ဆွေးနွေးချက်များ

ဒီ MSME ပြပွဲမှာ ကိုယ့်ရဲ့ထုတ်ကုန်ပစ္စည်းကို အရည်အသွေးကောင်းကောင်းနဲ့ ဘယ်လိုအမျိုးအစားတွေ ထုတ်လုပ်ရောင်းချတယ်ဆိုတာ အများပြည်သူကို တိုက်ရိုက်ထိတွေ့ ကြော်ငြာခွင့်ရတာမို့ ကိုယ့်ရဲ့လုပ်ငန်းတိုးတက်ဖို့ ကြိုးစားခွင့်ရတဲ့ နေရာကောင်းတစ်ခုပါ ...

ဦးဟိန်းထွဋ်အောင်

(၇၉)နှစ်မြောက် ပြည်ထောင်စုနေ့ကို ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် ပြည်ထောင်စုအဆင့် MSME ထုတ်ကုန်ပြပွဲနှင့် ဈေးရောင်းပွဲတော်ကို နေပြည်တော်ရင်ပြင်၌ ဖေဖော်ဝါရီ ၈ ရက်မှ ၁၄ ရက်အထိ ကျင်းပလျက်ရှိရာ ပြခန်းပေါင်း ၁၂၀ ကျော်နှင့် ပြင်ပကုမ္ပဏီ ၂၉ ခုတို့က ပါဝင်ပြသရောင်းချလျက်ရှိပြီး ပါဝင်ပြသရောင်းချကြသည့် လုပ်ငန်းရှင်များ၏ စကားသံများကိုဖော်ပြလိုက်ရပါသည် -

ဦးကျော်ကျော်ခိုင်

Managing Director ၊ OK Myanmar Co., Ltd.

ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံမှာ ရော်ဘာပစ္စည်းနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အဝိုင်းစီးကွင်းလို ပစ္စည်းသေးသေးလေးကစပြီး စက်အကြီးတွေမှာသုံးတဲ့ Rubber Roller အကြီးတွေအထိ နိုင်ငံတကာအဆင့်မီ အရည်အသွေးနဲ့ ထုတ်လုပ်နိုင်ပြီဆိုတာကို ပြည်သူတွေသိရှိအောင် လာရောက်ပြသတာဖြစ်ပါတယ်။ ပထမဆုံးအကြိမ် ပါဝင်ပြသတာဖြစ်ပါတယ်။ ပထမဆုံးအကြိမ် လာရောက်တာဖြစ်ပေမယ့် ကျွန်တော်တို့ကြိုးစား ထားတဲ့ ရော်ဘာထုတ်ကုန်တွေအတွက် ဈေးကွက်ချိတ်ဆက်မှုရရှိခဲ့တယ်။ နောက်ပိုင်းမှာ ပြည်ပပို့ကုန်အဖြစ် တင်ပို့နိုင်ဖို့ကြိုးစားနေပါတယ်။ အခုကတော့ ပြည်တွင်းဈေးကွက်ကိုပဲ အဓိကထား ဖြန့်ဖြူးပေး နေပါတယ်။

ကျွန်တော်တို့ထုတ်ကုန်ပစ္စည်းတွေကို ပြည်တွင်းမှာအရည်အသွေးကောင်းကောင်းနဲ့ထုတ်လုပ်ပြီး ပြည်ပပို့နိုင်ဖို့ ကြိုးစားတဲ့နေရာမှာ လိုအပ်ချက်လေးတွေတော့ရှိနေပါတယ်။ အဲဒီအတွက် နိုင်ငံတော်ရဲ့ ပံ့ပိုးကူညီမှုကိုမျှော်လင့်ပါတယ်။ လက်ရှိပြည်တွင်း ဈေးကွက်မှာအသုံးများတဲ့ စက်မှုသုံးကြိုးတွေ၊ ကားတာယာတွေအများကြီး လိုအပ်ပါတယ်။ ဥပမာအနေနဲ့ အများသူငှာမြင်သာတဲ့ ပစ္စည်းကိုပြောပြတာပါ။ ဒီပစ္စည်းတွေကို ပြည်တွင်းလုပ်ငန်းရှင်တွေအနေနဲ့ ကောင်းမွန်စွာထုတ်လုပ်နိုင်နေပါပြီ။ စက်ပစ္စည်းတွေနဲ့ စက်ရုံအတွက်နေရာတော့ လိုအပ်ပါတယ်။ အဓိကကတော့ပြခန်းကို လာရောက် လေ့လာခြင်းအားဖြင့် ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံမှာ ဒါတွေထုတ်လုပ်နိုင်နေပြီဆိုတာ ပြည်သူတွေသိရှိလာမယ်။ လုပ်ငန်းရှင်တွေအချင်းချင်း ချိတ်ဆက်နိုင်မယ်။ လုပ်ငန်းတွေပူးပေါင်းပြီး ဆောင်ရွက်လာနိုင်မယ်။ အဲဒီလို အကျိုးကျေးဇူးတွေရှိတဲ့အတွက် ဒီလိုပြပွဲကို အမြဲမပြတ်ကျင်းပပေးစေချင်ပါတယ်။ လုပ်ငန်းရှင်တွေအနေနဲ့လည်း အကျိုးကျေးဇူးများတဲ့အတွက် လာရောက်ပူးပေါင်းပါဝင် ပြသကြဖို့ဖိတ်ခေါ်ပါတယ်။

ဒေါ်ဆုယဉ်ထွန်း

အသေးစားစက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်းဦးစီးဌာနဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး ပြခန်း

ဒီပြပွဲမှာ ကျွန်မတို့ဌာနကနေ ငှက်ပျောချည်နဲ့ပတ်သက်တဲ့ထုတ်ကုန်ကို လာရောက်ပြသတာဖြစ်ပါတယ်။ ငှက်ပျောချည်လုပ်ဖြစ်ရတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်ကတော့ ကျွန်မတို့ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးက ငှက်ပျောပင်တွေ ပေါများတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံက တချို့ဒေသတွေမှာ ငှက်ပျောပင်တွေ ပေါများကြတယ်။ အဲဒီလိုပေါများတဲ့ ငှက်ပျောပင်ကနေ အရည်သွေးမြင့်တဲ့ ထုတ်ကုန်တွေထုတ်လုပ်နိုင်တယ်ဆိုတာကို ပါဝင်ပြသတာဖြစ်ပါတယ်။ လက်ရှိမှာငှက်ပျောချည်နဲ့ လူသုံးကုန်ပစ္စည်းတွေကို စမ်းသပ်ထုတ်လုပ်နေပါတယ်။ ဒီထက်ပိုကောင်းတဲ့ အရည်အသွေးတွေနဲ့ ကောင်းမွန်တဲ့ထုတ်ကုန် အရည်အသွေးဖြစ်ဖို့အတွက် ကြိုးစားနေပါတယ်။

ငှက်ပျောချည်ကထွက်တဲ့ ထုတ်ကုန်ကို အရည်အသွေးမြှင့်ဖို့ နည်းပညာပိုင်းတော့ လိုအပ်ပါတယ်။ ဒေသခံပြည်သူတွေကိုလည်း သင်တန်းပေးနိုင်ဖို့အတွက် ပြင်ဆင်နေပါတယ်။ အခုကတော့ ရုံးမှာပဲ စမ်းသပ်ထုတ်လုပ်ပြီး ပြသထားတာဖြစ်ပါတယ်။ အခု စမ်းသပ်ထုတ်လုပ်ထားတာကတော့ ပဝါ၊ တီဗီအစွပ်၊ ခုံအစွပ်၊ အိတ်မျိုးစုံ၊ လက်ကိုင်အိတ်စတာတွေအပြင် အဝတ်အစားတွေပါ ထုတ်လုပ်ဖို့အတွက် လက်ရှိစမ်းသပ်ထုတ်လုပ်နေပါတယ်။

ပြပွဲမှာ ငှက်ပျောချည်နဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ လက်တွေ့ပြသထားတဲ့အတွက် ပြည်သူတွေက စိတ်ဝင်စားကြပါတယ်။ ခင်းကျင်းပြသထားတဲ့ ထုတ်ကုန်တွေကိုလည်း ဝယ်ယူကြပါတယ်။ ငှက်ပျော ချည်နဲ့ပတ်သက်ပြီး ဒီထက်ပိုပြီး ကောင်းမွန်အောင်လုပ်နိုင်ဖို့အတွက် အကြံဉာဏ်တွေပေးကြပါတယ်။ ကျွန်မတို့ ဧရာဝတီတိုင်းကနေထွက်တဲ့ ငှက်ပျောချည်နဲ့ အရည်အသွေးကောင်းတဲ့ ထုတ်ကုန်တွေ အများကြီး ထုတ်လုပ်နိုင်အောင် ကြိုးပမ်းသွားမှာပါ။

ဦးတင်ကို

စက်ရုံမှူး၊ Fuxing Brothers Rubber Industrial Co., Ltd.

စက်ရုံရဲ့ အဓိကရော်ဘာကုန်ကြမ်းကတော့ မွန်ပြည်နယ်၊ ကရင်ပြည်နယ်နဲ့ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသ ကြီးတို့က ရယူပါတယ်။ ကချင်၊ ရခိုင်၊ ပဲခူး၊ ရန်ကုန်စတဲ့ ဒေသတွေကနေ ရော်ဘာကုန်ကြမ်း ဝယ်တာလည်းရှိပါတယ်။ ခွက်ကပ်၊ ဆွဲဖက်၊ ရော်ဘာအထူပြား၊ ရော်ဘာအပါးပြားတွေကို ဝယ်ယူပြီးတော့ MSR -10 ၊ MSR -20၊ MSR-RSS စတဲ့ ထုတ်ကုန်သုံးမျိုးကို တာယာစက်ရုံ ကုန်ကြမ်းအဖြစ် ထုတ်လုပ်ရောင်းချတင်ပို့လျက်ရှိပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့အနေနဲ့ အရည်အသွေးပိုင်းဆိုင်ရာ ISO အသိအမှတ်ပြုလက်မှတ်လည်း ရရှိထားပါတယ်။ ဒါကိုအခြေခံပြီးတော့ ထုတ်ကုန်အရည်အသွေး စံချိန်စံညွှန်းနဲ့အညီ တာယာစက်ရုံတွေရဲ့ အမှာပေါ်မှာမူတည်ပြီးတော့ ထုတ်လုပ်မှုကို အရည်အသွေးမီ‌အောင် ထုတ်လုပ်ပေးထားပါတယ်။ ပြည်တွင်းအတွက်တော့ ရန်ကုန်တာယာက ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ကုန်ကြမ်းကိုယူသုံးပါတယ်။

ပြပွဲမှာ ကျွန်တော်တို့စက်ရုံရဲ့ ထုတ်ကုန်တွေကို ပြသခွင့်ရတဲ့အတွက် တစ်နိုင်ငံလုံးမှာရှိတဲ့ ရော်ဘာနဲ့ပတ်သက်တဲ့ ထုတ်ကုန်လုပ်ငန်းတွေ၊ သူတို့ရဲ့ကုန်ကြမ်းလိုအပ်ချက်တွေကို ကျွန်တော်တို့က တစ်ဖက်တစ်လမ်းက ကူညီပံ့ပိုးရာရောက်ပါတယ်။ အဓိကကတော့ ဒီပြပွဲကနေ ပြည်တွင်းမှာ ဒီလို ထုတ်လုပ်နေတယ်ဆိုတာကို ပြသခွင့်ရခဲ့ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့စက်ရုံမှာ ထုတ်ကုန်တွေကို အရည် အသွေးမီမီထုတ်လုပ်ပြီး တရုတ်နိုင်ငံကတာယာ စက်ရုံတွေကိုတင်ပို့နေပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့လပိုင်းက နိုင်ငံတော်က ပို့ကုန်မူဝါဒတွေပြောင်းလဲတဲ့အတွက် ကျွန်တော်တို့လို ကုမ္ပဏီတွေအနေနဲ့ပိုပြီး လုပ်ကိုင် နိုင်စွမ်းရှိလာပါတယ်။ ဒီထက်မက ထုတ်လုပ်နိုင်အောင်လည်း ကြိုးပမ်းသွားမှာဖြစ်ပါတယ်။

ဦးဟန်ရွှေ

အေးချမ်းသာစံပြကျေးရွာ၊ တပ်ကုန်းမြို့နယ်

ကျွန်တော်က တပ်ကုန်းမြို့နယ် အေးချမ်းသာစံပြ ကျေးရွာကနေ လာရောက်ပြီးတော့ ပစ္စည်းတွေ ဝယ်ယူတာဖြစ်ပါတယ်။ ပြပွဲမှာ ခင်းကျင်းပြသထားတဲ့ တိုင်းဒေသကြီးနဲ့ ပြည်နယ်တွေရဲ့ပြခန်းမှာ ဒေသ ထုတ်ကုန်ပစ္စည်းတွေ၊ ရိုးရာအဝတ်အစားတွေကို ဝင်ရောက်လေ့လာ ကြည့်ရှုဖြစ်ပါတယ်။ ပြခန်းတွေမှာခင်းကျင်းပြသရောင်းချတဲ့ ပစ္စည်းတွေရဲ့ဈေးနှုန်းက အများကြီးသက်သာပါတယ်။ ကျွန်တော်ကတော့ ပြည်တွင်းထုတ်တာယာလေးလုံး ဝယ်ယူခဲ့ပါတယ်။ ကိုယ့်ပြည်တွင်းထုတ်တာယာတွေ ဈေးနှုန်းလည်း သက်သာပြီး အရည်အသွေးလည်းကောင်းမွန်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် အရင်ကတည်းက ဝယ်ယူအသုံးပြုတာပါ။

ဦးဟိန်းထွဋ်အောင်

နေပန်း အထည်လက်လီ/လက်ကားဖြန့်ဖြူးရေး

ကျွန်တော်က နေပြည်တော်အတွင်း မြို့နယ်တွေ နဲ့ နယ်ဘက်တွေမှာ ချုပ်ထည်တွေကို လိုက်လံဖြန့်ဖြူးရောင်းချပါတယ်၊၊ ကျွန်တော်တို့ ကိုယ်တိုင်ချုပ်လုပ်တာတွေရှိတယ်။ တချို့ကို စက်ရုံတွေဆီကတစ်ဆင့် ဖြန့်ဖြူးရောင်းချတာတွေရှိတယ်၊၊ ဒီပြပွဲမှာ လာရောက်ရောင်းချရခွင့်ရတဲ့အတွက် ကိုယ့်ရဲ့ဆိုင်ကို အများပြည်သူလာရောက်ဝယ်ယူတဲ့အခါ ကိုယ်ရဲ့ဆိုင်နာမည်ပြောခွင့်ရမယ်။ ကိုယ်ရဲ့ထုတ်ကုန်တွေကိုလည်း ကြော်ငြာခွင့်ရမယ်။ ကိုယ့်ပစ္စည်းတွေက အရည်အသွေးဘယ်လိုရှိတယ်ဆိုတာကို သိရှိသွားကြတဲ့အတွက် အကျိုးအများကြီးရှိပါတယ်။

ကျွန်တော်တို့က ချုပ်ရုံအဖြစ် လုပ်ကိုင်ဖို့ ကြိုးစားဆောင်ရွက်နေပါတယ်၊၊ အခုကတော့ တချို့ ထုတ်ကုန်လုပ်ငန်းရှင်တွေနဲ့လက်တွဲပြီး ဖြန့်ဖြူးရောင်းချနေတာဖြစ်ပါတယ်၊၊ ဒီ MSME ပြပွဲမှာ တစ်ပိုင်တစ်နိုင်လုပ်ကိုင်သူ လုပ်ငန်းရှင်တွေကိုလည်း ပါဝင်ဖို့ဖိတ်ခေါ်ပါတယ်၊၊ ဒီပြပွဲကနေ ကိုယ့်ရဲ့ထုတ်ကုန်တွေက ဘာတွေလဲဆိုတာကို အများပြည်သူသိရှိအောင် ချပြလို့ရမယ်။ ကိုယ့်ရဲ့ထုတ်ကုန် ပစ္စည်းကို အရည်အသွေးကောင်းကောင်းနဲ့ ဘယ်လို အမျိုးအစားတွေ ထုတ်လုပ်ရောင်းချတယ်ဆိုတာ အများပြည်သူကို တိုက်ရိုက်ထိတွေ့ ကြော်ငြာခွင့်ရတာမို့ ကိုယ့်ရဲ့လုပ်ငန်းတိုးတက်ဖို့ ကြိုးစားခွင့်ရတဲ့ နေရာကောင်းတစ်ခုပါ။

ဒေါ်ရီရီဝင်း

အောင်ထွန်းဖိနပ်ဆိုင်

ပြင်ဦးလွင်ကနေ လာရောက်ရောင်းချတာဖြစ်ပါတယ်၊၊ ကျွန်မဆိုင်မှာက ရန်ကုန်နဲ့မန္တလေးက ထုတ်လုပ်တဲ့ပြည်တွင်းထုတ် ဖိနပ်တွေကိုပဲမှာယူပြီး ဖြန့်ဖြူးရောင်းချတာဖြစ်ပါတယ်၊၊ ဖိနပ်ဒီဇိုင်းက တော့ အစုံရောင်းပါတယ်၊၊ ဒီ MSME ပြပွဲကြီးမှာတော့ ပထမဆုံးအကြိမ် လာရောက်ရောင်းချခြင်း ဖြစ်ပါတယ်၊၊ ပထမဆုံးဖြစ်ပေမယ့် အများကြီးရောင်းရပါတယ်။ ဒီလိုပြပွဲကြီးမှာ ရောင်းချခွင့်ရတဲ့အတွက် စီစဉ်ပေးတဲ့ တာဝန်ရှိသူတွေကိုလည်း ကျေးဇူးတင်ပါတယ်၊၊

ဒေါ်မြသန္တာ

ရွှေခြင်္သေ့ မုန့်မျိုးစုံရောင်းဝယ်ရေး

နေပြည်တော် ဇမ္ဗူသီရိမြို့နယ်ကလာရောက်ပြီး ရောင်းချတာဖြစ်ပါတယ်၊၊ နေပြည်တော် ဒေသထွက်ထုတ်ကုန်တွေပဲ အဓိကထားရောင်းချတာဖြစ်ပြီးတော့ ဒေသထွက်ထုတ်ကုန်တွေဖြစ်တဲ့ နေကြာစေ့၊ ကြက်သွန်ပေါင်းကြော်နဲ့ အာလူးကြော်စတာတွေကို စုံစုံလင်လင်ပြသရောင်းချပါတယ်၊၊ ပြပွဲစတဲ့ရက် ကတည်းက တော်တော်လေးရောင်းအားကောင်းပြီး ပစ္စည်းတွေပြတ်လပ်တဲ့အထိ ရောင်းချခဲ့ရပါတယ်၊၊ ပြပွဲ တစ်ရက်ပြီးတစ်ရက် ရောင်းအားကောင်းလာတဲ့အတွက် အင်မတန်ဝမ်းသာရပါတယ်၊၊ ဒီပြပွဲမှာ ကိုယ်တိုင်ထုတ်လုပ်ရောင်းချနိုင်တဲ့ အသေးစား ထုတ်ကုန်ပစ္စည်းတွေ လာရောက်ရောင်းချရတာဖြစ်တဲ့အတွက် ကိုယ့်ပစ္စည်းတွေကို အများပြည်သူ သိရှိသွားတယ်။ ဈေးကွက်လည်းရရှိလာတယ်၊၊ ဈေးနှုန်းကိုလည်း သက်သက်သာသာနဲ့ ရောင်းချနေတာဖြစ်ပါတယ်၊၊ အောင်ဂျိုင်းကျော်

ဓာတ်ပုံ-အောင်မင်းထွန်း

moi

ဝယ်ယူတဲ့သူတွေက ထုတ်ကုန်အသစ်တွေ၊ ဒီဇိုင်းအသစ်တွေ ထုတ်ဖို့အတွက်လည်း အကြံဉာဏ်တွေပေးကြတယ်၊ အဲဒီလိုအကြံဉာဏ်တွေပေးတော့ ပိုပြီးအားရှိပါတယ်၊ အကြံဉာဏ်တွေပေးတဲ့အတွက်လည်း ဝမ်းသာပါတယ် - ဦးထွန်းလွင်

(၇၉) နှစ်မြောက် ပြည်ထောင်စုနေ့ကို ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် ပြည်ထောင်စုအဆင့် MSME ထုတ်ကုန်ပြပွဲနှင့် ဈေးရောင်းပွဲတော် (နေပြည်တော်) ကို နေပြည်တော်ရင်ပြင်၌ ဖေဖော်ဝါရီ ၈ ရက်မှ ၁၄ ရက်အထိ ကျင်းပလျက်ရှိသည်။

ပြပွဲတွင် ပြခန်းပေါင်း ၁၂၀ ကျော်နှင့် ပြင်ပကုမ္ပဏီ ၂၉ ခုတို့က ပါဝင်ပြသရောင်းချလျက်ရှိပြီး ပါဝင်ပြသရောင်းချကြသည့် လုပ်ငန်းရှင်များ၊ ပြခန်းတာဝန်ခံများ၏ စကားသံများကို ဖော်ပြလိုက်ရပါသည် -

ဦးမျိုးမင်းထိုက်

ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ၊ မြန်မာနိုင်ငံဆီစက်ပိုင်ရှင်များအသင်း 

MSME ထုတ်ကုန်ပြပွဲနဲ့ ဈေးရောင်းပွဲတော်မှာ ပြည်နယ်နဲ့ တိုင်းဒေသကြီးတွေမှာရှိတဲ့ FDA အသိအမှတ်ပြုလက်မှတ်ရရှိပြီးသား ဆီလုပ်ငန်းရှင်တွေအားလုံး လာရောက်ခင်းကျင်းပြသရောင်းချလျက်ရှိပါတယ်၊၊ ကျွန်တော်တို့အသင်းအနေနဲ့ နိုင်ငံခြားသွင်းကုန်ကို အစားထိုးနိုင်ဖို့၊ ပြည်တွင်းမှာ အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းရရှိဖို့၊ စားသုံးသူတွေ အန္တရာယ်ကင်းရှင်းစေဖို့ ဆောင်ရွက်နေသလို ဆီလုပ်ငန်းရှင်တွေ လုပ်ငန်းအဆင်ပြေစေဖို့ အားလုံးနဲ့အတူ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နေပါတယ်။

နိုင်ငံတော်ကနေ ပံ့ပိုးကူညီပေးတဲ့ချေးငွေလည်း ကျွန်တော်တို့ ဆီစက်ပိုင်ရှင်တွေ ရရှိပါတယ်၊၊ စိုက်ပျိုးတောင်သူတွေလည်း ရရှိကြတယ်၊၊ စိုက်ပျိုးတဲ့အဖွဲ့က ဆီထွက်သီးနှံတွေတိုးပြီး စိုက်မယ်ဆိုရင် ကျွန်တော်တို့ဆီစက်ပိုင်ရှင်တွေအတွက် ကြိတ်ခွဲမှုတွေ ပိုရလာမယ်၊ ပြည်တွင်းမှာပဲထုတ်လုပ်ပြီး ပြည်တွင်းကဆီကို စားသုံးမယ်ဆိုရင် နိုင်ငံခြားငွေလျှော့ချတဲ့အပိုင်းကို ဆောင်ရွက်နိုင်မယ်၊ တစ်ဖက်ကလည်း လုပ်ငန်းအခွင့်အလမ်းတွေ ရရှိလာမယ်။

ဒီလို ကျွန်တော်တို့ ဆီလုပ်ငန်းကဏ္ဍက ပြည်ပသွင်းကုန်အစားထိုးနိုင်ဖို့အတွက် မဖြစ်မနေကြိုးစားရမယ့်အပိုင်းမှာ ပါဝင်နေပါတယ်။ ဒါကြောင့် တောင်သူတွေ၊ ထုတ်လုပ်သူတွေအားလုံးက ပူးပေါင်းပါဝင်လုပ်ဆောင်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်၊၊ သက်ဆိုင်တဲ့ဝန်ကြီးဌာနတွေအနေနဲ့ ကျွန်တော်တို့ကို လမ်းညွှန်စီမံပေးမယ်ဆိုရင် တောင်သူ၊ စက်ပိုင်နဲ့ စားသုံးသူတွေအကြား အချိတ်အဆက်အားကောင်းပြီး လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ဖို့ ပိုပြီးလွယ်ကူမယ်ထင်ပါတယ်။

စားသုံးသူတွေကိုလည်း ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံကထွက်တဲ့ စားသုံးဆီကို သုံးစွဲရင်း နိုင်ငံရဲ့စီးပွားရေးလည်ပတ်မှုယန္တရားကို တစ်ဖက်တစ်လမ်းကနေ ကူညီပံ့ပိုးပေးနိုင်မှာမို့ ပြည်တွင်းစားသုံးဆီကိုပဲ စားသုံးပေးပါ၊ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ပေးပါလို့ ဖိတ်ခေါ်ချင်ပါတယ်၊၊

