ကမ္ဘာတစ်ဝန်း ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်မှုသည် ယနေ့ကာလတွင် လူမှုရေး၊ စီးပွားရေးနှင့် နိုင်ငံရေးကဏ္ဍများအပေါ် သက်ရောက်မှုရှိနေသော အကြောင်းအရာတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံအတွင်းနှင့် နိုင်ငံပြင်ပသို့ လူအများ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်ရခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍ အကြောင်းရင်းများစွာရှိသော်လည်း ယေဘုယျအားဖြင့် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံချင်းစီ၏ စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု မတူညီမှု၊ ပိုမိုကောင်းမွန်သော အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းရရှိလိုမှု၊ သဘာဝဘေးအန္တရာယ်ကျရောက်မှု၊ ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများနှင့် လူမှုစီးပွားအကျပ်အတည်းများ၏ တွန်းအားရှိနေမှု၊ နည်းပညာများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာမှု စသည့်အခြေအနေအရပ်ရပ်တို့သည် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်မှုကို ပိုမိုများပြားစေသည်။ နိုင်ငံတကာရွှေ့ပြောင်းသွားလာနေထိုင်မှုဆိုင်ရာအဖွဲ့ (IOM) ၏ ၂ဝ၂၄ ခုနှစ် အစီရင်ခံစာအရ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူဦးရေ ၂၈၁ သန်းခန့်ရှိပြီး ယင်းသည် ကမ္ဘာ့လူဦးရေ၏ ၃ ဒသမ ၆ ရာခိုင်နှုန်းခန့်ဖြစ်သည်။ လွန်ခဲ့သည့် ဆယ်စုနှစ် ငါးစုအတွင်း နိုင်ငံတကာ ရွှေ့ပြောင်းလုပ်သားအရေအတွက် တိုးလာခဲ့သည်။ အမျိုးသားရွှေ့ပြောင်းလုပ်သားအရေအတွက်သည် အမျိုးသမီးရွှေ့ပြောင်း လုပ်သားအရေအတွက်ထက် ပိုမိုများပြားနေကြောင်း သိရသည်။

ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်မှုမှတစ်ဆင့် လူကုန်ကူးခံရမှု၊ အတင်းအဓမ္မစေခိုင်းခံရမှုဖြစ်စဉ်များ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်ဖြစ်ပေါ်

လူအများ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်ကြရသည့် အကြောင်းရင်းများ မည်သို့ပင်ရှိစေကာမူ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများသည် လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွင်း ထိခိုက်လွယ်ပြီး ဘေးဖယ်ခံထားရသော အုပ်စုအချို့ကို ကိုယ်စားပြုသူများဖြစ်သည်။ တစ်ခါတစ်ရံတွင် အလွဲသုံးစားပြုခံရမှု၊ ခေါင်းပုံဖြတ်မှုများနှင့် ကြုံတွေ့ရလေ့ရှိသည်။ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုအပါအဝင် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော ဝန်ဆောင်မှုများကို အကန့်အသတ်ဖြင့်သာ ရရှိခံစားနေကြရသူများဖြစ်သည်။ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများသည် နေရာသစ်တွင် စိန်ခေါ်မှုများစွာရှိသော်လည်း ယင်းနိုင်ငံ၏ အလုပ်လုပ်ကိုင်နိုင်သော လူဦးရေကိုတိုးစေသည်။ ကျွမ်းကျင်မှုဖြင့် ရောက်ရှိလာကြသူများသည် လက်ခံနိုင်ငံများ၏ လူသားအရင်းအမြစ် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကို အထောက်အကူပြုလျက်ရှိသည်။ ပြည်ပနိုင်ငံများသို့ သွားရောက်လုပ်ကိုင်မှုကြောင့် လူမှုစီးပွားဘဝတိုးတက်စေပြီး အတွေ့အကြုံဗဟုသုတရရှိစေသည်။ ရွှေ့ပြောင်းလုပ်သားများ၏ နေရပ်ပြန်ပို့ငွေများသည် မိသားစုအတွက်သာမက မိခင်နိုင်ငံအတွက်ပါ အကျိုးဖြစ်ထွန်းစေလျက်ရှိသည်။ သို့ရာတွင် မကြာသေးမီနှစ်များအတွင်း ပိုမိုကောင်းမွန်သော အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းရရှိလိုမှုကြောင့် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်မှုမှတစ်ဆင့် လူကုန်ကူးခံရမှု၊ အတင်းအဓမ္မစေခိုင်းခံရမှုဖြစ်စဉ်များ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ အများဆုံးဖြစ်ပွားလေ့ရှိသည့်နေရာမှာ အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုနှင့် အွန်လိုင်းလောင်းကစားမှုလုပ်ငန်းများဖြစ်သည်။ ယင်းနေရာသည် အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုများ၏ သားကောင်ဖြစ်နိုင်ခြေ ပိုမိုမြင့်မားလာသဖြင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာပြဿနာဖြစ်လာသည်။ မြန်မာနိုင်ငံသည်လည်း ယင်းလုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်သည့် နေရာများအား ဖော်ထုတ်အရေးယူဆောင်ရွက်ခဲ့ရာ ရှမ်းပြည်နယ်နှင့် ကရင်ပြည်နယ်တို့တွင် ၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၅ ရက်နေ့မှ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၃ ရက်နေ့အထိ နိုင်ငံခြားသား ၇ဝ၁၉၆ ဦးကို စိစစ်တွေ့ရှိခဲ့ပြီး သက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံများသို့ ပြန်လည်လွှဲပြောင်းပေးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

ယနေ့ကာလတွင် အရှေ့တောင်အာရှဒေသနိုင်ငံအချို့တွင် နိုင်ငံဖြတ်ကျော်အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုများ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိသည်။ နိုင်ငံတကာသတင်းမီဒီယာအများအပြားကလည်း တရုတ်-မြန်မာနှင့် ထိုင်း-မြန်မာ နယ်စပ်တစ်လျှောက်တွင် အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုလုပ်ငန်းများ ကြီးထွားလာနေကြောင်း ဖော်ပြကြသည်။ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံမှ ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းများက အခြားနိုင်ငံမှ ပြည်သူများအား အင်တာနက်မှတစ်ဆင့် ဆက်သွယ်ပြီး လိမ်လည်ငွေယူသည့် ရာဇဝတ်မှုဖြစ်သည်။ မျက်မှောက်ကာလလူအများ၏ နေ့စဉ်ဘဝတွင် အင်တာနက်အသုံးပြုမှု များပြားလာသည်နှင့်အမျှ အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုများ၏ သားကောင်ဖြစ်နိုင်ခြေသည် ပိုမိုမြင့်မားလာသည်။ ယင်းသို့လိမ်လည်မှုများတွင် ယေဘုယျအားဖြင့် ငွေကြေးလိမ်လည်မှု၊ အွန်လိုင်းလောင်းကစားဆိုင်ရာလိမ်လည်မှု၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဆိုင်ရာလိမ်လည်မှု၊ အလုပ်အကိုင်လိမ်လည်မှု၊ ကံစမ်းမဲလိမ်လည်မှု၊ ချစ်သူရည်းစားအဖြစ်ဟန်ဆောင်မှု စသည်ဖြင့် နည်းလမ်းမျိုးစုံဖြင့် ပစ်မှတ်ထားဆွဲဆောင်လေ့ရှိသည်။ အလုပ်အကိုင်လိမ်လည်မှုများမှတစ်ဆင့် အတင်းအကျပ်အဓမ္မခိုင်းစေသည့် လူကုန်ကူးမှုများကိုလည်း ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ကျူးလွန်လျက်ရှိသည်။ ယင်းလုပ်ငန်းများသည် ဆက်လက်ကြီးထွားလျက်ရှိရာ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၊ ဒေသတစ်ခုအတွက်သာမက ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ပြဿနာတစ်ရပ်ဖြစ်လာသည်။

ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ စီးပွားရေးကို အကြီးအကျယ်ထိခိုက်

ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ထိခိုက်ဆုံးရှုံးမှုပမာဏမှာ အံ့ဩဖွယ်ကောင်းလောက်အောင် များပြားလျက်ရှိသည်။ နိုင်ငံဖြတ်ကျော် ဆက်သွယ်ရေးအွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုများဆိုင်ရာ လေ့လာမှုများနှင့် စစ်တမ်းများအရ ယင်းကိစ္စသည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ စီးပွားရေးကို အကြီးအကျယ်ထိခိုက်စေပြီး ခန့်မှန်းဆုံးရှုံးမှု ပမာဏမှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၀ ဒသမ ၅ ထရီလီယံအထိ ရှိနေသည်။ နှစ်စဉ် ၁ဝ ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် ဆက်လက်တိုးပွားနေသည်ဟု ခန့်မှန်းထားကြောင်း သိရသည်။ ထို့ပြင် ငွေကြေးဆုံးရှုံးမှုများ၏ နောက်ဆက်တွဲအဖြစ် ဂုဏ်သိက္ခာထိခိုက်မှု၊ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ အချက်အလက်များ ပေါက်ကြားမှု၊ မိသားစုစီးပွားရေးဖရိုဖရဲဖြစ်မှုနှင့် အခြားလူမှုရေးဆိုင်ရာ ထိခိုက်ဆုံးရှုံးမှုများကိုလည်းဖြစ်ပေါ်စေ လျက်ရှိသည်။ ယနေ့ကာလတွင် နည်းပညာဖွံ့ဖြိုးနေမှုကို အကြောင်းပြု၍ နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုများအပြင် ပြည်တွင်းအွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုများလည်း တစ်နည်းနည်းဖြင့် ရှိနေဦးမည်သာဖြစ်သည်။ နိုင်ငံဖြတ်ကျော် အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုများကို သက်ဆိုင်ရာအစိုးရများက အရေးတယူဆောင်ရွက်နေကြသော်လည်း ပြည်သူလူထု၏ သတိရှိမှုနှင့် ဒစ်ဂျစ်တယ်ဆိုင်ရာ အသိအမြင်များ ကြွယ်ဝမှုတို့က အဓိကကျသည့်အချက်များဖြစ်သည်။

အွန်လိုင်းမှတစ်ဆင့် အကြောင်းအမျိုးမျိုးပြကိုယ်ရေးကိုယ်တာ အချက်အလက်တောင်းဆိုလာမှုများကို ငြင်းပယ်ခြင်း၊ ငွေကြေးဆိုင်ရာမက်လုံးပေးမှုများနှင့် မိမိနားမလည်သည့်ကိစ္စရပ်များကို လျစ်လျူရှုခြင်း၊ သံသယဖြစ်ဖွယ်ရှိပါက သက်ဆိုင်ရာ ငွေကြေးအဖွဲ့အစည်းကို တိုက်ရိုက်ဆက်သွယ်စစ်ဆေးခြင်း၊ သက်ဆိုင်ရာက ထုတ်ပြန်ထားသော အွန်လိုင်းသုံးစွဲသူများ လုံခြုံမှုရှိစေရေးသတိပေးချက်များကို တိကျစွာလိုက်နာခြင်းဖြင့် အွန်လိုင်းပေါ်မှ ပုံစံအမျိုးမျိုးဖြင့် ဆွဲဆောင်လိမ်လည်မှုများကို သတိပြုရှောင်ရှားကြရန် လိုအပ်သည်။ ပြည်တွင်းအခွန်များဦးစီးဌာန၏ အမည်နှင့်တံဆိပ် (Logo) ကို အသုံးပြု၍ အွန်လိုင်းငွေကြေးလိမ်လည်မှုများ ဖြစ်ပွားနေခြင်းနှင့် စပ်လျဉ်း၍ အခွန်ထမ်းပြည်သူများ အထူးသတိပြုကြရန် သက်ဆိုင်ရာဌာနက အသိပေးကြေညာချက်တစ်ရပ်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ အဆိုပါအသိပေးကြေညာချက်တွင် မိမိတို့၏ ကိုယ်ရေးအချက်အလက်များကို ဆက်သွယ်တောင်းခံခြင်း အစရှိသည့်ထူးခြားဖြစ်စဉ်များ ကြုံတွေ့ရပါက ပြည်တွင်းအခွန်များဦးစီးဌာနသို့ ဆက်သွယ်စုံစမ်းနိုင်ရန် တယ်လီဖုန်းနံပါတ်များကိုလည်း ဖော်ပြထားသည်။

နေ့စဉ်လူမှုဘဝတွင် အင်တာနက်အွန်လိုင်းသုံးစွဲမှု များပြားလာသည်နှင့်အမျှ ဆိုက်ဘာနယ်ပယ်သည်လည်း ဒုစရိုက်သမားတို့၏ စားကျက်အသစ်တစ်ခုဖြစ်လာသည်။ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းလုံးတွင် အွန်လိုင်းပေါ်၌ ပြစ်မှုကျူးလွန်မှုများ တစ်နှစ်ထက်တစ်နှစ် တိုးမြင့်လာခဲ့ရာ မြန်မာနိုင်ငံသည်လည်း အပါအဝင်ဖြစ်သည်။ ငွေကြေးဆိုင်ရာ အရေးယူဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့၏ ၂၀၂၃ ခုနှစ်က ထုတ်ပြန်သည့် အစီရင်ခံစာအရ အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုအများဆုံး ကျူးလွန်သည့်ပုံစံငါးမျိုးမှာ (၁) Application များ၊ Website အတုများ အသုံးပြု၍ သတင်းအချက်အလက်များ ရယူလိမ်လည်ခြင်း (Phishing Fraud) (၂) ဘဏ်နှင့် ငွေရေးကြေးရေးအဖွဲ့အစည်းများ သို့မဟုတ် မိုဘိုင်းငွေကြေးဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းများ၏ ဝန်ထမ်းအယောင်ဆောင်၍ လိမ်လည်ခြင်း (Social Media and Telecommunication Fraud) ၊ (၃) အွန်လိုင်းပေါ်တွင် ခင်မင်ရင်းနှီးအောင်ပြုလုပ်၍ လိမ်လည်ခြင်း (Online Romance Fraud) ၊ (၄) အရောင်းအဝယ် လုပ်ငန်းများ၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုလုပ်ငန်းများကို အကြောင်းပြ၍ လိမ်လည်ခြင်း (Online Trading/ Trading Platform Fraud) ၊ (၅) အလုပ်အကိုင်ရရှိမည်ဟု အကြောင်းပြ၍လိမ်လည်ခြင်း (Employment Scam) တို့ဖြစ်သည်ဟု သိရသည်။

ပြည်တွင်းအခွန်ဦးစီးဌာနမှ ဝန်ထမ်းအယောင်ဆောင်၍ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်အချို့ထံ Viber မှတစ်ဆင့် ဆက်သွယ်လိမ်လည်ခဲ့သည့်ဖြစ်စဉ်မှာ အထက်တွင်ဖော်ပြထားသည့် အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုပုံစံငါးမျိုးအနက်မှ အမှတ်စဉ် (၂) ဖြစ်သော ဘဏ်နှင့် ငွေရေးကြေးရေးအဖွဲ့အစည်းများ သို့မဟုတ် မိုဘိုင်းငွေကြေးဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းများ၏ ဝန်ထမ်းအယောင်ဆောင်၍ လိမ်လည်သည့် အမျိုးအစားမျိုးပင်ဖြစ်သည်။ အခွန်ဆောင်ရန်ဟူသော အကြောင်းပြချက်ဖြင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်၏ Viber နံပါတ်သို့ အွန်လိုင်းလိမ်လည်သူက ကနဦးဆက်သွယ်အကြောင်းကြားခြင်း၊ ယင်းနောက်တွင် ဖုန်းခေါ်ဆို၍ Viber မှတစ်ဆင့် ပေးပို့ထားသည့် အချက်အလက်များ မှန်ကန်မှု ရှိ/ မရှိ စစ်ဆေးပေးရန်ဟု ပြောကြားကာ Link တစ်ခုပေးပြီး အဆိုပါ Link ထဲသို့ ဝင်ရောက်စစ်ဆေးပေးရန် ညွှန်ကြား၍ Link ထဲသို့ဝင်စေခြင်း စသည်ဖြင့် မိမိ၏ကိုယ်ရေးအချက်အလက်ကို တိုက်ရိုက်တောင်းယူခြင်းမဟုတ်ဘဲ သွယ်ဝိုက်၍ ရယူခြင်းဖြစ်သည်။ ယခင်က K-Pay ၊ Wave-Pay ကဲ့သို့သော မိုဘိုင်းဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းမှဝန်ထမ်း၊ ဘဏ်ဝန်ထမ်းကဲ့သို့ ဟန်ဆောင်ပြီး လိမ်လည်ခဲ့ကြရာမှ ယခုနောက်တစ်ဖန်ဌာနဆိုင်ရာ ရုံးတံဆိပ်ကိုသုံးစွဲ၍ ဝန်ထမ်းအယောင်ဆောင်လိမ်လည်လာကြခြင်းဖြစ်သည်။

ကိုယ်ရေးအချက်အလက်များကို သတိကြီးစွာ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ကြရန်လိုအပ်

အွန်လိုင်းပေါ်မှ ငွေကြေးလိမ်လည်မှုများ ပုံစံအမျိုးမျိုးနှင့် ပြုလုပ်လာကြဦးမည်ဖြစ်ရာ မိမိတို့၏ လျှို့ဝှက်အပ်သော ကိုယ်ရေးအချက်အလက်များကို လုံခြုံစွာထားရှိရန်နှင့် သတိကြီးစွာထိန်းသိမ်း စောင့်ရှောက်ကြရန် လိုအပ်မည်ဖြစ်သည်။ မိမိ၏ ကိုယ်ရေးအချက်အလက်နှင့်စပ်လျဉ်း၍အကြောင်း တစ်စုံတစ်ရာပေါ်ပေါက်ပါက သက်ဆိုင်ရာဘဏ် သို့မဟုတ် ငွေကြေးဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်း သို့မဟုတ် ဌာနဆိုင်ရာသို့ တိုက်ရိုက်ဆက်သွယ်ကြရန် သတိရှိကြဖို့လိုသည်။ အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုများသည် အထက်တွင်ဖော်ပြခဲ့သော ပုံစံငါးမျိုးအနက်မှ တစ်မျိုးမျိုးဖြင့် လိမ်လည်နေကြပြီး တစ်နှစ်ထက်တစ်နှစ်လည်း ပိုမိုများပြားလာနေသည်ဟုဆိုသည်။ အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုများကြောင့် မြန်မာပြည်သူများအတွင်း နှစ်စဉ်ငွေကျပ်သန်းပေါင်း ၅ဝဝဝ နှင့်အထက် ဆုံးရှုံးနေသည်ဟုဆိုရာ လိမ်လည်မှုဘေးမှ ကင်းဝေးစေရေးအတွက် သတိထားရှိကာ ဓနဥစ္စာတို့ကို ကောင်းစွာစောင့်ရှောက်နိုင်ရန် လိုအပ်သည်။

နိုင်ငံတော်အစိုးရအနေဖြင့် အွန်လိုင်းလောင်းကစားမှု (Online Gambling) လုပ်ဆောင်နေသူများ၊ ပါဝင်ပတ်သက်သူများအားလုံးကို စုံစမ်းဖော်ထုတ်အရေးယူဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။ ကရင်ပြည်နယ်တွင်သာမက ရှမ်းပြည်နယ်အရှေ့မြောက်ဘက်နှင့် အရှေ့ဘက်တို့တွင်လည်း နယ်မြေရှင်းလင်းမှုများပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် Online Scam Center လုပ်ငန်းများတွင် ပါဝင်ပတ်သက်နေသူများနှင့် နောက်ကွယ်မှကြိုးကိုင်သော နိုင်ငံခြားသားများကို ဖော်ထုတ်ဖမ်းဆီးပြီး ထိထိရောက်ရောက် ပြင်းပြင်းထန်ထန် အရေးယူနိုင်ရေး အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများနှင့် ဒေသတွင်းနိုင်ငံများ၊ နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းများနှင့် တက်ကြွစွာပူးပေါင်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။

