ယူကရိန်းနိုင်ငံအား နျူကလီးယားလက်နက် အစွမ်းအစများပံ့ပိုးပေးရန် ကြိုးပမ်းမှုမှန်သမျှသည် နျူကလီးယားအင်အားကြီး နိုင်ငံများအကြား "တိုက်ရိုက်စစ်ရေးပဋိပက္ခ" ကိုဖြစ်ပွားစေနိုင်ပြီး ကပ်ဘေးသင့်ဖွယ်နောက်ဆက်တွဲဆိုးကျိုးများ ကြုံတွေ့ရနိုင်ကြောင်း ရုရှားနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ မာရီယာ ဇာခါရိုဗာက သတိပေး လိုက်သည်။

ဗြိတိန်နှင့် ပြင်သစ်တို့သည် ယူကရိန်းအား "ရေဒီယိုသတ္တုကြွဗုံး" (Dirty Bomb) ထုတ်လုပ်ရန် အစိတ်အပိုင်းများပေးအပ်ခြင်း သို့မဟုတ် ၎င်းတို့၏ လက်နက်တိုက်များမှ နျူကလီးယားထိပ်ဖူးများလွှဲပြောင်းပေးရန် စဉ်းစားနေကြသည်ဟု ရုရှားနိုင်ငံခြားထောက်လှမ်းရေးဌာန (SVR) ၏ စွပ်စွဲချက်အပေါ်အခြေခံ၍ ယခုကဲ့သို့ ပြင်းထန်စွာ တုံ့ပြန်လိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။

ရုရှား၏ ပြောကြားချက်အရ ဥရောပနိုင်ငံများသည် အဆိုပါ နည်းပညာနှင့် စက်ကိရိယာများကို ယူကရိန်းသို့ လျှို့ဝှက်လွှဲပြောင်းပေးရန် စီစဉ်နေသည့်အပြင် ၎င်းလက်နက်များကို ယူကရိန်းက ပြည်တွင်း၌သာ ကိုယ်တိုင်ထုတ်လုပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ကမ္ဘာက အထင်အမြင်လွဲမှားစေရန် သတင်းအချက်အလက် လှုပ်ရှားမှုများကိုပါ ကြိုတင်ပြင်ဆင် နေသည်ဟု ဆိုသည်။ 

ဇာခါရိုဗာက ယူကရိန်းသမ္မတ ဇီလန်စကီးသည် ၂၀၂၂ ခုနှစ် မြူးနစ် လုံခြုံရေးညီလာခံကတည်းက ယူကရိန်း၏ နျူကလီးယားကင်းစင်ရေး အဆင့်အတန်းကို ပြန်လည်သုံးသပ်ရန် ဆန္ဒရှိကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခဲ့ဖူးသဖြင့် ၎င်းတို့၏စွပ်စွဲချက်များသည် ယုတ္တိရှိကြောင်း ထောက်ပြခဲ့သည်။ ရုရှားအစိုးရအနေဖြင့် ရန်လိုသော ကိယက်ဗ်အစိုးရလက်ထဲသို့ နျူကလီးယားလက်နက် ရောက်ရှိသွားမည့် မည်သည့်လုပ်ရပ်ကိုမဆို လုံးဝလက်ခံမည်မဟုတ်ဘဲ ပြတ်သားစွာ တုံ့ပြန်သွားမည်ဟု အတိအလင်း ကြေညာခဲ့သည်။

ကိုးကား- RT

ဘာသာပြန်ဆိုသူ - ဦးဝင်းဇော်ထွန်း၊ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူး၊ ဝန်ကြီး-၂

အမေရိကန်၏ ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံးသော လေယာဉ်တင်သင်္ဘောကြီးဖြစ်သည့် USS Gerald R. Ford သည် အရှေ့အလယ်ပိုင်းရှိ အင်အားချဲ့ထွင်မှုတွင် ပူးပေါင်းရန် ဦးတည်သွားနေကြောင်းနှင့် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၃ ရက်တွင် ဂရိနိုင်ငံ ခရီတစ်ကျွန်းရှိ ဆူဒါပင်လယ်အော် အမေရိကန်ရေတပ်အခြေစိုက်စခန်းသို့ ရောက်ရှိလာကြောင်းသိရသည်။

အနောက်အုပ်စုက အဏုမြူလက်နက် ထုတ်လုပ်ရန် ရည်ရွယ်သည်ဟု စိုးရိမ်လျက်ရှိသည့် အီရန်၏နျူကလီးယား အစီအစဉ်နှင့်ပတ်သက်၍ အပေးအယူအသစ် မလုပ်ဆောင်ပါက စစ်ရေးအရအရေးယူမည်ဟု အမေရိကန်သမ္မတ ထရမ့်က ထပ်တလဲလဲ ခြိမ်းခြောက်ထားပြီးနောက် အရှေ့အလယ်ပိုင်းတွင် စစ်အင်အားကို တိုးမြှင့်ဖြန့်ကြက်နေခြင်းဖြစ်သည်။

လက်ရှိတွင် အမေရိကန်သည် အရှေ့အလယ်ပိုင်း၌ USS Abraham Lincoln အပါအဝင် အနည်းဆုံးစစ်သင်္ဘော ၁၂ စင်းဖြန့်ကြက်ပြီးဖြစ်ရာ ယခုကဲ့သို့ လေယာဉ်တင်သင်္ဘောနှစ်စင်းအထိ အင်အားတိုးမြှင့်ဖြန့်ကြက်ခြင်းမှာ ဖြစ်ခဲသောအခြေအနေဖြစ်သည်။ အရှေ့အလယ်ပိုင်းသို့ ယခုဦးတည်လာနေသော လေယာဉ်တင်သင်္ဘောသည် လေယာဉ်လွှတ်တင်မှုစနစ်အသစ်များဖြင့် စွမ်းဆောင်ရည်မြင့်မားစွာ တည်ဆောက်ထားသည့် အကြီးဆုံးစစ်သင်္ဘောလည်းဖြစ်သည်။