ဒေါ်ခင်မေသွင်

မန်နေဂျာ၊ အမရရွှေပြည်ရက်ကန်း

ကျွန်မတို့အနေနဲ့ အာဆီယံပွဲတွေမှာ သွားရောက်ပြီး ပြသရောင်းချခဲ့တယ်။ အောင်မြင်မှုလည်း ရခဲ့ပါတယ်။ ကျွန်မတို့ရဲ့ ထုတ်ကုန်တွေကို သုံးစွဲတဲ့သူတွေက သဘောကျကြပါတယ်။ အရင်ကတော့ UMFCCI က ပြုလုပ်တဲ့ပွဲတွေမှာ ပြသခဲ့ဖူးပါတယ်။ MSME ခေါင်းစဉ်အောက်ကနေ ပြသတာကတော့ အခုက ပထမဦးဆုံးပါပဲ။ အခုပွဲမှာ တက်ရောက်ပြသခွင့်ရတဲ့အတွက် လုပ်ငန်းရှင်တော်တော်များများနဲ့ အချိတ်အဆက်ရတယ်။ လုပ်ငန်းရှင်တွေကလည်း သူတို့ရဲ့ဆိုင်တွေမှာ ရောင်းချင်လို့ လာရောက်ပြီး ချိတ်ဆက်ကြတယ်။ ကုမ္ပဏီတွေကလည်း သူတို့ရဲ့ဝန်ထမ်းတွေအတွက် ချိတ်ဆက်ဝယ်ယူကြပါတယ်။ ဒါကြောင့် အဆင်ပြေပါတယ်။

ကျွန်မတို့ဆီမှာ ချည်ထည်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဒီဇိုင်းအစုံရှိပါတယ်။ အထည်အမျိုးအစားပေါင်း ၅၀ ကျော် ရှိပါတယ်။ ဖွင့်ပွဲနေ့ကတော့ သိန်း ၁၅၀ ဖိုးလောက် ရောင်းရတယ်။ ပြပွဲတစ်ရက်ကို ခန့်မှန်းသိန်း ၅၀ ဖိုးလောက် ရောင်းရပါတယ်။ တချို့ကတော့ ဝင်လေ့လာကြပြီး အရည်အသွေးကို သဘောကျလို့ ဝယ်ယူကြပါတယ်။ နေပြည်တော်က ဆိုင်တချို့လည်း လာရောက်ချိတ်ဆက်မှုတွေရှိပါတယ်။ လုပ်ငန်းရှင်တစ်ယောက်အနေနဲ့ ငွေကြေးအားဖြင့်၊ ဈေးကွက်အားဖြင့် အကျိုး အမြတ်အများကြီးရခဲ့တဲ့ ပြပွဲဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်မတို့ ချည်ထည်တွေကို ပေးရတဲ့ဈေးနဲ့ အဆင်ပြေအောင်ဆောင်ရွက်ပေးထားပါတယ်။ နောက်ပြီး Promotion အစီအစဉ်တွေလည်း ရှိပါတယ်။ ပြီးတော့ ပြပွဲမှာ ရက်ကန်းရက်တဲ့လုပ်ငန်းစဉ်ကို ပြသပေးထားပါတယ်။ ရက်ကန်းကို မမြင်ဖူးတဲ့ သူတွေ ရှိပါတယ်။ မြန်မာ့ရိုးရာရက်ကန်းပညာကို အားလုံးကို သိစေချင် တာမို့ ပြသတာပါ။ လာရောက်လေ့လာပြီး ဝယ်ယူကြဖို့ ဖိတ်ခေါ်ပါတယ်။

ဦးထွန်းလွင်

ထွဏ်း ဝါးလက်မှုလုပ်ငန်း

ကျွန်တော်တို့လုပ်ငန်းက ထုတ်ကုန်တွေ ဌာနဆိုင်ရာတွေနဲ့ ဒေသခံတွေက အများကြီးဝယ်ယူအားပေးတဲ့အတွက် ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ ဝယ်ယူတဲ့သူတွေက ထုတ်ကုန်အသစ်တွေ၊ ဒီဇိုင်းအသစ်တွေ ထုတ်ဖို့အတွက်လည်း အကြံဉာဏ်တွေပေးကြတယ်၊ အဲဒီလိုအကြံဉာဏ်တွေပေးတော့ ပိုပြီးအားရှိပါတယ်၊ အကြံဉာဏ်တွေပေးတဲ့အတွက်လည်း ဝမ်းသာပါတယ်။ လုပ်ငန်းတိုးချဲ့လုပ်ကိုင်နိုင်ဖို့အတွက် ချေးငွေရရှိဖို့ ဌာနဆိုင်ရာတွေနဲ့ ဆက်သွယ်ချိတ်ဆက်ဆောင်ရွက်ထားတယ်။ ချေးငွေရဖို့လည်း မျှော်လင့်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့လို အသေးစားလက်မှု လုပ်ငန်းတွေအနေနဲ့ လုပ်ငန်းတိုးတက်ဖို့ ဆောင်ရွက်တဲ့အခါမှာ ကုန်ကြမ်း ရှားပါးမှုအခက်အခဲရှိတယ်။ ကျွန်တော်တို့ လုပ်ငန်းမှာဆိုရင် အဓိကကုန်ကြမ်းဖြစ်တဲ့ ဝါးရှားပါးမှုပါ။ လိုချင်တဲ့ ဝါးသက်တမ်း၊ ပြည့်မီတဲ့ ဝါးအရည်အသွေးမရတဲ့အတွက် ရှိတဲ့ဝါးနဲ့ ကြိုးစားပြီးတော့ ကျွန်တော်တို့ ထုတ်ကုန်ကို အကောင်းဆုံးဖြစ်အောင် ထုတ်လုပ်နေရပါတယ်။ ဒီလိုလိုအပ်ချက်တွေအတွက် ဒီပြပွဲက အများကြီးအထောက်အကူပြုပေးပါတယ်။ ပြပွဲကနေ ကျွန်တော့်ထုတ်ကုန်တွေကို လူအများကြီး သိရှိနိုင်အောင် ဆောင်ရွက်ခွင့်ရခဲ့တယ်၊ ထပ်ပြီး ဘယ်လိုတိုးချဲ့လုပ်ကိုင်ရမယ်ဆိုတဲ့ အကြံဉာဏ်လည်း ရခဲ့တယ်။

ဒေါ်ကျင်ဇနဲမ်

ရက်ကန်းလုပ်ငန်းရှင်၊ ချင်းပြည်နယ်ကိုယ်စားပြုပြခန်း

ပြပွဲကိုလာရောက်လေ့လာကြတဲ့သူတွေက စိတ်ဝင်တစားကြည့်ရှုလေ့လာကြတယ်။ တော်တော်များများ လာကြည့်ကြပြီး သိရှိလိုတာကို မေးမြန်းကြတယ်။ ပပျောက်လုနီးနီးဖြစ်နေတဲ့ ရိုးရာတစ်ခုကို အများပြည်သူသိရှိအောင် ပါဝင်ပြသခွင့်ရတဲ့အတွက်လည်း အားရမိပါတယ်။ ရိုးရာဂျပ်ခုတ်လုပ်ငန်းက လက်မှုလုပ်ငန်းဖြစ်တဲ့အတွက် ဖန်တီးရတာ နှေးတယ်။ ဝါစေ့ချွေတဲ့စက်ရှိမယ်၊ ချည်မျှင်လုပ်တဲ့စက်ရှိမယ်၊ စက်ကိရိယာသုံးနိုင်မယ်ဆိုရင် ပိုပြီးကျယ်ပြန့်မယ်။ ဒီအတွက် ပြုပြင်လုပ်ကိုင်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။

ဒါမှလည်း ရိုးရာရက်ကန်းကို မပျောက်ကွယ်အောင် ထိန်းသိမ်းနိုင်မှာပါ။ ဒါကြောင့် ရိုးရာရက်ကန်းကို လူသိများအောင်၊ အခွင့်အလမ်းတွေ ဖန်တီးနိုင်အောင် လာရောက်ပြသတာဖြစ်ပါတယ်။ ပြီးတော့ ကျွန်မတို့ပြည်နယ်တစ်ခုတည်းအတွက်မဟုတ်ဘဲ တစ်ပြည်လုံးကို ပျံ့နှံ့သိရှိအောင် သင်တန်းတွေလည်းပေးပါတယ်။ ဒါမှ စိတ်ဝင်စားတဲ့လူရှိရင် လုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်ပြီး တိုးတက်စေချင်တယ်။ အဲဒီလိုမျိုးလုပ်ကိုင်နိုင်ဖို့ နိုင်ငံတော်ရဲ့အကူအညီအထောက်အပံ့လည်း မျှော်လင့်ပါတယ်။ ကျွန်မတို့ဘက်ကနေ တတ်နိုင်သလောက် ထုတ်လုပ်မှုတိုးတက်အောင် အကောင်းဆုံးကြိုးစားဆောင်ရွက်မှာဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်မတို့လုပ်ငန်းကို ပြည်သူတွေအများကြီး အခုလိုသိရှိစေနိုင်ဖို့က ကျွန်မတို့ တစ်ပိုင်တစ်နိုင်လုပ်ငန်းအားနဲ့ မလွယ်ပါဘူး။ ဒါကြောင့် အခုလိုပြပွဲကြီးကို လာရောက်ပါဝင်ပြသခွင့်ရတဲ့အတွက် ကျေးဇူးအများကြီးတင်ပါတယ်။      

ဦးမျိုးလွင်

ရှမ်းပြည်နယ်ကိုယ်စားပြု ပြခန်းတာဝန်ခံ

ရှမ်းပြည်နယ်ကိုယ်စားပြုပြခန်းမှာ ပစ္စည်းအရေအတွက် ၂၅၇၀၀၀ နဲ့ ပါဝင်ပြသထားပါတယ်၊၊ ကျွန်တော်တို့ပြခန်းမှာ အာလူးခြောက်၊ အာလူးကြော်နဲ့ ကော်ဖီထုတ်ကုန်တွေဆိုရင် ရောင်းအားကောင်းတဲ့အတွက် အကုန်ကုန်သွားပါပြီ၊၊ ကုန်သွားတဲ့အတွက် တောင်ကြီးကနေ ထပ်မံမှာယူဖြည့်တင်းပြီး ရောင်းချလျက်ရှိပါတယ်။ ရှမ်းပြည်နယ်ရဲ့ဒေသအသီးသီးက ထွက်ရှိတဲ့ လက်ဖက်စိုနဲ့ လက်ဖက်ခြောက်တွေလည်း ရောင်းလို့ကုန်သွားတဲ့အတွက် ထပ်မံမှာယူပြီးတော့ ဖြည့်တင်းရောင်းချပေးနေတာပါ။ လုပ်ငန်းရှင်တွေအတွက် အကျိုးရှိတဲ့ပြပွဲကြီးပါ။ ဒီပြပွဲကနေ MSME လုပ်ငန်းရှင်အချင်းချင်း ချိတ်ဆက်ဆောင်ရွက်နိုင်တယ်၊ ပြပွဲရက်တိုးထားတဲ့အတွက် ကျန်တဲ့ပြပွဲရက်မှာလည်း လာရောက်လေ့လာကြည့်ရှုပြီး အားပေးဝယ်ယူကြဖို့ ဖိတ်ခေါ်ပါတယ်၊၊

ဦးတင့်လွင်

ရခိုင်ပြည်နယ်ဦးစီးမှူး၊ ငါးလုပ်ငန်းဦးစီးဌာန

ကျွန်တော်တို့ ရခိုင်ပြည်နယ်ဟာ ပင်လယ်ရေထွက်ကုန်ပစ္စည်း အင်မတန်ပေါများတဲ့ ပြည်နယ်ပါ။ ဒါကြောင့် ရေထွက်ကုန်အခြေခံတဲ့ ငါးပိ၊ ငါးခြောက်လုပ်ငန်းတွေက အသေးစားလုပ်ငန်းကစပြီး အကြီးစားအထိ အများကြီးလုပ်ကိုင်ကြတယ်။ ဒီနှစ်မှာ ရခိုင်ဒေသကထွက် ထုတ်ကုန်ပစ္စည်းတွေကို ကုန်ခြောက်ပြသလို ငါးအစိမ်း၊ ပုစွန်အစိမ်းတွေ ကိုလည်း ပြသရောင်းချပေးပါတယ်၊၊ အခုပြပွဲမှာ ပင်လယ်ငါးသလောက်က ရောင်းအားအကောင်းဆုံးဖြစ်ပြီး လူကြိုက်အများဆုံးပါ။ ကင်းမွန်၊ ပြည်ကြီးငါး၊ ရေဘဝဲနဲ့ ငါးပုတ်သင်တွေလည်း လူကြိုက်များတယ်။ ပြည်နယ်ထွက် ငါးမုန့်ကလည်း နာမည်ကြီးပြီး လူကြိုက်များတယ်။ ရီရီပြုံးငါးမုန့်ဆိုရင် ထင်ရှားကျော်ကြားတဲ့ ငါးမုန့်လုပ်ငန်းဖြစ်ပါတယ်။ အနံ့အရသာနဲ့ပြည့်စုံတဲ့ ဒေသထွက်ကုန်ပစ္စည်းဖြစ်တဲ့အတွက် ကျွန်တော် တို့ဒေသကို လာပြီး ပြန်တဲ့အခါ တန်ဖိုးနည်းသည်ဖြစ်စေ၊ တန်ဖိုးများသည်ဖြစ်စေ ဒီငါးမုန့်ကို အမှတ်တရလက်ဆောင်အဖြစ် ယူသွားချင်ကြတယ်။ ဒါကြောင့် ရခိုင်ပြည်နယ်ထွက် ထုတ်ကုန်တွေကို လာရောက်ကြည့်ရှုလေ့လာကြဖို့ ဖိတ်ခေါ်ပါတယ်။

သန်းအေးကျော်

ဓာတ်ပုံ-အောင်ပြည့်စုံ

moi

ကျွန်တော်တို့လူငယ်တွေအနေနဲ့ အခုကတည်းကစပြီး နိုင်ငံတော်ရဲ့ ကိစ္စရပ်တွေမှာ တစ်ထောင့်တစ်နေရာကနေ ကိုယ်စွမ်းဉာဏ်စွမ်းရှိသလောက် တရားဥပဒေစိုးမိုးရေး၊ ငြိမ်းချမ်းသာယာဝပြောရေးအတွက် အုတ်တစ်ချပ်၊ သဲတစ်ပွင့် ပါဝင်ပြီးတော့ ဆောင်ရွက်ပေးလိုပါတယ်

ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် တရားမျှတသော အမှန်တရားအတွက် နယ်သာလန်နိုင်ငံ သည်ဟိဂ်မြို့ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံး၌ တုံ့ပြန်​​​ချေပ​လျှောက်လဲခဲ့သည့် မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့သည် ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၁ ရက် နံနက်ပိုင်းတွင် ရန်ကုန်အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိရာ လာရောက်ကြိုဆိုခဲ့ကြသူများအနက်မှ တွေ့ဆုံမေးမြန်းထားသူများ၏ ပြန်လည်ဖြေကြားထားသည်များကို ​ဖော်ပြလိုက်ပါသည်-

မောင်ရောင်စဉ်ထွန်း (ရန်ကင်းပညာရေးဒီဂရီကောလိပ်)

ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံရဲ့ဂုဏ်သိက္ခာနဲ့ တရားမျှတတဲ့ အမှန်တရားအတွက် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံးမှာ သွားရောက်ဖြေရှင်းပေးခဲ့ကြပြီး ပြန်လည်ရောက်ရှိလာကြတဲ့ မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ကို လာရောက်ဂုဏ်ပြုကြိုဆိုရတဲ့အတွက် ရန်ကင်းပညာရေးဒီဂရီကောလိပ်မိသားစုအနေနဲ့ ဝမ်းမြောက်ဂုဏ်ယူရပါတယ်။ လူငယ်တိုင်း လူငယ်တိုင်းမှာ ကျွန်တော်တို့ အမိမြန်မာနိုင်ငံတော်ရဲ့ ခေတ်မီဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး၊ တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးအစရှိတဲ့ နိုင်ငံတော်ရဲ့ သမိုင်းပေး တာဝန်တွေကို လူငယ်တွေအနေနဲ့ နောင်တစ်ချိန်ထမ်းဆောင်ကြရမှာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါ​ကြောင့်မို့ အစကောင်းမှ အနှောင်းသေချာဆိုသလိုမျိုးပဲပေါ့။ ကျွန်တော်တို့လူငယ်တွေအနေနဲ့ အခုကတည်းကစပြီး နိုင်ငံတော်ရဲ့ကိစ္စရပ်တွေမှာ တစ်ထောင့်တစ်နေရာကနေ ကိုယ်စွမ်းဉာဏ်စွမ်းရှိသလောက် တရား ဥပဒေစိုးမိုးရေး၊ ငြိမ်းချမ်းသာယာဝပြောရေးအတွက် အုတ်တစ်ချပ်၊ သဲတစ်ပွင့်ပါဝင်ပြီးတော့ ဆောင်ရွက်ပေးလိုပါတယ်။ အခု အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံးမှာ သွားရောက်ဖြေရှင်းခဲ့တဲ့အမှုက လူပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးတစ်ယောက်ကို စွဲဆိုခြင်းမဟုတ်ဘဲ နိုင်ငံတစ်ခုလုံးနဲ့ သက်ဆိုင်တဲ့အမှုဖြစ်တဲ့အတွက် ကျွန်တော့်ရဲ့အမြင်နဲ့ ပြောရမယ်ဆိုရင် နိုင်ငံတိုင်း နိုင်ငံတိုင်းမှာ ကိုယ့်နိုင်ငံရဲ့ လွတ်လပ်ခွင့်ဆိုတာ ရှိပါတယ်။ အခုအမှုကို သွားရောက်ဖြေရှင်းပေးခဲ့တဲ့ မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ကို ကျေးဇူးတင်ကြောင်း ပြောကြားလိုပါတယ်။

ဦးဇော်လွင်ဦး (ဥက္ကဋ္ဌ၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး အားကစားနှင့်လူငယ်ရေးရာလုပ်ငန်းကော်မတီ)

ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံရဲ့ အနာဂတ်မှာ အစစ၊ အရာရာအဆင်ပြေစေဖို့ အခက်အခဲ၊ အနှောင့်အယှက်၊ အတားအဆီးများမရှိဘဲ ကိုယ့်နိုင်ငံ၊ ကိုယ့်လူမျိုး ချောချောမွေ့မွေ့နဲ့ တိုင်းရင်းသားအားလုံးက တက်ညီလက်ညီ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နိုင်ရင် ကောင်းတာပေါ့။ အခက်အခဲ၊ အနှောင့်အယှက်၊ အတားအဆီး​တွေကို ဝိုင်းဝန်းပြီး မိသားစုစိတ်ဓာတ်နဲ့ ဖြေရှင်းနိုင်ရင် အောင်မြင်နိုင်ပါတယ်။ မျိုးဆက်သစ် လူငယ်တွေအားလုံးက ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံရဲ့အခြေအနေ၊ ကျွန်တော်တို့လုပ်ရ မယ့် တာဝန်တွေကို သိရှိပြီးတော့ အတူတကွ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ဖို့လိုပါတယ်။ ICJ မှာ သွားရောက်ဖြေရှင်းပြီး ပြန်လည်ရောက်ရှိလာတဲ့ မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ရဲ့ ရှင်းလင်းပြောကြားချက်​တွေကို လိုက်နာမှတ်သားပြီး ဘယ်လိုဆောင်ရွက်မယ်၊ ဘယ်လိုလိုက်နာရမယ်ဆိုတာတွေ ကိုယ့်နိုင်ငံနဲ့ ကိုယ့်လူမျိုးအတွက် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်လိုတဲ့အတွက်ကြောင့် ကျွန်တော်တို့ ဒီနေ့လူငယ်ကဏ္ဍအနေနဲ့ လာရောက်ဂုဏ်ပြုကြိုဆိုတာဖြစ်ပါတယ်။ အဓိကကတော့ ကိုယ့်တိုင်းပြည်မှာ ဘာအနှောင့်အယှက်မှ မရှိစေချင်တဲ့အတွက်ကြောင့် ဒါတွေကို ဝိုင်းဝန်းဝန်းရံ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်တာဖြစ်ပါတယ်။

ဦးထင်ကျော်မိုး (ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး ဗုဒ္ဓဘာသာကလျာဏယုဝအသင်း)

မြန်မာနိုင်ငံကို ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံက မဟုတ်မမှန်လုပ်ကြံပြီးတော့ စွပ်စွဲတာနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့က သွားရောက်ဖြေရှင်းတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့အနေနဲ့ကတော့ မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့နဲ့အတူ တစ်သွေးတည်း၊ တစ်သားတည်းရှိတယ်ဆိုတာကို ပြသချင်တဲ့အတွက်ကြောင့် အခုလိုလာရောက်ဂုဏ်ပြုကြိုဆိုတာဖြစ်ပါတယ်။ အခုလို လာရောက်ကြိုဆိုရတဲ့အတွက် လှိုက်လှိုက်လှဲလှဲ ဝမ်းသာဂုဏ်ယူမိပါတယ်။ ဒီမှာ လာရောက် ဂုဏ်ပြုကြိုဆိုတဲ့သူတွေကို ကြည့်မယ်ဆိုရင် ပြည်တွင်းမှာရှိတဲ့ လူမှုရေးအဖွဲ့အစည်းတွေ၊ ဘာသာရေးအဖွဲ့အစည်းတွေ၊ ကျောင်းသား ကျောင်းသူတွေ၊ ဌာနဆိုင်ရာဝန်ထမ်းတွေ၊ အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းတွေလည်း အားတက်သရော လာရောက်ဂုဏ်ပြုကြိုဆိုကြတာတွေ့ရ ပါတယ်။

မဖြိုးသီရိကျော် (သင်္ဃန်းကျွန်း ပညာရေးဒီဂရီကောလိပ်)

ကျွန်မအနေနဲ့ကတော့ ကိုယ့်ရဲ့နိုင်ငံအတွက် မတရားစွပ်စွဲခံရတာကို မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့က ICJ မှာ သွားပြီး ဖြေရှင်းပေးတဲ့အတွက် ဝမ်းသာပီတိဖြစ်ရပါတယ်။ ကျွန်မတို့ သင်္ဃန်းကျွန်းပညာရေးဒီဂရီကောလိပ်က ကျောင်းသား ကျောင်းသူ ၅၀၀ လောက်လာပြီး ဂုဏ်ပြုကြိုဆိုတာပါ။ အခြားကျောင်းက ကျောင်းသား ကျောင်းသူတွေလည်း လာရောက်ကြိုဆိုတယ်လို့ သိရပါတယ်။ အခုလိုမျိုး ကိုယ့်နိုင်ငံအတွက် မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့က ဖြေရှင်းပေးပြီး ပြန်ရောက်လာကြတာကို ကြိုဆိုရတဲ့အတွက် မြန်မာအမျိုးသမီးတစ်ယောက်အနေနဲ့ ဂုဏ်ယူမဆုံးဖြစ်ပြီး ဝမ်းသာမိပါတယ်။

မောင်ဟိန်းစွမ်းသူ (သင်္ဃန်းကျွန်းပညာရေးဒီဂရီကောလိပ်)

ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံရဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာအတွက် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံးကို ရဲဝံ့စွာ သွားရောက်ဖြေရှင်းခဲ့တဲ့ မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ကို ဂုဏ်ပြုကြိုဆိုတဲ့အနေနဲ့ လာရောက်တာဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့က အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံးမှာ သွားရောက်ဖြေရှင်းခဲ့တဲ့ကိစ္စနဲ့ပတ်သက်ပြီး အားရကျေနပ်မှုရှိပါတယ်။ လူငယ်တွေအနေနဲ့ အပျော်အပါးမမက်ဘဲ ကိုယ့်နိုင်ငံကို ချစ်မြတ်နိုးရမယ်၊ ကိုယ့်နိုင်ငံရဲ့သမိုင်းကြောင်းကိုလဲ သိထားရမယ်၊ သမိုင်းကိုမသိထားရင် အလိမ်အညာခံရမယ်။ ကိုယ့်နိုင်ငံရဲ့သမိုင်းကြောင်း သိထားမှသာ ကိုယ့်နိုင်ငံကို ချစ်မြတ်နိုးပြီး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်အောင် လုပ်ပေးနိုင်မှာပါ။

တွေ့ဆုံမေးမြန်း - ရန်ကုန်သတင်းအဖွဲ့

moi

ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၃)သို့ လာရောက်လေ့လာခဲ့ကြသည့် နိုင်ငံတကာ ရွေးကောက်ပွဲစောင့်ကြည့်လေ့လာသူများ၏ သဘောထားမှတ်ချက်များ

နေပြည်တော် ဇန်နဝါရီ ၂၆

၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၂၅ ရက်တွင် မြို့နယ်ပေါင်း ၆၁ မြို့နယ်၌ ကျင်းပပြီးစီးခဲ့သည့် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၃)သို့ လာရောက်လေ့လာခဲ့ကြသည့် နိုင်ငံတကာ ရွေးကောက်ပွဲစောင့်ကြည့် လေ့လာသူများ၏ စောင့်ကြည့်လေ့လာခဲ့မှုဆိုင်ရာ မှတ်ချက်ပြုအခမ်းအနားကို ယနေ့နံနက် ၈ နာရီတွင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ Park Royal ဟိုတယ်၌ ကျင်းပရာ ဘယ်လာရုစ်သမ္မတနိုင်ငံမှ ကိုယ်စားလှယ်များ၏ ဗီဒီယို မက်ဆေ့ဖြင့် ပြောကြားချက်၊ ကမ္ဘောဒီးယား၊ နီပေါ၊ နီကာရာဂွါနိုင်ငံနှင့် ကမ္ဘောဒီးယားပြည်သူ့ပါတီတို့မှ ကိုယ်စားလှယ်များ၏ ပြောကြားချက်များကို ဖော်ပြအပ်ပါသည်-

