အမေရိကန်နိုင်ငံတွင် အမျိုးသားအရေးပေါ်အခြေအနေအတွင်း စစ်မှုထမ်းရန်အတွက် အလိုအလျောက် စာရင်းသွင်းသည့်စနစ် (Automated military conscription) ကျင့်သုံးရန် အစီအစဉ်များသည် တိုးတက်လျက်ရှိပြီး ယခုနှစ်ကုန်တွင် အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ရန် စီစဉ်ထားကြောင်း စာရင်းပြုစုရန် တာဝန်ပေးအပ်ခြင်းခံရသည့် Selective Service System (SSS) အေဂျင်စီက ပြောကြားခဲ့သည်။

ပြီးခဲ့သည့် ဒီဇင်ဘာလက အတည်ပြုခဲ့သော FY 2026 အမျိုးသားကာကွယ်ရေးလုပ်ပိုင်ခွင့်အက်ဥပဒေ (NDAA) တွင် ပါဝင်သည့် ပြဋ္ဌာန်းချက် များအရ စစ်မှုထမ်းရန်စာရင်းသွင်းသူ လျော့နည်းလာမှုကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် ၎င်းတာဝန်ကို တစ်ဦးချင်းစီထံမှ SSS အေဂျင်စီထံသို့ လွှဲပြောင်း ပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

အဆိုပါ အပြောင်းအလဲများသည် အေဂျင်စီ၏ဝက်ဆိုက်ပေါ်တွင် မကြာသေးမီကဖော်ပြခဲ့သော နောက်ဆုံးရအချက်အလက်များကြောင့် ယခုသီတင်းပတ်အတွင်း မီဒီယာများ၏အာရုံစိုက်မှုကို တစ်ကျော့ပြန် ရရှိလာခဲ့သည်။ SSS အနေဖြင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ နောက်ဆုံးထား၍ ထိုစနစ်ကို အပြီးသတ်အကောင်အထည်ဖော်ရန် မျှော်လင့်ထားပြီး ပိုမိုမြန်ဆန်သော မှတ်ပုံတင်ခြင်းလုပ်ငန်းစဉ်နှင့် ဝန်ထမ်းအင်အား ပြန်လည် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းမှု ကို ရည်မှန်းဆောင်ရွက်နေခြင်း ဖြစ်သည်။

လက်ရှိစနစ်အရ အမေရိကန်တွင် နေထိုင်နေသော (တရားမဝင် ဝင်ရောက်လာသူများအပါအဝင်) အသက် ၂၆ နှစ်အောက် အမျိုးသားအများစုသည် စစ်မှုထမ်းရန်အတွက် မဖြစ်မနေ မှတ်ပုံတင်ရမည်ဖြစ်သည်။ စာရင်းသွင်းရန် ပျက်ကွက်သူများသည် ဒဏ်ငွေ ဒေါ်လာ ၂၅၀,၀၀၀ အထိ ပေးဆောင် ရခြင်း၊ ထောင်ဒဏ် ၅ နှစ်အထိ ကျခံရခြင်းနှင့် နိုင်ငံသားဖြစ်ခွင့်လျှောက်ထားရာတွင် ကန့်သတ်ချက်များ ကြုံတွေ့ရနိုင်ပါသည်။ စနစ်သစ် အောက်တွင်မူ SSS သည် အစိုးရ၏ Databases အသီးသီးမှ ကိုယ်ရေး အချက်အလက်များကိုရယူကာ ၎င်းတို့၏ စစ်မှုထမ်းစာရင်းကို အလိုအလျောက် ပြုစုသွားမည် ဖြစ်သည်။

အမေရိကန်စစ်တပ်သည် ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်များအစောပိုင်းကတည်းက ဆန္ဒအလျောက် စစ်မှုထမ်းစနစ် (All-volunteer force) ကိုသာ အမှီပြု ခဲ့သည်။ သမ္မတ ရစ်ချက် နစ်ဆင် (Richard Nixon) သည် ဗီယက်နမ် စစ်ပွဲအပေါ် လူထု၏မကျေနပ်မှုကိုဖြစ်စေသော အဓိကအကြောင်းရင်း မှာ မဖြစ်မနေစစ်မှုထမ်းရသည့်စနစ် (Mandatory conscription) ဖြစ်သည် ဟု ရှုမြင်ခဲ့ပြီး ၁၉၆၈ ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲတွင် ထိုစနစ်ကိုရပ်တန့်ရန် ကတိပြုကာ ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင် စစ်မှုထမ်းရန် မှတ်ပုံတင်ခြင်းကို ခေတ္တရပ်နားခဲ့သော်လည်း ဆိုဗီယက်တို့ အာဖဂန် နစ္စတန်သို့ ကျူးကျော်ဝင်ရောက်လာပြီးနောက် ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်တွင် ပြန်လည်စတင်ခဲ့သည်။

မကြာသေးမီနှစ်များအတွင်း ပင်တဂွန်သည် စေတနာ့ဝန်ထမ်း စုဆောင်းရေးနှင့် အမျိုးသားစစ်မှုထမ်းစာရင်း ထိန်းသိမ်းရေးတို့တွင် စိန်ခေါ်မှုများနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်။ စစ်သားသစ်ရရှိမှုလိုအပ်ချက်ကို ဖြေရှင်းရန်အတွက် စစ်မှုထမ်းရန်သတ်မှတ်ချက်စံနှုန်းများကို လျှော့ချခဲ့ရသကဲ့သို့အလိုအလျောက်မှတ်ပုံတင်ခြင်းစနစ်သို့ ပြောင်းလဲခြင်းမှာလည်း စစ်မှုထမ်းရန်ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသူ အရေအတွက်ကိုမြှင့်တင်ရန် ရည်ရွယ်ခြင်း ဖြစ်သည်။