MWD

၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၈ ရက်နေ့က ဂါဇာတောင်ပိုင်း ရာဖာမြို့ရှိ တာအာ့စ်ဆူလ်တန် (Tal as-Sultan) အရပ်တွင် အမှတ်အသား အထင်အရှားပါရှိသော အရေးပေါ်ကယ်ဆယ်ရေးယာဉ်တန်းတစ်ခုကို အစ္စရေး စစ်သားများက သေနတ်ဖြင့် အချက်ပေါင်း ၉၁၀ ပစ်ခတ်ခဲ့ကြောင်း လွတ်လပ်သောစုံစမ်းစစ်ဆေးမှုအစီရင်ခံစာသစ်တစ်စောင်တွင် ဖော်ပြထားသည်။ အဆိုပါ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ပါလက်စတိုင်း လခြမ်းနီအသင်း (PRCS) နှင့် အရပ်ဘက်ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့မှ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ဝန်ထမ်း ၁၅ ဦး သေဆုံးခဲ့ရပြီး ၎င်းတို့အနက် အချို့မှာ အနီးကပ် ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရခြင်းဖြစ်သည်။

Forensic Architecture နှင့် Earshot အဖွဲ့တို့၏ ပူးတွဲ စုံစမ်းစစ်ဆေးချက်အရ ကယ်ဆယ်ရေးဝန်ထမ်းများသည် အရေးပေါ်မီးများဖွင့်ထားသည့် လူနာတင်ယာဉ် ၅ စီးနှင့် မီးသတ်ကား ၁ စီးတို့ဖြင့် ဒဏ်ရာရရှိသူများကို သွားရောက်ခေါ်ဆောင်စဉ် ငါးမိနစ်ခွဲအတွင်း အဆက်မပြတ် ပစ်ခတ်ခံခဲ့ရခြင်းဖြစ်သည်။ တိုက်ခိုက်မှုအပြီးတွင် အစ္စရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် ယာဉ်များကို စက်ယန္တရားကြီးများဖြင့် ကြိတ်ခြေဖျက်ဆီးကာ ရုပ်အလောင်းများနှင့်အတူ မြေမြှုပ်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြောင်း၊ သေဆုံးသူများ၏ ရုပ်အလောင်းများကို အနီးနားရှိ အစုလိုက်အပြုံလိုက်မြှုပ်နှံထားသည့် ကျင်းတစ်ခုအတွင်းမှ ပြန်လည်တူးဖော်ရရှိခဲ့ကြောင်း သိရှိရသည်။

အသက်ရှင်ကျန်ရစ်သူ နှစ်ဦးအနက်တစ်ဦးမှာ အစ္စရေး၏ စဒီတေမန် (Sde Teiman) ထိန်းသိမ်းရေးစခန်းတွင် ၃၇ ရက်ကြာ မတရား ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရပြီး၊ ကျန်တစ်ဦးမှာမူ အစ္စရေးစစ်ဆေးရေးဂိတ်တွင် ‘လူသားဒိုင်း’ အဖြစ် အသုံးချခံခဲ့ရသည်။ အစ္စရေးစစ်တပ် (IDF) ကမူ ယင်းဖြစ်ရပ်သည် တိုက်ပွဲပြင်းထန်နေသည့်ဇုန်အတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သောလုပ်ငန်းပိုင်းဆိုင်ရာ မှားယွင်းမှုသာဖြစ်ကြောင်းနှင့် ရာဇဝတ်မှု မြောက်သည့် လုပ်ဆောင်ချက်မရှိကြောင်းဆိုကာ ပတ်သက်သည့် တပ်ဖွဲ့ဝင်များကို အရေးယူရန် ငြင်းဆန်ထားသည်။

ကုလသမဂ္ဂနှင့် နိုင်ငံတကာလူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့များက ယင်း သတ်ဖြတ်မှု ကို ပြင်းထန်စွာ ရှုတ်ချထားကြသည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလတွင် စတင်ခဲ့သည့် အစ္စရေး-ဟားမက် စစ်ပွဲအတွင်း ပါလက်စတိုင်းဘက်မှ သေဆုံးသူဦးရေမှာ ၇၂,၀၀၀ ကျော်ရှိလာပြီဖြစ်ပြီး ဆေးဘက်ဆိုင်ရာနှင့် အရေးပေါ်ကယ်ဆယ်ရေးဝန်ထမ်း ရာပေါင်းများစွာလည်း အသက်ဆုံးရှုံးခဲ့ရပြီး ဖြစ်သည်။

ကိုးကား- RT

ဘာသာပြန်ဆိုသူ - ဦးဝင်းဇော်ထွန်း၊ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူး၊ ဝန်ကြီး-၂