Ms. Volha N.Chamadanova၊ ဥက္ကဋ္ဌ၊ ဘယ်လာယာရုစ်ပါတီ၊ ဘယ်လာရုစ်သမ္မတနိုင်ငံ

အဖွဲ့ဝင်ငါးဦးပါဝင်တဲ့ ဘယ်လာရုစ်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ဟာ ရွေးကောက်ပွဲတတိယအဆင့် လေ့လာစောင့်ကြည့်ဖို့အတွက် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲ တတိယအဆင့်အတွက် ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားမှုများနှင့် ရွေးကောက်ပွဲနေ့အတွက် ပြင်ဆင်ထားမှုများဟာ အလွန်တရာစနစ်တကျရှိပြီး လုံခြုံမှုရှိခြင်းကို ကျွန်မတို့အနေနဲ့ ချီးကျူးဂုဏ်ပြုလိုပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲတတိယအဆင့်မှာ ကျွန်မတို့ကိုယ်စား လှယ်အဖွဲ့အား ကောင်းမွန်စွာဧည့်ခံမှုနှင့် စီစဉ်ပေးမှုအတွက် နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲနှင့် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက် ပွဲကော်မရှင်အားလည်း ကျေးဇူးတင်ရှိပါတယ်။

တတိယအဆင့် ရွေးကောက်ပွဲလုပ်ငန်းစဉ်ကို ဒီမိုကရေစီစံနှုန်းများနှင့်အညီ စီစဉ်နိုင်ခဲ့ကြောင်းလည်း ကျွန်မတို့သတိပြုမိပါတယ်။ လုပ်ငန်းစဉ်အားလုံးဟာ ပွင့်လင်းမြင်သာမှုရှိပြီး ရွေးကောက်ပွဲမှာ ပြည်သူများအတွက် ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ အသိပညာများဖြန့်ဝေပြီးဖြစ်လို့ တက်ကြွစွာ ပါဝင်ခဲ့ကြတာကို တွေ့ရှိရပါတယ်။ မဲရုံများရဲ့ ပြင်ဆင်မှု အဆင့်တိုင်းသည် ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ဥပဒေစံချိန်စံနှုန်းများနှင့် ကိုက်ညီတာကိုတွေ့ရပါတယ်။ ကျွန်မတို့ရဲ့ ဘယ်လာရုစ် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့အပေါ် ယခုလိုအလေးအနက် ဖိတ်ကြားမှုအတွက် ကျေးဇူးအထူးတင်ရှိပါတယ်။

Mr. Sergei A. Shkrudnev၊ ဥက္ကဋ္ဌ၊ မင့်စ်မြို့တော် ကုန်သွယ်ရေးသမဂ္ဂ၊ ဘယ်လာရုစ်သမ္မတနိုင်ငံ

ဘယ်လာရုစ်နိုင်ငံမှ လေ့လာစောင့်ကြည့်ရေးကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ရဲ့ အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးအနေနဲ့ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံ ရွေးကောက်ပွဲများသည် ငြိမ်းချမ်းစွာကျင်းပလျက်ရှိကြောင်း တွေ့ရှိရပါတယ်။ ယနေ့မဲရုံများသို့ နိုင်ငံသားများသည် ၎င်းတို့ရဲ့သားသမီးများနှင့်အတူ စိတ်အား ထက်သန်စွာဖြင့် လာရောက်ကြပြီး ၎င်းတို့နိုင်ငံအတွက်သာမက ၎င်းတို့မွေးရပ်မြေတစ်ခုလုံးရဲ့ အနာဂတ်အတွက် တက်ကြွစွာ ပါဝင်ဆောင်ရွက်ဖို့ အသင့်ရှိနေကြောင်း တွေ့ရှိရပါတယ်။ မဲရုံများတွင်အရေးပါတဲ့ ပွင့်လင်းမြင်သာမှုရှိခြင်းကို တွေ့ရှိရပါတယ်။ ယနေ့ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ကို စောင့်ကြည့်နေသော ပါတီများအပြင် ပြည်သူလူထုလည်းရှိနေခြင်းကိုလည်း သတိပြုမိပါတယ်။ အရာအားလုံးသည် ပွင့်လင်းမြင်သာပြီး ဥပဒေအတိုင်းလုပ်ဆောင် နေကြောင်း တွေ့ရှိရပါတယ်။

ယနေ့ စောင့်ကြည့်သူများအဖြစ် ဆောင်ရွက်နေသော ပါတီကိုယ်စားလှယ်များနှင့် ဆွေးနွေးမှုများ အရ လက်ရှိအခြေအနေနှင့် မဲပေးခြင်းများသည် ဥပဒေချိုးဖောက်မှုမရှိဘဲ အစီအစဉ်တကျ လုပ်ဆောင်နေကြောင်းကိုလည်း ၎င်းတို့ပြောကြားချက်များအရ သိရှိရပါတယ်။

ထို့အပြင် ယနေ့အသုံးပြုနေတဲ့ မြန်မာအီလက် ထရောနစ်မဲပေးစက်စနစ်သည် ရွေးကောက်ပွဲ မသမာမှုများကို ကာကွယ်ပေးပြီး ရွေးကောက်ပွဲများကို တရားမျှတစွာကျင်းပနိုင်ရန်များစွာ အထောက်အကူဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြနေပါတယ်။ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ပြည်သူများ၊ နိုင်ငံသားများသည် ဤအချက်ကိုသိရှိပြီး လာမည့်ရွေးကောက်ပွဲများတွင် ၎င်းတို့၏ဆန္ဒကို မည်သူမျှနှောင့်ယှက်နိုင်မည်မဟုတ် ကြောင်း နားလည်ကြမည်ဟု ယုံကြည်ပါတယ်။

ထို့အပြင်မဲရုံများသို့ သွားရောက်လေ့လာခွင့်နှင့် သတင်းအချက်အလက်အားလုံးကို သိရှိရသည့်အတွက် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်အား ကျေးဇူးတင်ရှိကြောင်း ပြောကြားလိုပါတယ်။ အထူးသဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံသူ၊ နိုင်ငံသားအားလုံး ကျန်းမာချမ်းသာကြပါစေ၊ အဆွေတော်တို့နိုင်ငံ ဒီထက်မက ကြီးပွားတိုးတက်ပါစေ၊ ရှေ့သို့ဆက်လက် လျှောက်လှမ်းနိုင်ပါစေ၊ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ပါစေကြောင်း ဆုတောင်းမေတ္တာပို့သအပ်ပါတယ်။

H.E. Mr. YICH Samethy ၊ အဖွဲ့ဝင်၊ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ အမျိုးသားရွေးကောက်ပွဲကော်မတီ

ယနေ့အခမ်းအနားကို တက်ရောက်လာတဲ့ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌကြီး နှင့်အဖွဲ့ဝင်များ၊ နိုင်ငံအသီးသီးမှ ဧည့်သည်တော်များ၊ သံရုံးမှ တာဝန်ရှိသူများနှင့် ဧည့်သည်တော်များအားလုံး မင်္ဂလာပါလို့ နှုတ်ခွန်းဆက်သပါတယ် ခင်ဗျာ။ ကျွန်တော်တို့အနေနဲ့ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံကို ကိုယ်စားပြုပြီးတော့ လာရောက်တဲ့ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ကိုယ်စား မြန်မာနိုင်ငံက ရွေးကောက်ပွဲတွေကျင်းပမှုကို လာရောက် လေ့လာခဲ့တာဆိုရင် ဒုတိယအကြိမ်မြောက် ဖြစ်ပါတယ်ခင်ဗျာ။

ကျွန်တော်တို့အနေနဲ့ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက် ပွဲကော်မရှင်ရဲ့ဖိတ်ကြားချက်အရ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၈ ရက်နေ့က ကျင်းပပြုလုပ်တဲ့ ပထမအကြိမ် မဲပေးမှုကိုလည်း လာရောက်လေ့လာခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီအချိန်မှာဆိုရင် ကျွန်တော်တို့အနေနဲ့ နေပြည်တော်မှာရှိတဲ့ မဲရုံ ၆ ရုံမှာ သွားရောက်လေ့လာခဲ့ပြီးတော့ အဲဒီအချိန်မှာ ကျင်းပတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲဟာ ဥပဒေ၊ နည်းဥပဒေလုပ်ငန်းစဉ် များနှင့်အညီ ကောင်းမွန်မှန်ကန်စွာနဲ့ ကျင်းပ ပြုလုပ်ခဲ့တယ်ဆိုတာကိုလည်း လေ့လာခဲ့ပါတယ် ခင်ဗျာ။ ကျွန်တော်တို့အနေနဲ့ အခုအခါမှာ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁၁ ရက်နေ့မှာပြုလုပ်တဲ့ ဒုတိယအဆင့် ရွေးကောက်ပွဲလေ့လာမှုကို ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံအနေနဲ့လာရောက်လေ့လာခဲ့ခြင်းမရှိပေမယ့် မြန်မာနိုင်ငံမှာအခြေစိုက်တဲ့ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ သံရုံးက သံအမတ်ကြီးက သွားရောက်လေ့လာခဲ့ ပါတယ်။ အဲဒီအချိန်မှာလည်း ကျွန်တော်တို့ကိုယ်တိုင် လာရောက်လေ့လာနိုင်ခြင်းမရှိပေမယ့် မမှန်မကန်သော ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာပြုကျင့်မှုများ တစ်စုံတစ်ရာမျှ မတွေ့ခဲ့တာကို လေ့လာတွေ့ရှိခဲ့ရပါတယ်ခင်ဗျာ။ ယခုပြုလုပ်ကျင်းပတဲ့ တတိယအဆင့် ရွေးကောက်ပွဲမှာဆိုရင် ကျွန်တော်တို့အနေနဲ့ ရန်ကုန်မှာရှိတဲ့ မဲရုံ ၆ ရုံမှာ မဲပေးမှုတွေကို သွားရောက်လေ့လာခဲ့ပါတယ်။ လေ့လာတဲ့အခါမှာတော့ ကျွန်တော်တို့အနေနဲ့ အောက်ပါအချက် အလက်တွေကို တွေ့ရှိခဲ့ရပါတယ်။

ပထမဆုံးအနေနဲ့ မဲပေးမှုလုပ်ငန်းစဉ်တွေဟာ ငြိမ်းချမ်းတာကို တွေ့ရှိရပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲ များကို ငြိမ်းချမ်းစွာကျင်းပနိုင်ခဲ့တာကို တွေ့ရှိရပြီး ပြည်သူလူထုက အားတက်သရောနဲ့ ပါဝင်မဲပေးခဲ့ တာကို တွေ့ရပါတယ်။ ပြည်သူလူထုအနေနဲ့ ၎င်းတို့ ရဲ့မဲပေးပိုင်ခွင့်များကို အနှောင့်အယှက် တစ်စုံ တစ်ရာမရှိဘဲ ကြောက်ရွံ့မှု၊ ခြိမ်းခြောက်မှု တစ်စုံ တစ်ရာမရှိဘဲနဲ့ မဲပေးခဲ့တာကို တွေ့ရှိခဲ့ပါတယ်။

ဒုတိယအနေနဲ့ကတော့ ကျွန်တော်တို့မဲရုံ ဝန်ထမ်းတွေရဲ့ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုတွေကို လေ့လာတွေ့ရှိခဲ့ရပါတယ်။ မဲရုံဝန်ထမ်းတွေအနေနဲ့ သတ်မှတ်ထားတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာဥပဒေ၊ နည်းဥပဒေ၊ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွေနဲ့အညီ မဲပေးခြင်း၊ မဲရေတွက်ခြင်းတွေကို ပြုလုပ်နိုင်ခဲ့တဲ့အတွက်ကြောင့် ရွေးကောက်ပွဲလုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုလုံးရဲ့ သမာသမတ်ကျမှုတွေကို ဖော်ဆောင်နိုင်ခဲ့တာကို ကျွန်တော်တို့ လေ့လာတွေ့ရှိခဲ့ရပါတယ်။

တတိယအနေနဲ့ကတော့ ပွင့်လင်းမြင်သာမှုရှိတာဖြစ်ပါတယ်။ ဒီရွေးကောက်ပွဲလုပ်ငန်းစဉ် တစ်ခုလုံးဟာ ပွင့်လင်းမြင်သာမှုရှိပြီးတော့ ပြည့်စုံပြီး ရှင်းလင်းတဲ့လုပ်ငန်းစဉ်အနေနဲ့ ဆောင်ရွက်ခဲ့တာကို တွေ့ရပါတယ်။ အထူးသဖြင့် မဲပေးခြင်းနှင့် မဲရေတွက်ခြင်းလုပ်ငန်းစဉ်တွေမှာဆိုရင် ရွေးကောက်ပွဲနှင့်သက်ဆိုင်တဲ့ Stakeholder တွေ အားလုံး၊ အထူးသဖြင့် နိုင်ငံရေးပါတီများ၊ နိုင်ငံတကာ ရွေးကောက်ပွဲလေ့လာသူများ၊ မီဒီယာများနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခဲ့တာကို တွေ့ရှိရတဲ့အတွက် အလွန်ကိုပွင့်လင်းမြင်သာမှုရှိတယ်ဆိုတာကို လေ့လာတွေ့ရှိခဲ့ရပါတယ်။

စတုတ္ထအချက်အနေနဲ့ကတော့ မြန်မာအီလက်ထရောနစ်မဲပေးစက်များကို အသုံးပြုရာမှာ အလွန်ကို ပြီးပြည့်စုံပြီးမဲပေးခြင်း၊ မဲရေတွက်ခြင်းလုပ်ငန်းစဉ်ကို ယခင်ကထက် ပိုမိုလျင်မြန်စေပြီး ပြည့်စုံမှန်ကန်တဲ့ ရလဒ်တွေကို ဖြစ်ပေါ်စေတယ်ဆိုတာကို လေ့လာတွေ့ရှိခဲ့ရပါတယ်ခင်ဗျာ။ အထူးအနေနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံက မဲဆန္ဒရှင်တွေက ဒီစက်ကိုအသုံးပြုတာ ပထမဆုံးဖြစ်ပေမယ့်လည်း မဲပေးစက်နှင့် ပတ်သက်ပြီးတော့ သူတို့အနေနဲ့ကောင်းမွန်စွာ ဘယ်လိုအသုံးပြုရမလဲဆိုတာကိုသိရှိပြီး ဖြစ်တာ ကိုလည်း ကျွန်တော်တို့အနေနဲ့ လေ့လာတွေ့ရှိခဲ့ ရပါတယ်ခင်ဗျာ။   

နောက်တစ်ချက်အနေနဲ့ကတော့ လုံခြုံရေးဆောင်ရွက်ထားမှုတွေပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပမှုနှင့် ပတ်သက်ပြီးတော့ ပြည့်စုံကောင်းမွန် တဲ့လုံခြုံရေး ဆောင်ရွက်ထားမှုတွေကိုတွေ့ရှိရပြီး အဲဒီအတွက်ကြောင့်မို့လို့ မဲဆန္ဒရှင်တွေ၊ မဲရုံတာဝန် ထမ်းဆောင်သူတွေနဲ့ အခြားသက်ဆိုင်တဲ့ Stakeholders အားလုံးဟာ လုံခြုံစိတ်ချစွာနဲ့ လုပ်ငန်းတွေကို ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့တာကို ကျွန်တော်တို့ တွေ့ရှိခဲ့ရပါတယ်။

နောက်ဆုံးအချက်အနေနဲ့ ရွေးကောက်ပွဲလေ့လာတဲ့ mission တစ်လျှောက်လုံးမှာဆိုရင် မဲပေးမှုဆိုင်ရာ မသမာမှုတစ်စုံတစ်ရာမှ မတွေ့ရှိခဲ့ရဘူးဆိုတာကို ပြောကြားလိုပါတယ်။ အဆွေတော်တို့ခင်ဗျာ ကျွန်တော်တို့အနေနဲ့ ၂၀၂၅ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ရွေးကောက်ပွဲတွေကို လာရောက်လေ့လာ တဲ့အချိန်မှာဆိုရင် ရွေးကောက်ပွဲတွေဟာ တရား ဥပဒေနဲ့အညီ ကျင်းပခဲ့တာကို တွေ့ရှိရပြီးတော့ ကျွန်တော်တို့လေ့လာတဲ့ ယခုအပိုင်း (၃) မှာဆိုရင် အပိုင်း (၁) နဲ့ အပိုင်း (၂) မှာလိုပဲ လွတ်လပ်တရားမျှတပြီး ပွင့်လင်းမြင်သာမှုရှိတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲ ဖြစ်တယ်ဆိုတာကို ကျွန်တော်တို့ တွေ့ရှိရပါတယ်။

ကျွန်တော်တို့အနေနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံရွေးကောက်ပွဲတွေကို လာရောက်လေ့လာနိုင်ဖို့အတွက် ဖိတ်ကြားပေးတဲ့ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ကိုလည်း အထူးကျေးဇူးတင်ရှိကြောင်း ပြောကြားလိုပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ဒီအစီအစဉ်ကို တက်ရောက်လာကြတဲ့ နိုင်ငံတစ်ခုချင်းစီမှ ကိုယ်စားလှယ်များ အားလုံးကိုလည်း မိမိတို့နိုင်ငံကို ပြန်တဲ့အခါမှာ ကောင်းမွန်အဆင်ပြေတဲ့ ခရီးစဉ်လေးဖြစ်ပါစေကြောင်း ဆုမွန်ကောင်းတောင်းရင်းနဲ့ နိဂုံးချုပ်အပ်ပါတယ်။ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်ခင်ဗျာ။

Dr. Janaki Kumari Tuladhar ၊ အဖွဲ့ဝင်၊ နီပေါနိုင်ငံရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်

လေးစားအပ်ပါသော ပြည်ထောင်စုရွေးကောက် ပွဲကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌကြီးနှင့်အဖွဲ့ဝင်များ၊ ပြည်ထောင် စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်မှတာဝန်ရှိသူများ၊ နိုင်ငံတကာသံရုံးများမှ တာဝန်ရှိသူများ တက်ရောက်လာတဲ့ ဧည့်သည်တော်များအားလုံး မင်္ဂလာပါရှင်။

ကျွန်မတို့အနေနဲ့ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ရဲ့ညွှန်ကြားချက်နဲ့အတူ မြန်မာနိုင်ငံမှာရှိတဲ့ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကြီးမှာ နိုင်ငံတကာရွေးကောက်ပွဲလေ့လာသူတွေ အဖြစ်နဲ့ ပါဝင်ခွင့်ရရှိတဲ့အပြင် အခုလိုမျိုးနီပေါနိုင်ငံ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ကိုယ်စား မှတ်ချက်ပြုပြောကြားခွင့်ရတဲ့အတွက်လည်း ဂုဏ်ယူဝမ်းမြောက်မိပါကြောင်း ပြောကြားလိုပါတယ်ရှင်။

ပထမဦးဆုံးအနေနဲ့ အခုလိုမျိုး ကျွန်မတို့ကို လာရောက်လေ့လာဖို့အတွက် ဖိတ်ကြားခဲ့တဲ့ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ကို အထူးပင်ကျေးဇူးတင်ရှိပါတယ်။ အဲဒီလိုမျိုး နိုင်ငံတကာ ရွေးကောက်ပွဲလေ့လာသူတွေကိုဖိတ်ကြားခြင်းဟာဆိုရင် ရွေးကောက်ပွဲစီစဉ်ဆောင်ရွက်တဲ့ အဖွဲ့အစည်းအချင်းချင်းတွေကြားထဲမှာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ဖို့၊ နိုင်ငံထဲမှာရှိတဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေအပေါ် ယုံကြည်မှုမြှင့်တင်နိုင်ဖို့နဲ့ ဒီရွေးကောက်ပွဲ ပွင့်လင်းမြင်သာမှုရှိဖို့အတွက် အရေးကြီးတယ် ဆိုတာကိုဖော်ပြရာ ရောက်တဲ့အတွက် အခုလိုမျိုးဖိတ်ကြားတာကို ကျေးဇူးတင်ရှိကြောင်း ပြောကြားလိုပါတယ်ရှင်။

ကျွန်မတို့ကို အခုလိုမျိုးဖိတ်ကြား‌ပေးတဲ့အပြင် ကျွန်မတို့ မြန်မာနိုင်ငံကိုလာရောက်ပြီး လေ့လာချိန် တစ်လျှောက်လုံးမှာ လိုအပ်သမျှအရာရာကို ပြည့်စုံအောင်စီစဉ်ထားပြီးတော့ ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာစွာနဲ့ ကြိုဆိုပေးတဲ့အတွက်လည်း အထူးပင်ကျေးဇူးတင်ရှိကြောင်း ပြောကြားလိုပါတယ်ရှင်။

ကျွန်မတို့ရဲ့နေထိုင်မှု၊ သွားလာလှုပ်ရှားမှု၊ လုံခြုံ ရေးဆိုင်ရာတွေ၊ ရွေးကောက်ပွဲနဲ့ပတ်သက်တဲ့ ပြည့်စုံတဲ့သတင်းအချက်အလက်ပေးမှုတွေ၊ ကျွန်မ တို့ အခုလိုမျိုးရွေးကောက်ပွဲလေ့လာရာမှာ လိုအပ် တဲ့ကူညီဆောင်ရွက်ပေးမှုတွေအတွက်လည်း အထူးပဲကျေးဇူးတင်ရှိကြောင်း ပြောကြားလိုပါတယ်ရှင်။

ဆက်လက်ပြီးတော့ ကျွန်မအနေနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံ ဆိုင်ရာ နီပေါသံအမတ်ကြီးရဲ့ ကျွန်မတို့အဖွဲ့အပေါ် ကူညီဆောင်ရွက်ပေးမှု‌တွေကိုလည်း ကျေးဇူးတင်ရှိ ကြောင်း ဒီနေရာကနေ ပြောကြားလိုပါတယ်။ ကျွန်မတို့အနေနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံနဲ့နီပေါနိုင်ငံ နှစ်နိုင်ငံ ကြားမှာရှိတဲ့ ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှုတွေကို ဖော်ဆောင် နိုင်ဖို့နဲ့ ကျွန်မတို့အဖွဲ့ရဲ့လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုတွေကို ကောင်းမွန်စွာဆောင်ရွက်နိုင်ဖို့အတွက်ကို ကျွန်မတို့ရဲ့သံအမတ်ကြီးကလည်း ပူးပေါင်းကူညီဆောင်ရွက်ပေးခဲ့ပါတယ်ရှင်။

ကျွန်မတို့ရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲလေ့လာမှုတွေ ပြုလုပ်နေချိန် အတောအတွင်းမှာဆိုရင်လည်း ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲအတွက် ပြီးပြည့်စုံပြီး ကောင်းမွန်တဲ့ ပြင်ဆင်မှုတွေ ဆောင်ရွက်ထားရှိခဲ့တယ်ဆိုတာကို ကျွန်မတို့အနေနဲ့ တွေ့ရှိခဲ့ရပါတယ်။ စနစ်ကျပြီးတော့ ရှင်းလင်းတဲ့ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုဆိုင်ရာ ညွှန်ကြားမှုတွေ ဆောင်ရွက်ထားပြီး အထူးသဖြင့် မဲဆန္ဒရှင်တွေ မဲစာရင်းမှာပါဝင်နိုင်ဖို့၊ ကြိုတင်မဲတွေပေးနိုင်ဖို့ ကြိုတင်စီစဉ်ဆောင်ရွက်ထားမှုတွေနဲ့ ဒီလုပ်ငန်းစဉ် တွေအဆင်ပြေဖို့အတွက် အခြားအဖွဲ့အစည်းတွေနဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတွေကိုလည်း ကျွန်မတို့ လေ့လာတွေ့ရှိခဲ့ရပါတယ်။

ကျွန်မတို့တွေ သတ်မှတ်ထားတဲ့နေရာတွေမှာ ရှိတဲ့ မဲရုံတွေကို သွားရောက်လေ့လာတဲ့အခါမှာ တော့ မဲရုံလုပ်ငန်းတာဝန်တွေကိုထမ်းဆောင်နေတဲ့ မဲရုံဝန်ထမ်းတွေဟာ သမာသမတ်ကျစွာ၊ အရည်အချင်းပြည့်မီစွာနဲ့ဆောင်ရွက်ခဲ့တဲ့အပြင် သူတို့ရဲ့လုပ်ငန်းတာဝန်များကို ကောင်းမွန်စွာ သိရှိနားလည် ပြီး စိတ်ရောကိုယ်ပါဆောင်ရွက်ခဲ့တာကိုလည်း ကျွန်မတို့တွေ့ရှိခဲ့ရပါတယ်ရှင်။

မဲရုံတွေဟာဆိုရင် ကောင်းမွန်တဲ့စီမံခန့်ခွဲမှုအောက်မှာရှိနေတာကိုတွေ့ရှိရပြီး မဲပေးတဲ့လုပ်ငန်း စဉ်တွေနဲ့ မဲဆန္ဒရှင်တွေရဲ့မဲပေးမှုနဲ့ပတ်သက်ပြီး သူတို့အနေနဲ့စိတ်ရှုပ်ထွေးမှုတစ်စုံတစ်ရာ မသဲကွဲမှု တွေမရှိခဲ့ဘူးဆိုတာကိုလည်း ကျွန်မတို့တွေ့ရှိခဲ့ရပါတယ်ရှင်။ ကျွန်မတို့အနေနဲ့မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ အီလက် ထရောနစ်မဲပေးစက်တွေကို မြန်မာနိုင်ငံမှာရှိတဲ့အင်ဂျင်နီယာတွေက ဒီဇိုင်းဆွဲ‌ဖော်ဆောင်ထား တယ်ဆိုတာကိုလည်းတွေ့ရှိရပြီး အဲဒီစက်တွေဟာ ဆိုလို့ရှိရင် ပြင်ပမှ နှောင့်ယှက်နိုင်မှု တစ်စုံတစ်ရာ မရှိဘဲနဲ့ မဲပေးမှုတွေကို ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့တယ် ဆိုတာကိုလည်း ကျွန်မတို့တွေ့ရှိခဲ့ရပါတယ်။