ကရင်ပြည်နယ် မြဝတီ-မဲ့ထော်သလေးနယ်မြေမှ အွန်လိုင်းလောင်းကစားမှုများ၊ အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုများ ကျူးလွန်ခဲ့ကြသည့် ပြည်ပနိုင်ငံသားများအား စစ်ဆေးဖော်ထုတ်ထိန်းသိမ်းရေးလုပ်ငန်းများကိုလည်း ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၃၀ ရက်နေ့မှ နိုဝင်ဘာလ ၅ ရက်နေ့အထိ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ တရားမဝင် ဝင်ရောက်လာသည့် စုစုပေါင်း ပြည်ပနိုင်ငံသား ၁ဝ၇၆၂ ဦးကို စစ်ဆေးဖော်ထုတ်ထိန်းသိမ်းနိုင်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့အနက်မှ ၉၄ဝ၃ ဦးကို ထိုင်းနိုင်ငံမှတစ်ဆင့် သက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံများသို့ ဥပဒေလုပ်ထုံးလုပ်နည်းများနှင့်အညီ စနစ်တကျလွှဲပြောင်းပေးနိုင်ခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။ ကျန်ရှိသည့် ပြည်ပနိုင်ငံသား ၁၃၅၉ ဦးကိုလည်း သက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံများသို့ လွှဲပြောင်းပေးရန်အသင့်ဖြစ်နေပြီဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ ထိုင်းနိုင်ငံအပါအဝင် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံအချို့ကို တစ်ဆင့်ခံဖြတ်သန်း၍ နယ်စပ်လမ်းကြောင်းများမှ တရားမဝင် ဝင်ရောက်လာပြီး ကရင်ပြည်နယ် မြဝတီ-မဲ့ထော်သလေး (KK Park) နယ်မြေများတွင် အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုများ၊ အွန်လိုင်းလောင်းကစားမှုများနှင့် ဒုစရိုက်မှုများ ကျူးလွန်ခဲ့ကြသည့် ပြည်ပနိုင်ငံသားများကို စစ်ဆေးဖော်ထုတ်ကာ သက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံများသို့ ပို့ဆောင်ပေးလျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။

မြန်မာနိုင်ငံ နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်မှုခင်းကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းရာတွင် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများ၊ အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ၊ အခြားသောနိုင်ငံများနှင့် မူးယစ်ဆေးဝါးကုန်ကူးမှု၊ အကြမ်းဖက်မှု၊ လက်နက်မှောင်ခိုမှု၊ လူကုန်ကူးမှု၊ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်မှုခင်း၊ ငွေကြေးဆိုင်ရာမှုခင်း၊ ဆိုက်ဘာမှုခင်း၊ ပင်လယ်ရေကြောင်းဆိုင်ရာမှုခင်း စသည့်မှုခင်းများကို တိုက်ဖျက်ရာတွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းဖြစ်ပွားခဲ့သော အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှု၊ လောင်းကစားမှုများကိုလည်း ပူးပေါင်းတိုက်ဖျက်လျက်ရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များသည် ဒုစရိုက်မှုမှန်သမျှတွင် တစ်နည်းနည်းဖြင့် ပါဝင်ပတ်သက်နေကြသည်ကို တွေ့ရသည်။ ပြည်သူလူထုအပေါ် ဒုက္ခရောက်စေမည့် အဖျက်အမှောင့်လုပ်ငန်းများကို တစိုက်မတ်မတ်လုပ်ဆောင်လျက်ရှိရာတွင် မူးယစ်ဆေးဝါးအပါအဝင် အခြားဒုစရိုက်လုပ်ငန်းမှန်သမျှမှရရှိငွေဖြင့် လက်နက်ခဲယမ်းဝယ်ယူကာ မြို့ရွာများကို ဖျက်ဆီးခြင်းလုပ်ငန်းများကိုလည်း ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။ နိုင်ငံတော်အစိုးရအနေဖြင့် ဒုစရိုက်မှုမှန်သမျှ လုံးဝပပျောက်ချုပ်ငြိမ်းစေရေး၊ နောက်ထပ်တစ်ဖန် ထပ်မံလုပ်ဆောင်ခြင်းမျိုးမရှိစေရေးအတွက် ကျူပင်ခုတ်ကျူငုတ်မကျန်စေရန် လုပ်ဆောင်နေခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုသို့လုပ်ဆောင်နေခြင်းဖြင့် နယ်စပ်ဒေသများ တည်ငြိမ်အေးချမ်းပြီး တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးများ ပိုမိုရရှိလာတော့မည်ဖြစ်ကြောင်း ရေးသားလိုက်ရပါသည်။ ။

moi

မဲခေါင်-လန်ချန်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် ဒေသတွင်းငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် သာယာဝပြောရေးတို့ကို ဖော်ဆောင်သွားရန်၊ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကွာဟချက်များကို လျှော့ချရန်နှင့် ဒေသတွင်းနိုင်ငံများ၏ အလုံးစုံပါဝင်သော စဉ်ဆက်မပြတ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုရရှိစေရေး ကြိုးပမ်းမှုများကို အထောက်အကူပြုရန် ရည်ရွယ်၍ ဖွဲ့စည်းခဲ့ခြင်းဖြစ်ပါသည်။

၂၀၁၆ ခုနှစ် မတ်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ ဟိုင်နန်ပြည်နယ် စန်းယမြို့၌ ကျင်းပခဲ့သည့် ပထမအကြိမ် မဲခေါင်-လန်ချန်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးဆိုင်ရာ ထိပ်သီးအစည်းအဝေး၌ ထုတ်ပြန်ခဲ့သည့် စန်းယကြေညာစာတမ်း (Sanya Declaration)ဖြင့် မဲခေါင်-လန်ချန်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအစီအစဉ်ကို တရားဝင်စတင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပါသည်။

ကျိုင်းလပ် ကုန်သွယ်ရေးစခန်းသည် ရှမ်းပြည်နယ်(အရှေ့ပိုင်း) တာချီလိတ်ခရိုင် မြန်မာ- လာအို - ထိုင်းသုံးနိုင်ငံနယ်စပ် ရွှေတြိဂံဒေသတွင်တည်ရှိပြီး ၂၀၁၅ ခုနှစ် မတ်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပါသည်။ ကျိုင်းလပ်ဒေသသည် လာအိုနိုင်ငံနှင့် မဲခေါင်မြစ်ကိုဖြတ်သန်း၍ ချစ်ကြည်ရေး တံတားဖြင့်ဆက်သွယ်ထားပါသည်။ မဲခေါင်မြစ်ကို အသုံးပြု၍ လာအို၊ ထိုင်း၊ တရုတ်နိုင်ငံတို့နှင့် ရေကြောင်းဖြင့်လည်းကောင်း၊ မြန်မာ - လာအို ချစ်ကြည်ရေးတံတားကိုအသုံးပြု၍ လာအိုနိုင်ငံနှင့် တရုတ်နိုင်ငံတို့သို့ ကုန်းကြောင်းဖြင့်လည်းကောင်း ကုန်သွယ်မှုဆောင်ရွက်နိုင်သည့် စခန်းဖြစ်ပါသည်။

စခန်းဖွင့်လှစ်ထားရှိသည့် ကျိုင်းလပ်မြို့သည် မြန်မာ-လာအို နယ်နိမိတ်မျဉ်းအနီး တည်ရှိနေမှုနှင့် ရွှေတြိဂံဒေသ၏ ပထဝီဝင်ဒေသအရ စီးပွားရေး မဟာဗျူဟာကျမှုတို့ကြောင့် တရုတ်၊ လာအို၊ ဗီယက်နမ်၊ ထိုင်းနိုင်ငံများနှင့် အပြန်အလှန်ကုန်သွယ်မှု ဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်း၊ တစ်ဆင့်ခံကုန်သွယ်မှု (Transit Trade) ဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်းစသည့် ကုန်သွယ်မှုဆိုင်ရာ အခြေခံကောင်းများရှိသော စခန်းဖြစ်သည့်အတွက် မဲခေါင်-လန်ချန်း ဒေသတွင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများအနေဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံမှတစ်ဆင့် အာရှအနောက်ပိုင်းနိုင်ငံများနှင့် ဥရောပနိုင်ငံများသို့ တစ်ဆင့်ခံကုန်သွယ်မှု (Transit Trade) လမ်းကြောင်း တစ်ခုပွင့်လာပြီး ဒေသတွင်းစီးပွားရေး ပိုမိုဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာမည်ဖြစ်ပါသည်။

တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသည် မဲခေါင်-လန်ချန်းအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများအား မဲခေါင်-လန်ချန်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအထူးရန်ပုံငွေဖြင့် စီမံကိန်းများ အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်နိုင်ရေး နှစ်စဉ်ထောက်ပံ့ပေးလျက်ရှိရာ စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ကုန်သွယ်ရေးဦးစီးဌာနအနေဖြင့် မဲခေါင် - လန်ချန်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအထူးရန်ပုံငွေ ၂၀၂၁ ဖြင့် "To Establish Kyainglap border trade facilitation office  to enhance trade with Lancang- Mekong countries စီမံကိန်း"ကို အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်ခွင့်ရရှိခဲ့ပြီး ရှမ်းပြည်နယ်(အရှေ့ပိုင်း) တာချီလိတ်ခရိုင် ကျိုင်းလပ်မြို့၌တည်ရှိသည့် ကျိုင်းလပ်ကုန်သွယ်ရေးစခန်းအား အဆင့်မြှင့်တင်တည်ဆောက်ခဲ့ပါသည်။

မဲခေါင် - လန်ချန်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု အထူးရန်ပုံငွေ ၂၀၂၁ ဖြင့် အမေရိကန်ဒေါ်လာလေးသိန်းနှင့် ညီမျှသော ငွေကျပ်သန်း ၇၄၀ ရရှိခဲ့ပြီး ၂၀၂၂-၂၀၂၃ ဘဏ္ဍာနှစ်တွင် ကျိုင်းလပ်ကုန်သွယ်ရေးစခန်းအား ကုန်သွယ်ရေးစခန်းအင်္ဂါရပ်နှင့် ညီညွတ်စေရန်အတွက် တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းခုနစ်မျိုးကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ပါသည်။

၂၀၂၃ ခုနှစ် သြဂုတ်လ ၂၆ ရက်နေ့တွင်  ကျိုင်းလပ်ကုန်သွယ်ရေးစခန်းအား ထိုစဉ်က စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးအောင်နိုင်ဦး ဦးဆောင်၍ ရှမ်းပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်၊ လာအိုပြည်သူ့ဒီမိုကရက်တစ် သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီး ဦးမြတ်သက်ဦး၊ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ လာအိုပြည်သူ့ဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံသံရုံးမှ ဒုတိယသံရုံးအကြီးအကဲ၊ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသံရုံးမှ စီးပွားရေးသံမှူး၊ လာအိုပြည်သူ့ ဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံမှ ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ဦးဆောင်သည့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များ၊ ဌာနဆိုင်ရာများ၊ ကုန်သည်လုပ်ငန်းရှင်များ၊ ရှမ်းပြည်နယ်(အရှေ့ပိုင်း)မှ ကုန်သည်လုပ်ငန်းရှင်များ၊ ဌာနဆိုင်ရာတာဝန်ရှိသူများ၊ တိုင်းရင်းသားရိုးရာယဉ်ကျေးမှုအဖွဲ့ဝင်များ၊ ဒေသခံပြည်သူများနှင့်အတူ ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပါသည်။

ကျိုင်းလပ်ကုန်သွယ်ရေးစခန်း အဆင့်မြှင့်တင်ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် လာအိုပြည်သူ့ ဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံတို့အကြား နှစ်နိုင်ငံဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးနှင့် ကုန်သွယ်မှုကို ပိုမိုဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာစေမည်ဖြစ်ပြီး အနာဂတ်တွင် အာရှအနောက်ပိုင်းနိုင်ငံများ၊ ဥရောပနိုင်ငံများသို့ မြန်မာနိုင်ငံမှ တစ်ဆင့်ခံဖြတ်သန်းကုန်သွယ်နိုင်သည့် လမ်းကြောင်းအဖြစ် အသုံးပြုနိုင်မည်ဖြစ်ပါသည်။

ယခုအချိန်တွင် နိုင်ငံတော်၏စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအတွက် များစွာအထောက်အကူပြုသည့် ကုန်သွယ်ရေးစခန်းတစ်ခုအဖြစ်တည်ရှိနေပြီး အနာဂတ်တွင် ကုန်သွယ်မှုလုပ်ငန်းများ ပိုမိုကောင်းမွန်စွာဆောင်ရွက်နိုင်မည့် ကုန်သွယ်ရေးစခန်းတစ်ခု ပေါ်ထွန်းလာစေမည်ဖြစ်ပါကြောင်း ရေးသားတင်ပြလိုက်ရပါသည်။        ။

moi

မြေနံ့သင်းသော လေပြေညင်းနှင့်အတူ စပါးနှံတို့ ဝင်းဝါမှည့်ဝင်းနေသည့် လယ်ကွင်းပြင်များသည် မြန်မာ့မြေ၏ ဂုဏ်ကျက်သရေပင်ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ တည်ငြိမ်မှု၊ ဖွံ့ဖြိုးမှုနှင့် ပြည်သူတို့၏ အခြေခံအကျဆုံးသော စားနပ်ရိက္ခာဖူလုံမှုတို့မှာ တောင်သူလယ်သမားတို့၏ ကြမ်းတမ်းသော လက်ဖဝါးများပေါ်တွင် အခြေခံထားပါသည်။

မတ်လ ၂ ရက်နေ့သည် ရိုးရာဓလေ့အရ ကျင်းပမြဲဖြစ်သော နေ့ရက်တစ်ခုထက်မကဘဲ နိုင်ငံသူ နိုင်ငံသားတို့၏ ဝမ်းစာရေးအတွက် ရုန်းကန်လှုပ်ရှားရင်း နိုင်ငံတော်၏ စီးပွားရေးကျောရိုးကို ခိုင်မာအောင် ထိန်းကျောင်းပေးနေသည့် ကျေးဇူးရှင်တောင်သူလယ်သမားထု တစ်ရပ်လုံးကို ဦးညွတ်ဂုဏ်ပြုရမည့် နေ့ထူးနေ့မြတ်ဖြစ်ပါသည်။

ခေတ်သစ်စိုက်ပျိုးရေးနှင့် နည်းပညာအသွင်ကူးပြောင်းမှု

ယနေ့ခေတ်ကာလတွင် တောင်သူလယ်သမားတို့သည် ရှေးရိုးစဉ်လာစိုက်ပျိုးရေးစနစ်များမှသည် ခေတ်မီနည်းပညာသုံး စိုက်ပျိုးရေးစနစ်များ တဖြည်းဖြည်းကူးပြောင်းလာကြပြီဖြစ်သည်။ ရာသီဥတုဖောက်ပြန်ပြောင်းလဲမှုဒဏ်ကို ခံနိုင်ရည်ရှိစေရန်နှင့် အထွက်နှုန်းတိုးတက်စေရန်အတွက် သိပ္ပံနည်းကျစိုက်ပျိုးရေးနည်းစနစ်များကို လေ့လာလိုက်နာကြရမည်ဖြစ်ပါသည်။ မျိုးကောင်းမျိုးသန့် ရွေးချယ်ခြင်း၊ မြေဆီလွှာပြုပြင်ခြင်းနှင့် စနစ်တကျပိုးမွှားကာကွယ်ခြင်းတို့သည် ယနေ့ခေတ် တောင်သူတို့အတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော လက်နက်များသဖွယ် ဖြစ်လာပါသည်။

ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုနှင့် တောင်သူတို့၏ ခံနိုင်ရည်စွမ်း

ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုကြောင့် စိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍတွင် စိန်ခေါ်မှုများစွာ ကြုံတွေ့နေရပါသည်။ မိုးခေါင်ခြင်း၊ ရေကြီးခြင်းနှင့် ရာသီမမှန်သော မိုးရွာသွန်းခြင်းတို့သည် တောင်သူတို့ လုပ်အားကို ခြိမ်းခြောက်နေပါသည်။ ထို့ကြောင့် ခေတ်နှင့်အညီ ပြောင်းလဲလာသော သီးနှံပုံစံများ၊ ရေကို ချွေတာသုံးစွဲနိုင်သော စနစ်များနှင့် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်ကို ကြိုတင်ခန့်မှန်းနိုင်သော အသိပညာများကို အမြဲမပြတ်လေ့လာဆည်းပူးခြင်းဖြင့် မိမိတို့၏ ထွက်ကုန်များကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ကြရမည် ဖြစ်သည်။

အရည်အသွေးမြင့်ထွက်ကုန်နှင့် ဈေးကွက်ယှဉ်ပြိုင်မှု

ယနေ့ဈေးကွက်သည် အရေအတွက်ထက်အရည်အသွေးကို ပိုမိုဦးစားပေးလာပါသည်။ စားသုံးသူများအနေဖြင့် ဘေးအန္တရာယ်ကင်းရှင်းပြီး ကျန်းမာရေးနှင့်ညီညွတ်သော စိုက်ပျိုးရေးထွက်ကုန်များကိုသာ ရွေးချယ်လာကြသည့်အတွက် တောင်သူများအနေဖြင့် GAP(Good Agricultural Practices)ခေါ် ကောင်းမွန်သော စိုက်ပျိုးရေးအလေ့အကျင့်များကို ကျင့်သုံးရန် လိုအပ်ပါသည်။ အရည်အသွေးမီထွက်ကုန်များ ထုတ်လုပ်နိုင်မှသာလျှင် ပြည်တွင်းသာမက ပြည်ပဈေးကွက်အထိ ထိုးဖောက်နိုင်ပြီး မိသားစုဝင်ငွေတိုးပွားလာမည်ဖြစ်ပါသည်။

သဘာဝမြေဩဇာနှင့် ရေရှည်တည်တံ့သော စိုက်ပျိုးရေး

ဓာတုပိုးသတ်ဆေးနှင့် ဓာတ်မြေဩဇာများကို အလွန်အကျွံသုံးစွဲခြင်းသည် ရေရှည်တွင် မြေဆီလွှာကို ပျက်စီးစေပြီး စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှုကို ကျဆင်းစေပါသည်။ ထို့ကြောင့် သဘာဝမြေဩဇာကို မျှတစွာ သုံးစွဲတတ်ရန် လိုအပ်သလို မိမိတို့၏ လယ်ယာမြေများ ရေရှည်တည်တံ့စေရန်အတွက် မြေဆီလွှာထိန်းသိမ်းရေးလုပ်ငန်းများကိုလည်း အလေးထားဆောင်ရွက်သင့်ပါသည်။ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ကို မထိခိုက်စေသော စိုက်ပျိုးရေးသည်သာ နောက်မျိုးဆက်သစ်များအတွက် အကောင်းဆုံးအမွေအနှစ် ဖြစ်ပါသည်။   

သမားရိုးကျမှသည် စက်မှုလယ်ယာစနစ်သို့

လူအင်အား၊ ကျွဲနွားအင်အားတို့ဖြင့် စိုက်ပျိုးသည့်စနစ်မှ စက်မှုလယ်ယာစနစ်သို့ ကူးပြောင်းခြင်းသည် လုပ်အားကို သက်သာစေရုံသာမက အချိန်ကုန်မှုကိုလည်း လျော့နည်းစေပါသည်။ ထွန်ယက်ခြင်း၊ ပျိုးကြဲခြင်းမှသည် ရိတ်သိမ်းခြင်းအထိ ခေတ်မီစက်ကိရိယာများကို ထိရောက်စွာ အသုံးပြုခြင်းဖြင့် အလေအလွင့်နည်းပါးစေပြီး လုပ်ငန်းခွင်တွင်ကျယ်မှုကို ရရှိစေမည်ဖြစ်ပါသည်။ နိုင်ငံတော်အနေဖြင့်လည်း တောင်သူများ စက်ကိရိယာများ လက်လှမ်းမီစေရန် ဝိုင်းဝန်းကူညီကြရမည်ဖြစ်ပါသည်။

ကျေးလက်စီးပွားရေးနှင့် တောင်သူတို့၏ အခန်းကဏ္ဍ

နိုင်ငံတော်၏ စီးပွားရေး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုသည် ကျေးလက်နေပြည်သူတို့၏ လူမှုစီးပွားဘဝမြင့်မားမှုအပေါ် များစွာမူတည်နေပါသည်။ တောင်သူလယ်သမားများ ဝင်ငွေတိုးပွားလာမှသာ ကျေးလက်ဒေသများ ဖွံ့ဖြိုးလာမည်ဖြစ်ပြီး ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးမှသာ တစ်နိုင်ငံလုံး၏ စီးပွားရေးအခြေအနေမှာ ဟန်ချက်ညီညီ တိုးတက်လာမည်ဖြစ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် တောင်သူတို့သည် မိမိတို့၏ အခန်းကဏ္ဍကို ဂုဏ်ယူစွာဖြင့် ဇွဲ၊ လုံ့လ၊ ဝီရိယအပြည့်ဖြင့် ကြိုးပမ်းအားထုတ်ကြရန် လိုအပ်ပါသည်။