ဂျပန်အစိုးရသည် ထိုင်ဝမ်ကျွန်းနှင့် နီးကပ်သော နိုင်ငံအနောက်ဘက်စွန်းရှိ ဝေးလံခေါင်ဖျားကျွန်း တစ်ကျွန်းပေါ်၌ မြေပြင်မှဝေဟင်ပစ်ဒုံးကျည်များကို ၂၀၃၁ ခုနှစ်မတ်လနောက်ဆုံးထား ဖြန့်ကြက်ချထားရန်စီစဉ်နေကြောင်း ဂျပန်ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးက ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၄ ရက်တွင် ပြောသည်။ ဂျပန်နိုင်ငံအနေဖြင့် ယခုကဲ့သို့ ဒုံးကျည်ဖြန့်ကြက်မည့်အချိန်ကို အတိအကျ သတ်မှတ်ပြောဆိုခြင်းမှာ ပထမဆုံးအကြိမ်ဖြစ်သည်။

ဂျပန်တပ်မတော်၏ အခြေစိုက်စခန်းရှိပြီးသားဖြစ်သော ယိုနာဂူနီကျွန်းပေါ်၌ လေကြောင်းရန် ကာကွယ်ရေးစနစ်များဖြင့်အားဖြည့်မည့် အစီအစဉ်ကို ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနက ၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် ကြေညာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

ယခုအခါ ထိုကျွန်းပေါ်၌ ဒုံးကျည်ဖြန့်ကြက်မှုကို ၂၀၃၀ ဘဏ္ဍာရေးနှစ်အတွင်း လုပ်ဆောင်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်းဂျပန်ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးက ပုံမှန်သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် ပြောလာခြင်းဖြစ်သည်။

ဂျပန်နှင့် တရုတ်နိုင်ငံတို့ကြား လပေါင်းများစွာ အငြင်းပွားမှုများ ဖြစ်ပွားနေစဉ် ယခုကဲ့သို့ အတည်ပြုပြောဆိုမှုများ ထွက်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်ပြီး ဂျပန်တပ်မတော်၏ အင်အားချဲ့ထွင်မှုတွင် ပါဝင်ပတ်သက်နေသည့် ဂျပန်ကုမ္ပဏီ ဒါဇင်ပေါင်းများစွာကို တရုတ်အစိုးရက ပို့ကုန်ကန့်သတ်ချက်များ ချမှတ်ကြောင်း ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၄ ရက်တွင် ထုတ်ပြန်ထားသည်။

MWD

အနောက်ဥရောပ အင်အားကြီးနိုင်ငံများသည် ယူကရိန်းပဋိပက္ခတွင် အန္တရာယ်ရှိသော အရှိန်မြှင့်တင်မှုများကို လုပ်ဆောင်နေသည်ဟု ရုရှားက စွပ်စွဲလိုက်ပြီး ကိယက်ဗ်အား နျူကလီးယားစွမ်းဆောင်ရည်များ ထောက်ပံ့ပေးရန် ကြံစည်နေမှုများသည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဆိုးကျိုးများကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ကြောင်း အင်္ဂါနေ့ (ဖေဖော်ဝါရီ ၂၄) က ပြုလုပ်ခဲ့သည့် ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီ အစည်းအဝေးတွင် သတိပေးလိုက်သည်။ ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ ရုရှားအမြဲတမ်းကိုယ်စားလှယ် ဗာစီလီ နီဘန်ဇီယာ (Vassily Nebenzia) က ကိယက်ဗ်၏ အနောက်ဥရောပ အထောက်အပံ့ပေးသူများသည် ငြိမ်းချမ်းရေးရရှိနိုင်မည့် အလားအလာမှန်သမျှကို ဟန့်တားကာ ‘ရုရှားအား မဟာဗျူဟာမြောက် ရှုံးနိမ့်စေရန်’ ပေါ်ပေါ်ထင်ထင် ဦးစားပေး လုပ်ဆောင်နေကြသည်ဟု စွပ်စွဲပြောကြားခဲ့သည်။

ရုရှားနိုင်ငံခြားထောက်လှမ်းရေးဌာန (SVR) က ထုတ်ပြန်ထားသည့် အရေးပေါ်ထုတ်ပြန်ချက်ကို ကိုးကား၍ သံအမတ်ကြီးက ပြောကြားရာတွင် ဗြိတိန်နှင့်ပြင်သစ်နိုင်ငံတို့သည် ယူကရိန်းအား နျူကလီးယား လက်နက် (သို့မဟုတ်) "Dirty Bomb" (ရေဒီယိုသတ္တိကြွဗုံး) တစ်လုံး ထုတ်လုပ်နိုင်စေမည့် နည်းပညာများ၊ အစိတ်အပိုင်းများနှင့် စက်ကိရိယာများကို လွှဲပြောင်းပေးရန် စဉ်းစားနေကြောင်း ဆိုသည်။ "ထိုကဲ့သို့သော အစီအစဉ်များသည် တာဝန်မဲ့ပြီး အန္တရာယ်ရှိရုံတင်မကဘဲ နျူကလီးယား လက်နက် မပြန့်ပွားရေးစာချုပ် (NPT) ၏ အပိုဒ် (၁) ကို တိုက်ရိုက် ချိုးဖောက်ရာလည်း ရောက်ပါသည် ၊ ထို့ကြောင့်လည်း ထိုအစီအစဉ်ကို ကြံစည်သူများသည် ယူကရိန်း၏ နျူကလီးယားလက်နက်ပိုင်ဆိုင်မှုကို ယူကရိန်းကိုယ်တိုင်တီထွင်ဖန်တီးမှုအဖြစ် ပုံဖော်ရန် ကြိုးစားနေကြခြင်း ဖြစ်သည်" ဟု နီဘန်ဇီယာက ပြောကြားခဲ့သည်။

