ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နဝမအကြိမ် နိုင်ငံတော်သံဃမဟာ နာယကအဖွဲ့ ၄၇ ပါးစုံညီ စတုတ္ထအစည်းအဝေးကို ဖေဖော်ဝါရီ ၁၆ ရက် နံနက်က ရန်ကုန်မြို့ သီရိမင်္ဂလာကမ္ဘာအေးကုန်းမြေ ဝိဇယမင်္ဂလာဓမ္မသဘင်၌ စတင်ကျင်းပရာ နိုင်ငံတော်သံဃမဟာနာယကအဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ ဆရာတော်ကြီးက အစည်းအဝေးအဖွင့် သာရဏီယ ဩဝါဒကထာမြွက်ကြားရာ၌ သာသနာတော်တစ်ရပ်လုံးနှင့်သက်ဆိုင်သော ကိစ္စများကိုဆောင်ရွက်ရာတွင် ဘုရားရှင်မြင်တော်မူသော သတ္တဝါတို့ကို ကြာမျိုးသုံးပါးဖြင့် သုံးမျိုးသုံးစား ဥပမာပေး၍ ခွဲခြားဟောကြားတော်မူ ခဲ့သည်။

မြတ်စွာဘုရားရှင်မြင်တော်မူသော ဥပမာသုံးမျိုးကဲ့သို့ နိုင်ငံတော်သံဃမဟာ နာယကအဖွဲ့အနေဖြင့် သာသနာရေးကိစ္စများကို ဆောင်ရွက်ကြရာတွင် ပထမကြာဥပမာနှင့်တူသော ရှင်းလင်းညွှန်ကြား ဆုံးမဩဝါဒပေး လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများနှင့်အညီ ပြုပြင်၍မရသောပုဂ္ဂိုလ်များနှင့်လည်း ကြုံတွေ့ရမည်ဖြစ်ပါသည်။ ဒုတိယကြာ ဥပမာနှင့်တူသော အထိုက်အလျောက် ဆုံးမပြုပြင်၍ရသော ပုဂ္ဂိုလ်များနှင့်လည်း ကြုံတွေ့ရမည်ဖြစ်ပါသည်။ တတိယကြာ ဥပမာနှင့်တူသော အရိပ်ပြအကောင်ထင်ဆိုသကဲ့သို့ ဆိုဆုံးမရလွယ်ကူသော ပုဂ္ဂိုလ်များနှင့်လည်း ကြုံတွေ့ရမည်ဖြစ်ပါသည်။ မည်သို့သောပုဂ္ဂိုလ်များနှင့် ကြုံတွေ့ရသည်ဖြစ်စေ မေတ္တာ၊ ကရုဏာ၊ မုဒိတာ၊ ဥပေက္ခာဟူသော ဗြဟ္မဝိဟာရတရားလေးပါးကို လက်ကိုင်ထား၍ ဆောင်ရွက်ကြရန် လွန်စွာအရေးကြီးလှကြောင်း သံဃမဟာနာယကအဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ ဆရာတော်ကြီးက မြွက်ကြားတော်မူခဲ့ပါသည်။

မြန်မာနိုင်ငံသည် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓသာသနာ ထွန်းကားသောနိုင်ငံဖြစ်သည်။ မြတ်စွာဘုရားရှင် ပွင့်တော်မူပြီးသည့်အချိန်မှစ၍ ရှေးမြန်မာမင်းအဆက်ဆက်မှ ယနေ့ထက်တိုင်အောင် မြတ်စွာဘုရားရှင် အဆုံးအမတရားတော်များနှင့်အညီ သာသနာတော်ကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်လာခဲ့သောနိုင်ငံဖြစ်သည်။ မျက်မှောက်ခေတ်ကာလတွင် အချို့သံဃာတော်များအနေဖြင့် ဝိနည်းတရားတော်နှင့်အညီ ကျင့်ကြံသီတင်းသုံးခြင်းမရှိသော အခြေအနေများ၊ ပိဋကတ်တော်နှင့်မညီသောရေးသားခြင်း၊ ဟောပြောခြင်း၊ ပြသခြင်း၊ ပြုလုပ်ခြင်းများအပြင် ခေတ်ကာလအရ လူမှုကွန်ရက်များတွင် သမဏသာရုပ္ပမဖြစ်သည့် အပြောအဆို အနေအထိုင် ပြုမူလုပ်ကိုင်မှုများ တွေ့မြင်နေရသည်။ ထိုသို့သောဆောင်ရွက်မှုများကို ကြီးကြပ် ထိန်းသိမ်းတားဆီးကာကွယ်ကြမှသာ သာသနာတော် သန့်ရှင်းတည်တံ့ပြန့်ပွား နေမည်ဖြစ်ပါသည်။

သံဃာ့အဖွဲ့အစည်းအခြေခံစည်းမျဉ်းတွင် ပြဋ္ဌာန်းထားသည့် ရည်ရွယ်ချက်(၇)ချက်တွင် (က) သာသနာတော် သန့်ရှင်းတည်တံ့ပြန့်ပွားရန်ဖြစ်သည်။ (ခ) သံဃာတော်များ ဝိနည်းတရားတော်နှင့်အညီ ကျင့်ကြံသီတင်းသုံးနေထိုင် နိုင်ရေးအတွက် သံဃာအချင်းချင်း ကြီးကြပ်ထိန်းသိမ်းသွားနိုင်ရန်ဖြစ်သည်။ (ဂ) ပရိယတ္တိသာသနာတော်ကို တိုးတက်စည်ပင်ပြန့်ပွားစေရန်နှင့် ပိဋကတ်တော်နှင့်မညီသော ရေးသားခြင်း၊ ဟောပြောခြင်း၊ ပြသခြင်း၊ ပြုလုပ်ခြင်းများကို တားဆီးကာကွယ်ရန်ဖြစ်သည်ဟု ပြဋ္ဌာန်းထားရှိသည်။ ရည်ရွယ်ချက်(ဂ)ကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့ကြသော အာစရိယာစရိယ ရှေးဆရာတော်ကြီးတို့၏ ဉာဏ်ပညာအမြော်အမြင်နှင့် ငဲ့ညှာစောင့်ရှောက်သော ကရုဏာစွမ်းအားတို့ကို မျက်မှောက်ကာလတွင် သိသာစွာခံစားနေရဆဲဖြစ်သည်။

မြတ်ဗုဒ္ဓ၏ သာသနာတော်မြတ်ကြီးကို ကိုယ်စိတ်မညှိုးနွမ်းဘဲ ချမ်းချမ်းသာသာဖြင့် ထွန်းလင်းနေစေရန်အတွက် နှိပ်ကွပ်ဆုံးမထိုက်သူတို့ကို နှိပ်ကွပ်ဆုံးမခြင်း၊ ချီးမြှောက်ထိုက် ချီးမြှောက်သင့်သူတို့အား ချီးမြှောက်ခြင်းတို့ကို ဆောင်ရွက်ရမည်ဟု ရှေးရှေးဆရာတော်ကြီးများက မိန့်ကြားထားသည်များရှိသည်။ ဆရာရှင် သံဃာတော်တို့၏ စိတ်သန္တာန်၌ ဗြဟ္မဝိဟာရတရားများဖြင့် ထိန်းကွပ်ထားခြင်းမရှိဘဲ ဆောင်ရွက်ပါလျှင် လောဘ၊ ဒေါသ၊ ပဋိဃတရားတို့ တိုးပွားလာနိုင်သည်။ နှိပ်ကွပ်ဆုံးမသင့်သူတို့ကို ကရုဏာ၊ မေတ္တာတရားလက်ကိုင်ထား၍ နှိပ်ကွပ်ဆုံးမရန်ဖြစ်ပြီး ချီးမြှင့်သင့်သူတို့ကို မုဒိတာ၊ မေတ္တာတရားများ လက်ကိုင်ထားပြီး ချီးမြှောက်သင့်ကြောင်း၊ အချို့ကိစ္စများတွင် ပတ်ဝန်းကျင်၏ ပြစ်တင်ကဲ့ရဲ့မှု၊ မြှောက်ပင့်ချီးမွမ်းမှုတို့နှင့် ကြုံလာလျှင်လည်း ဥပေက္ခာတရားလက်ကိုင်ထား၍ ဆောင်ရွက်ရန်လိုအပ်ကြောင်း ဥက္ကဋ္ဌဆရာတော်ကြီးက လျှောက်ထားခဲ့သည်။