မဲပေးမှုလုပ်ငန်းစဉ်တွေဟာဆိုလို့ရှိရင်လည်း မဲဆန္ဒရှင်တွေအတွက် သူတို့ရဲ့မဲပေးခွင့် မဆုံးရှုံးနိုင် ဖို့အတွက် ကောင်းမွန်ပြီးတော့ စနစ်ကျတဲ့ပတ်ဝန်း ကျင်မှာ မဲပေးနိုင်ဖို့အတွက် ဆောင်ရွက်ခဲ့တာကိုလည်း ကျွန်မတို့တွေ့ရှိခဲ့ရပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ဒီမဲပေးစက်ကိုအသုံးပြုတဲ့အခါမှာ မသန်စွမ်းမဲဆန္ဒရှင်တွေ အတွက် အဆင်ပြေအောင်စီစဉ်ဆောင်ရွက်ပေးထားတာကိုလည်း ကျွန်မတို့အနေနဲ့ တွေ့ရှိခဲ့ရပါ တယ်ရှင်။

ကျွန်မတို့လိုမျိုး နိုင်ငံတကာရွေးကောက်ပွဲ လေ့လာသူတွေရဲ့ ရှုထောင့်ကနေ ပြောရမယ်ဆိုရင် ရွေးကောက်ပွဲတွေကို နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံမှာ ကျင်းပတယ်။ အထူးသဖြင့် မြေမျက်နှာသွင်ပြင် မတူညီမှုတွေရှိတယ်။ နိုင်ငံသားများစွာ ရှိနေပြီးတော့ အုပ်ချုပ်မှုအနေအထားတွေ ကွဲပြားမှုတွေရှိနေတဲ့ နိုင်ငံတွေမှာဆိုလို့ရှိရင် ချို့ယွင်းမှုတွေရှိနေတယ်ဆိုတာကိုလည်း ကျွန်မတို့တွေအနေနဲ့ အသိအမှတ်ပြု ပါတယ်။ အဲဒီလိုအနေအထားတွေရှိတဲ့ အခြေအနေမှာ ဆိုလို့ရှိရင် ပြည်နယ်တွေ တိုင်းတွေအပြင် ကျွန်မတို့အနေနဲ့ ဒီတိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုတွေ မဲပေးနိုင်ဖို့ အတွက်ကိုလည်း ကူညီဆောင်ရွက်ပေးဖို့ လုပ်ဆောင် မှသာလျှင် အားလုံးပါဝင်မှုရှိတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲ လုပ်ငန်းစဉ်ဖြစ်မှာဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်မတို့အနေနဲ့ ဒီရွေးကောက်ပွဲကိုလေ့လာတဲ့အခါမှာ မဲဆန္ဒရှင်တွေအထဲမှာ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးတွေအနေနဲ့လည်း ရွေးကောက်တင်‌မြှောက်ခံခွင့်နဲ့ ရွေးကောက် တင်မြှောက်ခွင့်အတွက်ကို မဲပေးခွင့်မဆုံးရှုံးရန်အတွက် သူတို့ကိုဥပဒေပြဋ္ဌာန်းချက်တွေနဲ့ သတ်မှတ်ကူညီပေးထားတာကို ကျွန်မတို့ လေ့လာခဲ့ရပါတယ်ရှင်။

ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်အနေနဲ့ ရွေးကောက်ပွဲလေ့လာမှုကို ဖော်ဆောင်တဲ့ အခါမှာ ကျွန်မတို့ကိုသင့်လျော်တဲ့ သတင်းအချက်အလက်တွေ မျှဝေပေးတယ်။ ပြီးရင် ကျွန်မတို့လိုမျိုး နိုင်ငံတကာရွေးကောက်ပွဲလေ့လာသူတွေအနေနဲ့ အပြုသဘောဆန်စွာနဲ့ တက်ကြွစွာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက် ပေးပြီးတော့ ပွင့်လင်းတဲ့သဘောထားရှိတာကိုလည်း ကျွန်မတို့အနေနဲ့ လေးစားကြောင်း ပြောကြားလိုပါတယ်ရှင်။ အဲဒီလိုမျိုး ပွင့်လင်းမြင်သာမှုရှိခြင်းဟာဆိုရင် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုရဲ့ သမာသမတ်ကျမှု၊ အများယုံကြည်လက်ခံမှု၊ ပြီးတော့ ဒီရွေးကောက်ပွဲ လုပ်ငန်းစဉ်အပေါ်မှာ ပြည်သူလူထုထံမှ ရရှိနိုင်တဲ့ ယုံကြည်မှုကိုလည်း အပြုသဘောဆန်စွာနဲ့ ဖော်ဆောင်နိုင်တာ ဖြစ်ပါတယ်ရှင်။

နိုင်ငံတကာရွေးကောက်ပွဲ လေ့လာသူတွေရဲ့ ရှုထောင့်ကနေ ဓလေ့ထုံးစံနဲ့အညီ ပြောရမယ်ဆိုရင် ရွေးကောက်ပွဲလုပ်ငန်းစဉ်တွေဆိုတာဟာ မပြီးဆုံး နိုင်တဲ့ အစဉ်အမြဲဆက်လက်ဆောင်ရွက်နေရ တဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့်မို့လို့ ဒီရွေးကောက်ပွဲလုပ်ငန်းစဉ်တွေကို ဆောင်ရွက်တဲ့ အခါမှာဆိုရင် မဲဆန္ဒရှင်အသိပညာပေးခြင်းလုပ်ငန်း တွေအားလုံး လက်လှမ်းမီ‌ရောက်ရှိနိုင်မှု၊ ပြီးရင် ရွေးကောက်ပွဲနဲ့သက်ဆိုင်တဲ့ ပါဝင်ပတ်သက်သူ အားလုံးနဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတွေ ပိုမိုကောင်းမွန် ဖို့အတွက် ရွေးကောက်ပွဲလုပ်ငန်းစဉ်တစ်လျှောက် လုံး အချိန်နဲ့အမျှ ဆောင်ရွက်နေဖို့ လိုအပ်မှာဖြစ်ပါ တယ်ရှင်။

အဆွေတော်ဥက္ကဋ္ဌကြီးနဲ့ ဧည့်သည်တော်များ ရှင်။ ကျွန်မတို့ နီပေါနိုင်ငံရဲ့ရွေးကောက်ပွဲကို ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၅ ရက်နေ့မှာ ကျင်းပမှာဖြစ်ပြီးတော့ ကျွန်မတို့အနေနဲ့ ဒီလိုမျိုးရွေးကောက်ပွဲစီမံခန့်ခွဲမှု‌ အခက်အခဲ‌တွေကို ဆက်လက်ရင်ဆိုင်နေရဆဲ ဖြစ်ပါတယ်ရှင်။  

အဲဒီလိုအချိန်မှာ ကျွန်မတို့အနေနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ပြီးပြည့်စုံပြီးတော့ ကောင်းမွန်စွာ စီစဉ်ထားတဲ့ စနစ်ကျနမှုရှိစွာနဲ့ အကောင်အထည်ဖော်တဲ့ ရွေးကောက်ပွဲစီမံခန့်ခွဲမှုလုပ်ငန်းစဉ်ကို လာရောက် လေ့လာခွင့်ရတာဟာ ကျွန်မတို့အတွက် တန်ဖိုးအလွန်ကြီးမားပါတယ်ရှင်။ ကျွန်မတို့အနေနဲ့ ဒီရွေးကောက်ပွဲလေ့လာမှုကနေရရှိခဲ့တဲ့ အတွေ့အကြုံကောင်းတွေကို ကျွန်မတို့ရဲ့နီပေါနိုင်ငံမှာ ကျင်းပမယ့် ရွေးကောက်ပွဲမှာ သမာသမတ်ကျဖို့ ရွေးကောက်ပွဲလုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုလုံး အများယုံကြည် လက်ခံဖို့အတွက် ဆောင်ရွက်တဲ့အခါမှာ ဒီရွေးကောက်ပွဲလေ့လာမှုကနေရရှိခဲ့တဲ့ အတွေ့အကြုံတွေသင်ခန်းစာတွေကို ကျွန်မတို့အနေနဲ့ ပြန်လည်ပြီး‌တော့ မျှဝေအသုံးချသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်ရှင်။

နိုင်ငံတကာ ရွေးကောက်ပွဲလေ့လာမှုဆိုတာဟာ လုပ်ငန်းစဉ်အသစ် တစ်ခုသာမကဘဲ ကျွန်မ တို့အနေနဲ့ အပြန်အလှန်သင်ကြားလေ့လာမှုနဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းပဲ ဖြစ်ပါ တယ်။ ဒါကြောင့် ကျွန်မတို့အနေနဲ့ အခုလိုမျိုး ရွေးကောက်ပွဲစီမံခန့်ခွဲတဲ့ အဖွဲ့အစည်းအချင်းချင်း တွေကြားထဲမှာ အထူးသဖြင့် အာဆီယံနိုင်ငံတွေ ကြားထဲမှာ BIMSTEC အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတွေ ကြားထဲမှာ ဒေသတွင်းမှာရှိတဲ့ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံတွေကြားထဲမှာ အခုလိုမျိုး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ပြီးတော့ အများ ယုံကြည်လက်ခံပြီး အားလုံးပါဝင်မှုရှိတဲ့ရွေးကောက် ပွဲတွေကို ဆောင်ရွက်နိုင်ဖို့အတွက် အတွေ့အကြုံတွေ၊ ဗဟုသုတတွေဖလှယ်တာဟာ ကောင်းမွန်တဲ့ ဓလေ့တစ်ခုဖြစ်တယ်လို့ ကျွန်မတို့အနေနဲ့ ယုံကြည် ပါတယ်ရှင်။

ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပမှုဆိုတာဟာ အုပ်ချုပ်မှုလုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုသာ မဟုတ်ပါဘူးရှင်။ ရွေးကောက်ပွဲလုပ်ငန်းစဉ်ဆိုတာဟာ နိုင်ငံတစ်ခုရဲ့ဒီမိုကရေစီစံချိန်စံညွှန်းတွေနဲ့ ပြည်သူလူထုရဲ့ဆန္ဒ အပေါ်မှာ ကတိကဝတ်ပြုမှုကို အကောင်အထည် ဖော်ဆောင်ရွက်ပေးတာဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်မတို့ အနေနဲ့ အဲဒီရှုထောင့်ကနေ ပြောရမယ်ဆိုရင်တော့ ဒီကြီးမားတဲ့ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲမှာ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ရဲ့ စနစ်ကျစွာနဲ့ ကောင်းမွန်မှန်ကန်တဲ့ အရည်အချင်းတွေနဲ့ ခက်ခဲတဲ့အချိန်တွေ၊ ရှုပ်ထွေးတဲ့အချိန်တွေကြား ထဲကနေပြီး ရွေးကောက်ပွဲကို အောင်မြင်စွာ ကျင်းပ နိုင်ခဲ့တဲ့အတွက် ချီးကျူးဂုဏ်ယူလိုကြောင်း ပြောကြားလိုပါတယ်ရှင်။

နီပေါနိုင်ငံရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ကိုယ်စား ကျွန်မအနေနဲ့ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အစိုးရနဲ့ယခုရွေးကောက်ပွဲကို ကျင်းပတဲ့အခါမှာ အောင်မြင်အောင် ပူးပေါင်းပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြတဲ့အဖွဲ့အစည်းဌာနများအားလုံးကို ကျေးဇူးတင်ရှိ ကြောင်း ပြောကြားလိုပါတယ်ရှင်။

ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံမှာရှိတဲ့ လူထု အနေနဲ့ငြိမ်းချမ်းမှုတွေရရှိပါစေ။ တည်ငြိမ်မှုတွေ ရရှိပါစေ။ ဒီမိုကရေစီလမ်းကြောင်းပေါ်မှာလည်း ဒီထက်ပိုမိုပြီးတော့ တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးမှုတွေ ရရှိပါစေ လို့ပြောကြားရင်းနဲ့ နိဂုံးချုပ်အပ်ပါတယ်ရှင်။ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်ရှင်။

H.E. Mr. Mario Jose Armengol Campos ၊ သံအမတ်ကြီး၊ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံအခြေစိုက်  နီကာရာဂွါနိုင်ငံသံအမတ်ကြီး

မင်္ဂလာနံနက်ခင်းပါခင်ဗျာ

လေးစားရတဲ့ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌကြီး ဦးသန်းစိုးနဲ့ ကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်များ၊ နိုင်ငံတကာရွေးကောက်ပွဲလေ့လာသူများ၊ သံရုံးမှလာရောက်တဲ့ အခမ်းအနားတက်ရောက်သူများနဲ့ ဧည့်သည်တော်ကြီးများအားလုံး မင်္ဂလာပါလို့ နှုတ်ခွန်းဆက်သပါတယ်။

နီကာရာဂွါအစိုးရနဲ့ လူထုရဲ့ကိုယ်စားနီကာ ရာဂွါနိုင်ငံကိုယ်စားပြုကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့အနေနဲ့ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ကျင်းပတဲ့ရွေးကောက်ပွဲကို နိုင်ငံတကာရွေးကောက်ပွဲ လေ့လာသူများအနေနဲ့ အပိုင်း(၁)နဲ့ အပိုင်း(၃)ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပမှုများကို ပါဝင်လေ့လာဖို့ ဖိတ်ကြားပေးတဲ့အတွက် ကျေးဇူးတင်ရှိကြောင်း ပြောကြားလိုပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံဟာ အခုချိန်မှာ ရွေးကောက်ပွဲ လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်နေတဲ့အရေးကြီးတဲ့ ကာလပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီလိုရွေးကောက်ပွဲလုပ်ငန်းစဉ်များကို ကျင်းပ ခြင်းအားဖြင့်လူထုအနေနဲ့ ၎င်းတို့ကို စီမံအုပ်ချုပ် မယ့်ကိုယ်စားလှယ်များကို ရွေးချယ်ပြီးတော့ ဒီမို ကရေစီနည်းကျတဲ့ ၎င်းတို့ရဲ့ အနာဂတ်များကို ဖော်ဆောင်နိုင်ဖို့အတွက် ဆောင်ရွက်နေချိန်လည်း ဖြစ်ပါတယ်။

တစ်ချိန်တည်းမှာပဲ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းမှာရှိတဲ့ အဖွဲ့အစည်းများကို ပိုမိုအားကောင်းခိုင်မာလာ အောင် ဆောင်ရွက်ပြီးတော့ နိုင်ငံရဲ့ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု တွေကို ပိုမိုအရှိန်အဟုန်မြှင့်တင်ဖို့ ဆောင်ရွက်နေ တဲ့အချိန်ကာလလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

အခုကျင်းပပြုလုပ်တဲ့ရွေးကောက်ပွဲဟာ မြန်မာနိုင်ငံမှာရှိတဲ့လူထုရဲ့ အားကောင်းခိုင်မာမှု၊ စုစည်းညီညာမှု၊ ခိုင်မာတဲ့သန္နိဋ္ဌာန်ချမှတ်မှုတွေကို ဖော်ပြနေပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းမှာ အချို့သောထူးခြားတဲ့ အခြေအနေအခက်အခဲလေးတွေ ရှိနေပေမယ့်လည်း ရွေးကောက်ပွဲလုပ်ငန်းစဉ်တွေကို ပုံမှန်စနစ်တကျ လုံခြုံစွာပွင့်လင်းမြင်သာမှုရှိတဲ့ အခြေအနေနဲ့ ဖော်ဆောင်နိုင်ခဲ့တာကို တွေ့ရှိရပြီး မြန်မာပြည်သူ လူထုအနေနဲ့ ၎င်းတို့ရဲ့အချုပ်အခြာအာဏာကို ကာကွယ်ထိန်းသိမ်းနိုင်ပြီးတော့ ပြည်သူလူထုရဲ့ ဆန္ဒတွေကို လေးစားမှုရရှိနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ကျွန်တော့်အနေနဲ့ ရွေးကောက်ပွဲလေ့လာသူအဖြစ်ဆောင်ရွက်ခွင့်ရရှိတဲ့အခါမှာဆိုရင် ရွေးကောက် ပွဲလုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုလုံးကို အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်ခဲ့တာဟာ ကောင်းမွန်မှန်ကန်ပြီး ပြည်သူလူထုအနေနဲ့ ဒီရွေးကောက်ပွဲမှာယုံကြည် မှုရှိတာကိုလည်း လေ့လာတွေ့ရှိခဲ့ရပါတယ်။

ရွေးကောက်ပွဲတွေကို ကျင်းပမှုကသာလျှင် ငြိမ်းချမ်းမှု၊ တည်ငြိမ်မှုနဲ့ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအတွက်မှန်ကန်တဲ့ နည်းလမ်းတစ်ခုဖြစ်တယ်ဆိုတာကိုလည်း ကျွန်တော်တို့ အတည်ပြုနိုင်ခဲ့ပါတယ်။

ပြည်သူလူထုရဲ့ယုံကြည်မှုဟာ ရွေးကောက်ပွဲလုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုလုံးသမာသမတ်ကျမှုနဲ့ ယုံကြည်မှု ရှိဖို့အတွက်ပါ အရေးပါဆုံး အခြေခံအကျဆုံး အချက်ဖြစ်ပါတယ်။

ကျွန်တော်တို့အနေနဲ့ ရွေးကောက်ပွဲတွေကို သွားရောက်လေ့လာတဲ့အခါမှာ နည်းပညာသုံးတဲ့ မဲပေးမှုစနစ်တွေ ကောင်းမွန်မှန်ကန်စွာဆောင်ရွက် နိုင်တာကိုလည်း ကျွန်တော်တို့တွေ့ရှိခဲ့ရပါတယ်။

ရွေးကောက်ပွဲဝန်ထမ်းတွေအနေနဲ့လည်း သူတို့ရဲ့လုပ်ငန်းတာဝန်တွေကို တာဝန်ယူမှုအပြည့်၊ နားလည်မှုအပြည့်၊ ဂုဏ်သိက္ခာရှိမှု၊ သမာသမတ် ကျမှုအပြည့်၊ ပွင့်လင်းမြင်သာမှုတွေနဲ့ ဆောင်ရွက် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့တာကိုလည်း ကျွန်တော်တို့ တွေ့ရှိခဲ့ပါတယ်။

ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံအနေနဲ့ ဒီရွေးကောက်ပွဲကို အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်ဆိုင်မှု၊ သန္နိဋ္ဌာန်ချမှတ်မှု၊ လွတ်လပ်မျှတမှုဆိုတဲ့ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံချင်းစီမှာရှိတဲ့ အခြေခံသဘောတရားတွေကို ကျွန်တော်တို့အနေနဲ့ အပြည့်အဝ ကတိကဝတ်ပြုပြီးတော့ ထောက်ခံပါတယ်။

အဲဒီလိုကတိကဝတ်တွေ ထားရှိတဲ့ကြားကပဲ ကျွန်တော်တို့အနေနဲ့ ရွေးကောက်ပွဲလုပ်ငန်းစဉ် တွေကို လေ့လာတဲ့အခါမှာလည်း နှစ်နိုင်ငံကြားမှာရှိတဲ့ အပြန်အလှန်လေးစားယုံကြည်မှုပြီးရင် မြန်မာနိုင်ငံတော်အစိုးရနဲ့ ပြည်သူလူထုရဲ့ဆန္ဒအပေါ်မှာ ကျွန်တော်တို့အနေနဲ့ မှန်ကန်တဲ့သဘောထားနဲ့ လေ့လာမှုတွေကိုလည်း ဆောင်ရွက်ခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။

လေးစားမှုအပြည့်နဲ့ ကျွန်တော်အကြံပြုချက် လေးပြောရမယ်ဆိုရင်တော့ ကျွန်တော်တို့ လာရောက်လေ့လာတဲ့ နိုင်ငံကိုယ်စားပြုအဖွဲ့အနေနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံမှာရှိတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲလုပ်ငန်းစဉ်တွေ အထူးသဖြင့် မဲရုံအနေအထား၊ မဲဆန္ဒရှင်တွေကို စိစစ်စစ်ဆေးတဲ့လုပ်ငန်းစဉ်တွေ ပိုမိုကောင်းမွန်ဖို့အတွက်ဆိုရင် မဲဆန္ဒရှင်တွေသယ်ဆောင်လာတဲ့ သက်သေခံကတ်ပြားကို စစ်ဆေးတဲ့စနစ်လေးကိုတော့ ဒီထက်ပိုပြီးကောင်းမွန်အောင် ဆောင်ရွက် နိုင်ဖို့အတွက်ကို ကျွန်တော်တို့အကြံပြုပြီး ပြောကြားလိုပါတယ်။ ကျွန်တော့်ရဲ့ပြောကြားမှုကို နိဂုံး ချုပ်ရမယ်ဆိုရင်တော့ ကျွန်တော်တို့အနေနဲ့ အခုလိုမျိုး မြန်မာနိုင်ငံမှာရှိတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲတွေ ပွင့်လင်း မြင်သာမှုရှိဖို့ကို လာရောက်လေ့လာခွင့်ပေးပြီး ဖိတ်ကြားပေးတဲ့အတွက် မြန်မာနိုင်ငံမှာရှိတဲ့ တာဝန်ရှိသူတွေအားလုံးကို ကျေးဇူးတင်ကြောင်း ပြောကြားလိုပါတယ်။

ကျွန်တော်တို့အနေနဲ့လည်း ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံ အစိုးရကိုယ်စား ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်နဲ့လည်း ဆက်လက်ပြီးတော့ ပူးပေါင်းပါဝင်ဆောင်ရွက်မှုတွေကိုလုပ်ဆောင်ပြီး ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာကိစ္စရပ်တွေ၊ အတွေ့အကြုံဖလှယ်မှုတွေ၊ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတွေ ဆက်လက်လုပ်ဆောင် သွားမယ်ဆိုတာကို ကျွန်တော်တို့ပြောကြားလိုပါတယ်။

နောက်ဆုံးအနေနဲ့ ကျွန်တော်တို့ရဲ့နီကာရာဂွါ သမ္မတဖြစ်တဲ့ Commander Daniel Ortega Saavedra နဲ့ Comrade Rosario Murillo တို့ကနေ ပြီးတော့ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အစိုးရနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံလူထုကို ဒီထက်ပိုပြီးတော့ အောင်မြင်ပြည့်စုံပါစေ ကျန်းမာပါစေချမ်းသာပါစေ ဆိုတဲ့အကြောင်း ဆုမွန်ကောင်းတောင်းရင်းနဲ့ နိဂုံးချုပ်လိုက်ပါတယ်။ အားလုံးကို ကျေးဇူးတင် ပါတယ်။

Dr. Chheng Kimlong ၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ၊ နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးဗဟိုကော်မတီ၊ ကမ္ဘောဒီးယားပြည်သူ့ပါတီ၊ International Conference of Asian Political Parties (ICAPP)

လေးစားအပ်ပါသောဥက္ကဋ္ဌကြီးနဲ့ ကော်မရှင် အဖွဲ့ဝင်များ၊ ဧည့်သည်တော်များခင်ဗျာ။

ကျွန်တော်တို့အနေနဲ့ အခုလိုမျိုး မြန်မာနိုင်ငံ ကိုလာရောက်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ဖိတ်ကြားချက်နဲ့ အတူ အဖွဲ့ရဲ့တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအနေနဲ့ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ ပြည်သူ့ပါတီကိုယ်စား လာရောက် လေ့လာခွင့်ရရှိပြီး အခုလိုမျိုး ပြောကြားခွင့်ရတဲ့အတွက် ကျေးဇူးတင်ရှိကြောင်း ပြောကြားလိုပါတယ်။

အခုလိုမျိုး ကျွန်တော်တို့အနေနဲ့ ပြီးပြည့်စုံပြီး ကောင်းမွန်အကျိုးရှိတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲလေ့လာမှုကို ဆောင်ရွက်နိုင်ဖို့အတွက် ဖိတ်ကြားပြီးတော့ လိုအပ် သည်များကို ဆောင်ရွက်ပေးခဲ့တဲ့ ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ရဲ့ ကူညီထောက်ပံ့မှု၊ ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်မှုတွေနဲ့ ပံ့ပိုးကူညီမှုအားလုံးကို ကျေးဇူးတင်ရှိကြောင်း ပြောကြားလိုပါတယ်။

ကျွန်တော်တို့ရောက်ရှိတဲ့ ဇန်နဝါရီလ ၂၄ ရက် နေ့မှာလည်း ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင် ရဲ့လုပ်ငန်းစဉ်တွေ၊ ရွေးကောက်ပွဲမှာအသုံးပြုမယ့် အီလက်ထရောနစ်မဲပေးစက်တွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ရှင်းလင်းပြောကြားပေးခဲ့တဲ့အတွက်လည်း ကျေးဇူး တင်ရှိကြောင်း ပြောကြားလိုပါတယ်။