သီးနှံမျိုးစုံစိုက်ပျိုးခြင်းနှင့် အန္တရာယ်စီမံခန့်ခွဲမှု

သီးနှံတစ်ခုတည်းကိုသာ အားကိုးစိုက်ပျိုးခြင်းထက် ရာသီအလိုက် သီးနှံမျိုးစုံစိုက်ပျိုးခြင်းက ဈေးကွက်ပျက်ကွက်မှုနှင့် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်ကြုံတွေ့ရချိန်တွင် ထိခိုက်မှုနည်းစေရန် အထောက်အကူပြုပါသည်။ မိသားစုအပိုဝင်ငွေရရှိစေရန်နှင့် မြေဆီလွှာအာဟာရဖြည့်တင်းရန်အတွက် သီးညှပ်စိုက်ပျိုးခြင်း၊ သီးလှည့်စိုက်ပျိုးခြင်းတို့ကိုလည်း စနစ်တကျလုပ်ဆောင်သင့်ပါသည်။

ပညာဗဟုသုတ ရှာမှီးခြင်းနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု

ယနေ့ခေတ် တောင်သူလယ်သမားများသည် စာဖတ်ခြင်း၊ ရေဒီယိုနှင့် ရုပ်မြင်သံကြား နားထောင်ခြင်း၊ စိုက်ပျိုးရေးပညာရှင်များနှင့် တိုင်ပင်ဆွေးနွေးခြင်းတို့ဖြင့် ဗဟုသုတရှာမှီးနေကြပြီဖြစ်ပါသည်။ တောင်သူအချင်းချင်း စုပေါင်းလုပ်ဆောင်သော အသင်းအဖွဲ့များ၊ သမဝါယမစနစ်များကို ဖော်ဆောင်ခြင်းဖြင့် အရင်းအနှီး၊ နည်းပညာနှင့် ဈေးကွက်တို့ကို စုပေါင်းအင်အားဖြင့် ရယူနိုင်မည်ဖြစ်ပါသည်။ တစ်ယောက်တည်း ရုန်းကန်ခြင်းထက် စုပေါင်းအင်အားဖြင့် ဆောင်ရွက်ခြင်းက ပိုမိုခိုင်မာသော အနာဂတ်ကို ဖန်တီးပေးနိုင်ပါသည်။

တန်ဖိုးမြှင့်ထုတ်ကုန်နှင့် ကုန်ထုတ်လုပ်မှုကွင်းဆက်

တောင်သူလယ်သမားများအနေဖြင့် မိမိတို့ရရှိသည့် သီးနှံများကို ကုန်ကြမ်းအတိုင်း ရောင်းချခြင်းထက် တန်ဖိုးမြှင့်ထုတ်ကုန်များအဖြစ် ပြောင်းလဲထုတ်လုပ်နိုင်သည့် အခွင့်အလမ်းများကို ရှာဖွေသင့်ပါသည်။ ဥပမာအားဖြင့် သီးနှံများကို စနစ်တကျအခြောက်ခံခြင်း၊ ထုပ်ပိုးခြင်းနှင့် အဆင့်ဆင့်ပြုပြင် ထုတ်လုပ်ခြင်းဖြင့် ကုန်ကြမ်းဈေးထက်ပိုမိုသော အမြတ်အစွန်းကို ရရှိနိုင်ပါသည်။ ဤသို့လုပ်ဆောင်ခြင်းဖြင့် မိသားစုဝင်ငွေ တိုးပွားရုံသာမက ကျေးလက်ဒေသတွင် အလုပ်အကိုင်ခွင့်အလမ်းသစ်များပါ ဖော်ဆောင်ပေးရာရောက်ပါသည်။

ဒစ်ဂျစ်တယ်နည်းပညာနှင့် သတင်းအချက်အလက် စီးဆင်းမှု

မျက်မှောက်ခေတ်တွင် လက်ကိုင်ဖုန်းနှင့် အင်တာနက်နည်းပညာသည် တောင်သူတို့၏ လက်တစ်ကမ်းသို့ ရောက်ရှိနေပြီဖြစ်ပါသည်။ စိုက်ပျိုးရေးဆိုင်ရာ အပလီကေးရှင်း (Mobile Apps) များမှတစ်ဆင့် နေ့စဉ်သီးနှံဈေးနှုန်းများ၊ မိုးလေဝသခန့်မှန်းချက်များနှင့် စိုက်ပျိုးရေးနည်းပညာသစ်များကို အချိန်နှင့်တစ်ပြေးညီ ရယူနိုင်ပါသည်။ သတင်းအချက်အလက်ကို မှန်ကန်မြန်ဆန်စွာရရှိခြင်းသည် တောင်သူတို့အတွက် ဆုံးဖြတ်ချက်များ မှန်ကန်စေရန်နှင့် ပွဲစား၊ ကုန်သည်တို့၏ ခေါင်းပုံဖြတ်မှုမှ ကာကွယ်နိုင်ရန် အလွန်အရေးကြီးသော အချက်တစ်ချက်ဖြစ်လာပါသည်။

မျိုးဆက်သစ်လူငယ်များနှင့် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်း၏ အနာဂတ်

စိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍ ရေရှည်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရန်အတွက် မျိုးဆက်သစ်လူငယ်များ၏ ပါဝင်ပတ်သက်မှုသည် အလွန်အရေးကြီးပါသည်။ ယနေ့ခေတ်လူငယ်များသည် နည်းပညာကို ကျွမ်းကျင်ကြသူများ ဖြစ်သည့်အတွက် ခေတ်မီစိုက်ပျိုးရေး (Smart Farming)စနစ်ကို ဖော်ဆောင်ရာတွင် အဓိကစွမ်းအားစုများ ဖြစ်လာနိုင်ပါသည်။ မိရိုးဖလာစိုက်ပျိုးရေးကို ဂုဏ်ယူတတ်စေရန်နှင့် စိုက်ပျိုးရေးသည်လည်း ဂုဏ်သိက္ခာရှိပြီး စီးပွားဖြစ်ထွန်းနိုင်သော လုပ်ငန်းတစ်ခုဖြစ်ကြောင်း လူငယ်များ နားလည်သဘောပေါက်အောင် မြှင့်တင်ပေးကြရမည်ဖြစ်ပါသည်။

ရိတ်သိမ်းချိန်လွန် လေလွင့်ဆုံးရှုံးမှု လျှော့ချရေး

တောင်သူအများစုက စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှုအပေါ်တွင်သာ အာရုံစိုက်လေ့ရှိပြီး ရိတ်သိမ်းချိန်လွန်ဆုံးရှုံးမှုများကို ဂရုမမူမိတတ်ကြပါ။ သိုလှောင်ရုံစနစ်မကျခြင်း၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး အားနည်းခြင်းနှင့် ရိတ်သိမ်းချိန်စနစ်မကျခြင်းတို့ကြောင့် ထွက်ရှိလာသော သီးနှံများ၏ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်မှာ လေလွင့်ဆုံးရှုံးနေရပါသည်။ ထို့ကြောင့် စနစ်ကျသော သိုလှောင်ရုံများ တည်ဆောက်ခြင်း၊ စနစ်တကျရိတ်သိမ်းခြွေလှေ့ခြင်းတို့ကို ဂရုပြုဆောင်ရွက်ခြင်းဖြင့် မိမိတို့ပင်ပန်းကြီးစွာ စိုက်ပျိုးထားသမျှ အရာထင်စေရန် ထိန်းသိမ်းကြရမည် ဖြစ်ပါသည်။

မြန်မာ့လူ့ဘောင်အဖွဲ့အစည်းတွင် တောင်သူလယ်သမားတို့သည် ရိုးသားကြိုးစားမှု၏ ပြယုဂ်များသာမက နိုင်ငံတော်၏ စီးပွားရေးအဆောက်အအုံကို ခိုင်ခံ့အောင် ထောက်မထားသည့် စစ်မှန်သော ကျောရိုးမကြီးများ ဖြစ်ကြသည်။ မိမိတို့၏ ချွေးနှင့် အင်အားဖြင့် တိုင်းပြည်၏ စား‌ရေရိက္ခာ ကွင်းဆက်ကို မပြတ်တောက်အောင် မောင်းနှင်နေသည့် ပဲ့ကိုင်ရှင်များဖြစ်သည်နှင့်အညီ ၎င်းတို့၏ ဘဝရပ်တည်မှုခိုင်မာရေးမှာ နိုင်ငံတော်ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်ရေးအတွက် အခြေခံအကျဆုံးလိုအပ်ချက်ပင်ဖြစ်သည်။

သို့ဖြစ်၍ မတ်လ ၂ ရက်နေ့တွင် ကျရောက်မည့် တောင်သူလယ်သမားနေ့၌ လယ်သမားထု၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးကို အောက်မေ့ရုံမျှမကဘဲ ၎င်းတို့၏ အခွင့်အရေး၊ နည်းပညာနှင့် လူမှုစီးပွားဘဝများ ဘက်စုံဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာစေရန် ဝိုင်းဝန်းပံ့ပိုးကူညီကြရမည်ဖြစ်သည်။ ရွှေဝါရောင် စပါးခင်းများကြားမှ တောင်သူတို့၏ အပြုံးသည် နိုင်ငံတော်၏ သာယာဝပြောမှုကို ဖော်ဆောင်နေခြင်းဖြစ်ရာ တောင်သူလယ်သမားတို့၏ အခန်းကဏ္ဍကို မြှင့်တင်ပေးခြင်းဖြင့် စားရေရိက္ခာဖူလုံပြီး ခိုင်မာတောင့်တင်းသော အနာဂတ်မြန်မာနိုင်ငံတော်ကြီးကို အတူအကွတည်ဆောက်သွားကြပါစို့ဟု တိုက်တွန်းရင်း ဂုဏ်ပြု မှတ်တမ်းတင်ရေးသားလိုက်ရပါသည်။ ။

moi

နိုင်ငံတော်အစိုးရက ကျေးလက်နှင့်မြို့ပြ၊ တောင်တန်းနှင့် မြေပြန့်မကျန်လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး၊ ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေးနှင့်လူမှုစီးပွားဘဝဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးတို့အတွက် တစ်ပြေးညီဆောင်ရွက်ပေးလျက်ရှိပါသည်။ ကျေးလက်နှင့် မြို့ပြချိတ်ဆက်မှုကောင်းမွန်စေရန် ကတ္တရာလမ်း၊ ကွန်ကရစ်လမ်းများနှင့် တံတားများ တည်ဆောက်ပေးခြင်း၊ ကျေးလက်နေပြည်သူများ၏ လူမှုစီးပွားဘဝမြင့်မားတိုးတက်စေရန် လျှပ်စစ်မီးရရှိရေး၊ သောက်သုံးရေရရှိရေး ဆောင်ရွက်ပေးခြင်းနှင့် အသေးစား၊ အငယ်စားနှင့် အလတ်စား (MSME) စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများကိုမြှင့်တင်ပေးခြင်း စသည်ဖြင့် နိုင်ငံတစ်ဝန်းဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် အရှိန်အဟုန်ဖြင့် ဆောင်ရွက်ပေးလျက်ရှိပါသည်။

ဒီမိုကရေစီနှင့် ဖက်ဒရယ်စနစ်ကိုအခြေခံသည့် ပြည်ထောင်စုကို တည်ဆောက်ရေးအတွက် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရေရှည်တည်တံ့ခိုင်မြဲဟန်ချက်ညီသော ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးစီမံကိန်း (Myanmar Sustainable Development Plan - MSDP) ၂၀၁၈-၂၀၃၀ ကို ရေးဆွဲထားပြီးဖြစ်ကာ ထို MSDP စီမံကိန်းတွင်ပါရှိသည့် သာယာဝပြောမှုနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု မဟာဗျူဟာ ၇ ရပ်တွင် စဉ်ဆက်မပြတ် ဖွံ့ဖြိုးမှုနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းအမျိုးမျိုးကို ပံ့ပိုးပေးမည့် ဦးစားပေးအခြေခံအဆောက်အအုံများ တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းစဉ်လည်း တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်ပါသည်။

ပြည်သူလူထု၏ လူမှုစီးပွားဘဝဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန်၊ ပထဝီအနေအထား၊ သဘာဝအနေအထားတို့အရ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနှင့် ကွာခြားနေမှုကို လျှော့ချရန်၊ ကုန်စည်နှင့် ဝန်ဆောင်မှုလျင်မြန်သွက်လက်စေရန်အတွက် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးက အဓိကကျသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်လျက်ရှိသည့်အတွက် နိုင်ငံအတွင်း လမ်းပန်းဆက်သွယ်မှု အဆင်ပြေချောမွေ့စေရန် လမ်းများအဆင့်မြှင့်တင်ခြင်း၊ လမ်းသစ်ဖောက်လုပ်ခြင်း ဆောင်ရွက်သလို တံတားများလည်း တစ်ပြေးညီ တိုးတက်ကောင်းမွန်စေရန် ဆောင်ရွက်ပေးလျက်ရှိပါသည်။

စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ ချင်းတွင်းမြစ်သည် ဧရာဝတီမြစ်၏ အကြီးဆုံးသော မြစ်လက်တက်ဖြစ်ပါသည်။ ချင်းတွင်းမြစ်သည် ကချင်ပြည်နယ်၏ ကျယ်ဝန်းသည့် ဟူးကောင်းချိုင့်ဝှမ်းလွင်ပြင်တွင် မြစ်ဖျားခံစီးဆင်းလာပြီး မိုင်ပေါင်း ၇၅၀ ခန့် ရှည်လျားကာ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အဓိကမြစ်ကြီးဖြစ်သည့် ဧရာဝတီမြစ်အတွင်းသို့ မြင်းခြံမြို့နှင့် ရေစကြိုမြို့တို့အနီးတွင် စီးဝင်ပါသည်။ ထူးခြားသည့်အချက်မှာ ချင်းတွင်းမြစ်သည် ထမံသီဘေးမဲ့တောနှင့် ဟူးကောင်းချိုင့်ဝှမ်း ကျားဘေးမဲ့တောတို့ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းလျက်ရှိပါသည်။ ချင်းတွင်းမြစ်ပေါ်တွင် ချင်းတွင်းတံတား (ဆင်ဖြူရှင်)၊ ချင်းတွင်းတံတား (မုံရွာ)၊ ချင်းတွင်းတံတား (ဟုမ္မလင်း)၊ ချင်းတွင်းတံတား (ကလေးဝ)၊ ချင်းတွင်းတံတား (ခန္တီး)တို့ကို တည်ဆောက်ပြီးဖြစ်ပါသည်။

ဟုမ္မလင်းခရိုင် လေရှီးမြို့နယ်နှင့် လဟယ်မြို့နယ်အပါအဝင် နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသသည် မြန်မာနိုင်ငံ အနောက်မြောက်ပိုင်း အစွန်အဖျားဒေသဖြစ်ပြီး တောင်ကုန်းတောင်တန်းများ ထူထပ်ပေါများကာ မြေပြန့်ဒေသနည်းပါးသဖြင့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ခက်ခဲသောဒေသဖြစ်ပါသည်။ သို့ဖြစ်ရာ ဟုမ္မလင်းခရိုင်နှင့် နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသတို့ရှိ ပြည်သူများ၏ လူမှုစီးပွားဘဝနှင့် ဒေသဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး၊ ဒေသထွက်ကုန်များအား လွယ်ကူလျင်မြန်စွာ ပို့ဆောင်နိုင်ရေးနှင့် ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေး၊ စီးပွားရေးကဏ္ဍများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရေးတို့ကို အထောက်အကူဖြစ်လာစေရေးအတွက် နိုင်ငံတော်က နှစ်စဉ်ဘဏ္ဍာနှစ်အလိုက် လမ်းကွန်ရက်၊ တံတားကွန်ရက် ချိတ်ဆက်မှုတိုးတက်လာစေရန် ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါသည်။

ထိုသို့ ဆောင်ရွက်ရာတွင် ချင်းတွင်းမြစ် အရှေ့ဘက်ခြမ်းရှိ ဟုမ္မလင်းနှင့် ခန္တီးမြို့တို့နှင့် နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသရှိ လေရှီးမြို့နှင့် ဆွမ္မရာမြို့နယ်ခွဲတို့ကို ဆက်သွယ်သွားလာနိုင်မည့် ချင်းတွင်းတံတား(ထမံသီ)ကို ၂၀၂၂-၂၀၂၃ ဘဏ္ဍာနှစ်မှစတင်၍ တည်ဆောက်ပေးခဲ့ပါသည်။ အဆိုပါ ချင်းတွင်းတံတား (ထမံသီ)သည် ပင်းမာ- ထမံသီ- လေရှီး - ပန်ဆပ် - ဆွမ္မရာလမ်းပေါ်၌ တည်ရှိပြီး သက္ကယ်ကျင်း- ဖောင်းပြင်- ဟုမ္မလင်း - ခန္တီးလမ်း မိုင်တိုင် ၂၄၇ ရှိ ပင်းမာရွာမှ ချင်းတွင်းမြစ်ကိုဖြတ်၍ ထမံသီမှတစ်ဆင့် နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသရှိ လေရှီးမြို့နှင့် ဆွမ္မရာမြို့နယ်ခွဲကို ဆက်သွယ်ပေးသည့် သံကူကွန်ကရစ်တံတား အမျိုးအစားဖြစ်ပါသည်။ တံတားမှာအရှည် ၂၆၂၈ ပေ၊ တံတားအခန်းပေါင်း ၁၅ ခန်း၊ ရေလမ်းကင်းလွတ်အမြင့် ပေ ၄၀ (HFL)ဖြင့် တည်ဆောက်ခဲ့ပါသည်။

အဆိုပါတံတားကို ချင်းတွင်းမြစ် အရှေ့ဘက်ကမ်းရှိ ခန္တီး၊ ဟုမ္မလင်း၊ ဖောင်းပြင်မြို့တို့နှင့် ချင်းတွင်းမြစ် အနောက်ဘက်ကမ်းရှိ လေရှီး၊ ဆွမ္မရာဒေသမှ ဒေသခံပြည်သူများ ခရီးသွားလာမှု မြန်ဆန်ကောင်းမွန်စေရန်နှင့် လူမှုစီးပွားဘဝမြင့်မားပြီး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန် ရည်ရွယ်၍ တည်ဆောက်ထား ခြင်းဖြစ်ရာ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၆ ရက်နေ့က နိုင်ငံတော်ယာယီသမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် တက်ရောက်ချီးမြှင့်ဖွင့်လှစ် ပေးခဲ့ပါသည်။

ယခုအခါ သွားလာဆက်သွယ်မှု လွယ်ကူသွားသည့်အတွက် နာဂသွေးချင်းများ၏ အဓိကအလုပ်အကိုင် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းဖြစ်သည့် စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးကဏ္ဍကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဆောင်ရွက်နိုင်တော့မည် ဖြစ်သကဲ့သို့ ထွက်ရှိလာသည့် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် မွေးမြူရေးထွက်ကုန်များကိုလည်း မြေပြန့်ဒေသများသို့ အလွယ်တကူ တင်ပို့ရောင်းချနိုင်မည်ဖြစ်သဖြင့် စီးပွားရေးကွင်းဆက် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာမည်လည်း ဖြစ်ပါသည်။

နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၊ ဒေသတစ်ခု၏ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုတွင် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်နိုင်မှုသည်လည်း အဓိကအစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပါသည်။ နိုင်ငံတော်အစိုးရက လျှပ်စစ်ဓာတ်အား လိုအပ်ချက်များပြည့်မီရန်၊ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို အားပေးမြှင့်တင်ရန်၊ ပြန်လည်ပြည့်ဖြိုးမြဲစွမ်းအင်သုံး လျှပ်စစ်ဓာတ်အားထုတ်လုပ်မှုများ တိုးတက်လာစေရန်နှင့် အသေးစား၊ အငယ်စားနှင့် အလတ်စားစီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန် မူဝါဒများ ချမှတ်ထားရှိရာ ထိုမူဝါဒအား အကောင်အထည် ဖော်ဆောင်သည့်အနေဖြင့် တိုင်းဒေသကြီးအစိုးရက ရေအားလျှပ်စစ်စီမံကိန်းများနှင့် ဆိုလာဓာတ်အားပေးစက်ရုံများကို တိုင်းဒေသကြီး၏ ဒေသအနှံ့အပြားတွင် အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်ပေးလျက်ရှိပါသည်။