သို့ဖြစ်ရာ နိုင်ငံတော်သံဃမဟာနာယကအဖွဲ့ကြီးအနေဖြင့် သံဃာ့အခြေခံစည်းမျဉ်းရည်ရွယ်ချက်ပါအတိုင်း သာသနာတော် သန့်ရှင်းတည်တံ့ပြန့်ပွားတိုးတက် အောင် ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည့်နည်းတူ နောင်အနာဂတ် သာသနာတော်အတွက်လည်း ဘုရားရှင်ဆင်ခြင်တော်မူခဲ့သည့် ကြာမျိုးဥပမာ သုံးပါးနှင့်တူကြသော ပုဂ္ဂိုလ်များနှင့် တွေ့ဆုံကြုံလာရလျှင် မေတ္တာ၊ ကရုဏာ၊ မုဒိတာ၊ ဥပေက္ခာဟူသော ဗြဟ္မဝိဟာရ တရားလေးပါးလက်ကိုင်ထားပြီး အကြိမ်ကြိမ်အထပ်ထပ် တံတိုင်းခတ်၍ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာ သာသနာတော်မြတ်ကြီးတာဝန်ကို ကျေပွန်စွာ ထမ်းဆောင်နိုင်မည်ဟု ယုံကြည်ပါကြောင်း။ ။

moi

ယနေ့သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်ဟုဆိုအပ်သော နှစ်ဟောင်းကုန်ပျောက်၍ ၂ဝ၂၆ ခုနှစ်ဟု ဆိုအပ်သော ကမ္ဘာသူ ကမ္ဘာသားတို့၏ နှစ်သစ်သမယ အချိန်အခါသို့ ရောက်ရှိသည့် မင်္ဂလာအပေါင်းနှင့် ခညောင်းပြည့်စုံသော မင်္ဂလာရှိသော နေ့ထူးနေ့မြတ် ဖြစ်ပါသည်။ ယခုကဲ့သို့ မင်္ဂလာအပေါင်း ခညောင်းပြည့်စုံ ကောင်းမြတ်သောဂုဏ်နှင့်ပြည့်စုံသော ကမ္ဘာ့နှစ်သစ် မင်္ဂလာအချိန်ကာလ သမယမှစ၍ မြန်မာနိုင်ငံသူ နိုင်ငံသားများနှင့် ကမ္ဘာသူကမ္ဘာသား၊ အများသူငါ သတ္တဝါအားလုံးတို့သည် ကျရောက်ဆဲ၊ ကျရောက်လတ္တံ့ဖြစ်သော ဘေးရန်အန္တရာယ်၊ ရန်စွယ်အပေါင်း၊ မကောင်းဟူသမျှ ပြစ်ဒေါသတို့မှ ကင်းစင်ပကြ၍ ကောင်းကျိုးအဖြာဖြာ လိုရာဆန္ဒအဝဝတို့နှင့် ပြည့်စုံနိုင်ကြပါစေကြာင်း ပတ္ထနာမှု တောင်းဆု ပြုလျက် -

“ဗြဟ္မစိုရ်လေးဖြာ၊ တည်ကြခါမှ

သတ္တဝါဟူ၊ ဦးမည်းဖြူတို့

ရှင်လူခပင်း၊ ရောဂါကင်းလျက်

ဘေးရှင်းရန်ကွာ၊ ဆင်းအင်္ဂါနှင့်

ချမ်းသာခွန်အား၊ သက်ရှည်ပွား၏” ဟူသော

မဃဒေဝ လင်္ကာကြီး၌ မိန့်ဆိုထားသည်နှင့်အညီ ဗြဟ္မစိုရ်တရား လေးပါး လက်ကိုင်ထား၍ ပွားများနေထိုင်ကြကုန်သော ပုဂ္ဂိုလ်အပေါင်းတို့အား အနာရောဂါကင်းခြင်း၊ ဘေးရန်အန္တရာယ်မရှိခြင်း၊ ရုပ်ဆင်း အင်္ဂါနှင့်ပြည့်စုံခြင်း၊ ချမ်းသာခြင်း၊ ခွန်အားဗလကြီးမားခြင်း၊ အသက် ရှည်ခြင်းဟူသော အကျိုးတရားများကို ရရှိခံစားနိုင်ကြသဖြင့် ထိုပြဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသော အကျိုးတရားများကို မြန်မာနိုင်ငံသူ နိုင်ငံသားများနှင့် ကမ္ဘာသူ ကမ္ဘာသားအားလုံးတို့ နှစ်သစ်မင်္ဂလာအချိန်အခါမှစ၍ ရရှိခံစားနိုင်ကြစေရန် -

- သူတစ်ပါးအား ချမ်းသာစေလိုခြင်း မေတ္တာ၊

- သူတစ်ပါးအား သနားကြင်နာခြင်း ကရုဏာ၊

- ချမ်းသာသော သုခိတသတ္တဝါကို မြင်လျှင် ကြည်လင်သောစိတ်

 ဖြင့် ဝမ်းမြောက်ခြင်း မုဒိတာ၊

- အသင့်အားဖြင့် အညီအမျှ ရှုဆင်ခြင်ခြင်း ဥပေက္ခာဟူသော ဗြဟ္မစိုရ်လေးပါးမြတ်တရားကို နေ့စဉ်ပွားများ လက်ကိုင်ထား၍ ဆောင်ရွက်နိုင်ကြပါစေကြောင်း မေတ္တာရေလောင်း၍ ဆုတောင်း ပတ္ထနာ ပြုအပ်ပါသတည်း။

MOI

ယနေ့ဟာ တစ်ကမ္ဘာလုံးအများသုံးဖြစ်သည့် ခရစ်နှစ် ၂ဝ၂၆ ခုနှစ်၏ နှစ်သစ်မင်္ဂလာ အခါသမယနေ့ ဖြစ်ပါသည်။ ယခု ၂ဝ၂၆ ခုနှစ်၏ နှစ်သစ်မင်္ဂလာ အခါသမယနေ့မှစ၍ မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရဟန်းရှင်လူ ပြည်သူများအပါအဝင် လူမျိုးဘာသာမရွေး၊ ကမ္ဘာသူ ကမ္ဘာသားအားလုံး ကျန်းမာ၊ ချမ်းသာ၊ ဘေးရန်ကွာ၍၊ ကျက်သရေမင်္ဂလာအပေါင်းနှင့် ပြည့်စုံသည့်နှစ်သစ်ဖြစ်ပါစေဟု အထူးမေတ္တာ ပို့သအပ်ပါသည်။

“ယံကိဉ္စိ ဝိတ္တံ ဣဓဝါ ဟုရံဝါ၊

သဂ္ဂေသု ဝါ ယံ ရတနံ ပဏီတံ။

န နော သမံ အတ္ထိ တထာဂတေန၊

ဣဒမ္ပိ ဗုဒ္ဓေရတနံ ပဏီတံ။

ဧတေန သစ္စေန သုဝတ္ထိ ဟောတု။”

ဤလူ့ပြည်၌လည်းကောင်း၊ နဂါးပြည် ဂဠုန်ပြည် အစရှိသည်၌ လည်းကောင်း၊ နတ်ပြည်၌လည်းကောင်း နှစ်သက်မြတ်နိုးအပ်သော အလုံးစုံသော ရတနာသည်ရှိ၏။ ထိုရတနာတို့တွင် မြတ်စွာဘုရားနှင့် တူမျှသော ရတနာသည်မရှိ၊ ဤမြတ်စွာဘုရားသည်သာလျှင် လောကီ ရတနာ အဖြာဖြာတို့ထက် ကောင်းမြတ်သော ရတနာကြီး ဖြစ်တော် မူ၏။ ဤသို့ မှန်စွာဆိုရသော သစ္စာစကားကြောင့် တစ်ကမ္ဘာလုံး ချမ်းသာအေးမြစွာဖြင့် ထာဝရ ကမ္ဘာ့ငြိမ်းချမ်းရေးပန်းများ ပွင့်လန်း ဖြာဝေမွှေးကြိုင်လန်းဆန်းနိုင်ပါစေ။

“ယံကိဉ္စိ ဝိတ္တံ ဣဓဝါ ဟုရံဝါ၊

သဂ္ဂေသု ဝါ ယံ ရတနံ ပဏီတံ။

န နော သမံ အတ္ထိ တထာဂတေန၊

ဣဒမ္ပိ ဓမ္မေ ရတနံ ပဏီတံ။”

ဤလူ့ပြည်၌လည်းကောင်း၊ နဂါးပြည် ဂဠုန်ပြည်အစရှိသည်၌လည်းကောင်း၊ နတ်ပြည်၌လည်းကောင်း နှစ်သက်မြတ်နိုးအပ်သော အလုံးစုံသော ရတနာသည်ရှိ၏။ ထိုရတနာတို့တွင် မြတ်စွာဘုရားတရား တော်နှင့်တူမျှသော ရတနာသည်မရှိ၊ ဤမြတ်စွာဘုရား တရားတော် သည်သာလျှင် လောကီရတနာအဖြာဖြာတို့ထက်ကောင်းမြတ်သော ရတနာကြီး ဖြစ်တော်မူ၏။ ဤသို့ မှန်စွာဆိုရသော သစ္စာစကားကြောင့် တစ်ကမ္ဘာလုံး ချမ်းသာအေးမြစွာဖြင့် ထာဝရကမ္ဘာ့ငြိမ်းချမ်းရေးပန်းများ ပွင့်လန်းဖြာဝေမွှေးကြိုင်လန်းဆန်းနိုင်ပါစေ။

“ယံကိဉ္စိ ဝိတ္တံ ဣဓဝါ ဟုရံဝါ၊

သဂ္ဂေသု ဝါ ယံ ရတနံ ပဏီတံ။

န နော သမံ အတ္ထိ တထာဂတေန၊

ဣဒမ္ပိ သံဃေ ရတနံ ပဏီတံ။

ဧတေန သစ္စေန သုဝတ္ထိ ဟောတု။”