စစ်ပွဲဆန့်ကျင်ရေး အဖွဲ့အစည်းများစွာကမူ အဆိုပါအပြောင်းအလဲကို ပြန်လည်စဉ်းစားရန် ကွန်ဂရက်လွှတ်တော်ကို တိုက်တွန်းထားကြသည်။ ၎င်းတို့က ထိုစနစ်သည် "စစ်မှုထမ်းရမည့်သူများ၏ တိကျပြီး ပြည့်စုံသော စာရင်းကို ထုတ်ပေးနိုင်မည်မဟုတ်သည့်အပြင် စစ်ပွဲဖြစ်ပွားနိုင်ခြေကိုပိုမိုမြင့်မားစေကာ အမေရိကန်နိုင်ငံသားများနှင့် နေထိုင်သူများ၏ ကိုယ်ရေးလုံခြုံမှုကိုလည်း ချိုးဖောက်ရာရောက်လိမ့်မည်" ဟု အငြင်းပွား နေကြသည်။ ဝေဖန်သူများ၏ အယူအဆအရ စုစည်းထားသော Database သည် အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပုဂ္ဂလိကအဖွဲ့အစည်းများ၏ လွဲမှားစွာ အသုံးချခြင်းနှင့် လက်နက်သဖွယ် အသုံးပြုခြင်းတို့ကို ခံရနိုင်ခြေရှိကြောင်း ထောက်ပြနေကြသည်။

ကိုးကား- RT

ဘာသာပြန်ဆိုသူ - ဦးဝင်းဇော်ထွန်း၊ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူး

မြောက်ကိုရီးယားနိုင်ငံသည် ၎င်းတို့၏လက်နက်တိုက်ကို အဆင့်မြှင့်တင်ရန်အတွက် လျှပ်စစ်သံလိုက်လှိုင်းသုံးလက်နက် (EMP)၊ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား လိုင်းများကို ပြတ်တောက်စေနိုင်သည့် ကာဗွန်ဖိုင်ဘာဗုံးများနှင့် ရွှေ့လျားလေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးစနစ်သစ်များကို သုံးရက်ကြာ ဆက်တိုက် စမ်းသပ်ခဲ့ကြောင်း နိုင်ငံပိုင်သတင်းဌာန KCNA က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

အဆိုပါစမ်းသပ်မှုတွင် နျူကလီးယားထိပ်ဖူးတပ်ဆင်နိုင်သော Hwasong-11 ပဲ့ထိန်းဒုံးကျည်အတွက် အစုလိုက်ကွဲထွက်စေသည့် ထိပ်ဖူးအသစ် (Cluster Warhead) လည်း ပါဝင်ခဲ့ပြီး ဒုံးကျည်များသည် ၂၄၀ ကီလိုမီတာမှ ၇၀၀ ကီလိုမီတာအထိ ပျံသန်းနိုင်ခဲ့ကြောင်း တောင်ကိုရီးယားစစ်တပ်က အတည်ပြုခဲ့သည်။ စမ်းသပ်မှုကို ကြီးကြပ်သူ ဗိုလ်ချုပ် ကင်ဂျုံဆစ်က ယင်းလက်နက်များကို နိုင်ငံ၏ အထူးအဖိုးတန်ပစ္စည်းများအဖြစ် တင်စားခေါ်ဝေါ်ခဲ့သည်။

ကိုရီးယားကျွန်းဆွယ်တွင် တင်းမာမှုများ မြင့်တက်နေစဉ်အတွင်း မြောက်ကိုရီးယား ဒုတိယနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဂျန်ကွန်ချောက တောင်ကိုရီးယားကို "ရန်လိုမှုအရှိဆုံး ရန်သူနိုင်ငံ" အဖြစ် သတ်မှတ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ အလားတူပင် မြောက်ကိုရီးယားပိုင်နက်အတွင်းသို့ ဒရုန်းများ ကျူးကျော်ဝင်ရောက်ခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်နှင့်ပတ်သက်၍ တောင်ကိုရီးယားအစိုးရက တောင်းပန်ခဲ့ကာ ယင်းမှာ အစိုးရနှင့်မသက်ဆိုင်ဘဲ ပုဂ္ဂလိကလုပ်ဆောင်ချက်သာဖြစ်ကြောင်း ငြင်းဆိုထားပြီး အစိုးရဝန်ထမ်းနှင့် စစ်ဘက်အရာရှိအပါအဝင် လူသုံးဦးကို တရားစွဲဆိုထားသည်။

၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်နှင့် ဆွေးနွေးမှုများပျက်ပြားခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်း နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးမှာ အေးခဲနေခဲ့သည်။ မြောက်ကိုရီးယားခေါင်းဆောင် ကင်ဂျုံအန်က ၎င်းတို့၏ နျူကလီးယား လက်နက်တိုက်သည် အမေရိကန်၏ကျူးကျော်မှုကို ဟန့်တားနိုင်သည့် တစ်ခုတည်းသော လက်နက်ဖြစ်သဖြင့် မည်သည့်အခါမျှ စွန့်လွှတ်မည်မဟုတ်ကြောင်းနှင့် ၎င်းတို့၏ နျူကလီးယားအဆင့်အတန်းကို ဆက်လက် ထိန်းသိမ်းသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း အခိုင်အမာ ပြောကြားထားသည်။

