အမေရိကန် ဘီလီယံနာ သူဌေးကြီး အီလွန်မက်က လက်ရှိ အမေရိကန် ဒုတိယသမ္မတ ဂျေဒီဗန့်သည် နောင်တွင် အမေရိကန်သမ္မတ ဖြစ်လာ လိမ့်မည်ဟု ပြောကြားလိုက်ကြောင်း သတင်းအရင်းအမြစ်များကို ကိုးကား၍ Politico သတင်းစာက က ဖော်ပြထားပါသည်။
အီလွန်မက်သည် နိုဝင်ဘာ ၂၂ ရက်က အမေရိကန် အစိုးရ၏ စွမ်းဆောင်ရည် ထိရောက်မှုမြှင့်တင်ရေးဌာန (DOGE) ဝန်ထမ်းများကို ဗီဒီယိုကွန်ဖရင့်မှ တစ်ဆင့် ပြောကြားရာတွင် အဆိုပါအကြောင်းအရာ ပြောပြခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည် ဟု သတင်းအရင်းအမြစ်က ဆိုထားပါသည်။
အီလွန်မက်သည် ယခုနှစ်အစောပိုင်းက လအနည်းငယ်ကြာ DOGE ဌာန ၏ လုပ်ငန်းများကို ကြီးကြပ်ခဲ့ပြီး စေတနာ့ဝန်ထမ်းအနေဖြင့် အထူး အဆင့်အတန်းရှိ အမေရိကန်အစိုးရဝန်ထမ်းတစ်ဦးဖြစ်ခဲ့သလို လက်ရှိ မှာလည်း အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်၏ အတွင်းရေး အဖွဲ့ဝင် တစ်ဦး လည်း ဖြစ်ပါသည်။
Politico သတင်းစာဖော်ပြချက်အရ မက်နှင့် ဗန့် တို့ကြား ဆက်ဆံရေး ကောင်းမွန်ကြောင်း၊ နောက်လာမည့် သမ္မတရွေးကောက်ပွဲကို ၂၀၂၈ ခုနှစ်မှာ ကျင်းပမှာဖြစ်ကြောင်း၊ ဗန့်အနေဖြင့် လာမည့်ရွေးကောက်ပွဲဝင်ရန် အစီအစဉ်ရှိသည်ဟု ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ထုတ်ဖော် ပြောဆိုထားခြင်း မရှိသေးပါကြောင်း သိရပါသည်။
ကိုးကား- TASS
ဘာသာပြန်ဆိုသူ- ဦးကျော်ဇေယျ၊ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူး၊ ဝန်ကြီး-၃
အမေရိကန် ဘီလီယံနာ သူဌေးကြီး အီလွန်မက်က လက်ရှိ အမေရိကန် ဒုတိယသမ္မတ ဂျေဒီဗန့်သည် နောင်တွင် အမေရိကန်သမ္မတ ဖြစ်လာ လိမ့်မည်ဟု ပြောကြားလိုက်ကြောင်း သတင်းအရင်းအမြစ်များကို ကိုးကား၍ Politico သတင်းစာက က ဖော်ပြထားပါသည်။
အီလွန်မက်သည် နိုဝင်ဘာ ၂၂ ရက်က အမေရိကန် အစိုးရ၏ စွမ်းဆောင်ရည် ထိရောက်မှုမြှင့်တင်ရေးဌာန (DOGE) ဝန်ထမ်းများကို ဗီဒီယိုကွန်ဖရင့်မှ တစ်ဆင့် ပြောကြားရာတွင် အဆိုပါအကြောင်းအရာ ပြောပြခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည် ဟု သတင်းအရင်းအမြစ်က ဆိုထားပါသည်။
အီလွန်မက်သည် ယခုနှစ်အစောပိုင်းက လအနည်းငယ်ကြာ DOGE ဌာန ၏ လုပ်ငန်းများကို ကြီးကြပ်ခဲ့ပြီး စေတနာ့ဝန်ထမ်းအနေဖြင့် အထူး အဆင့်အတန်းရှိ အမေရိကန်အစိုးရဝန်ထမ်းတစ်ဦးဖြစ်ခဲ့သလို လက်ရှိ မှာလည်း အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်၏ အတွင်းရေး အဖွဲ့ဝင် တစ်ဦး လည်း ဖြစ်ပါသည်။
Politico သတင်းစာဖော်ပြချက်အရ မက်နှင့် ဗန့် တို့ကြား ဆက်ဆံရေး ကောင်းမွန်ကြောင်း၊ နောက်လာမည့် သမ္မတရွေးကောက်ပွဲကို ၂၀၂၈ ခုနှစ်မှာ ကျင်းပမှာဖြစ်ကြောင်း၊ ဗန့်အနေဖြင့် လာမည့်ရွေးကောက်ပွဲဝင်ရန် အစီအစဉ်ရှိသည်ဟု ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ထုတ်ဖော် ပြောဆိုထားခြင်း မရှိသေးပါကြောင်း သိရပါသည်။
ကိုးကား- TASS
ဘာသာပြန်ဆိုသူ- ဦးကျော်ဇေယျ၊ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူး၊ ဝန်ကြီး-၃
အမေရိကန်နိုင်ငံ နယူးယောက်မြို့တော်ဝန်ရွေးကောက်ပွဲတွင် အသက် (၃၄)နှစ်သာရှိသေးသည့် ဇိုရန်မမ်ဒါနီက နိုဝင်ဘာ (၄) ရက်ကအနိုင်ရရှိပြီး မြို့ တော်ဝန်ရာထူးကို ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။
အမေရိကန်သမ္မတ ထရမ့်က နယူးယောက်မြို့ တော်ဝန်နေရာကို မမ်ဒါနီကိုမရစေချင်ကြောင်း အတိ အလင်း သဘောထားထုတ်ပြန်ပြောဆိုထားသော်လည်း မတားဆီးနိုင်ခဲ့ပေ။ မမ်ဒါနီသည် နယူး ယောက် မြို့တော်ဝန်အဖြစ်ရွေးကောက်ခံရသည့် ပထမဆုံး အာရှတောင်ပိုင်းအနွယ် မွတ်စလင် တစ် ယောက်လည်းဖြစ်သည်။ သူသည် အိန္ဒိယအနွယ်မိဘများက ယူဂန္ဓာ၌မွေးဖွားခဲ့ပြီးနောက် အမေရိကန် နိုင်ငံသား ဖြစ်လာခဲ့သူဖြစ်သည်။ ထူးခြားမှုက မမ်ဒါနီသည် လက်ဝဲယိမ်း ဆိုရှယ်လစ် အတွေးအခေါ်ရှိသူ တစ်ယောက်အဖြစ်လူသိများသည်။ ၎င်းကိုယ်တိုင်လည်း သူသည် ဒီမိုကရေစီ ဆိုရှယ်လစ်သမားဖြစ် သည်ဟု ထုတ်ဖော်ကြွေးကြော်ထားသည်။ နယူးယောက်မြို့တွင် အရင်းရှင် ဘီလျံနာလုပ်ငန်းရှင်ကြီးများ၊ သူဌေးကြီးများက မမ်ဒါနီ နယူးယောက်မြို့တော်ဝန်ရာထူး မရရှိစေရေးအတွက်ကြိုးစားခဲ့ကြသော်လည်း မအောင်မြင်ခဲ့သဖြင့် ဘီလျံနာသူဌေးအများစုက နယူးယောက်မြို့မှထွက်ခွာရန် စိုင်းပြင်းနေကြပြီ ဖြစ် သည်။
ဖြစ်ရိုးဖြစ်စဉ်မဟုတ်သည့် မြို့တော်ဝန်ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ကြောင့် ယခုသတင်းပတ်တွင် ဤသ တင်းက တစ်ကမ္ဘာလုံး၏အာရုံကို ဖမ်းစားနိုင်ခဲ့သည်။ အံဩစရာကောင်းသည့်ရလဒ်နှင့်အတူ နယူး ယောက်မြို့တော်ဝန် ဇိုရန်မန်ဒါနီ၏ အောင်မြင်မှုကြွေးကြော်သံများကိုလည်းကြည့်လိုက်ရသည်။ အလွန် အမင်း ယုံကြည်မှုလွန်ကဲနေပြီး သူ့ကိုယ်သူလည်း စကြဝတေးမင်းဟုပင် ထင်မှတ်နေပုံရသည်ကို တွေ့ လိုက်ရသည်။ သမ္မတထရမ့်ကိုတောင် “အမေရိကန်ကိုသစ္စာဖောက်တဲ့ ထရမ့်၊ အမေရိကန်ကိုလှည့်ဖြား ပြီးအမြတ်ထုတ်တဲ့ထရမ့်” စသဖြင့် ထုတ်ပြောလာသည်။ ဇိုရန်မမ်ဒါနီအကြောင်းကို ပြန်ဆန်းစစ်သည့် အခါတော်တော်လေး စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းလှသည်။ အထူးသဖြင့် ဒီမိုကရက်ပါတီဝင်တစ်ဦးဖြစ်သည့် မမ်ဒါနီ အရေးသည် အမေရိကန်ဒီမိုကရေစီအပေါ် များစွာမေးခွန်းထုတ်စရာဖြစ်ရသည်။
မမ်ဒါနီက ဆိုရှယ်လစ်ဇင်(Socialism) တစ်ယောက်ဖြစ်၍ ကွန်မြူနစ်အယူရှိသူဟုဆိုရမည်ဖြစ် သည်။ ရုရှား၊ တရုတ်၊ မြောက်ကိုးရီယားတို့ကို ကွန်မြူ နစ်အာဏာရှင်နိုင်ငံဆိုပြီး တစ်ချိန်လုံး ဖြိုချရန် လုပ်နေသည့်အမေရိကန်သည် ယခုအခါတွင် ၎င်းတို့ကိုယ်တိုင်အတွင်းစည်းက စဖြိုခံလိုက်ရသည်ဟု မြင်မိသည်။ မမ်ဒါနီသည် ဒီမိုကရက်တစ်ဦးဖြစ်သည်နှင့် အညီ ဒီမိုကရက်တို့၏ထုံးစံအတိုင်း လူပိန်း ကြိုက် စကားများဖြင့်မဲဆွယ်ခဲ့သည်။ သူပြောခဲ့သည့်မဲဆွယ် စကားများတွင် အခွန်တိုး၍ကောက်မည်၊ အခမဲ့အစား အသောက်များဝေပေးမည်ဟု မဲဆွယ်ထားသည့်အပြင် ခိုးဝင်များကိုလက်ခံမည်ဟုပင် မဲဆွယ်ထားသေးသည်။
ထို့ကြောင့် သူအနိုင်ရသွားသော်လည်း တာဝန် မယူရသေးခင် နယူးယောက်ကသူဌေးများ သိန်းချီ ပြောင်းရွှေ့ရန်လုပ်နေကြပြီဖြစ်သည်။ အမှန်စင်စစ် မမ်ဒါနီသည် မြို့တော်ဝန်အဆင့်သာဖြစ်၍ အခွန်တိုးကောက်၍မရသလို လုပ်ပိုင်ခွင့်မရှိပေ။ သို့သော် ဒီမိုကရက်များသည် သမ္မတထရမ့်နှင့် ရီပါ ပလစ်ကန်များကို မကြိုက်၍ အရွဲ့တိုက်လိုစိတ်ဖြင့် ပြောချင်ရာပြောပြီး မဲဆွယ်ခဲ့ခြင်းသာဖြစ်သည်။
တစ်ဖက်မှာလည်း စဉ်းစားစရာကောင်းသည်မှာ နယူးယောက်ပြည်သူများက ရီပါပလစ်ကန် မဟုတ်လျှင်ပြီးရောဆိုပြီး ထရမ့်နှင့် ရီပါပလီကန်ပါတီကိုဆန့်ကျင်ပြီးမဲပေးလိုက်ကြသလား၊ ကွန်မြူနစ် အယူဖြစ်သည့် အလုပ်သမားလူတန်းစားကိုအခြေခံပြီး သူဌေးများကိုဆန့်ကျင်ရမည်ဆိုသည့်အယူအဆ ကိုလက်ခံ၍ မဲပေးလိုက်သလားဆိုသည်ကိုတော့ မဲပေးခဲ့သူများမှအပ မည်သူမျှသိနိုင်မည်မဟုတ်ပါ။ ဆိုရှယ်လစ် အယူဝါဒကိုလက်ကိုင်ထားသည့် မွတ်စလင်တစ်ယောက် နယူးယောက်မြို့တော်ဝန်ဖြစ်လာ ခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ စေ့စေ့တွေးကြည့်လျှင် ကျောချမ်းစရာကောင်းပါသည်။ မွတ်စလင်လူမျိုးက ကြာ လေများလေဖြစ်သဖြင့် ဒီမိုကရေစီစနစ်အရ လူများသူက မဲများများပေးနိုင်ခြင်းကြောင့် မမ်ဒါနီသည် နယူးယောက်တွင် သက်တော်ရှည်မြို့တော်ဝန်လည်း ဖြစ်လာနိုင်သည်။
မည်သို့ပင်ဆိုစေကာမူ မမ်ဒါနီ မြို့တော်ဝန်ဖြစ်လာခြင်းသည် အမေရိကန်နိုင်ငံအတွက်တော့ တုန်လှုပ်ဖွယ်ရာဖြစ်ရသည်။ မမ်ဒါနီက အမေရိကန်၏ နတ်နေကိုင်း အစ္စရေးဂျူးများအပေါ်ကိုပင် အလွတ်မပေးဘဲ တိုက်ခိုက်သည့်စကားလုံးများဖြင့် စကားစစ် ထိုးလာပါသည်။ မမ်ဒါနီက နယူးယောက် ကို အစ္စရေးဝန်ကြီးချုပ် နေတန်ရာဟုခြေချသည်နှင့် ဖမ်းမည်ဟုလည်း ထုတ်ပြောထားသလို သမ္မတ ထရမ့်ကိုပါ အမေရိကန်ကိုသစ္စာဖောက်သူဟု ထုတ်ပြောထားသည်။ ထို့ကြောင့် အမေရိကန် နိုင်ငံ ရေး၊ အမေရိကန် ဒီမိုကရေစီသည် သဘာဝလွန် ဒီမိုကရေစီအဖြစ် စိန်ခေါ်မှုများနှင့်ရင်ဆိုင်နေရသည်။
ထိုကဲ့သို့ အမေရိကန်သမ္မတကိုပင် ပြောင်ပြောင် တင်းတင်းစိန်ခေါ်ပြီး ပြင်းထန်သည့် စကားလုံး များဖြင့် တိုက်ခိုက်နေသော အမေရိကန်ဒီမိုကရေစီကို အမေ ရိကန်ဖွဲ့စည်းအခြေခံဥပဒေက သမ္မတကို စော်ကားခွင့်ပေးထားသည်လားဆိုပြီးလည်း စဉ်းစားစရာဖြစ်မိသည်။ အမှန်စင်စစ် အမေရိကန်သည် ကမ္ဘာ့အင်အား အကြီးဆုံးနိုင်ငံဖြစ်သည်နှင့်အညီ အမေရိကန်သမ္မတ ကိုလည်း တစ်ကမ္ဘာလုံးက လေးစား ခန့်ညားကြရပါသည်။
သို့သော် ယခုအခါတွင် သူတို့မြို့တော်ဝန်ကပဲ စော်ကားပြလိုက်တာမို့ အမေရိကန် ပုံရိပ်ထိခိုက် တာတော့ အမှန်ပင်ဖြစ်သည်။ မမ်ဒါနီ၏ သမ္မတအပေါ် စော်ကားတုံ့ပြန်မှုနှင့်ပတ်သက်၍ အချို့ကလည်း အမေရိကန်ဒီမိုကရေစီသည် လွတ်လပ်စွာပြောဆိုရေးသားခွင့်ကို ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေတွင် ထည့် သွင်းရေးဆွဲထားသောကြောင့်ဖြစ်သည်ဟုဆိုသည်။ သို့သော် လွတ်လပ်စွာထုတ်ဖော်ပြောဆို ရေးသား ခွင့်နှင့် ပတ်သက်၍ မြန်မာနိုင်ငံတွင်လည်း (၂၀ဝ၈) ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပုဒ်မ (၃၅၄)(က)တွင် ပြဋ္ဌာန်းထားသည့်တိုင် နိုင်ငံ့အကြီးအကဲကိုတော့ လက်အောက်က ယခုလိုစော်ကားခွင့်မရှိပေ။
သားကအဖေကိုစော်ကားသလိုဖြစ်နေသည့် အမေရိကန်ဒီမိုကရေစီကြောင့် အချို့နိုင်ငံများတွင် ကိုယ့်နိုင်ငံ ကိုယ့်ယဉ်ကျေးမှုနှင့်ကိုက်ညီသည့် ဒီမိုက ရေစီစနစ်ကျင့်သုံးကြခြင်းဖြစ်ပါလိမ့်မည်။ ဥပမာ မြန်မာနိုင်ငံတွင် နိုင်ငံတော်သည် စစ်မှန်စည်းကမ်းပြည့်ဝသော ပါတီစုံဒီမိုကရေစီစနစ်ကျင့်သုံးသည်ဟု (၂၀ဝ၈)ခုနှစ်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံတွင် ထည့်သွင်းပြဋ္ဌာန်းထားသည်တွေ့ရသည်။ စာရေးသူ မှတ်မိပါသေး သည်။ (၂၀ဝ၈) ခုနှစ်က အိုဘားမား ပထမသက်တမ်းသမ္မတ အရွေးခံတော့ လူငယ်တွေဆီကမဲရရန် အတွက် သူသမ္မတဖြစ်လျှင် ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခွင့်ကို တရားဝင် ခွင့်ပြုနိုင်ရေး လက်မှတ်ထိုးပေးမည်ဟု ဆိုကာ မဲဆွယ်စည်းရုံးခဲ့သည်။ အိုဘားမားသည် ဒီမိုကရက်ပါတီ၏ သမ္မတလောင်းဖြစ်သည်။ တစ်ဖက် သူ့ပြိုင်ဘက်ကမူ သမ္မတလောင်း ဂျွန်မက်ကိန်းနှင့် အမျိုးသမီး ဒုသမ္မတလောင်း ဆာရာပင်လင်တို့ ဖြစ် ပြီး သူတို့က ဤလုပ်ရပ်မှာ ခရစ်ယာန်ဘာသာအရ လက်ခံ၍မရသဖြင့် သူတို့က လက်မခံကြောင်း ပြော ၍မဲဆွယ်ခဲ့သည်။
ဤမျှမကသေးဘဲ ဒုသမ္မတလောင်း ဆာရာပင်လင်က သူတို့ကတိတည်ကြောင်း သက်သေပြ သည့်အနေဖြင့် သူ့သမီးကို မည်သူနှင့်ရထားမှန်းမသိသည့် ကိုယ်ဝန်ဆောင်ထားရသည်ကို ဖျက်ချခွင့် မပေးဘဲ မွေးစေခဲ့သည်။ သို့သော် ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ထွက်လာသည့်အခါ ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခွင့်ပြုမည်ဆို သည့် အိုဘားမားတို့အုပ်စုကအနိုင်ရသွားပြီး ကတိအတိုင်း အဆိုပါဥပဒေကို လက်မှတ်ထိုးပေးလိုက်ရ သည်။
ယခုလည်း မြို့တော်ဝန်အသစ်က သမ္မတကို စိန်ခေါ်စော်ကားနေမှုကို မည်သို့မျှ လုပ်မရ ကိုင်မရ ဖြစ်နေသည်ကိုကြည့်လျှင် အမေရိကန်ဒီမိုကရေစီ၏လွတ်လပ်မှုက အလွန်အန္တရာယ်များသည်ဟု စဉ်း စားစရာဖြစ်မိသည်။ အကောင်းဆုံးကတော့ ကိုယ့်နိုင်ငံ ကိုယ့်လူမျိုး ကိုယ့်ယဉ်ကျေးမှုနှင့်ကိုက်ညီသည့် ဒီမိုကရေစနစ်ကသာ အကောင်းဆုံးဖြစ်လိမ့်မည်ဟု ယူဆမိပါသည်။
အမေရိကန်နိုင်ငံနှင့် အနောက်နိုင်ငံများတွင် ဖြစ်ပေါ်နေသော ခိုးဝင်၊ ရွှေပြောင်းနှင့် မွတ်စလင် ဘာသာဝင် လူဦးရေ တိုးပွားလာမှုပြဿနာများကြောင့် ဒီမိုကရေစီစနစ်၏အားနည်းချက်များစွာကိုလည်း တွေ့လာရပါသည်။ အင်္ဂလန်နိုင်ငံတွင် မွတ်စလင်ဘာသာဝင်အများအပြား မြို့တော်ဝန်ဖြစ်လာပြီး မွတ် စလင်ဘာသာဝင်တို့ လမ်းပေါ်တက်ဝတ်ပြုသည်ကို ထိန်းရခက်လာသည်ကိုကြည့်နေရင်းက အမေရိ ကန်၏အကြီးဆုံးမြို့ နယူးယောက်မှာ ဒီမိုကရက်ဆိုရှယ်လစ် မွတ်စလင် မြို့တော်ဝန်တစ်ယောက် ဖြစ် လာသည်မှာ လုံးဝပြောင်းလဲမှု (Totally changed) တစ်ခုဖြစ်ပြီး စိတ်ဝင်တစားစောင့်ကြည့်ရမည့်ကိစ္စ တခုဖြစ်လာသည်ကလည်း ငြင်းမရပါ။ အမေရိကန်၊ အင်္ဂလန်နှင့်အပါအဝင် ဥရောပနိုင်ငံများသည် ယခု အခါ လူ့အခွင့်အရေးနှင့် လစ်ဘရယ်ဒီမိုကရေစီ၏အားနည်းချက်ကိုအခွင့်ကောင်းယူကာ နေရာယူလာ ကြသည့် မွတ်စလင်များကြောင့် လစ်ဘရယ် ဒီမိုကရေစီစနစ်ကို ပြန်လည်ဆန်းစစ်သင့်ပြီဟု မြင်မိသည်။
အနောက်နိုင်ငံများက မြန်မာနိုင်ငံကို ဘင်္ဂါလီ အများအပြားလက်ခံရမည်ဟုဖိအားပေးနေသည့် အချိန်တွင် ၎င်းတို့နိုင်ငံထဲ အများကြီးရောက်နေပြီးဖြစ်သည်။ အကျိုးဆက်အနေဖြင့်လည်း အတွင်းစည်း ကစပြို၍ နယူးယောက်မြို့တော်ဝန်လို အရေးပါသည့် ရာထူးများကို မူလဌာနေနိုင်ငံသားများက ဖယ်ပေး နေရသည်ကို မြန်မာနိုင်ငံအပြင် အခြားနိုင်ငံများကပါ သင်ခန်းစာယူသင့်ပါသည်။