ဤလူ့ပြည်၌လည်းကောင်း၊ နဂါးပြည် ဂဠုန်ပြည် အစရှိသည်၌ လည်းကောင်း၊ နတ်ပြည်၌လည်းကောင်း နှစ်သက်မြတ်နိုးအပ်သော အလုံးစုံသော ရတနာသည်ရှိ၏။ ထိုရတနာတို့တွင် မြတ်စွာဘုရား တပည့်သား၊ သံဃာတော်များနှင့်တူမျှသော ရတနာသည်မရှိ၊ ဤ မြတ်စွာဘုရား၏ သားတော်သံဃာသည်သာလျှင် လောကီရတနာ အဖြာဖြာတို့ထက် ကောင်းမြတ်သော ရတနာကြီးဖြစ်တော်မူ၏။ ဤသို့ မှန်စွာဆိုရသောသစ္စာစကားကြောင့် တစ်ကမ္ဘာလုံး ချမ်းသာ အေးမြစွာဖြင့် ထာဝရကမ္ဘာ့ငြိမ်းချမ်းရေးပန်းများ ပွင့်လန်းဖြာဝေ မွှေးကြိုင်လန်းဆန်းနိုင်ပါစေဟု နှစ်သစ်ကာလအခါသမယမှာ စိတ်၏ ချမ်းသာခြင်း၊ ကိုယ်၏ကျန်းမာခြင်းနှင့် ပြည့်စုံကြပါစေဟု ဆုတောင်း မေတ္တာ အထူး .... ပို့သအပ်ပါသည်။

MOI

သပ္ပုရိသအပေါင်း သူတော်ကောင်းတို့ တရားချစ်ခင်သူတော်စင် အပေါင်းတို့ ၂၀၂၅ ဆိုတဲ့ ကမ္ဘာသုံးနှစ် ခရစ်နှစ်တစ်ခု ကုန်သွားပြီးတော့ ယခု ၂၀၂၆ သို့ရောက်လာပြန်တယ်။ နှစ်ဟောင်းတစ်နှစ်တစ်နှစ် ကုန်လို့ နှစ်သစ်တစ်နှစ် တစ်နှစ်သို့ပြောင်းပြောင်းသွားတယ်ဆိုရင် ဘုန်းကြီးတို့ စဉ်းစားနေတာက သဘောပေါက်ကြဖို့ တစ်ခုပြောချင် တယ်။

ဘဝမှာနေဖို့ တစ်နှစ်ပြီးတစ်နှစ်နည်းသွားတယ်၊ သေမယ့်ဘက်ကို တစ်နှစ်ပြီးတစ်နှစ် နီးသွားကြပြီ၊ အဲဒီလို နှလုံးသွင်းပြီးတော့ ဘဝရဲ့ အနှစ်သာရကို ရအောင်ယူ။

ဘဝသံသရာကို ယုံကြည်တဲ့ ဗုဒ္ဓဘာသာတွေအနေနဲ့ ဘဝသံသရာ၊ ဘဝသစ်တစ်ခုကို လှလှပပ အေးအေးချမ်းချမ်းနေဖို့ အကျင့်ကောင်းတွေ စနစ်ကောင်းတွေ သူတော်ကောင်းတရားတွေ ရှာဖွေစုဆောင်းကြဖို့ အတွက် အဟောင်းကိုပစ်ထားခဲ့ပြီး အသစ်ကို စနစ်ကောင်းတစ်ခုနဲ့ ရှာဖွေစုဆောင်းကြဖို့ လိုမယ်ထင်တယ်။

ဒီနေ့တော့ နှစ်ဟောင်းကုန်လို့ နှစ်သစ်ကူးတဲ့အခါသမယမှာ နေနည်းသုံးပါး ဒီစကားတစ်ခွန်းလောက် ပြောပြချင်တယ်။ ဘုန်းကြီးတို့ ပါဠိပိဋကတ်မှာ သုတ္တန်ပိဋကတ် ဒီဃနိကာယ်ကြီးတွေမှာ သုတ္တန်ကြီးတွေ မြတ်စွာဘုရားဟောတော်မူတဲ့အခါ ရာဇဂြိုဟ်ပြည် သာဝတ္ထိ ဇေတဝန်မှာနေတယ်၊ ကပိလဝတ်နဲ့ နိရောဓာရုံမှာနေတယ်၊ သတိပြု နားထောင်မိမယ်ဆိုရင် ‘ဝိရဟတိ’ဆိုတာ သုတ္တန်တိုင်းရဲ့အစမှာ ပါတယ်။ ဝိရဟတိ ဘယ်လိုနေသလဲ၊ အိပ်နေသလား၊ ထိုင်နေသလား၊ စကားများနေသလား၊ ရန်ဖြစ်နေသလား၊ စီးပွားရေးလုပ်နေသလား၊ အဲဒါတွေ နေနည်းစနစ်ကို ဋီကာကျမ်းတွေမှာ ဖွင့်ပြတယ်၊ နေနည်း သုံးပါး၊ မြတ်စွာဘုရားက ဘယ်မှာပဲနေနေ၊ နေ့တိုင်း နေ့တိုင်း လောကကြီးကို ခြောက်ကြိမ်ကြည့်တော်မူတယ်။

နေ့သုံးကြိမ်၊ ညဉ့်သုံးကြိမ် ကမ္ဘာကြီးကို မြတ်စွာဘုရားကြည့်တော်မူတယ်။ ဒီနေ့ကမ္ဘာလောကကြီးမှာ ဘာတွေဖြစ်နေလဲဆိုတာ မြတ်စွာဘုရားက နေ့သုံးကြိမ်၊ ညဉ့်သုံးကြိမ် (၆)ကြိမ်ကြည့်ပြီးနေတော်မူတယ်။ တရားချစ်ခင်သူတော်စင်တွေ နိုင်ငံတော်ရဲ့အခြေအနေ၊ ကိုယ့်ပတ်ဝန်းကျင်ရဲ့ အခြေအနေ၊ လောကကြီးတစ်ခုလုံးရဲ့အခြေအနေ၊ ကမ္ဘာလောကကြီး တစ်ခုလုံးကြီးရဲ့အခြေအနေတွေကို မြတ်စွာဘုရား ကြည့်တော်မူသလို ဘာတွေများ ဖြစ်နေကြပါသလဲ၊ ဒါကိုကြည့်ပြီးနေကြ။ ပတ်ဝန်းကျင်ရဲ့၊ နိုင်ငံတော်ရဲ့ ကမ္ဘာကြီးတစ်ခုလုံးရဲ့ သတ္တ လောကကြီးတစ်ခုလုံးရဲ့ ဖြစ်နေတဲ့အခြေအနေတွေကို သေချာကြည့်ပြီး သေချာသိပြီးတော့နေမယ်ဆိုရင် နေတတ်တဲ့နေနည်းနဲ့ နေသွားကြ မယ်ဆိုရင် အဲဒီပုဂ္ဂိုလ်တွေက ချမ်းသာစွာနေခြင်းကိုရတယ်။ သို့မဟုတ် ဘာနေရာက ဘာဖြစ်မှန်းမသိဘူး၊ ဘာမှလည်းမသိဘူး၊ မနေတတ်မထိုင်တတ်နဲ့ နေသွားကြရင် ဆင်းရဲပင်ပန်းစွာနေကြရတတ်တယ်။ ဒါကြောင့် လောကကြီးကို တစ်နေ့နဲ့ တစ်ညဉ့် (၆)ကြိမ်ကြည့်လိုက်တော့ (၁) မြတ်စွာဘုရား မြင်တော်မူတာက သတ္တလောကကြီးတစ်ခုလုံးက ကာမနဲ့ ပင်ပန်းကြတယ် ကာမဂုဏ်ငါးပါးနဲ့ လွန်ကျူးဖောက်ပြန် ဖောက်ပြန်သောအကျင့်ကိုကျင့်သုံးပြီး ဒီလိုသာနေနေကြရင် ဒီလောက ကြီး ချမ်းသာစွာနေကြရမှာ မဟုတ်ဘူး။ တစ်ခုသောနေနည်းကို မြတ်စွာဘုရားက ဟောတယ်၊ ကာမဂုဏ်ဆိုတဲ့ကိစ္စက ယောကျ်ား၊ မိန်းမနှစ်ဦးသား ခံစားတာတစ်ခုတည်း ကာမဂုဏ် မဟုတ်ဘဲ၊ စားစရာတွေလည်း ကာမဂုဏ်ပဲ၊ သောက်စရာတွေက ကာမဂုဏ်ပဲ။ နားထောင် စရာ၊ ကြည့်စရာဒါတွေလည်း ကာမဂုဏ်ပဲ၊ ဒီကနေ့ခေတ် ပိုများတယ်၊ ကာမဆိုတာ တဏှာ၊ အဲဒီအရာဝတ္ထုငါးမျိုးက ထိတွေ့စရာလည်း ကာမဂုဏ်ပဲ၊ အဲဒီကာမဂုဏ်တရားတွေကို တဏှာနဲ့လွန်ကျူးစွာ လိုက်စားပြီး နေနေကြမယ်ဆိုရင်တဲ့ မြတ်စွာဘုရားကိုယ်တော်မြတ်က ဆုံးမတော်မူတာက သမာဓိနဲ့နေကြ၊ ကာမဂုဏ်ကိုခုခံနိုင်သော ကာမစိတ်ကို တွန်းလှန်နိုင်သော သမာဓိနဲ့နေ၊ နတ်စည်းစိမ်ခံစားနိုင် သလောက်ကို ချမ်းသာမယ်။