ကိုးကား- RT

ဘာသာပြန်ဆိုသူ - ဦးဝင်းဇော်ထွန်း၊ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူး

ဟစ်ဇဘိုလာအဖွဲ့က သောကြာနေ့ (ဧပြီ ၁၀) နံနက်ပိုင်းတွင် လက်ဘနွန်တောင်ပိုင်းရှိ အစ္စရေးစစ်သားများကို ထပ်မံတိုက်ခိုက်ခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ အီရန်ကျောထောက် နောက်ခံပြု လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ဒေသစံတော်ချိန် နံနက် ၆ နာရီ ခန့်တွင် ဝါတာ အယ်လ်-ခီယမ် (Wata Al-Khiam) ရှိ စစ်သည်များကို ဒုံးကျည်များဖြင့် ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရှိရသည်။

ထို့အပြင် ရန်သူဘက်မှ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူညီချက် ချိုးဖောက်မှုကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် အစ္စရေးနယ်စပ်ရှိ ကီယပ် ရှမိုနာ (Kiryat Shmona) အခြေစိုက်စခန်းကိုလည်း ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်ခဲ့ကြောင်း ဟစ်ဇဘိုလာက ဆိုသည်။

အမေရိကန်နှင့် အီရန်တို့ကြား မရေရာသော အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး စတင်ခဲ့ကတည်းက အစ္စရေးနှင့် ဟစ်ဇဘိုလာတို့သည် အပြန်အလှန် တိုက်ခိုက်မှုများ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နေပြီး တာဝန်ရှိသူများကမူ ၎င်းတို့၏ပဋိပက္ခသည်လည်း အပစ်ရပ်စဲရေးတွင် ပါဝင်လာစေရန် တိုက်တွန်းလျက်ရှိကြသည်။

ကိုးကား- CNN

ဘာသာပြန်ဆိုသူ - ဦးဝင်းဇော်ထွန်း၊ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူး

အီရန်အဓိပတိ၏ အကြီးတန်းအကြံပေးပုဂ္ဂိုလ် Kamal Kharazi သည် ယခုလအစောပိုင်းက ၎င်း၏နေအိမ်ကို ပစ်မှတ်ထားသည့် အမေရိကန်-အစ္စရေးတို့၏ တိုက်ခိုက်မှုတစ်ခုအတွင်း ရရှိခဲ့သောဒဏ်ရာများဖြင့် ကွယ်လွန်သွားပြီဖြစ်ကြောင်း တီဟီရန်အစိုးရက ပြောကြားခဲ့သည်။

အီရန်အစိုးရပိုင် မီဒီယာများက ကြာသပတေးနေ့ (ဧပြီ ၉) တွင် ထုတ်ပြန်ရာ၌ "အမေရိကန်-ဇီယွန်ဝါဒီ ရန်သူများ၏ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သော Kharazi သည် လွန်ခဲ့သော နာရီအနည်းငယ်ခန့်က အာဇာနည်အဖြစ် အသက်ပေးလှူသွားခဲ့သည်" ဟု ဖော်ပြထားသည်။

အဆိုပါ တိုက်ခိုက်မှုအတွင်း Kharazi ၏ ဇနီးဖြစ်သူ သေဆုံးခဲ့ပြီး Kharazi ကိုယ်တိုင်လည်း စိုးရိမ်ရသည့်ဒဏ်ရာများဖြင့် အနီးရှိဆေးရုံ တစ်ခုသို့ အရေးပေါ်ပို့ဆောင်ကုသခဲ့ရကြောင်း အီရန်တာဝန်ရှိသူများက ပြီးခဲ့သည့်သီတင်းပတ်က ပြောကြားခဲ့သည်။

CNN သတင်းထောက် Frederik Pleitgen သည် ပြီးခဲ့သည့် မတ်လ အတွင်းက တီဟီရန်မြို့တွင် Kharazi နှင့် သီးသန့်တွေ့ဆုံမေးမြန်းမှု တစ်ခုပြုလုပ်ခဲ့ပြီး ၎င်းမှာ ဒေသတွင်းစည်းမျဉ်းများအရ အီရန်အစိုးရ၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် လုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

ထိုအင်တာဗျူးတွင် Kharazi က အီရန်နိုင်ငံအနေဖြင့် ပဋိပက္ခကို အချိန် ကြာမြင့်စွာ ဆက်လက်ရင်ဆိုင်သွားနိုင်ကြောင်း CNN သို့ ပြောကြားခဲ့ပြီး သံတမန်ရေးရာအရဖြေရှင်းရန် လမ်းစမမြင်ကြောင်းလည်း ထည့်သွင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။ ၎င်းက ထိုစစ်ပွဲသည် စီးပွားရေးအရ ထိခိုက်နစ်နာမှုများ ပြင်းထန်လာမှသာ အဆုံးသတ်နိုင်လိမ့်မည်ဟု ခန့်မှန်းခဲ့သည်။

ကိုးကား- CNN

ဘာသာပြန်ဆိုသူ - ဦးဝင်းဇော်ထွန်း၊ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူး

အမည်မဖော်လိုသူ စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန အရာရှိတစ်ဦးကို ကိုးကား၍ ဆော်ဒီအစိုးရပိုင် သတင်းဌာန (SPA) က ဖော်ပြချက်အရ အရေးပါသော အရှေ့-အနောက် ရေနံပိုက်လိုင်း (East-West Pipeline) အပါအဝင် ၎င်း၏ ရေနံနှင့်သဘာဝဓာတ်ငွေ့ဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံများ တိုက်ခိုက်ခံရမှုကို ဆော်ဒီအာရေဗျနိုင်ငံက အတည်ပြုလိုက်သည်။

ကြာသပတေးနေ့ (ဧပြီ ၉) က ထုတ်ပြန်ခဲ့သော အဆိုပါအစီရင်ခံစာတွင် တိုက်ခိုက်မှုများ မည်သည့်အချိန်က ဖြစ်ပွားခဲ့သည်ကို အတိအကျ ဖော်ပြ ထားခြင်းမရှိသော်လည်း တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ဆော်ဒီနိုင်ငံသားတစ်ဦး သေဆုံးကာ အခြားခုနစ်ဦးဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။

နိုင်ငံ၏ စွမ်းအင်ဆိုင်ရာ အခြေခံအဆောက်အအုံများအပေါ် မကြာသေးမီကပြုလုပ်ခဲ့သော တိုက်ခိုက်မှုများသည် ရေနံထုတ်လုပ်မှုနှင့် သယ်ယူ ပို့ဆောင်ရေး နှစ်ခုစလုံးအပေါ် သိသာထင်ရှားသော သက်ရောက်မှုရှိခဲ့ပြီး တစ်ရက်လျှင် ရေနံစည်ပေါင်း တစ်သန်းကျော် ထိခိုက်မှုရှိခဲ့ကြောင်း SPA ၏ အစီရင်ခံစာက ညွှန်းဆိုထားသည်။

အရှေ့-အနောက် ပိုက်လိုင်း တိုက်ခိုက်ခံရမှုကြောင့် တစ်ရက်လျှင် ရေနံစည်ပေါင်း ၇၀၀,၀၀၀ ခန့် ဆုံးရှုံးခဲ့ရပြီး အခြားအခြေခံအဆောက်အအုံ တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် ထုတ်လုပ်မှုစွမ်းရည်မှာ နောက်ထပ် ရေနံစည် ၆၀၀,၀၀၀ ခန့် ထပ်မံ လျော့နည်းသွားခဲ့ကြောင်း SPA က ဆိုသည်။

ဒေတာနှင့် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှု ပလက်ဖောင်းတစ်ခုဖြစ်သည့် Kpler မှ ကျွမ်းကျင်သူ Amena Bakr က "ဒါဟာ ပင်လယ်ကွေ့ ဒေသတစ်ခုလုံးရဲ့ ထောက်ပံ့မှုအပေါ် သက်ရောက်မှုကို ကြည့်မယ်ဆိုရင် တစ်ရက်ကို စည်ပေါင်း ၁၂.၁ သန်းအထိ ရှိသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်" ဟု ပင်လယ်ကွေ့ ဒေသတွင်း အလုံးစုံထိခိုက်မှုကို ရည်ညွှန်း၍ CNN သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။

အီရန်၏ တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် ၎င်းတို့၏ ရေနံနှင့်သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ထုတ်လုပ်ရေးအဆောက်အအုံများ မည်မျှအထိ ပျက်စီးသွားသည် ဆိုသည်ကို ပင်လယ်ကွေ့နိုင်ငံအများစုသည် မကြာသေးမီ သီတင်းပတ်များအတွင်း နှုတ်ဆိတ်နေခဲ့ကြသည်။

အရှေ့-အနောက် ပိုက်လိုင်းသည် ပိတ်ဆို့ခံထားရသော ဟော်မုဇ် ရေလက်ကြားကို ရှောင်ကွင်း၍ ရေနံပို့ဆောင်ရန်အတွက် အလွန်အရေးပါသော လမ်းကြောင်းဖြစ်ကြောင်း Bakr က ဆက်လက် ပြောကြားခဲ့သည်။ "ဒါ့အပြင် ဟော်မုဇ် ရေလက်ကြားကတစ်ဆင့် ရေနံစီးဆင်းမှု အခြေအနေဟာလည်း ဘာမှ တိုးတက်လာတာ မတွေ့ရသေးပါဘူး" ဟု သူမက ထပ်လောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။

ကိုးကား- CNN

ဘာသာပြန်ဆိုသူ - ဦးဝင်းဇော်ထွန်း၊ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူး

ဘားရန့်စ်ပင်လယ်နှင့် နော်ဝေပင်လယ်အတွင်းရှိ ရုရှားကုန်တင် သင်္ဘောများကို အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်မှုများပြုလုပ်နိုင်ရန် နော်ဝေနိုင်ငံက ယူကရိန်း ကို ကူညီပြင်ဆင်ပေးနေကြောင်း ရုရှားအခြေစိုက် TASS သတင်းဌာနက ကာကွယ်ရေးဆိုင်ရာ သတင်းရင်းမြစ်ကို ကိုးကား၍ ဖော်ပြခဲ့သည်။

အဆိုပါသတင်းအရ ယူကရိန်းဒရုန်းမောင်းနှင်သူ အယောက် ၅၀ ခန့် သည် နော်ဝေနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိနေပြီး နော်ဝေ ရေတပ် အထူးစစ်ဆင်ရေးဌာန ၏ လေ့ကျင့်ပေးမှုဖြင့် အလွန်အေးသော ရာသီဥတုအတွင်း ရေအောက် နှင့်ရေပေါ်သွား အလိုအလျောက်မောင်းနှင်နိုင်သော စနစ်များ အသုံးပြုမှု ကို လေ့ကျင့်နေကြကြောင်း သိရှိရသည်။