ကျွန်တော်တို့ကို အဲဒီအချိန်တုန်းက ရှင်းလင်းပြောကြားခဲ့စဉ်က ၂၀၂၅ ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲနဲ့ ပတ်သက်တဲ့အချက်အလက်တွေ၊ အထူးသဖြင့် နိုင်ငံရေးပါတီအရေအတွက်၊ ကိုယ်စားလှယ်လောင်း အရေအတွက်၊ မဲပေးခွင့်ရှိတဲ့ မဲဆန္ဒရှင်အရေအတွက်၊ မဲဆန္ဒနယ်အရေအတွက်၊ နိုင်ငံရေးပါတီမှ ဝင်ရောက် ယှဉ်ပြိုင်မယ့် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတွေပြီးရင် တစ်သီးပုဂ္ဂလကိုယ်စားလှယ်လောင်း အရေအတွက်၊ မြို့နယ်များရှိ မဲရုံအရေအတွက်တွေ၊ ရွေးကောက်ပွဲစနစ်၊ ရွေးကောက်ပွဲအပိုင်း (၁)နဲ့ အပိုင်း (၂) ကနေ ရရှိလာတဲ့ရလဒ်တွေကိုလည်း အသေးစိတ်ရှင်းလင်း ပြောကြားပေးသွားတာကို ကျွန်တော်တို့လေ့လာ ခဲ့ရပါတယ်။

ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပတဲ့နေ့မှာဆိုရင် ကျွန်တော် တို့အနေနဲ့ မတူညီတဲ့မြို့နယ်တွေမှာရှိတဲ့ မဲရုံ ၇ ရုံ ကို သွားရောက်လေ့လာခဲ့ပါတယ်။

ကျွန်တော်တို့လေ့လာခဲ့တဲ့အခါမှာ လွယ်ကူရှင်းလင်းပွင့်လင်းမြင်သာမှုရှိတဲ့ မဲပေးမှုလုပ်ငန်းစဉ်ဆောင်ရွက်နေတာကိုတွေ့ရှိရပြီး မဲရုံတစ်ခုစီတိုင်းမှာ တာဝန်ထမ်းဆောင်နေတဲ့ ဝန်ထမ်းတွေဟာလည်း အရည်အချင်းပြည့်မီစွာနဲ့ ကောင်းမွန်စွာဆောင်ရွက်နေတာကိုလည်း လေ့လာတွေ့ရှိရပါတယ်။ မဲရုံပတ်ဝန်းကျင်ဟာလည်း တည်ငြိမ်အေးချမ်းလုံခြုံပြီးတော့ ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပရာမှာ ပွင့်လင်း၊ လွတ်လပ်၊ မျှတတဲ့ရွေးကောက်ပွဲအနေနဲ့ ကျင်းပနေတယ်ဆိုတာကို ကျွန်တော်တို့ယေဘုယျအားဖြင့် တွေ့ရှိလေ့လာခဲ့ရပါတယ်။

ဥပမာအနေနဲ့ပြောကြားရမယ်ဆိုရင် ကျွန်တော်တို့ ရွေးကောက်ပွဲလေ့လာမှုပြုခဲ့စဉ်တစ်လျှောက် မှာဆိုရင်မဲရုံတိုင်းမှာ မဲရုံနဲ့ပတ်သက်တဲ့အချက် အလက်တွေကိုဖော်ပြထားရှိမှု၊ နိုင်ငံရေးပါတီ စာရင်းတွေဖော်ပြထားရှိမှု၊ မဲဆန္ဒရှင်စာရင်းမှာပါဝင်တဲ့ မဲဆန္ဒရှင်စာရင်းတွေကို ဖော်ပြထားရှိမှု၊ တစ်သီးပုဂ္ဂလကိုယ်စားလှယ်လောင်းစာရင်းတွေကိုဖော်ပြထားမှု၊ ကြိုတင်မဲပေးထားသူတွေရဲ့ စာရင်းတွေကိုဖော်ပြထားမှု၊ မဲပေးမှုနဲ့ပတ်သက်တဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်ညွှန်ကြားမှုတွေကို Digital screen TV တွေနဲ့ပြသထားမှုနဲ့ လာရောက်မဲပေးတဲ့သူတွေအနေနဲ့ စောင့်ဆိုင်းရမယ်ဆိုရင် အနားယူနေထိုင် ဖို့အတွက် ခုံတွေစီစဉ်ထားမှုကိုလည်း ကျွန်တော်တို့တွေ့ရှိရပါတယ်။

ဒါ့အပြင် ကျွန်တော်တို့လေ့လာနေတဲ့ အချိန်မှာလည်း နိုင်ငံပိုင်နဲ့ပုဂ္ဂလိကမီဒီယာတွေ၊ နိုင်ငံရေးပါတီမှကိုယ်စားလှယ်တွေ၊ ပြည်တွင်းနဲ့နိုင်ငံတကာမှရွေးကောက်ပွဲလေ့လာသူတွေအပြင် မဲရုံတစ်ခု ချင်းစီမှာ ဆေးအဖွဲ့တွေကို ထားရှိပေးတာကိုလည်း ကျွန်တော်တို့တွေ့ရှိခဲ့ရပါတယ်။

ကျွန်တော်တို့အနေနဲ့ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ကို အခုလိုမျိုး အောင်မြင်၊ ပြည့်စုံတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲတွေကို အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်ဖို့အတွက် ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ထားမှု တွေကို ကျေးဇူးတင်ရှိကြောင်း ပြောကြားလိုပါတယ်။ ဒါ့အပြင်ရွေးကောက်ပွဲမှာ ပါဝင်ပတ်သက်သူတွေ အားလုံးနဲ့နီးကပ်စွာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခဲ့မှုအတွက်ကိုလည်း ကျွန်တော်တို့အနေနဲ့ ကျေးဇူးတင် ရှိကြောင်း ပြောကြားလိုပါတယ်။

ဒေသန္တရအာဏာပိုင်တွေ၊ နိုင်ငံရေးပါတီမှ အဖွဲ့ဝင်တွေ၊ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်မှ ဝန်ထမ်းတွေ၊ မဲဆန္ဒရှင်တွေကိုလည်း ကျွန်တော်တို့မဲရုံတွေမှာ တွေ့ဆုံမေးမြန်းမှုတွေ ပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။

လုံခြုံရေးဝန်ထမ်းတွေဟာ ဆိုရင်လည်း ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပရာမှာ အောင်မြင်ဖို့အတွက် ကိုလည်း လိုအပ်တဲ့လုံခြုံရေးဆိုင်ရာအစီအစဉ်တွေကို ဆောင်ရွက်ထားပေးတာကိုလည်း ကျွန်တော်တို့အနေနဲ့ကျေးဇူးတင်ရှိကြောင်း ပြောကြားလိုပါတယ်။

ကျွန်တော်တို့အနေနဲ့ ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်၊ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင် အထူးသဖြင့် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက် ပွဲကော်မရှင်မှဥက္ကဋ္ဌကြီးနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံမှာရှိတဲ့ ပြည်သူလူထုတွေကို အခုလိုမျိုးရွေးကောက်ပွဲကို အောင်မြင်စွာကျင်းပနိုင်ဖို့အတွက် ဆောင်ရွက်တဲ့ အခါမှာ ကြံ့ကြံ့ခံနိုင်မှု၊ စုစည်းညီညာမှုရှိမှု၊ မျိုးချစ်စိတ်ဓာတ်အပြည့်ရှိမှုတို့နဲ့အတူ ငြိမ်းချမ်းရေး၊ တည်ငြိမ်ရေးနဲ့ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုတွေရရှိဖို့ အားသွန်ခွန်စိုက်ကြိုးစားမှုတွေအတွက်ကို ဂုဏ်ပြုလို ကြောင်း ချီးကျူးပြောကြားလိုပါတယ်။

ကျွန်တော်တို့အနေနဲ့ ကမ္ဘောဒီးယားပြည်သူ့ ပါတီကိုယ်စား၊ ကမ္ဘောဒီးယားလူထုရဲ့ကိုယ်စား မြန်မာနိုင်ငံနဲ့ မြန်မာပြည်သူလူထုကြားမှာ အခုထက်ပိုမိုရင်းနှီးတဲ့ အပြုသဘောဆန်ပြီး ပိုမိုကောင်းမွန်တဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတွေကို လုပ်ဆောင်နိုင်ဖို့အတွက်ကိုလည်း ကျွန်တော်တို့ ဆက်လက်ဆောင်ရွက်သွားမှာဖြစ်ပါတယ်။

အဲဒီလိုဆောင်ရွက်ခြင်းအားဖြင့် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံကြားထဲမှာရှိတဲ့ ပေါင်းစည်း ညီညွတ်မှုနဲ့ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုတွေအတွက် ဖော်ဆောင်သွားပြီးတော့ နှစ်နိုင်ငံအတွင်းအပြင် ဒေသတွင်းမှာ ပါကောင်းမွန်လာအောင် ဆောင်ရွက်သွားဖို့အတွက်ကို ကျွန်တော်တို့ပြုလုပ်သွားမှာဖြစ်ပါတယ်။

အားလုံးကိုအထူးပဲကျေးဇူးတင်ရှိပါတယ်။

moi

စစ်တွေမြို့ အောင်မင်္ဂလာရပ်ကွက်၌ နေထိုင်ကြသူများအနေဖြင့် လွတ်လပ်စွာ နေထိုင်လုပ်ကိုင်စားသောက်ပြီး အေးချမ်းစွာနေထိုင်လျက်ရှိသည့် အခြေအနေနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ခရိုင်အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ဦးအောင်နိုင်ဦးနှင့် နိုင်ငံတော်အစိုးရ၏ နေထိုင်ရေး၊ ကျန်းမာရေးနှင့် ပညာရေးကဏ္ဍများအတွက် စီမံဆောင်ရွက်ပေးမှုများနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ဆေးသမားကြီးကျေးရွာ​နေ ဒေါ်တင်နီရွှေ (ခေါ် ) နန်ရောင်စောရတို့၏ ပြောကြားချက်များ

ရခိုင်ပြည်နယ် စစ်တွေမြို့ အောင်မင်္ဂလာရပ်ကွက်၌ နေထိုင်ကြသူများအနေဖြင့် လွတ်လပ်စွာ နေထိုင်လုပ်ကိုင်စားသောက်ပြီး အေးချမ်းစွာနေထိုင်လျက်ရှိသည့် အခြေအနေနှင့် စပ်လျဉ်း၍ အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာန စစ်တွေခရိုင် အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ဦးအောင်နိုင်ဦးနှင့် နိုင်ငံတော်အစိုးရ၏ နေထိုင်ရေး၊ ကျန်းမာရေးနှင့် ပညာရေးကဏ္ဍများအတွက် စီမံဆောင်ရွက်ပေးမှုများနှင့် စပ်လျဉ်း၍ စစ်တွေမြို့ ဆေးသမားကြီးကျေးရွာ​နေ ဒေါ်တင်နီရွှေ (ခေါ်) နန်ရောင်စောရတို့၏ ပြောကြားချက်များကို ဖော်ပြအပ်ပါသည်။

ဦးအောင်နိုင်ဦး (ညွှန်ကြားရေးမှူး) ခရိုင်အုပ်ချုပ်ရေးမှူး၊ စစ်တွေခရိုင် အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာန

ကျွန်တော်တို့ အခုအောင်မင်္ဂလာရပ်ကွက်မှာ ရောက်နေတာ ဖြစ်ပါတယ်၊၊ ဒီမှာ တွေ့မြင်နေရတာတော့ အောင်မင်္ဂလာရပ်ကွက် စာသင်ကျောင်းပဲဖြစ်ပါတယ်၊၊ အောင်မင်္ဂလာရပ်ကွက်ထဲမှာ အစိုးရစာသင်ကျောင်းတစ်ကျောင်းနဲ့ အာရဗီစာသင်ကျောင်း နှစ်ကျောင်းရှိပါတယ်၊၊ လက်ရှိရောက်ရှိနေတဲ့ အစိုးရကျောင်းထဲမှာလည်း ရပ်ကွက်ထဲက ကျောင်းသား ကျောင်းသူတွေကို ပညာသင်ကြားနေတာဖြစ်သလို ဆရာ ဆရာမတွေလည်း အင်ပြည့်အားပြည့်သင်ကြားပေးနေတာဖြစ်ပါတယ်၊၊ ကျွန်တော်တို့ ဒီရပ်ကွက်အတွင်းမှာ ၂၀၁၂ ခုနှစ် ပဋိပက္ခနောက်ပိုင်း ၂၀၁၃-၂၀၁၄ မှာတော့ ရပ်ကွက်ပြည်သူတွေ လုံခြုံရေးအတွက် အပြင်မှာ လုံခြုံရေးစောင့်ပေးတာရှိတယ်၊ ဂိတ်တွေချထားတာရှိပါတယ်၊၊

၂၀၁၄ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းမှာတော့ ဂိတ်တွေပြန်လည်ဖယ်ရှားပြီး ပြည်သူတွေလွတ်လပ်စွာ သွားလာနေကြပြီပဲဖြစ်ပါတယ်၊၊ ဘာအတားအဆီးမှ ချထားတာမရှိပါဘူး၊၊ အလားတူပဲ ကျွန်တော်တို့ ဒီနားမှာလည်း စည်ကားတဲ့ဈေးတစ်ခုရှိပါတယ်၊၊ ဈေးနာမည်ကတော့ ရပ်ကွက်နေ ဒေသခံတွေက ဒီမိုကရေစီဈေးလို့ အမည်ပေးထားတဲ့ဈေး ဖြစ်ပါတယ်၊၊ ဒီအချိန်အခါမှာတော့ ဒီရပ်ကွက်အတွင်းမှာ စစ်တွေမြို့မှာရှိတဲ့ ရခိုင်တိုင်းရင်းသားတွေ၊ အခြားတိုင်းရင်းသားလူမျိုးတွေ၊ ဘင်္ဂါလီလူမျိုးတွေလွတ်လွတ်လပ်လပ်သွားလာနေတဲ့နေရာ ဖြစ်ပါတယ်၊၊

ဒီစာသင်ကျောင်းလေးမှာ မြေကွက်လပ်တစ်ခုရှိပါတယ်။ ထပ်ပြီးတိုးချဲ့ဖို့ စီမံဆောင်ရွက်ပေးနေတာဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ ရောက်ရှိနေတာက အောင်မင်္ဂလာရပ်ကွက် အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းဖြစ်ပါတယ်။ ဒီကျောင်းမှာက ရပ်ကွက်ထဲက ကျောင်းသား ကျောင်းသူတွေ ပညာသင်ကြားနေတာဖြစ်ပါတယ်။ ထပ်မံပြီးတော့ ဒီဘက်အဆောက်အအုံတိုးချဲ့ဖို့ မြေကွက်လပ်မှာ ကျောင်းဆောင်အသစ်ဆောက်လုပ်နိုင်ဖို့လည်း စီမံဆောင်ရွက်နေတာရှိပါတယ်၊၊ ကျွန်တော်တို့ ရောက်ရှိနေတာက စစ်တွေမြို့ အောင်မင်္ဂလာရပ်ကွက်ထဲမှာရှိတဲ့ ဈေးဖြစ်ပါတယ်။ ဈေးနာမည်က ဒီမိုကရေစီဈေးဖြစ်ပါတယ်၊၊ ဒီဈေးထဲမှာ ရပ်ကွက်ထဲမှာရှိတဲ့ ဘင်္ဂါလီလူမျိုးတွေ ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားနေတာရှိသလို ရခိုင်တိုင်းရင်းသားတွေ၊ အခြားတိုင်းရင်းသားတွေလည်း ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားနေကြတာ ဖြစ်ပါတယ်၊၊ ဒီမှာတော့ အခုလိုပဲလွတ်လပ်အေးချမ်းစွာနဲ့ သွားလာလှုပ်ရှားနေကြတာ ဖြစ်ပါတယ်၊၊

ဒေါ်တင်နီရွှေ (ခေါ်) နန်ရောင်စောရ ဆေးသမားကြီးကျေးရွာ၊ စစ်တွေမြို့

ကျွန်မ ဒီမှာနေတာ နှစ်ပေါင်းသုံးဆယ်လောက်ရှိပါပြီ။ အိမ်ထောင်သည်ပါ၊ ကလေးလေးယောက်ရှိပါတယ်။ ဆေးဝါးကုသမှုအခြေအနေက အစိုးရအဖွဲ့ဆီကနေ ဆေးဝါးကုသမှုခံယူလို့ရပါတယ်။ အစိုးရ ကျန်းမာရေးဌာနက တစ်လတစ်ကြိမ် ကလေးတွေကို ကာကွယ်ဆေးထိုးပေးတာမျိုးရှိပါတယ်။ လူနာဆိုရင်လည်း တစ်ပတ်တစ်ခါ၊ ဆယ့်ငါးရက်တစ်ခါ လာပြီးတော့ ဆေးကုသမှုပေးလေ့ရှိပါတယ်။ ကျွန်မတို့ လွတ်လွတ်လပ်လပ် ကုသခွင့်ရပါတယ်။ လုံခြုံရေးအနေနဲ့ဆိုရင် ကျွန်မတို့မှာ အုပ်ချုပ်ရေးမှူး၊ ရာအိမ်မှူး၊ ဆယ်အိမ်မှူးတွေရှိပါတယ်။ သူတို့ကကာကွယ်ပေးပါတယ်။ အကူအညီလိုအပ်လို့ သူတို့ဆီသွားပြောတဲ့အခါ ဝိုင်းဝန်းကူညီဆောင်ရွက်ပေးတာမျိုးရှိပါတယ်။ သူတို့ဆီက အကောင်းဆုံးအကူအညီတွေ ရပါတယ်။ အစိုးရအဖွဲ့ကလည်း အကောင်းဆုံးကူညီဆောင်ရွက်ပေးတာမျိုးရှိပါတယ်။ ကျွန်မအလုပ်က ကျပန်းပါ။ ဒါပေမယ့် အဆင်ပြေပါတယ်။ ကျွန်မယောကျာ်းကလည်း ကျပန်းပါ။ လုံးဝလွတ်လွတ်လပ်လပ်ရှိပါတယ်။ ဘာအနှောင့်အယှက်မှ မရှိပါဘူး။ အစိုးရအဖွဲ့ကလည်း လွတ်လွတ်လပ်လပ်နေလို့ရအောင် လုပ်ပေးပါတယ်။ အဆင်ပြေပါတယ်။

ကျန်းမာရေးအခြေအနေဆိုရင် ကျန်းမာရေးဌာနကခုနက ပြောသလိုမျိုး ကာကွယ်ဆေးတစ်လတစ်ကြိမ်လာပြီး ကာကွယ်ဆေးထိုးပေးတာမျိုး၊ ကိုယ်ဝန်ဆောင်ဆိုရင် ကာကွယ်ဆေးထိုးပေးတာမျိုးရှိပါတယ်။ ကလေးဆိုရင်ကလေးနှစ်လပြည့်တဲ့အခါ ကာကွယ်ဆေးထိုးပေးတာမျိုးရှိပါတယ်။ တကယ့်အရေးပေါ်ဆိုရင် အစိုးရအဖွဲ့က ဆေးကုသမှုပေးတာမျိုးရှိပါတယ်။ အဲဒီမှာသွားပြီးတော့ လွတ်လွတ်လပ်လပ်ကုသလို့ရပါတယ်။

ပညာရေးကဏ္ဍဆိုရင် ကျွန်မတို့ဆေးသမားကြီးရွာမှာ မူလတန်းလွန်ကျောင်းရှိပါတယ်။ ခုနစ်တန်းအထိ မူလတန်းလွန်ကျောင်းမှာ ပညာသင်လို့ရပါတယ်။ ၈ တန်း၊ ၉ တန်း၊ ၁၀ တန်းဆိုရင်တော့ သက္ကယ်ပြင်မှာ အစိုးရကျောင်းဖွင့်ထားတာရှိပါတယ်။ အဲဒီကျောင်းမှာ သွားပြီးတော့ လွတ်လွတ်လပ်လပ်တက်လို့ရပါတယ်။ နိုင်ငံသားကတ်ပြားဆိုရင် ၂၀၁၇ ခုနှစ်မှာတော့ စီမံချက်အနေနဲ့ အစိုးရအဖွဲ့လဝကကလာပြီးတော့ လုပ်ပေးတာမျိုးရှိပါတယ်။ ရထားတဲ့လူလည်းရှိပါတယ်။ မရတဲ့လူလည်းရှိပါတယ်။ ကျွန်မကတော့ လျှောက်ထားဆဲပါ။ ကျွန်မတို့ရမယ်လို့ မျှော်လင့်ပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲမဲပေးဖို့တော့ ကျွန်မမှာမရှိပါဘူး။ ဒါပေမယ့် ကျွန်မသွားကြည့်ပါတယ်။

moi

ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲနှင့် ပတ်သက်၍ ညောင်ရွှေမြို့နယ်မှ ဒေသခံလူငယ်များ၏ စကားသံများ

ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း (၃) ကို မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ် ၆၁ မြို့နယ်၌ ဇန်နဝါရီ ၂၅ ရက်တွင် အောင်မြင်စွာ ကျင်းပခဲ့ပြီး ရွေးကောက်ပွဲအပိုင်း (၃) ကျင်းပရာ မြို့နယ်များဖြစ်သည့် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်ပိုင်း) ညောင်ရွှေမြို့နယ်မှ ဒေသခံမဲဆန္ဒရှင်ပြည်သူများ၏ ရွေးကောက်ပွဲနှင့် စပ်လျဉ်းသည့် အမြင်သဘောထားများကို စုစည်းဖော်ပြလိုက်ပါသည်။

မောင်ဝင်းထက်ဗိုလ် (နန္ဒဝန်ရပ်ကွက်၊ ညောင်ရွှေမြို့)

ကျွန်တော်က ပထမဆုံးဆန္ဒမဲပေးတာဖြစ်ပါတယ်။ မဲပေးတဲ့အခါမှာ ကိုယ်ကြိုက်တဲ့၊ ကိုယ်ရွေးချယ်ထားတဲ့ ပါတီကိုပဲလွတ်လပ်စွာ ဆန္ဒမဲပေးခဲ့ပါတယ်။ လူငယ်တစ်ဦးအနေနဲ့ ရွေးကောက်ပွဲကနေ လူငယ်တွေအတွက် အကောင်းဆုံးကို ဖန်တီးပေးနိုင်မယ့် အစိုးရတစ်ရပ် ပေါ်ပေါက်လာမယ်လို့ မျှော်လင့်ပါတယ်။

မဇင်မာထွန်း (လက်ခုပ်ပင်ရွာ၊ ညောင်ရွှေမြို့နယ်)

ဆန္ဒမဲပေးနိုင်ဖို့ မဲရုံကိုရွာကနေ အစောကြီးလာခဲ့တာပါ။ ကျွန်မအသက်က ၁၉ နှစ်ပါ။ ပထမဆုံးမဲပေးတဲ့ အတွေ့အကြုံမှာ စက်နဲ့ မဲပေးရမယ်ဆိုတော့ စိတ်ဝင်စားတယ်။ စက်နဲ့ မဲပေးတဲ့အခါမှာလည်း လွယ်ကူအဆင်ပြေပါတယ်။ ကိုယ်တိုင်ဆန္ဒပြုရွေးချယ်တဲ့အခါမှာ လူငယ်တွေအတွက်၊ နိုင်ငံအတွက် အကျိုးပြုဆောင်ရွက်မယ့် သူတွေကိုပဲ ရွေးချယ်ဆန္ဒပြုခဲ့ပါတယ်။

မအေးမြတ်သူ (နန္ဒဝန်ရပ်ကွက်၊ ညောင်ရွှေမြို့)

မိသားစုနဲ့အတူ လာ‌ရောက်ပြီး ဆန္ဒမဲပေးတာပါ။ ကိုယ်တိုင် သေချာစဉ်းစားပြီး နိုင်ငံတော်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်အောင် ဆောင်ရွက်မယ့်သူတွေကိုပဲ ရွေးချယ်မဲပေးခဲ့ပါတယ်။ ကိုယ့်ရဲ့ရွေးချယ်မှုကနေ အကောင်းဆုံးတွေဖြစ်ပေါ်လာမယ်လို့ ယုံကြည်ပါတယ်။ မဲပေးတဲ့အခါမှာ မဲပေးစက်နဲ့ မဲပေးခဲ့ရတဲ့အတွက် အခက်အခဲမရှိပါဘူး။ မဲပေးရတာအားလုံးအဆင်ပြေပါတယ်။

မဆောင်းနှင်းဖြူ (နန္ဒဝန်ရပ်ကွက်၊ ညောင်ရွှေမြို့)

လူငယ်တစ်ဦးအတွက် ထူးခြားတဲ့ ပထမဆုံးမဲပေးမှုအတွေ့အကြုံလို့ ပြောလို့ရပါတယ်။ လူငယ်တစ်ယောက်အနေနဲ့ နိုင်ငံအတွက် ကိုယ့်ဆန္ဒနဲ့အညီ ပေးခွင့်ရတယ်။ မဲပေးတဲ့အခါမှာလည်း ကိုယ့်ဆန္ဒပြုချင်တဲ့သူကို လွတ်လွတ်လပ်လပ် ဆန္ဒမဲပေးခွင့်ရတဲ့အတွက် ကျေနပ်မိပါတယ်။ တာဝန်ကျေပွန်တယ်လို့ ခံစားရပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲကနေ အဓိကလူငယ်တွေအတွက် မျှော်လင့်တာပါ။ ပညာရေးကဏ္ဍနဲ့ အလုပ်အကိုင်အခွင့် အလမ်းကဏ္ဍကို ဖော်ဆောင်မယ့်သူမျိုးကို ရွေးချယ်ဆန္ဒမဲပေးခဲ့ပါတယ်။