ကာမဂုဏ်ကို လွန်ကျူးစွာလိုက်စား၊ မိုက်မှားနေတဲ့ ကမ္ဘာလောကကြီးကိုတွေ့လို့ မြင်လို့ရှိရင် ကိုယ့်ပတ်ဝန်းကျင်ကိုကြည့်လို့တွေ့ရင် မြင်ရင်သမာဓိသာခိုင်ခိုင်ထား၊ စိတ်ဓာတ်မခိုင်ရင် ကာမဂုဏ်နောက် လိုက်ပြီးတော့ ပင်ပန်းဆင်းရဲရတတ်တယ်။ ဒါကြောင့် ကာမဂုဏ် သောင်းကျန်းတဲ့ခေတ်မှာ သမာဓိနဲ့နေ၊ နတ်စည်းစိမ်ခံစား စံစားရ သလောက်ကို ချမ်းသာမယ်၊ ဒါ နေနည်းတစ်ပါးပါ။

သတ္တဝါတို့သည် အာဏာတန်ခိုးအုပ်စိုးလိုချင်တဲ့စိတ် အာဏာတွေ ပါဝါတွေ အလွန်အကျူးလိုက်စားမိုက်မှားနေကြပြီဆိုရင် ခေတ်စကား အရပြောရင် အလွဲသုံးစားလုပ်နေကြပြီ၊ အလွန်အကျူး အာဏာကို သုံးစွဲနေကြပြီ၊ အာဏာပါဝါနောက်ကို လိုက်နေကြပြီဆိုရင် သတ္တ လောကကြီး အလွန်ဆင်းရဲလိမ့်မယ်၊ အဲဒီအခါမှာ မြတ်စွာဘုရား ကိုယ်တော်မြတ်က ဘယ်လိုနေရမလဲဆိုရင် အာဏာတန်ခိုးဖြစ်ဖို့ရန် အလို့ငှာ လူတွေ နတ်တွေ ဖောက်ဖောက် ပြန်ပြန် ကျင့်သုံးနေကြပြီဆိုရင် ဗြဟ္မဝိဟာရနဲ့ နေတဲ့။ အာဏာပါဝါအတွက် အလွန်အကျူး အလွဲ သုံးစားတွေ ဖြစ်ကုန်ပြီဆိုရင်တော့ ဗြဟ္မဝိဟာရဆိုတဲ့ မွန်မြတ်တဲ့ နေခြင်းနဲ့နေ၊ အဲဒါ ဘာလဲဆိုရင် မေတ္တာနဲ့နေ၊ ဒေါသနဲ့ မုန်းတီးခြင်း ကို ထိန်းချုပ်ပြီးနေတာကို ‘ဗြဟ္မဝိဟာရ’ လို့ခေါ်တယ်၊ မုန်းတီး၊ အာဃာတ ရန်ငြိုးတွေနဲ့ ပယ်ပြီး ဖြေဖျောက်ပြီးနေတာကို ‘ဗြဟ္မ ဝိဟာရ’ ခေါ်တယ်၊ မေတ္တာနဲ့နေတာ ဗြဟ္မဝိဟာရ မေတ္တာဆိုတာ စိတ်ဆိုးခြင်း၊ မုန်းတီးခြင်း တွေကို ပယ်ရှားပြီး အေးအေးချမ်းချမ်းနေတာ ကို ဗြဟ္မဝိဟာရခေါ်တယ်၊ လောကကြီးကို တစ်နေ့ (၆)ကြိမ် ဘုရား ကြည့်သလိုကြည့်၊ ကမ္ဘာလောကမှာ အာဏာပါဝါအတွက် ဖောက်ဖောက် ပြန်ပြန် ကျင့်သုံးတာတွေကို တွေ့ပြီဆိုရင် ဒေါသ၊ ရန်ငြိုး၊ အာဃာတ၊ မုန်းတီးခြင်းတွေကို ထိန်းချုပ်ပြီး မေတ္တာနဲ့နေကြ၊ ဒါကို ဗြဟ္မဝိဟာရ ခေါ်ပါတယ်။

တတိယနေနည်းက အချိန်အခါအလိုက် ရဟန်းတော်တို့ရဲ့လောက ၌ ဓမ္မကို ငြင်းခုန်ပြီး အဓိကရုဏ်းတွေဖြစ်ပြီး ကွဲကွဲပြားပြားတွေ ဖြစ်နေကြတယ်၊ မြတ်စွာဘုရား ပရိနိဗ္ဗာန်စံတော့ သံဃာတော်အပါး ၅၀၀ က တညီတညွတ်တည်း ပိဋကတ်သုံးပုံမှာ တင်သွင်းအတည်ပြု၊ ပထမသင်္ဂါယနာမှာ သံဃာတော်အရှင်သူမြတ်တွေ ရာဇဂြိုဟ်မှာ အဇာတသတ်မင်းရဲ့အထောက်အပံ့နဲ့ သင်္ဂါယနာတင်တော့ ရာဇဂြိုဟ်မှာ ဝါမဆိုရလို့ အမိန့်ထုတ်တာရှိတယ်၊ ပိဋကတ်သုံးပုံကို အတည် ပြုမယ့်ကိစ္စ၊ ကန့်ကွက်မယ်၊ နှောင့်ယှက်မယ်၊ အလားအလာရှိတဲ့ အဓိပ္ပာယ်ဖော်ပြတဲ့ကိစ္စ ပေါ်လာတယ်၊ ပထမသင်္ဂါယနာထဲမှာကိုက မကောင်းတာမှန်သမျှ အကုန်လုပ်တဲ့ ခြောက်ပါး အုပ်စု၊ မြတ်စွာဘုရား ကို သတ်ဖို့ကြံစည်တဲ့ ဒေဝဒတ်အုပ်စု၊ အဲဒီသံဃာတော်တွေရှိနေကြ တယ်၊ ဒါကြောင့် ရာဇဂြိုဟ်မှာ သံဃာ ၅၀၀ မှတခြား သံဃာဝါမဆိုရလို့ သတ်မှတ်လိုက်တယ်။

ဝေသာလီမှာ ဒုတိယသင်္ဂါယနာတင်ရတဲ့အကြောင်းရင်းက ဒေဝဒတ်ရဲ့ တပည့်အုပ်စု ပိဋကတ်သုံးပုံကိုပြင်မယ်။ အားလုံး လုပ်လာ ကြတယ်၊ သံဃာတော် ၇၀၀ က ပထမသင်္ဂါယနာက သိက္ခာပုဒ်အငယ် စားလေး မူလအတိုင်းပဲထား၊ နုတ်ခြင်း၊ ဒုတိယ သင်္ဂါယနာကျတော့ ဖြုတ်ခြင်း၊ ထပ်ရေးခြင်းမလုပ်ရလို့၊ ဒုတိယသင်္ဂါယနာလည်းပြီးရော သံဃာဂိုဏ်းက (၁၈)ဂိုဏ်း ကွဲသွားတယ်၊ တတိယသင်္ဂါယနာမှာ မူလထေရဝါဒဂိုဏ်း နှစ်ဂိုဏ်းပဲ ပါဋလိပုတ်မှာ ဝါဆိုစေ။ ဆန့်ကျင်ဘက် ဂိုဏ်းတွေ ပါဋလိပုတ်မှာ ဝါမဆိုရလို့၊ မကပ်ရလို့ နှင်ထုတ်လိုက်တယ်။

ဂိုဏ်းပေါင်း ၁၈ ဂိုဏ်းထဲက ၁၇ ဂိုဏ်း နှင်ထုတ်ခံရတယ်။ ထေရဝါဒဂိုဏ်း ၁ ဂိုဏ်းပဲ ဝါဆိုစေ၊ ၁၇ ဂိုဏ်းက မြောက်ပိုင်းကို ထွက်ပြေးသွားကြတယ်။ ဒါကြောင့် နိုင်ငံတွေ အနှံ့အားလုံးပြန့်ကျဲပြီး အဲဒီသံဃာတွေ ရောက်သွားကြတယ်။ သာသနာနှစ် ၅၀၀ ကျော်မှာ တစ်ကမ္ဘာလုံးရဲ့အခြေအနေကိုကြည့်လိုက်၊ ဘာသာရေးစစ်ပွဲတွေက ကမ္ဘာမှာ အလွန်သမိုင်းရှည်တဲ့ စစ်ပွဲကြီးတွေ အများကြီးပဲ။ ဗုဒ္ဓဘာသာ က အဲဒီလို ၁၈ ဂိုဏ်းလောက်ကွဲသလို၊ ခရစ်ယာန်တွေလည်းကွဲတာပဲ၊ အစ္စလာမ်လဲကွဲတာပဲ ဟိန္ဒူဆို ပိုများတယ်။ အဲဒီလို ဘာသာရေးအငြင်း အခုန်တွေဖြစ်လာတော့ ဓမ္မအဓိကရုဏ်းလို့ဆိုချင်တယ်။ ဘာသာရေးငြင်းခုန်မှုတွေရှိလာရင် မြတ်စွာဘုရားက ဓမ္မ၊ အဓမ္မတွေ အကြောင်း ပြုလို့ သံဃာတော်တွေရဲ့လောက ဘာသာရေးလောက ငြင်းကြခုန်ကြပြီဆိုရင်ငြင်းခုန်တဲ့ အထဲမပါနဲ့ မပါအောင် ဘယ်လိုနေမလဲဆိုရင် ပညာနဲ့နေ၊ ဒီအရာသည်ဟုတ်သလား၊ ဒီဝါဒသည် မှန်သလား၊ မှားသလားဆိုတာ သိတတ်တဲ့အသိဉာဏ်ရှိရမယ်။