ထိုစစ်ဆင်ရေး၏ အဓိကပစ်မှတ်မှာ ရုရှား၏ အကြီးဆုံး အာတိတ် ဆိပ်ကမ်း ဖြစ်သော မာမန့်စ် (Murmansk) သို့ အဝင်အထွက်ပြုလုပ်နေသည့် သင်္ဘောများဖြစ်ကြောင်းနှင့် ယခုကဲ့သို့ နော်ဝေ၏ ပံ့ပိုးမှုသည် နေတိုး (NATO) အုပ်စုတစ်ခုလုံးကို ရုရှားနှင့် တိုက်ရိုက်စစ်မက်ဖြစ်ပွားစေမည့် အခြေအနေသို့ ဆွဲသွင်းနေခြင်းဖြစ်ကြောင်း ရုရှားဘက်က သတိပေးထားသည်။

အခြားတစ်ဖက်တွင်လည်း မြောက်အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာအတွင်း အန္တရာယ် ရှိသော လုပ်ဆောင်ချက်များ လုပ်ဆောင်နေသည်ဟု သံသယရှိရသော ရုရှားရေငုပ်သင်္ဘောသုံးစင်းကို ဗြိတိန်နှင့် နော်ဝေတပ်ဖွဲ့ဝင်များကပူးပေါင်း စောင့်ကြည့်ကာ ဟန့်တားခဲ့ကြောင်း ဗြိတိန် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးက ကြာသပတေးနေ့ (ဧပြီ ၉) တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။ 

နော်ဝေထောက်လှမ်းရေးက ရုရှားကို ဥရောပ၏ အကြီးမားဆုံး ခြိမ်းခြောက်မှုအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသော်လည်း ရုရှားဘက်ကမူ ယင်းသည် အခြေအမြစ်မရှိသော စွပ်စွဲချက်များသာဖြစ်ကြောင်းနှင့် နေတိုးက ဦးစွာ မတိုက်ခိုက်လျှင် ၎င်းတို့ဘက်မှ စတင်တိုက်ခိုက်မည်မဟုတ်ကြောင်း တုံ့ပြန်ထားသည်။

ယူကရိန်းသည် ယခင်ကလည်း ပင်လယ်နက်နှင့် မြေထဲပင်လယ် အတွင်းရှိ ရုရှားရေနံတင်သင်္ဘောများကို ဒရုန်းများဖြင့် ပစ်မှတ်ထားခဲ့ ဖူးပြီး ရုရှား၏ အဓိကရေနံတင်ပို့ရာ ဆိပ်ကမ်းများနှင့် စွမ်းအင် အဆောက် အအုံများကိုလည်း တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ဖူးသည့်အတွက် ယခု နော်ဝေနိုင်ငံအတွင်း သင်တန်းပေးနေမှုအပေါ် ရုရှားဘက်က အထူး စိုးရိမ်မကင်းဖြစ်နေခြင်း ဖြစ်သည်။

ကိုးကား- RT

ဘာသာပြန်ဆိုသူ - ဦးဝင်းဇော်ထွန်း၊ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူး

နိုင်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံ၏ လုံခြုံရေးအခြေအနေ ပိုမိုဆိုးရွားလာခြင်းကြောင့် အမေရိကန်နိုင်ငံသားများအနေဖြင့် နိုင်ဂျီးရီးယားသို့သွားရောက်ခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ကြရန် ဝါရှင်တန်ကတိုက်တွန်းနှိုးဆော်လိုက်ပြီး မြို့တော် အဘူဂျာရှိ အရေးပေါ်မဟုတ်သော သံရုံးဝန်ထမ်းများနှင့် ၎င်းတို့၏ မိသားစုဝင်များအား နိုင်ငံအတွင်းမှထွက်ခွာခွင့်ပြုလိုက်ပြီ ဖြစ်သည်။

ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ (ဧပြီ ၈) က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည့် အဆင့်မြှင့်တင်ထားသော ခရီး သွားလာမှုဆိုင်ရာ အကြံပြုချက်တွင် အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဌာနက အကြမ်းဖက်မှုနှင့် လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများကြောင့် Plateau ၊ Jigawa ၊ Kwara ၊ Niger နှင့် Taraba ပြည်နယ်များအပါအဝင် မြောက်ပိုင်း နှင့်အလယ်ပိုင်းပြည်နယ်များသို့ သွားရောက်ခြင်းမပြုရန် အထူးသတိပေးထားသည်။ ထို့ပြင် မငြိမ်မသက်မှုများနှင့် ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းများ ကြီးစိုးနေသည့် အနောက်မြောက်ပိုင်းနှင့် အရှေ့တောင်ပိုင်းဒေသများသို့သွားရောက်ခြင်းကိုလည်း အလားတူ ကန့်သတ်ထားသည်။

အဆိုပါ အကြံပြုချက်အရ နိုင်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံတစ်ဝှမ်းတွင် လက်နက်ကိုင်လုယက်မှု၊ ကားလုယက်မှုမှသည် ဓားစာခံအဖြစ်ဖမ်းဆီးမှုနှင့် လမ်းဘေး ဓားပြတိုက်မှုများအထိ အကြမ်းဖက်ရာဇဝတ်မှုများသည် "ပုံမှန်အတိုင်းပင် ဖြစ်ပွားလျက်ရှိသည်" ဟု ဖော်ပြထားသည်။

အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနသည် ခရီးသွားလာမှုဆိုင်ရာ သတိပေးချက်ကို အဆင့် ၄ ဆင့်ဖြင့် သတ်မှတ်ထားရာ အဆင့် (၃) မှာ "ခရီးသွားရန် ပြန်လည်စဉ်းစားရန်" နှင့် အဆင့် (၄) မှာ "သွားရောက်ခြင်းမပြုရန်" တို့ ဖြစ်ကြသည်။ နိုင်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံသည် လွန်ခဲ့သည့် ဆယ်စုနှစ်တစ်ခု နီးပါးကာလပတ်လုံး အဆင့် (၃) သို့မဟုတ် အဆင့် (၄) တွင်သာ ရှိနေခဲ့သည်။ ယခု နောက်ဆုံးထုတ်ပြန်ချက်တွင်မူ နိုင်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံရှိ ပြည်နယ် ၃၆ ခုအနက် ၂၃ ခု (နိုင်ငံ၏ သုံးပုံနှစ်ပုံနီးပါး) မှာ အတင်းကျပ်ဆုံးအဆင့်ဖြစ်သည့် "သွားရောက်ခြင်းမပြုရန်" ကဏ္ဍအတွင်း ကျရောက်နေသည်။

အမေရိကန်နိုင်ငံသားများသည် ချမ်းသာကြွယ်ဝသူများအဖြစ် ရှုမြင်ခံရလေ့ရှိပြီး ရာဇဝတ်မှုနှင့် ပြန်ပေးဆွဲမှုများ၏ ပစ်မှတ်များဖြစ်လေ့ရှိသည်ဟု အဆိုပါ ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။

ထိုအနောက်အာဖရိကနိုင်ငံသည် ပြန်ပေးငွေရယူရန်အတွက် လူများကို မကြာခဏ ဖမ်းဆီးလေ့ရှိသည့် ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းများနှင့် အစွန်းရောက်အဖွဲ့ များ၏ အန္တရာယ်ကို ကာလရှည်ကြာ ရင်ဆိုင်နေရခြင်းဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် Borno ပြည်နယ်၊ Chibok မြို့ရှိ ကျောင်းသူရာပေါင်းများစွာကို Boko Haram စစ်သွေးကြွများက ပြန်ပေးဆွဲသွားခဲ့ရာမှ ထိုပြဿနာသည် တစ်ကမ္ဘာလုံး၏ အာရုံစိုက်မှုကို ရရှိခဲ့သည်။ ISWAP သည် Boko Haram မှ ခွဲထွက်သွားသည့် အဖွဲ့တစ်ခုဖြစ်ပြီး စစ်ဘက်နှင့် အရပ်ဘက်ပစ်မှတ်များကို တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်လျက်ရှိသည်။

ယခုသီတင်းပတ် အစောပိုင်းကလည်း Niger ပြည်နယ်၊ Shiroro ဒေသရှိ Bagna နှင့် Erena ကျေးရွာများတွင် လက်နက်ကိုင်စစ်သွေးကြွများ၏ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အနည်းဆုံး လူပေါင်း ၂၀ ခန့် သေဆုံးခဲ့ရသည်။

ကိုးကား- RT

ဘာသာပြန်ဆိုသူ - ဦးဝင်းဇော်ထွန်း၊ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူး

ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ (ဧပြီ ၈) က ပြုလုပ်ခဲ့သော အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးအပြီး သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် အမေရိကန် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး Pete Hegseth နှင့် ပူးတွဲစစ်ဦးစီးချုပ်များအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး Dan Caine တို့သည် အီရန်နှင့် ရက် ၄၀ ကြာဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲများအတွင်း ပင်တဂွန်စစ်ဌာနချုပ်၏ စွမ်းဆောင်ရည်နှင့်ပတ်သက်၍ အမွှမ်းတင်စကားများနှင့် များပြားလှသော ကိန်းဂဏန်းများကို ထုတ်ဖော် ပြောကြားခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ၎င်းတို့ပြောကြားချက်အချို့တွင် အခြေအနေအရပ်ရပ်ကို ခြုံငုံသုံးသပ်နိုင်မည့် နောက်ခံအချက်အလက်များ လိုအပ်နေသည်ကို သတိပြုသင့်သည်။

Stimson Center မှ အကြီးတန်းသုတေသီ Kelly Grieco က "ဒီကိန်းဂဏန်းတွေက အတော်လေး အထင်ကြီးစရာကောင်းပေမဲ့ အဲဒီကိန်းဂဏန်း တွေကနေ ထွက်ပေါ်လာတဲ့ မေးခွန်းတွေက ပိုပြီး စိတ်ဝင်စားဖို့ကောင်းပါတယ်" ဟု X လူမှုကွန်ရက်တွင် ရေးသားခဲ့သည်။