မသွယ်သွယ်ဦး (လွယ်ပြေရပ်ကွက်၊ မိုးနဲမြို့)

ကျွန်မက လွယ်ပြေရပ်ကွက်ကပါ။ အခုရွေးကောက်ပွဲမှာ မဲန္ဒရှင်တစ်ဦးအနေနဲ့ ပထမဆုံးအကြိမ် မဲလာရောက်ပေးတာဖြစ်ပါတယ်။ လူငယ်တစ်ဦးအနေနဲ့ အခုလို ရွေးကောက်ပွဲမှာ ပါဝင်မဲပေးခွင့်ရတဲ့အပေါ်မှာ ဝမ်းသာမိတယ်။ ကိုယ့်နိုင်ငံအနာဂတ်အတွက် လူငယ်တစ်ဦးအနေနဲ့ တာဝန်ကျေချင်လို့ ပါဝင်မဲပေးဖြစ်တာပါ။ မဲပေးတဲ့အခါမှာလည်း လွတ်လပ်စွာမဲပေးခဲ့ရပါတယ်။ ကျွန်မတို့ နိုင်ငံနဲ့ပြည်သူ အနာဂတ်သာယာလှပဖို့အတွက် ဦးဆောင်နိုင်သူကို ကိုယ်တိုင်လာရောက် ရွေးချယ်ခွင့်ရခဲ့ပါပြီ။

ပြည်နယ် (ပြန်/ဆက်)

moi

ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်း နေထိုင်သည့် ဘင်္ဂါလီများကို နိုင်ငံတော်အစိုးရက ကူညီစောင့်ရှောက်​ပေးလျက်ရှိသည့်အခြေအနေနှင့်စပ်လျဉ်း၍ စစ်တွေမြို့ အောင်မင်္ဂလာရပ်ကွက်တွင် နေထိုင်သည့် ရာအိမ်မှူး ဦးကျော်တင်လှိုင်၏ ​ပြောကြားချက်များ
ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်း နေထိုင်သည့် ဘင်္ဂါလီများကို နိုင်ငံတော်အစိုးရက ကူညီစောင့်ရှောက်​ပေးလျက်ရှိသည့်အခြေအနေနှင့်စပ်လျဉ်း၍ စစ်တွေမြို့ အောင်မင်္ဂလာရပ်ကွက်တွင် နေထိုင်သည့် ရာအိမ်မှူး ဦးကျော်တင်လှိုင်၏ ​ပြောကြားချက်များ

ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်း နေထိုင်သည့် ဘင်္ဂါလီများကို နိုင်ငံတော်အစိုးရက ကူညီစောင့်ရှောက်​ပေးလျက်ရှိသည့်အခြေအနေနှင့် စပ်လျဉ်း၍ စစ်တွေမြို့ အောင်မင်္ဂလာရပ်ကွက်တွင် နေထိုင်သည့် ရာအိမ်မှူး ဦးကျော်တင်လှိုင်၏ ပြောကြားချက်များကို ဖော်ပြအပ်ပါသည် -

ဦးကျော်တင်လှိုင် (ရာအိမ်မှူး)

အောင်မင်္ဂလာရပ်ကွက် စစ်တွေမြို့

ကျွန်တော့် နာမည်က ဦးကျော်တင်လှိုင်ပါ။ မွတ်ဆလင်နာမည်က မူဆာအာမက်ပါ။ ကျွန်တော်က အောင်မင်္ဂလာရပ်ကွက် ရာအိမ်မှူးတစ်ယောက်ပါ။ ကျွန်တော်တို့ အောင်မင်္ဂလာရပ်ကွက်မှာ တိုင်းရင်းသားနဲ့ ဆက်စပ်နေတဲ့ ရပ်ကွက်ငါးခုရှိပါတယ်။ ကုန်းတန်း၊ ကသစ်၊ ကျောင်းကြီးလမ်း၊ အောင်မင်္ဂလာ နဲ့ မောလစ်စတဲ့ ငါးရပ်ကွက်ပါ။ ငါးရပ်ကွက်မှာ အိမ်ထောင်စုက ၇၂၀ ပါ၊လူဦးရေက ၄၀၀၀ လောက်ရှိပါတယ်။ ကျွန်တော်က ၂၀၁၀ ကနေ ရာအိမ်မှူးတာဝန်ကို ထမ်းဆောင်နေတာပါ။ ၂၀၁၂ ခုနှစ် ၆ လပိုင်း ပဋိပက္ခကာလမှာ တပ်မတော်နဲ့ ပြည်သူ့ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေက ကျွန်တော်တို့ ရပ်ကွက်ကို ကာကွယ်ပေးခဲ့ပါတယ်။ အချိန်မီကာကွယ်ပေးခဲ့လို့ ကျွန်တော်တို့ရပ်ကွက်တစ်ခုပဲ ဘာမှမဖြစ်ခဲ့ပါဘူး။ ကျွန်တော်တို့ရပ်ကွက်မှာ မီးရှို့မှုဖြစ်မှာစိုးလို့ ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့က တပ်မတော်နဲ့ပူးပေါင်းပြီး ကျွန်တော်တို့ရပ်ကွက်ကို တပ်မတော်၊ ရဲတပ်ဖွဲ့ပူးပေါင်းအဖွဲ့တွေက ကာကွယ်ပေးခဲ့ပါတယ်။ အသက်အန္တရာယ်ဖြစ်မှာစိုးတဲ့အတွက် အဲဒီအချိန်မှာ လူတစ်စုနဲ့တစ်စု သွေးဆူမှုဖြစ်နေတာမို့ အကာအကွယ်ပေးခဲ့တယ်။ အခုအချိန်ထိ ကျွန်တော်တို့ရပ်ကွက် ဘာမှမဖြစ်ခဲ့ပါဘူး။ ကျွန်တော်တို့ကို အစိုးရအဖွဲ့က လစဉ်လတိုင်း ဆန်အိတ်ထောက်ပံ့ပေးပါတယ်။ NGO တွေလည်း ခဏခဏကူညီပေးတာတွေ ရှိပါတယ်။ ရပ်ကွက်မှာ အရင်တုန်းက မြို့မဈေးနဲ့ ဆိုင်ခန်းတွေရှိခဲ့ပါတယ်။ ကုန်သည်တွေ၊ ဆေးသုတ် သမားတွေ၊ ပန်းရန်ဆရာ၊ လက်သမားဆရာတွေ၊ ကျပန်းအလုပ်သမားတွေ အကုန်ရှိခဲ့ပါတယ်။ပဋိပက္ခပြီးတဲ့နောက်ပိုင်းမှာ တစ်ယောက်နဲ့ တစ်ယောက် သဟဇာတမဖြစ်တော့ ရွာထဲမှာပဲနေပြီး ထောက်ပံ့ကြေးနဲ့ စားခဲ့ရပါတယ်။ ၂၀၁၉ ကာလမှာ တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် နည်းနည်းပါးပါး သဟဇာတဖြစ်လာတဲ့နောက်ပိုင်းမှာ တားဆီးထားတဲ့ဂိတ်တွေ ဖြုတ်လိုက်တယ်။ ရဲတပ်ရင်းတွေကလည်း ၂၀၂၀ မှာ တစ်ခါတည်း ရုပ်သိမ်းပြီးပြန်သွားပါတယ်။ အခုကတော့ ကျွန်တော်တို့ရပ်ကွက်မှာ အပြင်က ဈေးကြီးကို သွားပြီး ဈေးဝယ်လို့ရတယ်။ တချို့ ငါးရောင်းတဲ့ သူတွေကလည်း ဈေးကြီးမှာ သွားပြီး ငါးရောင်းလို့ရတယ်။ ဘာမှပြဿနာမရှိပါဘူး။

ကျွန်တော်တို့ ရပ်ကွက်မှာလည်း တိုင်းရင်းသားတွေနဲ့ ပူးပေါင်းပြီးတော့ ဆိုင်ခန်းတွေ၊ ဆေးခန်းတွေရှိတယ်။ အစိုးရအဖွဲ့က ဖွင့်ပေးထားတဲ့ဆေးခန်းမှာ ဘာသာပေါင်းစုံလာပြီးတော့ ဆေးကုနေကြတယ်။ တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် ဘာပြဿနာမှမရှိပါဘူး။ အခုကတော့ လွတ်လွတ်လပ်လပ်ပါပဲ။ ကျန်းမာရေးအနေနဲ့ ပဋိပက္ခကာလမှာ လုံခြုံရေးကို ဆေးရုံသွားမယ်ဆိုရင် သတင်းပို့ပြီး ရပ်ကွက်ကတစ်ဆင့် လုံခြုံရေးယူပြီးမှ ဆေးရုံ၊ ဆေးခန်းသွားရတယ်။ အခုကတော့ ဘာမှမလိုဘူး။ ကိုယ့်ဟာကိုယ် ဆေးခန်းသွားလိုက်လို့ရတယ်။ ရပ်ကွက်မှာလည်း သဒ္ဓါပုဂ္ဂလိကဆေးခန်းတစ်ခု ဖွင့်ထားတယ်။ သဒ္ဓါဆေးခန်းမှာ ဆေးကုလို့ရတယ်။ ရပ်ကွက်ထဲမှာ အစိုးရက ဆေးကုပေးတာ တစ်ပတ်ကို နှစ်ကြိမ် ပုံမှန်ရှိပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ ရပ်ကွက်မှာ ပညာသင်တဲ့ကလေးတွေအတွက် အရင်တုန်းက မူလတန်းကျောင်းပဲ ရှိတယ်။ မူလတန်းကနေ အခုက အလယ်တန်းကျောင်းဖြစ်သွားပြီ။ အလယ်တန်းကနေ အထက်တန်း​ကျောင်း ဖြစ်ဖို့အတွက် ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်က ကျောင်းတစ်ကျောင်းဆောက်ပေးမယ်လို့ ပြောထားပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့က မြေ​နေရာမပေးနိုင်သေးလို့ပါ။ မြေ​နေရာပေးလိုက်တာနဲ့ အစိုးရအဖွဲ့က ဆောက်ပေးမှာပါ။ စာမေးပွဲဖြေရင်တော့ သက္ကယ်ပြင်ကျောင်းမှာ သွားဖြေရပါတယ်။

အခု ကျွန်တော်တို့ဘက်မှာ တစ်ခုခုလေလံကျတယ်ဆိုရင် မွတ်ဆလင်လည်း အစိုးရအဖွဲ့ဆီကနေ လေလံသွားဆွဲလို့ရတယ်။ တိုင်းရင်းသားတွေနဲ့ ပူးပေါင်းပြီး လေလံသွားဆွဲကြတာပါ။ ရတဲ့သူရတယ်။ စီးပွားရေးသမား ကုန်သည်တွေကလည်း ရန်ကုန်ကနေ ပစ္စည်းမှာပြီး ရောင်းနေကြတာရှိတယ်။ တချို့ သူတွေက တိုင်းရင်းသားတွေအိမ်မှာ ဆေးသုတ်၊ ပန်းရန်၊ လက်သမား အကုန်လုပ်နေကြတယ်။ သဟဇာတဖြစ်နေကြပါပြီ။ အခုက လုံးဝပြဿနာမရှိဘူး။ ဆေးရုံကြီးကိုလည်း ဆေးသွားကုလို့ရတယ်။ ကျွန်တော်တို့ မွတ်ဆလင်လူမျိုးမှာ ဗလီ ငါးကြိမ်တက်ရတယ်။ ငါးကြိမ်လုံး ပုံမှန်တက်နေတာပါ။

moi

တစ်နည်းအားဖြင့် ကြည့်မယ်ဆိုရင် နယ်သာလန်နိုင်ငံမှာရှိတဲ့ ICJ တရားရုံးကို မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားပြုတဲ့ ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ရောက်ရှိနေခြင်းဟာ မြန်မာအစိုးရရဲ့ တရားဝင်မှုကို ပြသနေတာပဲဖြစ်ပါတယ်
တစ်နည်းအားဖြင့် ကြည့်မယ်ဆိုရင် နယ်သာလန်နိုင်ငံမှာရှိတဲ့ ICJ တရားရုံးကို မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားပြုတဲ့ ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ရောက်ရှိနေခြင်းဟာ မြန်မာအစိုးရရဲ့ တရားဝင်မှုကို ပြသနေတာပဲဖြစ်ပါတယ်

ဒေါက်တာနိုင်ဆွေဦး

ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံနှင့် မြန်မာနိုင်ငံတို့၏အမှုနှင့်ပတ်သက်ပြီး ကြားနာပွဲကို ဇန်နဝါရီ ၁၂ ရက်မှ ၂၉ ရက်အထိ နယ်သာလန်နိုင်ငံသည်ဟိတ်ဂ်မြို့ရှိ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံးတွင် ပြုလုပ်လျက်ရှိသည်။

အဆိုပါကြားနာပွဲနှင့်စပ်လျဉ်း၍ မြန်မာနိုင်ငံ မဟာဗျူဟာနှင့် နိုင်ငံတကာလေ့လာရေးအဖွဲ့ ဝါရင့်အကြံပေးအဖွဲ့ဝင်၊ သေနင်္ဂမဟာဗျူဟာလေ့လာရေးအဖွဲ့တည်ထောင်သူနှင့် အမှုဆောင်ဒါရိုက်တာ၊ မြန်မာ့ပုံရိပ်ဖော်ညွှန်းရေးအဖွဲ့ (Myanmar Narrative Think Tank) ဒါရိုက်တာ ဒေါက်တာနိုင်ဆွေဦး၏ ပြောကြားချက်များကို ဖော်ပြအပ်ပါသည်-

ကျွန်တော့်အနေနဲ့ ပထမဆုံးဆွေးနွေးချင်တာက ကျွန်တော်ဟာ ရခိုင်ပြည်နယ်မှာဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ ဘင်္ဂါလီအရေးအခင်းနဲ့ပတ်သက်ပြီး ၂၀၁၈ ခုနှစ်နဲ့ ၂၀၁၉ ခုနှစ် ကာလတွေမှာ ဘူးသီးတောင်၊ မောင်တောဒေသတွေကို ကိုယ်တိုင်ကွင်းဆင်းသွားရောက်ပြီးတော့ သုတေသနပြုလုပ်ခဲ့သူဖြစ်ပါတယ်။ မြေပြင်အခြေအနေတွေကို လက်တွေ့သိရှိခဲ့သူတစ်ဦးလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါ့အပြင် ကျွန်တော့်အနေနဲ့ ဘင်္ဂါလီတွေကို ပြန်လည်လက်ခံဖို့ ဆွေးနွေးတဲ့နေရာမှာ ကျွန်တော် တို့ Think Tank တွေ အပါအဝင်ပဲဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလိုမျိုး ဆွေးနွေးတဲ့အခါမှာ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံက Think Tank တွေနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံက Think Tankတွေ အကြားပုံမှန်ဆွေးနွေးပွဲ ပြုလုပ်ရာမှာလည်း ကျွန်တော့်အနေနဲ့ ပုံမှန်ပါဝင်ဆွေးနွေးခဲ့တာ ၂၀၁၈၊ ၂၀၁၉ နှစ်ကတည်းကဖြစ်ပါတယ်။

လက်ရှိဖြစ်ပွားနေတဲ့ ICJ မှာ တရားစွဲဆိုခံရတဲ့ အခြေအနေနဲ့ပတ်သက်ပြီး အကျဉ်းမျှ ဆွေးနွေးလို ပါတယ်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၁၁ ရက်မှာ အာဖရိကတိုက်အနောက်ပိုင်းမှာရှိတဲ့ ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံကနေ အစ္စလာမ်မစ် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့ (OIC) ရဲ့ ထောက်ခံမှုနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံကို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ တရားရုံး (ICJ) မှာ စတင်တရားစွဲဆိုခဲ့တာပဲ ဖြစ်ပါ တယ်။

ဂမ်ဘီယာက မြန်မာနိုင်ငံကို စွဲဆိုသွားတဲ့အမှုမှာ သူတို့ရဲ့စွပ်စွဲချက်ကတော့ ၁၉၄၈ ခုနှစ် လူမျိုးသုဉ်းသတ်ဖြတ်မှုတားဆီးရေးနှင့် အပြစ်ပေးရေးဆိုင်ရာ သဘောတူညီချက် (Genocide Convention) ကို ချိုးဖောက်တယ်ဆိုပြီး မတရားစွပ်စွဲပြီး ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံကို တရားစွဲဆိုခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

အဓိက အချက်ကတော့ ၂၀၁၆ ခုနှစ်နဲ့ ၂၀၁၇ ခုနှစ် ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းမှာဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ ဖြစ်စဉ်တွေနဲ့ပတ်သက်ပြီး ဒီအကြောင်းအရာတွေကိုအခြေခံပြီး မတရားစွပ်စွဲပြီး တရားစွဲဆိုခဲ့ခြင်းဖြစ် တယ်ဆိုတာကို တွေ့ရမှာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ကျွန်တော်တို့ ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံကိုကြည့်မယ်ဆိုရင် ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံဟာ မြန်မာနိုင်ငံနဲ့ မိုင်ပေါင်းထောင်ချီဝေးတဲ့ အာဖရိကတိုက်ရဲ့ အနောက်ပိုင်းမှာတည်ရှိတဲ့ နိုင်ငံငယ်လေးတစ်နိုင်ငံပဲဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့မြန်မာနိုင်ငံက ကြည့်မယ်ဆိုရင်လည်း ဂမ်ဘီယာမှာ မြန်မာနိုင်ငံကို တရားစွဲဆိုဖို့အတွက် ဥပဒေအကြောင်းအရ တာဝန်မရှိပါဘူး။ ဂမ်ဘီယာက OIC ရဲ့ Proxy သက်သက်သာဖြစ်ပါတယ်။ နောက်တစ်ခုက ဂမ်ဘီယာနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံ နှစ်နိုင်ငံကြားထဲမှာ အငြင်းပွားမှုလည်း ဘာမှမရှိနေပါဘူး။ သူတို့ဖြစ်ပွားတယ်လို့ စွပ်စွဲခဲ့တဲ့နေရာက ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံအတွင်းမှာရှိတာ မဟုတ်သလိုဘဲ ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံသားတွေအပေါ်မှာလည်း သက်ရောက်မှုတစ်စုံတစ်ရာမရှိဘူးဆိုတာ တွေ့ရမှာဖြစ်ပါတယ်။ ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံရဲ့ စွပ်စွဲချက်တွေဟာ တစ်ဖက်သတ်သာဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရမှာဖြစ်ပါတယ်။

ဒါပေမယ့်လည်း ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဇန်နဝါရီလမှာ ICJ က ကြားဖြတ်အမိန့် (Provisional Measures) ကို ချမှတ်ခဲ့ပြီး ခြောက်လတစ်ကြိမ် အစီရင်ခံစာတင်ပြရန်ဆိုပြီး လုပ်ဆောင်ခဲ့တာ တွေ့ရမှာဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာအနေနဲ့ကလည်း မိမိတို့အနေနဲ့ ကမ္ဘာ့မိသားစုအဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံပီသစွာနဲ့ အစီရင်ခံစာတွေကို ပုံမှန်တင်ပြခဲ့တာရှိပါတယ်။ ဒါပေမယ့် တစ်ဖက်ကလည်း ဂမ်ဘီယာအပါအဝင် တခြားနိုင်ငံတွေအနေနဲ့ ဒါက လုံလောက်မှုမရှိဘူးလို့ ဝေဖန်တာတွေတွေ့ရမှာဖြစ်ပါတယ်။ မည်သို့ပင်ဆိုစေကာမူ မြန်မာနိုင်ငံအနေနဲ့ကတော့ မိမိတို့လုပ်ဆောင်ရမယ့်တာဝန်တွေကို ကျေပွန်အောင်ထမ်းဆောင်ခဲ့တယ်ဆိုတာ တွေ့ရမှာဖြစ်ပါတယ်။

ဆက်ပြီးတော့ ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇူလိုင်လမှာ တရားရုံးကနေ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ကန့်ကွက်ချက်တွေကိုပယ်ချပြီး သူတို့မှာ စီရင်ပိုင်ခွင့်ရှိတယ်ဆိုပြီး အတည်ပြုခဲ့ကြောင်း တွေ့ရမှာဖြစ်ပါတယ်။ ဂမ်ဘီယာအပြင် ကနေဒါ၊ ဒိန်းမတ်၊ ပြင်သစ်၊ ဂျာမနီစတဲ့ နိုင်ငံ ၁၁ နိုင်ငံက Article 63 အရ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခွင့်ရရှိခဲ့တယ်ဆိုတာ တွေ့ရမှာဖြစ်ပါတယ်။

လက်ရှိအခြေအနေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဆက်လက်ဆွေးနွေးမှာဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအမှုဟာ လက်ရှိအခြေအနေမှာ အကြောင်းအရာစစ်ဆေးမှုအခြေအနေကိုရောက်ရှိနေပြီး နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန (၂) ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးကိုကိုလှိုင်ဦးဆောင်တဲ့ ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့က မြန်မာနိုင်ငံရဲ့အေးဂျင့်အနေနဲ့ နယ်သာလန်နိုင်ငံသည် ဟိတ်ဂ်မြို့ရှိ ICJ ကို ရောက်ရှိနေပြီးတော့ မြန်မာနိုင်ငံနဲ့ပတ်သက်ပြီး ခုခံချေပနေတာကိုတွေ့ရမှာပဲဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ICJ မှာ ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့အမှုတွေဟာ အချိန်တိုအတွင်း ပြီးပြတ်သွားတာမဟုတ်ဘဲ နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာမြင့်လေ့ရှိတယ်ဆိုတာ သတိထားရမှာဖြစ်ပါတယ်။

တစ်နည်းအားဖြင့် ကြည့်မယ်ဆိုရင် နယ်သာလန်နိုင်ငံမှာရှိတဲ့ ICJ တရားရုံးကို မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားပြုတဲ့ ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ရောက်ရှိနေခြင်းဟာ မြန်မာအစိုးရရဲ့ တရားဝင်မှုကို ပြသနေတာပဲဖြစ်ပါတယ်။

moi

အစီရင်ခံစာတွေရှာတယ်၊ သန်းခေါင်စာရင်းတွေရှာတယ်၊ နောက် Report တွေရှာတယ်၊ တရားရေးစီရင်ချက်တွေမှာပါတဲ့ အထောက်အထားတွေရှာတယ်။ အဲဒီ Instruction အကုန်လုံးထဲမှာ သူရှာတဲ့အခါမှာ ဘာပြောသလဲဆိုတော့ သူတို့သိမ်းပိုက်အုပ်ချုပ်ထားခဲ့တဲ့ ရခိုင်မှာ နှစ်ပေါင်း ၁၂၂ နှစ် ရှိခဲ့တဲ့ အထဲမှာ၊ အဲဒီအထောက်အထားတွေထဲမှာ ရိုဟင်ဂျာဆိုတဲ့ စကားလုံးမတွေ့ဘူးလို့ရေးထားပါတယ်။ ဒီလူကဘယ်သူလဲဆိုရင် Derek Tonkin ဆိုတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ပါ။ သူကလည်း ရိုဟင်ဂျာဆိုတဲ့ စကားလုံးမတွေ့ဘူးဆိုပြီး အထောက်အထားနဲ့ပတ်သက်ပြီး ပြောထားပါတယ်

မြန်မာသမိုင်းအဖွဲ့ဝင် ဒေါက်တာမြင့်သိန်း

ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံနှင့် မြန်မာနိုင်ငံတို့၏ အမှုနှင့်ပတ်သက်ပြီး ကြားနာပွဲကို ဇန်နဝါရီ ၁၂ ရက်မှ ၂၉ ရက်အထိ နယ်သာလန်နိုင်ငံ သည်ဟိတ်ဂ်မြို့ရှိ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ တရားရုံးတွင် ပြုလုပ်လျက်ရှိသည်။

အဆိုပါ ကြားနာပွဲနှင့်စပ်လျဉ်း၍ အငြိမ်းစားသံအမတ်ကြီး ဦးဝင်းလွင်နှင့် မြန်မာသမိုင်းအဖွဲ့ဝင် ဒေါက်တာမြင့်သိန်းတို့၏ ပြောကြားချက်များကို ဖော်ပြအပ်ပါသည် -

ဦးဝင်းလွင် အငြိမ်းစားသံအမတ်ကြီး

နဂါးမင်းစစ်ဆင်ရေး စတင်ဖြစ်စဉ်ကာလတုန်းက ကျွန်တော်က နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနမှာ သက်ဆိုင်ရာဌာနကို ကိုင်တွယ်တဲ့တာဝန်ခံ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီတော့ ပြည်ပကနေ တရားမဝင် ဝင်တဲ့သူတွေများလာတော့ သန်းခေါင်စာရင်း ပြန်စစ်ဆေးမှုလုပ်ကြတယ်။ ဒီလိုလုပ်တဲ့အခါ ပထမဆုံး Pilot Project ဆိုပြီး မင်္ဂလာတောင်ညွန့်မှာထင်တယ်၊ အဲဒီမှာစပြီးလုပ်တယ်၊ အဲဒီကနေ ရခိုင်ပြည်နယ် စစ်တွေအထိသွားပြီးလုပ်တယ်။ အဲဒီလိုလုပ်တဲ့အချိန်မှာ ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲကို အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် ဝင်ရောက်နေကြတဲ့သူတွေက သူတို့ဆီမှာ တရားဝင်မှတ်ပုံတင်လက်မှတ်မရှိတော့ ထွက်ပြေးသွားကြတယ်။