အသေးစိတ်သိတဲ့ဉာဏ်ကို ပညာလို့ခေါ်တယ်၊ ဘာသာရေး ငြင်းခုန်မှုတွေပေါ်လာရင်တော့ အသိဉာဏ်ကြီးကြီးထားနေမှ ကောင်း မယ်၊ အသိဉာဏ်နဲ့ ပညာနဲ့နေတာကို ‘အရိယ ဝိဟာရ’ လို့ခေါ်တယ်၊ သူတော်ကောင်းတို့ရဲ့နေနည်း ထိုင်နည်းနဲ့နေ။

ဒီကနေ့ နှစ်သစ်မှာ နေနည်းသုံးပါး၊ ကာမဂုဏ်သောင်းကျန်းတဲ့ ခေတ်မှာသမာဓိ ခိုင်ခိုင်ထားနေ၊ အာဏာပါဝါအတွက် အလွန်အကျူးကျင့်သုံးကုန်ကြပြီဆိုရင် အာဏာတန်ခိုးအစိုးရဖို့ လွန်လွန်ကဲကဲ ကျင့်သုံးကုန်ကြပြီဆိုရင် မေတ္တာနဲ့နေကြ၊ ဘာသာရေးငြင်းခုန်မှုတွေများလာရင် အသိဉာဏ်ရှိမှ ငြင်းခုန်ပွဲထဲ မပါဘဲဖြစ်မယ်၊ အသိပညာနဲ့ ဆင်ခြင်သုံးသပ်၍နေကြ။

တရားချစ်ခင်သူတော်စင်အပေါင်းတို့ မြတ်စွာဘုရားက ကမ္ဘာ လောကကို တစ်နေ့ (၆)ကြိမ်ကြည့်သလို မျက်စိ၊ နားဖွင့်ပြီး နားလည်း စွင့် မျက်စိလည်းဖွင့် ကမ္ဘာကြီးရဲ့ အခြေအနေတွေကို မျက်စိနဲ့ကြည့်၊ နားနဲ့နားထောင်ပြီးမှ နေတတ်အောင်နေကြ၊ ကာမဂုဏ် သောင်းကျန်း တဲ့ခေတ်မှာ သမာဓိနဲ့နေ၊ အာဏာပါဝါတွေအလွန်အကျူးတွေ ဖြစ်ကုန် ကြပြီ ဆိုရင်တော့ မေတ္တာနဲ့နေ၊ မုန်းတီးခြင်း၊ ရန်ငြိုးဖွဲ့ခြင်း၊ ခိုက်ရန်ပွားခြင်း တွေပယ်တာက မေတ္တာ။

မုန်းတီးမှုမှန်သမျှ၊ စိတ်ဆိုးမှုမှန်သမျှကို အကုန်ပယ်ရှားပြီးတော့ နေတာက ‘ဗြဟ္မ ဝိဟာရ’ ခေါ်ပါတယ်၊ ဘာသာရေးငြင်းခုန်မှုတွေက လည်း ဘာသာတရားတိုင်းမှာ ရှိတယ်။

ဓမ္မနဲ့ အဓမ္မ ငြင်းကြခုန်ကြပြီဆိုရင် အသိဉာဏ်/ပညာကြီးကြီးနဲ့နေမှ ငြင်းခုံပွဲက လွတ်မြောက်မယ်၊ ငြင်းခုံပွဲကလွတ်ပြီး ချမ်းသာစွာ နေရမယ်၊ အဲဒီနေနည်းသုံးပါးကို မြတ်စွာဘုရား မိန့်ကြားတော်မူ ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီကနေ့ နှစ်ဟောင်းက ကုန်လာခဲ့ပြီ၊ မှားယွင်းတာ တွေရှိရင် ပြန်ပြင်ဖို့မရတော့ဘူး။ အနာဂတ်နှစ်သစ်မှာ အားလုံး ချမ်းသာစွာနေတတ်ဖို့၊ (၁)သမာဓိထူထောင်ရမယ်၊ (၂) မေတ္တာ၊ ကရုဏာတရား လက်ကိုင်ထားရမယ်၊ (၃)အသိဉာဏ်ပညာ လက်ကိုင် ထားရမယ်၊ ဒီတရားသုံးပါးလက်ကိုင်ထားပြီးနေတတ်ရင် အားလုံး ချမ်းသာကြမယ်ဖြစ်ပါတယ်။

မြတ်စွာဘုရား ဘယ်မှာပဲနေနေ၊ တစ်နေ့ (၆)ကြိမ်ကြည့်ပြီးတော့ ချမ်းသာစွာ နေသွားသလို၊ အားလုံးနေနိုင်ကြပါစေလို့ အားလုံးချမ်းသာ ကြပါစေ၊ ဘေးရန်ကင်းကြပါစေလို့ မေတ္တာပို့ရင်းနဲ့ နှစ်ဟောင်းကုန်လို့ နှစ်သစ်ကူးတဲ့ ဒီကနေ မေတ္တာနဲ့နှုတ်ဆက်ပါတယ်။

သီတဂူစန်းလပမာ ချမ်းမြသာယာ ရှိတော်မူကြပါစေ။

MOI

နိုင်ငံတကာ ၂၀၂၆ ခုနှစ် နှစ်သစ်ကူးနေ့မှာ ပြောပြလိုတဲ့စကား ရှိပါတယ်။ 

ဗုဒ္ဓမြတ်စွာသာသနာတော်ရ အဆုံးအမအရ လောကကြီးမှာ ဆင်းရဲမျိုးစုံရှိသလို လောကချမ်းသာမျိုးစုံလည်း ရှိကြပါတယ်။ 

လောကချမ်းသာမျိုးစုံရဖို့အတွက် ဗဟုသုတရှိကြပါ၊ ဗဟုသုတရှိရင် ပညာဉာဏ်တိုးတယ်၊ ပညာတိုးရင်ချမ်းသာကိုရအောင် ဆောင်ရွက်နိုင်တယ်။ ဒါ့ကြောင့် ဗဟုသုတရှိအောင် ရှာမှီးကြပါ။ 

ရှေးတုန်းကတော့ တစ်ဆင့်စကားတစ်ဆင့်နားနဲ့ဖြစ်စေ၊ ဆရာသမားတွေ မိဘအဘိုး အဘွားတွေဆုံးမတာကနေ ဗဟုသုတရတယ်၊ ဆရာတော်၊ သံဃာတော်အရှင်မြတ်တွေ ဆုံးမတာကနေ ဗဟုသုတရကြတာပေါ့။ 

နောက်ကြတော့ ပေစာ၊ ကျမ်းစာ၊ ကျောက်စာတွေ၊ နောက်စာအုပ် တွေကနေ စာတွေကို ဖတ်ကြမှတ်ကြလို့လည်းပဲ ဗဟုသုတတွေတိုးကြတယ်။ ဗဟုသုတတိုးမှလည်း ပညာဉာဏ်တွေ တိုးကြတယ်။ 

ဗဟုသုတတွေ တိုးလာတဲ့အတွက် ဗဟုသုတဉာဏ်တွေ တိုးတယ်၊ စဉ်းစားတွေးခေါ်တတ်တဲ့ဉာဏ်တွေတိုးတယ်၊ သဘောပေါက်နားလည် ပြီးတော့ အချင်းချင်းနားလည်ပေးနိုင်တဲ့ဉာဏ်တွေ တိုးလာတာပေါ့။ 

အခုခေတ်နဲ့ ပြောရရင်တော့ အတန်းပညာတွေသင်ကြ၊ အတန်း ပညာတွေထဲမှာ ဗဟုသုတရစရာတွေက အများကြီးပဲ။ လောကမှာ အတွေ့အကြုံတွေထဲက ဗဟုသုတကိုရအောင်ယူကြရသလို အတန်းပညာတွေထဲကလည်း ဗဟုသုတတွေကို ရအောင်ယူကြရတယ်။ Education ပညာရေးဆိုတာက မွေးကတည်းကနေ သေတဲ့အထိ သင်ယူကြရတဲ့ပညာပေါ့။ 

အတန်းပညာတွေသင်တဲ့အခါ အတတ်ပညာတွေ၊ အသိပညာတွေ တတ်သိလာကြရတယ်။ အဲဒီလို တတ်လာသိလာတဲ့အခါ လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်တတ်ပြီး လူတော်တွေဖြစ်လာကြသလို အသိပညာတွေ ရလာတဲ့အခါ လူကောင်းတွေ ဖြစ်လာကြတယ်။

အတတ်ပညာသမားတွေကလည်း လူတော်တွေဖြစ်လာပြီး လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်တာနဲ့ပတ်သက်ပြီး “ကောင်း၏၊ မကောင်း၏၊” “အကျိုး ရှိ၏၊ မရှိ၏၊” နားလည်လာတယ်။ လူကောင်းတွေကြတော့လည်း အကြောင်းအကျိုး၊ အကောင်းအဆိုးတွေကို နားလည်ပြီး လူကောင်း တွေ ဖြစ်လာကြတယ်။ 