အမေရိကန်နှင့် ဥရောပတွင်ရင်ဆိုင်နေရသည့်ပြဿနာသည် လူများ၊ မဲများလျှင် အနိုင်ရမည်ဟူ သော ဒီမိုကရေစီစနစ်၏အားနည်းချက်များကို ထင်ထင်ရှား ရှားတွေ့မြင်လာရပါသည်။ အမေရိကန်လို နိုင်ငံစုံက လူများနှင့်ဖွဲ့စည်းထားသည့်နိုင်ငံတစ်ခုအနေဖြင့် လူများရာ အနိုင်ရသည်ဆိုသည့် ဒီမိုကရေစီ က ပြဿနာ မဖြစ်သော်လည်း ကိုယ်ပိုင်ယဉ်ကျေးမှုရှိသည့် အခြားကမ္ဘာ့နိုင်ငံများအတွက် အခြားဘာသာ များအတွက်တော့ ဒီမိုကရေစီ၏အားနည်းချက်နှင့်အတူ ကြီးစွာသော စိန်ခေါ်မှုတစ်ရပ်ဖြစ်လာနိုင်သည် ဟု သုံးသပ် မိပါသည်။
မြန်မာနိုင်ငံကဲ့သို့ လူမျိုးစုံ၊ ယဉ်ကျေးမှုစုံရှိသည့် ရောင်စုံပန်းဥယျာဉ်ကြီးနှင့်တူသည့်နိုင်ငံတွင် တွေးခေါ်စဉ်းစားဉာဏ်နည်းသည့် Generation များကြောင့် အမေရိကန်လို ဒီမိုကရေစီစနစ်မျိုးကျင့်သုံးမိ ပါက အလွန်အန္တရာယ်ကြီးလှသည်။ အမျိုးသားရေး အသိ၊ အမျိုးသားရေးသတိနှင့်ယှဉ်ပြီး မကျင့်သုံးမိပါ က ကိုယ်ပိုင်ယဉ်ကျေးမှု၊ ဘာသာ၊ သာသနာတို့ပျောက်ပြီး ခေါင်းမြီးခြုံနေရမည့်ဘဝကို ရောက်သွားနိုင် သည်။
ထို့ကြောင့် သတိထားရန်လိုပါသည်။ လက်ရှိအချိန်တွင် မြန်မာနိုင်ငံသည် အလွန်ရှုပ်ထွေးနေပါ သည်။ စာမဖတ်ဘဲ ဂိုဏ်းကစားသည့်လူငယ်များ၊ ကိုယ်ဘာလုပ်နေမှန်းမသိသည့်လူငယ်များ အလွန် များပြားနေသည်။ ဤသည်ကိုအခွင့်ယူပြီး ရခိုင်ဒေသဘက်တွင် လှုပ်ရှားမှုအများအပြားဖြစ်လာနေသည်။ အာဏာရရေးကလွဲပြီး ဘာဖြစ်ဖြစ်ဆိုသည့် ပြည်ပရောက်အဖွဲ့များကလည်း ရခိုင်ဒေသက ဘင်္ဂါလီများ နှင့်ပေါင်းနေသည်။ တစ်ဖန် ပြည်တွင်းလက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခက ဌာနေတိုင်းရင်းသားများအချင်းချင်းဖြစ် ကြရသဖြင့် ကိုယ့်တိုင်းပြည်လူဦးရေကို ကိုယ်တိုင်လျှော့ချနေသကဲ့သို့ဖြစ်နေသည်။ ထို့ကြောင့် အမေရိ ကန် နယူးယောက်စ်မြို့တော်ဝန်အရေးကိုယှဉ်တွေးပြီး ကိုယ့်တိုင်းပြည်အရေးကို အမြန်ဆုံးပြင်ဆင်သွား ကြရန်လိုသည်။
အချုပ်ဆိုရလျှင် အမေရိကန်နှင့် အနောက်နိုင်ငံများ၏အရေးနှင့်ယှဉ်ပြီး မြန်မာ့အရေးတွင် စဉ်း စားစရာများ၊ သင်ခန်းစာယူစရာများနှင့်သတိပြုစရာ များစွာရှိသည်။ အမေရိကန်တွင် ထရမ့်အာဏာ ရရှိ မှုနှင့် ဒီမိုကရက်များအပေါ် နှိပ်ကွပ်လာမှုအပေါ် မကျေနပ်ကြသည့်ဒီမိုကရက်များက ထရမ့်ကိုဆန့်ကျင် လျှင်ပြီး ရောဆိုသည့်ပုံစံဖြင့် နိုင်ငံရေးချဉ်းကပ်လာကြသည်။
တစ်နည်းဆိုရသော် အမေရိကန်တွင် ဒီမိုကရက် အင်အားစုနှင့် ရီပါပလစ်ကန်အင်အားစုများ အကြား အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်မှုပြိုကွဲသွားသည်ကို တွေ့ရသည်။ ထို့ကြောင့်လည်း မွတ်စလင်ဘာ သာဝင်၊ အာရှတောင်ပိုင်းနွယ်ဖွား ဆိုရှယ်လစ်တစ်ဦးက နယူးယောက်မြို့တော်ဝန်ဖြစ်လာခဲ့ခြင်းဖြစ် သည်။ ထို့ကြောင့်လည်း ပြည်တွင်းအင်အားစုအချင်းချင်း မတည့်ကြသည့်အခါ နိုင်လျှင်ပြီးရော၊ အာဏာ ရလျှင် ပြီးရောပုံစံဖြင့် နိုင်ငံရေးချဉ်းကပ်လုပ်ဆောင်လာကြသဖြင့် တိုင်းပြည်အမျိုးသားလုံခြုံရေးနှင့် အမျိုးသားနိုင်ငံရေး အတွင်းစည်းအဖြိုခံခဲ့ရသည်ကို မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် သင်ခန်းစာယူသင့်သည်။ တစ်ဖက်တွင်လည်း ချီးကျူးဖွယ်ရာမြင်ရသည်။
ထိုအချက်က အမေရိကန်နိုင်ငံတွင် လက်ရှိအခြေအနေကိုသုံးသပ်ကြည့်လျှင် ပါတီကြီးနှစ်ခုဖြစ် သည့် ရီပါပလစ်ကန်ပါတီအင်အားစုများနှင့် ဒီမိုကရက်ပါတီ အင်အားစုများအကြား အမျိုးသားစည်းလုံး ညီညွတ်မှုပြိုကွဲနေသည့်တိုင် လူထုက ကိုယ်ကြိုက်ရာ၊ ကိုယ်သန်ရာ ပါတီနောက်လိုက်ပြီး နိုင်ငံရေး ပဋိပက္ခမှတစ်ဆင့် လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခဆီသို့ ကူးပြောင်းမသွားခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ ယခုနှစ်တွင် အမေရိ ကန်၌ ကြီးစွာသောဆန္ဒပြမှုများကို မြို့ပေါင်းရာနှင့်ချီ ၍ နှစ်ကြိမ်ပြုလုပ်ခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။ ဆန္ဒပြသူများကို လည်း အာဏာပိုင်များက ပြင်းပြင်းထန်ထန်နှိမ်နင်းခဲ့သလို သမ္မတအမိန့်ဖြင့် ကြည်းတပ် မရိန်းတပ်များ ခေါ်သွင်းပြီး နှိမ်နင်းခဲ့သည်။ သို့သော် လေးစားစရာကောင်းသည်က ထိုဆန္ဒပြလူအုပ်စုကြီးသည် ထိုကဲ့ သို့ နှိမ်နင်းရကောင်းလားဆိုပြီး မြန်မာနိုင်ငံမှာလို တော်လှန်ရေးခေါင်းစဉ်အောက်ကနေ လက်နက်ကိုင် ပြီး တော်လှန်ပုန်ကန်မှုမပြုခြင်းပင်ဖြစ်သည်။
ဤအချက်ကို မြန်မာလူထုအနေဖြင့် အတုယူသင့်သည်။ ထို့ကြောင့် အမေရိကန်ဒီမိုကရေစီပြဿ နာများ၏ အားနည်းချက် အားသာချက်များကို ရှာဖွေလေ့လာပြီး မိမိတို့နိုင်ငံအတွက် အကျိုးရှိရှိအသုံးချနိုင်ပါက နိုင်ငံတည်ငြိမ်အေးချမ်းရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကို အထောက်အကူပြုမည်ဖြစ်ကြောင်း အကြံပြုလိုက်ရပါသည်။
Np News
အမေရိကန်နိုင်ငံ နယူးယောက်မြို့တော်ဝန်ရွေးကောက်ပွဲတွင် အသက် (၃၄)နှစ်သာရှိသေးသည့် ဇိုရန်မမ်ဒါနီက နိုဝင်ဘာ (၄) ရက်ကအနိုင်ရရှိပြီး မြို့ တော်ဝန်ရာထူးကို ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။
အမေရိကန်သမ္မတ ထရမ့်က နယူးယောက်မြို့ တော်ဝန်နေရာကို မမ်ဒါနီကိုမရစေချင်ကြောင်း အတိ အလင်း သဘောထားထုတ်ပြန်ပြောဆိုထားသော်လည်း မတားဆီးနိုင်ခဲ့ပေ။ မမ်ဒါနီသည် နယူး ယောက် မြို့တော်ဝန်အဖြစ်ရွေးကောက်ခံရသည့် ပထမဆုံး အာရှတောင်ပိုင်းအနွယ် မွတ်စလင် တစ် ယောက်လည်းဖြစ်သည်။ သူသည် အိန္ဒိယအနွယ်မိဘများက ယူဂန္ဓာ၌မွေးဖွားခဲ့ပြီးနောက် အမေရိကန် နိုင်ငံသား ဖြစ်လာခဲ့သူဖြစ်သည်။ ထူးခြားမှုက မမ်ဒါနီသည် လက်ဝဲယိမ်း ဆိုရှယ်လစ် အတွေးအခေါ်ရှိသူ တစ်ယောက်အဖြစ်လူသိများသည်။ ၎င်းကိုယ်တိုင်လည်း သူသည် ဒီမိုကရေစီ ဆိုရှယ်လစ်သမားဖြစ် သည်ဟု ထုတ်ဖော်ကြွေးကြော်ထားသည်။ နယူးယောက်မြို့တွင် အရင်းရှင် ဘီလျံနာလုပ်ငန်းရှင်ကြီးများ၊ သူဌေးကြီးများက မမ်ဒါနီ နယူးယောက်မြို့တော်ဝန်ရာထူး မရရှိစေရေးအတွက်ကြိုးစားခဲ့ကြသော်လည်း မအောင်မြင်ခဲ့သဖြင့် ဘီလျံနာသူဌေးအများစုက နယူးယောက်မြို့မှထွက်ခွာရန် စိုင်းပြင်းနေကြပြီ ဖြစ် သည်။
ဖြစ်ရိုးဖြစ်စဉ်မဟုတ်သည့် မြို့တော်ဝန်ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ကြောင့် ယခုသတင်းပတ်တွင် ဤသ တင်းက တစ်ကမ္ဘာလုံး၏အာရုံကို ဖမ်းစားနိုင်ခဲ့သည်။ အံဩစရာကောင်းသည့်ရလဒ်နှင့်အတူ နယူး ယောက်မြို့တော်ဝန် ဇိုရန်မန်ဒါနီ၏ အောင်မြင်မှုကြွေးကြော်သံများကိုလည်းကြည့်လိုက်ရသည်။ အလွန် အမင်း ယုံကြည်မှုလွန်ကဲနေပြီး သူ့ကိုယ်သူလည်း စကြဝတေးမင်းဟုပင် ထင်မှတ်နေပုံရသည်ကို တွေ့ လိုက်ရသည်။ သမ္မတထရမ့်ကိုတောင် “အမေရိကန်ကိုသစ္စာဖောက်တဲ့ ထရမ့်၊ အမေရိကန်ကိုလှည့်ဖြား ပြီးအမြတ်ထုတ်တဲ့ထရမ့်” စသဖြင့် ထုတ်ပြောလာသည်။ ဇိုရန်မမ်ဒါနီအကြောင်းကို ပြန်ဆန်းစစ်သည့် အခါတော်တော်လေး စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းလှသည်။ အထူးသဖြင့် ဒီမိုကရက်ပါတီဝင်တစ်ဦးဖြစ်သည့် မမ်ဒါနီ အရေးသည် အမေရိကန်ဒီမိုကရေစီအပေါ် များစွာမေးခွန်းထုတ်စရာဖြစ်ရသည်။
မမ်ဒါနီက ဆိုရှယ်လစ်ဇင်(Socialism) တစ်ယောက်ဖြစ်၍ ကွန်မြူနစ်အယူရှိသူဟုဆိုရမည်ဖြစ် သည်။ ရုရှား၊ တရုတ်၊ မြောက်ကိုးရီယားတို့ကို ကွန်မြူ နစ်အာဏာရှင်နိုင်ငံဆိုပြီး တစ်ချိန်လုံး ဖြိုချရန် လုပ်နေသည့်အမေရိကန်သည် ယခုအခါတွင် ၎င်းတို့ကိုယ်တိုင်အတွင်းစည်းက စဖြိုခံလိုက်ရသည်ဟု မြင်မိသည်။ မမ်ဒါနီသည် ဒီမိုကရက်တစ်ဦးဖြစ်သည်နှင့် အညီ ဒီမိုကရက်တို့၏ထုံးစံအတိုင်း လူပိန်း ကြိုက် စကားများဖြင့်မဲဆွယ်ခဲ့သည်။ သူပြောခဲ့သည့်မဲဆွယ် စကားများတွင် အခွန်တိုး၍ကောက်မည်၊ အခမဲ့အစား အသောက်များဝေပေးမည်ဟု မဲဆွယ်ထားသည့်အပြင် ခိုးဝင်များကိုလက်ခံမည်ဟုပင် မဲဆွယ်ထားသေးသည်။
ထို့ကြောင့် သူအနိုင်ရသွားသော်လည်း တာဝန် မယူရသေးခင် နယူးယောက်ကသူဌေးများ သိန်းချီ ပြောင်းရွှေ့ရန်လုပ်နေကြပြီဖြစ်သည်။ အမှန်စင်စစ် မမ်ဒါနီသည် မြို့တော်ဝန်အဆင့်သာဖြစ်၍ အခွန်တိုးကောက်၍မရသလို လုပ်ပိုင်ခွင့်မရှိပေ။ သို့သော် ဒီမိုကရက်များသည် သမ္မတထရမ့်နှင့် ရီပါ ပလစ်ကန်များကို မကြိုက်၍ အရွဲ့တိုက်လိုစိတ်ဖြင့် ပြောချင်ရာပြောပြီး မဲဆွယ်ခဲ့ခြင်းသာဖြစ်သည်။
တစ်ဖက်မှာလည်း စဉ်းစားစရာကောင်းသည်မှာ နယူးယောက်ပြည်သူများက ရီပါပလစ်ကန် မဟုတ်လျှင်ပြီးရောဆိုပြီး ထရမ့်နှင့် ရီပါပလီကန်ပါတီကိုဆန့်ကျင်ပြီးမဲပေးလိုက်ကြသလား၊ ကွန်မြူနစ် အယူဖြစ်သည့် အလုပ်သမားလူတန်းစားကိုအခြေခံပြီး သူဌေးများကိုဆန့်ကျင်ရမည်ဆိုသည့်အယူအဆ ကိုလက်ခံ၍ မဲပေးလိုက်သလားဆိုသည်ကိုတော့ မဲပေးခဲ့သူများမှအပ မည်သူမျှသိနိုင်မည်မဟုတ်ပါ။ ဆိုရှယ်လစ် အယူဝါဒကိုလက်ကိုင်ထားသည့် မွတ်စလင်တစ်ယောက် နယူးယောက်မြို့တော်ဝန်ဖြစ်လာ ခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ စေ့စေ့တွေးကြည့်လျှင် ကျောချမ်းစရာကောင်းပါသည်။ မွတ်စလင်လူမျိုးက ကြာ လေများလေဖြစ်သဖြင့် ဒီမိုကရေစီစနစ်အရ လူများသူက မဲများများပေးနိုင်ခြင်းကြောင့် မမ်ဒါနီသည် နယူးယောက်တွင် သက်တော်ရှည်မြို့တော်ဝန်လည်း ဖြစ်လာနိုင်သည်။
မည်သို့ပင်ဆိုစေကာမူ မမ်ဒါနီ မြို့တော်ဝန်ဖြစ်လာခြင်းသည် အမေရိကန်နိုင်ငံအတွက်တော့ တုန်လှုပ်ဖွယ်ရာဖြစ်ရသည်။ မမ်ဒါနီက အမေရိကန်၏ နတ်နေကိုင်း အစ္စရေးဂျူးများအပေါ်ကိုပင် အလွတ်မပေးဘဲ တိုက်ခိုက်သည့်စကားလုံးများဖြင့် စကားစစ် ထိုးလာပါသည်။ မမ်ဒါနီက နယူးယောက် ကို အစ္စရေးဝန်ကြီးချုပ် နေတန်ရာဟုခြေချသည်နှင့် ဖမ်းမည်ဟုလည်း ထုတ်ပြောထားသလို သမ္မတ ထရမ့်ကိုပါ အမေရိကန်ကိုသစ္စာဖောက်သူဟု ထုတ်ပြောထားသည်။ ထို့ကြောင့် အမေရိကန် နိုင်ငံ ရေး၊ အမေရိကန် ဒီမိုကရေစီသည် သဘာဝလွန် ဒီမိုကရေစီအဖြစ် စိန်ခေါ်မှုများနှင့်ရင်ဆိုင်နေရသည်။
ထိုကဲ့သို့ အမေရိကန်သမ္မတကိုပင် ပြောင်ပြောင် တင်းတင်းစိန်ခေါ်ပြီး ပြင်းထန်သည့် စကားလုံး များဖြင့် တိုက်ခိုက်နေသော အမေရိကန်ဒီမိုကရေစီကို အမေ ရိကန်ဖွဲ့စည်းအခြေခံဥပဒေက သမ္မတကို စော်ကားခွင့်ပေးထားသည်လားဆိုပြီးလည်း စဉ်းစားစရာဖြစ်မိသည်။ အမှန်စင်စစ် အမေရိကန်သည် ကမ္ဘာ့အင်အား အကြီးဆုံးနိုင်ငံဖြစ်သည်နှင့်အညီ အမေရိကန်သမ္မတ ကိုလည်း တစ်ကမ္ဘာလုံးက လေးစား ခန့်ညားကြရပါသည်။
သို့သော် ယခုအခါတွင် သူတို့မြို့တော်ဝန်ကပဲ စော်ကားပြလိုက်တာမို့ အမေရိကန် ပုံရိပ်ထိခိုက် တာတော့ အမှန်ပင်ဖြစ်သည်။ မမ်ဒါနီ၏ သမ္မတအပေါ် စော်ကားတုံ့ပြန်မှုနှင့်ပတ်သက်၍ အချို့ကလည်း အမေရိကန်ဒီမိုကရေစီသည် လွတ်လပ်စွာပြောဆိုရေးသားခွင့်ကို ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေတွင် ထည့် သွင်းရေးဆွဲထားသောကြောင့်ဖြစ်သည်ဟုဆိုသည်။ သို့သော် လွတ်လပ်စွာထုတ်ဖော်ပြောဆို ရေးသား ခွင့်နှင့် ပတ်သက်၍ မြန်မာနိုင်ငံတွင်လည်း (၂၀ဝ၈) ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပုဒ်မ (၃၅၄)(က)တွင် ပြဋ္ဌာန်းထားသည့်တိုင် နိုင်ငံ့အကြီးအကဲကိုတော့ လက်အောက်က ယခုလိုစော်ကားခွင့်မရှိပေ။
သားကအဖေကိုစော်ကားသလိုဖြစ်နေသည့် အမေရိကန်ဒီမိုကရေစီကြောင့် အချို့နိုင်ငံများတွင် ကိုယ့်နိုင်ငံ ကိုယ့်ယဉ်ကျေးမှုနှင့်ကိုက်ညီသည့် ဒီမိုက ရေစီစနစ်ကျင့်သုံးကြခြင်းဖြစ်ပါလိမ့်မည်။ ဥပမာ မြန်မာနိုင်ငံတွင် နိုင်ငံတော်သည် စစ်မှန်စည်းကမ်းပြည့်ဝသော ပါတီစုံဒီမိုကရေစီစနစ်ကျင့်သုံးသည်ဟု (၂၀ဝ၈)ခုနှစ်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံတွင် ထည့်သွင်းပြဋ္ဌာန်းထားသည်တွေ့ရသည်။ စာရေးသူ မှတ်မိပါသေး သည်။ (၂၀ဝ၈) ခုနှစ်က အိုဘားမား ပထမသက်တမ်းသမ္မတ အရွေးခံတော့ လူငယ်တွေဆီကမဲရရန် အတွက် သူသမ္မတဖြစ်လျှင် ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခွင့်ကို တရားဝင် ခွင့်ပြုနိုင်ရေး လက်မှတ်ထိုးပေးမည်ဟု ဆိုကာ မဲဆွယ်စည်းရုံးခဲ့သည်။ အိုဘားမားသည် ဒီမိုကရက်ပါတီ၏ သမ္မတလောင်းဖြစ်သည်။ တစ်ဖက် သူ့ပြိုင်ဘက်ကမူ သမ္မတလောင်း ဂျွန်မက်ကိန်းနှင့် အမျိုးသမီး ဒုသမ္မတလောင်း ဆာရာပင်လင်တို့ ဖြစ် ပြီး သူတို့က ဤလုပ်ရပ်မှာ ခရစ်ယာန်ဘာသာအရ လက်ခံ၍မရသဖြင့် သူတို့က လက်မခံကြောင်း ပြော ၍မဲဆွယ်ခဲ့သည်။
ဤမျှမကသေးဘဲ ဒုသမ္မတလောင်း ဆာရာပင်လင်က သူတို့ကတိတည်ကြောင်း သက်သေပြ သည့်အနေဖြင့် သူ့သမီးကို မည်သူနှင့်ရထားမှန်းမသိသည့် ကိုယ်ဝန်ဆောင်ထားရသည်ကို ဖျက်ချခွင့် မပေးဘဲ မွေးစေခဲ့သည်။ သို့သော် ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ထွက်လာသည့်အခါ ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခွင့်ပြုမည်ဆို သည့် အိုဘားမားတို့အုပ်စုကအနိုင်ရသွားပြီး ကတိအတိုင်း အဆိုပါဥပဒေကို လက်မှတ်ထိုးပေးလိုက်ရ သည်။
ယခုလည်း မြို့တော်ဝန်အသစ်က သမ္မတကို စိန်ခေါ်စော်ကားနေမှုကို မည်သို့မျှ လုပ်မရ ကိုင်မရ ဖြစ်နေသည်ကိုကြည့်လျှင် အမေရိကန်ဒီမိုကရေစီ၏လွတ်လပ်မှုက အလွန်အန္တရာယ်များသည်ဟု စဉ်း စားစရာဖြစ်မိသည်။ အကောင်းဆုံးကတော့ ကိုယ့်နိုင်ငံ ကိုယ့်လူမျိုး ကိုယ့်ယဉ်ကျေးမှုနှင့်ကိုက်ညီသည့် ဒီမိုကရေစနစ်ကသာ အကောင်းဆုံးဖြစ်လိမ့်မည်ဟု ယူဆမိပါသည်။