ဗိုလ်ချုပ်ကြီး Caine ၏ ပြောကြားချက်အရ Ballistic ဒုံးကျည်သိုလှောင်ရုံ ၄၅၀ နှင့် ဒရုန်းသိုလှောင်ရုံ ၈၀၀ တို့ကို တိုက်ခိုက်ဖျက်ဆီးနိုင်ခဲ့ကြောင်း သိရှိရသည်။ "ဒီစနစ်တွေအားလုံး ပျက်စီးသွားပါပြီ" ဟု ဗိုလ်ချုပ်ကြီးက ဆိုသည်။ သို့သော် အဆိုပါ သိုလှောင်ရုံများအတွင်း ဒုံးကျည် သို့မဟုတ် ဒရုန်းအရေအတွက် မည်မျှရှိနေသည်ဆိုသည့် ခန့်မှန်းချက်ကိုမူ ၎င်းက ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့ခြင်း မရှိပေ။ ထို့အပြင် သိုလှောင်ရုံများအတွင်းရှိ လက်နက်များကို မပျက်စီးသေးဘဲ ကျန်ရှိနေသည့် အခြားသော လျှို့ဝှက်သိုလှောင်ရုံများသို့ ပြောင်းရွှေ့ထားခြင်း ရှိ၊ မရှိကိုလည်း ထည့်သွင်း ပြောဆိုခြင်း မရှိခဲ့ပါ။

"စုစုပေါင်းအရေအတွက် (Denominator) ကို မသိဘဲနဲ့ အကဲဖြတ်ဖို့ ခက်ပါတယ်၊ အစကတည်းက အီရန်မှာ လက်နက်အရေအတွက် ဘယ်လောက် ရှိနေသလဲဆိုတာ သိဖို့လိုပါတယ်" ဟု Grieco က ရေးသားခဲ့သည်။ ဆက်လက်၍ သူမက "တကယ်တမ်း ပိုပြီးအသုံးဝင်မယ့်ကိန်းဂဏန်းကတော့ ပျက်စီးမသွားဘဲ ကျန်ရှိနေသေးတဲ့ ဒုံးကျည်နဲ့ ဒရုန်းအရေအတွက်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်၊ ကျွန်မသာ မကြားလိုက်တာ မဟုတ်ရင် အဲဒီအချက်ကို သူတို့ (ပင်တဂွန်) က လုံးဝထုတ်မပြောသွားတာပါပဲ" ဟု ဆိုသည်။

လတ်တလော အမေရိကန်ထောက်လှမ်းရေး အကဲဖြတ်ချက်များကို သိရှိထားသူ သတင်းရင်းမြစ် သုံးဦး၏အဆိုအရ အီရန်၏ ဒုံးကျည်ပစ်လွှတ်စင် ထက်ဝက်ခန့်မှာ အကောင်းအတိုင်း ကျန်ရှိနေသေးပြီး အသေခံတိုက်ခိုက်ရေးဒရုန်း ထောင်ပေါင်းများစွာမှာလည်း လက်နက်တိုက်အတွင်း ကျန်ရှိ နေသေးကြောင်း CNN က ပြီးခဲ့သည့်သီတင်းပတ်တွင် ဖော်ပြခဲ့သည်။

ဗိုလ်ချုပ်ကြီး Caine က အီရန်တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ်ဖွဲ့ (IRGC) ၏ အသေးစားတိုက်ခိုက်ရေးစက်လှေများ၏ ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းကို ဖျက်ဆီးနိုင် ခဲ့ကြောင်းလည်း ပြောကြားခဲ့သည်။ စစ်ပွဲမတိုင်မီ ခန့်မှန်းချက်များအရ အဆိုပါစက်လှေငယ်အရေအတွက်မှာ ရာဂဏန်းအများအပြားမှ ထောင် ဂဏန်းအထိ ရှိနိုင်ကြောင်း သိရှိရသည်။

စက်လှေငယ်လေးများသည် ပြင်းအားကောင်းသော ဖောက်ခွဲရေးပစ္စည်းများကို သယ်ဆောင်နိုင်စွမ်းရှိသည် (၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်က ယီမင် ဆိပ်ကမ်း တွင် အမေရိကန် ဖျက်သင်္ဘော USS Cole ကို တိုက်ခိုက်ခဲ့စဉ်က အမေရိကန်သင်္ဘောသား ၁၇ ဦး သေဆုံးခဲ့ဖူးသည်) ။ ထို့အပြင် ဟော်မုဇ် ရေလက်ကြားကဲ့သို့သော အချက်အချာကျသည့်နေရာများတွင် ယင်းစက်လှေငယ်များမှာ အလွန်အန္တရာယ်များလှသည်။

ထို့ကြောင့် ဝန်ကြီး Hegseth က ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ (ဧပြီ ၈) တွင် "ပြတ်သားသော စစ်ရေးအောင်မြင်မှု" ရရှိခဲ့ပြီဟု ကြေညာခဲ့သော်လည်း အီရန်တွင် ကြီးမားသော ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည့် လက်နက်များကျန်ရှိနေဆဲဖြစ်ပြီး ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးကိုယ်တိုင် ပြောသကဲ့သို့ပင် "ပစ်ခတ်နိုင်စွမ်းရှိနေဆဲ" ပင် ဖြစ်သည်။

ကိုးကား- CNN

ဘာသာပြန်ဆိုသူ - ဦးဝင်းဇော်ထွန်း၊ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူး

အီရန်၏လက်ဝေခံ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ဖြစ်သော လက်ဘနွန်အခြေစိုက် ဟဇ်ဘိုလာအဖွဲ့သည် အစ္စရေး၏ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး ချိုးဖောက်မှုများကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် အစ္စရေးမြောက်ပိုင်းသို့ ဒုံးကျည်များဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့ကြောင်း ကြာသပတေးနေ့ (ဧပြီ ၉) အစောပိုင်းတွင် ပြောကြားခဲ့သည်။ ယင်းသည် အပစ်ရပ်စဲရေးသဘောတူညီချက် ရရှိပြီးနောက်ပိုင်း ၎င်းတို့၏ ပထမဆုံးအကြိမ်တိုက်ခိုက်မှုဖြစ်ကြောင်း Reuters သတင်းဌာနက ဖော်ပြခဲ့သည်။