ဗဟုသုတက သင်ယူမှုကနေရရှိတဲ့ အသိပညာ၊ အတတ်ပညာ တွေက နည်းနည်းသိရင် နည်းနည်းသိသလောက်၊ နည်းနည်းတတ်ရင် နည်းနည်းတတ်သလောက်၊ မိမိအတွက်ရော၊ အများအတွက်ရော ကောင်းကျိုးချမ်းသာတွေရအောင် ဆောင်ရွက်နိုင်တယ်။ ကြီးပွား တိုးတက်အောင် ဆောင်ရွက်နိုင်တယ်။ 

ကြီးပွားတိုးတက် အောင်မြင်ကြတဲ့သူတွေက အသိပညာ၊ အတတ် ပညာတွေ သိသွားတတ်သွား ကြတာကြောင့် မိမိအကျိုးချမ်းသာကိုရော၊ သူများတွေရဲ့ အကျိုးချမ်းသာကိုရော ဆောင်ရွက်နိုင်ကြပါတယ်။ 

မိမိတို့ ငယ်စဉ်ကတည်းက ဘုန်းဘုန်းတို့အနေနဲ့ ပညာတတ်အောင် သင်ယူဖို့ မိမိတို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်အစိတ်အပိုင်းဖြစ်တဲ့ မျက်စိ၊ နား၊ ပါးစပ်ကို အလကားမထားဘဲ အသုံးပြုခဲ့ကြတယ်။ အဲဒီလိုမျိုးအားလုံးက ပညာတတ်အောင် အသိပညာတိုးအောင် ဆောင်ရွက်ကြစေချင်တယ်။ 

တတ်နိုင်သမျှ ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြတဲ့အခါ “ကြောင်လည်း ကြောင် အထွာ၊ ကျားလည်း ကျားအထွာ”ပေါ့။ အသိပညာ၊ အတတ်ပညာတွေ ရှိသွားရင် လုပ်တတ်ကိုင်တတ်တဲ့အတွက် ကောင်းကျိုးချမ်းသာကို ဆောင်ရွက်နိုင်သလို နားလည်မှုတွေရှိတဲ့အတွက် မည်သူကိုမျှ ပြဿနာဖြစ်အောင် မလုပ်တော့ဘူး။ မိမိကိုယ်တိုင်လည်း ပြဿနာဖြစ်အောင် မနေတော့ဘူး။ ပြဿနာကင်းအောင် နေတတ် ထိုင်တတ် လာတယ်။

အဲဒီလိုအနေနဲ့ လူတိုင်းလူတိုင်းက မိမိနေထိုင်တဲ့ အိမ်၊ ရွာ၊ ရပ်ကွက်၊ မြို့၊ နိုင်ငံ၊ ကမ္ဘာစတဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်ကို စွမ်းနိုင်သမျှ ကောင်း အောင် ချမ်းသာအောင် ဆောင်ရွက်ကြစေချင်တယ်။ မိမိတို့ နေထိုင်တဲ့ ဒီလူ့လောကကြီးကိုလည်း မိမိတို့ပဲ ကောင်းမွန်အောင် ချမ်းသာအောင် အကျိုးရှိအောင် ဆောင်ရွက်ကြရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ 

အဲဒီလို ဆောင်ရွက်နိုင်ဖို့အတွက်ကို အတတ်ပညာရှင် အသိပညာ ရှင်တွေကသာ လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်နိုင်ကြပါတယ်။ ဒီလိုလုပ်ကိုင်နိုင် ဖို့အတွက် မျက်စိနဲ့ နားကိုအသုံးချပြီး ဗဟုသုတရအောင် သင်ယူကြစေချင်တယ်။ အဲဒီလိုဆောင်ရွက်ခြင်းကို အတ္တဟိတလို့လည်း ခေါ်ပါတယ်၊ ပရဟိတလို့လည်း ခေါ်ပါတယ်။ 

ဘုန်းတော်ကြီးမြတ်စွာဘုရား မိန့်တော်မူတဲ့ လူသားတွေကျင့်ရမဲ့ ကျင့်စဉ်တရားက ဒါပါပဲ။ ကိုယ့်အကျိုး အများအကျိုးသယ်ပိုးတာက ပါရမီဖြည့်တယ်ဆိုတာပါပဲ။ 

ယခု နှစ်သစ်ကူးအခါသမယမှာ မိမိကောင်းကျိုး၊ အများကောင်းကျိုး၊ မိမိနိုင်ငံကောင်းကျိုး၊ တစ်ကမ္ဘာလုံးကောင်းကျိုးအတွက် ဆောင်ရွက်နိုင်အောင် အသိဉာဏ်ပညာမျိုးစုံကိုရရှိအောင် စတင်ဆောင်ရွက်ကြရင်းနဲ့ မိမိသူတစ်ပါး အားလုံးအတွက် ကောင်းကျိုးချမ်းသာမျိုးစုံရကြရအောင် ဆောင်ရွက်နိုင်ကြတဲ့ သူတော်ကောင်းတွေ ဖြစ်ကြပါစေ။

MOI

ယနေ့ ကမ္ဘာသုံး ခရစ်နှစ် ၂၀၂၅ ခုနှစ်ကနေ ၂၀၂၆ ခုနှစ်သို့ နှစ်ပြောင်းသွားတဲ့ နှစ်သစ်မင်္ဂလာအချိန်အခါမှာ မြန်မာနိုင်ငံရှိဆရာတော်၊ သံဃာ တော်အရှင်သူမြတ်များနှင့်တကွ မြန်မာနိုင်ငံကို အုပ်ချုပ်နေသော အစိုးရမင်းများ၊ မြန်မာနိုင်ငံသူ၊ နိုင်ငံသား၊ တိုင်းသူပြည်သား လူအများ တို့နှင့် ကမ္ဘာသူ၊ ကမ္ဘာသားအားလုံးသော ခုနစ်ရက်သားသမီးအပေါင်း တို့ ယနေ့နှစ်သစ်မင်္ဂလာအချိန်အခါမှာ

“ သုနက္ခတ္တံ သုမင်္ဂလံ

သုပ္ပကာတံ သုဟုဋ္ဌိတံ

သုခကော သုမုဟုတ္တောစ

သုယိဋ္ဌံ ဗြဟ္မစာရိသု”

ဟူသော ပုဗ္ဗဏှသုတ္တ ဒေသနာတော်ပါဠိနှင့် လျော်ညီစွာ ယနေ့ နှစ်သစ် မင်္ဂလာအချိန်အခါမှာ ကောင်းသောနက္ခတ်၊ ကောင်းသော မင်္ဂလာ၊ ကောင်းသောအချိန်အခါဖြစ်ကြပါစေလို့ ဆုတောင်းမေတ္တာပို့သပါတယ်။

ကောင်းသောနက္ခတ်၊ ကောင်းသောမင်္ဂလာ၊ ကောင်းသောအချိန် အခါကိုယူ၍ မြန်မာနိုင်ငံသူ နိုင်ငံသား၊ ကမ္ဘာသူ ကမ္ဘာသား၊ နိုင်ငံကို အုပ်ချုပ်နေသော အစိုးရမင်းများနှင့် တိုင်းသူပြည်သား ကမ္ဘာသူ ကမ္ဘာသားတို့ ယနေ့မှစ၍ ကောင်းစွာအိပ်စက်နိုင်ကြပါစေ၊ ကောင်း သော မိုးသောက်ခြင်းဖြင့် နိုးထနိုင်ကြပါစေ၊ နေ့စဉ်နေ့တိုင်းလည်း မသူတော်တရားတွေကင်းကြပြီး သဒ္ဓါ၊ သီလ၊ သုတ၊ စာဂ၊ ပညာ၊ ဟီရိသြတ္တပ္ပဆိုတဲ့ သူတော်ကောင်းတရားတွေ လက်ကိုင်ထားကျင့်သုံး နိုင်ကြပါစေ နိုးကြားနိုင်ကြပါစေဟူ၍ ဆုတောင်းမေတ္တာပို့သအပ်ပါတယ်။

နှစ်သစ်မှစ၍ မြန်မာနှင့်တကွ ကမ္ဘာသူ ကမ္ဘာသားများတို့ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာ ဟောကြားတော်မူတဲ့အတိုင်း ကံနဲ့အကျိုးပေးကို ယုံကြည်ကြပါစေ၊ လက်ခံနိုင်ကြပါစေ၊ ကျင့်သုံးနိုင်ကြပါစေလို့ ဆန္ဒပြု ဆုတောင်းမေတ္တာ ပို့သပါတယ်။

သတ္တဝါအားလုံးတိုင်းမှာ ကာယကံ၊ ဝစီကံ၊ မနောကံတွေ ရှိကြပါ တယ်။ ကာယကံ၊ ဝစီကံ၊ မနောကံတွေမှာ ကောင်းတဲ့ကာယကံ၊ ဝစီကံ၊ မနောကံရှိသလို ဒါတွေကကောင်းတဲ့ အကျိုးကိုပေးသလို မကောင်းတဲ့ ကာယကံ၊ ဝစီကံ၊ မနောကံတွေလည်း မကောင်းတဲ့အကျိုးကို ပေးတတ် ပါတယ်။