အမေရိကန်နိုင်ငံနှင့် အနောက်နိုင်ငံများတွင် ဖြစ်ပေါ်နေသော ခိုးဝင်၊ ရွှေပြောင်းနှင့် မွတ်စလင် ဘာသာဝင် လူဦးရေ တိုးပွားလာမှုပြဿနာများကြောင့် ဒီမိုကရေစီစနစ်၏အားနည်းချက်များစွာကိုလည်း တွေ့လာရပါသည်။ အင်္ဂလန်နိုင်ငံတွင် မွတ်စလင်ဘာသာဝင်အများအပြား မြို့တော်ဝန်ဖြစ်လာပြီး မွတ် စလင်ဘာသာဝင်တို့ လမ်းပေါ်တက်ဝတ်ပြုသည်ကို ထိန်းရခက်လာသည်ကိုကြည့်နေရင်းက အမေရိ ကန်၏အကြီးဆုံးမြို့ နယူးယောက်မှာ ဒီမိုကရက်ဆိုရှယ်လစ် မွတ်စလင် မြို့တော်ဝန်တစ်ယောက် ဖြစ် လာသည်မှာ လုံးဝပြောင်းလဲမှု (Totally changed) တစ်ခုဖြစ်ပြီး စိတ်ဝင်တစားစောင့်ကြည့်ရမည့်ကိစ္စ တခုဖြစ်လာသည်ကလည်း ငြင်းမရပါ။ အမေရိကန်၊ အင်္ဂလန်နှင့်အပါအဝင် ဥရောပနိုင်ငံများသည် ယခု အခါ လူ့အခွင့်အရေးနှင့် လစ်ဘရယ်ဒီမိုကရေစီ၏အားနည်းချက်ကိုအခွင့်ကောင်းယူကာ နေရာယူလာ ကြသည့် မွတ်စလင်များကြောင့် လစ်ဘရယ် ဒီမိုကရေစီစနစ်ကို ပြန်လည်ဆန်းစစ်သင့်ပြီဟု မြင်မိသည်။
အနောက်နိုင်ငံများက မြန်မာနိုင်ငံကို ဘင်္ဂါလီ အများအပြားလက်ခံရမည်ဟုဖိအားပေးနေသည့် အချိန်တွင် ၎င်းတို့နိုင်ငံထဲ အများကြီးရောက်နေပြီးဖြစ်သည်။ အကျိုးဆက်အနေဖြင့်လည်း အတွင်းစည်း ကစပြို၍ နယူးယောက်မြို့တော်ဝန်လို အရေးပါသည့် ရာထူးများကို မူလဌာနေနိုင်ငံသားများက ဖယ်ပေး နေရသည်ကို မြန်မာနိုင်ငံအပြင် အခြားနိုင်ငံများကပါ သင်ခန်းစာယူသင့်ပါသည်။
အမေရိကန်နှင့် ဥရောပတွင်ရင်ဆိုင်နေရသည့်ပြဿနာသည် လူများ၊ မဲများလျှင် အနိုင်ရမည်ဟူ သော ဒီမိုကရေစီစနစ်၏အားနည်းချက်များကို ထင်ထင်ရှား ရှားတွေ့မြင်လာရပါသည်။ အမေရိကန်လို နိုင်ငံစုံက လူများနှင့်ဖွဲ့စည်းထားသည့်နိုင်ငံတစ်ခုအနေဖြင့် လူများရာ အနိုင်ရသည်ဆိုသည့် ဒီမိုကရေစီ က ပြဿနာ မဖြစ်သော်လည်း ကိုယ်ပိုင်ယဉ်ကျေးမှုရှိသည့် အခြားကမ္ဘာ့နိုင်ငံများအတွက် အခြားဘာသာ များအတွက်တော့ ဒီမိုကရေစီ၏အားနည်းချက်နှင့်အတူ ကြီးစွာသော စိန်ခေါ်မှုတစ်ရပ်ဖြစ်လာနိုင်သည် ဟု သုံးသပ် မိပါသည်။
မြန်မာနိုင်ငံကဲ့သို့ လူမျိုးစုံ၊ ယဉ်ကျေးမှုစုံရှိသည့် ရောင်စုံပန်းဥယျာဉ်ကြီးနှင့်တူသည့်နိုင်ငံတွင် တွေးခေါ်စဉ်းစားဉာဏ်နည်းသည့် Generation များကြောင့် အမေရိကန်လို ဒီမိုကရေစီစနစ်မျိုးကျင့်သုံးမိ ပါက အလွန်အန္တရာယ်ကြီးလှသည်။ အမျိုးသားရေး အသိ၊ အမျိုးသားရေးသတိနှင့်ယှဉ်ပြီး မကျင့်သုံးမိပါ က ကိုယ်ပိုင်ယဉ်ကျေးမှု၊ ဘာသာ၊ သာသနာတို့ပျောက်ပြီး ခေါင်းမြီးခြုံနေရမည့်ဘဝကို ရောက်သွားနိုင် သည်။
ထို့ကြောင့် သတိထားရန်လိုပါသည်။ လက်ရှိအချိန်တွင် မြန်မာနိုင်ငံသည် အလွန်ရှုပ်ထွေးနေပါ သည်။ စာမဖတ်ဘဲ ဂိုဏ်းကစားသည့်လူငယ်များ၊ ကိုယ်ဘာလုပ်နေမှန်းမသိသည့်လူငယ်များ အလွန် များပြားနေသည်။ ဤသည်ကိုအခွင့်ယူပြီး ရခိုင်ဒေသဘက်တွင် လှုပ်ရှားမှုအများအပြားဖြစ်လာနေသည်။ အာဏာရရေးကလွဲပြီး ဘာဖြစ်ဖြစ်ဆိုသည့် ပြည်ပရောက်အဖွဲ့များကလည်း ရခိုင်ဒေသက ဘင်္ဂါလီများ နှင့်ပေါင်းနေသည်။ တစ်ဖန် ပြည်တွင်းလက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခက ဌာနေတိုင်းရင်းသားများအချင်းချင်းဖြစ် ကြရသဖြင့် ကိုယ့်တိုင်းပြည်လူဦးရေကို ကိုယ်တိုင်လျှော့ချနေသကဲ့သို့ဖြစ်နေသည်။ ထို့ကြောင့် အမေရိ ကန် နယူးယောက်စ်မြို့တော်ဝန်အရေးကိုယှဉ်တွေးပြီး ကိုယ့်တိုင်းပြည်အရေးကို အမြန်ဆုံးပြင်ဆင်သွား ကြရန်လိုသည်။
အချုပ်ဆိုရလျှင် အမေရိကန်နှင့် အနောက်နိုင်ငံများ၏အရေးနှင့်ယှဉ်ပြီး မြန်မာ့အရေးတွင် စဉ်း စားစရာများ၊ သင်ခန်းစာယူစရာများနှင့်သတိပြုစရာ များစွာရှိသည်။ အမေရိကန်တွင် ထရမ့်အာဏာ ရရှိ မှုနှင့် ဒီမိုကရက်များအပေါ် နှိပ်ကွပ်လာမှုအပေါ် မကျေနပ်ကြသည့်ဒီမိုကရက်များက ထရမ့်ကိုဆန့်ကျင် လျှင်ပြီး ရောဆိုသည့်ပုံစံဖြင့် နိုင်ငံရေးချဉ်းကပ်လာကြသည်။
တစ်နည်းဆိုရသော် အမေရိကန်တွင် ဒီမိုကရက် အင်အားစုနှင့် ရီပါပလစ်ကန်အင်အားစုများ အကြား အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်မှုပြိုကွဲသွားသည်ကို တွေ့ရသည်။ ထို့ကြောင့်လည်း မွတ်စလင်ဘာ သာဝင်၊ အာရှတောင်ပိုင်းနွယ်ဖွား ဆိုရှယ်လစ်တစ်ဦးက နယူးယောက်မြို့တော်ဝန်ဖြစ်လာခဲ့ခြင်းဖြစ် သည်။ ထို့ကြောင့်လည်း ပြည်တွင်းအင်အားစုအချင်းချင်း မတည့်ကြသည့်အခါ နိုင်လျှင်ပြီးရော၊ အာဏာ ရလျှင် ပြီးရောပုံစံဖြင့် နိုင်ငံရေးချဉ်းကပ်လုပ်ဆောင်လာကြသဖြင့် တိုင်းပြည်အမျိုးသားလုံခြုံရေးနှင့် အမျိုးသားနိုင်ငံရေး အတွင်းစည်းအဖြိုခံခဲ့ရသည်ကို မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် သင်ခန်းစာယူသင့်သည်။ တစ်ဖက်တွင်လည်း ချီးကျူးဖွယ်ရာမြင်ရသည်။
ထိုအချက်က အမေရိကန်နိုင်ငံတွင် လက်ရှိအခြေအနေကိုသုံးသပ်ကြည့်လျှင် ပါတီကြီးနှစ်ခုဖြစ် သည့် ရီပါပလစ်ကန်ပါတီအင်အားစုများနှင့် ဒီမိုကရက်ပါတီ အင်အားစုများအကြား အမျိုးသားစည်းလုံး ညီညွတ်မှုပြိုကွဲနေသည့်တိုင် လူထုက ကိုယ်ကြိုက်ရာ၊ ကိုယ်သန်ရာ ပါတီနောက်လိုက်ပြီး နိုင်ငံရေး ပဋိပက္ခမှတစ်ဆင့် လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခဆီသို့ ကူးပြောင်းမသွားခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ ယခုနှစ်တွင် အမေရိ ကန်၌ ကြီးစွာသောဆန္ဒပြမှုများကို မြို့ပေါင်းရာနှင့်ချီ ၍ နှစ်ကြိမ်ပြုလုပ်ခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။ ဆန္ဒပြသူများကို လည်း အာဏာပိုင်များက ပြင်းပြင်းထန်ထန်နှိမ်နင်းခဲ့သလို သမ္မတအမိန့်ဖြင့် ကြည်းတပ် မရိန်းတပ်များ ခေါ်သွင်းပြီး နှိမ်နင်းခဲ့သည်။ သို့သော် လေးစားစရာကောင်းသည်က ထိုဆန္ဒပြလူအုပ်စုကြီးသည် ထိုကဲ့ သို့ နှိမ်နင်းရကောင်းလားဆိုပြီး မြန်မာနိုင်ငံမှာလို တော်လှန်ရေးခေါင်းစဉ်အောက်ကနေ လက်နက်ကိုင် ပြီး တော်လှန်ပုန်ကန်မှုမပြုခြင်းပင်ဖြစ်သည်။
ဤအချက်ကို မြန်မာလူထုအနေဖြင့် အတုယူသင့်သည်။ ထို့ကြောင့် အမေရိကန်ဒီမိုကရေစီပြဿ နာများ၏ အားနည်းချက် အားသာချက်များကို ရှာဖွေလေ့လာပြီး မိမိတို့နိုင်ငံအတွက် အကျိုးရှိရှိအသုံးချနိုင်ပါက နိုင်ငံတည်ငြိမ်အေးချမ်းရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကို အထောက်အကူပြုမည်ဖြစ်ကြောင်း အကြံပြုလိုက်ရပါသည်။
Np News
နေပြည်တော် နိုဝင်ဘာ ၄
ကိုးကန့်ဒီမိုကရေစီနှင့်ညီညွတ်ရေးပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဦးယန်ကျင်ကန်က ၎င်းတို့၏ မူဝါဒ၊ သဘောထား၊ လုပ်ငန်းစဉ် စသည်တို့ကို နိုဝင်ဘာ ၄ ရက် ညပိုင်းတွင် ရေဒီယိုနှင့် ရုပ်မြင်သံကြားအစီအစဉ်များမှ ဟောပြောတင်ပြခဲ့ပါသည်။
အဆိုပါ ဟောပြောတင်ပြချက် အပြည့်အစုံမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါသည်-
လေးစားအပ်ပါသော ပြည်ထောင်စုဖွားတိုင်းရင်းသားညီအစ်ကိုမောင်နှမများနှင့် မြန်မာနိုင်ငံသူ၊ နိုင်ငံသား လုပ်သားပြည်သူတစ်ရပ်လုံး မင်္ဂလာအပေါင်းနှင့် ပြည့်စုံကြပါစေကြောင်း ဆုတောင်းမေတ္တာပို့သရင်း စိတ်၏ချမ်းသာခြင်း၊ ကိုယ်၏ ကျန်းမာခြင်းနှင့် ပြည့်စုံနိုင်ကြပါစေလို့ နှုတ်ခွန်းဆက်ဂါရဝပြုအပ်ပါတယ်။
ကျွန်တော်ကတော့ ကိုးကန့်ဒီမိုကရေစီနှင့်ညီညွတ်ရေးပါတီရဲ့ မူဝါဒ၊ သဘောထား၊ လုပ်ငန်းစဉ်များကို ကိုးကန့်တိုင်းရင်းသားထုတစ်ရပ်လုံးနဲ့ တိုင်းရင်းသားမိဘပြည်သူတစ်ရပ်လုံးသို့ ဖတ်ကြားတင်ပြသွားမယ့် ကိုးကန့်ဒီမိုကရေစီနှင့် ညီညွတ်ရေးပါတီဥက္ကဋ္ဌ ယန်ကျင်ကန် ဖြစ်ပါတယ်။
ပြည်ထောင်စုဖွား တိုင်းရင်းသားမိဘပြည်သူ ညီအစ်ကိုမောင်နှမများ ခင်ဗျား-
ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ကိုးကန့်ဒီမိုကရေစီနှင့်ညီညွတ်ရေးပါတီကို ၁၉၈၉ ခုနှစ် မြန်မာ့နိုင်ငံရေး ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုပြုခဲ့စဉ်က နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်းဆိုင်ရာ ဥပဒေ၊ နည်းဥပဒေ၊ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများနဲ့အညီ သမိုင်းအစဉ်အလာကြီးမားခဲ့သည့် ကိုးကန့်အမျိုးသားခေါင်းဆောင်ကြီးများ၏ ဦးဆောင်ကြီးကြပ်မှုဖြင့် စတင်ဖွဲ့စည်းပေါ်ပေါက် တည်ထောင်လာခဲ့ရတာ ဖြစ်ပါတယ်။
ထိုမှတစ်ဆင့် နိုင်ငံရေးလိုအပ်ချက်အရ ပါတီကို ဥပဒေ၊ နည်းဥပဒေ၊ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများနဲ့အညီ အကြိမ်ကြိမ်ပြန်လည်မှတ်ပုံတင်ပြီး နိုင်ငံရေးခရီးကို လျှောက်လှမ်းလာခဲ့တာဖြစ်တဲ့အတွက် နိုင်ငံရေးဖြတ်သန်းမှုအတွေ့အကြုံများကိုလည်း အတော်အတန်ရရှိခဲ့ပြီးဖြစ်တဲ့ တိုင်းရင်းသားပါတီတစ်ရပ် ဖြစ်ပါတယ်။
၂၀၁၅ ခုနှစ်မှာ ကျင်းပခဲ့တဲ့ ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲမှာ လားရှိုး၊ သိန္နီ၊ ကွမ်းလုံမြို့နယ်များတွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာမှာ ကွမ်းလုံမြို့နယ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်နဲ့ ပြည်နယ်လွှတ်တော်မှာ အနိုင်ရရှိခဲ့လို့ လွှတ်တော်နိုင်ငံရေးအတွေ့အကြုံများကိုလည်း အထိုက်အလျောက်ရရှိနေပြီးတဲ့ပါတီ ဖြစ်ပါတယ်။
ကိုးကန့်ဒီမိုကရေစီနှင့်ညီညွတ်ရေးပါတီရဲ့ မူဝါဒ၊ သဘောထား၊ လုပ်ငန်းစဉ်၊ ရပ်တည်ချက်၊ မျှော်မှန်းချက်များကို တင်ပြရမည်ဆိုလျှင် -
ကိုးကန့်တိုင်းရင်းသားများဟာ နယ်စပ်ဒေသတောင်ပေါ်နေ တိုင်းရင်းသားများဖြစ်ကြပြီး ယခုအခါ မြန်မာနိုင်ငံအနှံ့ ပျံ့နှံ့ရောက်ရှိ နေထိုင်ကြသော်လည်း အများစုမှာ ပညာရေး၊ လူမှုရေး၊ ကျန်းမာရေး၊ စီးပွားရေးများမှာ နောက်ကျနိမ့်ပါးနေဆဲဖြစ်ပါတယ်။ ပြည်ထောင်စုတိုင်းရင်းသားများ ဖြစ်ကြပါသော်လည်း မိမိတို့ထမ်းရွက်ရမည့် နိုင်ငံ့တာဝန်နှင့် မိမိတို့ရရှိသင့်တဲ့ တိုင်းရင်းသားအခွင့် အရေးများကို မှန်ကန်စွာ သိမြင်နိုင်ရန် လိုအပ်နေဆဲဖြစ်ပါတယ်။
တခြားညီနောင်တိုင်းရင်းသားများနှင့်အတူ အေးအတူပူအမျှ ယှဉ်တွဲနေထိုင်သွားရေးအတွက် ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေး၊ လူမှုရေး၊ စီးပွားရေးများမှာ အသိအမြင်မှန်ကန်ရေး၊ ရရှိသင့်သည့် တိုင်းရင်းသားအခွင့်အရေးများ အပြည့်အဝရရှိရေးအတွက် နိုင်ငံရေးနည်းလမ်းများဖြင့် ဆောင်ရွက်စရာ လိုအပ်ချက်များစွာ ရှိနေသေးတဲ့ ကိုးကန့်တိုင်းရင်းသားများအတွက် ကိုးကန့်ဒီမိုကရေစီနှင့် ညီညွတ်ရေးပါတီ ပေါ်ပေါက်ရပ်တည်လာခဲ့ရတာဖြစ်ပါ တယ်။
ကိုးကန့်တိုင်းရင်းသားများဟာ ပြည်ထောင်စုဖွား ညီနောင်တိုင်းရင်းသား တစ်ရပ်လုံးနဲ့ အတူယှဉ်တွဲနေထိုင်ကြတဲ့အတွက် ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေး၊ စီးပွားရေးအစရှိတဲ့ လူမှုဘဝများကို မြှင့်တင်နိုင်မှသာလျှင် နိုင်ငံတော်ကို စီမံအုပ်ချုပ်နေတဲ့ နိုင်ငံတော်အစိုးရက မျှော်မှန်းဖော်ဆောင်နေတဲ့ ဒီမိုကရေစီနှင့် ဖက်ဒရယ်စနစ်ကို အခြေခံသည့် နိုင်ငံတော်ကို ချီတက်လျှောက်လှမ်းရာမှာ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးသဖွယ် ဖြစ်မနေစေဘဲ အခြားညီနောင်တိုင်းရင်းသားပြည်သူများနဲ့အတူ လက်ရည်တစ်ပြင်တည်း အတူယှဉ်တွဲရပ်တည်လျှောက်လှမ်းပြီး နိုင်ငံအတွက် တန်ဖိုးရှိတဲ့ နိုင်ငံသားအဖြစ် ရပ်တည်သွားနိုင်မှာဖြစ်ပါ တယ်။
အထူးသဖြင့် ပြောင်းလဲလာတဲ့ မြန်မာ့နိုင်ငံရေးအခင်းအကျင်းမှာ စစ်မှန်တဲ့ ပြည်ထောင်စုစိတ်ဓာတ်၊ တည့်မတ်မှန်ကန်သည့် ပြည်ထောင်စုဖွားတိုင်းရင်းသားအမြင်နဲ့ အတွေးအခေါ်အယူအဆများ ရှိကြရမှာဖြစ်ပါတယ်။
ထို့အတူ အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်နိုင်ငံရဲ့ ဝိသေသဖြစ်တဲ့ နိုင်ငံတော် မပြိုကွဲရေး၊ တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်မှုမပြိုကွဲရေး၊ အချုပ်အခြာအာဏာ တည်တံ့ခိုင်မြဲရေးအပြင် တိုင်းရင်းသားပြည်သူတစ်ရပ်လုံးအတွက် သာယာဝပြောပြီး လူမှုဘဝဖူလုံတဲ့ လူ့ဘောင်သစ်တစ်ရပ်ပေါ်ထွန်းဖို့ တိုင်းရင်းသားပြည်သူတစ်ရပ်လုံးနဲ့အတူ ထမ်းရွက်နိုင်ဖို့ ပါတီရဲ့ မူဝါဒလမ်းစဉ်၊ သဘောထားများကို လက်ခံယုံကြည်တဲ့ ကိုးကန့်တိုင်းရင်းသားထုတစ်ရပ်လုံးကို ကိုယ်စားပြုပြီး သမိုင်းပေးတာဝန်တစ်ရပ်အဖြစ် ထမ်းရွက်နိုင်ဖို့ ရပ်တည်နေပါကြောင်း အလေးအနက်ခံယူထားပါတယ်။
ထို့အတူ နိုင်ငံရေးကိုလည်း အဂတိတရားကင်းစွာ ရပ်တည်လျှောက်လှမ်း နိုင်ရေး အခြေခံအကြောင်းတရားများအပေါ် ခိုင်မာစွာ ရပ်တည်လျှောက်လှမ်း သွားရေးများသည်လည်း ပါတီရဲ့ မျှော်မှန်းချက်များဖြစ်ပါတယ်။
အထက်တင်ပြချက်များသည် ကိုးကန့်ဒီမိုကရေစီနှင့် ညီညွတ်ရေးပါတီရဲ့ မူဝါဒ၊ သဘောထား၊ လုပ်ငန်းစဉ်များနှင့် မျှော်မှန်းချက်များဖြစ်ကြောင်း ရိုးသားစွာတင်ပြရင်း နိဂုံးချုပ်အပ်ပါတယ်။
ပြည်ထောင်စုဖွား ကိုးကန့်တိုင်းရင်းသားများအားလုံးနဲ့ တိုင်းရင်းသားပြည်သူညီအစ်ကိုမောင်နှမများအားလုံး ကိုယ်စိတ်နှလုံးငြိမ်းအေးကြပါစေ။
MOI
နေပြည်တော် နိုဝင်ဘာ ၄
ကိုးကန့်ဒီမိုကရေစီနှင့်ညီညွတ်ရေးပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဦးယန်ကျင်ကန်က ၎င်းတို့၏ မူဝါဒ၊ သဘောထား၊ လုပ်ငန်းစဉ် စသည်တို့ကို နိုဝင်ဘာ ၄ ရက် ညပိုင်းတွင် ရေဒီယိုနှင့် ရုပ်မြင်သံကြားအစီအစဉ်များမှ ဟောပြောတင်ပြခဲ့ပါသည်။