ယခုကဲ့သို့ စွပ်စွဲထားသည့် အစီအစဉ်များသည် အမေရိကန်က ဦးဆောင်သည့် ယူကရိန်းပြဿနာ ဖြေရှင်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်များတွင် ဘေးဖယ်ခံထားရသည့်ဗြိတိန်နှင့် ပြင်သစ်ခေါင်းဆောင်များသည် လက်တွေ့ဘဝနှင့် လုံးဝ ကင်းကွာသွားပြီဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြနေခြင်းဖြစ်သည်ဟု မော်စကို က ရှုမြင်ကြောင်း နီဘန်ဇီယာက ပြောကြားခဲ့သည်။ ၎င်းက ဆက်လက်၍ "ရုရှားနိုင်ငံအနေဖြင့် ယခုလို ဖြစ်ရပ်တွေကိုတုံ့ပြန်ရန် လိုအပ်သည့် နည်းလမ်းအားလုံးကို ပိုင်ဆိုင်ထားပါသည် ၊ သို့သော်လည်း လန်ဒန်နှင့် ပါရီမြို့တွေမှာ မိမိတို့ခေါင်းဆောင်တွေ၏ ယခုလို မဆင်မခြင် လုပ်ဆောင်မှုတွေကို ထိန်းကျောင်းပေးနိုင်မည့် အမျှော်အမြင်ရှိပြီး ကျိုးကြောင်း ဆင်ခြင်တုံတရားရှိသူတွေ လုံလုံလောက်လောက် ရှိနေသေးလိမ့်မည်ဟု မိမိတို့ မျှော်လင့်ပါသည်" ဟု ထပ်လောင်းပြောဆိုခဲ့သည်။

နီဘန်ဇီယာ၏ မှတ်ချက်များသည် ရုရှားနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ မာရီယာ ဇာခါရိုဗာ (Maria Zakharova) ၏ အစောပိုင်း သတိပေးချက်များကို ထပ်ဆင့်အတည်ပြုလိုက်ခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းက ယူကရိန်းအား နျူကလီးယားစွမ်းဆောင်ရည်များရရှိအောင် လုပ်ဆောင်ပေးသည့် မည်သည့်ကြိုးပမ်းမှုမဆိုသည် နျူကလီးယားအင်အားကြီးနိုင်ငံများအကြား တိုက်ရိုက်စစ်ရေးထိပ်တိုက်တွေ့မှုကို ဖြစ်ပွားစေနိုင်သည့် အန္တရာယ်ရှိကြောင်း ပြောကြားထားခဲ့သည်။

ယူကရိန်းတာဝန်ရှိသူများက ၎င်းတို့နိုင်ငံသည် တစ်ချိန်က ကမ္ဘာ့ တတိယအကြီးဆုံး နျူကလီးယားလက်နက်တိုက်ကို ပိုင်ဆိုင်ခဲ့ဖူးပြီး ၁၉၉၄ ခုနှစ် ဘူဒါပတ်စ် နားလည်မှုစာချွန်လွှာ (Budapest Memorandums) အရ ထိုလက်နက်များကို စွန့်လွှတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ထပ်ခါတလဲလဲ ပြောဆိုလေ့ရှိကြသည်။ သို့သော် လက်တွေ့တွင်မူ ဆိုဗီယက်ယူနီယံ ပြိုကွဲပြီးနောက် နျူကလီးယားလက်နက်များသည် ယူကရိန်းမြေပေါ်တွင် ရှိနေခဲ့သော်လည်း မော်စကို၏ထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင်သာ ရှိနေခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ရုရှားကိုသာ ဆိုဗီယက်ယူနီယံ၏ တစ်ဦးတည်းသော တရားဝင်ဆက်ခံသူအဖြစ် သတ်မှတ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။

ယူကရိန်းခေါင်းဆောင် ဗလာဒီမာ ဇီလန်စကီးသည် ရုရှားနှင့် ပဋိပက္ခများ အရှိန်မမြင့်မီ မကြာမီအချိန်က ပြုလုပ်ခဲ့သော ၂၀၂၂ ခုနှစ် မြူးနစ် လုံခြုံရေးညီလာခံ (Munich Security Conference) တွင် ၎င်းတို့နိုင်ငံ၏ နျူကလီးယားကင်းစင်ရေးရပ်တည်ချက်ကို ပြန်လည်သုံးသပ်မည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ပြောကြားခဲ့ဖူးသည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ် အနောက်အုပ်စု ကျောထောက် နောက်ခံပြု ကိယက်ဗ်အာဏာသိမ်းမှု ဖြစ်ပွားပြီးနောက်တွင် ယူကရိန်း အာဏာပိုင်သစ်များသည် နေတိုး (NATO) အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ရေးကို အဓိက နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒအဖြစ်သတ်မှတ်ခဲ့ကြရာ ယင်းလုပ်ရပ်သည် ဆိုဗီယက် ခေတ်လွန် လွတ်လပ်ရေး၏အခြေခံမူဖြစ်သော ကြားနေရေး ကတိကဝတ် ကို ချိုးဖောက်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု မော်စကိုက စွပ်စွဲထားသည်။

ကိုးကား- RT

ဘာသာပြန်ဆိုသူ - ဦးဝင်းဇော်ထွန်း၊ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူး၊ ဝန်ကြီး-၂

မက္ကဆီကိုနိုင်ငံအတွင်း အင်အားကြီးမားသော မူးယစ်ဂိုဏ်းခေါင်းဆောင် သုတ်သင်ခံရမှုကြောင့် အကြမ်းဖက်မှုများမြင့်တက်နေသော်လည်း လာမည့် ၂၀၂၆ ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲ အိမ်ရှင်အဖြစ် လက်ခံကျင်းပမည့်အပေါ်  ဖီဖာ (FIFA) ဥက္ကဋ္ဌ Gianni Infantino က အပြည့်အဝ ယုံကြည်မှုရှိကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောကြားလိုက်သည်။

မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ၏ သြဇာအရှိဆုံး Jalisco New Generation Cartel (CJNG) ဂိုဏ်းခေါင်းဆောင် Nemesio "El Mencho" Oseguera ကို စစ်တပ်ကစီးနင်းသတ်ဖြတ်ခဲ့ပြီးနောက် ဂိုဏ်းဝင်များက အိမ်ရှင်မြို့ဖြစ်သော Guadalajara အပါအဝင် ပြည်နယ် ၂၀ ခန့်တွင် လမ်းမများကို ပိတ်ဆို့ကာ မော်တော်ယာဉ်နှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများကို မီးရှို့ဖျက်ဆီးခြင်းဖြင့် တုံ့ပြန်ခဲ့ကြသည်။ အဆိုပါ ပဋိပက္ခများအတွင်း အနည်းဆုံး လူ ၇၄ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ဒေသခံများနှင့် ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွားများအကြား စိုးရိမ်ထိတ်လန့်မှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။

ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲစတင်ရန် ၄ လခန့်သာ လိုတော့သည့်အချိန်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော ယခုဖြစ်ရပ်အပေါ် ဖီဖာဥက္ကဋ္ဌက "စိတ်ချရပါသည် ၊ အားလုံး အဆင်ပြေသွားမှာဖြစ်ပြီး ပွဲကတော့ ခမ်းနားထည်ဝါနေမှာပါ" ဟု ကိုလံဘီယာနိုင်ငံတွင်ပြုလုပ်ခဲ့သည့် အခမ်းအနားတစ်ခု၌ မှတ်ချက်ပေးခဲ့သည်။ ထို့အတူ မက္ကဆီကိုသမ္မတ Claudia Sheinbaum ကလည်း ဘောလုံးပရိသတ်များအတွက် အန္တရာယ်မရှိကြောင်းနှင့် အခြေအနေများကို ထိန်းချုပ်ထားနိုင်ပြီဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုပြောကြားခဲ့သည်။

အကြမ်းဖက်မှုများကြောင့် အိမ်ရှင်မြို့အဖြစ်မှ ပယ်ဖျက်ခံရနိုင်သည်ဟူသော ကောလာဟလများကို Jalisco ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးက ပယ်ချခဲ့ပြီး Guadalajara မြို့တွင် အုပ်စုအဆင့်ပွဲစဉ် ၄ ပွဲနှင့် အရေးပါသော Playoff ပွဲစဉ်များကို ဆက်လက်လက်ခံကျင်းပသွားမည်ဖြစ်သည်။ အခြားအိမ်ရှင်မြို့များဖြစ်သော Mexico City နှင့် Monterrey တို့မှာမူ လက်ရှိ မငြိမ်မသက်မှုများ၏သက်ရောက်မှုကို မခံစားရကြောင်း သိရှိရသည်။

အကြမ်းဖက်မှုများ၏ နောက်ဆက်တွဲကြောင့် ဂျပန်ကားကုမ္ပဏီ Honda က Guadalajara ရှိ ၎င်းတို့၏ ကားတပ်ဆင်ရေးလုပ်ငန်းများကို ဖေဖော်ဝါရီ ၂၃ ရက်နေ့မှစတင်ကာ ယာယီရပ်နားထားကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ မက္ကဆီကိုသည် Ford, GM, BMW နှင့် Audi ကဲ့သို့သော ကမ္ဘာကျော် ကားကုမ္ပဏီများစွာအခြေစိုက်သည့် အဓိက မော်တော်ကားထုတ်လုပ်ရေး ဗဟိုချက်လည်း ဖြစ်သည်။ အစိုးရဘက်မှ လုံခြုံရေးတိုးမြှင့်ဆောင်ရွက်နေသဖြင့် စီးပွားရေးနှင့် ပြိုင်ပွဲပြင်ဆင်မှုများမှာလည်း ပုံမှန်အခြေအနေသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိရန် ကြိုးပမ်းနေကြသည်။

ကိုးကား- Bangkok Post

ဘာသာပြန်ဆိုသူ - ဦးဝင်းဇော်ထွန်း၊ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူး၊ ဝန်ကြီး-၂

အရှေ့တောင်အာရှတွင် အကြီးမားဆုံးနှင့် သက်တမ်းအရှည်ကြာဆုံး နိုင်ငံစုံစစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုများအနက် တစ်ခုဖြစ်သည့် Cobra Gold စစ်ရေး လေ့ကျင့်မှုကို အင်္ဂါနေ့ (ဖေဖော်ဝါရီ ၂၄) က ထိုင်းနိုင်ငံတွင် စတင်ခဲ့သည်။ ယခုနှစ်တွင် နိုင်ငံပေါင်း ၃၀ မှ စစ်သည်အင်အား ၈,၀၀၀ ကျော် ပါဝင်တက်ရောက်လျက်ရှိသည်။

အဆိုပါ နှစ်စဉ်ပြုလုပ်မြဲဖြစ်သော စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုများကို မတ်လ ၆ ရက်နေ့အထိ ထိုင်းနိုင်ငံတစ်ဝှမ်းရှိ ခရိုင်အများအပြားတွင် ကျင်းပသွားမည် ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ရည်ရွယ်ချက်မှာ ပါဝင်သည့်နိုင်ငံများအကြား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို အားကောင်းစေရန်နှင့် လက်ရှိကမ္ဘာ့ အခြေအနေများနှင့်အညီ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ စွမ်းဆောင်ရည်များကို မြှင့်တင်ရန် ဖြစ်သည်။