ထိုသို့ ဆောင်ရွက်ပေးလျက်ရှိရာ ခန္တီးမြို့၊ ၁ မဂ္ဂါဝပ် ဆိုလာဓာတ်အားပေးစက်ရုံကို ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၃ ရက် နံနက်ပိုင်းတွင် ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့ပြီး ဆိုလာပြား ၁၅၄၂ ချပ်၊ အင်ဗာတာ ၁၂၅ ကီလိုဝပ် ၈ လုံးနှင့် ဘက်ထရီ ၂၈၈ လုံး တပ်ဆင်ကာ ခန္တီးမြို့နေပြည်သူများအား ၂၄ နာရီ လျှပ်စစ်မီးပေးလျက်ရှိပါသည်။

ထိုနည်းတူ ဟုမ္မလင်း၊ ခန္တီးနှင့် နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသရှိ ပြည်သူများအတွက် လိုအပ်သည့် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်ရေးအတွက်လည်း နမ့်ပငချောင်း အသေးစားရေအား လျှပ်စစ်စီမံကိန်းနှင့် ဟွေထိုက်ရေအားလျှပ်စစ်စီမံကိန်းတို့ကိုလည်း တည်ဆောက်ပေးလျက်ရှိပါသည်။

နမ့်ပငချောင်း အသေးစားရေအားလျှပ်စစ်စီမံကိန်းသည် ဟုမ္မလင်းမြို့၏ အနောက်ဘက် ၇ ဒသမ ၅ မိုင်ခန့်အကွာ နားသကျိုက် ကျေးရွာအနီးတွင် တည်ရှိပြီး ရေဆင်းဧရိယာ ၃၉ဝ ဒသမ ၇၃ စတုရန်းမိုင်၊ တမံအမျိုးအစား Concrete Gravity Dam ဖြစ်ပြီး တမံအလျား ၄၇၃ ပေ၊ တမံအမြင့် ၁၁၄ ဒသမ ၈ ပေ၊ ရေအားအမြင့် ၈ဝ ဒသမ ၃၈ ပေ၊ ကန်ရေ ပြည့် ရေလှောင်ပမာဏ ၁၁၃၅၂ ဧက၊ ရေပိုလွှဲအမျိုးအစား သံကူကွန်ကရစ် အမျိုးအစားဖြစ်ပါသည်။ တပ်ဆင်စက်အင်အား ၆ မဂ္ဂါဝပ် (၂ x ၃ မဂ္ဂါဝပ်) နှစ်စဉ်ပျမ်းမျှထုတ်နိုင်သည့် ဓာတ်အား ၃၄ ဒသမ ၆၈ ကီလိုဝပ် နာရီသန်းပေါင်း ထုတ်လုပ်နိုင်မည်ဖြစ် ပါသည်။ အဆိုပါ နမ့်ပငချောင်း အသေးစားရေအား လျှပ်စစ်စီမံကိန်း တည်ဆောက်ပြီးစီးပါက ဟုမ္မလင်းမြို့နှင့် ဒေသခံပြည်သူလူထုကို လျှပ်စစ်မီး လုံလောက်အောင် ဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။

ဟွေထိုက်ရေအားလျှပ်စစ်စီမံကိန်းကို နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ လဟယ်မြို့နယ်အတွင်းရှိ ဟွေထိုက်ချောင်းပေါ်၌ ၂၀၂၃ ခုနှစ်မှစတင်၍ တည်ဆောက်နေခြင်းဖြစ်ပြီး ၄ မဂ္ဂါဝပ် တပ်ဆင် စက်အင်အားရှိ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ တည်ဆောက်၍ နှစ်စဉ်လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ၂၀ ဒသမ ၃၈၁ ကီလိုဝပ်နာရီသန်းကို ထုတ်လုပ်နိုင်မည်ဖြစ်ပါသည်။ စီမံကိန်းပြီးစီးပါက လဟယ်မြို့နှင့် အနီးပတ်ဝန်းကျင်ကျေးရွာ ၁၂ ရွာ၊ အိမ်ထောင်စု ၁၇၁၈ စုကို လျှပ်စစ်ဓာတ်အားထုတ်လုပ်ဖြန့်ဖြူးပေးနိုင်မည့် အကျိုးကျေးဇူးများကို ရရှိစေမည်ဖြစ်ပါသည်။

အထက်ချင်းတွင်းဒေသနှင့် နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသများ၏ လမ်းပန်းဆက်သွယ်မှု အဆင်ပြေချောမွေ့စေရေးနှင့် လျှပ်စစ်မီးရရှိရေးများ ဆောင်ရွက်ပေးထားမှုကြောင့် ရာသီမရွေး၊ အချိန်အခါမရွေး သွားလာရေးလွယ်ကူကာ ဒေသကုန်စည် စီးဆင်းမှုများမြန်ဆန်ခြင်း၊ ဒေသအတွင်းရှိ တစ်ပိုင်တစ်နိုင် MSME လုပ်ငန်းများတွင် သုံးစွဲရန်လိုအပ်သည့် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ဖြည့်တင်းပေးနိုင်ခြင်းတို့ကြောင့် ဒေသတွင်းစိုက်ပျိုးမွေးမြူလုပ်ငန်းများမှရရှိသည့် ကုန်ကြမ်းများကိုအခြေခံ၍ ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းများ ထူထောင်လုပ်ကိုင်ခြင်းဖြင့်ရရှိသော ကုန်ချောများကို တင်ပို့ရောင်းချခြင်းအားဖြင့် ပြည်တွင်းကုန်ထုတ်လုပ်မှုကဏ္ဍ ပိုမိုတိုးတက်လာမည်ဖြစ်ပြီး ပြည်ပဝင်ငွေ တိုးတက်ရရှိလာနိုင်မည်ဖြစ်ပါသည်။

“နိုင်ငံတော်ရွှေသီးဖို့ ကုန်ထုတ်လုပ်မှုအားပေးစို့” ဆိုသည့် ဆောင်ပုဒ်နှင့်အညီ နိုင်ငံ့စီးပွားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရေးအတွက် အဓိကကျောရိုးဖြစ်သည့် MSME များကို အားပေးမြှင့်တင်ခြင်းဖြင့် နိုင်ငံသားတို့၏ လူမှုစီးပွားဘဝမြင့်မားလာစေရန်၊ တိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးကဏ္ဍမှ ကုန်ကြမ်းများကိုအခြေခံ၍ တန်ဖိုးမြှင့်ထုတ်ကုန်ပစ္စည်းများထုတ်လုပ်ပြီး ဒေသအလိုက်ဒေသတစ်ခု၊ ထုတ်ကုန်တစ်ခု(OROP)ထုတ်ကုန်များ ပါဝင်ရောင်းချနိုင်ရန်နှင့် MSME များနှင့် ဒေသတွင်းရှိ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များ ပိုမိုချိတ်ဆက် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်လာစေရန်ဟူသည့် ရည်ရွယ်ချက်များဖြင့် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၏ အသေးစား၊ အငယ်စားနှင့် အလတ်စား စီးပွားရေးလုပ်ငန်းထုတ်ကုန်များ ဈေး‌ရောင်းပွဲတော်များကို မုံရွာမြို့ ပြည်သူ့ဥယျာဉ်အတွင်း၌ ဈေးဆိုင်ခန်းပေါင်း ၂၃၀ ကျော်နှင့် ကလေးကစားကွင်းများဖြင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၈ ရက်နေ့မှ ဒီဇင်ဘာလ ၂ ရက်နေ့အထိ တစ်ကြိမ်နှင့် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့မှ ၁၇ ရက်နေ့အထိ တစ်ကြိမ် ခင်းကျင်းပြသရောင်းချခဲ့ပါသည်။

သို့ဖြစ်ရာ နိုင်ငံတော်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့၏ အားပေးကူညီမှုများကြောင့် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၏ တောင်တန်းမြေပြန့်နေရာအနှံ့ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးကောင်းမွန်လာခြင်း၊ ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက် လိုအပ်သည့် အခြေခံအဆောက်အအုံများ၊ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားများ ဖြည့်ဆည်းပေးခြင်းနှင့် ဒေသတွင်း MSME စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ကူညီဆောင်ရွက်ပေးခြင်းတို့ကြောင့် ဒေသအတွင်း စီးပွားရေးကဏ္ဍများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာကာ လူမှုစီးပွားဘဝများ ပိုမိုမြင့်မားတိုးတက်လာမည်ဖြစ်ပါကြောင်း ရေးသားတင်ပြလိုက်ရပါသည်။ ။

moi

ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှု အကြောင်းအရာများမှာ အင်အားကြီးနိုင်ငံများက ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများကို ပုံကြီးချဲ့လှည့်စားထားသည့်အရာတစ်ခုအဖြစ် ဖွံ့ဖြိုးမှုလိုအပ်သည့်နိုင်ငံများက ယူဆလက်ခံလာကြသည်။ အင်အားကြီးနိုင်ငံများက ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုအကြောင်းအရာများကို ကျယ်ကျယ်လောင်လောင် ဆိုလင့်ကစား ၎င်းတို့၏ ဖွံ့ဖြိုးမှုအရှိန်ကို တိုးသထက်သာတိုးလိုကြသည်။

ဖွံ့ဖြိုးမှုနှင့် စွမ်းအင်ပိုင်ဆိုင်မှုက တိုက်ရိုက်ဆက်နွှယ်နေသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် စွမ်းအင်ပိုင်ဆိုင်မှုက နိုင်ငံကို ဆင်းရဲ၊ ချမ်းသာ၊ ဖွံ့ဖြိုးမှု၊ မဖွံ့ဖြိုးမှုအခြေအနေကို အလွယ်တကူဖန်တီးနိုင်သည့်အတွက် အင်အားကြီးနိုင်ငံများက စွမ်းအင်ပိုင်ဆိုင်မှုအင်အားကို အစဉ်တိုးချဲ့ကြစမြဲသာ။ ထို့အတွက် မည်သည့်နိုင်ငံက မည်ကဲ့သို့သော စွမ်းအင်အရင်းအမြစ်များကို ပိုင်ဆိုင်ထားသည်ဆိုသည်က ယနေ့ ကမ္ဘာကြီးတွင် အရေးပါလာသည်။ ထို့ကြောင့် သက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံအလိုက် စွမ်းအင်မူဝါဒများ ခိုင်ခိုင်မာမာ ချမှတ်လာကြသည်။

စွမ်းအင်အမျိုးမျိုးရှိပါသည်။ ရေနံ၊ ကျောက်မီးသွေး၊ တွင်းထွက်လောင်စာဆီ၊ သဘာဝဓာတ်ငွေ့၊ နေရောင်ခြည်၊ လေ၊ ဇီဝလောင်စာ၊ ရေအား၊ နျူကလီးယား စသည်တို့သည် လူသိများထင်ရှားသည်။ နိုင်ငံ့အနာဂတ် လူသားအရင်းအမြစ်ထံအမွေအဖြစ် လက်ဆင့်ကမ်းနိုင်ရန် အကန့်အသတ်ရှိသည့် ရေနံကဲ့သို့ တွင်းထွက်စွမ်းအင်ကို နိုင်ငံတိုင်းက ထိန်းထိန်းသိမ်းသိမ်း စီမံဆောင်ရွက်ကြသည်။ ထုတ်ယူသုံးစွဲမှုကို နိုင်ငံအလိုက်ချမှတ်ထားသည့် စွမ်းအင်မူဝါဒနှင့်အညီသာ ထုတ်ယူသုံးစွဲကြသည်။

ပြည့်ဖြိုးမြဲ စွမ်းအင်ထုတ်လုပ်သုံးစွဲ

တရုတ်၊ ရုရှား၊ အမေရိကန်အပါအဝင် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံကြီးများက ရေနံထုတ်လုပ်မှု၊ ရေနံတင်သွင်းမှု နိုင်ငံအလိုက် တန်းစီဇယားအထက်ပိုင်းက မည်သည့်အခါမှမဆင်းပေ။ ထို့အတူ နေရောင်ခြည်၊ လေ၊ ဇီဝလောင်စာ၊ ရေအားစသည့် ပြည့်ဖြိုးမြဲစွမ်းအင်များကိုလည်း စဉ်ဆက်မပြတ် ဖော်ဆောင်ကြသည်။ သို့သော် အကန့်အသတ်ရှိသည့် သယံဇာတထုတ်ယူသုံးစွဲခြင်းထက် ပြည့်ဖြိုးမြဲစွမ်းအင်ထုတ်လုပ်သုံးစွဲခြင်းက ပိုမိုကောင်းမွန်သည်ကို အားလုံးနားလည်လက်ခံထားပြီးဖြစ်သည်။

ဤနေရာတွင် စွမ်းအင်စီမံခန့်ခွဲခြင်း နည်းစနစ်များက တစ်နိုင်ငံနှင့် တစ်နိုင်ငံမတူညီနိုင်ပေ။ နိုင်ငံအလိုက် တည်ရှိသည့် စွမ်းအင်အရင်းအမြစ်များအပေါ် တည်မီပြီး ရေနံ၊ ဓာတ်ငွေ့၊ ကျောက်မီးသွေး၊ နေ၊ ရေ၊ လေစသည့် စွမ်းအင်များမှ စွမ်းအင်တစ်ခုကို အားပြု၍ဖြစ်စေ၊ အားလုံးကို ရောစပ်ပြီးဖြစ်စေ၊ အချိုးကျဖြစ်စေ ထုတ်ယူအသုံးပြုကြသည်။

ရေအားလျှပ်စစ် စက်ရုံများ၏ လျှပ်စစ်စွမ်းအင် ထုတ်လုပ်မှုကုန်ကျစရိတ်မှာ ရုပ်ကြွင်းလောင်စာသုံး ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ၏ ၁/၅ မှ ၁/၈ သာရှိကြောင်း သိရှိရသည်။ ထို့ကြောင့် ကမ္ဘာအရပ်ရပ်တွင် ကြီးမားသည့် ရေအားလျှပ်စစ် စက်ရုံများစွာရှိနေသည်။ အမေဇုန်မြစ်ကြီးပေါ်တွင် ရေအားလျှပ်စစ်ရှိသည်။ နိုင်းမြစ်ပေါ်တွင်လည်း ရေအားလျှပ်စစ်ရှိသည်။ တရုတ်နိုင်ငံရှိ Three Gorges ၊ အမေရိကန်နိုင်ငံရှိ Grand Coulee ၊ ရုရှားရှိ Longtan၊ ကနေဒါနိုင်ငံရှိ Churchill Falls အပါအဝင်နိုင်ငံများတွင် များစွာသော ရေအားလျှပ်စစ်ရရှိရေး စီမံကိန်းများတည်ရှိသည်။ ဆက်လက်၍ အကောင်အထည်ဖော်ကြဦးမည်ဖြစ်သည်။

မိမိတို့ မြန်မာနိုင်ငံ၏ သဘာဝတွင်းထွက် သယံဇာတစွမ်းအင်ပိုင်ဆိုင်မှုမှာ မက်လောက်စရာဖြစ်ပါသည်။ ထို့အတူ ပြည့်ဖြိုးမြဲစွမ်းအင်ကို နိုင်ငံအတွက် လုံလုံလောက်လောက်ထုတ်နိုင်သည့် အရင်းအမြစ်များကိုလည်း ပိုင်ဆိုင်ထားပါသည်။ သို့သော် အကန့်အသတ်ရှိသောတွင်းထွက် စွမ်းအင်သာမက ပြည့်ဖြိုးမြဲ စွမ်းအင်ထုတ်ယူသုံးစွဲရေးကိုပါ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ပြောင်းလဲမှု ခေါင်းစဉ်၊ နိုင်ငံရေးခေါင်းစဉ်များဖြင့် ရောထွေးကန့်သတ်လိုကြသည်။

ရေအားလျှပ်စစ်စီမံကိန်း၊ ကျောက်မီးသွေးသုံး ဓာတ်အားပေးစီမံကိန်းများကို နိုင်ငံရေး၊ လူမှုရေး၊ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်အရေးစသည့် အရေးအရာပေါင်းစုံဖြင့် ရောနှောကာဖွံ့ဖြိုးမှုမလိုလားသူတစ်စုက ပြည်သူထံဖြန့်ဝေထားသည်။ ထို့ကြောင့် ပြည်သူများက သို့လော၊ သို့လော ထင်မြင်ယူဆမှုများရှိသည်။

အမှန်မှာ ပြည်သူများ စွမ်းအင်သုံးစွဲမှု လိုအပ်ချက်ရှိနေသမျှ ဖွံ့ဖြိုးမှုအရှိန်တစ်ခု လိုအပ်နေမည်ဖြစ်ပါသည်။ နိုင်ငံအတွက် လိုအပ်သည့် စွမ်းအင်သုံးစွဲမှုအပေါ် ရာခိုင်နှုန်းအပြည့်လွှမ်းခြုံနိုင်မှုမရှိသေးပါ။ ထို့ကြောင့် အစိုးရအဆက်ဆက်သည်ပေါများသည့် နိုင်ငံ၏ ပြည့်ဖြိုးမြဲစွမ်းအင် နေ၊ ရေ၊ လေတို့မှ စွမ်းအင်ထုတ်ယူသုံးစွဲနိုင်ရန် ကြိုးပမ်းကြသည်။ သို့သော် ပြည်သူမကြိုက်မည်စိုး၍ စွမ်းအင်ရရှိရေးမူဝါဒများက ခိုင်မာအားကောင်းခြင်းမရှိပေ။

စီမံကိန်းများကို စနစ်တကျဆောင်ရွက်

စိုးရိမ်စေရန် အမှန်နှင့်အမှား ရောနှောထားသည့် သတင်းအချက်အလက်များက ပြည်သူများအကြား စိမ့်ဝင်ပျံ့နှံ့နေသည်။ စွမ်းအင်ရရှိရေး စီမံကိန်းများကို စနစ်တကျမဆောင်ရွက်ပါက အားနည်းချက်များ တည်ရှိနေနိုင်သည်မှာ အမှန်ဖြစ်ပါသည်။ သို့သော် ပြင်ဆင်ကျော်လွှား၍မရသည့် အခြေအနေအဖြစ် ရှုမြင်နေသည်မှာကား မှားယွင်းနေပါသည်။ အားနည်းချက်များ၊ ထိခိုက်ပျက်စီးမှုများကို အနည်းဆုံးဖြစ်အောင် စနစ်တကျစီမံဆောင်ရွက်ခြင်းဖြင့် ကျော်လွှားသွားနိုင်ပါသည်။

လက်ရှိမြန်မာနိုင်ငံတွင် အသုံးပြုနေသော ရေအားလျှပ်စစ်စက်ရုံများစွာရှိပါသည်။ တည်ဆောက်ဆဲ ရေအားလျှပ်စစ်စက်ရုံ စီမံကိန်းများလည်းရှိပါသည်။ တည်ဆောက်ဆဲဖြစ်သော်လည်း ဖွံ့ဖြိုးမှုမလိုလားသူ တစ်စုကြောင့် ရပ်ဆိုင်းထားရသည့် စီမံကိန်းများလည်းရှိပါသည်။

ရေအားလျှပ်စစ်သည် ရေသံသရာလည်ခြင်းကို အခြေခံထားသည့် ပြည့်ဖြိုးမြဲစွမ်းအင်စနစ်တစ်ခု ဖြစ်သော်လည်း သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိခိုက်မှု ဆန်းစစ်ခြင်းခေါင်းစဉ်အောက်တွင်သာ သံသရာလည်နေခဲ့သည်။ အဆုံးမရှိ စီးဆင်းနေသည့် သဘာဝရေအရင်းအမြစ်ကို ရေလှောင်ကန်ကြီးများ၊ ရေလွှဲဆည်ကြီးများအသုံးပြု၍ စွမ်းအင်အဖြစ် ပြောင်းလဲရပါသည်။ ရေလှောင်ကန်ကြီးများ၊ ရေလွှဲဆည်ကြီးများကို အသုံးပြုပြီး ရေစီးဆင်းမှုအရှိန်ကို ရယူကာ အရွှေ့စွမ်းအင်အဖြစ် ပြောင်းလဲရပါသည်။ အရွှေ့စွမ်းအင်ကို အသုံးပြုနိုင်သည့် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားရရှိရန်အတွက် တာဘိုင်များ၊ ဂျင်နရေတာများဖြင့် ပြုပြင်ရပါသည်။ ပြုပြင်ထွက်ရှိလာသည့် ဓာတ်အားကို မဟာဓာတ်အားလိုင်းတွင် ထည့်သွင်းပြီးပါက ရေအားလျှပ်စစ်စက်ရုံ၏ တာဝန်သည်ပြီးဆုံးပြီဖြစ်သည်။ ထိုဖြစ်စဉ်အတွက် လိုအပ်သည့် အခြေခံအဆောက်အအုံ၊ စက်ပစ္စည်းကိရိယာများသည် ရေအရင်းအမြစ်အနီးအနားရှိမှသာ ထုတ်လုပ်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။