အဆိုပါ ဟောပြောတင်ပြချက် အပြည့်အစုံမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါသည်-
လေးစားအပ်ပါသော ပြည်ထောင်စုဖွားတိုင်းရင်းသားညီအစ်ကိုမောင်နှမများနှင့် မြန်မာနိုင်ငံသူ၊ နိုင်ငံသား လုပ်သားပြည်သူတစ်ရပ်လုံး မင်္ဂလာအပေါင်းနှင့် ပြည့်စုံကြပါစေကြောင်း ဆုတောင်းမေတ္တာပို့သရင်း စိတ်၏ချမ်းသာခြင်း၊ ကိုယ်၏ ကျန်းမာခြင်းနှင့် ပြည့်စုံနိုင်ကြပါစေလို့ နှုတ်ခွန်းဆက်ဂါရဝပြုအပ်ပါတယ်။
ကျွန်တော်ကတော့ ကိုးကန့်ဒီမိုကရေစီနှင့်ညီညွတ်ရေးပါတီရဲ့ မူဝါဒ၊ သဘောထား၊ လုပ်ငန်းစဉ်များကို ကိုးကန့်တိုင်းရင်းသားထုတစ်ရပ်လုံးနဲ့ တိုင်းရင်းသားမိဘပြည်သူတစ်ရပ်လုံးသို့ ဖတ်ကြားတင်ပြသွားမယ့် ကိုးကန့်ဒီမိုကရေစီနှင့် ညီညွတ်ရေးပါတီဥက္ကဋ္ဌ ယန်ကျင်ကန် ဖြစ်ပါတယ်။
ပြည်ထောင်စုဖွား တိုင်းရင်းသားမိဘပြည်သူ ညီအစ်ကိုမောင်နှမများ ခင်ဗျား-
ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ကိုးကန့်ဒီမိုကရေစီနှင့်ညီညွတ်ရေးပါတီကို ၁၉၈၉ ခုနှစ် မြန်မာ့နိုင်ငံရေး ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုပြုခဲ့စဉ်က နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်းဆိုင်ရာ ဥပဒေ၊ နည်းဥပဒေ၊ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများနဲ့အညီ သမိုင်းအစဉ်အလာကြီးမားခဲ့သည့် ကိုးကန့်အမျိုးသားခေါင်းဆောင်ကြီးများ၏ ဦးဆောင်ကြီးကြပ်မှုဖြင့် စတင်ဖွဲ့စည်းပေါ်ပေါက် တည်ထောင်လာခဲ့ရတာ ဖြစ်ပါတယ်။
ထိုမှတစ်ဆင့် နိုင်ငံရေးလိုအပ်ချက်အရ ပါတီကို ဥပဒေ၊ နည်းဥပဒေ၊ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများနဲ့အညီ အကြိမ်ကြိမ်ပြန်လည်မှတ်ပုံတင်ပြီး နိုင်ငံရေးခရီးကို လျှောက်လှမ်းလာခဲ့တာဖြစ်တဲ့အတွက် နိုင်ငံရေးဖြတ်သန်းမှုအတွေ့အကြုံများကိုလည်း အတော်အတန်ရရှိခဲ့ပြီးဖြစ်တဲ့ တိုင်းရင်းသားပါတီတစ်ရပ် ဖြစ်ပါတယ်။
၂၀၁၅ ခုနှစ်မှာ ကျင်းပခဲ့တဲ့ ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲမှာ လားရှိုး၊ သိန္နီ၊ ကွမ်းလုံမြို့နယ်များတွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာမှာ ကွမ်းလုံမြို့နယ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်နဲ့ ပြည်နယ်လွှတ်တော်မှာ အနိုင်ရရှိခဲ့လို့ လွှတ်တော်နိုင်ငံရေးအတွေ့အကြုံများကိုလည်း အထိုက်အလျောက်ရရှိနေပြီးတဲ့ပါတီ ဖြစ်ပါတယ်။
ကိုးကန့်ဒီမိုကရေစီနှင့်ညီညွတ်ရေးပါတီရဲ့ မူဝါဒ၊ သဘောထား၊ လုပ်ငန်းစဉ်၊ ရပ်တည်ချက်၊ မျှော်မှန်းချက်များကို တင်ပြရမည်ဆိုလျှင် -
ကိုးကန့်တိုင်းရင်းသားများဟာ နယ်စပ်ဒေသတောင်ပေါ်နေ တိုင်းရင်းသားများဖြစ်ကြပြီး ယခုအခါ မြန်မာနိုင်ငံအနှံ့ ပျံ့နှံ့ရောက်ရှိ နေထိုင်ကြသော်လည်း အများစုမှာ ပညာရေး၊ လူမှုရေး၊ ကျန်းမာရေး၊ စီးပွားရေးများမှာ နောက်ကျနိမ့်ပါးနေဆဲဖြစ်ပါတယ်။ ပြည်ထောင်စုတိုင်းရင်းသားများ ဖြစ်ကြပါသော်လည်း မိမိတို့ထမ်းရွက်ရမည့် နိုင်ငံ့တာဝန်နှင့် မိမိတို့ရရှိသင့်တဲ့ တိုင်းရင်းသားအခွင့် အရေးများကို မှန်ကန်စွာ သိမြင်နိုင်ရန် လိုအပ်နေဆဲဖြစ်ပါတယ်။
တခြားညီနောင်တိုင်းရင်းသားများနှင့်အတူ အေးအတူပူအမျှ ယှဉ်တွဲနေထိုင်သွားရေးအတွက် ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေး၊ လူမှုရေး၊ စီးပွားရေးများမှာ အသိအမြင်မှန်ကန်ရေး၊ ရရှိသင့်သည့် တိုင်းရင်းသားအခွင့်အရေးများ အပြည့်အဝရရှိရေးအတွက် နိုင်ငံရေးနည်းလမ်းများဖြင့် ဆောင်ရွက်စရာ လိုအပ်ချက်များစွာ ရှိနေသေးတဲ့ ကိုးကန့်တိုင်းရင်းသားများအတွက် ကိုးကန့်ဒီမိုကရေစီနှင့် ညီညွတ်ရေးပါတီ ပေါ်ပေါက်ရပ်တည်လာခဲ့ရတာဖြစ်ပါ တယ်။
ကိုးကန့်တိုင်းရင်းသားများဟာ ပြည်ထောင်စုဖွား ညီနောင်တိုင်းရင်းသား တစ်ရပ်လုံးနဲ့ အတူယှဉ်တွဲနေထိုင်ကြတဲ့အတွက် ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေး၊ စီးပွားရေးအစရှိတဲ့ လူမှုဘဝများကို မြှင့်တင်နိုင်မှသာလျှင် နိုင်ငံတော်ကို စီမံအုပ်ချုပ်နေတဲ့ နိုင်ငံတော်အစိုးရက မျှော်မှန်းဖော်ဆောင်နေတဲ့ ဒီမိုကရေစီနှင့် ဖက်ဒရယ်စနစ်ကို အခြေခံသည့် နိုင်ငံတော်ကို ချီတက်လျှောက်လှမ်းရာမှာ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးသဖွယ် ဖြစ်မနေစေဘဲ အခြားညီနောင်တိုင်းရင်းသားပြည်သူများနဲ့အတူ လက်ရည်တစ်ပြင်တည်း အတူယှဉ်တွဲရပ်တည်လျှောက်လှမ်းပြီး နိုင်ငံအတွက် တန်ဖိုးရှိတဲ့ နိုင်ငံသားအဖြစ် ရပ်တည်သွားနိုင်မှာဖြစ်ပါ တယ်။
အထူးသဖြင့် ပြောင်းလဲလာတဲ့ မြန်မာ့နိုင်ငံရေးအခင်းအကျင်းမှာ စစ်မှန်တဲ့ ပြည်ထောင်စုစိတ်ဓာတ်၊ တည့်မတ်မှန်ကန်သည့် ပြည်ထောင်စုဖွားတိုင်းရင်းသားအမြင်နဲ့ အတွေးအခေါ်အယူအဆများ ရှိကြရမှာဖြစ်ပါတယ်။
ထို့အတူ အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်နိုင်ငံရဲ့ ဝိသေသဖြစ်တဲ့ နိုင်ငံတော် မပြိုကွဲရေး၊ တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်မှုမပြိုကွဲရေး၊ အချုပ်အခြာအာဏာ တည်တံ့ခိုင်မြဲရေးအပြင် တိုင်းရင်းသားပြည်သူတစ်ရပ်လုံးအတွက် သာယာဝပြောပြီး လူမှုဘဝဖူလုံတဲ့ လူ့ဘောင်သစ်တစ်ရပ်ပေါ်ထွန်းဖို့ တိုင်းရင်းသားပြည်သူတစ်ရပ်လုံးနဲ့အတူ ထမ်းရွက်နိုင်ဖို့ ပါတီရဲ့ မူဝါဒလမ်းစဉ်၊ သဘောထားများကို လက်ခံယုံကြည်တဲ့ ကိုးကန့်တိုင်းရင်းသားထုတစ်ရပ်လုံးကို ကိုယ်စားပြုပြီး သမိုင်းပေးတာဝန်တစ်ရပ်အဖြစ် ထမ်းရွက်နိုင်ဖို့ ရပ်တည်နေပါကြောင်း အလေးအနက်ခံယူထားပါတယ်။
ထို့အတူ နိုင်ငံရေးကိုလည်း အဂတိတရားကင်းစွာ ရပ်တည်လျှောက်လှမ်း နိုင်ရေး အခြေခံအကြောင်းတရားများအပေါ် ခိုင်မာစွာ ရပ်တည်လျှောက်လှမ်း သွားရေးများသည်လည်း ပါတီရဲ့ မျှော်မှန်းချက်များဖြစ်ပါတယ်။
အထက်တင်ပြချက်များသည် ကိုးကန့်ဒီမိုကရေစီနှင့် ညီညွတ်ရေးပါတီရဲ့ မူဝါဒ၊ သဘောထား၊ လုပ်ငန်းစဉ်များနှင့် မျှော်မှန်းချက်များဖြစ်ကြောင်း ရိုးသားစွာတင်ပြရင်း နိဂုံးချုပ်အပ်ပါတယ်။
ပြည်ထောင်စုဖွား ကိုးကန့်တိုင်းရင်းသားများအားလုံးနဲ့ တိုင်းရင်းသားပြည်သူညီအစ်ကိုမောင်နှမများအားလုံး ကိုယ်စိတ်နှလုံးငြိမ်းအေးကြပါစေ။
MOI
ဗလာဒီမာပူတင်အနေဖြင့် ဒုံးကျည်တွေ စမ်းသပ်ပစ်ပြနေမည့်အစား တစ်ပတ်နှင့်မပြီး တစ်လနှင့်မပြီး လေးနှစ်ထဲ ဝင်ရောက်လာပြီဖြစ်သည့် ယူကရိန်းစစ်ပွဲကို ဦးစွာ အဆုံးသတ်သင့်ကြောင်း အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က အောက်တိုဘာ ၂၇ ရက်က မလေးရှားမှ အပြန် Air Force One လေယာဉ်ပေါ်တွင် ပြုလုပ်သည့် သတင်းစာ ရှင်းလင်းပွဲတွင် ပြောကြားလိုက်ပါသည်။
ရုရှားသမ္မတဗလာဒီမာပူတင် ထုတ်ဖော်ပြောကြားလိုက်သည့် မိုင် ၈၀၀၀ ကျော် ပစ်ခတ်နိုင်သော Burevestnik ခရုဇ် နျူကလီးယား ဒုံးကျည်သစ် တစ်မျိုးကို စမ်းသပ်ပစ်လွှတ်နိုင်ပြီဆိုသည့်အချက်အပေါ် သတင်းထောက် တစ်ဦး၏ မေးမြန်းချက်အား ဒေါ်နယ်ထရမ့်က ယင်းသို့ ဖြေဆိုလိုက်ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။
“ရုရှားကမ်းရိုးတန်းမှာ အမေရိကန်၏ အကောင်းဆုံး နျူကလီးယားရေငုပ်သင်္ဘော ရှိနေကြောင်း ရုရှားက သိနှင့်ပြီးဖြစ်သဖြင့် မိုင် ၈၀၀၀ တွေ ဘာတွေ ပျံသန်းနေစရာ မလို” ဟု ဒေါ်နယ်ထရမ့်က ဆိုထားပါသည်။
အမေရိကန်အနေဖြင့် ဒုံးကျည်နှင့်ပတ်သက်၍ စဉ်ဆက်မပြတ် တီထွင် စမ်းသပ်နေသလို ဗလာဒီမာပူတင်အနေဖြင့်လည်း အဆိုပါ ဒုံးကျည်များ အကြောင်း ပြောနေစရာ မလိုဟု ထင်ကြောင်း၊ တစ်ပတ်အတွင်း ပြီးဆုံး သင့်သည့် စစ်ပွဲက ယခုအခါ လေးနှစ်ထဲ ဝင်လာနေပြီဖြစ်သလို စစ်ပွဲ ဦးစွာ ရပ်သင့်သည်ဟု ထင်ပါကြောင်း ထပ်လောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။
ကိုးကား- Washington Post
ဘာသာပြန်ဆိုသူ- ဦးကျော်ဇေယျ၊ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူး၊ ဝန်ကြီး-၃
ဗလာဒီမာပူတင်အနေဖြင့် ဒုံးကျည်တွေ စမ်းသပ်ပစ်ပြနေမည့်အစား တစ်ပတ်နှင့်မပြီး တစ်လနှင့်မပြီး လေးနှစ်ထဲ ဝင်ရောက်လာပြီဖြစ်သည့် ယူကရိန်းစစ်ပွဲကို ဦးစွာ အဆုံးသတ်သင့်ကြောင်း အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က အောက်တိုဘာ ၂၇ ရက်က မလေးရှားမှ အပြန် Air Force One လေယာဉ်ပေါ်တွင် ပြုလုပ်သည့် သတင်းစာ ရှင်းလင်းပွဲတွင် ပြောကြားလိုက်ပါသည်။
ရုရှားသမ္မတဗလာဒီမာပူတင် ထုတ်ဖော်ပြောကြားလိုက်သည့် မိုင် ၈၀၀၀ ကျော် ပစ်ခတ်နိုင်သော Burevestnik ခရုဇ် နျူကလီးယား ဒုံးကျည်သစ် တစ်မျိုးကို စမ်းသပ်ပစ်လွှတ်နိုင်ပြီဆိုသည့်အချက်အပေါ် သတင်းထောက် တစ်ဦး၏ မေးမြန်းချက်အား ဒေါ်နယ်ထရမ့်က ယင်းသို့ ဖြေဆိုလိုက်ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။
“ရုရှားကမ်းရိုးတန်းမှာ အမေရိကန်၏ အကောင်းဆုံး နျူကလီးယားရေငုပ်သင်္ဘော ရှိနေကြောင်း ရုရှားက သိနှင့်ပြီးဖြစ်သဖြင့် မိုင် ၈၀၀၀ တွေ ဘာတွေ ပျံသန်းနေစရာ မလို” ဟု ဒေါ်နယ်ထရမ့်က ဆိုထားပါသည်။
အမေရိကန်အနေဖြင့် ဒုံးကျည်နှင့်ပတ်သက်၍ စဉ်ဆက်မပြတ် တီထွင် စမ်းသပ်နေသလို ဗလာဒီမာပူတင်အနေဖြင့်လည်း အဆိုပါ ဒုံးကျည်များ အကြောင်း ပြောနေစရာ မလိုဟု ထင်ကြောင်း၊ တစ်ပတ်အတွင်း ပြီးဆုံး သင့်သည့် စစ်ပွဲက ယခုအခါ လေးနှစ်ထဲ ဝင်လာနေပြီဖြစ်သလို စစ်ပွဲ ဦးစွာ ရပ်သင့်သည်ဟု ထင်ပါကြောင်း ထပ်လောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။
ကိုးကား- Washington Post
ဘာသာပြန်ဆိုသူ- ဦးကျော်ဇေယျ၊ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူး၊ ဝန်ကြီး-၃
ဩစတြေးလျဝန်ကြီးချုပ် Albanese က စက်တင်ဘာလတွင် ကျင်းပမည့် ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေ ညီလာခံတွင် ပါလက်စတိုင်းနိုင်ငံအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုရန် သဘောတူညီထားကြောင်း ပြောကြား လိုက်သည်။"ငြိမ်းချမ်းရေးသည် ယာယီသာဖြစ်ပြီး အစ္စရေးနိုင်ငံနှင့် ပါလက်စတိုင်းနိုင်ငံတို့ အမြဲတည်ရှိ မှသာ တည်တံ့နိုင်မည်။ ဩစတြေးလျနိုင်ငံသည် ပါလက်စတိုင်းလူမျိုးများ၏ နိုင်ငံတည်ထောင်ရေး အခွင့်အရေးကို အသိအမှတ်ပြုပါမည်" ဟု ဝန်ကြီးချုပ် Anthony Albanese က ယနေ့ (ဩဂုတ် ၁၁) တွင်ပြောကြားခဲ့သည်။ ပါလက်စတိုင်းအာဏာပိုင်များက ၎င်းအား ဟားမက်သည် အနာဂတ် ပါလက်စတိုင်း နိုင်ငံတွင် "အခန်းကဏ္ဍမရှိစေရ" ဟု အာမခံထားကြောင်း Albanese က ဖြည့်စွက် ပြောကြားခဲ့သည်။
"ဤသည်မှာ ကောင်းသောအခွင့်အရေးဖြစ်ပြီး ဩစတြေးလျနိုင်ငံသည် နိုင်ငံတကာအသိုင်း အဝိုင်းနှင့် ပူးပေါင်းကာ ထိုအခွင့်အရေးကို အသုံးချမည်" ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။ "နိုင်ငံနှစ်နိုင်ငံ အဖြေရှာ ခြင်းသည် အရှေ့အလယ်ပိုင်းရှိ အကြမ်းဖက်မှုစက်ဝန်းကို ရပ်တန့်ရန်နှင့် ဂါဇာတွင် ပဋိပက္ခ၊ ဒုက္ခနှင့် အငတ်ဘေးများကို အဆုံးသတ်ရန် လူသားတို့၏ အကောင်းဆုံးမျှော်လင့်ချက်ဖြစ်သည်" ဟု ၎င်းက ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။
နယူးဇီလန်နိုင်ငံကလည်း ဩစတြေးလျနှင့်အတူ ပါလက်စတိုင်းနိုင်ငံအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုရန် စဉ်းစားနေကြောင်း ယနေ့ (ဩဂုတ် ၁၁) ပင် ကြေညာလိုက်သည်။ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး Winston Peters က စက်တင်ဘာလတွင် အစိုးရအဖွဲ့က ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်ကာ ကုလသမဂ္ဂ ခေါင်းဆောင်များ တွေ့ဆုံမည့် သီတင်းပတ်တွင် ပြည့်စုံခိုင်မာသော ချဉ်းကပ်မှုပုံစံကို တင်ပြမည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
နိုင်ငံနှစ်နိုင်ငံ အဖြေရှာခြင်းဆိုသည်မှာ အစ္စရေးနှင့် ပါလက်စတိုင်းတို့အတွက် သီးခြားနယ်မြေများ သတ်မှတ်ပေးရန် အတွေးအခေါ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ ၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် ကုလသမဂ္ဂက ဗြိတိသျှ အုပ်ချုပ်မှု အောက်ရှိ ပါလက်စတိုင်းဒေသကို ပါလက်စတိုင်းနှင့် ဂျူးလူမျိုးများအတွက် နှစ်ပိုင်းခွဲခြားပေးရန် စတင်ခဲ့သည်။
သို့သော် ၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် အစ္စရေးနိုင်ငံ ပေါ်ပေါက်ပြီးနောက် ဆယ်စုနှစ်များအတွင်း ပေါ်ပေါက်ခဲ့သောပဋိပက္ခများက ပါလက်စတိုင်းနိုင်ငံတည်ထောင်ရေးကြိုးပမ်းမှုများကို အဟန့်အတားဖြစ်စေခဲ့သည်။၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်ကြားဝင်ညှိနှိုင်းပေးခဲ့သော အော်စလိုသဘောတူညီချက်အရ အစ္စရေးနှင့် ပါလက်စတိုင်းအာဏာပိုင်များက အနောက်ဘက်ကမ်းဒေသ (West Bank) နှင့် ဂါဇာကို ပါလက်စတိုင်းက အုပ်ချုပ်ရန် သဘောတူခဲ့သော်လည်း အနောက်ဘက်ကမ်းရှိ ဂျူးအခြေချနေထိုင်မှုများ တိုးချဲ့လာ ခြင်းနှင့် အစ္စရေး၏ ပါလက်စတိုင်းနယ်မြေငြင်းဆိုမှုများက အဆိုပါအဖြေကို ဝေးကွာစေခဲ့သည်။