ထွက်ပြေးကြတော့ ပထမဆုံးနိုင်ငံခြားရေးရုံးကိုလာပြီးတိုင်တော့ လူဦးရေ ၈၀၀ လောက်၊ နောင်တဖြည်းဖြည်းများလာပြီး ကြီးကြီးကျယ်ကျယ်ဖြစ်လာတယ်။ ဟိုဘက်ကလည်း သိန်းနဲ့ချီဖြစ်လာတော့ ဟိုဘက်က ဒီဘက်ကို Complain လုပ်တယ်။ နိုင်ငံတော်အစိုးရကလည်း စစ်ဆေးဖို့လုပ်တယ်၊၊ နှစ်ဖက်ညှိနှိုင်းရေး ဟိုဘက်ကအဖွဲ့တွေလာပြီး ဆွေးနွေးတယ်၊ နှစ်ခါသုံးခါ ဆွေးနွေးတယ်၊၊ ဒီဘက်ကလည်း နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဦးဆောင်တဲ့ အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့သွားတယ်၊ အဲဒီလိုပဲလုပ်တယ်၊၊ ဒီကိစ္စကို အတန်တန်ဆွေးနွေးပြီး မြန်မာဘက်အနေနဲ့တို့နိုင်ငံက ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံနဲ့ ရေချင်းမြေချင်း ဆက်စပ်နေတဲ့ နိုင်ငံလည်းဖြစ်တယ်၊ လွတ်လပ်ရေးရခါစ နိုင်ငံဆိုပြီးတို့နိုင်ငံက အိမ်နီးနားချင်းထားတဲ့ မူဝါဒနဲ့အညီ တတ်အားသမျှ လုပ်ပေးမယ်ဆိုပြီး ဒီဟာကိုလူကြီးတွေက ပြန်လည်လက်ခံဖို့၊ ဒီမှာနေခဲ့တဲ့သူမှန်ရင် ပြန်လည်လက်ခံမယ်လို့ ဆုံးဖြတ်ချက်ချလိုက်ပြီးသွားပြီး စေ့စပ်ဆွေးနွေးတယ်။

ပြန်လည်လက်ခံမယ်ပြောတဲ့အခါဖြစ်ပုံက အဲဒီထွက်ပြေးတဲ့ သူတွေကြားမှာ ခုနကပြောသလို သိန်းကျော်ရှိတယ်၊၊ တကယ်တမ်းပြောတဲ့အခါ မြန်မာမှတ်ပုံတင်လက်မှတ် အစစ်အမှန် တကယ်လက်ဝယ်ရှိသူက ၃၀၀၀ ကျော်ပဲရှိတယ်။ ကျန်တဲ့ဟာတွေက သူတို့ထွက်ပြေးတယ်၊ တဲတွေမီးရှို့ခံရ တယ်၊ ပျောက်သွားတယ်၊ ကျန်ရစ်ခဲ့တယ်၊ အဲဒီတော့ မှတ်ပုံတင်လက်မှတ်တွေ ပျောက်ဆုံးသွားတယ်ဆိုပြီး အဲဒီဆင်ခြေတွေပေးကြတယ်။ ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် မြန်မာနိုင်ငံ ရခိုင်ပြည်နယ်မှာနေခဲ့တဲ့သူ အစစ်အမှန်ဆိုရင် လက်ခံမယ်ဆိုပြီး အမျိုးမျိုးလျှော့ပေါ့တယ်။

မှတ်ပုံတင်လက်မှတ် အစစ်ဆိုတာက ၃၀၀၀၊ အစစ်ထဲမှာမှ အစစ်တစ်မျိုး၊ မှတ်ပုံတင်လက်မှတ်ကို ခိုးလုပ်ပေးတာက တစ်မျိုး၊ အိမ်ထောင်စုကတ်ပြား အတုလုပ်ထားတာတစ်မျိုး၊ ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် မြန်မာနိုင်ငံ ရခိုင်ပြည်နယ်ထဲမှာနေခဲ့တဲ့သူ ဟုတ်တယ်၊ မှန်တယ်ဆိုရင်လက်ခံခဲ့တယ်၊၊ အားလုံးပေါင်းတစ်သိန်းနဲ့ သုံးသောင်းလား၊ လေးသောင်းလား၊ အတိအကျတော့ မမှတ်မိတော့ဘူး၊၊ အဲဒီ​လောက် လက်ခံခဲ့တယ်၊ အသိအမှတ်ပြုခဲ့တယ်။ ဒီကမ္ဘာတစ်ခုလုံးမှာ မြန်မာနိုင်ငံက စောစောစီးစီး၊ ခုနစ်ခုမြောက်သော အသိအမှတ်ပြုခဲ့တဲ့ နိုင်ငံဖြစ်ပါတယ်။ အဓိပ္ပာယ်က အိမ်နီးနားချင်းပေါ်လစီကို ကောင်းကောင်းထားချင်တယ်။ ခင်မင်ရင်းနှီးတယ်ဆိုတဲ့ သဘောနဲ့လက်ခံတာ။

ဟိုကလည်း ဒါတွေအားလုံးပြန်ယူပါ၊ ဘာမှပြောမနေနဲ့၊ ပြန်ယူပါဆိုပြီး ဇွတ်ပဲပြန်ပြီးထိုးပေးခဲ့တယ်။ ဒီဘက်ကလည်း လက်ခံမယ်ဆိုတော့ လက်ခံတဲ့အခါမှာလည်း အဆင့်ဆင့်ဖြစ်တယ်၊ ရခိုင်ပြည်နယ်မှာ နေရိုးမှန်ခဲ့ရင် လက်ခံမယ်ဆိုပြီး ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် မျက်စိမှိတ်ပြီးလက်ခံတယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ နှစ်နိုင်ငံအိမ်နီးချင်းဖြစ်တာရယ်၊ ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှုကို အကြောင်းပြုပြီး လက်ခံခဲ့ခြင်းဖြစ်တယ်။ အဲဒီသဘောနဲ့ပါ။

အခုနောက်ဆုံးကိစ္စ။ ဒါက တတိယအကြိမ် မြောက်ဖြစ်တယ်၊ ဒုတိယအကြိမ်မြောက်လည်းရှိတယ်၊ ဒီဟာကပြီးသွားပြီ။ တတိယအကြိမ်မြောက် ဖြစ်တဲ့အခါကျတော့ မြန်မာနိုင်ငံက အိမ်နီးနားချင်း ထုံးစံအတိုင်း ရခိုင်ပြည်နယ်မှာ နေခဲ့တဲ့သူမှန်ခဲ့ရင် လက်ခံမယ်ဆိုပြီး အရင်တုန်းကပြောခဲ့တဲ့အတိုင်း ပြောခဲ့တယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီတစ်ခါမှာ ဟိုဘက်က ဒီလိုမဟုတ်တော့ဘူး၊ ဟိုဘက်ကခေါင်းဆောင်က အရင်တုန်းကသူ မဟုတ်တော့ဘူး၊ ဒီကလက်ခံမယ့်ဟာကို ဟိုအရင်ကပြန်ပြီးပို့လိုက်တယ်၊ ဒီတစ်ခါကျတော့ ပို့တာမဟုတ်တော့ဘူး။ ဒီပြဿနာကို ရိုးရိုးနှစ်နိုင်ငံအကြား ပြဿနာထက် ကမ္ဘာ့ပြဿနာကြီးဖြစ်အောင် Internationalize လုပ်တယ်။

ဒီလို Internationalize လုပ်တော့ ဒီပြဿနာကကမ္ဘာတစ်ခုလုံးက ဝုန်းခနဲချက်ချင်းသိသွားတယ်။ အိုင်တီကို အသုံးပြုလိုက်တယ်။ အိုင်တီကိုသုံးလိုက်တာ မြန်မာနိုင်ငံခံလိုက်ရတယ်။ အိုင်တီကိုအသုံးပြုပြီး ကမ္ဘာ့ပြဿနာလုပ်ချလိုက်တယ်။ ဘယ်သူကလုပ်သလဲဆိုရင် သက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံကလုပ်တာလား၊ သက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံရဲ့ ဘာသာတူအဖွဲ့အစည်းက လုပ်တာလားဆိုတာ ကျွန်တော်တို့မသိဘူး။ ဒီကိစ္စက ဘာမှမဟုတ်ဘူး။ ဒီကိစ္စကသေးသေးလေး၊ ဒီဘက်ကတော့ အရင်တုန်းကအတိုင်း ရိုးရိုးသားသားနဲ့ အရင်တုန်းကအတိုင်းလက်ခံခဲ့တယ်။ အဲဒီမှာပြန်ပြီး ပို့ဖို့ဟာကို ထစ်ငေါ့နေတဲ့အပြင် ကမ္ဘာ့ခုံရုံးမှာ အဲဒီဟာကိုတင်လိုက်တာ။ တင်လိုက်တဲ့အခါမှာလည်း အကြီးအကျယ်နဲ့ ပုဒ်မအကြီးကြီးတွေ တပ်လိုက်တယ်။

အမှန်အတိုင်း ဒီဘက်မှာဖြစ်တဲ့ အရေးအခင်းမှာ ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေကို သတ်တယ်၊ ဒီမှာလိုက်ပြီး ရှင်းလင်းတဲ့ အဖြစ်အပျက်ကလေးပါ။ အခုက ကမ္ဘာမှာနေရာတကာမှာ ကြားနေတယ်မလား၊ အရှေ့အလယ်ပိုင်းမှာဖြစ်နေတဲ့ သတ်ဖြတ်နေတာတွေ၊ ဗုံးချတာတွေနဲ့စာရင် ဒီဟာကသေးသေးလေးပါ။ ဘာမှမဆိုင်ဘူး။

နိုင်ငံရေးအားဖြင့် နိုင်အောင် ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံကို သတ်တာ၊ အုပ်ချုပ်နေတဲ့ အစိုးရကိုသတ်တာ၊ နိုင်ငံတော်ကိုသတ်တာ၊၊ ဒီလိုလုပ်လိုက်တဲ့ဟာ တစ်သက်လုံးကြိုက်ကြိုက်၊ မကြိုက်ကြိုက် အတူတူပေါင်းသင်းနေထိုင်သွားရမယ့် နှစ်နိုင်ငံချစ်ကြည်ရေးလည်းပျက်သွားတယ်၊၊ တကယ်ဖြစ်နေတဲ့ နိုင်ငံကတရားစွဲရေးမဟုတ်ဘဲ ဘာမှမဆိုင်တဲ့၊ မြန်မာနိုင်ငံနဲ့ ဘာမှလည်းရန်မဖြစ်တဲ့၊ မသိတဲ့နိုင်ငံကနေ ကမ္ဘာ့ခုံရုံးကို သွားတင်ပြီးဖြစ်တယ်။ အဲဒီဟာက မှန်သလား၊ မှားသလား၊ သင့်သလား၊ မသင့်သလားဆိုတာ စဉ်းစားကြပါ။

သက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံက မစွပ်စွဲဘဲ ဟိုကနေလှမ်းပြီးစွပ်စွဲတယ်၊ တမင်တကာ ဒါကိုလုပ်ကြံတာ၊ ဖန်တီးတယ်ဆိုတာကို နားလည်ဖို့လိုတယ်။ ဒီဟာဘယ်သူနဲ့၊ ပေါ်လစီတွေနဲ့မဆိုင်ဘူး၊၊ ရိုးရိုးတန်းတန်း ပြောခြင်းဖြစ်တယ်။ ဖြစ်သင့်တာက သူခံရရင် သူကပြန်ပြီးလုပ်ရမှာပါ။ သူကမလုပ်ဘဲ ဘာမှမဆိုင်တဲ့ ဘေးကလူကလုပ်တယ်။ မဆိုင်တာဆို ဟိုးအဝေးကြီးကပါ။ အဲဒီတော့ ရှေ့ကနဲ့ အခုနဲ့က ဘာကွာသလဲဆိုရင် အခုလိုဖြစ်သွားတော့ တစ်သက်လုံး ကြိုက်ကြိုက်၊ မကြိုက်ကြိုက် လက်တွဲပြီး အိမ်နီးနားချင်း၊ ရေချင်းမြေချင်းဆက်စပ်နေတဲ့ နိုင်ငံနှစ်ခုလက်တွဲပြီး ပူးပေါင်းရမယ်။ အခုလို ကမ္ဘာကြီး ဖြစ်ပျက်နေကြတဲ့အချိန် လက်တွဲလုပ်ရမှာကို ကမ္ဘာ့အဖွဲ့အစည်းတစ်ရပ်က အဲဒီဟာကို အားမပေးဘဲ နှစ်နိုင်ငံပိုပြီးတော့ ဝေးအောင်လုပ်လိုက်တယ်လို့ မြင်ပါတယ်။ ရိုးရိုးအနေနဲ့မြင်တာပါ။ ဘယ်သူ့ကြောင့်မှ မဟုတ်ပါဘူး။ ကမ္ဘာမှာပြဿနာတွေအများကြီးပါ။ အိမ်နီးနားချင်းပေါင်းလုပ်ရမယ့် အရာတွေလည်း အများကြီးပါ။ အဲဒါကိုတစ်ယောက်မျက်နှာ တစ်ယောက်မကြည့်ချင်အောင် လုပ်တဲ့အနေအထားလို့ မြင်မိပါတယ်။

ဒေါက်တာမြင့်သိန်း မြန်မာသမိုင်းအဖွဲ့ဝင်

ရိုဟင်ဂျာဆိုတဲ့ လူမျိုးကတကယ်တော့ ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံမှာ ဒီလူမျိုးမရှိပါဘူး၊၊ ရခိုင်ရာဇဝင်မှာလည်း ဒီလူမျိုးအကြောင်း ရေးထားတာမရှိဘူး၊ မြန်မာရာဇဝင်မှာလည်း ဒီလူမျိုးအကြောင်း ရေးထား တာမရှိဘူး၊၊ မြန်မာ့ရာဇဝင်ရဲ့ အစောပိုင်းကာလမှာ လူမျိုးတစ်ရာ့တစ်ပါးအကြောင်းရေးထားတဲ့ စာတမ်းပေါင်း ခြောက်စောင်လောက်ရှိတယ်၊ ဒီခြောက်စောင်လောက်ထဲမှာလည်း ဒီရိုဟင်ဂျာဆိုတဲ့ လူမျိုးအကြောင်းမပါပါဘူး။ ဒါဆိုရင် ဒီကိစ္စဘယ်လိုစပြီးဖြစ်လာလဲဆိုတော့ အရင်က သူတို့ကိုခေါ်တာက ရခိုင်မွတ်ဆလင်လို့ခေါ်တယ်၊ နောက်တစ်မျိုး ဘင်္ဂါလီလို့ခေါ်တယ်၊ နောက်တစ်မျိုး စစ်တကောင်းသားလို့ ခေါ်တယ်၊ တစ်ခါတစ်ခါခေါ်တောဆိုတဲ့ အခေါ်အဝေါ်လည်းရှိတယ်၊၊ ခေါ်တောဆိုတဲ့ အခေါ်အဝေါ်ဆိုရင် ၁၉၈၀ ကျော်လောက်အထိအောင် မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ်မှာ ဒီနာမည်ကခေါ်နေဆဲပါ။ ဒီစကားလုံးက အဲဒီကာလတွေထဲမှာ မပေါ်သေးပါဘူး။ အင်္ဂလိပ်အထောက်အထားတွေရှိတယ်။

ကိုလိုနီခေတ်ကရေးတဲ့ အထောက်အထားတွေ၊ ခေတ်ပြိုင်အထောက်အထားတွေမှာလည်း ဒီနာမည်က မပါသေးပါဘူး။ ၁၈၇၂ ခုနှစ်မှာ အင်္ဂလိပ်တွေက မြန်မာနိုင်ငံကို ပထမဦးဆုံးစပြီး‌ အောက်မြန်မာနိုင်ငံ ရခိုင်ဘက်မှာ သန်းခေါင်စာရင်းစကောက်တယ်၊၊ သန်းခေါင်စာရင်းစကောက်တာကနေပြီးတော့ နောက်ပိုင်း ၁၈၈၁ ခုနှစ်မှာ သန်းခေါင်စာရင်း တစ်ခါထပ်ကောက်တယ်၊၊ နောက်ပိုင်း ၁၈၈၁ ခုနှစ်ကနေ ဆယ်နှစ်တစ်ခါ၊ ဆယ်နှစ်တစ်ခါ ကောက်သွားတဲ့ သန်းခေါင်စာရင်းမှာ ၁၈၉၁၊ ၁၉၀၁၊ ၁၉၁၁၊ ၁၉၂၁၊ ၁၉၃၁၊ ၁၉၄၁ အထိ သူတို့ကောက်တဲ့ သန်းခေါင်စာရင်းထဲမှာ လူမျိုးပါတယ်၊ လူဦးရေပါတယ်၊ ကျား၊ မ ခွဲတယ်၊ အသက်အရွယ်ခွဲတယ်၊ အဲဒီလိုခွဲတဲ့အခါမှာ တိတိကျကျ ဒီရခိုင်ပြည်နယ် သန်းခေါင်စာရင်း ကောက်တဲ့အထဲမှာ သူတို့သုံးတဲ့အသုံးအနှုန်းတွေမှာ ဘာလူမျိုးတွေတွေ့သလဲဆိုရင် ဘင်္ဂါလီနဲ့ စစ်တကောင်းသားဆိုပြီး ရေးထားပါတယ်။ နောက်‌တစ်ခါ ဟိန္ဒူစတန်ဆိုပြီး ရေးထားတယ်၊၊ ဒီအင်္ဂလိပ်ဆိုတဲ့လူက သန်းခေါင်စာရင်းမှာ တိတိကျကျလူဦးရေ အဝင်အထွက်ဘယ်လောက်ဝင်တယ်၊ ဘယ်လောက် ထွက်တယ် ဒီလိုသွားတာတောင်မှပဲ သူတို့ရဲ့စကားလုံးက ဒုတိယကမ္ဘာစစ်မတိုင်ခင်အထိအောင် ဒီနာမည်မပေါ်သေးပါဘူး။ ဒီနာမည်ပေါ်တာက တော်တော်လေးကို နောက်ကျတယ်ဆိုတဲ့ သဘောပါပဲ။ နောက်တစ်ခါ ဒါနဲ့ပတ်သက်ပြီးတော့ သေချာလေ့လာထားတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်က ဘာရေးထားသလဲဆိုရင် အဲဒီလူကတစ်ချိန်တုန်းက ထိုင်းနိုင်ငံရယ်၊ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံရယ်၊ လာအိုနိုင်ငံရယ်မှာ ဗြိတိသျှသံအမတ်ကြီးအဖြစ်လုပ်ခဲ့ဖူးတဲ့လူ၊ ဒီလူကဒီလူမျိုးနဲ့ပတ်သက်ပြီးတော့ လေ့လာတဲ့အခါမှာ အိန္ဒိယနိုင်ငံမှာရှိတဲ့ သူတို့ရဲ့ဗြိတိသျှကိုလိုနီ ခေတ်တုန်းက အထောက်အထားတွေအကုန်လုံးကို သွားပြီးတော့ရှာတယ်။

အဲဒီလိုရှာတဲ့အခါမှာ အစီရင်ခံစာတွေရှာတယ်၊ သန်းခေါင်စာရင်းတွေရှာတယ်၊ နောက် Report တွေ ရှာတယ်၊ တရားရေးစီရင်ချက်တွေမှာပါတဲ့ အထောက်အထားတွေရှာတယ်။ အဲဒီ Instruction အကုန်လုံး ထဲမှာ သူရှာတဲ့အခါမှာ ဘာပြောသလဲဆိုတော့ သူတို့သိမ်းပိုက်အုပ်ချုပ်ထားခဲ့တဲ့ ရခိုင်မှာ နှစ်ပေါင်း ၁၂၂ နှစ် ရှိခဲ့တဲ့အထဲမှာ အဲဒီအထောက်အထားတွေထဲမှာ ရိုဟင်ဂျာဆိုတဲ့ စကားလုံးမတွေ့ဘူးလို့ ရေးထားပါတယ်။ ဒီလူက ဘယ်သူလဲဆိုရင် Derek Tonkin ဆိုတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ပါ။ သူကလည်း ရိုဟင်ဂျာဆိုတဲ့ စကား လုံးမတွေ့ဘူးဆိုပြီး အထောက်အထားနဲ့ပတ်သက်ပြီး ပြောထားပါတယ်။

နောက်ဒီလိုပဲ ရခိုင်နဲ့ပတ်သက်ပြီးတော့ အလွန်ထင်ရှားတဲ့ သုတေသီတစ်ဦးဖြစ်တဲ့ ယက်လိုင်ဒါဆိုတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးက ဒီစကားလုံးက ၁၉၅၀ ပတ်ဝန်းကျင်လောက်မှ ရေပန်းစားပြီးပေါ်ပေါက်လာတဲ့ စကားလုံး ဖြစ်တယ်ဆိုပြီးတော့ Oxford ကထုတ်တဲ့ အာရှဆိုင်ရာထဲမှာ Encyclopedia ရေးထားတာတွေ့ရပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့က ဒီလူမျိုးဟာ အသစ်တီထွင်တဲ့ လူမျိုးဆိုတဲ့ သဘောမျိုးဆိုတာ မှန်းဆလို့ရပါတယ်။

နောက်တစ်ချက်က ဘာလဲဆိုရင် ဒီလူမျိုးဘယ်တုန်းက ပေါ်ပေါက်လာသလဲဆိုရင် ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်ပြီးတဲ့နောက်ပိုင်းကျမှ ဒီနာမည်စပေါ်တာပါ၊၊ ဒါတောင်မှပဲ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ပြီးတဲ့ နောက်ပိုင်း ဒီလူမျိုးပေါ်ပေါက်လာဖို့ အခြေခံအကြောင်းရင်းအစက ဘာကြောင့်လဲဆိုတဲ့အခါ ကျွန်တော်တို့ ၁၉၄၇ ခုနှစ်မှာ အိန္ဒိယနိုင်ငံမှာ မွတ်ဆလင်တွေက ခွဲထွက်ဖို့ကြိုးစားကြတယ်။ ကြိုးစားတဲ့အခါကျတော့ ပါကစ္စတန်နိုင်ငံဆိုပြီး သီးခြားခွဲထွက်ဖို့ လုပ်တဲ့အခါမှာ ဘူးသီးတောင်၊ မောင်တောမှာရှိတဲ့ မွတ်ဆလင်တွေ က အကယ်၍သာ ပါကစ္စတန်ကို ခွဲထွက်ဖို့လုပ်ခဲ့မယ်ဆိုရင် အဲဒီနိုင်ငံထဲမှာ သူတို့ပေါင်းပါရစေပြီးတော့ အဲဒီပါကစ္စတန်ခွဲထွက်ရေး ခေါင်းဆောင်ဖြစ်တဲ့ အိန္ဒိယက အလီဂျင်းနားဆိုတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဆီကိုသွားပြီး တောင်းဆိုပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အလီဂျင်းနားကလက်မခံပါဘူး၊၊ အဲဒါနဲ့ပတ်သက်ပြီးတော့ ၁၉၄၇ ခုနှစ် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းရှိခဲ့စဉ်မှာ အောင်ဆန်း-အက်တလီစာချုပ်ချုပ်ဖို့အတွက် လန်ဒန်ကိုသွားတဲ့အခါမှာ အိန္ဒိယကို သူခဏဝင်တယ်၊၊ ဝင်တဲ့အခါမှာ အိန္ဒိယဝင်ပြီးတော့ အလီဂျင်းနားနဲ့ မွတ်ဆလင်ခွဲထွက် ရေးခေါင်းဆောင်နဲ့ သွားတွေ့ပါတယ်။ တွေ့တဲ့အခါ ဒီကိစ္စပြောတဲ့အခါ ဗိုလ်ချုပ် ဒီကိစ္စနဲ့ပတ်သက်ပြီးတော့ စိတ်ချပါ၊ ကျွန်တော်တို့ သူတစ်ပါးနိုင်ငံဒေသနဲ့ ပေါင်းဖို့ဘယ်တော့မှဆန္ဒမရှိဘူး၊ အဲဒီထဲကခွဲထွက်ဖို့ ကြိုးစားတဲ့သူတွေကိုအားလုံးကို ဆန့်ကျင်တယ်။ ဗိုလ်ချုပ်ဒါနဲ့ပတ်သက်ပြီး ပူစရာမလိုဘူးလို့ သူက ပြောလိုက်ပါတယ်။ အဲဒီလိုသွားပြီးတော့ ပေါင်းဖို့ကြိုးစားတဲ့ ဘူးသီးတောင်၊ မောင်တောမှာရှိတဲ့ မွတ်ဆလင်အဖွဲ့တွေက နောက်ဆုံးတော့ သူတို့ဒါနဲ့ပတ်သက်ပြီးတော့ ဘယ်လိုလုပ်ရင် ကောင်းမလဲ ဆိုပြီး ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ပြီးတဲ့အခါမှာ မြန်မာပြည်ထဲမှာ သီးခြားတောင်းဆိုလို့ရမယ့် အနေအထားမျိုးကို စဉ်းစားလာကြပါတယ်။