လေ့ကျင့်ခန်းကို ပူးတွဲအိမ်ရှင်အဖြစ်လက်ခံကျင်းပသည့် ထိုင်းနှင့် အမေရိကန် တို့အပြင် စင်ကာပူ၊ အင်ဒိုနီးရှား၊ ဂျပန်၊ တောင်ကိုရီးယားနှင့် မလေးရှား နိုင်ငံတို့သည် အပြည့်အဝ ပါဝင်ကြမည်ဖြစ်သည်။ တရုတ်၊ အိန္ဒိယနှင့် ဩစတြေးလျနိုင်ငံတို့မှာမူ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ အကူအညီပေးရေးအစီအစဉ်ကဲ့သို့သော ရွေးချယ်ထားသည့် ကဏ္ဍအချို့တွင်သာ ပါဝင်မည်ဖြစ်သည်။

စစ်ဆင်ရေးဆိုင်ရာ စီမံကိန်းရေးဆွဲခြင်းနှင့် ပူးပေါင်းညှိနှိုင်းမှုများကို အထောက်အကူပြုရန်အတွက် နိုင်ငံစုံစီမံကိန်းတိုးမြှင့်ရေးအဖွဲ့ (Multinational Planning Augmentation Team) တွင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၊ ကနေဒါ၊ ဖီဂျီ၊ ပြင်သစ်၊ ဗြိတိန်၊ အီတလီ၊ မွန်ဂိုလီးယား၊ နီပေါ၊ နယူးဇီလန်နှင့် ဖိလစ်ပိုင် စသည့် ၁၀ နိုင်ငံတို့က အလှည့်ကျစနစ်ဖြင့် ပါဝင်ကြမည်ဖြစ်သည်။ အခြား နိုင်ငံ ၁၀ နိုင်ငံဖြစ်သည့် ဘရူနိုင်း၊ ဂျာမနီ၊ ဂျော်ဒန်၊ လာအို၊ နယ်သာလန်၊ ပါကစ္စတန်၊ ဆော်ဒီအာရေဗျ၊ ဆွီဒင်၊ တီမောလက်စတေနှင့် ဗီယက်နမ် တို့သည် ပူးတွဲလေ့လာရေးအဖွဲ့ (Combined Observer Liaison Team) တွင် ပါဝင်မည်ဖြစ်သည်။

ရာယောင်းခရိုင်ရှိ အူတာပေါင်း (U-Tapao) ထိုင်းတော်ဝင်လေတပ် စခန်းတွင် ပြုလုပ်သည့် ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနား၌ ထိုင်းနိုင်ငံဆိုင်ရာ အမေရိကန် သံအမတ်ကြီး Sean O'Neill က ပေါ်ပေါက်လာနေသော ခြိမ်းခြောက်မှုများကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းရန်အတွက် Cobra Gold သည် ဆက်လက်လိုအပ်နေဆဲဖြစ်ကြောင်း အလေးပေးပြောကြားခဲ့သည်။ "ကမ္ဘာကြီး ပြောင်းလဲလာသည်နှင့်အမျှ Cobra Gold သည်လည်း လိုက်ပါပြောင်းလဲရပါမည် ၊ စိန်ခေါ်မှုအသစ်တွေကို ရင်ဆိုင်နိုင်ရန် အဆိုပါလေ့ကျင့်ခန်းကို အမြဲတမ်း ပြုပြင်ပြောင်းလဲနေရမှာဖြစ်သလို၊ ယခုရော အနာဂတ်မှာပါ မိမိတို့၏ အချုပ်အခြာအာဏာနှင့် သာယာဝပြောမှုကို ကာကွယ်ရန် လိုအပ်သည့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နိုင်စွမ်းတွေကို မြှင့်တင်သွားရမှာ ဖြစ်ပါသည်" ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

ယခုနှစ် လေ့ကျင့်မှု၏ ထူးခြားချက်များတွင် ကဏ္ဍစုံ ပူးပေါင်းစစ်ဆင်ရေးများ (Combined Joint All-Domain Operations) ၊ စားပွဲတင် စစ်ကစားခြင်းလေ့ကျင့်မှုများ၊ မြေပြင်လေ့ကျင့်မှုများ၊ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ အကူအညီပေးရေးနှင့် သဘာဝဘေးအန္တရာယ် ကူညီကယ်ဆယ်ရေး လုပ်ငန်းများ ပါဝင်ပါသည်။ ထို့အပြင် ဒေသတွင်းနှင့် နိုင်ငံဖြတ်ကျော် လုံခြုံရေးခြိမ်းခြောက်မှုများ မြင့်တက်လာနေခြင်းကြောင့် ယခုပူးတွဲစစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုတွင် အာကာသဆိုင်ရာစစ်ဆင်ရေးများ (Space Operations) နှင့် ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေး (Cybersecurity) မြှင့်တင်ခြင်းဆိုင်ရာ လေ့ကျင့်ခန်းများကိုပါ တိုးချဲ့ထည့်သွင်းသွားမည် ဖြစ်သည်။

၁၉၈၂ ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့သော အဆိုပါစစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုသည် ယခုနှစ်တွင် ၄၅ ကြိမ်မြောက် ရှိပြီဖြစ်ပြီး၊ အမေရိကန်မှ စစ်သည်အင်အား ၃,၀၀၀ ကျော်နှင့် ဂျပန်နိုင်ငံမှ စစ်သည်အင်အား ၂၈၀ ခန့် ပါဝင်လျက်ရှိသည်။