ကုန်ကျမှုသည် ရေရှည်အကျိုးဖြစ်

ရေအရင်းအမြစ်ကို အသုံးပြုသည်ဖြစ်စေ၊ အသုံးမပြုသည်ဖြစ်စေမြစ်များ၊ ချောင်းများက ပင်လယ်ကြီးအတွင်း စီးဝင်နေမည်ဖြစ်သည့်အတွက် ဈေးအပေါဆုံးသော ရေအရင်းအမြစ်ကို အသုံးချခြင်း သည် ရေကပေးသော ရွှေဖြစ်ပါသည်။ ဈေးပေါပေါရသော ရေအရင်းအမြစ်ကို စနစ်တကျအသုံးချနိုင်ရန်၊ ပတ်ဝန်းကျင် ထိခိုက်မှုလျော့နည်းစေရန်အတွက် ကနဦးရင်းနှီးကုန်ကျမှုများရှိပါသည်။ သို့သော် ကုန်ကျမှုသည် ရေရှည်အကျိုးဖြစ်ပါသည်။

ရေရှည်အကျိုး မျှော်ရည်တွေးရာတွင် ကျယ်ကျယ်လောင်လောင်ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိခိုက်မှုလျော့နည်းရေး အစီအမံများကိုလည်း စီမံကိန်းစတင်ကတည်းက စနစ်တကျဆောင်ရွက်ကြရပါမည်။ ထို့ပြင် ရေအားနည်းသည့် အချိန်အခါတွင် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်မှုကျဆင်းနိုင်သည့်အချက်ကိုလည်း လက်ခံကြရပါမည်။

သန့်ရှင်းစွမ်းအင်ဖြစ်ခြင်း၊ ပြန်လည်ပြည့်ဖြိုးမြဲစွမ်းအင်ဖြစ်ခြင်း၊ ရေအရင်းအမြစ်ပေါများခြင်းတို့အပါအဝင် အားသာချက်များစွာ တည်ရှိနေသည့်အတွက် အားနည်းချက်များကို ကျော်လွှားနိုင်အောင် စနစ်တကျဆောင်ရွက်ပြီး အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်သင့်သည့် ရေအားလျှပ်စစ်စီမံကိန်းများဖြစ်ပါသည်။ ထိုကဲ့သို့ ရေအားလျှပ်စစ်ရရှိရေး စီမံကိန်းဆောင်ရွက်ခြင်းသည် နိုင်ငံနှင့်ပြည်သူအတွက် ရေကိုရွှေအဖြစ် ဖန်တီးပေးခြင်းလည်းဖြစ်ပါကြောင်း တင်ပြရေးသားလိုက်ရပါသည်။ ။

moi

        မြန်မာနိုင်ငံအပါအဝင် ဒေသတွင်းနိုင်ငံများနှင့် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများအသီးသီးတွင် ရင်ဆိုင်နေရသည့် အဓိကပြဿနာမှာ ပတ်ဝန်းကျင်ညစ်ညမ်းမှုပြဿနာပင်ဖြစ်သည်။ ပတ်ဝန်းကျင်ညစ်ညမ်းမှုကြောင့် သက်ရှိသတ္တဝါများ၊ သက်မဲ့ရုပ်ဝတ္ထုများနှင့် အပင်များ သဟဇာတဖြစ်လျက်အပြန်အလှန် အမှီသဟဲပြုနေကြသည့် သဘာဝဂေဟစနစ်အား သိသာထင်ရှားစွာ ထိခိုက်လျက်ရှိပြီး ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုပြဿနာများ၊ လူသားတို့၏ ကျန်းမာရေးပြဿနာများလည်း နှစ်စဉ်တိုးပွားလာလျက်ရှိကြောင်း ကမ္ဘာအရပ်ရပ်ရှိ သတင်းများမှတစ်ဆင့် မျက်ဝါးထင်ထင်တွေ့ရှိနေကြရပြီး ယင်းသို့ ပတ်ဝန်းကျင်ညစ်ညမ်းမှုဖြစ်ပေါ်ရခြင်း၏ အဓိကအကြောင်းရင်းမှာ လူသားများ၏ ဆောင်ရွက်ချက်များကြောင့်ပင် အများဆုံးဖြစ်ပေါ်နေသည့်အတွက် ပတ်ဝန်းကျင်ကို ထိန်းသိမ်းကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရန် အထူးပင်လိုအပ်လှသည်။ ထိုသို့ ထိန်းသိမ်းကာကွယ် စောင့်ရှောက်ရာတွင် “ညီညာမှ ပြည်သာမည်” ဟူသော ဆောင်ပုဒ်အတိုင်း ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်အတွင်း မှီတင်းနေထိုင်ကြသော ပြည်သူတစ်ရပ်လုံးက တစ်ဦးတစ်ယောက်ချင်းစီ၏ အသိ၊ သတိ၊ စည်းလုံးညီညာမှုဖြင့် ပတ်ဝန်းကျင် ညစ်ညမ်းမှုဖြစ်စေသော ဆောင်ရွက်ချက်များကို တတ်နိုင်သမျှရှောင်ရှား၍ နိုင်ငံတော်ကြီးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက် သာယာစေရေးအတွက် ပတ်ဝန်းကျင်ကို အတူတကွဝိုင်းဝန်း ထိန်းသိမ်းကြရမည်ဖြစ်သည်။ 

ပတ်ဝန်းကျင်ညစ်ညမ်းမှုဖြစ်စေသော အဓိကအကြောင်းရင်းများဖြစ်သည့် လူဦးရေတိုးပွားခြင်းကြောင့် မြို့ပြများချဲ့ထွင်လာခြင်း၊ စက်ရုံ၊ အလုပ်ရုံများ ပိုမိုများပြားလာခြင်း၊ စိုက်ပျိုးမြေများချဲ့ထွင်ခြင်း၊ စိုက်ပျိုးရေး လုပ်ငန်းသုံးပိုးသတ်ဆေး၊ ဓာတ်မြေဩဇာများ အလွန်အကျွံသုံးစွဲခြင်း၊ သဘာဝသယံဇာတများအား စည်းကမ်းမဲ့ အလွန်အမင်းထုတ်ယူခြင်း၊ ပြန်လည်ပြည့်ဖြိုးမြဲစွမ်းအင် အသုံးပြုမှုအားနည်းခြင်း၊ ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ အသိပညာအားနည်းခြင်း၊ စွန့်ပစ်ပစ္စည်းစီမံခန့်ခွဲမှုစနစ် အားနည်းခြင်း စသည့် အကြောင်းအချက်များကြောင့် စွန့်ပစ်ပစ္စည်းများ၊ စွန့်ပစ်ရေနှင့် ထုတ်လွှတ်အခိုးအငွေ့များ အဆမတန် ထွက်ရှိလာရပြီး စနစ်တကျသန့်စင်စွန့်ပစ်ခြင်းမရှိခြင်းကြောင့် လေထု၊ ရေထုနှင့် မြေထုညစ်ညမ်းခြင်း၊ သစ်တောများပြုန်းတီးခြင်း၊ ဂေဟစနစ်ဝန်ဆောင်မှုများ ထိခိုက်ခြင်း၊ သဘာဝသယံဇာတများ လျော့နည်းလာခြင်း၊ ရေကြီးခြင်း၊ မိုးခေါင်ခြင်း၊ မြေပြိုခြင်း၊ ငလျင်လှုပ်ခတ်ခြင်း စသည့်သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များ ပိုမိုဖြစ်ပွားလာခြင်းနှင့် ထိုမှတစ်ဆင့် ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုဆိုင်ရာ ပြဿနာများအထိ ပိုမိုရင်ဆိုင်ကြုံတွေ့လာရသည်။ 

နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုလုပ်ငန်းများအား မဖြစ်မနေ ဆောင်ရွက်ကြရမည်ဖြစ်ရာ စက်ရုံ၊ အလုပ်ရုံများအပါအဝင်  ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု လုပ်ငန်းများအား  အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်ရာတွင် ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေး ကဏ္ဍကို မဖြစ်မနေထည့်သွင်းပေါင်းစပ်စဉ်းစားပြီး ပတ်ဝန်းကျင်ထိခိုက်မှု လျော့ပါးစေရေး အစီအမံများကို လက်တွေ့ကျကျ အကောင်အထည်ဖော်စေရေး ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေး ဦးစီးဌာနအပါအဝင် သက်ဆိုင်ရာဌာနများမှ ဥပဒေ၊ နည်းဥပဒေများ၊ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ၊ ညွှန်ကြားချက်များထုတ်ပြန်ချမှတ်၍ စစ်ဆေးကြပ်မတ်ခြင်းများဆောင်ရွက်လျက်ရှိပြီး လုပ်ငန်းရှင်များကိုယ်တိုင်ကလည်း ပတ်ဝန်းကျင်ကိုချစ်မြတ်နိုးသည့်စိတ်ဖြင့် အမြင်ကျယ်ကျယ် လိုက်နာဆောင်ရွက်ရန်လိုအပ်သည်။ 

“ယနေ့လူငယ် နောင်ဝယ်လူကြီး” ဟူသော စကားပုံအတိုင်း လူငယ်များအနေဖြင့် နိုင်ငံတော်မှ အားထားရသော အနာဂတ်သားကောင်းများဖြစ်လာမည့် အားလျော်စွာ ငယ်စဉ်ကတည်းက ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေး ဆိုင်ရာ အသိပညာများပြန့်ပွားစေရေး ပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးဦးစီးဌာန အနေဖြင့် အခြေခံပညာကျောင်းများအပါအဝင် သင်တန်းကျောင်းများ၊ တက္ကသိုလ်/ ကောလိပ်များအထိ ပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးဆိုင်ရာ အသိပညာပေးခြင်းလုပ်ငန်းများအား ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပြီး  စဉ်ဆက်မပြတ်ဆက်လက် ဆောင်ရွက်သွားရမည်ဖြစ်သည်။

ပြည်သူသည်သာအဓိကဖြစ်သည့်အားလျော်စွာ ပြည်သူများအနေဖြင့်လည်း မိမိတို့အိမ်၊ ရပ်ကွက်မှစတင်၍ စွန့်ပစ်အမှိုက်များအား စည်းကမ်းမဲ့စွန့်ပစ်ခြင်းကိုရှောင်ရှားခြင်း၊ ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဆိုင်ရာ အသိပညာများအား လက်ဆင့်ကမ်းမျှဝေခြင်း၊ သက်ဆိုင်ရာဌာနများနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်းဖြင့် မြို့၊ ရွာများအတွင်း ပတ်ဝန်းကျင်ညစ်ညမ်းမှုပြဿနာများအား လျှော့ချနိုင်မည်ဖြစ်သည်။

ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများအနေဖြင့်လည်း  ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဆိုင်ရာ အထိမ်းအမှတ်နေ့များ  သတ်မှတ်ခြင်း၊  အခမ်းအနားများ ကျင်းပခြင်း၊ နိုင်ငံအချင်းချင်းကြား  သဘောတူစာချုပ်များ ချုပ်ဆိုခြင်း၊ မဟာဗျူဟာများ ချမှတ်ခြင်းတို့ကို အစုအဖွဲ့တစ်ခုချင်းစီအလိုက် ထိရောက်စွာဆောင်ရွက်၍   ကျွန်ုပ်တို့နေထိုင်ရာ ကမ္ဘာမြေကြီးအား  ကောင်းမွန် ကျန်းမာစေရန်နှင့် စဉ်ဆက်မပြတ်ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်စေရန် ကြိုးပမ်းလျက်ရှိကြသည်။ 

နိဂုံးချုပ်အားဖြင့်ဆိုရသော် ပတ်ဝန်းကျင် ညစ်ညမ်းမှုများအား လျှော့ချခြင်း၊ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များ ထိန်းသိမ်းကာကွယ်ခြင်း၊ ပြန်လည်အစားထိုးမရသည့် သဘာဝအရင်းအမြစ်များ ထုတ်ယူသုံးစွဲမှုလျှော့ချခြင်းတို့မှာ ကမ္ဘာကြီး၏ ဂေဟစနစ်ထိန်းသိမ်း ကာကွယ်ရေးအတွက်  အရေးပါသည့် လုပ်ငန်းစဉ်များဖြစ်သည့် အားလျော်စွာ ထိုလုပ်ငန်းစဉ်များ အောင်မြင်စွာဆောင်ရွက်ရန်မှာ ကမ္ဘာပေါ်ရှိ လူသားတိုင်း၏ တာဝန်ဖြစ်သည့်အတွက် ပိုမိုလက်တွေ့ကျပြီး အားလုံးပါဝင် ဆောင်ရွက်နိုင်မည့် နည်းလမ်းများအသုံးပြု၍ ပြည်သူများအားလုံး၏ စည်းလုံးညီညွတ်မှုဖြင့် ထိန်းသိမ်းကာကွယ်ခြင်းဖြင့် ကောင်းမွန်သော ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်သောနိုင်ငံကို ပြည်သူတိုင်းလက်ဝယ် ပိုင်ဆိုင်နိုင်မည်ဖြစ်ပါသည်။   ။

MWD

မြန်မာ - ကိုရီးယား ချစ်ကြည်ရေး(ဒလ)တံတား ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနားကို ၆-၂-၂၀၂၆ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်းက ကျင်းပခဲ့သည်။ စာရေးသူလည်း ကြုံတုန်းကြုံခိုက်မို့ ထိုနေ့ညနေပိုင်းက သွားရောက်ကြည့်ရှုလေ့လာခဲ့သည်။ လှပခံ့ညားလွန်းလှသည့် တံတားကြီးပါလား။ မြင့်မားခံ့ထည်လွန်းလှသည်။ မိမိတို့တစ်နိုင်ငံလုံးအတွက် ဂုဏ်ယူဖွယ်ရာ တံတားကြီးတစ်စင်းပင်။ မြန်မာနိုင်ငံ၌ တည်ဆောက်ပြီးစီးခဲ့သည့် တံတားများထဲတွင် ပင်လယ်ကူးသင်္ဘောများ ဝင်ထွက်သွားလာနိုင်သည့် ရေလမ်းကင်းလွတ်အမြင့်ဆုံး သံမဏိကြိုးဆိုင်းတံတား(Cable Stayed Bridge)အမျိုးအစားဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

မြန်မာပြည်သူများအနေဖြင့် မြန်မာ-ကိုရီးယားချစ်ကြည်ရေး(ဒလ)တံတား တည်ဆောက်ဖွင့်လှစ်နိုင်ခဲ့မှုကို ဂုဏ်ယူနေကြမည်၊ သမိုင်းမှတ်တမ်းဝင် တံတားတစ်စင်းဖြစ်၍ ဝမ်းသာကြည်နူးနေကြမည်ဟု ယုံကြည်မိပါသည်။

စာရေးသူတို့ လိုက်ပါလာသော ကားလေးမှာ ကားတန်းကြီးနှင့်အတူ တန်းစီလျက် လိုက်ပါလာခဲ့သည်။  တံတားလူသွားလမ်းများမှနေပြီး တံတားသစ်ကြီးပေါ်သို့ တက်ရောက်ကြည့်ရှု လေ့လာနေကြသည့် ပြည်သူများဖြင့် တံတားကြီးမှာ ပြည့်ကျပ်စည်ကားနေသည်။ သူတို့အားလုံး ဝမ်းသာကျေနပ် နေကြသည်ကို မြင်တွေ့ရသည်။ သူတို့မျက်နှာပြင်ပေါ်တွင် ပီတိအပြုံးများ ဖြတ်သန်းနေကြသည်။ တံတားပေါ်သို့ ရောက်သောအခါ ဘယ်လိုအရသာ မျိုးမှန်းမသိသော ကြည်နူးခံစားမှုကို ကျွန်တော့်စိတ်တွင် ခံစားရသည်။ ဂုဏ်ယူမဆုံးဖြစ်မိသည်။ တံတားအပေါ်စီးမှ မြင်ကွင်းများကို လေ့လာကြည့်သောအခါ နိုင်ငံခြားမြို့ကြီးတစ်မြို့သို့ ရောက်ရှိနေသည့်အလား ထင်မှတ်မှားမိသည်။ ရန်ကုန်မြို့ရှိ တိုက်တာနေအိမ်အဆောက်အအုံများ၊ အထပ်မြင့်အဆောက်အအုံများ၊ ရန်ကုန်မြစ်နှင့် ရေယာဉ်ဝင်ထွက် ဆိုက်ကပ်နေမှုများ၊ ဒလမြို့မြင်ကွင်းများကိုပါ တွေ့မြင်ကြရသည်။ တံတားပေါ်တွင် လေတဖြူးဖြူး တိုက်ခတ်နေသည်ကို ထိတွေ့ခံစားရင်း ရန်ကုန်မြို့မှ ဒလမြို့ဆီသို့ ဆက်လက်စီးမျောလိုက်ပါ သွားမိသည်။

တံတားကြီး မဖွင့်လှစ်မီက ရန်ကုန်မြို့တစ်ဖက်ကမ်းရှိ ဒလမြို့နယ်နေ ပြည်သူများအနေဖြင့် ရန်ကုန်မြို့သို့ သွားလိုလျှင် ကျယ်ပြောလှသော ရန်ကုန်မြစ်ကို စက်တပ်သမ္ဗန်များ၊ ရေယာဉ်ကြီးငယ်မျိုးစုံဖြင့် ဖြတ်ကူးသွားလာကြရသည်။ ပွင့်လင်းရာသီတွင် သွားလာမှုအဆင်ပြေလွယ်ကူသော်လည်း မိုးလေပြင်းထန်သည့် မိုးရာသီကာလများတွင်မူ ဘေးအန္တရာယ်များလှသည်။

ဒလမြို့နယ်သည် ယခင်က ရန်ကုန်မြို့နှင့် နီးကပ်ခဲ့သော်လည်း ရန်ကုန်မြစ်ကြီးခြားနေသဖြင့် တိုးတက်သင့်သလောက် မတိုးတက်ဘဲရှိခဲ့သည်။ ယခုတော့ ဒလသည် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုလမ်းကြောင်းပေါ်သို့ ရောက်ရှိလာပြီဖြစ်သည်။ မြန်မာ - ကိုရီးယားချစ်ကြည်ရေး(ဒလ)တံတားကြီးက ဒလနှင့် ရန်ကုန်ကို ပေါင်းကူးယှက်နွှယ် ချစ်ကြိုးသွယ်ပေးထားသည်။ ဒလမြို့သည် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးတို့ကို ဆက်နွှယ်ပေါင်းကူးထားသည့် ဝင်ပေါက်မြို့တစ်မြို့ဖြစ်ရာ ဘက်စုံကဏ္ဍစုံ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာတော့မည်ဟု ယုံကြည်မိသည်။

ဒလ၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုများကား ဤမျှသာမကသေး၊ ဒလမြို့နယ်နေ ပြည်သူများ သောက်သုံးရေ အဆင်ပြေစေရေးအတွက် တံတားကြီး၏ ဘေးတစ်ဖက်စီတွင် ရန်ကုန်မြို့မှ ဒလမြို့သို့ သောက်သုံးရေ ဖြန့်ဝေပေးနိုင်စေရေးအတွက် တစ်ပေခွဲအချင်းရှိ ရေပိုက်များကိုလည်း တပ်ဆင်ဆောင်ရွက်ထား ကြောင်း သိရသည်။

