမရပူရတွင်သွားမည့် နေရာများကို ကျွန်တော့်အားပြောပြသည်။ ကျွန်တော်က အမရပူရတွင် လေ့လာကြည့်ရှုစရာနေရာတွေ များကြောင်း၊ ဦးပိန်တံတားအပြင် ကုန်းဘောင်ဘုရင် သုံးပါး၏ သင်္ချိုင်းဂူများ၊ မဟာဂန္ဓာရုံကျောင်းတိုက်၊ ကျောက်တော်ကြီးဘုရား၊ တောင်မင်းကြီးဘုရားခေါ် နေပူခံကိုယ်တော်ကြီး၊  စန္ဒာမုနိစေတီအုတ်တိုက်များ၊ ပုထိုးတော်ကြီးတို့သည်  အမရပူရ၏အထင်ကရနေရာများဖြစ်ကြောင်း  ပြောပြရသည်။ အုပ်ချုပ်သူဆရာ၊ ဆရာမများနှင့် ယာဉ်မောင်းများအပါအဝင် အင်အား 

၂၈၆ ဦးပါဝင်သည့် လေ့လာရေးအဖွဲ့သည် အချိန်ကန့်သတ်ချက်အရ အမရပူရကို နေရာအနှံ့ လေ့လာနိုင်မည်မဟုတ်သဖြင့် ဦးပိန်တံတားနှင့် တောင်မင်းကြီးတို့ကိုသာ လေ့လာရန် စီစဉ်ခဲ့ရပေသည်။

ကမ္ဘာကျော်ဦးပိန်တံတားသို့ ရောက်ချိန်တွင် လူများကကြိတ်ကြိတ်တိုး    စည်ကားနေသည်။တံတားပေါ်တွင် တစ်ယောက်နှင့်တစ်ယောက် ပခုံးချင်းထိလုမတတ် သွားနေကြသည့် မြင်ကွင်းက တံတားကျိုးကြမည်ကို စိုးရိမ်စရာဖြစ်ခဲ့မိပါသေးသည်။ 

ကလေးများနှင့်အတူ ကျွန်တော်တို့ ဦးပိန်တံတားပေါ်တွင် လမ်းလျှောက်ကြသည်။ မုန့်စား၊ လက်ဆောင်ပစ္စည်းတွေ ဝယ်ရင်းလွတ်လပ်ပေါ့ပါးစွာပျော်ရွှင်နေသည့်  ကလေးများ၏အပူအပင်ကင်းမှုက  ကျွန်တော့်ထံကူးစက်လာပြီး ငယ်ဘဝနေ့ရက်များကို အမှတ်ရမိစေခဲ့သည်။

လေ့လာရေးခရီးတွင်လိုက်ပါလာသည့် အထက်တန်းကျောင်းသူလေးများက ကျွန်တော်နှင့်အတူ လိုက်လာသည်။ တံတားပေါ်တွင် သူတို့ကကျွန်တော့်အား “ဦးပိန်တံတားက ဘာလို့ကမ္ဘာကျော်ရတာလဲဆရာကြီး” ဟုမေးလာတော့ ဦးပိန်အကြောင်း အနည်းငယ်ရှင်းပြရသည်။

ကမ္ဘာကျော်ဦးပိန်တံတား

ငှက်သမ္ဗာန်များသွားလာနေသည့် ကျယ်ပြန့်သောရေပြင်ကျယ်၏အလယ်၌ ခပ်ကွေးကွေးတည်ရှိနေသော သစ်သားတံတားအိုကြီးသည် ကမ္ဘာ့ခရီးသွားများအကြား အလွန်ထင်ရှားသည့် သမိုင်းဝင် ဦးပိန်ရှေးဟောင်းတံတားပင်ဖြစ်သည်။

အင်းရေပြင်ကမ်းစပ်နောက်ခံတွင် မည်စည်ပင်တန်းများရှိနေသည်။    အနီးဝန်းကျင်တွင် ရှေးဟောင်း စေတီပုထိုး၊ အဆောက်အအုံများအပြင် ရှေးဟောင်းသုတေသန နယ်မြေတစ်ခုတည်ရှိသည်။

ထိုနေရာသည် တောင်သမန်ဟုထင်ရှားသည့် ခရီးသွားဒေသတစ်ခုဖြစ်သည်။

ကျွန်းတိုင်လုံး ၉၈၄ တိုင်ဖြင့် တည်ဆောက်ထားပြီး ၆ ဖာလုံရှည်သည့် ဦးပိန်တံတားတွင် ကျွန်တော်နှင့်ကျောင်းသူ၊ ကျောင်းသားလေးများလမ်းလျှောက်ကြသည်။ တံတားတစ်လျှောက်၌ ခရီးသွားများအတွက် နားနေဆောင်ငါးခုရှိသည်။ ကျွန်တော်တို့သည် ဒုတိယမြောက်နားနေဆောင်အထိလျှောက်၍ နားနေဆောင်ပေါ်တွင်နားကာ တောင်သမန်ရှုခင်းကို ကြည့်ရှုပြီး ပြန်လှည့်ခဲ့ကြသည်။