ကိုးကား- Bangkok Post

ဘာသာပြန်ဆိုသူ - ဦးဝင်းဇော်ထွန်း၊ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူး၊ ဝန်ကြီး-၂

ယူကရိန်းနိုင်ငံသာ နျူကလီးယားနည်းပညာများ ရရှိခဲ့ပါက ရုရှားနိုင်ငံအနေဖြင့် မဟာဗျူဟာမြောက်မဟုတ်သော နျူကလီးယား လက်နက်များအပါအဝင် မည်သည့်လက်နက် အမျိုးအစားကိုမဆို အသုံးပြုရမည်ဖြစ်ကြောင်း ရုရှားလုံခြုံရေးကောင်စီ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဒီမီထရီမက်ဗီဒက်က ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၄ ရက်တွင် ပြောသည်။

ယူကရိန်းသို့ ထိုကဲ့သို့သော နည်းပညာများရောက်ရှိလာပါက ရုရှားနိုင်ငံကိုခြိမ်းခြောက်နေသည့် ယူကရိန်းရှိပစ်မှတ်များကို မည်သည့်လက်နက်ဖြင့်မဆို တိုက်ခိုက်ရမည်မှာ     သံသယဖြစ်ဖွယ်မရှိကြောင်း မက်ဗီဒက်က သတင်းဌာနတစ်ခုသို့ ပြောခြင်းဖြစ်သည်။

တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ဗြိတိန်နှင့် ပြင်သစ်နိုင်ငံတို့သည် ယူကရိန်းထံ နျူကလီးယားလက်နက်များ လွှဲပြောင်းပေးရန် ပြင်ဆင်နေကြောင်း ရုရှားနိုင်ငံပြည်ပ ထောက်လှမ်းရေးဌာနက ထုတ်ပြန်ထားသည်။ ဗြိတိန်နှင့် ပြင်သစ်ရှိအထက်တန်းလွှာများသည် ရှုံးနိမ့်မှုကိုလက်ခံလိုခြင်းမရှိဘဲ ယူကရိန်းကို အဏုမြူဗုံးများ သို့မဟုတ် ညစ်ညမ်းဗုံးများ တပ်ဆင်ပေးရန် ကြိုးပမ်းနေကြောင်း၊ ယင်းကြိုးပမ်းမှုမှာ နိုင်ငံတကာဥပဒေနှင့်  နျူကလီးယားလက်နက် မပြန့်ပွားရေးစာချုပ်ကို ပြင်းထန်စွာချိုးဖောက်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ယူကရိန်းအနေဖြင့် နျူကလီးယားလက်နက်ကို ထုတ်လုပ်နိုင်သည့် အသွင်မျိုးဖြစ်အောင် အနောက်အုပ်စုက ဖန်တီးနေပြီး ယခုကဲ့သို့ အန္တရာယ်ရှိသော အစီအစဉ်များက လက်တွေ့ဘဝနှင့် ကင်းကွာနေကြောင်း ရုရှားတပ်မတော်နှင့်  ထောက်လှမ်းရေးဌာနက သတိပေးထားသည်။

MWD

အမေရိကန်နှင့် အီရန်တို့အကြားတင်းမာမှုများ အရေးပါသော အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိနေချိန်တွင် အမေရိကန် ဗဟိုထောက်လှမ်းရေးအေဂျင်စီ (CIA) က အီရန်ရှိ သတင်းပေးနိုင်သူများအတွက် ၎င်းတို့နှင့် လုံခြုံစွာ မည်သို့ဆက်သွယ်ရမည်ဆိုသည့် လမ်းညွှန်ချက်ကို ဖာစီ (Farsi) ဘာသာစကားဖြင့် ထုတ်ပြန်လိုက်သည်။ အဆိုပါ နှစ်မိနစ်စာ ဗီဒီယိုတွင် VPN နှင့် Tor network ကဲ့သို့ နည်းပညာများကို အသုံးပြုရန်နှင့် ရုံးဖုန်း၊ ကွန်ပျူတာများကို ရှောင်ကြဉ်ရန် အသေးစိတ် ညွှန်ကြားထားသည်။

CIA အနေဖြင့် အလားတူ လူသစ်စုဆောင်းမှုများကို တရုတ်၊ ရုရှားနှင့် ကိုရီးယားနိုင်ငံများတွင်လည်းလုပ်ဆောင်ခဲ့ဖူးပြီး ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း တရုတ်နိုင်ငံက ယင်းလုပ်ရပ်ကို "နိုင်ငံရေးအရ ရန်စမှု" ဟု ရှုတ်ချခဲ့သကဲ့သို့ ရုရှားကလည်း ၎င်းတို့၏စည်းရုံးမှုကို ပြန်လည်လှောင်ပြောင်ခဲ့ဖူးသည်။

တစ်ဖက်တွင်လည်း သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က အီရန်အနေဖြင့် နျူကလီးယားဆိုင်ရာ သဘောတူညီချက်ကို လက်မခံပါက "အလွန်ဆိုးရွားသောနေ့" နှင့် ရင်ဆိုင်ရမည်ဟု သတိပေးထားသည်။ အိုမန်နိုင်ငံက ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးသည့် နှစ်နိုင်ငံ နျူကလီးယားဆွေးနွေးပွဲများကို ဂျီနီဗာမြို့တွင် ကြာသပတေးနေ့ (ဖေဖော်ဝါရီ ၂၆) ၌ ပြန်လည်စတင်ရန် စီစဉ်ထားသော်လည်း အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးက ၎င်းတို့၏ ဒုံးကျည်အစီအစဉ်မှာ ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းစရာ မဟုတ်ကြောင်း အခိုင်အမာ ပြောကြားထားသည်။ 