ဇူလိုင်လ ၂၄ ရက်တွင် ပြင်သစ်သမ္မတ အီမန်နျူရယ် မက်ခရွန်က "အရှေ့အလယ်ပိုင်းတွင် တရားမျှတပြီး ရေရှည်တည်တံ့သော ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် သမိုင်းဝင်ကတိကို အလေးထားသည့်အနေဖြင့် " စက်တင်ဘာလတွင် ပါလက်စတိုင်းနိုင်ငံကို အသိအမှတ်ပြုမည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။ ဗြိတိန် ဝန်ကြီးချုပ် ကီယာ စတာမာနှင့် ကနေဒါဝန်ကြီးချုပ် မာ့ခ်ကာနီတို့ကလည်း ဇူလိုင်လကုန်တွင် အလားတူ ရည်ရွယ်ချက်များ ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့သည်။
ပေါ်တူဂီနိုင်ငံကလည်း "လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ အခြေအနေများနှင့် အစ္စရေး၏ ပါလက်စတိုင်း နယ်မြေများကို သိမ်းပိုက်ရန် အကြိမ်ကြိမ်ပြောဆိုမှုများကြောင့် စိုးရိမ်ဖွယ်ရာဖြစ်နေသော ပဋိပက္ခ” တို့အပေါ် တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် စက်တင်ဘာလတွင် ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေညီလာခံ၏ ၈၀ ကြိမ် မြောက်အစည်းအဝေးတွင် ပါလက်စတိုင်းနိုင်ငံကို အသိအမှတ်ပြုရန် စီစဉ်ထားသည်။
ပြင်သစ်၊ ဗြိတိန်နှင့် ကနေဒါတို့၏ ထိုလှုပ်ရှားမှုမှာ အထူးသတိထားစရာဖြစ်သည်။ အဘယ့်ကြောင့် ဆိုသော် ယခင်က အနောက်နိုင်ငံများက နယ်နိမိတ်နှင့် ဂျေရုဆလင်အခြေအနေကဲ့သို့သော အချက် များတွင် သဘောတူညီမှုရပြီးမှသာ ပါလက်စတိုင်းနိုင်ငံကို အသိအမှတ်ပြုမည်ဟု ယေဘုယျအားဖြင့် ရပ်တည်ခဲ့ကြသော်လည်း ယခုအခါ ၎င်းတို့၏ သဘောထားပြောင်းလဲလာမှုကို မြင်တွေ့ရသော ကြောင့် ဖြစ်သည်။
အစ္စရေးက ပါလက်စတိုင်းနိုင်ငံအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုရန် ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ဝေဖန်ခဲ့ပြီး ယင်းက ဂါဇာတွင် စစ်ပြေငြိမ်းရေးညှိနှိုင်းမှုနှင့် အကျဉ်းချထားခံရသူများ လွတ်မြောက်ရေးအားထုတ်မှုများကို အားနည်းစေသည်ဟု ဆိုသည်။
လေ့လာသူများက ပါလက်စတိုင်းနိုင်ငံအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခြင်းသည် အဓိကအားဖြင့် သင်္ကေတ သဘောသာဖြစ်သည်ဟု သုံးသပ်ကြသည်။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် အစ္စရေးတပ်မတော်က အနောက် ဘက်ကမ်း၊ ဂါဇာကမ်းမြောင်နှင့် အရှေ့ဂျေရုဆလင်အပါအဝင် ပါလက်စတိုင်းနိုင်ငံ တည်ဆောက်ရေး အတွက် ရည်မှန်းထားသော နယ်မြေအများစုကို ထိန်းချုပ်ထားသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ သို့သော်အနောက်နိုင်ငံကြီးများ၏ ထိုလှုပ်ရှားမှုက အစ္စရေးကို နိုင်ငံတကာမြင်ကွင်းတွင် တစ်စတစ်စ အထီးကျန် စေလိမ့်မည်ဟု ခန့်မှန်းကြသည်။
ကိုးကား- VN Express
ဘာသာပြန်ဆိုသူ- ဦးဝင်းဇော်ထွန်း၊ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူး၊ ဝန်ကြီးဌာန-၂
ဩစတြေးလျဝန်ကြီးချုပ် Albanese က စက်တင်ဘာလတွင် ကျင်းပမည့် ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေ ညီလာခံတွင် ပါလက်စတိုင်းနိုင်ငံအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုရန် သဘောတူညီထားကြောင်း ပြောကြား လိုက်သည်။"ငြိမ်းချမ်းရေးသည် ယာယီသာဖြစ်ပြီး အစ္စရေးနိုင်ငံနှင့် ပါလက်စတိုင်းနိုင်ငံတို့ အမြဲတည်ရှိ မှသာ တည်တံ့နိုင်မည်။ ဩစတြေးလျနိုင်ငံသည် ပါလက်စတိုင်းလူမျိုးများ၏ နိုင်ငံတည်ထောင်ရေး အခွင့်အရေးကို အသိအမှတ်ပြုပါမည်" ဟု ဝန်ကြီးချုပ် Anthony Albanese က ယနေ့ (ဩဂုတ် ၁၁) တွင်ပြောကြားခဲ့သည်။ ပါလက်စတိုင်းအာဏာပိုင်များက ၎င်းအား ဟားမက်သည် အနာဂတ် ပါလက်စတိုင်း နိုင်ငံတွင် "အခန်းကဏ္ဍမရှိစေရ" ဟု အာမခံထားကြောင်း Albanese က ဖြည့်စွက် ပြောကြားခဲ့သည်။
"ဤသည်မှာ ကောင်းသောအခွင့်အရေးဖြစ်ပြီး ဩစတြေးလျနိုင်ငံသည် နိုင်ငံတကာအသိုင်း အဝိုင်းနှင့် ပူးပေါင်းကာ ထိုအခွင့်အရေးကို အသုံးချမည်" ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။ "နိုင်ငံနှစ်နိုင်ငံ အဖြေရှာ ခြင်းသည် အရှေ့အလယ်ပိုင်းရှိ အကြမ်းဖက်မှုစက်ဝန်းကို ရပ်တန့်ရန်နှင့် ဂါဇာတွင် ပဋိပက္ခ၊ ဒုက္ခနှင့် အငတ်ဘေးများကို အဆုံးသတ်ရန် လူသားတို့၏ အကောင်းဆုံးမျှော်လင့်ချက်ဖြစ်သည်" ဟု ၎င်းက ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။
နယူးဇီလန်နိုင်ငံကလည်း ဩစတြေးလျနှင့်အတူ ပါလက်စတိုင်းနိုင်ငံအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုရန် စဉ်းစားနေကြောင်း ယနေ့ (ဩဂုတ် ၁၁) ပင် ကြေညာလိုက်သည်။ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး Winston Peters က စက်တင်ဘာလတွင် အစိုးရအဖွဲ့က ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်ကာ ကုလသမဂ္ဂ ခေါင်းဆောင်များ တွေ့ဆုံမည့် သီတင်းပတ်တွင် ပြည့်စုံခိုင်မာသော ချဉ်းကပ်မှုပုံစံကို တင်ပြမည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
နိုင်ငံနှစ်နိုင်ငံ အဖြေရှာခြင်းဆိုသည်မှာ အစ္စရေးနှင့် ပါလက်စတိုင်းတို့အတွက် သီးခြားနယ်မြေများ သတ်မှတ်ပေးရန် အတွေးအခေါ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ ၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် ကုလသမဂ္ဂက ဗြိတိသျှ အုပ်ချုပ်မှု အောက်ရှိ ပါလက်စတိုင်းဒေသကို ပါလက်စတိုင်းနှင့် ဂျူးလူမျိုးများအတွက် နှစ်ပိုင်းခွဲခြားပေးရန် စတင်ခဲ့သည်။
သို့သော် ၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် အစ္စရေးနိုင်ငံ ပေါ်ပေါက်ပြီးနောက် ဆယ်စုနှစ်များအတွင်း ပေါ်ပေါက်ခဲ့သောပဋိပက္ခများက ပါလက်စတိုင်းနိုင်ငံတည်ထောင်ရေးကြိုးပမ်းမှုများကို အဟန့်အတားဖြစ်စေခဲ့သည်။၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်ကြားဝင်ညှိနှိုင်းပေးခဲ့သော အော်စလိုသဘောတူညီချက်အရ အစ္စရေးနှင့် ပါလက်စတိုင်းအာဏာပိုင်များက အနောက်ဘက်ကမ်းဒေသ (West Bank) နှင့် ဂါဇာကို ပါလက်စတိုင်းက အုပ်ချုပ်ရန် သဘောတူခဲ့သော်လည်း အနောက်ဘက်ကမ်းရှိ ဂျူးအခြေချနေထိုင်မှုများ တိုးချဲ့လာ ခြင်းနှင့် အစ္စရေး၏ ပါလက်စတိုင်းနယ်မြေငြင်းဆိုမှုများက အဆိုပါအဖြေကို ဝေးကွာစေခဲ့သည်။
ဇူလိုင်လ ၂၄ ရက်တွင် ပြင်သစ်သမ္မတ အီမန်နျူရယ် မက်ခရွန်က "အရှေ့အလယ်ပိုင်းတွင် တရားမျှတပြီး ရေရှည်တည်တံ့သော ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် သမိုင်းဝင်ကတိကို အလေးထားသည့်အနေဖြင့် " စက်တင်ဘာလတွင် ပါလက်စတိုင်းနိုင်ငံကို အသိအမှတ်ပြုမည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။ ဗြိတိန် ဝန်ကြီးချုပ် ကီယာ စတာမာနှင့် ကနေဒါဝန်ကြီးချုပ် မာ့ခ်ကာနီတို့ကလည်း ဇူလိုင်လကုန်တွင် အလားတူ ရည်ရွယ်ချက်များ ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့သည်။
ပေါ်တူဂီနိုင်ငံကလည်း "လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ အခြေအနေများနှင့် အစ္စရေး၏ ပါလက်စတိုင်း နယ်မြေများကို သိမ်းပိုက်ရန် အကြိမ်ကြိမ်ပြောဆိုမှုများကြောင့် စိုးရိမ်ဖွယ်ရာဖြစ်နေသော ပဋိပက္ခ” တို့အပေါ် တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် စက်တင်ဘာလတွင် ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေညီလာခံ၏ ၈၀ ကြိမ် မြောက်အစည်းအဝေးတွင် ပါလက်စတိုင်းနိုင်ငံကို အသိအမှတ်ပြုရန် စီစဉ်ထားသည်။
ပြင်သစ်၊ ဗြိတိန်နှင့် ကနေဒါတို့၏ ထိုလှုပ်ရှားမှုမှာ အထူးသတိထားစရာဖြစ်သည်။ အဘယ့်ကြောင့် ဆိုသော် ယခင်က အနောက်နိုင်ငံများက နယ်နိမိတ်နှင့် ဂျေရုဆလင်အခြေအနေကဲ့သို့သော အချက် များတွင် သဘောတူညီမှုရပြီးမှသာ ပါလက်စတိုင်းနိုင်ငံကို အသိအမှတ်ပြုမည်ဟု ယေဘုယျအားဖြင့် ရပ်တည်ခဲ့ကြသော်လည်း ယခုအခါ ၎င်းတို့၏ သဘောထားပြောင်းလဲလာမှုကို မြင်တွေ့ရသော ကြောင့် ဖြစ်သည်။
အစ္စရေးက ပါလက်စတိုင်းနိုင်ငံအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုရန် ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ဝေဖန်ခဲ့ပြီး ယင်းက ဂါဇာတွင် စစ်ပြေငြိမ်းရေးညှိနှိုင်းမှုနှင့် အကျဉ်းချထားခံရသူများ လွတ်မြောက်ရေးအားထုတ်မှုများကို အားနည်းစေသည်ဟု ဆိုသည်။
လေ့လာသူများက ပါလက်စတိုင်းနိုင်ငံအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခြင်းသည် အဓိကအားဖြင့် သင်္ကေတ သဘောသာဖြစ်သည်ဟု သုံးသပ်ကြသည်။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် အစ္စရေးတပ်မတော်က အနောက် ဘက်ကမ်း၊ ဂါဇာကမ်းမြောင်နှင့် အရှေ့ဂျေရုဆလင်အပါအဝင် ပါလက်စတိုင်းနိုင်ငံ တည်ဆောက်ရေး အတွက် ရည်မှန်းထားသော နယ်မြေအများစုကို ထိန်းချုပ်ထားသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ သို့သော်အနောက်နိုင်ငံကြီးများ၏ ထိုလှုပ်ရှားမှုက အစ္စရေးကို နိုင်ငံတကာမြင်ကွင်းတွင် တစ်စတစ်စ အထီးကျန် စေလိမ့်မည်ဟု ခန့်မှန်းကြသည်။
ကိုးကား- VN Express
ဘာသာပြန်ဆိုသူ- ဦးဝင်းဇော်ထွန်း၊ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူး၊ ဝန်ကြီးဌာန-၂
အမေရိကန်သမ္မတ ထရမ့်က ဩဂုတ် ၆ ရက်တွင် ရုရှား-ယူကရိန်းပဋိပက္ခ အဆုံးသတ်ရေးနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ၎င်းက မကြာမီ ရုရှားသမ္မတ ပူတင်၊ ယူကရိန်းသမ္မတ ဇီလန်စကီးတို့နှင့် တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးနိုင်ဖွယ်ရှိသည်ဟု အိမ်ဖြူတော်၌ မီဒီယာများ၏မေးမြန်မှုကို ဖြေကြားရာတွင် ပြောကြားခဲ့ သည်။
ဇီလန်စကီးက သုံးပွင့်ဆိုင် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုအပေါ် သဘောတူခြင်း ရှိ၊ မရှိကို မီဒီယာ သတင်းထောက်များက မေးမြန်းရာတွင် ထရမ့်က ရုရှား-ယူကရိန်း ပဋိပက္ခ အဆုံးသတ်ရေး လမ်းကြောင်းသည် “အလွန်ရှည်လျားလျက်ရှိ” ကြောင်း၊ “သို့သော် မကြာမီ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးတစ်ခု ကျင်းပနိုင်ဖွယ်ရှိကြောင်း” ပြောကြားခဲ့သည်။
ထရမ့်က ၎င်းအနေဖြင့် အစောဆုံး လာမည့်သီတင်းပတ်တွင် ပူတင်နှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရန် စီစဉ် ထားပြီး ယင်းနောက် ၎င်းတို့နှစ်ဦးနှင့် ဇီလန်စကီးတို့ သုံးပွင့်ဆိုင်တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပွဲ ကျင်းပမည် ဖြစ်ကြောင်း အဆိုပါနေ့တွင် ဥရောပခေါင်းဆောင်နှင့် ဖုန်းဖြင့်ဆက်သွယ်ဆွေးနွေးစဉ် ပြောကြားခဲ့ သည်ဟု “The New York Times” နှင့် CNN က အိမ်ဖြူတော်အရာရှိများအား သတင်းအရင်းအမြစ်အဖြစ် သတ်မှတ်၍ ထုတ်ပြန်ထားသောသတင်းအရ သိရသည်။ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှု စီစဉ်ထားသည့်အတိုင်း ကျင်းပနိုင်ခြင်း ရှိ၊ မရှိမှာ ရုရှား-ယူကရိန်း ပဋိပက္ခ အခြေအနေတိုးတက်မှု မည်ကဲ့သို့ရှိခြင်း၊ အမေရိကန်၊ ရုရှားနှင့် ယူကရိန်းတို့ ကိုယ်စီ၏ ရပ်တည်ချက်များ “လုံလောက်စွာ တူညီနီးစပ်မှု” ရှိ၊ မရှိခြင်းအပေါ်မူတည်ကြောင်း အမေရိကန်နိုင်ငံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မာကိုရူဘီယိုက ပြောကြားခဲ့သည်။
အမေရိကန်နိုင်ငံ အရှေ့အလယ်ပိုင်းရေးရာ အထူးသံတမန် စတိဗ်ဝစ်ကော့ဖ်နှင့် ပူတင်တို့၏ ဩဂုတ် ၆ ရက် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုသည် “ရလဒ်များ ကြွယ်ဝ” ကြောင်း ထရမ့်က ထိုနေ့အစောပိုင်းတွင် လူမှုမီဒီယာ၌ ရေးသားဖော်ပြခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ယင်းနောက် မီဒီယာများ၏ မေးမြန်းမှုတွင် ၎င်းက စတိဗ်ဝစ်ကော့ဖ်၏ ယခုအကြိမ် ခရီးစဉ်သည် “ထိုးဖောက်မှု” တစ်ကြိမ် ဖြစ်သည်ဟု ပြောရန် ခက်ခဲကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
ပူတင်နှင့် စတိဗ်ဝစ်ကော့ဖ်၏ ဩဂုတ် ၆ ရက် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုသည် “အလွန်အကျိုးရှိပြီး များစွာ အပြုသဘောဆောင်ကြောင်း”၊ နှစ်ဖက်သည် ယူကရိန်းအကျပ်အတည်းနှင့် ရုရှား-အမေရိကန် မဟာဗျူဟာပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး၏အနာဂတ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအလားအလာ စသည့် အကြောင်း အရာများကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြောင်း ရုရှားသမ္မတ လက်ထောက် Yuri Ushakov က ထိုနေ့တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။ ပူတင်နှင့် စတိဗ်ဝစ်ကော့ဖ်၏ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုသည် ၃ နာရီခန့် ကြာမြင့် ကြောင်း ရုရှားမီဒီယာများ၏ သတင်းဖော်ပြမှုအရ သိရသည်။
အမေရိကန်၏ ရုရှားအပေါ် ဖိအားပေးမှုသည် ရလဒ်များပေါ်ထွက်လာပြီး လက်ရှိတွင် ရုရှားဘက်က အပစ်ရပ်ရန် ပို၍အားသာကြောင်း ဇီလန်စကီးက ထိုနေ့တွင် လူမှုမီဒီယာ၌ ရေးသားဖော်ပြခဲ့သည်။ “အဓိကကတော့ အသေးစိတ် အချက်အလက်တွေမှာ သူတို့က (ရုရှား-အမေရိကန်) ကျွန်တော်တို့ကို မလိမ်လည်ဖို့ပါပဲ” ဟု ၎င်းက အလေးထားပြောကြားခဲ့သည်။ ၎င်းက စတိဗ်ဝစ်ကော့ဖ် ရုရှား ခရီးစဉ်နှင့်စပ်လျဉ်း၍ ထရမ့်နှင့်ဆွေးနွေးခဲ့ဖူးပြီး ယူကရိန်းသည် “တရားမျှတမှုရှိသော ငြိမ်းချမ်းရေး” ကို အဆိုပြုကြောင်း အလေးထားပြောကြားခဲ့သည်။