ကံသုံးပါးတွင် ကိုယ်အမူအရာအားဖြင့် ကာယကံ ကောင်းတဲ့ကိုယ် အမူအရာလုပ်ရင် ကောင်းတဲ့ကံဖြစ်ပါတယ်။ ဝစီကံကောင်းတာတွေလုပ်ရင် ကောင်းတဲ့ကံဖြစ်တယ်။ စိတ်ကလည်းကောင်းတာတွေကြံရင် ကောင်းတာတွေဖြစ်တယ်။ တစ်ဖက်ကလည်း ကောင်းတဲ့အကျိုး တွေပေးပြီး ချမ်းသာမှုရသလို၊ မကောင်းတွေလုပ်ရင် မကောင်းတာတွေ ဖြစ်ကြပါတယ်။

ကောင်းမှု၊ မကောင်းမှုဆိုတာက ကာယကံရှင်ပုဂ္ဂိုလ်တိုင်းပေါ်မှာ မူတည်တယ်။ ဘုန်းကြီးတို့ ဆန္ဒပြုဆုတောင်းတာကတော့ ကောင်းတာတွေလုပ်ရင် ကောင်းတာတွေဖြစ်ကြပါစေ၊ ကောင်းတာတွေပြောတဲ့အတွက် ကောင်းတာတွေဖြစ်ကြပါစေ၊ ကောင်းတာတွေ ကြံစည်တဲ့အတွက် ကောင်းတဲ့အကျိုးတွေပေးကြပါစေ၊ မကောင်းတဲ့ ကာယကံတွေမပြုဘဲ မကောင်းကျိုးကိုပယ်ရှား၍ မကောင်းတဲ့ဝစီကံကိုမပြောမိ ဘဲနဲ့မကောင်းကျိုးတွေကို ပယ်ရှား၍ မကောင်းတဲ့မနောကံတွေကို မကြံစည်မိသည့်အတွက် မကောင်းတဲ့အကျိုးကို မပေးကြပါစေနဲ့၊ မကောင်းတဲ့ကာယကံ၊ ဝစီကံ၊ မနောကံတွေကိုမကျူးလွန်နိုင်ပါစေနဲ့၊ ကျူးလွန်မိရင် မကောင်းကျိုးတွေရရှိမှာဖြစ်သည့်အတွက် မကောင်း တာတွေမဖြစ်ကြပါစေနဲ့လို့ ဆုတောင်းမေတ္တာပို့သပါတယ်။ တစ်ဖက် ကလည်း ကောင်းတဲ့ ကာယကံ၊ ဝစီကံ၊ မနောကံတွေ ဆောင်ရွက်မိကြသည့်အတွက် ကောင်းကျိုးချမ်းသာတွေရရှိကြပါစေ၊ ဒါတွေကပုဂ္ဂိုလ်တိုင်းနဲ့ဆိုင်တယ်။ လူမျိုး ဘာသာနှင့်မဆိုင်၊ ပုဂ္ဂိုလ်တိုင်းနှင့်ဆိုင်သည့်အတွက် သတ္တဝါတိုင်း လူ၊ နတ်၊ ဗြဟ္မာတွေအားလုံးမှာ ကံသုံးပါးရှိသည့်အတွက် အဲဒီကံတွေအပေါ် ကောင်းတဲ့အကျိုးချရင် ကောင်းတဲ့အကျိုးတရားတွေ ရပါတယ်။ နှစ်ဦးမင်္ဂလာမှာ မြန်မာနိုင်ငံသူ နိုင်ငံသား တိုင်းသူပြည်သားအားလုံး ကောင်းတဲ့ကာယကံ၊ ဝစီကံ၊ မနောကံတွေကြောင့် ကောင်းကျိုးတွေရကြပါစေ၊ မကောင်းတဲ့ ကာယကံ ၊ ဝစီကံ ၊ မနောကံတွေ ကြောင့် မကောင်းကျိုးမဖြစ်ကြပါစေနဲ့၊ တိုင်းသူပြည်သား ကမ္ဘာသူ ကမ္ဘာသားအပေါင်းကို ဆုတောင်းမေတ္တာ ပို့သပါတယ်။ သဒ္ဓါ၊ သီလ၊ သုတ၊ စာဂ၊ ပညာ၊ ဟီရိဩတ္တပ္ပဆိုတဲ့ သူတော်ကောင်းတရားတွေနဲ့ အမြဲမပြတ် ပျော်မွေ့ကြပါစေ၊ မသူတော် တရားတွေ ပယ်ဖျောက်ကြပါစေ၊ သူတော်ကောင်းတရားတွေ လက်ကိုင် ထားပြီး ကျင့်သုံးပွားများခြင်းဖြင့် ကောင်းတဲ့အကျိုးတရားတွေ ရကြပါစေ။

နိဗ္ဗာန်ဆိုတဲ့ ပန်းတိုင်ကို ဒိဋ္ဌိ ဝိဋ္ဌိကိစ္စတွေ ပယ်ခွာပြီး မဂ်ဉာဏ်၊ ဖိုလ်ဉာဏ် နိဗ္ဗာန်တိုင်အောင် ကောင်းကျိုးချမ်းသာတွေရရှိကြပါစေလို့ နှစ်ဦးမင်္ဂလာမှာဆုတောင်း မေတ္တာပို့သပါတယ်။ ယနေ့ မြန်မာနိုင်ငံ တော်ကြီးသည် ထေရဝါဒတိုင်းပြည်ဖြစ်သည့်အတွက် တရားမိုးတွေ ရွာသွန်းဖြိုးတဲ့ တိုင်းပြည်ဖြစ်တဲ့အတွက်ကြောင့် တစ်နိုင်ငံလုံး အစိုးရ မင်းများနဲ့တကွ တိုင်းသူပြည်သား ခုနှစ်ရက်သားသမီးအပေါင်းတို့သည် တရားရေအေးကို သောက်ချိုးနိုင်ကြပါစေ၊ တရားတွေပွားများ အားထုတ်နိုင်ကြပါစေ။

၂၀၂၅ ခုနှစ်ကနေ ၂၀၂၆ ခုနှစ်ကို နှစ်ကူးသွားတဲ့နှစ်သစ်မင်္ဂလာအချိန်အခါမှာ မြန်မာနိုင်ငံသူ နိုင်ငံသား တိုင်းသူပြည်သား၊ ကမ္ဘာသူ ကမ္ဘာသားအပေါင်းသည် ကောင်းတာတွေဖြစ်၍ မကောင်းတာတွေ မဖြစ်ကြဘဲ ကောင်းကျိုးတွေရပြီး မကောင်းကျိုးတွေမရကြဘဲ ဒိဋ္ဌိဝိစ္စိကိစ္စပယ်ပြီး မဂ်ဉာဏ်၊ ဖိုလ်ဉာဏ်၊ နိဗ္ဗာန်ကိုမျက်မှောက်ပြုနိုင်တဲ့ အကျင့်ကောင်းများကိုလည်း ကျင့်ကြံပွားများအားထုတ်နိုင် ကြပါစေ။

ကျင့်ကြံပွားများအားထုတ်၍လည်းပဲ မဂ်ဉာဏ်၊ ဖိုလ်ဉာဏ်၊ နိဗ္ဗာန် ကို လျင်မြန်စွာ မျက်မှောက်ပြုနိုင်ကြပါစေ၊ နှစ်သစ်မင်္ဂလာအချိန် အခါမှာ မြန်မာနိုင်ငံတော်ရှိ တိုင်းသူပြည်သား အစိုးရမင်းများနှင့်တကွ ကမ္ဘာသူ ကမ္ဘာသားအားလုံးကို ဆုတောင်းမေတ္တာပို့သလိုက်ရပါတယ်။

MOI

ဒီနေ့ဟာ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ကုန်ဆုံးပြီး ၂၀၂၆ ခုနှစ် နှစ်သစ်မင်္ဂလာ အခါသမယဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံသူ မြန်မာနိုင်ငံသားအပါအဝင် ကမ္ဘာသူကမ္ဘာသားအားလုံး မင်္ဂလာအပေါင်းနှင့် ပြည့်စုံပါစေ၊ နှစ်သစ်မှစ၍ စိတ်ချမ်းသာ၊ ကိုယ်ကျန်းမာပြီး ကပ်ဘေးအပေါင်းတို့မှကင်း‌ဝေးလို့ လိုရာဆန္ဒပြည့်ဝကြပါစေ၊ ငြိမ်းချမ်းတဲ့ ကမ္ဘာကြီးဖြစ်ပါစေလို့လည်း အထူးဆုတောင်းမေတ္တာ ပို့သပါတယ်။ အထူးသဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံသူ မြန်မာနိုင်ငံသား အပါအဝင် ကမ္ဘာသူ ကမ္ဘာသားတွေကို ဆရာတော်ပြောကြားလိုတာက နှစ်ဟောင်းက မကောင်းတဲ့စိတ်ဓာတ်၊ အညစ်အကြေး၊ လုပ်ရပ်အညစ်‌အကြေးတွေ နှစ်ဟောင်းမှာထားခဲ့ပြီး နှစ်သစ်မှာ စိတ်ဓာတ်ရော၊ လုပ်ရပ်ရောအကောင်းဆုံးဖြစ်အောင် ကြိုးစားကြ ပါလို့ အထူးပဲ တိုက်တွန်းပါတယ်။ မင်္ဂလာအပေါင်းနှင့်လည်း ပြည့်စုံကြပါစေ။