ယခုကဲ့သို့ ထောက်လှမ်းရေးဆိုင်ရာ စည်းရုံးမှုများနှင့် သတိပေးချက်များသည် အရှေ့အလယ်ပိုင်းတွင် အမေရိကန်က လေယာဉ်တင် သင်္ဘောအုပ်စုများ အပါအဝင် စစ်ရေးအင်အားသိသိသာသာ တိုးမြှင့်ချထားချိန်တွင် ပေါ်ထွက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။

ကိုးကား- RT

ဘာသာပြန်ဆိုသူ - ဦးဝင်းဇော်ထွန်း၊ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူး၊ ဝန်ကြီး-၂

အီရန်နိုင်ငံသည် တရုတ်နိုင်ငံထုတ် အဆင့်မြင့်သင်္ဘောဖျက် ခရုဇ် ဒုံးကျည်များ (Anti-ship cruise missiles) ဝယ်ယူရန်အတွက် တရုတ်အစိုးရနှင့် သဘောတူညီချက်ရရှိရန် နီးစပ်နေပြီဖြစ်ကြောင်း စေ့စပ်ညှိနှိုင်းမှုများနှင့်နီးစပ်သည့် သတင်းရင်းမြစ်များက ဆိုသည်။ အဆိုပါဝယ်ယူမှုသည် အမေရိကန်က အီရန်ကမ်းရိုးတန်းအနီးတွင် လေယာဉ်တင် သင်္ဘောကြီးများအပါအဝင် အင်အားကြီးမားသောရေတပ်အုပ်စုကို ဖြန့်ကြက်ချထားပြီး စစ်ရေးအရတိုက်ခိုက်ရန် ပြင်ဆင်နေသည့်အချိန်နှင့် တိုက်ဆိုင်နေသည်။

အီရန်က ဝယ်ယူရန်စီစဉ်နေသည့် CM-302 ဒုံးကျည်များသည် အသံထက်မြန်သော (Supersonic) စွမ်းဆောင်ရည်ရှိပြီး ကီလိုမီတာ ၂၉၀ ခန့်အထိ ပစ်ခတ်နိုင်သည်။ အဆိုပါဒုံးကျည်များသည် ပစ်မှတ်သင်္ဘောများ၏ ခုခံရေးစနစ်များကို ရှောင်ကွင်းနိုင်ရန် အလွန်မြန်သောနှုန်းဖြင့် အနိမ့်ပိုင်းတွင် ပျံသန်းနိုင်သည့်အတွက် အမေရိကန်ရေတပ်အင်အားစုများအတွက် ကြီးမားသောခြိမ်းခြောက်မှုဖြစ်လာနိုင်ကြောင်း လက်နက်ကျွမ်းကျင်သူများက သုံးသပ်ထားကြသည်။ 

အဆိုပါသဘောတူညီချက်သည် ပြီးခဲ့သည့် ဇွန်လအတွင်းက ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစ္စရေး-အီရန် စစ်ပွဲအပြီးတွင် ပိုမိုမြန်ဆန်လာခဲ့ပြီး အီရန် ဒုတိယ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးကိုယ်တိုင် ပေကျင်းသို့သွားရောက်ကာ ဆွေးနွေးမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

လက်ရှိတွင် အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က အီရန်အနေဖြင့် နျူကလီးယားအစီအစဉ်နှင့်ပတ်သက်၍ သဘောတူညီချက်မရရှိပါက စစ်ရေးအရအရေးယူမည်ဟု သတိပေးထားသော်လည်း တရုတ်နိုင်ငံကမူ အီရန်၏အချုပ်အခြာအာဏာကို ထောက်ခံကြောင်းနှင့် စစ်ရေးအရ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်မည်ဟု အချက်ပြနေသည်။ အကယ်၍ အဆိုပါအရောင်းအဝယ် အကောင်အထည်ပေါ်လာပါက ၂၀၀၆ ခုနှစ်က ကုလသမဂ္ဂက ချမှတ်ခဲ့ပြီး ယမန်နှစ်က ပြန်လည်ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သော လက်နက်ရောင်းချမှုပိတ်ဆို့မှုကို ချိုးဖောက်ရာ ရောက်မည်ဖြစ်သည်။

ထို့အပြင် အီရန်သည် တရုတ်နိုင်ငံထံမှ လေကြောင်းရန် ကာကွယ်ရေးစနစ်များ၊ ပဲ့ထိန်းဒုံးကျည် တိုက်ဖျက်ရေးလက်နက်များနှင့် ဂြိုဟ်တုဖျက် လက်နက်များ ဝယ်ယူရန်အတွက်လည်း ဆက်လက်ညှိနှိုင်းနေကြောင်း သိရှိရသည်။ အဆိုပါအခြေအနေသည် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင် အမေရိကန်၏ စိုးမိုးမှုကို စိန်ခေါ်လာသည့် တရုတ်-အီရန်-ရုရှား မဟာမိတ် အင်အားစု၏ အခန်းကဏ္ဍကို ပိုမိုမီးမောင်းထိုးပြနေပြီး ဒေသတွင်းစစ်ရေးအခြေအနေကို အကြီးအကျယ် ပြောင်းလဲသွားစေနိုင်သည့် အချိုးအကွေ့တစ်ခုလည်း ဖြစ်လာနိုင်ပါသည်။

ကိုးကား- Bangkok Post

ဘာသာပြန်ဆိုသူ - ဦးဝင်းဇော်ထွန်း၊ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူး၊ ဝန်ကြီး-၂