အစ္စရေးကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (IDF) ၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ အစ္စရေး စစ်တပ်သည် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ (ဧပြီ ၈) က လက်ဘနွန်နိုင်ငံအတွင်းရှိ နေရာပေါင်း ၁၀၀ ကျော်ကို ၁၀ မိနစ်အတွင်း ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်ခဲ့ကြောင်း သိရှိရသည်။ ယင်းသည် စစ်ပွဲစတင်ကတည်းက အကြီးမားဆုံး အချိတ်အဆက်မိမိ ပူးပေါင်းတိုက်ခိုက်မှု ဖြစ်သည်။ လက်ဘနွန် ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန၏ အဆိုအရ အဆိုပါ တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် အနည်းဆုံး လူပေါင်း ၁၈၂ ဦး သေဆုံးပြီး ၉၀၀ နီးပါး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။

အမေရိကန်သမ္မတ ထရမ့်၏ အစိုးရအဖွဲ့နှင့် အစ္စရေးဝန်ကြီးချုပ် နေတန်ယာဟုတို့ကမူ အမေရိကန်နှင့် အီရန်တို့ကြားရရှိထားသော အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးတွင် လက်ဘနွန်ရှိ ဟစ်ဇဘိုလာအဖွဲ့အား တိုက်ခိုက်သည့် စစ်ဆင်ရေးများမပါဝင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

သို့သော်လည်း အစ္စရေးက လက်ဘနွန်တွင် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို ချိုးဖောက်ခဲ့သည်ဟုဆိုကာ အရေးပါသော ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားမှတစ်ဆင့် သင်္ဘောသွားလာမှုများကို ရပ်တန့်လိုက်ကြောင်း အီရန် တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ်ဖွဲ့ (IRGC) က အခိုင်အမာ ပြောဆိုခဲ့သည်။

ကိုးကား- CNN

ဘာသာပြန်ဆိုသူ - ဦးဝင်းဇော်ထွန်း၊ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူး

ဘန်ကောက်   ဧပြီ   ၈

လွန်ခဲ့သည့်လက ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားတွင် တိုက်ခိုက်ခံခဲ့ရသော ထိုင်းအလံတင် ကုန်တင်သင်္ဘောပေါ်မှ သင်္ဘောသားသုံးဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း   ထိုင်းနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး  ဆီဟာဆက်   ဖုန်ကတ်ကရောင်းက  ဧပြီ  ၈ ရက်တွင် ပြုလုပ်သည့် သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် ပြောကြားခဲ့သည်။

ထိုင်းကုန်တင်သင်္ဘောတစ်စင်းသည် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားတွင် မတ် ၁၁ ရက်က ခုတ်မောင်းသွားနေစဉ် တိုက်ခိုက်ခံခဲ့ရခြင်းဖြစ်သည်။ တိုက်ခိုက်ခံရပြီးနောက် သင်္ဘောသား  ၂၀ ကို ကယ်တင်နိုင်ခဲ့ပြီး ၎င်းတို့၏ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်သုံးဦး ပျောက်ဆုံးခဲ့သည်။ ကယ်တင်ခံရသူအားလုံး မတ်လလယ်ခန့်တွင်  ထိုင်းနိုင်ငံသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိခဲ့ကြသည်။

ပျောက်ဆုံးနေသော သင်္ဘောသားသုံးဦး သေဆုံးသွားပြီဖြစ်ကြောင်း မကြာသေးမီက  နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနထံ အကြောင်းကြားခဲ့သည်ဟု ဆီဟာဆက်က ဧပြီ ၈ ရက်တွင် ပြောကြားခဲ့ပြီး သေဆုံးသူများ၏   မိသားစုများအတွက် အထူးဝမ်းနည်းကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့သည်။

လက်ရှိအချိန်အထိ  ထိုင်းကုန်တင်သင်္ဘောတစ်စင်းသာ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ဘေးကင်းစွာဖြတ်သန်းနိုင်ခဲ့ပြီး ထိုင်းနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ အရေးကြီးသော ဓာတ်မြေသြဇာများတင်ဆောင်လာသည့် သင်္ဘောတစ်စင်းအပါအဝင် ကျန်သင်္ဘောကိုးစင်းသည် သက်ဆိုင်ရာ အာဏာပိုင်များ၏  ခွင့်ပြုချက်ရရှိရန် စောင့်ဆိုင်းနေဆဲဖြစ်သည်။

ဆီဟာဆက်သည် ဧပြီ ၁၅ ရက်မှ ၁၆ ရက်အထိ အိုမန်သို့ သွားရောက်ရန် စီစဉ်ထားသည်ဟု ဆိုသည်။ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကာလအတွင်း ကျန်ရှိသည့် ထိုင်းရေယာဉ်များကို ဟော်မုဇ် ရေလက်ကြားမှ  ဖြတ်သန်းသွားလာခွင့်ပြုရန် အီရန်နှင့် ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်မှုများ ပြုလုပ်နိုင်ရေးအတွက်  ထိုင်းနိုင်ငံသည်  အိုမန်နိုင်ငံ၏  အကူအညီကို  ရယူသွားမည်ဖြစ်သည်။         

ဆင်ဟွာ

MDN