မန္တလေးနှင့် အမရပူရအကြား၌  တည်ရှိသည့် တောင်သမန်အင်းနှစ်ဖက်တွင် ရှေးအစဉ်အဆက်ကပင် ပြည်သူများနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ တောင်သမန်အင်း၏ အရှေ့နှင့်အနောက်တွင် နေထိုင်ကြသူများသွားလာရေးအဆင်ပြေစေရန် ကျွန်းတံတားကြီးတစ်စင်းကို လွန်ခဲ့သော ၁၆၅ နှစ်က တည်ဆောက်ခဲ့ရာ ယနေ့အချိန်တွင် သမိုင်းဝင် ကမ္ဘာကျော်တံတားကြီးဖြစ်လာခဲ့သည်။

ကုန်းဘောင်ခေတ်   ကိုးဆက်မြောက်ဘုရင် ပုဂံမင်း(၁၈၄၆-၁၈၅၃)၏ အမိန့်အရ အမရပူရမြို့ဝန်ရုံးမှ စာရေးဦးပိန်က တောင်သမန်အင်းကိုဖြတ်လျက် ကျွန်းသစ်လုံးတိုင်ပေါင်း ၉၈၄ တိုင်  အသုံးပြု၍ ၆ ဖာလုံရှည်လျားသည့် တံတားကိုတည်ဆောက်ခဲ့

ရာ  ၁၈၅၁ ခုနှစ်တွင်ပြီးစီးခဲ့သည်။

ဦးပိန်တံတားကို မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၁၁ ခုနှစ်တွင် စတင်ဆောက်လုပ်၍ ၁၂၁၃ ခုနှစ်တွင် ပြီးစီးခဲ့သည်။ တံတားကိုတည်ဆောက်ခဲ့သည့်  ခုနှစ်ကို “ အင်းက အော်အာ၊ ဆောက်လုပ်ခါ” ဟုလည်းကောင်း၊ တံတားပြီးစီးသည့်ခုနှစ်ကို   “အင်းက အော်ညီး ဆောက်လုပ်ပြီး” ဟု လည်းကောင်း မှတ်သားခဲ့ကြသည်။ တိုင်လုံးအရေအတွက်ကို နဝအဋ္ဌ၊ ဇယမောင်ပိန်(၉၈၄)ဟု မှတ်သားကြောင်း ရှင်းပြတော့ကလေးများက စိတ်ဝင်စားကြသည်။

ကျောင်းသူလေးတစ်ယောက်က   တံတားက ဘာလို့ဖြောင့်တန်းမနေဘဲ ကွေးနေတာလဲ ဆရာကြီးဟုမေးပြန်သည်။  လှိုင်းဒဏ်လေဒဏ်ခံနိုင်ရန် တံတားကို တစ်ဖြောင့်တည်း မတည်ဆောက်ဘဲ တောင်ဘက်သို့ ကွေ့ဝိုက်တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်ကြောင်းရှင်းပြရသည်။ ဦးပိန်တံတားသည် မြန်မာ့မြေပေါ်၊ မြန်မာ့ရေပေါ်တွင် အရှည်လျားဆုံးသော သက်တမ်းရှည် ကျွန်းတံတားကြီး ဖြစ်သောကြောင့် ကမ္ဘာကျော်ခဲ့ရကြောင်းပြောတော့ သူတို့ကျေနပ်သွားကြသည်။

 အမရပူရဆိုတာဘာလဲသိလားဟု ကျွန်တော်ကမေးတော့  သူတို့ကပြုံးပြီး ခေါင်းခါပြကြသည်။ တစ်ယောက်က    ဆရာကြီးရှင်းပြပါဟုဆိုသည်။ “ပါဠိဝေါဟာရ အမရပူရဆိုတာ သေခြင်းကင်းသည့် မြို့လို့  အဓိပ္ပာယ်ရှိတယ်။   ကုန်းဘောင်ခေတ်က မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ မြို့တော်ဖြစ်ခဲ့တာပေါ့ဟုဆိုတော့ သမိုင်းမှာ သင်ရပါတယ်ဆရာကြီး”ဟု ပြန်ဖြေကြသည်။ ဖြူစင်ပွင့်လင်းသည့် ကလေးတို့သဘာဝက ချစ်စရာကောင်းလှသည်။

ဦးပိန်တံတားမှ ဆင်းလာတော့ ကျွန်တော်နှင့်အတူ ကလေးတွေ  အတော်များများလိုက်လာကြသည်။ အလယ်တန်း ကလေးများလည်း ပါလာသည်။