ထို့ကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ စီးပွားရေးမြို့တော်ဖြစ်ပြီး နှစ်ပေါင်းရာချီသက်တမ်းရှိခဲ့သည့် ရန်ကုန်မြို့၏ မြို့လယ်ဧရိယာကို မြစ်တစ်ဖက်ကမ်း ဒလမြို့နယ်နှင့် ပေါင်းစပ်ပေးနိုင်ခဲ့သဖြင့် ဒလမြို့၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုသည် မြို့ပြအသွင်ဆောင်ပြီး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာမည်သာမက ဒလမြို့နယ်နှင့် တစ်ဆက်တစ်စပ်တည်းရှိနေသော တွံတေး၊ ကော့မှူးနှင့် ကွမ်းခြံကုန်းဒေသများသည်လည်း တစ်ပြိုင်တည်း မြို့ပြအသွင်ဆောင်ကာ အသီးသီးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာတော့မည်ဟု မြင်မိပါသည်။

ယခုအခါ ရန်ကုန်-ဒလ၊ ဒလ- ရန်ကုန်မှာ ရေမခြား၊ မြေမခြား တစ်ဆက်တစ်စပ်တည်း အချိန်တိုကာလအတွင်း သွားလာနိုင်မည်ဖြစ်၍ မြန်မာ-ကိုရီးယား ချစ်ကြည်ရေး(ဒလ)တံတားကြီးပေါ်မှ ဖြတ်သန်းသွားလာပါက ဒလမှ ရန်ကုန်မြို့လယ်ရပ်ဝန်းဆီသို့ သွားရောက်လိုပါလျှင် ငါးမိနစ်အချိန်မျှဖြင့် ရောက်ရှိနိုင်တော့မည်ဖြစ်သည်။

ထိုနည်းတူစွာပင် ဒလမြို့နယ်မှ တစ်ဆက်တစ်စပ်တည်း ထိစပ်နေသော ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး ဒေးဒရဲ၊ ဖျာပုံနှင့် ဘိုကလေးမြို့နယ် ပင်လယ်ပိုင်းကမ်းခြေဒေသများအထိလည်းကောင်း၊ မော်လမြိုင်ကျွန်း-ဘိုကလေးမြို့နယ်တို့နှင့် တိုက်ရိုက်ထိစပ်နေသော ပင်လယ်ပိုင်းဒေသများအထိလည်းကောင်း ဒေသဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုများက လိုက်ဖက် ညီစွာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာမည်ဖြစ်သည်။

ထို့အပြင် မော်လမြိုင်ကျွန်းမြို့နယ်နှင့် တိုက်ရိုက်ထိစပ်နေသော ဝါးခယ်မ၊ မြောင်းမြ၊ လပွတ္တာ၊ အိမ်မဲ၊ မအူပင်နှင့် ပုသိမ်မြို့တို့အထိ အဆင်ပြေစွာ ဆက်သွယ်သွားလာနိုင်တော့မည် ဖြစ်၍ ဒေသဖွံ့ဖြိုး အလှတိုးလာတော့မည် ဖြစ်သည်။

ယခင်က မအူပင်-လှိုင်သာယာ- ရန်ကုန်ခရီးလမ်းဖြင့် တိုက်ရိုက်ထိတွေ့ ခရီးသွားလာကြရသော မြစ်ဝကျွန်းပေါ် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးမှ ပြည်သူများမှာ လှိုင်သာယာအဝေးပြေးဂိတ်သို့ ဆက်သွယ်သွားလာကြရသည်။ ထိုမှ တစ်ဆင့် မော်တော်ကားလိုင်းများ၊ အငှားမော်တော်ယာဉ်များ၊ ခရီးသည်ကြိုပို့ယာဉ်များဖြင့် ရန်ကုန်မြို့သို့ ခရီးဆက်ကြရသည်။ ယာဉ်ကြောမပိတ်ပါက နာရီဝက်မှ မိနစ် ၄၀ အတွင်း ခရီးသွားကြရသည်။ ယာဉ်ကြောပိတ်၍ ဖြည်းဖြည်း ချင်းမောင်းနှင်ရပါမူ တစ်နာရီနီးပါးအထိ ခရီးသွားကြရပါသည်။

ယခုတော့ မြန်မာ-ကိုရီးယားချစ်ကြည်ရေး (ဒလ) တံတားကြီး ဖွင့်လှစ်လိုက်ပြီဖြစ်၍ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး အဆင်ပြေလွယ်ကူလျင်မြန်သွားပြီဖြစ်သည်။ ချစ်ကြည်ရေးဒလတံတားကြီးမှ ရန်ကုန်မြစ်ကို ဖြတ်ကူးပြီး ရန်ကုန်မြို့လယ် ဘုန်းကြီးလမ်းဆီသို့ အချိန်တိုအတွင်း ရောက်ရှိကာလိုရာခရီးသို့ ခရီးဆက်နိုင်ကြပြီဖြစ်သည်။

ထိုသို့ မြန်မာပြည်သူများ ဝမ်းသာပျော်ရွှင်ဂုဏ်ယူရသည့် မြန်မာ-ကိုရီးယား ချစ်ကြည်ရေး(ဒလ)တံတားကြီး တည်ဆောက်နိုင်ရန် ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ- ကိုရီးယား နှစ်နိုင်ငံ ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းမှုများ စတင်ခဲ့သည်။ ကိုရီးယားသမ္မတနိုင်ငံ (Economic Development Coopera-tion Fund – EDCF)ချေးငွေမှ အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၁၅၈ သန်းခန့်နှင့် နိုင်ငံတော်အစိုးရထည့်ဝင်ငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာသန်း ၃၀ ကျော် စုစုပေါင်းအမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၈၈ သန်းကျော်ဖြင့် ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး တံတားကြီး အပြီးသတ်ဆောင်ရွက်နိုင်ရန် မြန်မာကျပ်ငွေ ၂၃ ဘီလီယံကျော်ကို နိုင်ငံတော်ဘဏ္ဍာရန်ပုံငွေမှ ထပ်မံဖြည့်စွက်ပံ့ပိုးဆောင်ရွက်ပေးနိုင်ခဲ့သဖြင့် တံတားကြီး အောင်မြင်စွာ ဖွင့်လှစ်နိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

မြန်မာ-ကိုရီးယား ချစ်ကြည်ရေး (ဒလ) တံတားသည် အရှည် ၆၁၂၇ ပေရှိပြီး လေးလမ်းသွားတံတားဖြစ်သည်။ ပင်မတံတား၏ လျှောစောက် (Gradient) ၅ ဒသမ ၉၅ ရာခိုင်နှုန်းရှိပြီး တံတား အကျယ် ၇၉ ပေရှိသည်။ ၁၁ပေခွဲအကျယ် ယာဉ်သွားလမ်း လေးလမ်းနှင့် ခြောက်ပေခွဲအကျယ် လူသွားလမ်း နှစ်ဖက်ပါရှိသည်။ တံတားခွင့်ပြုတန်ချိန်မှာ ယာဉ်တစ်စီး ချင်းအလိုက် ၇၅ တန်ဖြစ်သည်။

သို့ဖြစ်ပေရာ တံတားကြီး ရေရှည်တည်တံ့ခိုင်မြဲစေရေးအတွက် တံတားကြီးပေါ်မှ ဖြတ်သန်းမောင်းနှင်ကြသည့် ပြည်သူများက ဝိုင်းဝန်းထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ကြရန် အထူးလိုအပ်လှပါသည်။

အထူးပြုတင်ပြရလျှင် မြန်မာ-ကိုရီးယား ချစ်ကြည်ရေး(ဒလ)တံတား ဖွင့်လှစ်နိုင်ခဲ့သောကြောင့် ရန်ကုန်နှင့် ဒလမြို့နယ်တို့နှင့် ထိစပ်နေသော မြို့နယ်များသည် ဘက်စုံ၊ ကဏ္ဍစုံ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာမည်ဖြစ်သည်။ ဒေသတွင်း စီးပွားရေး၊ လူမှုရေး၊ ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေး၊ အိမ်၊ ခြံ၊ မြေနှင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး လုပ်ငန်းကဏ္ဍများပါမကျန် လိုက်ဖက်ညီစွာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာမည်ဖြစ်သည်။ ရန်ကုန်မြို့တော်၏ အထင်ကရပြယုဂ် (Landmark) ဖြစ်သည့် မြန်မာ-ကိုရီးယားချစ်ကြည်ရေး(ဒလ) တံတားကြီးသည် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးတို့ကို ပေါင်းကူးယှက်နွှယ် ချစ်ကြိုးသွယ်ပေးလျက်ရှိပါကြောင်း ဂုဏ်ပြုရေးသားတင်ပြလိုက်ရပါသည်။ ။

moi

လက်ကမ်း၍ ကြိုပါမည်

၁၉၉၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၈ ရက်နေ့ထုတ် ကြေးမုံသတင်းစာတွင် ဖော်ပြခဲ့သော ဆောင်းပါးတစ်ပုဒ်ဖြင့် စာပေနယ်သို့ ကျွန်တော် စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က ရေးခဲ့သော ဆောင်းပါး၏ အမည်မှာ “လက်ကမ်း၍ကြိုပါမည်” ဟူ၍ဖြစ်၏။ မည်သူတို့ကို လက်ကမ်း၍ ကြိုခဲ့ပါသနည်း၊ မည်သည့်အဖွဲ့အစည်းကို ဇောစေတနာရည်သန်၍ ရေးခဲ့ပါသနည်း ဆိုရပါမူ ဦးခွန်ဆာ ခေါင်းဆောင်သည့် MTA ခေါ် လွယ်မော်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အား ဖိတ်ခေါ်ရေးသားခဲ့ခြင်းဖြစ်ပါသည်။ တပ်မတော်သားဘဝဖြင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့စဉ်က ဦးခွန်ဆာ၏ မွေးရပ်ဇာတိဖြစ်သော ရှမ်းပြည်နယ်(မြောက်ပိုင်း)၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်အတွင်းရှိ နောင်လိုင်ကျေးရွာ၌ စခန်းထိုင်ခဲ့ဖူးသည်။

နောင်လိုင်ဆိုသည်မှာလည်း ၁၉၇၇ ခုနှစ်အချိန်ကာလက ဗိုလ်မှူး သီဟသူရ သိန်းထွန်းတင်၏ ပွိုင့် ၆၀၄၁ တောင်ကုန်းတိုက်ပွဲနှင့် ဆက်စပ်နေသော နာမည်ကျော်စခန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ အားမနာတမ်း ပြောရလျှင် နောင်လိုင်တစ်ရွာလုံး လွယ်မော်အမျိုးချည်း ဖြစ်လို့နေပါတော့သည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၁ ခုနှစ်အတွင်း စည်းရုံးရေးသဘောအရ သူတို့နှင့် ခင်မင်ရင်းနှီးခွင့်ရခဲ့သည်။ တန့်ယန်းဒေသတွင် နေထိုင်လှုပ်ရှားသွားလာခဲ့စဉ်အတွင်း လွယ်မော်ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ စတင်ဖွဲ့စည်းသည်မှအစ ၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် တောခိုပြီး အစိုးရကို ဆန့်ကျင်တိုက်ခိုက်ခြင်း၊ တန့်ယန်းရဲစခန်းကို ဝင်ရောက်ပစ်ခတ်ခြင်းနှင့် မူးယစ်ဆေးဝါး သယ်ဆောင်ရောင်းဝယ်ခြင်းများက အလယ်၊ ရှမ်းပြည်နယ်(တောင်ပိုင်း) ထိုင်းနယ်စပ်အနီးရှိ ဟိုမိန်းဒေသ၌ MTA ဌာနချုပ် ပြုလုပ်၍ နေထိုင်ကြသည်ကအဆုံး အားလုံးလေ့လာသိရှိခဲ့ရသည်။

၁၉၉၁ ခုနှစ်၌ ပြည်သူ့စစ်နှင့် နယ်ခြားတပ်များ ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံးသို့ ပြောင်းရွှေ့တာဝန် ထမ်းဆောင်ရသည်။ ထိုစဉ်က အဆိုပါရုံးနှင့် ကကပြည်(ခေါ်) ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးနှင့် စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံးကို ညွှန်ကြားရေးမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်သိန်းတစ်ဦးတည်းက ကွပ်ကဲနေသဖြင့် ကကပြည်၊ ကကနယ်ဌာနအချင်းချင်း အလွန်ရင်းနှီးခဲ့ကြသည်။ ကကပြည်မှာ စာရေး ဆရာ၊ ဒါရိုက်တာ တင်သန်းဦး (ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး မောင်မောင်ဦး -ကွယ်လွန်)၊ ပျဉ်းမနားမြင့်လှိုင် (ဗိုလ်ကြီးမြင့်လှိုင် - ကွယ်လွန်)၊ ကိုမြသန်းစံ၊ ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး အောင်ကျည်ထွဏ်း၊ ဗိုလ်မှူးမြင့်အောင်တို့လို စာရေးဆရာ၊ တေးရေးဆရာ၊ ဒါရိုက်တာများနှင့် ဆုံခဲ့သည်။

နဝတ သတင်းထုတ်ပြန်ရေးအဖွဲ့၏ ရုံးတွင်လည်း ညဂျူတီ ဝင်ရောက်တာဝန်ထမ်းဆောင်ရသဖြင့် စာရေးဆရာ သုခိအောင်၊ ဦးသိန်းစိန် (ဒုတိယဝန်ကြီး (ငြိမ်း)-ကွယ်လွန်)၊ ဗိုလ်မှူးကြီး ရဲထွဋ်၊ တက္ကသိုလ်မြတ်သူ အစရှိသော စာရေးဆရာကြီးများ၏ ဆောင်းပါးများကို လေ့လာဖတ်ရှုခွင့်ရခဲ့သည်။ ယင်းကဲ့သို့သောစေ့ဆော်မှုများ ပေါင်းဆုံသွားမှုကြောင့် လွယ်မော်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ကို တရားဥပဒေဘောင်အတွင်း ဝင်ရောက်ကြရန် ဖိတ်ခေါ်ထားသည့် လက်ကမ်း၍ကြိုပါမည် ဆောင်းပါး တစ်ပုဒ်သန္ဓေတည်ပေါက်ဖွားလာခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

ဆက်လက်ရေးသားခဲ့သော “အလင်းစကားကြားနိုင်ပါစေ” ဆောင်းပါးသည်လည်း လွယ်မော်အဖွဲ့ကိုပဲ ရည်ညွှန်းခဲ့ပါသည်။ နိုင်ငံတော်အစိုးရ၊ တပ်မတော်နှင့် တာဝန်ရှိအဖွဲ့အစည်းများ၏ ကြိုးပမ်းမှု၊ ဒေသခံပြည်သူလူထု၏ ငြိမ်းချမ်းရေးလိုလားမှု၊ လွယ်မော်အဖွဲ့အစည်း၏ ယုံကြည်မှုတို့ကြောင့်ပဲ ဖြစ်ပေလိမ့်မည်။ ၁၉၉၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ လဆန်းပိုင်းတွင် MTA လွယ်မော်အဖွဲ့သည် အင်အား ၁၄၀၀၀ ကျော်ဖြင့် အကြွင်းမဲ့လက်နက်စွန့်ခဲ့ကြသည်။ သူတို့လက်နက်စွန့်ချိန်မှာ ကျွန်တော်လည်း တပ်မတော်သားဘဝမှ နယ်ဘက်ဝန်ထမ်းဘဝသို့ ကူးပြောင်းတာဝန်ထမ်းဆောင်ချိန်နှင့် တိုက်ဆိုင်နေ သည့်အပြင် ပထမဆုံးသွားခဲ့ရသည်က ကိုးကန့်နှင့် ‘ဝ’ဒေသ၊ ဒုတိယသွားခဲ့ရသည်က ဟိုမိန်းဒေသဖြစ် လို့ နေပါတော့သည်။

ကျွန်တော်တို့ ဌာနဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်းများ ပူးပေါင်း၍ ဟိုမိန်းဒေသ၏ ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေး၊ စိုက်ပျိုးရေး၊ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး၊ တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးမှအစ လဝကလုပ်ငန်းများ၊ ယာဉ်မှတ်ပုံတင်ခြင်းလုပ်ငန်းများအဆုံး အားလုံးတက်ညီ လက်ညီ ဝိုင်းဝန်းဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။ ဤလုပ်ငန်းများကို ရည်ညွှန်းဖော်ပြ၍ နိုင်ငံတော်၏စေတနာကို နားလည်သဘောပေါက်စေရန်အတွက်လည်း ဆောင်းပါးတစ်ပုဒ် ထပ်မံရေးသားဖြစ်ခဲ့သည်။ ဆောင်းပါးအမည်ကတော့ “ကမ်းသောလက်များ၏ စေတနာ” ဟူ၍ပါတည်း။

ပြည်သူ့ဘဝသို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်ကြစေလို

နိုင်ငံတော် ဖြတ်သန်းခဲ့သော အတိတ်သမိုင်းမှ သင်ခန်းစာများကိုရယူ၍ အနာဂတ်ကာလတွင် တိုင်းရင်းသားညီအစ်ကိုမောင်နှမများ၏ ကျစ်လျစ်ခိုင်မာသည့် ညီညွတ်သော စုပေါင်းအားကို ဆက်လက်ကြိုးပမ်း တည်ထောင်သွားရမည်ဖြစ်သော်လည်း နိုင်ငံရေးအရ သဘောထားကွဲလွဲမှု၊ တိုင်းရင်းသားအရေးအရ သဘောထားကွဲလွဲမှုများကြောင့် ပြည်တွင်းလက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများ ဖြစ်ပွားခဲ့ရပြီး နိုင်ငံတော်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကို ထိခိုက်စေခဲ့ပါသည်။ ပြည့်အင်အားသည် ပြည်တွင်း မှာသာရှိသည် ဆိုသည့်အချက်နှင့်အညီ ပြည်သူလူထုတစ်ရပ်လုံး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ကြရန် လိုပါသည်။

သို့ဖြစ်၍ PDF အပါအဝင် အဖွဲ့အစည်းအမျိုးမျိုးတို့အနေဖြင့် နိုင်ငံတော်၏ ရှေ့လုပ်ငန်းစဉ်များတွင် ပါဝင်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နိုင်ရေး သတ်မှတ်စည်းကမ်းချက်များနှင့်အညီ ဥပဒေဘောင်အတွင်းသို့ လက်နက်အပ်နှံပြီး ပြည်သူ့ဘဝသို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်ကြရေး နိုင်ငံတော်အစိုးရက အကြိမ်ကြိမ် အသိပေးထုတ်ပြန်ထားပြီးဖြစ်ပါသည်။ နိုင်ငံတော်အစိုးရ၏ စေတနာကိုနားလည်သဘောပေါက်၍ ဝင်ရောက်လာကြသောအဖွဲ့အစည်း၊ လူပုဂ္ဂိုလ်များကိုလည်း လှိုက်လှဲနွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုလက်ခံလျက်ရှိကြောင်း တွေ့ရသည်။

တိုင်းဧရာအတွင်း ကျွန်တော်ကြုံခဲ့ဖူးသော စစ်ဆင်ရေးကြီးများ

အဘ ဗိုလ်မှူးချုပ် သန်းတင်၊ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်(ငြိမ်း)၏ အမျိုးသားစာပေဆုရ “ကိုယ်တွေ့ဖြစ်ရပ်များ၊ စစ်ဆင်ရေးပြီး စစ်ဆင်ရေးမှ” စာအုပ်ကို လေ့လာဖတ်ရှုလိုက်လျှင် မိမိတို့ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးအတွင်း တစ်နည်းပြောရလျှင် မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသအတွင်း ၁၉၄၈ ခုနှစ်မှစတင်၍ ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ လှုပ်ရှားမှုများ၊ ၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် ဗကပဧရာဝတီတိုင်းနှင့် KNU တို့ ပူးပေါင်း၍ မဒညတ ဖွဲ့စည်းခဲ့မှုများ၊ ၁၉၆၈ ခုနှစ် မြစ်ဝကျွန်းပေါ် တိုင်းတည်ထောင်ရေးစီမံချက် ချမှတ်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည့် ဗကပ၏အစီအမံများ၊ ဗိုလ်မှူးချုပ် သန်းတင် တပ်မ (၈၈) ဗျူဟာမှူးဘဝဖြင့် ၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် မြောင်းမြခရိုင် သလ္လာခွင်အတွင်း စစ်ဆင်ရေးချေမှုန်းခဲ့မှုများ၊ ၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် အနောက်တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး တာဝန်လက်ခံပြီးနောက် ရွှေလင်းယုန်၊ မိုးဟိန်းစစ်ဆင်ရေးများ ဆက်လက်ဆင်နွှဲခဲ့မှုများ၊ တိုင်းလုံးအောင်နှင့် ဧရာမင်းစစ်ဆင်ရေးများ၊ ပြည်ပြေးများ ဝင်ရောက်လာမှုကို ချေမှုန်းခဲ့သည့် ထော်ပိုင်စစ်ဆင်ရေး(၁၉၇၂) တို့ကို ဆင်နွှဲပြီးနောက် ဖြတ်(၄)ဖြတ် စစ်နည်းဗျူဟာဖြင့် ဧရာဝတီတိုင်းတစ်ခုလုံး ဗကပကင်းစင်သည့် အဖြူရောင်နယ်မြေဖြစ်အောင် ဆောင်ရွက်ခဲ့မှုများကို လေ့လာတွေ့ရှိရမည်ဖြစ်သည်။