အဲဒီမှာ ပြဿနာက ဘာဖြစ်လာသလဲဆိုတဲ့အခါ ၁၉၄၈ ခုနှစ် ကျွန်တော်တို့ လွတ်လပ်ရေးရတဲ့အခါမှာ ရခိုင်မှာရှိနေတဲ့ ရခိုင်တိုင်းရင်းသားခေါင်းဆောင်တွေကနေပြီးတော့ သီးခြားပြည်နယ်အဖြစ်နဲ့ လွတ်လပ်တဲ့ဒေသအဖြစ် တောင်းဆိုမှုစလုပ်ပါတယ်။ လုပ်လာတော့ ဘင်္ဂါလီတွေက ဘာစဉ်းစားလဲဆို‌တော့ အကယ်၍သာ ရခိုင်ကို သီးခြားပြည်နယ် သီးခြားလွတ်လပ်မှုပေးလိုက်မယ်ဆိုရင် သူတို့အပေါ်မှာ ပိုပြီး ဖိနှိပ်မှုတွေ များလာမှာဖြစ်တဲ့အတွက်ကြောင့် ငါတို့လည်း သီးခြားကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့် တောင်းမယ်ဆိုပြီး စပြီးကြံစည်လာတယ်။ သူတို့က ဘယ်လိုလုပ်ရင် ကောင်းမလဲဆိုပြီးတော့ စပြီးစဉ်းစားလာကြတယ်။

အဲဒီစဉ်းစားတဲ့ အထဲမှာ တစ်ချက်က ၁၉၄၈ ခုနှစ်လောက်က မူဂျာဟစ်ခေါင်းဆောင်ကနေပြီးတော့ သူတို့လူမျိုးတွေနဲ့ပတ်သက်ပြီးတော့ တောင်းဆိုမှုစလုပ်လာတယ်၊၊ လုပ်လာတဲ့အခါမှာ အဲဒီမွတ်ဆလင် လွတ်မြောက်ရေးခေါင်းဆောင်က မွတ်ဆလင်ညီလာခံမှာ သူကဘာတောင်းဆိုသလဲဆိုတော့ သူတို့ကို ရခိုင်မွတ်ဆလင်အဖြစ်နဲ့ ပြည်နယ်ပေးဖို့ စတောင်းလာတယ်၊၊ နောက်တစ်ခါ ၁၉၅၁ ခုနှစ်မှာထင်တယ်၊ မောင်တောမှာရှိနေတဲ့ အလယ်သံကျော်ရွာမှာ မွတ်ဆလင်ညီလာခံ လုပ်တဲ့အခါမှာလည်း ဘင်္ဂါလီတွေကို သီးခြားပြည်နယ်ပေးဖို့ တောင်းဆိုလာတယ်၊၊ တောင်းလာတဲ့အခါမှာလည်း ရိုဟင်ဂျာဆိုတဲ့ စကားလုံးမပါသေးဘူး၊၊ သူတို့ကို သီးခြားပြည်နယ်ပေးပါ၊ သူတို့ကို သီးခြားဆောင်ရွက်ဖို့အတွက် ရခိုင်မွတ်ဆလင်ဆိုပြီး နာမည်ခေါ်ခွင့်ပေးပါဆိုပြီးပဲ တောင်းတာပဲလုပ်ကြတာ။

ရခိုင်မွတ်ဆလင်ဆိုတဲ့ အခေါ်အဝေါ်ကို ရခိုင်တိုင်းရင်းသားတွေက မကြိုက်ကြဘူး၊၊ ဘာလို့လဲ ဆိုတော့ သူတို့ ရခိုင်တိုင်းရင်းသားထဲမှာ မွတ်ဆလင်မရှိဘူး၊ ဒါကြောင့်မို့ သူကအဲဒီနေရာမှာတင် လက်မခံဘူးဖြစ်ကြတာ။ ကျွန်တော်တို့က အဲဒီအချိန်တုန်းကခေါ်ကြတာက စစ်တကောင်းသားတို့၊ ဘင်္ဂါလီတို့၊ ရခိုင်မွတ်ဆလင်တို့၊ ခေါ်တောတို့ ခေါ်ကြတဲ့အထဲမှာ သူတို့ကြိုက်တာ ရခိုင်မွတ်ဆလင်ဆိုတဲ့ ဒီနာမည်ကို ကြိုက်တာ၊ ဒါပေမယ့်ရခိုင်တိုင်းရင်းသားတွေက လက်မခံဘူး၊ ဒါကြောင့် နာမည်အသစ်တစ်ခု စဉ်းစားလာကြတယ်။

စဉ်းစားတဲ့အခါမှာ ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်လောက်မှာ ဒီနာမည်စပြီးတော့ တွင်တွင်ကျယ်ကျယ် စဖြစ်လာပြီ၊ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ ၁၉၄၈ ခုနှစ်ကျော်ကျော်လောက်မှာ ပထမဆုံးစပြီးတော့ ရွင့်ကျဆိုတဲ့ စကားလုံးစသုံးလာတယ်၊၊ တစ်နေရာကနေလွင့်လာတဲ့ ဒုက္ခသည်တွေကိုပြောတာ၊၊ နောက်ပိုင်းလွှတ်တော်ထဲမှာတက်လာတဲ့ အဗ္ဗဒူဂဖားဆိုတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်က ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ် ပတ်ဝန်းကျင်လောက်မှာ လွှတ်တော်ထဲမှာ ပြောလာတယ်။ သူတို့လူမျိုးတွေကို ရိုဟင်ဂျာဆိုတဲ့ စကားလုံးသုံးလာတယ်၊ ဒီလိုသုံးလာတာနဲ့ အတူတူပဲ တစ်ချိန်တည်းမှာပဲ ဂါးဒီးယန်း သတင်းစာမှာ သူက အကျယ်တဝင့် ရိုဟင်ဂျာသမိုင်းဆိုတဲ့ သဘောမျိုးနဲ့ သူကဆောင်းပါးတစ်စောင်ရေးတယ်။ အဲဒီဆောင်းပါးကို အဗ္ဗဒူဂဖားတာက ဆူဒေတန်မွတ်ဆလင်ဆိုပြီး သူကရေးတာ၊ ရေးတော့ ၁၉၅၁ ခုနှစ်လောက်မှာ ဂါးဒီးယန်းသတင်းစာမှာ ပါလာပြီးတော့ ၁၉၆၀ ပြည့်နှစ် မေလလောက်ကျတော့ အမ်အေတဟီဘသာဆိုပြီးတော့ နောက်တစ်ယောက်က‌ရေးတယ်၊ ဒီလိုပဲ ရိုဝန်းညှာဆိုပြီးတော့ အဲဒီမှာလည်း ရိုဟင်ဂျာမဟုတ်သေးဘူး၊ ရိုဝန်းညှာဆိုတဲ့ လူမျိုးဘယ်လိုပေါ်ပေါက်လာတယ်ဆိုတာ ဂါးဒီးယန်း သတင်းစာမှာ တစ်ခါရေးတယ်။

တစ်နည်းအားဖြင့် ၁၉၅၀ ကျော်လောက်မှ ဒီနာမည်က ထင်ထင်ရှားရှား စတင်ဖန်တီးလာတာ။ ဒီဟာဆိုရင် တိုင်းရင်းသားမဟုတ်တာ သေချာသွားပြီ၊ ဒီလူမျိုးဟာနောက်မှ တမင်တကာဖန်တီးယူတဲ့ လူမျိုးဖြစ်တယ်ဆိုတာလည်း သေချာသွားပြီ။ ၁၉၅၃ ခုနှစ် စစ်တွေမှာ သန်းခေါင်စာရင်းကောက်တဲ့ အချိန်မှာ စစ်တကောင်းဘက်ကနေပြီးတော့ ဝင်လာတဲ့သူတွေကို ဘူးသီးတောင်-မောင်တောကလူတွေက အကုန်လုံးလက်ခံတယ်။ လာခိုင်းပြီးတော့ သန်းခေါင်စာရင်းထဲမှာ အတင်းထည့်ကြတယ်၊ ထည့်တဲ့အခါ လူမျိုးဆိုတဲ့နေရာမှာ တချို့က ရခိုင်မွတ်ဆလင်ဆိုပြီးထည့်တယ်၊ တချို့က ရိုဟင်ဂျာဆိုတာ ထည့်တယ်။

ဒါကြောင့်မို့ ကျွန်တော်တို့က သူတို့သုံးတဲ့စကားလုံးက ဒီအနောက်တိုင်းမှာရှိတဲ့ သုတေသီ ပညာရှင်တွေပြောသလို ၁၉၅၀ ပတ်ဝန်းကျင် လောက်မှ စပြီးတော့ပေါ်ပေါက်လာခဲ့တာ လူမျိုးနာမည်အတုတစ်ခုဖြစ်တယ်ဆိုတာ မှန်းလို့ရတယ်။ တမင်တကာလုပ်ပြီး နိုင်ငံရေးအရ တမင်တကာ ဖန်တီးပြီး ရယူတယ်ဆိုတာကို မှန်းဆလို့ရတယ်။

moi

ဒီဖိုရမ်ကနေ လူငယ်တိုင်းရဲ့ ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေး၊ စီးပွားရေးနဲ့ လူမှုရေးကဏ္ဍတွေမှာ ပိုမိုမြင့်မားတိုးတက်အောင် အကောင်အထည်ဖော်ပြီး အမှန်တကယ်တည်ငြိမ်အေးချမ်းသော၊ တရားမျှတပြီးလွတ်လပ်သော နိုင်ငံတော်ကြီးဖြစ်ပါစေလို့ ယုံကြည်မျှော်လင့်ပါတယ်

လူငယ်ငြိမ်းချမ်းရေးဖိုရမ် ၂၀၂၆ ကို နေပြည်တော်ရှိ မြန်မာအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကွန်ဗင်းရှင်းဗဟိုဌာန - ၁ (MICC I) ၌ သုံးရက်တာကျင်းပခဲ့ပြီး ဖိုရမ်တတိယနေ့တွင် ဖိုရမ်၏ အဓိကအရေးအကြီးဆုံးအပိုင်းဖြစ်သည့် လူငယ်ကွန်ရက်ဖွဲ့စည်းခြင်း၊ ချိတ်ဆက်ခြင်း၊ ကွန်ရက်အလိုက်စီမံချက်၊ အဆိုပြုချက်များ တင်ပြဆွေးနွေးခြင်း၊ ဆွေးနွေးချက်များအပေါ် ပညာရှင်များက အကြံပြုဆွေးနွေးခြင်းတို့ကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်၊၊

ဖိုရမ်ကျင်းပသည့် သုံးရက်တာ ဆွေးနွေးမှုများမှတစ်ဆင့် ထွက်ပေါ်လာသည့် ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် အနာဂတ်လူငယ် ကြေညာစာတမ်းနှင့် ဖိုရမ်မှ အကြံပြုချက်များကို စုစည်းပြီး အနာဂတ်နိုင်ငံတည်ဆောက်ရေးတွင် ထည့်သွင်းဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်သည်၊၊

ထိုကဲ့သို့ ဖိုရမ်သုံးရက်တာအတွင်း တက်တက်ကြွကြွ ပါဝင်ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည့် လူငယ်များ၏ အမြင်သဘောထားဆန္ဒများ၊ မျှော်မှန်းချက်များကို စုစည်းဖော်ပြအပ်ပါသည်၊၊

မနှင်းဝတ်ရည်ဝင်း

ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ယုံကြည်ကိုးကွယ်မှုအမျိုးမျိုးမှ လူငယ်ကိုယ်စားလှယ်

လူငယ်ငြိမ်းချမ်းရေးဖိုရမ် တတိယနေ့ဆွေးနွေးမှုတွေမှာ ငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ ပတ်သက်ပြီး တိုင်းရင်းသားညီအစ်ကိုမောင်နှမတွေရဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးအပေါ်ထားရှိတဲ့ ဆန္ဒတွေ၊ သဘောထားအမြင်တွေကို သိမြင်ခံစားခွင့်ရတယ်၊၊ ပြီးတော့ပဋိပက္ခတွေကို ဖြေရှင်းနိုင်ဖို့ မတူညီတဲ့ လူငယ်တွေရဲ့ အတွေးအမြင်များစွာကို သိရှိခွင့်ရခဲ့တယ်၊၊ Speaker တွေ ဆွေးနွေးသွားကြတဲ့ အကြောင်းအရာတွေထဲမှာ လူငယ်တွေမသိသေးတဲ့ အကြောင်းအရာတွေ၊ အခန်းကဏ္ဍတွေ၊ ဘာသာရပ်တွေ၊ အကြံပြုချက်တွေ များစွာသိရှိခွင့်ရခဲ့ပါတယ်၊၊ ပညာရှင်တွေက လူငယ်တွေကို တွေးခေါ်မြော်မြင်နိုင်တဲ့ နည်းလမ်းတွေကို ပြသပေးသွားတာလည်း ရှိပါတယ်၊၊

ဖိုရမ်မှာ တိုင်းရင်းသားညီအစ်ကို မောင်နှမအားလုံးနဲ့ တွေ့ဆုံခွင့်ရလို့ အင်မတန်ပျော်ရွှင်မိပါတယ်၊၊ ဒီဖိုရမ်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဆွေးနွေးသွားကြတဲ့ လူငယ်တွေရဲ့ စကားသံတွေအပေါ် နိုင်ငံ့အကြီး အကဲတွေအနေနဲ့ နားလည်လက်ခံပြီး ဆွေးနွေးမှုတွေကနေရရှိလာတဲ့ ရလဒ်တွေကို လိုအပ်တဲ့နေရာတွေမှာ လက်တွေ့အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်ပြီး ကူညီထောက်ပံ့ပေးစေလိုပါတယ်၊၊ ဒီဖိုရမ်ကနေ လူငယ်တိုင်းရဲ့ ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေး၊ စီးပွားရေးနဲ့ လူမှုရေးကဏ္ဍတွေမှာ ပိုမိုမြင့်မားတိုးတက်အောင် အကောင်အထည်ဖော်ပြီး အမှန်တကယ်တည်ငြိမ်အေးချမ်းသော၊ တရားမျှတပြီးလွတ်လပ်သော နိုင်ငံတော်ကြီးဖြစ်ပါစေလို့ ယုံကြည်မျှော်လင့်ပါတယ်၊၊

မောင်စောနေသပလေးထူး မွန်ပြည်နယ် ကိုယ်စားပြု လူငယ်ကိုယ်စားလှယ်

ဒီဖိုရမ်ကနေ ဒေသတစ်ခုချင်းစီက လူငယ်တွေရဲ့ တွေ့ကြုံခံစားနေရတဲ့ ရင်ဖွင့်ပြောကြားတဲ့ စကားသံတွေကို တွေ့မြင်ကြားသိခဲ့ရပါတယ်၊၊ ပြီးတော့ နယ်ပယ်အသီးသီးက ပညာရှင်တွေရဲ့ လူငယ်တွေအတွက် အကြံပြုပြောကြားတာတွေ အများကြီးကို သိရှိခွင့်ရတာတွေဟာ တန်ဖိုးဖြတ်လို့ မရပါဘူး၊၊

တိုင်းဒေသကြီးနဲ့ ပြည်နယ်တွေမှာ လူငယ်တွေနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးဖိုရမ်၊ ဆွေးနွေးပွဲတွေ၊ တွေ့ဆုံမှုတွေကို စဉ်ဆက်မပြတ် ပြုလုပ်ပေးနိုင်မယ်ဆိုရင် နိုင်ငံတော်တည်ဆောက်ရေး အခန်းကဏ္ဍတွေမှာ လူငယ်တွေ ပိုပြီးပါဝင်နိုင်မယ်လို့ ထင်ပါတယ်၊၊

မောင်ခွန်လွန်းကျော် ရှမ်းပြည်နယ် ကိုယ်စားပြုလူငယ်ကိုယ်စားလှယ်

လူငယ်ငြိမ်းချမ်းရေး ဖိုရမ်မှာ ဆွေးနွေးသွားကြတဲ့ ညီနောင်တိုင်းရင်းသား ညီအစ်ကိုမောင်နှမတွေရဲ့ ရင်တွင်းစကားသံတွေကို ကြားသိရတဲ့အတွက်၊ တိုင်းရင်းသားညီအစ်ကို မောင်နှမအားလုံးနဲ့ တွေ့ဆုံခွင့်ရတဲ့အတွက် အင်မတန်ပျော်ရွှင်မိပါတယ်၊၊

နိုင်ငံ့အကြီးအကဲတွေ ပြောကြားသွားတဲ့ စကားတွေထဲမှာလည်း လူငယ်တွေအတွက် အကျိုးများစွာရရှိစေမယ့် ဗဟုသုတသစ်တွေ၊ အသိအမြင်သစ်တွေ၊ အကြံပြုတိုက်တွန်းချက်တွေနဲ့ လူငယ်တွေကို ဘယ်လောက်အထိ အလေးအနက်ထားတန်ဖိုးထားတယ်ဆိုတာကို သိမြင်ခံစားရတယ်၊၊ ဒီလို အလေးထားတာကို ဒီဖိုရမ်က သက်သေပြသွားတာပါ၊၊

ဆက်လက်ပြီးတော့ လူငယ်တွေရဲ့ ကဏ္ဍကို မြှင့်တင်ပေးစေလိုပါတယ်၊၊ လူငယ်တိုင်းရဲ့ အနာဂတ်တွေလှပနေမှသာ နိုင်ငံတော်တည်ဆောက်ရေးမှာ ပိုမိုပါဝင်နိုင်ပြီး နိုင်ငံဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာမှာ ဖြစ်တယ်လို့ ပြောကြားချင်ပါတယ်၊၊

မောင်စိုင်းကောင်းအုပ်စိုး တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများမှ ကိုယ်စားပြု လူငယ်ကိုယ်စားလှယ်

လူငယ်ငြိမ်းချမ်းရေးဖိုရမ် သုံးရက်တာ ဆွေးနွေးသွားကြတဲ့ အကြောင်းအရာတွေက မတူညီသော၊ ဆန်းသစ်သော အသိဉာဏ်၊ အကြံအစည်နဲ့ တွေးခေါ်မှု ပုံစံတွေအများကြီး ရရှိခဲ့ပါတယ်၊၊ မတူညီတဲ့ နယ်မြေဒေသတွေက လူငယ်တွေရဲ့ ရင်တွင်းစကားသံတွေ အများကြီးကိုလည်းကြားသိရပြီး သူတို့ရဲ့ဘဝကို ပိုမိုနားလည်လာပါတယ်၊၊ ပြီးတော့ တက်ရောက်လာကြတဲ့ လူငယ်တွေက ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် လူငယ်တွေရဲ့ အမြင်သဘောထားမျိုးစုံကို ရှုထောင့်အသစ်ကနေ တင်ပြကြပါတယ်၊၊ ပညာရှင်တွေနဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးမှာ ပါဝင်လုပ်ဆောင်နေသူတွေရဲ့ ဆွေးနွေးမှုတွေကနေလည်း နိုင်ငံတော်ရဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်တွေ၊ ကြိုးပမ်းမှုတွေကို သိမြင်နားလည်ရပါတယ်၊၊ ဒီလိုဘက်စုံဆွေးနွေးမှုတွေကနေ လက်တွေ့ဆောင်ရွက်မှုတွေအဖြစ် ရှေ့ဆက်သွားနိုင်ဖို့ မျှော်လင့်ပါတယ်၊၊ ဒီလိုသွားရာမှာလည်း ကျွန်တော်တို့ လူငယ်တွေရဲ့အားတွေ အများကြီး ပါဝင်စေချင်ပါတယ်၊၊ ဒီလိုဖိုရမ်မျိုးတွေကို တိုင်းဒေသကြီး၊ ပြည်နယ်အလိုက် ကျင်းပပြီး ငြိမ်းချမ်းရေး အမြန်ဆုံးရပါစေလို့ ဆန္ဒပြုပါတယ်၊၊

မပန်းအိန္ဒြေထက် မြန်မာနိုင်ငံလူငယ်စွန့်ဦးတီထွင်လုပ်ငန်းရှင်များအသင်း-MYEA လူငယ်ကိုယ်စားလှယ်

ဖိုရမ်သုံးရက်တာမှာ လူငယ်တွေအားလုံးက တက်တက်ကြွကြွဆွေးနွေးကြပါတယ်၊၊ ကဏ္ဍစုံဆွေးနွေးကြတယ်၊၊ နိုင်ငံတိုးတက်အေးချမ်းဖို့ လုပ်နိုင်သလောက်အကောင်းဆုံးလုပ်သွားကြဖို့ အားလုံးပေါင်းဆုံအဖြေရှာကြတာပါ၊၊ ပညာရှင်တွေက ပါဝင်ဆွေးနွေးပေးတော့ ပိုပြီးဗဟုသုတရပါတယ်၊၊ လူငယ်တစ်ဦးအနေနဲ့ လက်တွေ့လုပ်ငန်းနယ်ပယ်ထဲမှာ ဒီကရတဲ့ အသိပညာ၊ အကြောင်းအရာက ပြန်ပြီးအသုံးချလို့ရပါတယ်၊၊ လူငယ်တစ်ဦးအနေနဲ့ သိမြင်ခံစားရတာတွေ ကို ပြန်ပြီးမျှဝေတာမျိုး၊ လှုပ်ရှားမှုတွေ ဆောင်ရွက်တာမျိုးတွေဆက်ပြီး လုပ်ဆောင်သွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်၊၊ ဒီထက်ပိုပြီး လူငယ်တွေ နိုင်ငံတည်ဆောက်ရေးနဲ့ ဖွံ့ဖြိုးရေးမှာ ပါဝင်လာနိုင်မယ့် အခွင့်အလမ်းတွေ အများကြီးရှိစေချင်ပါတယ်၊၊ ဒီဖိုရမ်ကြီးက ဒီအခွင့်အလမ်းတွေရဲ့ ခြေလှမ်းအစလို့လည်း ထင်မြင်မိပါတယ်။

မောင်မျိုးမင်းဦး မကွေးတိုင်းဒေသကြီးကိုယ်စားပြု လူငယ်ကိုယ်စားလှယ်

လူငယ်ငြိမ်းချမ်းရေးဖိုရမ်မှာ ဆွေးနွေးသွားကြတဲ့ တိုင်းရင်းသားညီအစ်ကို မောင်နှမတွေဆီကနေ မတူကွဲပြားတဲ့ အတွေးအမြင်တွေ၊ အတွေးအခေါ်တွေနဲ့ ဆွေးနွေးနေကြတာကိုလည်း တွေ့မြင်ခဲ့ရတဲ့အတွက် အသိပညာဗဟုသုတတွေ များစွာရရှိပါတယ်၊၊ ဆွေးနွေးပွဲမှာ လူမှုရေး၊ ပညာရေးနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ အသိပညာတွေများစွာကိုလည်း သိရှိရတဲ့အတွက် ကျေနပ်ပီတိဖြစ်မိပါတယ်၊၊ ‘‘လှည်းဘီးနွံထဲ ကျွံနေသည်၊ ပြိုင်တူ တွန်းလျှင် ရွေ့နိုင်ပါသည်’’ ဆိုတဲ့အတိုင်း မိဘ၊ ဆရာနဲ့ အစိုးရသုံးရပ်လုံးပေါင်းစပ်ပြီး အသိပညာအတတ်ပညာတွေကို လူမှုဘဝတိုးတက်ရေးအတွက် နယ်ပယ်ဒေသအသီးသီးမှာ ပြန်လည်အသုံးချနိုင်ပြီး ပညာရေးနဲ့ ခေတ်မီဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်သော နိုင်ငံတော်သစ်တစ်ရပ် တည်ဆောက်နိုင်မယ်လို့ ယုံကြည်မျှော်လင့်မိပါတယ်၊၊

မောင်ကြည်စန်းဝိန် မကွေးတိုင်းဒေသကြီးကိုယ်စားပြု လူငယ်ကိုယ်စားလှယ်

သုံးရက်တာကျင်းပခဲ့တဲ့ လူငယ် ဖိုရမ်မှာ နယ်မြေဒေသမတူညီတဲ့ တိုင်း ဒေသကြီးနဲ့ ပြည်နယ်တွေက တိုင်းရင်းသားညီအစ်ကိုမောင်နှမတွေနဲ့ တွေ့ဆုံခွင့်ရတယ်၊ ခင်မင်ရင်းနှီးခွင့်ရတယ်၊ ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုဓလေ့စရိုက်တွေကို တွေ့မြင်ခွင့်ရလို့ အင်မတန်ဝမ်းသာပျော်ရွှင်မိပါတယ်၊၊ ကျွန်တော့်ရဲ့ မိဘတွေက တောင်သူလယ်သမားတွေ ဖြစ်ပါတယ်၊ တောင်သူ့သားဖြစ်တဲ့အတွက် စိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍတွေမှာ တောင်သူလယ်သမားတွေ အခက်အခဲကြုံတွေ့နေရတာတွေကို ပါဝင်ဆွေးနွေးခဲ့ပါတယ်၊၊

အခုဖိုရမ်မှာ လူငယ်တွေဆွေးနွေးသွားကြတဲ့ အတွေးအခေါ်၊ အမြော်အမြင်သဘောထားတွေကို တာဝန်ရှိသူတွေအားလုံးက လက်တွေ့အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်ပေးနိုင်မယ်လို့ ယုံကြည်မိပါတယ်၊၊ ဒီဖိုရမ်မှာ မျိုးဆက်သစ်လူငယ်တွေရဲ့ အတွေးအခေါ်၊ အမြင်သဘောထားတွေကို ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခွင့်ပေးတဲ့အတွက် နိုင်ငံ့အကြီးအကဲတွေကို ကျေးဇူးအထူးတင်ရှိပါတယ်၊၊

တွေ့ဆုံမေးမြန်း - မင်းကျော်စွာ

moi