တောင်မင်းကြီးကို နှုတ်ဆက်ခြင်း

တံတားမှဆင်းလာပြီး  အင်းစောင်းပတ်လမ်းအတိုင်းလျှောက်လာကာ ကလေးများကို တောင်မင်း ကြီးဘုရားသို့ ခေါ်လာခဲ့သည်။

ဘုရားစောင်းတန်းအတိုင်းလျှောက်လာကြပြီး  အုတ်လှေကားအတိုင်း ဘုရားဂန္ဓကုဋိတိုက်အတွင်း ဝင်လိုက်ချိန်တွင် ငြမ်းများအပြည့်ထိုးထားသဖြင့် ရုပ်ပွားတော်ကို မဖူးမြင်နိုင်ခဲ့ပါချေ။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် မတ်လ ၂၈ ရက်ကလှုပ်ခတ်ခဲ့သည့် ငလျင်ဒဏ်ကြောင့် တောင်မင်းကြီးဘုရားနှင့် ဘုရားပရိဝုဏ်အတွင်းရှိ ရှေးဟောင်းစေတီများ  ထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့သည်။

ယင်းတို့ကို ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းမှုများဆောင်ရွက်နေသဖြင့် ကလေးများကို တောင်မင်းကြီးရုပ်ပွားတော်ကို ပြသခွင့်မရခဲ့သော်လည်း   ဤရုပ်ပွားတော်သည် တစ်ချိန်က နေပူအောက်တွင် အမိုးအကာမရှိဘဲတည်ရှိခဲ့သဖြင့် နေပူခံကိုယ်တော်ကြီးဟု ထင်ရှားခဲ့ကြောင်းပြောပြတော့ ကလေးတွေက မျက်လုံးလေးတွေအဝိုင်းသားဖြင့်   စိတ်ဝင်တစားဝိုင်းဝန်းမေးခဲ့ကြပုံကို အမှတ်ရမိနေသည်။

  တစ်ချိန်က နေပူထဲတွင်ရှိခဲ့သည့် ဗုဒ္ဓဆင်းတုတော်ကြီးကို သက္ကရာဇ် ၁၁၄၈ ခုနှစ်တွင် တောင်မင်းကြီး ခေါ် အသည်ဝန် မင်းလှကျော်စွာကတည်ခဲ့သည်။ ရုပ်ပွားတော်ကြီးသည် ၄၆ ပေ ၁၁ လက်မမြင့်သဖြင့် တောင်သမန်အင်းနှင့်အတူ အဝေးမှပင်ထင်ထင်ရှားရှားမြင်ခဲ့ကြရသည်။ ထို့ကြောင့်  ၁၈၅၅ ခုနှစ်တွင် အမရပူရသို့ရောက်လာခဲ့သည့် ဗြိတိသျှသံအဖွဲ့က တောင်သမန်အင်းကို   အပေါ်မှစီးကြည့်နေသည့် ရုပ်ပွားတော်ကြီးဟုဆိုကာ       ဓာတ်ပုံနှင့်တကွ မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။

တောင်မင်းကြီးဘုရားပရိဝုဏ်အတွင်း၌ ငလျင်ဒဏ်ကြောင့် ပျက်စီးသွားသည့် ရှေးဟောင်းစေတီ နှစ်ဆူကိုကြည့်ပြီး ဘုရားဝင်းအတွင်းမှ ပြန်ထွက်ခဲ့ကြသည်။ ကန်ပတ်လမ်းဘေးတွင် စာအုပ်ဆိုင်တစ်ဆိုင်တွေ့သဖြင့် ကလေးများက သမီးတို့ ဘာစာအုပ်ဝယ်ရမလဲဆရာကြီးဟု မေးကြပြန်ရာ စာအုပ်ဆိုင်ရှေ့တွင် ကျွန်တော်တို့အားလုံးရပ်လိုက်ကြသည်။

ကလေးများ ဝယ်ယူသင့်သည့် သုတ ရသ စာအုပ်များကို ရွေးချယ်ပေးကာ သူတို့ဝယ်ယူပြီးနောက် ကားများပေါ်သို့ ပြန်တက်ကြချိန်တွင် နေအတော်စောင်းနေပြီဖြစ်သည်။

 စာအုပ်တွေ အတော်ရောင်းလိုက်ရသဖြင့် စာအုပ်ရောင်းနေသူက    ကျေးဇူးတင်ပါတယ်ဆရာကြီး၊ သုံးထောင်တန်အပုံထဲက ဆရာကြီးကြိုက်တဲ့ စာအုပ်တစ်အုပ်ယူပါ၊ ကျွန်တော် လက်ဆောင်ပေးတာပါဟု နွေးထွေးသောအပြုံးဖြင့်   ပြောဆိုခဲ့သော်လည်း ကျွန်တော်မယူခဲ့ပါချေ။    ။

MWD