ရုရှားအနေဖြင့် ဩဂုတ် ၈ ရက်မတိုင်မိ ရုရှား-ယူကရိန်း ပဋိပက္ခကို အဆုံးသတ်ရမည်ဖြစ်ပြီး သို့မဟုတ်ပါက အမေရိကန်၏ တစ်ဆင့်တိုး ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများနှင့် ရင်ဆိုင်ရမည်ဟု ထရမ့် အစိုးရက လတ်တလောတွင် သတိပေးခဲ့သည်။ ရုရှားဘက်က ယူကရိန်းနှင့် ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားမှုကို ရပ်တန့်လာစေရန် ထရမ့်က ၎င်းအနေဖြင့် “ဒုတိယအဆင့် ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများ” ကို မကြာမီ ကြေညာနိုင်ကြောင်း ဩဂုတ် ၆ ရက်တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။
ကိုးကား- Xinhua
အမေရိကန်သမ္မတ ထရမ့်က ဩဂုတ် ၆ ရက်တွင် ရုရှား-ယူကရိန်းပဋိပက္ခ အဆုံးသတ်ရေးနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ၎င်းက မကြာမီ ရုရှားသမ္မတ ပူတင်၊ ယူကရိန်းသမ္မတ ဇီလန်စကီးတို့နှင့် တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးနိုင်ဖွယ်ရှိသည်ဟု အိမ်ဖြူတော်၌ မီဒီယာများ၏မေးမြန်မှုကို ဖြေကြားရာတွင် ပြောကြားခဲ့ သည်။
ဇီလန်စကီးက သုံးပွင့်ဆိုင် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုအပေါ် သဘောတူခြင်း ရှိ၊ မရှိကို မီဒီယာ သတင်းထောက်များက မေးမြန်းရာတွင် ထရမ့်က ရုရှား-ယူကရိန်း ပဋိပက္ခ အဆုံးသတ်ရေး လမ်းကြောင်းသည် “အလွန်ရှည်လျားလျက်ရှိ” ကြောင်း၊ “သို့သော် မကြာမီ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးတစ်ခု ကျင်းပနိုင်ဖွယ်ရှိကြောင်း” ပြောကြားခဲ့သည်။
ထရမ့်က ၎င်းအနေဖြင့် အစောဆုံး လာမည့်သီတင်းပတ်တွင် ပူတင်နှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရန် စီစဉ် ထားပြီး ယင်းနောက် ၎င်းတို့နှစ်ဦးနှင့် ဇီလန်စကီးတို့ သုံးပွင့်ဆိုင်တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပွဲ ကျင်းပမည် ဖြစ်ကြောင်း အဆိုပါနေ့တွင် ဥရောပခေါင်းဆောင်နှင့် ဖုန်းဖြင့်ဆက်သွယ်ဆွေးနွေးစဉ် ပြောကြားခဲ့ သည်ဟု “The New York Times” နှင့် CNN က အိမ်ဖြူတော်အရာရှိများအား သတင်းအရင်းအမြစ်အဖြစ် သတ်မှတ်၍ ထုတ်ပြန်ထားသောသတင်းအရ သိရသည်။ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှု စီစဉ်ထားသည့်အတိုင်း ကျင်းပနိုင်ခြင်း ရှိ၊ မရှိမှာ ရုရှား-ယူကရိန်း ပဋိပက္ခ အခြေအနေတိုးတက်မှု မည်ကဲ့သို့ရှိခြင်း၊ အမေရိကန်၊ ရုရှားနှင့် ယူကရိန်းတို့ ကိုယ်စီ၏ ရပ်တည်ချက်များ “လုံလောက်စွာ တူညီနီးစပ်မှု” ရှိ၊ မရှိခြင်းအပေါ်မူတည်ကြောင်း အမေရိကန်နိုင်ငံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မာကိုရူဘီယိုက ပြောကြားခဲ့သည်။
အမေရိကန်နိုင်ငံ အရှေ့အလယ်ပိုင်းရေးရာ အထူးသံတမန် စတိဗ်ဝစ်ကော့ဖ်နှင့် ပူတင်တို့၏ ဩဂုတ် ၆ ရက် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုသည် “ရလဒ်များ ကြွယ်ဝ” ကြောင်း ထရမ့်က ထိုနေ့အစောပိုင်းတွင် လူမှုမီဒီယာ၌ ရေးသားဖော်ပြခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ယင်းနောက် မီဒီယာများ၏ မေးမြန်းမှုတွင် ၎င်းက စတိဗ်ဝစ်ကော့ဖ်၏ ယခုအကြိမ် ခရီးစဉ်သည် “ထိုးဖောက်မှု” တစ်ကြိမ် ဖြစ်သည်ဟု ပြောရန် ခက်ခဲကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
ပူတင်နှင့် စတိဗ်ဝစ်ကော့ဖ်၏ ဩဂုတ် ၆ ရက် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုသည် “အလွန်အကျိုးရှိပြီး များစွာ အပြုသဘောဆောင်ကြောင်း”၊ နှစ်ဖက်သည် ယူကရိန်းအကျပ်အတည်းနှင့် ရုရှား-အမေရိကန် မဟာဗျူဟာပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး၏အနာဂတ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအလားအလာ စသည့် အကြောင်း အရာများကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြောင်း ရုရှားသမ္မတ လက်ထောက် Yuri Ushakov က ထိုနေ့တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။ ပူတင်နှင့် စတိဗ်ဝစ်ကော့ဖ်၏ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုသည် ၃ နာရီခန့် ကြာမြင့် ကြောင်း ရုရှားမီဒီယာများ၏ သတင်းဖော်ပြမှုအရ သိရသည်။
အမေရိကန်၏ ရုရှားအပေါ် ဖိအားပေးမှုသည် ရလဒ်များပေါ်ထွက်လာပြီး လက်ရှိတွင် ရုရှားဘက်က အပစ်ရပ်ရန် ပို၍အားသာကြောင်း ဇီလန်စကီးက ထိုနေ့တွင် လူမှုမီဒီယာ၌ ရေးသားဖော်ပြခဲ့သည်။ “အဓိကကတော့ အသေးစိတ် အချက်အလက်တွေမှာ သူတို့က (ရုရှား-အမေရိကန်) ကျွန်တော်တို့ကို မလိမ်လည်ဖို့ပါပဲ” ဟု ၎င်းက အလေးထားပြောကြားခဲ့သည်။ ၎င်းက စတိဗ်ဝစ်ကော့ဖ် ရုရှား ခရီးစဉ်နှင့်စပ်လျဉ်း၍ ထရမ့်နှင့်ဆွေးနွေးခဲ့ဖူးပြီး ယူကရိန်းသည် “တရားမျှတမှုရှိသော ငြိမ်းချမ်းရေး” ကို အဆိုပြုကြောင်း အလေးထားပြောကြားခဲ့သည်။
ရုရှားအနေဖြင့် ဩဂုတ် ၈ ရက်မတိုင်မိ ရုရှား-ယူကရိန်း ပဋိပက္ခကို အဆုံးသတ်ရမည်ဖြစ်ပြီး သို့မဟုတ်ပါက အမေရိကန်၏ တစ်ဆင့်တိုး ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများနှင့် ရင်ဆိုင်ရမည်ဟု ထရမ့် အစိုးရက လတ်တလောတွင် သတိပေးခဲ့သည်။ ရုရှားဘက်က ယူကရိန်းနှင့် ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားမှုကို ရပ်တန့်လာစေရန် ထရမ့်က ၎င်းအနေဖြင့် “ဒုတိယအဆင့် ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများ” ကို မကြာမီ ကြေညာနိုင်ကြောင်း ဩဂုတ် ၆ ရက်တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။
ကိုးကား- Xinhua
ဂါဇာဒေသသို့ အကူအညီပစ္စည်းများကို ရက်အတန်ကြာ ပေးပို့လျက်ရှိသော်လည်း အစာရေစာ ငတ်မွတ်မှုနှင့် အာဟာရချို့တဲ့မှုတို့ကြောင့် လူသေဆုံးမှုများ ထပ်မံဖြစ်ပွားနေစဉ် အစ္စရေးဝန်ကြီးချုပ် ဘင်ဂျမင်နေတန်ယာ ဟုက ၎င်းအနေဖြင့် ဂါဇာဒေသ၌ စစ်ရေးရည်မှန်းချက်သုံးရပ်အား ခြွင်းချက်မရှိ အောင်မြင်ရေးအတွက် ယခု သီတင်းပတ်နှောင်းပိုင်းတွင် အစ္စရေးစစ်တပ်အား ညွှန်ကြားသွားမည်ဟု ဩဂုတ် ၄ ရက်၌ ပြောကြားခဲ့ သည်။
နေတန်ယာဟုအနေဖြင့် ဂါဇာအား အလုံးစုံ ပြန်လည်သိမ်းယူရေးနှင့် စပ်လျဉ်း၍ စဉ်းစားသုံးသပ်ရန် ဩဂုတ် ၅ ရက်၌ လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးမှုများပြုလုပ်မည့် အစည်းအဝေးကို ကျင်းပမည်ဟု ယူဆရကြောင်း အမည်မဖော်လိုသည့် အစ္စရေးတာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက ဆင်ဟွာသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။ ထိုအတောအတွင်း အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စု (ယူအေအီး)၊ ဂျော်ဒန်၊ အီဂျစ်၊ ဂျာမနီ၊ ဘယ်လ်ဂျီယမ်နှင့် ကနေဒါတို့က စားနပ်ရိက္ခာများ ပါဝင်သည့် အကူအညီပစ္စည်းအထုပ်ပေါင်း ၁၂၀ အား ဂါဇာဒေသသို့ ဩဂုတ် ၄ ရက်က လေကြောင်းမှချပေးခဲ့သည်ဟု အစ္စရေးစစ်တပ်က ကြေညာချက်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ဩဂုတ် ၄ ရက်၌ လေကြောင်းမှ အကူအညီပစ္စည်းများချပေးသည့် အစီအစဉ်များတွင် ကနေဒါနိုင်ငံက ပထမဆုံးအကြိမ် ပါဝင် လာခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။ဂျော်ဒန်တော်ဝင်မိသားစုပရဟိတအဖွဲ့အစည်း (JHCO) က လူသားချင်း စာနာမှု အကူအညီများကို သယ်ဆောင်လာသည့် ထရပ်ကား ၃၈ စီး ပါဝင်သော နောက်ထပ်ယာဉ်တန်း တစ်ခုမှာ ဩဂုတ် ၄ ရက်က King Hussein တံတားကိုဖြတ်၍ ဂါဇာဒေသထဲသို့ ဖြတ်ကျော်ဝင်ရောက်ခဲ့ သည်ဟု ကြေညာချက်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။အစ္စရေးဘက်က တရားဝင်အလုပ်ချိန်ကို အကြောင်းပြကာ နယ်စပ် ဂိတ်များ၌ ကန့်သတ်မှုများ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နေသည့်အတွက် ဂျော်ဒန်နိုင်ငံမှ အကူအညီပေးရေး ထရပ်ကား ၄၅၂ စီး ဂါဇာသို့ ရောက်ရှိနိုင်ရန် ကနဦးစီစဉ်ထားသော်လည်း လွန်ခဲ့သော သီတင်းနှစ်ပတ် အတွင်း ထရပ်ကား ၂၉၄ စီးသာ ရောက်ရှိခဲ့သည်ဟု JHCO အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး ဟူစိန် အယ်လ်-ရှက်ဘလီက ဆင်ဟွာသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာအသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများနှင့် ကိရိယာများ ပေးပို့မှုအား ပိတ်ပင်ထားသကဲ့သို့ ရှာဖွေစစ်ဆေးရေးနှင့် ခွင့်ပြုရေးဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းစဉ်များမှာလည်း ကြန့်ကြာလျက်ရှိကြောင်း၊ ယာဉ်တန်းတစ်ခု ဂါဇာသို့ရောက်ရှိရန် ၃၈ နာရီခန့် ကြာမြင့်ကြောင်း ၎င်းက ဆိုသည်။
ဟားမက်အဖွဲ့က ဖွင့်လှစ်ထားသော အစိုးရပြန်ကြားရေးရုံးကလည်း ဩဂုတ် ၃ ရက်တွင် ဂါဇာသို့ အကူအညီ ပေးရေး ထရပ်ကား အစီး ၈၀ သာ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး အစ္စရေးက အကူအညီပစ္စည်းများ ဝင်ရောက်မှုကို ဇူလိုင် ၂၇ ရက်၌ စတင်ခွင့်ပြုခဲ့ပြီးနောက် ဂါဇာသို့ရောက်ရှိခဲ့သည့် စုစုပေါင်းထရပ်ကား အရေအတွက်မှာ ၆၇၄ စီး ရှိလာခဲ့ကြောင်း၊ ထိုပမာဏမှာ ယင်းကာလတူ၌ ဂါဇာသို့ရောက်ရှိရန် လိုအပ်နေ သည့် ထရပ်ကားအစီးရေ ၄,၈၀၀ ထက်များစွာနည်းပါးနေသည်ဟု ကြေညာချက်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ အသက်ရှင်ရပ်တည်နိုင်ရေး အနိမ့်ဆုံး လိုအပ်ချက်နှင့် ပြည့်မီရန်အတွက် ထရပ်ကားအစီးရေ ၆၀၀ ထက်မနည်း ဂါဇာသို့ နေ့စဉ်ရောက်ရှိနိုင်ရန် လိုအပ်ကြောင်း၊ အစ္စရေးအနေဖြင့် အစာရေစာ ငတ်မွတ်မှုနှင့် ဝရုန်းသုန်းကားအခြေအနေများ ဖြစ်စေသည့် မူဝါဒကို ဆက်လက်ဖော်ဆောင်နေကြောင်း ယင်းကြေညာချက်၌ စွပ်စွဲထားသည်ဟု သိရသည်။
ကိုးကား-Xinhua
ဂါဇာဒေသသို့ အကူအညီပစ္စည်းများကို ရက်အတန်ကြာ ပေးပို့လျက်ရှိသော်လည်း အစာရေစာ ငတ်မွတ်မှုနှင့် အာဟာရချို့တဲ့မှုတို့ကြောင့် လူသေဆုံးမှုများ ထပ်မံဖြစ်ပွားနေစဉ် အစ္စရေးဝန်ကြီးချုပ် ဘင်ဂျမင်နေတန်ယာ ဟုက ၎င်းအနေဖြင့် ဂါဇာဒေသ၌ စစ်ရေးရည်မှန်းချက်သုံးရပ်အား ခြွင်းချက်မရှိ အောင်မြင်ရေးအတွက် ယခု သီတင်းပတ်နှောင်းပိုင်းတွင် အစ္စရေးစစ်တပ်အား ညွှန်ကြားသွားမည်ဟု ဩဂုတ် ၄ ရက်၌ ပြောကြားခဲ့ သည်။
နေတန်ယာဟုအနေဖြင့် ဂါဇာအား အလုံးစုံ ပြန်လည်သိမ်းယူရေးနှင့် စပ်လျဉ်း၍ စဉ်းစားသုံးသပ်ရန် ဩဂုတ် ၅ ရက်၌ လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးမှုများပြုလုပ်မည့် အစည်းအဝေးကို ကျင်းပမည်ဟု ယူဆရကြောင်း အမည်မဖော်လိုသည့် အစ္စရေးတာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက ဆင်ဟွာသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။ ထိုအတောအတွင်း အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စု (ယူအေအီး)၊ ဂျော်ဒန်၊ အီဂျစ်၊ ဂျာမနီ၊ ဘယ်လ်ဂျီယမ်နှင့် ကနေဒါတို့က စားနပ်ရိက္ခာများ ပါဝင်သည့် အကူအညီပစ္စည်းအထုပ်ပေါင်း ၁၂၀ အား ဂါဇာဒေသသို့ ဩဂုတ် ၄ ရက်က လေကြောင်းမှချပေးခဲ့သည်ဟု အစ္စရေးစစ်တပ်က ကြေညာချက်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ဩဂုတ် ၄ ရက်၌ လေကြောင်းမှ အကူအညီပစ္စည်းများချပေးသည့် အစီအစဉ်များတွင် ကနေဒါနိုင်ငံက ပထမဆုံးအကြိမ် ပါဝင် လာခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။ဂျော်ဒန်တော်ဝင်မိသားစုပရဟိတအဖွဲ့အစည်း (JHCO) က လူသားချင်း စာနာမှု အကူအညီများကို သယ်ဆောင်လာသည့် ထရပ်ကား ၃၈ စီး ပါဝင်သော နောက်ထပ်ယာဉ်တန်း တစ်ခုမှာ ဩဂုတ် ၄ ရက်က King Hussein တံတားကိုဖြတ်၍ ဂါဇာဒေသထဲသို့ ဖြတ်ကျော်ဝင်ရောက်ခဲ့ သည်ဟု ကြေညာချက်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။အစ္စရေးဘက်က တရားဝင်အလုပ်ချိန်ကို အကြောင်းပြကာ နယ်စပ် ဂိတ်များ၌ ကန့်သတ်မှုများ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နေသည့်အတွက် ဂျော်ဒန်နိုင်ငံမှ အကူအညီပေးရေး ထရပ်ကား ၄၅၂ စီး ဂါဇာသို့ ရောက်ရှိနိုင်ရန် ကနဦးစီစဉ်ထားသော်လည်း လွန်ခဲ့သော သီတင်းနှစ်ပတ် အတွင်း ထရပ်ကား ၂၉၄ စီးသာ ရောက်ရှိခဲ့သည်ဟု JHCO အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး ဟူစိန် အယ်လ်-ရှက်ဘလီက ဆင်ဟွာသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာအသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများနှင့် ကိရိယာများ ပေးပို့မှုအား ပိတ်ပင်ထားသကဲ့သို့ ရှာဖွေစစ်ဆေးရေးနှင့် ခွင့်ပြုရေးဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းစဉ်များမှာလည်း ကြန့်ကြာလျက်ရှိကြောင်း၊ ယာဉ်တန်းတစ်ခု ဂါဇာသို့ရောက်ရှိရန် ၃၈ နာရီခန့် ကြာမြင့်ကြောင်း ၎င်းက ဆိုသည်။
ဟားမက်အဖွဲ့က ဖွင့်လှစ်ထားသော အစိုးရပြန်ကြားရေးရုံးကလည်း ဩဂုတ် ၃ ရက်တွင် ဂါဇာသို့ အကူအညီ ပေးရေး ထရပ်ကား အစီး ၈၀ သာ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး အစ္စရေးက အကူအညီပစ္စည်းများ ဝင်ရောက်မှုကို ဇူလိုင် ၂၇ ရက်၌ စတင်ခွင့်ပြုခဲ့ပြီးနောက် ဂါဇာသို့ရောက်ရှိခဲ့သည့် စုစုပေါင်းထရပ်ကား အရေအတွက်မှာ ၆၇၄ စီး ရှိလာခဲ့ကြောင်း၊ ထိုပမာဏမှာ ယင်းကာလတူ၌ ဂါဇာသို့ရောက်ရှိရန် လိုအပ်နေ သည့် ထရပ်ကားအစီးရေ ၄,၈၀၀ ထက်များစွာနည်းပါးနေသည်ဟု ကြေညာချက်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ အသက်ရှင်ရပ်တည်နိုင်ရေး အနိမ့်ဆုံး လိုအပ်ချက်နှင့် ပြည့်မီရန်အတွက် ထရပ်ကားအစီးရေ ၆၀၀ ထက်မနည်း ဂါဇာသို့ နေ့စဉ်ရောက်ရှိနိုင်ရန် လိုအပ်ကြောင်း၊ အစ္စရေးအနေဖြင့် အစာရေစာ ငတ်မွတ်မှုနှင့် ဝရုန်းသုန်းကားအခြေအနေများ ဖြစ်စေသည့် မူဝါဒကို ဆက်လက်ဖော်ဆောင်နေကြောင်း ယင်းကြေညာချက်၌ စွပ်စွဲထားသည်ဟု သိရသည်။