အဘ ဗိုလ်မှူးချုပ်သန်းတင်သည် ၁၉၇၄ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့အထိ နတခတိုင်းမှူး တာဝန်ထမ်းဆောင်ပြီးနောက် လပခတိုင်းမှူး တာဝန်ပြောင်းရွှေ့ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး အောင်စိုးမိုးစစ်ဆင်ရေး ဖြင့် ပဲခူးရိုးမတစ်ခုလုံး ရောင်စုံသောင်းကျန်းသူ တစ်ယောက်မျှ မကျန်အောင် ရှင်းလင်းချေမှုန်းခဲ့သည်။ ယင်းနောက် သတ္တုတွင်းဝန်ကြီးဌာန၏ ဒုတိယဝန်ကြီး၊ ဝန်ကြီးတာဝန်များ ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတော်ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပါသည်။ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသ၌ စစ်ဆင်ရေးကြီးများ ဆောင်ရွက်နေချိန်သည် ကျွန်တော်တို့ မူလတန်း၊ အလယ်တန်း ကျောင်းသား အရွယ်အချိန်ကာလဖြစ်ပါသည်။

ဒေသခံတို့၏ မှုန်ဝါးသွားသောအိပ်မက်များ

အထက်ပါစစ်ဆင်ရေးကြီးများ ဆင်နွှဲပြီးနောက် ဧရာဝတီတိုင်းတစ်ခုလုံး အေးချမ်းခဲ့သည်မှာ နှစ်ပေါင်း ၅၀ မကရှိခဲ့ပေပြီ။ တည်ငြိမ်အေးချမ်းမှု အရသာကို ကျွန်တော်တို့ အပြည့်အဝခံစားခဲ့ကြဖူးပြီ။ ယင်းသို့နေလာရာမှ ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် သာပေါင်းမြို့နယ်အတွင်းက မကျီးစင်၊ ဘောမိတစ်ဝိုက်မှာ တည်ငြိမ်အေးချမ်းမှု ပျက်ပြားခဲ့သည်။ ကျွန်တော့်ဇာတိဖြစ်သော လေးမျက်နှာမြို့နယ်နှင့် ရေကြည်မြို့နယ် အနောက်ဘက်ခြမ်းဒေသများမှာ ၂၀၂၅ ခုနှစ် မတ်လ ၁၆ ရက်နေ့မှစ၍ တည်ငြိမ်အေးချမ်းမှု ပျက်ပြားသွားခဲ့သည်။

AA အကြမ်းဖက်အဖွဲ့နှင့် ဒေသခံ PDF များ ပူးပေါင်းဝင်ရောက်လာသဖြင့် တပ်မတော်က ပြန်လည်ရှင်းလင်းတိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ရသည်။ ယင်းကဲ့သို့ အကြောင်းတရားများကြောင့် လေးမျက်နှာမြို့နယ် အနောက်ခြမ်းဒေသများ၊ ရေကြည်မြို့နယ် အစပ်၊ အင်္ဂပူမြို့နယ်အစပ်နေရာများတွင် ဆောင်ရွက်ပေးရန် လျာထားခဲ့သော ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်း အားလုံးရပ်ဆိုင်းသွားခဲ့သည်။

ထင်သာမြင်သာ လုပ်ငန်းနှစ်ခုကိုသာ ဥပမာပြလိုပါသည်။ လေးမျက်နှာမြို့နယ် နင်းကြမ်းကျေးရွာအထိ ရောက်ရှိနေပြီဖြစ်သော မဟာဓာတ်အားလိုင်းကို ယင်းနေရာမှ ၄ မိုင် ၆ ဖာလုံ အကွာအဝေးရှိ ပန်းတောကြီးကျေးရွာသို့ ဆက်လက်သွယ်တန်းရန် ယခုဘဏ္ဍာနှစ်တွင် သက်ဆိုင်ရာဝန်ကြီးဌာနနှင့် တိုင်းဒေသကြီးအစိုးရက ခွင့်ပြုထားပြီးဖြစ်သည်။ နယ်မြေတည်ငြိမ်အေးချမ်းမှုမရှိ၍ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ခွင့် မရတော့ပေ။ ပန်းတောကြီး ကျေးရွာမီးရလျှင် လမ်းတစ်လျှောက် ကျေးရွာများနှင့် ပုသိမ်-မုံရွာ ကားလမ်းပေါ်က ကျေးရွာများ မီးရဖို့မဝေးတော့ပြီ။ ယခုမူကား မျှော်လင့်ချက်အိပ်မက်တို့ အကောင်အထည်ပေါ်လာဖို့ စောင့်ရပေဦးမည်။

နောက်ထပ်အိပ်မက်တစ်ခု။ ကျွန်တော်တို့ငယ်စဉ်က အလယ်တန်းစကားပြေထဲမှာ သင်ခဲ့ရသည့် ဆင်ဖိုးထွန်း၏ ဇာတိဖြစ်သော အနောက် ရိုးမတောင်ခြေရှိ ဖက်စလက်၊ ကွင်းကလေးကျေးရွာများအပါအဝင် ပတ်ဝန်းကျင်ကျေးရွာများမှ ပုသိမ်-မုံရွာ ကားလမ်းမကြီးသို့ ကူးလူးဆက်သွယ်နိုင်ရန် ပန်းပုကွင်းကျေးရွာအနီး၌ သီတာချောင်းကူးတံတား တစ်စင်းပေါ်ပေါက်လာရေး မျှော်လင့်တောင့်တလာ ခဲ့သည်မှာ နှစ်ပေါင်း ၃၀ နီးပါးရှိခဲ့ပြီ။ ယခုဘဏ္ဍာနှစ်တွင် ပေ ၃၀၀ တံတားကြီးတစ်စင်း တည်ဆောက်ပေးရန် သမဝါယမနှင့်ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ပြည်ထောင်စုဘတ်ဂျက်ဖြင့် လျာထားခဲ့၊ တိုင်းတာခဲ့၊ နေရာသတ်မှတ်ခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။ ထိုနေရာသည်လည်း တည်ငြိမ်အေးချမ်းမှုမရှိ၍ ဒေသခံတို့၏ အိပ်မက်များ မှုန်ဝါးသွားခဲ့ရသည်။ နိုင်ငံတော်အစိုးရက မည်သို့ပင် စိတ်ကောင်းစေတနာထားစေကာမူ ခံယူသူတို့ဘက်က စိတ်ရင်းစိတ်ထား မှန်ကန်စွာထားဖို့ ပျက်ကွက်မည်ဆိုပါက အကျိုးရလဒ်ကောင်းများ ရရှိနိုင်မည်မဟုတ်ပေ။

အသိတရားများ နိုးကြားစေလို

၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကို အပိုင်း(၃)ပိုင်းခွဲ၍ ကျင်းပခဲ့ပြီး ဖြစ်ပါသည်။ မကြာမီလွှတ်တော်များ ကျင်းပတော့မည်၊ အစိုးရအဖွဲ့သစ် ပေါ်ပေါက်လာတော့မည်။ ဒီမိုကရေစီနှင့် ဖက်ဒရယ်စနစ်ကိုအခြေခံသည့် ပြည်ထောင်စုကြီးကို အတူတကွ တည်ဆောက်ကြရန် ဖြစ်ပါသည်။ ကျွန်တော်တို့ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးအပါအဝင် တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်အချို့အနေဖြင့် စစ်၏ အနိဋ္ဌာရုံများ၊ ဆိုးကျိုးများကို ရှေးနှစ်ပေါင်းများစွာကတည်းက ခံစားခဲ့ကြရဖူးပြီဖြစ်သည်။ ဒေသခံပြည်သူတိုင်း တည်ငြိမ်အေးချမ်းမှုကို လိုလားကြသည်။ သို့ဖြစ်ပေရာ PDF အပါအဝင် အဖွဲ့အစည်းအမျိုးမျိုးတို့အနေဖြင့် နိုင်ငံတော်၏ အကျိုး၊ မိမိတို့ တိုင်းရင်းသားများအကျိုး၊ ဒေသအကျိုးတို့အတွက် မှန်ကန်သော အယူအဆ၊ အသိတရားများတိုးပွားကာ ပြည်သူ့ဘဝသို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်လာကြရန် တိုက်တွန်းရေးသားလိုက်ရပါသည်။ ။

moi

မြန်မာနိုင်ငံတွင်ဖြစ်ပွားလေ့ရှိသော လျှပ်စစ်ကြောင့်ဖြစ်ပွားသော မီးလောင်မှုများသည် အများအားဖြင့် လျှပ်စစ်ဆိုင်ရာပေါ့ဆမှုကြောင့်လည်း ဖြစ်ပွားလေ့ရှိရာ ယင်းတို့ကိုအဓိကထား၍ ကြိုတင်ကာကွယ်နိုင်ရန် အောက်ပါအချက်များကို လိုက်နာဆောင်ရွက်သင့်သည်။

လျှပ်စစ်မီးနှင့်ပတ်သက်သည့် ကာကွယ်ခြင်း

     လျှပ်စစ်မီးကြောင့် မီးလောင်မှုမှာ  ယခင်ကမြို့ပြများတွင်သာ  အများဆုံးဖြစ်ပွားလေ့ရှိသည်။ ယခုအခါ ကျေးလက်ဒေသများတွင်ပါ လျှပ်စစ်သုံးစွဲမှုများပြားလာ၍ ပိုမိုဖြစ်ပွားလျက်ရှိသည်။

      (၁) အိမ်တွင်းသုံးဝိုင်ယာကြိုးဟောင်းများ၊ စုတ်ပြဲနေသည့်ကြိုးများ၊ အရည်အသွေးမပြည့်မီသော ပစ္စည်းများကို အရည်အသွေးပြည့်မီသည့်ပစ္စည်းများဖြင့် အချိန်မီလဲလှယ်ပါ။

      (၂) သတ်မှတ်ထားသောအဆင့်အတန်းရှိသည့် ဖျူးစ်များကိုသာသုံးစွဲပါ။ ဖျူးစ်ပြတ်လျှင် သတ္တုကြိုးဖြင့်ပြန်ဆက်ခြင်းကိုရှောင်ပါ။

      (၃) ပလတ်ပေါက်တစ်ခုတည်းတွင် လျှပ်စစ်ပစ္စည်းများစွာကို စုပြုံတပ်ဆင်ခြင်းမျိုးကို ရှောင်ပါ။

      (၄) လျှပ်စစ်မီးပူ၊ လျှပ်စစ်မီးဖို၊ လေအေးပေးစက် စသည့်လျှပ်စစ်သုံးပစ္စည်းများကို အသုံးမပြုတော့ပါက ပလတ်ဖြုတ်ခြင်း သို့မဟုတ် ပါဝါပိတ်ခြင်းမျိုး ပြုလုပ်ရန် လုံးဝမမေ့ပါနှင့်။

      (၅) လျှပ်စစ်ဆိုင်ရာမီးလောင်မှုဖြစ်ပေါ်ပါက မိန်းခလုတ်ကို ချက်ချင်းပိတ်ပါ။

မီးဖိုချောင်သုံးလျှပ်စစ်ပစ္စည်းများကြောင့်ဖြစ်ပွားသော မီးဘေးအန္တရာယ်ကြိုတင်ကာကွယ်ခြင်း မီးဖိုချောင်သုံး   လျှပ်စစ်ပစ္စည်းများကြောင့်မီးလောင်မှုသည်အဖြစ်များပြီး ပေါ့ဆမှုများကြောင့်သာ ဖြစ်ပွားမှုစတင်သည်ကို တွေ့ရှိရသည်။

      (၁) လျှပ်စစ်သုံးသောမီးဖိုချောင်သုံးပစ္စည်းများဖြင့် ချက်ပြုတ်နေစဉ်  လျှပ်စစ်မီးဖို/ရေနွေးအိုး စသည်များကို အနီးကပ်စောင့်ကြည့်ပါ။ ခေတ္တခဏပင်ဖြစ်စေ မီးဖိုချောင်မှ အလွယ်တကူ ထွက်ခွာသွားခြင်းမျိုးကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။

      (၂) လျှပ်စစ်သုံးပစ္စည်းများဖြင့်  ချက်ပြုတ်ရာနေရာ၏အနီးအနားတွင် ဆီ၊ ဓာတ်ဆီ၊ ဓာတ်ငွေ့ပိုက်များ၊ အဝတ်အထည်များကဲ့သို့ မီးလောင်လွယ်သောပစ္စည်းများကို လုံးဝမထားပါနှင့်။

      (၃) လျှပ်စစ်မီးဖိုအသုံးပြုရာတွင် ကလေးများ သို့မဟုတ် မသန်စွမ်းသူများ၊ သက်ကြီးရွယ်အိုများကို လျှပ်စစ်မီးဖိုအနီးတွင်  တစ်ယောက်တည်းမထားပါနှင့်။

ဆိုလာ၊ လီသီယမ်ဘက်ထရီနှင့်မီးဘေးအန္တရာယ်

    ယနေ့ခေတ်တွင် ဆိုလာစနစ်နှင့်လီသီယမ်ဘက်ထရီ သုံးစွဲမှုမြင့်တက်လာသည်နှင့်အမျှ ၎င်းတို့ကြောင့်ဖြစ်ပေါ်နိုင်သော မီးဘေးအန္တရာယ်များကိုလည်း သတိပြုရန်လိုအပ်သည်။

(က) ဆိုလာပြားအသုံးပြုရာတွင်သတိပြုရန်

      (၁) ဆိုလာပြားများနှင့် ဝိုင်ယာကြိုးများကို ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်များဖြင့်သာ စနစ်တကျ တပ်ဆင်   ခိုင်းပါ။ မလျော်ကန်သော တပ်ဆင်မှုများသည် Short Circuit ဖြစ်စေနိုင်သည်။

      (၂)  ကြွက်ကိုက်ခြင်း သို့မဟုတ် အပူဒဏ်ကြောင့် ဝိုင်ယာကြိုးအကာများကွာကျခြင်း၊ ပျက်စီးခြင်း ရှိ၊ မရှိကို ပုံမှန်စစ်ဆေးပါ။

      (၃) လျှပ်စီးကြောင်းလွန်ကဲမှုကို ကာကွယ်ရန်အတွက်  မြေစိုက်ကြိုးစနစ်ကို  စံနှုန်းပြည့်မီစွာ တပ်ဆင်ထားရှိရပါမည်။

    (၄)  အကယ်၍ အိမ်မိုးပေါ်တွင် ဆိုလာပြား တပ်ဆင်ထားပါက မီးလောင်မှုဖြစ်စဉ်တွင် မီးသတ်တပ်ဖွဲ့များသိရှိနိုင်ရန် သက်ဆိုင်ရာနေရာ၌ အမှတ်အသားတစ်ခုပြုလုပ်ထားသင့်ပါသည်။

(ခ) လီသီယမ်ဘက်ထရီအသုံးပြုရာတွင်သတိပြုရန် 

    လီသီယမ်ဘက်ထရီများသည် အပူလွန်ကဲပါက မီးလောင်လွယ်ပြီး မီးငြှိမ်းသတ်ရန်ခက်ခဲစေပါသည်။ယင်းတို့အား EV ကားများတွင်သာမက အိမ်သုံးပစ္စည်း၊ EV စက်ဘီး၊  Power Bank  များတွင်လည်း တွင်တွင်ကျယ်ကျယ်အသုံးပြုလာကြပါသည်။

      (၁) စျေးပေါပြီးအရည်အသွေးနိမ့်သော လီသီယမ်ဘက်ထရီ သို့မဟုတ် အားသွင်းကြိုး (Chargers) များကို အသုံးမပြုပါနှင့်။ စံနှုန်းသတ်မှတ်ချက်များနှင့်ပြည့်မီသည့်ပစ္စည်းများကိုသာရွေးချယ်သုံးစွဲပါ။

      (၂) ဘက်ထရီများကို အလွန်အမင်းပူသောနေရာများ (ဥပမာ- နေရောင်တိုက်ရိုက်ကျသောနေရာ၊ မီးဖိုဘေး)စသည်များတွင် မထားရှိပါနှင့်။ ၎င်းတို့ကို သတ်မှတ်ထားသော အပူချိန်အောက်တွင် အေးမြသောနေရာ၌သာထားရှိပါ။

      (၃) ဘက်ထရီများကို တစ်ညလုံး အားသွင်းထားခြင်းကိုရှောင်ကြဉ်ပါ။ အားသွင်းနေစဉ် အနီးအနားတွင် စောင့်ကြည့်နေသင့်ပါသည်။

    (၄) ဘက်ထရီများဖောင်းပွလာခြင်း၊ ပုံသဏ္ဌာန်ပြောင်းသွားခြင်း သို့မဟုတ် အပူလွန်ကဲလာခြင်း စသည့်လက္ခဏာများတွေ့ရှိပါက လုံးဝဆက်လက်အသုံးမပြုပါနှင့်။

      (၅)  ဘက်ထရီများကို လေဝင်လေထွက်ကောင်းသော၊ မီးလောင်လွယ်ပစ္စည်းများနှင့် ကင်းဝေးသောနေရာတွင်ထားရှိသင့်ပါသည်။

လျှပ်စစ်ဆိုင်ရာမီးဘေးအန္တရာယ်အတွက် အရေးပေါ်ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားခြင်း

      (၁) အိမ်တိုင်းတွင်   အရည်အသွေးပြည့်မီသော  မီးသတ်ဆေးဘူးများ   လုံလောက်စွာထားရှိပြီးစနစ်တကျသုံးစွဲပုံများကို ကြိုတင်လေ့ကျင့်ထားပါ။

      (၂) အရေးပေါ်အခြေအနေအတွက်   မိသားစုအားလုံးသိရှိနားလည်သော ဘေးကင်းရာ ထွက်ပြေးမည့် လမ်းကြောင်းကို ကြိုတင်ရွေးချယ်စီစဉ်ထားပါ။

    (၃) မြန်မာနိုင်ငံမီးသတ်ဦးစီးဌာနများနှင့်  လျှပ်စစ်ဌာနများ၏ဆက်သွယ်ရန်ဖုန်းများကို အိမ်သူအိမ်သားများ အလွယ်တကူဆက်သွယ်နိုင်ရန် ကြိုတင်အသိပေးထားပါ။ စာရွက်ပေါ်တွင်ရိုက်နှိပ်/ရေးမှတ်၍ကပ်ထားပေးပါ။

ထို့ပြင် လျှပ်စစ်နှင့်ပတ်သက်၍ မီးလောင်ရခြင်းအကြောင်းရင်းအချက်(၅)ချက်ကိုလည်း အောက်ပါအတိုင်း ပြည်သူများအားလုံးမဖြစ်မနေသိရှိထားကြရန်နှင့် ပညာပေးဆောင်ရွက်သွားကြရန် (ဖြစ်နိုင်ပါက နေအိမ်တိုင်းတွင် သတိပေးစာစောင်များကပ်ထားကြစေရန်) ယခုအခါအထူး လိုအပ်လျက်ရှိနေပြီဖြစ်သည်။ လျှပ်စစ်ကြောင့် မီးလောင်ကျွမ်းမှု ဖြစ်ပွားရသော အဓိကအကြောင်းရင်းများတွင် အပူလွန်ကဲမှုနှင့် ဝိုင်ယာများပူး၍ Short Circuit ဖြစ်ခြင်းတို့မှသာလျှင် အများဆုံးစတင်ဖြစ်ပွားလေ့ရှိသဖြင့် မဖြစ်မနေသိထားသင့်ကြသော အဆိုပါအဓိကအချက်(၅)ချက်မှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။