မင်္ဂလာအပေါင်းနှင့် ပြည့်စုံဖို့ဆိုတာ ပါးစပ်ကပြောရုံနဲ့ မပြီးဘူး၊ တကယ့်လက်တွေ့ မင်္ဂလာရှိတဲ့ လုပ်ငန်းတွေ လုပ်ဖို့လည်း လိုအပ်တယ်။ မင်္ဂလာရှိတဲ့လုပ်ငန်းတွေ လုပ်တယ်ဆိုရာမှာ အချိန်ဆိုတာ တားထားလို့ ရတဲ့အရာမဟုတ်ဘူး။ “အချိန်နှင့် ဒီရေသည် လူကိုမစောင့်” ဆိုတဲ့ အတိုင်း အချိန်ဟာ စက္ကန့်တိုင်း၊ မိနစ်တိုင်း၊ နာရီတိုင်း၊ နေ့ရက်၊ လတွေ၊ နှစ်တွေမှာ ကုန်ဆုံးသွားတာ၊ ရရှိတဲ့အချိန်မှာ မိမိအတွက် အကောင်းဆုံး ဖြစ်အောင် အကျိုးရှိအောင်၊ ကျန်အောင်ပြုလုပ်ဖို့ အရေးကြီးတယ်။ ပြုလုပ်တဲ့အခါမှာ မှတ်လို့လွယ်အောင် “သင့်တွက် ရလာ၊ ချိန်အခါ၊ သင့်မှာ ကောင်းကျိုးကျန်ပါစေ။ အချိန်ရှိခိုက်၊ လုံ့လစိုက်၊ ယူလိုက် ကုသိုလ်၊ ပညာ၊ ဥစ္စာတွေ” ဆိုတဲ့အတိုင်း အချိန်ဆိုတာ မိမိအတွက် ရလာတာကို မိမိကောင်းကျိုးကျန်ဖို့ အရေးကြီးတယ်။ ကောင်းကျိုး ကျန်ဖို့ဆိုတာ အချိန်တိုင်းမှာ ကုသိုလ်၊ ပညာ၊ ဥစ္စာ သုံးခုထဲက တစ်ခုခုကိုလည်းကောင်း၊ သုံးခုလုံးကိုသော်လည်းကောင်း ရအောင်ယူနိုင်မှ အကျိုးရှိမှာဖြစ်တယ်၊။ အချိန်ကို အကျိုးရှိစွာအသုံးပြုနိုင်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေဖြစ်နိုင်ကြပါစေ။

မင်္ဂလာအပေါင်းနဲ့ ပြည့်စုံဖို့ဆိုတာ လက်တွေ့မှာ မင်္ဂလာတရား တော်ကို လိုက်နာကျင့်သုံးဖို့လည်း လိုအပ်တယ်။ ကြီးပွားကြောင်း၊ ချမ်းသာကြောင်း၊ အောင်မြင်ကြောင်း တရားတွေကို မြတ်စွာဘုရားက မင်္ဂလသုတ်ဒေသနာမှာ သုံးဆယ့်ရှစ်ဖြာမင်္ဂလာအနေနဲ့ ဟောကြားခဲ့ တာရှိတယ်။ သုံးဆယ့်ရှစ်ဖြာ မင်္ဂလာထဲက ပထမဆုံးမင်္ဂလာကို ‌နမူနာအနေနဲ့ ပြောကြားလိုပါတယ်။

အသေဝနာ စ ဗာလာနံ- ၌ ဗာလကို-

၁။ ပညတ်အနေနှင့် ရှုမြင်မယ်ဆိုလျှင် လူဆိုးလူမိုက်ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်သည်။

၂။ ရုပ်ပရမတ်အနေနှင့် ရှုမြင်မယ်ဆိုလျှင် ဆိုးမိုက်သော ကာယကံမှု၊ ဝစီကံမှုဖြစ်သည်။

၃။ စိတ်၊ စေတသိက် နာမ်ပရမတ်အနေနှင့် ရှုမြင်မယ်ဆိုလျှင် ဆိုးမိုက်သော အကုသိုလ် စိတ်၊ စေတသိက် ဖြစ်သည်။

ဆိုးမိုက်သောပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်ရခြင်းမှာ ဆိုးမိုက်သော လုပ်ရပ်ကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဆိုးမိုက်သောလုပ်ရပ် လုပ်သည်မှာလည်း ဆိုးမိုက်သော စိတ်ဓာတ်ကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဆိုးမိုက်သော စိတ်ဓာတ်ကြောင့် ဆိုးမိုက် သောလုပ်ရပ် လုပ်ကြသည်။ ဆိုးမိုက်သောလုပ်ရပ် လုပ်သူကို ဆိုးမိုက် သောပုဂ္ဂိုလ်ဟု လောက၌ ခေါ်ဝေါ်သတ်မှတ်ကြသည်။ ဆိုးမိုက်သော စိတ်ဓာတ်များကို အဘိဓမ္မာ၌ အကုသိုလ်ဟုခေါ်သည်။ ဆိုးမိုက်သော လုပ်ရပ်များကိုတော့ မကောင်းမှုဒုစရိုက်ဟု ခေါ်သည်။ ‌မကောင်းမှု ဒုစရိုက် ပြုလုပ်သူ၊ ကျူးလွန်သူကို လူဆိုး၊ လူမိုက်၊ လူယုတ်မာဟု လောက၌ ခေါ်‌ဝေါ်သတ်မှတ် ပညတ် ကြသည်။ ယင်းသို့ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဗာလဟူသည် ဆိုးမိုက် ယုတ်မာသော စိတ်ဓာတ်နှင့်လည်း ဆိုင်သည်၊ ဆိုးမိုက်ယုတ်မာသော လုပ်ရပ်နှင့်လည်း ဆိုင်သည်၊ ဆိုးမိုက်ယုတ်မာ သော ပုဂ္ဂိုလ်နှင့်လည်းဆိုင်သည်၊ ထို့အတူ ဖြူစင်သန့်ရှင်းသော စိတ်ဓာတ်ကြောင့် ဒါန၊ သီလ၊ ဘာဝနာစသော ကုသိုလ်ကောင်းမှုများ ပြုလုပ်ကြသည်၊ ကုသိုလ်ကောင်းမှုပြုလုပ်သူကို သူတော်စင်ပညာရှင်ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။

စိတ်ဓာတ်၊ လုပ်ရပ်၊ နှစ်ရပ်ပေါ်မှာ၊ ယုတ်၊ မြတ်ဟာ၊ တည်တာအမှန်ဖြစ်။

စိတ်ဓာတ်၊ လုပ်ရပ်၊ မြင့်မြတ်ဖြူစင်၊ သူတော်စင်၊ ယုတ်လျှင် သူယုတ်မာ။

အသေဝနာ စ ဗာလာနံ- ဗာလကို မပေါင်းသင်းခြင်းမင်္ဂလာဖြစ်ဖို့ရာ အဘိဓမ္မာဒေသနာဖြင့် ရှုမြင်မည်ဆိုလျှင် -

၁။ ဆိုးမိုက် ယုတ်မာသောပုဂ္ဂိုလ်နှင့် မပေါင်းသင်းခြင်း၊ သူ့အတု မလိုက်ခြင်း၊

၂။ ဆိုးမိုက် ယုတ်မာသော မကောင်းမှု ဒုစရိုက်မှ ကိုယ်တိုင် ရှောင်ကြဉ် ခြင်း၊ မပြုလုပ်ခြင်း၊

၃။ ဆိုးမိုက် ယုတ်မာသော အကုသိုလ်စိတ်ဓာတ် ကိုယ်တိုင် မမွေးခြင်း ဟူသော အချက် သုံးချက်လုံးနှင့် ဆိုင်သည်။

ဤအချက် သုံးချက်လုံး ပြည့်စုံမှ အသေဝနာ စ ဗာလာနံ - ဗာလ ကို မပေါင်းသင်းခြင်းမင်္ဂလာ အပြည့်အစုံဖြစ်မည်၊ အသေဝနာ စ ဗာလာန မင်္ဂလာနှင့် ပြည့်စုံအောင် ဆိုးမိုက်တဲ့ စိတ်ဓာတ်တွေမမွေးနဲ့၊ ဆိုးမိုက်တဲ့လုပ်ရပ်တွေ မလုပ်နဲ့၊ ဆိုးမိုက်တဲ့ လူဆိုးလူမိုက် လူယုတ်မာ ကို မပေါင်းသင်းနဲ့၊ ဒါက နမူနာအနေနဲ့ ပြောလိုက်တာ။ ဒါ့ကြောင့် အသေဝနာ စ ဗာလာနံ- ဗာလ ကို မပေါင်းသင်းခြင်းမင်္ဂလာ လိုက်နာ ခြင်း၊ ကျန်သောမင်္ဂလာများကိုလည်း လိုက်နာခြင်းဖြင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ်သစ် မှာ မင်္ဂလာပေါင်းနှင့်ပြည်စုံပြီး ငြိမ်းချမ်းတဲ့ ကမ္ဘာကြီးဖြစ်နိုင်ပါစေ ကြောင်း နှစ်သစ်ဆုတောင်း သဝဏ်လွှာ မိန့်အပ်ပါသတည်း။

MOI