ကိုးကား-Xinhua
ဂျော်ဒန်၊ အီဂျစ်နှင့် ယူအေအီးနိုင်ငံတို့က ဂါဇာကမ်းမြောင်သို့ လေကြောင်းမှ အကူအညီပစ်ချမှု မစ်ရှင် များနှင့် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ ထောက်ပံ့ရေး ယာဉ်တန်းများမှတစ်ဆင့် ဂါဇာ ကမ်းမြောင်သို့ နောက်ထပ် အကူအညီများ ပေးအပ်လိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း သြဂုတ် ၃ ရက်တွင် ကြေညာ ခဲ့သည်။
ဂျော်ဒန်သည် ဂါဇာကမ်းမြောင်ဒေသအပေါ် လေကြောင်းမှအကူအညီပစ်ချပေးမှု ပူးတွဲမစ်ရှင် ခုနစ်ခုကို လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြောင်း၊ ထိုကမ်းရိုးတန်းဒေသသို့ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုနှင့် စားနပ်ရိက္ခာ အကူအညီ စုစုပေါင်း ၆၁ တန်ကို နိုင်ငံတကာမိတ်ဖက်များနှင့် ပူးပေါင်းကူညီခဲ့ကြောင်း ဂျော်ဒန် စစ်တပ်က ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။
အဆိုပါ ပူးပေါင်းကူညီမှုတွင် ဂျာမနီ၊ ယူအေအီး၊ ပြင်သစ်နှင့် ဘယ်လ်ဂျီယမ်တို့က ပံ့ပိုးပေးသည့် လေယာဉ်များနှင့်အတူ တော်ဝင်ဂျော်ဒန်လေတပ်မှ လေယာဉ်နှစ်စင်း ပါဝင်ခဲ့သည်။
ထိုအတောအတွင်း ပါလက်စတိုင်းနယ်မြေအတွင်းသို့ မ၀င်ရောက်မီ ကီရမ်ရှာလုံနယ်စပ်ဂိတ်တွင် စစ်ဆေးကာ ရာဖာနယ်စပ်ဂိတ်ကိုဖြတ်၍ ဂါဇာကမ်းမြောင်သို့ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှု ဆိုင်ရာ ထောက်ပံ့ရေးယာဉ်တန်းသစ်တစ်ခုကို သြဂုတ် ၃ ရက်တွင် စေလွှတ်ခဲ့ကြောင်း အီဂျစ် Al-Qaahera News ရုပ်သံလိုင်းက ဖော်ပြခဲ့သည်။
အီဂျစ်လခြမ်းနီအဖွဲ့မှ စီစဉ်ပေးသည့် ထောက်ပံ့ရေးယာဉ်တန်းတွင် အစားအသောက်များ၊ ဆေးဘက် ဆိုင်ရာ ကိရိယာများနှင့် လိုအပ်သော ဆေးဝါးများ တင်ဆောင်ထားသည့် ထရပ်ကား ဒါဇင်နှင့်ချီ ပါဝင်ပြီး ဆေးရုံနှင့်ရေပေးဝေရေးစက်ရုံများကဲ့သို့သော ဂါဇာရှိ အရေးကြီးသော အခြေခံအဆောက်အအုံ များကို ဓာတ်အားပေးရန် သတ်မှတ်ထားသော ဒီဇယ် ၁၀၇ တန် တင်ဆောင်ထားသည့် လောင်စာဆီ တင်ထရပ်ကား နှစ်စီးလည်း ပါဝင်သည်။
လွန်ခဲ့သော ၇၂ နာရီအတွင်း စစ်ဘက်သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးလေယာဉ် ၉ စင်းသည် လေကြောင်းမှ အကူအညီပစ်ချမှုများ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး ကုန်းလမ်းဖြင့် သွားလာ၍မရသော ဂါဇာရှိ ဒေသများသို့ ရိက္ခာ တန်ချိန်ပေါင်းများစွာ ပေးပို့ခဲ့ကြောင်းလည်း အီဂျစ်စစ်တပ်က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
အမ်းမရိတ်သတင်းဌာန၏ သတင်းဖော်ပြချက်အရ ယူအေအီးသည် ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (WHO) နှင့် ပူးပေါင်း၍ ဂါဇာကမ်းမြောင်သို့ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ထောက်ပံ့ရေးပစ္စည်းများ ပို့ဆောင်မှုအသစ် ပေးပို့ခဲ့ ကြောင်းသိရသည်။ သြဂုတ် ၃ ရက်တွင် ပေးပို့ပေးခဲ့သည့် ပို့ဆောင်မှု၌ မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော ဆေးဝါးနှင့် ဆေးပစ္စည်း ၆၅ တန်ခန့် တင်ဆောင်လာသည့် ကုန်တင်ကား ၁၁ စီး ပါဝင်သည်။ ပိတ်ဆို့ ခံထားရဆဲအခြေအနေကြောင့် ကျန်းမာရေးစနစ် ဆိုးရွားစွာ ထိခိုက်ခံနေရသည့် ဂါဇာကမ်းမြောင် ဒေသရှိ ဆေးရုံများနှင့် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု အဆောက်အအုံများသို့ ဖြန့်ဖြူးရန်အတွက် WHO ဂိုဒေါင်များသို့ ယင်းပစ္စည်းများကို ပို့ဆောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
တစ်ဖက်တွင် အစ္စရေးစစ်တပ်ကလည်း ပြီးခဲ့သော ၂၄ နာရီအတွင်း ဘယ်လ်ဂျီယမ်၊ ယူအေအီး၊ ဂျော်ဒန်၊ အီဂျစ်၊ ပြင်သစ်နှင့် ဂျာမနီတို့သည် ဂါဇာကမ်းမြောင်ဒေသတွင် စားနပ်ရိက္ခာအထုပ်ပေါင်း ၁၃၆ ထုပ်ကို လေကြောင်းမှပစ်ချခဲ့ကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
အစ္စရေးသည် လွန်ခဲ့သော သီတင်းပတ်တွင် ပြည်ပနိုင်ငံများ၏ လေကြောင်းမှအကူအညီပစ်ချမှုကို စတင်ခွင့်ပြုခဲ့ပြီး ပါလက်စတိုင်းနယ်မြေအတွင်းသို့ အကူအညီများ ပို၍ရောက်ရှိစေခဲ့သည်။ သို့သော် လည်း ကုလသမဂ္ဂ အကူအညီပေးရေးဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်သူများကမူ အကူအညီများ မလုံလောက် သေးဟု ဆိုသည်။
သြဂုတ် ၃ ရက်တွင် ငတ်မွတ်မှုနှင့် အာဟာရချို့တဲ့မှုကြောင့် နောက်ထပ် လူခြောက်ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ငတ်မွတ်မှုနှင့်ဆက်နွှယ်သော သေဆုံးသူဦးရေတွင် ကလေး ၉၃ ဦးအပါအဝင် စုစုပေါင်း ၁၇၅ ဦးအထိ ရှိလာခဲ့ကြောင်း ဂါဇာအခြေစိုက် ကျန်းမာရေးအာဏာပိုင်များက ကြေညာခဲ့သည်။
ကိုးကား - Xinhua
ဂျော်ဒန်၊ အီဂျစ်နှင့် ယူအေအီးနိုင်ငံတို့က ဂါဇာကမ်းမြောင်သို့ လေကြောင်းမှ အကူအညီပစ်ချမှု မစ်ရှင် များနှင့် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ ထောက်ပံ့ရေး ယာဉ်တန်းများမှတစ်ဆင့် ဂါဇာ ကမ်းမြောင်သို့ နောက်ထပ် အကူအညီများ ပေးအပ်လိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း သြဂုတ် ၃ ရက်တွင် ကြေညာ ခဲ့သည်။
ဂျော်ဒန်သည် ဂါဇာကမ်းမြောင်ဒေသအပေါ် လေကြောင်းမှအကူအညီပစ်ချပေးမှု ပူးတွဲမစ်ရှင် ခုနစ်ခုကို လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြောင်း၊ ထိုကမ်းရိုးတန်းဒေသသို့ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုနှင့် စားနပ်ရိက္ခာ အကူအညီ စုစုပေါင်း ၆၁ တန်ကို နိုင်ငံတကာမိတ်ဖက်များနှင့် ပူးပေါင်းကူညီခဲ့ကြောင်း ဂျော်ဒန် စစ်တပ်က ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။
အဆိုပါ ပူးပေါင်းကူညီမှုတွင် ဂျာမနီ၊ ယူအေအီး၊ ပြင်သစ်နှင့် ဘယ်လ်ဂျီယမ်တို့က ပံ့ပိုးပေးသည့် လေယာဉ်များနှင့်အတူ တော်ဝင်ဂျော်ဒန်လေတပ်မှ လေယာဉ်နှစ်စင်း ပါဝင်ခဲ့သည်။
ထိုအတောအတွင်း ပါလက်စတိုင်းနယ်မြေအတွင်းသို့ မ၀င်ရောက်မီ ကီရမ်ရှာလုံနယ်စပ်ဂိတ်တွင် စစ်ဆေးကာ ရာဖာနယ်စပ်ဂိတ်ကိုဖြတ်၍ ဂါဇာကမ်းမြောင်သို့ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှု ဆိုင်ရာ ထောက်ပံ့ရေးယာဉ်တန်းသစ်တစ်ခုကို သြဂုတ် ၃ ရက်တွင် စေလွှတ်ခဲ့ကြောင်း အီဂျစ် Al-Qaahera News ရုပ်သံလိုင်းက ဖော်ပြခဲ့သည်။
အီဂျစ်လခြမ်းနီအဖွဲ့မှ စီစဉ်ပေးသည့် ထောက်ပံ့ရေးယာဉ်တန်းတွင် အစားအသောက်များ၊ ဆေးဘက် ဆိုင်ရာ ကိရိယာများနှင့် လိုအပ်သော ဆေးဝါးများ တင်ဆောင်ထားသည့် ထရပ်ကား ဒါဇင်နှင့်ချီ ပါဝင်ပြီး ဆေးရုံနှင့်ရေပေးဝေရေးစက်ရုံများကဲ့သို့သော ဂါဇာရှိ အရေးကြီးသော အခြေခံအဆောက်အအုံ များကို ဓာတ်အားပေးရန် သတ်မှတ်ထားသော ဒီဇယ် ၁၀၇ တန် တင်ဆောင်ထားသည့် လောင်စာဆီ တင်ထရပ်ကား နှစ်စီးလည်း ပါဝင်သည်။
လွန်ခဲ့သော ၇၂ နာရီအတွင်း စစ်ဘက်သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးလေယာဉ် ၉ စင်းသည် လေကြောင်းမှ အကူအညီပစ်ချမှုများ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး ကုန်းလမ်းဖြင့် သွားလာ၍မရသော ဂါဇာရှိ ဒေသများသို့ ရိက္ခာ တန်ချိန်ပေါင်းများစွာ ပေးပို့ခဲ့ကြောင်းလည်း အီဂျစ်စစ်တပ်က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
အမ်းမရိတ်သတင်းဌာန၏ သတင်းဖော်ပြချက်အရ ယူအေအီးသည် ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (WHO) နှင့် ပူးပေါင်း၍ ဂါဇာကမ်းမြောင်သို့ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ထောက်ပံ့ရေးပစ္စည်းများ ပို့ဆောင်မှုအသစ် ပေးပို့ခဲ့ ကြောင်းသိရသည်။ သြဂုတ် ၃ ရက်တွင် ပေးပို့ပေးခဲ့သည့် ပို့ဆောင်မှု၌ မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော ဆေးဝါးနှင့် ဆေးပစ္စည်း ၆၅ တန်ခန့် တင်ဆောင်လာသည့် ကုန်တင်ကား ၁၁ စီး ပါဝင်သည်။ ပိတ်ဆို့ ခံထားရဆဲအခြေအနေကြောင့် ကျန်းမာရေးစနစ် ဆိုးရွားစွာ ထိခိုက်ခံနေရသည့် ဂါဇာကမ်းမြောင် ဒေသရှိ ဆေးရုံများနှင့် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု အဆောက်အအုံများသို့ ဖြန့်ဖြူးရန်အတွက် WHO ဂိုဒေါင်များသို့ ယင်းပစ္စည်းများကို ပို့ဆောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
တစ်ဖက်တွင် အစ္စရေးစစ်တပ်ကလည်း ပြီးခဲ့သော ၂၄ နာရီအတွင်း ဘယ်လ်ဂျီယမ်၊ ယူအေအီး၊ ဂျော်ဒန်၊ အီဂျစ်၊ ပြင်သစ်နှင့် ဂျာမနီတို့သည် ဂါဇာကမ်းမြောင်ဒေသတွင် စားနပ်ရိက္ခာအထုပ်ပေါင်း ၁၃၆ ထုပ်ကို လေကြောင်းမှပစ်ချခဲ့ကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
အစ္စရေးသည် လွန်ခဲ့သော သီတင်းပတ်တွင် ပြည်ပနိုင်ငံများ၏ လေကြောင်းမှအကူအညီပစ်ချမှုကို စတင်ခွင့်ပြုခဲ့ပြီး ပါလက်စတိုင်းနယ်မြေအတွင်းသို့ အကူအညီများ ပို၍ရောက်ရှိစေခဲ့သည်။ သို့သော် လည်း ကုလသမဂ္ဂ အကူအညီပေးရေးဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်သူများကမူ အကူအညီများ မလုံလောက် သေးဟု ဆိုသည်။
သြဂုတ် ၃ ရက်တွင် ငတ်မွတ်မှုနှင့် အာဟာရချို့တဲ့မှုကြောင့် နောက်ထပ် လူခြောက်ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ငတ်မွတ်မှုနှင့်ဆက်နွှယ်သော သေဆုံးသူဦးရေတွင် ကလေး ၉၃ ဦးအပါအဝင် စုစုပေါင်း ၁၇၅ ဦးအထိ ရှိလာခဲ့ကြောင်း ဂါဇာအခြေစိုက် ကျန်းမာရေးအာဏာပိုင်များက ကြေညာခဲ့သည်။
ကိုးကား - Xinhua
ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ တရုတ်နိုင်ငံ အမြဲတမ်းကိုယ်စားလှယ် ဖုချုံးက ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီတွင် ဇူလိုင် ၂၄ ရက် ကျင်းပသည့် ကုလသမဂ္ဂနှင့် အစ္စလာမ်မစ်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့ (OIC) တို့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးဆိုင်ရာ တံခါးဖွင့်အစည်းအဝေး၌ ဆွေးနွေးပြောကြားရာတွင် အမေရိကန် ကိုယ်စားလှယ်၏ ရှင်းကျန်းနှင့်သက်ဆိုင်သည့် လိမ်လည်ပြောဆိုမှုများကို ချေပပြောကြားခဲ့သည်။
ထိုသို့ ပြောကြားရာတွင် ဖုချုံးက အမေရိကန်ကိုယ်စားလှယ်၏ ရှင်းကျန်းဒေသဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များ အပေါ် အခြေအမြစ်မရှိ စွပ်စွဲပြောဆိုမှုနှင့်စပ်လျဉ်း၍ တရုတ်နိုင်ငံက ပြတ်ပြတ်သားသား ကန့်ကွက် ပြီး အပြည့်အဝငြင်းဆိုကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
လက်ရှိတွင် ရှင်းကျန်းဒေသသည် လူမှုရေးတည်ငြိမ်မှု၊ စီးပွားရေးသာယာဝပြောဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနှင့် ပြည်သူများ အေးချမ်းစွာနေထိုင်လျက်ရှိပြီး သမိုင်းတစ်လျှောက် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး အကောင်းဆုံး ကာလကို ရောက်ရှိနေခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ အမေရိကန်သည် ရှင်းကျန်းဒေသဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာ များကို အချိန်ပေးကြံစည် သတင်းလုပ်နေခြင်း၊ တရုတ်၏ ပြည်တွင်းရေးကို ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ရန်၊ တရုတ်၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို တားဆီးရန် ကြံစည်နေခြင်းသည် ၎င်း၏ ဗိုလ်ကျကြီးစိုးမှု ပင်ကိုစရိုက်၊ “စံနှုန်းနှစ်မျိုးသတ်မှတ်ခြင်း” ပုံစံကို ပေါ်လွင်စေကြောင်း ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။
လွန်ခဲ့သော ၆ နှစ်ကာလအတွင်း များပြားလှသော အစ္စလာမ်မစ်နိုင်ငံများအပါအဝင် နိုင်ငံပေါင်း တစ်ရာကျော်သည် တရုတ်နိုင်ငံ၏ တရားမျှတသော ရပ်တည်ချက်ကို ထောက်ခံကြောင်း၊ လူ့အခွင့် အရေးဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များကို နိုင်ငံရေးအသွင်ပြောင်းခြင်းကို ပြတ်ပြတ်သားသား ဆန့်ကျင်ပြီး လူ့အခွင့်အရေးကို အကြောင်းပြ၍ အခြားနိုင်ငံများ၏ ပြည်တွင်းရေးကို ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်းကို ဆန့်ကျင်ကြောင်း ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေညီလာခံ တတိယကော်မတီတွင် မတူညီသော နည်းလမ်း များဖြင့် ထုတ်ဖော်ပြသခဲ့ရာ ယင်းက “ရှင်းကျန်းဒေသကိုအသုံးချခြင်းဖြင့် တရုတ်ကိုထိန်းချုပ်မည့်” အမေရိကန်၏ ကြံစည်မှုသည် ပျက်စီးခဲ့ရပြီး တရုတ်ဆန့်ကျင်ရေးနှင့် တရုတ်အား တားဆီးထိန်းချုပ် ရေးဖြင့် အုပ်စုဖွဲ့ ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်မှုများ ပြုလုပ်မည့် ဆိုးရွားသော ရည်ရွယ်ချက်မှာ လုံးဝ မအောင်မြင်ကြောင်း အပြည့်အဝပြသထားသည်ဟု ဖုချုံးက ထောက်ပြခဲ့သည်။
အမေရိကန်အနေဖြင့် မူစလင်တို့၏ လူ့အခွင့်အရေးကို အမှန်တကယ်ဂရုစိုက်ပေးလိုပါက ဂါဇာ၏ လူ့ပြည်ငရဲဘုံကဲ့သို့ဖြစ်နေသော အခြေအနေကို အဘယ်ကြောင့် လျစ်လျူရှုထားသနည်း၊ ပါလက် စတိုင်းပြည်သူများ၏ သမိုင်းကြောင်း မတရားမှုများကို အဘယ်ကြောင့် မျက်ကွယ်ပြုထားသနည်း ဟု ဖုချုံးက ပြောကြားခဲ့သည်။
အမေရိကန်သည် ၎င်းနိုင်ငံအတွင်း သေနတ်အကြမ်းဖက်မှုများ၊ လူမျိုးရေးခွဲခြားမှုစသည့် နာတာရှည် ပြဿနာများကို မျက်ကွယ်ပြုလျက်၊ နိုင်ငံ့ပြည်သူများ၏ လူ့အခွင့်အရေးနှင့် ဂုဏ်သိက္ခာချိုးနှိမ် ခံရမှုကို ဂရုမစိုက်ဘဲ လူ့အခွင့်အရေးအကြောင်းပြချက်ဖြင့် အခြားနိုင်ငံများ၏ ပြည်တွင်းရေးကိစ္စ များကို စိတ်ကြိုက်ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ကာ ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံအများအပြားမှ ပြည်သူများ၏ လူ့အခွင့် အရေးကို ထိပါးခဲ့ကြောင်း၊ တရုတ်နိုင်ငံအနေဖြင့် အမေရိကန်အနေဖြင့် မိမိကိုယ်ကို ပြန်လည် သုံးသပ်ခြင်း၊ နည်းလမ်းများ ပြောင်းလဲခြင်းဖြင့် နိုင်ငံတကာ ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် လုံခြုံရေး ထိန်းသိမ်း ကာကွယ်ရေးအတွက် ကောင်းမွန်သော၊ လက်တွေ့ကျသောကိစ္စရပ်များ ပိုမိုလုပ်ဆောင်ရန် ဖျောင်းဖျ လိုကြောင်း ဖုချုံးက ပြောကြားခဲ့သည်။
ကိုးကား- ဆင်ဟွာ
ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ တရုတ်နိုင်ငံ အမြဲတမ်းကိုယ်စားလှယ် ဖုချုံးက ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီတွင် ဇူလိုင် ၂၄ ရက် ကျင်းပသည့် ကုလသမဂ္ဂနှင့် အစ္စလာမ်မစ်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့ (OIC) တို့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးဆိုင်ရာ တံခါးဖွင့်အစည်းအဝေး၌ ဆွေးနွေးပြောကြားရာတွင် အမေရိကန် ကိုယ်စားလှယ်၏ ရှင်းကျန်းနှင့်သက်ဆိုင်သည့် လိမ်လည်ပြောဆိုမှုများကို ချေပပြောကြားခဲ့သည်။
ထိုသို့ ပြောကြားရာတွင် ဖုချုံးက အမေရိကန်ကိုယ်စားလှယ်၏ ရှင်းကျန်းဒေသဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များ အပေါ် အခြေအမြစ်မရှိ စွပ်စွဲပြောဆိုမှုနှင့်စပ်လျဉ်း၍ တရုတ်နိုင်ငံက ပြတ်ပြတ်သားသား ကန့်ကွက် ပြီး အပြည့်အဝငြင်းဆိုကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
လက်ရှိတွင် ရှင်းကျန်းဒေသသည် လူမှုရေးတည်ငြိမ်မှု၊ စီးပွားရေးသာယာဝပြောဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနှင့် ပြည်သူများ အေးချမ်းစွာနေထိုင်လျက်ရှိပြီး သမိုင်းတစ်လျှောက် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး အကောင်းဆုံး ကာလကို ရောက်ရှိနေခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ အမေရိကန်သည် ရှင်းကျန်းဒေသဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာ များကို အချိန်ပေးကြံစည် သတင်းလုပ်နေခြင်း၊ တရုတ်၏ ပြည်တွင်းရေးကို ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ရန်၊ တရုတ်၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို တားဆီးရန် ကြံစည်နေခြင်းသည် ၎င်း၏ ဗိုလ်ကျကြီးစိုးမှု ပင်ကိုစရိုက်၊ “စံနှုန်းနှစ်မျိုးသတ်မှတ်ခြင်း” ပုံစံကို ပေါ်လွင်စေကြောင်း ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။
လွန်ခဲ့သော ၆ နှစ်ကာလအတွင်း များပြားလှသော အစ္စလာမ်မစ်နိုင်ငံများအပါအဝင် နိုင်ငံပေါင်း တစ်ရာကျော်သည် တရုတ်နိုင်ငံ၏ တရားမျှတသော ရပ်တည်ချက်ကို ထောက်ခံကြောင်း၊ လူ့အခွင့် အရေးဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များကို နိုင်ငံရေးအသွင်ပြောင်းခြင်းကို ပြတ်ပြတ်သားသား ဆန့်ကျင်ပြီး လူ့အခွင့်အရေးကို အကြောင်းပြ၍ အခြားနိုင်ငံများ၏ ပြည်တွင်းရေးကို ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်းကို ဆန့်ကျင်ကြောင်း ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေညီလာခံ တတိယကော်မတီတွင် မတူညီသော နည်းလမ်း များဖြင့် ထုတ်ဖော်ပြသခဲ့ရာ ယင်းက “ရှင်းကျန်းဒေသကိုအသုံးချခြင်းဖြင့် တရုတ်ကိုထိန်းချုပ်မည့်” အမေရိကန်၏ ကြံစည်မှုသည် ပျက်စီးခဲ့ရပြီး တရုတ်ဆန့်ကျင်ရေးနှင့် တရုတ်အား တားဆီးထိန်းချုပ် ရေးဖြင့် အုပ်စုဖွဲ့ ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်မှုများ ပြုလုပ်မည့် ဆိုးရွားသော ရည်ရွယ်ချက်မှာ လုံးဝ မအောင်မြင်ကြောင်း အပြည့်အဝပြသထားသည်ဟု ဖုချုံးက ထောက်ပြခဲ့သည်။
အမေရိကန်အနေဖြင့် မူစလင်တို့၏ လူ့အခွင့်အရေးကို အမှန်တကယ်ဂရုစိုက်ပေးလိုပါက ဂါဇာ၏ လူ့ပြည်ငရဲဘုံကဲ့သို့ဖြစ်နေသော အခြေအနေကို အဘယ်ကြောင့် လျစ်လျူရှုထားသနည်း၊ ပါလက် စတိုင်းပြည်သူများ၏ သမိုင်းကြောင်း မတရားမှုများကို အဘယ်ကြောင့် မျက်ကွယ်ပြုထားသနည်း ဟု ဖုချုံးက ပြောကြားခဲ့သည်။
အမေရိကန်သည် ၎င်းနိုင်ငံအတွင်း သေနတ်အကြမ်းဖက်မှုများ၊ လူမျိုးရေးခွဲခြားမှုစသည့် နာတာရှည် ပြဿနာများကို မျက်ကွယ်ပြုလျက်၊ နိုင်ငံ့ပြည်သူများ၏ လူ့အခွင့်အရေးနှင့် ဂုဏ်သိက္ခာချိုးနှိမ် ခံရမှုကို ဂရုမစိုက်ဘဲ လူ့အခွင့်အရေးအကြောင်းပြချက်ဖြင့် အခြားနိုင်ငံများ၏ ပြည်တွင်းရေးကိစ္စ များကို စိတ်ကြိုက်ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ကာ ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံအများအပြားမှ ပြည်သူများ၏ လူ့အခွင့် အရေးကို ထိပါးခဲ့ကြောင်း၊ တရုတ်နိုင်ငံအနေဖြင့် အမေရိကန်အနေဖြင့် မိမိကိုယ်ကို ပြန်လည် သုံးသပ်ခြင်း၊ နည်းလမ်းများ ပြောင်းလဲခြင်းဖြင့် နိုင်ငံတကာ ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် လုံခြုံရေး ထိန်းသိမ်း ကာကွယ်ရေးအတွက် ကောင်းမွန်သော၊ လက်တွေ့ကျသောကိစ္စရပ်များ ပိုမိုလုပ်ဆောင်ရန် ဖျောင်းဖျ လိုကြောင်း ဖုချုံးက ပြောကြားခဲ့သည်။
ကိုးကား- ဆင်ဟွာ
ပြင်သစ်နိုင်ငံအနေဖြင့် ယခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် ကျင်းပမည့် ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေညီလာခံ၌ ပါလက်စတိုင်းနိုင်ငံအား တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုကြောင်း ကြေညာမည်ဟု ပြင်သစ်နိုင်ငံ သမ္မတ မက်ခရွန်က ဇူလိုင် ၂၄ ရက်တွင် လူမှုမီဒီယာ၌ ပို့စ်တင်၍ ပြောကြားခဲ့သည်။
လက်ရှိအရေးကြီးဆုံးမှာ ဂါဇာကမ်းမြောင်ဒေသစစ်ပွဲကို အဆုံးသတ်ရန်နှင့် အရပ်သားပြည်သူများ အား ကယ်တင်ရန်ဖြစ်ကြောင်း၊ ချက်ချင်းအပစ်ရပ်ခြင်း၊ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းထားသူအားလုံး ပြန်လွှတ် ပေးခြင်းနှင့် ဂါဇာဒေသပြည်သူများထံ လူသားချင်းစာနာမှုအကူအညီ ပမာဏ အများအပြားပံ့ပိုးခြင်း တို့ လုပ်ဆောင်ရမည်ဖြစ်ကြောင်း မက်ခရွန်က ပြောကြားခဲ့သည်။
ပါလက်စတိုင်း အစ္စလာမ်မစ် တော်လှန်ရေးလှုပ်ရှားမှုအဖွဲ့ (ဟားမက်) ၏ စစ်ရေးမဖော်ဆောင်မှုနှင့် ဂါဇာကမ်းမြောင်ဒေသ၏ ဘေးကင်းလုံခြုံမှုနှင့် ပြန်လည်တည်ဆောက်မှုကို မဖြစ်မနေ အာမခံရမည် ဖြစ်ကြောင်း၊ နောက်ဆုံးတွင် ပါလက်စတိုင်းနိုင်ငံ တည်ထောင်၍ ၎င်း၏ ရှင်သန်တည်ရှိနိုင်မှုစွမ်းရည် အား အာမခံရမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ထိုသို့အားဖြင့် ၎င်းတို့က စစ်ရေးမဖော်ဆောင်မှုအား လက်ခံ၍ အစ္စရေးအား ဘက်စုံအသိအမှတ်ပြုသည့် အခြေအနေတွင် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ ဘုံလုံခြုံရေး ကိစ္စရပ်များတွင် ပါဝင်စေရမည်ဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက တစ်ချိန်တည်းတွင် ယူဆကြောင်းဆိုသည်။
စပိန်နိုင်ငံ ဝန်ကြီးချုပ် Pedro Sánchez က ပြင်သစ်နိုင်ငံ၏ အဆိုပါလုပ်ရပ်အပေါ် ကြိုဆိုကြောင်း ဆိုခဲ့သည်။ ၎င်းက လူမှုမီဒီယာတွင် ပို့စ်တင်၍ “ပြင်သစ်နိုင်ငံက စပိန်နှင့် ပါလက်စတိုင်းနိုင်ငံအား အသိအမှတ်ပြုသည့် အခြားသော ဥရောပနိုင်ငံများစာရင်းမှာ ပါဝင်လာသည့်အတွက် ကြိုဆိုပါသည်” ဟု ဆိုခဲ့သည်။
“မိမိတို့က “အစ္စရေးဝန်ကြီးချုပ် နေတန်ယာဟု” ဖျက်ဆီးရန်ကြိုးပမ်းနေသည့် အရာအားလုံးကို အတူတကွ စောင့်ရှောက်ရပါမည်” “နှစ်နိုင်ငံ ဖြေရှင်းမှုနည်းလမ်း” သည် ပါလက်စတိုင်းပြဿနာအား ဖြေရှင်းသည့် တစ်ခုတည်းသော ထွက်ပေါက်ဖြစ်ကြောင်း Pedro Sánchez က ပြောကြားခဲ့သည်။
၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလတွင် ယခုအကြိမ် ပါလက်စတိုင်း-အစ္စရေး ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားလာ ကတည်း က စပိန်၊ နော်ဝေး၊ အိုင်ယာလန်၊ ဆလိုဗေးနီးယားနှင့် ဥရောပနှင့် အာဖရိကနိုင်ငံများစွာက ပါလက်စတိုင်းနိုင်ငံအား အသိအမှတ်ပြုကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။
မက်ခရွန်က ယခုနှစ် ဧပြီလတွင် အီဂျစ်နိုင်ငံသို့ ခရီးစဉ်သွားရောက်ပြီးနောက် ပြင်သစ်နှင့် ဆော်ဒီ အာရေဗျတို့သည် ဇွန်လတွင် “နှစ်နိုင်ငံ ဖြေရှင်းမှုနည်းလမ်း” အကောင်အထည်ဖော်မှု တွန်းအား ပေးရေးအတွက် ကုလသမဂ္ဂ အစည်းအဝေးအား အတူတကွ ကြီးမှူးကျင်းပရန် စီစဉ်ထားကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ ပြင်သစ်နိုင်ငံက ထိုအချိန်တွင် ပါလက်စတိုင်းနိုင်ငံအား အသိအမှတ်ပြုနိုင်ကြောင်း ပြင်သစ်မီဒီယာများ၏ သတင်းဖော်ပြချက်အရ သိရသည်။ သို့သော် အဆိုပါ အစည်းအဝေးသည် အစ္စရေးနှင့် အီရန်၏ ဇွန်လတွင် ဖြစ်ပွားသော စစ်ရေးပဋိပက္ခကြောင့် ရွှေ့ဆိုင်းခဲ့ရသည်။
ကိုးကား- ဆင်ဟွာ
ပြင်သစ်နိုင်ငံအနေဖြင့် ယခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် ကျင်းပမည့် ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေညီလာခံ၌ ပါလက်စတိုင်းနိုင်ငံအား တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုကြောင်း ကြေညာမည်ဟု ပြင်သစ်နိုင်ငံ သမ္မတ မက်ခရွန်က ဇူလိုင် ၂၄ ရက်တွင် လူမှုမီဒီယာ၌ ပို့စ်တင်၍ ပြောကြားခဲ့သည်။
လက်ရှိအရေးကြီးဆုံးမှာ ဂါဇာကမ်းမြောင်ဒေသစစ်ပွဲကို အဆုံးသတ်ရန်နှင့် အရပ်သားပြည်သူများ အား ကယ်တင်ရန်ဖြစ်ကြောင်း၊ ချက်ချင်းအပစ်ရပ်ခြင်း၊ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းထားသူအားလုံး ပြန်လွှတ် ပေးခြင်းနှင့် ဂါဇာဒေသပြည်သူများထံ လူသားချင်းစာနာမှုအကူအညီ ပမာဏ အများအပြားပံ့ပိုးခြင်း တို့ လုပ်ဆောင်ရမည်ဖြစ်ကြောင်း မက်ခရွန်က ပြောကြားခဲ့သည်။
ပါလက်စတိုင်း အစ္စလာမ်မစ် တော်လှန်ရေးလှုပ်ရှားမှုအဖွဲ့ (ဟားမက်) ၏ စစ်ရေးမဖော်ဆောင်မှုနှင့် ဂါဇာကမ်းမြောင်ဒေသ၏ ဘေးကင်းလုံခြုံမှုနှင့် ပြန်လည်တည်ဆောက်မှုကို မဖြစ်မနေ အာမခံရမည် ဖြစ်ကြောင်း၊ နောက်ဆုံးတွင် ပါလက်စတိုင်းနိုင်ငံ တည်ထောင်၍ ၎င်း၏ ရှင်သန်တည်ရှိနိုင်မှုစွမ်းရည် အား အာမခံရမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ထိုသို့အားဖြင့် ၎င်းတို့က စစ်ရေးမဖော်ဆောင်မှုအား လက်ခံ၍ အစ္စရေးအား ဘက်စုံအသိအမှတ်ပြုသည့် အခြေအနေတွင် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ ဘုံလုံခြုံရေး ကိစ္စရပ်များတွင် ပါဝင်စေရမည်ဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက တစ်ချိန်တည်းတွင် ယူဆကြောင်းဆိုသည်။
စပိန်နိုင်ငံ ဝန်ကြီးချုပ် Pedro Sánchez က ပြင်သစ်နိုင်ငံ၏ အဆိုပါလုပ်ရပ်အပေါ် ကြိုဆိုကြောင်း ဆိုခဲ့သည်။ ၎င်းက လူမှုမီဒီယာတွင် ပို့စ်တင်၍ “ပြင်သစ်နိုင်ငံက စပိန်နှင့် ပါလက်စတိုင်းနိုင်ငံအား အသိအမှတ်ပြုသည့် အခြားသော ဥရောပနိုင်ငံများစာရင်းမှာ ပါဝင်လာသည့်အတွက် ကြိုဆိုပါသည်” ဟု ဆိုခဲ့သည်။
“မိမိတို့က “အစ္စရေးဝန်ကြီးချုပ် နေတန်ယာဟု” ဖျက်ဆီးရန်ကြိုးပမ်းနေသည့် အရာအားလုံးကို အတူတကွ စောင့်ရှောက်ရပါမည်” “နှစ်နိုင်ငံ ဖြေရှင်းမှုနည်းလမ်း” သည် ပါလက်စတိုင်းပြဿနာအား ဖြေရှင်းသည့် တစ်ခုတည်းသော ထွက်ပေါက်ဖြစ်ကြောင်း Pedro Sánchez က ပြောကြားခဲ့သည်။
၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလတွင် ယခုအကြိမ် ပါလက်စတိုင်း-အစ္စရေး ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားလာ ကတည်း က စပိန်၊ နော်ဝေး၊ အိုင်ယာလန်၊ ဆလိုဗေးနီးယားနှင့် ဥရောပနှင့် အာဖရိကနိုင်ငံများစွာက ပါလက်စတိုင်းနိုင်ငံအား အသိအမှတ်ပြုကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။
မက်ခရွန်က ယခုနှစ် ဧပြီလတွင် အီဂျစ်နိုင်ငံသို့ ခရီးစဉ်သွားရောက်ပြီးနောက် ပြင်သစ်နှင့် ဆော်ဒီ အာရေဗျတို့သည် ဇွန်လတွင် “နှစ်နိုင်ငံ ဖြေရှင်းမှုနည်းလမ်း” အကောင်အထည်ဖော်မှု တွန်းအား ပေးရေးအတွက် ကုလသမဂ္ဂ အစည်းအဝေးအား အတူတကွ ကြီးမှူးကျင်းပရန် စီစဉ်ထားကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ ပြင်သစ်နိုင်ငံက ထိုအချိန်တွင် ပါလက်စတိုင်းနိုင်ငံအား အသိအမှတ်ပြုနိုင်ကြောင်း ပြင်သစ်မီဒီယာများ၏ သတင်းဖော်ပြချက်အရ သိရသည်။ သို့သော် အဆိုပါ အစည်းအဝေးသည် အစ္စရေးနှင့် အီရန်၏ ဇွန်လတွင် ဖြစ်ပွားသော စစ်ရေးပဋိပက္ခကြောင့် ရွှေ့ဆိုင်းခဲ့ရသည်။
ကိုးကား- ဆင်ဟွာ