ဝိုင်ယာကြိုးများဟောင်းနွမ်းပျက်စီးခြင်း သို့မဟုတ် စွမ်းဆောင်ရည်မမီခြင်း

     အကာအရံပစ္စည်းများ ပျက်စီးနေသည့် ဝိုင်ယာကြိုးများ သို့မဟုတ် လက်ရှိသုံးနေသော လျှပ်စစ်ပစ္စည်းများ၏ဝန်အားကို ခံနိုင်ရည်မရှိသော ဝိုင်ယာကြိုးများကို အသုံးပြုခြင်းကြောင့် ဝိုင်ယာကြိုးများ အပူလွန်ကဲလာပြီး    မီးစတင်လောင်ကျွမ်းခြင်း သို့မဟုတ် ဝိုင်ယာများပူးပြီးလောင်ကျွမ်းခြင်းကိုဖြစ်ပေါ်စေပါသည်။

လျှပ်စစ်ပစ္စည်းများကို ခံနိုင်ဝန်အားထက်ပိုမိုသုံးစွဲခြင်း

     ပလတ်ပေါက်တစ်ခုတည်းတွင် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားအများအပြား သုံးစွဲသည့်ပစ္စည်းများ (ဥပမာ - ရေနွေးအိုး၊ အပူပေးစက်၊ လေအေးပေးစက်)စသည်တို့ကို  တစ်ပြိုင်နက်တည်း အသုံးပြုခြင်းကြောင့် ဝိုင်ယာကြိုးများနှင့် ပလတ်ပေါက်များအပူလွန်ကဲ၍ အရည်ပျော်ကာ မီးပွားများဖြစ်ပေါ်လာပြီး မီးလောင်ခြင်းမျိုးကိုလည်းဖြစ်ပွားစေပါသည်။

အပူပေးစက်ပစ္စည်းများကို ပေါ့ဆစွာအသုံးပြုခြင်း

     မီးပူ၊ ထမင်းပေါင်းအိုး၊ လျှပ်စစ်မီးဖို စသည့်အပူစွမ်းအင်သုံး ပစ္စည်းများကို အသုံးပြုပြီးနောက် ခလုတ်မပိတ်ဘဲထားခဲ့ခြင်း သို့မဟုတ် လောင်စာဖြစ်လွယ်သောပစ္စည်းများနှင့် နီးကပ်စွာထားရှိခြင်းကြောင့် စက်ပစ္စည်းများ အပူလွန်ကဲပြီး အနီးအနားရှိပစ္စည်းများသို့ မီးကူးစက်လောင်ကျွမ်းခြင်းကို ဖြစ်ပေါ်စေပါသည်။

လျှပ်စစ်စက်ပစ္စည်းများချို့ယွင်းနေခြင်း သို့မဟုတ် စနစ်တကျတပ်ဆင်မှုမရှိခြင်း

    မီးချောင်း၊ မီးပလတ်ခုံ၊ လျှပ်စစ်ခလုတ်၊ မီးအားမြှင့်စက် စသည့်လျှပ်စစ်ပစ္စည်းကိရိယာများ ချို့ယွင်းနေသော်လည်း ဆက်လက်သုံးစွဲနေခြင်း သို့မဟုတ် လျှပ်စစ်ဝိုင်ယာသွယ်တန်းမှုများကို စနစ်တကျမရှိဘဲ တပ်ဆင်ထားခြင်းတို့ကြောင့် အဆိုပါချို့ယွင်းချက်များမှလည်း အပူလွန်ကဲမှု သို့မဟုတ် မီးပွားထွက်မှုများဖြစ်ပေါ်ကာ မီးလောင်ခြင်းကိုဖြစ်ပေါ်စေပါသည်။

ဓာတ်အားလိုင်းများပြတ်ကျခြင်း သို့မဟုတ်ရေစိုစွတ်ထိတွေ့ခြင်း

      မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းခြင်း၊ လေပြင်းတိုက်ခတ်ခြင်း စသည့်သဘာဝဘေးများကြောင့် အပြင်ဘက်ဓာတ်အားလိုင်းများပြတ်ကျခြင်း သို့မဟုတ် အိမ်တွင်းလျှပ်စစ်ပစ္စည်းများ ရေနှင့်ထိတွေ့ခြင်းများကြောင့်လည်း ဓာတ်ကြိုးများတစ်ခုနှင့်တစ်ခုထိတွေ့၍ Short Circuit  ဖြစ်ပေါ်ခြင်း သို့မဟုတ် လျှပ်စစ်ဓာတ်စီးကြောင်းများပျံ့နှံ့ကာ  မီးပွားများထွက်လာ၍ မီးလောင်ခြင်းတို့ကိုဖြစ်ပေါ်စေပါသည်။

အချုပ်အားဖြင့်တင်ပြလိုသည်မှာ  ပြည်သူများအနေဖြင့်  လျှပ်စစ်ကြောင့်ဖြစ်ပွားသော မီးဘေး အန္တရာယ်များအား ကြိုတင်ကာကွယ်နိုင်ရန်အတွက် အဓိကအားဖြင့် အထူးသတိပြုကြရမည့်အချက်များမှာ  ဟောင်းနွမ်းပျက်စီးသော လျှပ်စစ်ကြိုးများကို အမြန်ဆုံးလဲလှယ်ရန်၊ အပူပေးပစ္စည်းများကို အသုံးမပြုသည့်အခါ ခလုတ်ပိတ်ပြီး ပလတ်ဖြုတ်ထားရန်နှင့် လျှပ်စစ်ဝန်အားကို ခံနိုင်ရည်ရှိသော အရည်အသွေးမြင့်ပစ္စည်းများသာ ရွေးချယ်သုံးစွဲရန်ဟူသော အချက်ကြီးသုံးချက်ကို မဖြစ်မနေလိုက်နာ ဆောင်ရွက်ကြခြင်းဖြင့်သာ လျှပ်စစ်ကြောင့်ဖြစ်ပွားသော မီးဘေးအန္တရာယ်များမှ ကင်းဝေးနိုင်မည်၊  လျှော့ချနိုင်ကြမည်သာဖြစ်ပါကြောင်း  တိုက်တွန်းရေးသားလိုက်ရပါသည်။    ။

MWD

နေ့စဉ်ထုတ်သတင်းစာများတွင် မှုခင်းသတင်းနှစ်ပုဒ်ကို စိတ်မချမ်းမြေ့ဖွယ် ဖတ်ရှုလိုက်ရသည်။ တစ်ပုဒ်မှာ အငှားယာဉ်မောင်းကို သတ်ဖြတ်၍ မော်တော်ယာဉ် လုယက်ယူဆောင်မှုနှင့် တစ်ပုဒ်မှာ ဟိုတယ်တစ်ခုတွင် အမျိုးသမီးငယ်တစ်ဦးကို ရက်စက်စွာ သတ်ဖြတ်သည့် တရားခံများကို ဖမ်းဆီးရမိမှုတို့ဖြစ်သည်။

ပြစ်မှုကျူးလွန်သူများသည် ဆယ်ကျော်သက်အရွယ်များဖြစ်သည်ကို သတိပြုမိသည်။ ပြစ်မှု ကျူးလွန်ခြင်း၏အခြေခံသည် ငွေကြေးသုံးစွဲလိုမှု၊ ဂိမ်းအလွန်အကျွံကစားမှု၊ လူသတ်အလောင်းဖျောက်သည့် နိုင်ငံခြားဇာတ်လမ်းတွဲများ အလွန်အကျွံကြည့်မှုများကြောင့်ဟု သိရသည်။ ရက်စက် ယုတ်မာလွန်းသည့် ကျူးလွန်မှုများကြောင့် မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုနှင့် လူမှုရေးနယ်ပယ်တွင် အစွန်းအထင်းအဖြစ် ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။ ဖြစ်ပွားရသည့်အခြေခံသည် စာရိတ္တမဏ္ဍိုင် ယိမ်းယိုင်ပျက်စီးလာခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။

စာရိတ္တဆိုသည်မှာ ကိုယ်ကျင့်တရား၊ အကျင့်ဖြစ်သည်။ ကိုယ်ကျင့်တရားသည် ကိုယ်တိုင်ကျင့်ကြံအားထုတ်ရခြင်းဖြစ်ပြီး လူ့ဘဝရပ်တည်နေထိုင်ရေးတွင် အရေးကြီးဆုံး အကျင့်စရိုက်ဖြစ်သည်။ အကျင့်ဆိုသည်မှာ စွဲမြဲသောအလေ့၊ စာရိတ္တ၊ စရိုက်ဆိုသည်မှာ အပြုအမူ၊ အလေ့အကျင့်ဟု မြန်မာအဘိဓာန်တွင် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုထားသည်။ ထို့ကြောင့် လူ့ဘဝတွင် သိက္ခာရှိရှိဖြင့် ရပ်တည်သွားနိုင်ရန်မှာ စာရိတ္တကောင်းမွန်ရေးဖြစ်သည်။

မြန်မာတို့သည် ရှေးအစဉ်အဆက်ကတည်းကပင် ကိုယ်ပိုင်ယဉ်ကျေးမှုများဖြင့် ရိုးရိုးသားသား နေထိုင်ခဲ့သူများဖြစ်သည်။ ယခုကာလတွင် စာရိတ္တမဏ္ဍိုင်ယိမ်းယိုင်လာမှုများကို စိတ်မချမ်းမြေ့ဖွယ်ရာ ကြုံတွေ့လာရသည်။ အဓိကမှာ အခြေခံကျသည့် ငယ်ရွယ်စဉ်ဘဝ၌ ပြုစုပျိုးထောင်မှုများ အားနည်းလာခြင်းဖြစ်သည်။ လူငယ်တစ်ဦး၏ စာရိတ္တမဏ္ဍိုင်ကောင်းမွန်ရေးသည် ကာယကံရှင်၏ ကိုယ်တိုင်ပြုမူဆောင်ရွက်မှု၊ မိဘနှင့် ဆရာများ၏ သွန်သင်ဆုံးမမှု၊ ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ပေါင်းသင်းဆက်ဆံမှုများအပေါ် မူတည်နေသည်။

“ပျားပိတုန်းတို့သည် ပန်းကို အလိုရှိကုန်၏။ သူတော်ကောင်းတို့သည် ဂုဏ်ကျေးဇူးကို အလိုရှိကုန်၏။ ယင်ကောင်သည် အပုပ်ကို အလိုရှိကုန်၏။ သူယုတ်သည် အမျက်ဒေါသကို အလိုရှိကုန်၏” ဟု လောကနီတိတွင် မှတ်သားဖူးသည်။ မျက်မှောက်ခေတ်လူငယ်များအတွင်း၌ မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု အခြေခံများဖြစ်ကြသည့် လောကနီတိ၊ ၃၈ ဖြာမင်္ဂလာ၊ ရှေးပညာရှိကြီးများ၏ ဆုံးမစာများနှင့် အလှမ်းဝေးလာခြင်းကြောင့် မကောင်းသောအခြေ အနေများ ဖြစ်ပေါ်နေသည်ဟု ယူဆမိသည်။

လူငယ်များကိုယ်တိုင်က ကိုယ်ကျင့်တရားကို အလေးထားနေထိုင်တတ်ရန် လိုအပ်သည်။ တိုင်းတစ်ပါးယဉ်ကျေးမှုများကို အထင်ကြီးလာကြသည်။ မိမိတို့၏ ကိုယ်ပိုင်ယဉ်ကျေးမှု၊ ဓလေ့ ထုံးတမ်းစဉ်လာများကို အထင်သေးလာကြသည်။ ထို့ကြောင့် အကောင်းနှင့်အဆိုး၊ အကြောင်းနှင့် အကျိုး၊ လုပ်သင့်သည်နှင့် မလုပ်သင့်သည်များကို ဆင်ခြင်နိုင်မှု အားနည်းလာခြင်းကြောင့် ဆိုးကျိုးများ ဖြစ်ပေါ်လာရသည်။ ဆိုးကျိုးများသည် ကာယကံရှင်ကိုယ်တိုင်ခံစားရသည့်အပြင် မိသားစု ပါ ထိခိုက်စေသည်။ ထိုမှတစ်ဆင့်တက်၍ နိုင်ငံနှင့် လူမျိုးကို ချစ်မြတ်နိုးစိတ်၊ ကာကွယ်ထိန်းသိမ်းလိုစိတ်များကိုပါ သက်ရောက်မှုရှိလာစေနိုင်သည်။

လူငယ်ဆိုသည့် အသက်အပိုင်းအခြားတွင် သားသမီးအဖြစ်၊ တပည့်အဖြစ် ရပ်တည်ကြရသည်။ ထို့ကြောင့် “ကျွေးမွေးမပျက်၊ ဆောင်ရွက်စီမံ၊ မွေခံထိုက်စေ၊ လှူမျှဝေ၍၊ စောင့်လေမျိုးနွယ်၊ ဝတ်ငါးသွယ်၊ ကျင့်ဖွယ်သားတို့တာ” ဆိုသည့် သားသမီးဝတ္တရားငါးပါး။ “ညီညာထကြွ၊ ဆုံးမနာယူ၊ လာမူကြိုဆီး၊ ထံနီးလုပ်ကျွေး၊ သင်တွေး အံရွတ်၊ တပည့်ဝတ်၊ မချွတ်ငါးခုသာ” ဆိုသည့် တပည့်ဝတ္တရားငါးပါးတို့ကို စောင့်ထိန်းလိုက်နာကြရန် လိုအပ်နေသည်။

မျက်မှောက်ခေတ်တွင် လူငယ်များအတွင်း၌ နည်းပညာဆိုင်ရာ အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများက နေရာယူလာကြသည်။ သုံးတတ်လျှင် ဆေး၊ မသုံးတတ်လျှင်ဘေးဆိုစကားအတိုင်း ကောင်းကျိုးများအတွက် နည်းပညာရပ်များကို လေ့လာဆည်းပူးသင့်သော်လည်း လောင်းကစားဂိမ်းများ၊ ညစ်ညမ်းဗီဒီယိုများ၊ အယူအဆလွဲမှားစေနိုင်သည့် ထုတ်လွှင့်နေမှုများကို ကိုယ်ပိုင်စဉ်းစားဉာဏ်ဖြင့် ရှောင်ကြဉ်သင့်သည်။ တိုးတက်ပြောင်းလဲလာသည့် နည်းပညာရပ်များကို တလွဲအသုံးချမိခြင်းကြောင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ၊ ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာများတွင် ယုတ်လျော့ ကျဆင်းလာသည်။

အသုံးချခံဘဝကိုပါ ရောက်ရှိသွား

လူငယ်များသည် ပညာရှာရမည့်အရွယ်ဖြစ်သော်လည်း လောင်းကစားဂိမ်းများနှင့်ဆက်စပ်၍ အပေါင်းအသင်းမှားမှု၊ မူးယစ်ဆေးဝါးသုံးစွဲမှု၊ အရက်သေစာသောက်စားမှုနှင့် အခြား အပျော်အပါးလိုက်စားမှုများ ပြုလုပ်လာကြသည်။ ထိုသို့ပြုလုပ်နိုင်ရန် ငွေကြေးလိုအပ်လာမှုကြောင့် ကိုယ်ကျင့်တရားများ ချို့ယွင်းပျက်စီးလာကာ မလုပ်သင့်သည့်အလုပ်များကို ပြုလုပ်လာကြသည်။ ထို့အပြင် ကိုယ်ကျိုးရှာစီးပွားရေးသမားများနှင့် ကြုံတွေ့ရသူလူငယ်များသည် ထိုသူများ၏ အသုံးချခံဘဝကိုပါ ရောက်ရှိသွားကြသည်။

မိဘများသည် လက်ဦးဆရာ၊ မည်ထိုက်စွာ၊ ပုဗ္ဗာစရိယ၊ မိနှင့်ဖ ဆိုသည့်အတိုင်း သားသမီးတိုင်း၏ လက်ဦးဆရာများဖြစ်ကြသည်။ တချို့မိဘများကိုယ်တိုင်က အယူအဆများ လွဲမှားနေခြင်း၊ ဥစ္စာဓနအတွက် သားသမီးများအရေးထက် စီးပွားရေး၊ လူမှုရေးများကို ဦးစားပေးခြင်းတို့ကြောင့် သားသမီးများအပေါ် ဆိုဆုံးမမှုအားနည်းလာသည်ကို သတိမမူနိုင်အောင် ဖြစ်နေကြသည်။

သားသမီးငယ်က၊ မဆုံးမသော်၊ မိဘတစ်လည်၊ ရန်သူမည်၏ ဆိုစကားအတိုင်း မိမိတို့သားသမီးများကို ငယ်ရွယ်စဉ်ဘဝကတည်းကပင် သွန်သင် ဆုံးမမပေးနိုင်ခဲ့ပါက သားသမီးများ ကြီးပြင်းလာချိန်တွင် စိုးရိမ်သောကများကို ခံစားကြရမည်မှာ ဧကန်အမှန်ဖြစ်သည်။ မိမိတို့သားသမီးများ၏ ငယ်စဉ်ဘဝသည် ရွှံ့ရုပ်လေးများနှင့် သဏ္ဌာန်တူသည်။ ရွှံ့ရုပ်လေးကို စတင်ထုလုပ်စဉ်ကပင် အမြင်မတင့်သည့် အပိုင်းကိုပယ်၊ လှပအမြင်တင့်အောင် လက်ရာကောင်းကောင်းဖြင့် ထုဆစ်ပုံဖော်ပေးကြရပါမည်။ ဤသို့ မထုဆစ်နိုင်ဘဲ ရွှံ့ရုပ်လေးခြောက်သွားမှ ပြန်လည်ပြင်ဆင်ရန် မလွယ်ကူတော့ပါ။

ကုဋေ ၈၀ သူဌေးသားသည် မိဘများက အလိုလိုက်၍ ငယ်စဉ်ဘဝက ပညာမသင်ယူခဲ့သည့်အတွက် အမှန်နှင့်အမှား၊ အကောင်းနှင့်အဆိုးတို့ကို မဝေခွဲနိုင်ဘဲ သူယုတ်မာများနှင့် ပေါင်းဖော်မိ၍ အဆုံးတွင် ခွက်ဆွဲ၍တောင်းစားရသည့်ဘဝ ရောက်သွားခဲ့သည့်သာဓကကို လူတိုင်းကြားသိဖူး ပြီးဖြစ်သည်။ မိဘတိုင်းက သားသမီးကို ဆင်စီး မြင်းရံဖြစ်စေချင်သော်လည်း လွဲမှားသည့် မိဘ ချစ်ခြင်းမျိုး မဖြစ်စေရန်လိုပါသည်။

မိမိတို့ သားသမီးများအား ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းမွန်သူ၊ ယဉ်ကျေးလိမ္မာသူ၊ ထူးချွန်ထက်မြက်သူ၊ ရိုးသားသူ၊ အမှန်တရားကို မြတ်နိုး၍ အများအကျိုးနှင့် ကိုယ့်အကျိုးမျှတအောင် နေထိုင် တတ်သူများဖြစ်စေရန် ထုဆစ်ပုံဖော်ပေးရမည့်တာဝန်များ ရှိကြပါသည်။ “မကောင်းမြစ်တာ၊ ကောင်းရာညွှန်လတ်၊ အတတ်သင်စေ၊ ပေးဝေနှီးရင်း၊ ထိမ်းမြားခြင်းလျှင်၊ ဝတ်ငါးအင်၊ ဖခင် မယ်တို့တာ”ဆိုသည့် မိဘဝတ္တရားငါးပါးကို ကျေပွန်အောင် ဆောင်ရွက်ပေးကြရပါမည်။

ဆရာကောင်းတပည့်၊ ပန်းကောင်းပန်

ဆရာများသည် အနန္တောအနန္တငါးပါးတွင် ဘုရားနှင့်တစ်ဂိုဏ်းတည်း ဆည်းကပ်ကိုးကွယ်ရသည့်သူ များဖြစ်ကြသည်။ စေတနာ၊ ဝါသနာ၊ အနစ်နာဆိုသည်တို့ကို စိုက်ထုတ်ရင်းနှီး၍ တပည့်များကို ကျောင်းစာများ သင်ကြားပေးရုံသာမက တော်သူတတ်သူများ၊ ထူးချွန်ထက်မြက်သူများ၊ လိမ္မာရေးခြားရှိသူများ၊ ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းသူများ ဖြစ်လာစေရန် သွန်သင်ဆုံးမ နည်းလမ်းပြပေးကြသူများဖြစ်သည်။ ကျောင်းနေအရွယ်တွင် ဆရာများသည် မိဘများ ထက် ပိုမိုအနီးကပ် ဆက်ဆံနေကြရသူများဖြစ်သည်။ ပညာသင်ကြားပေးသည့် တာဝန်အပြင် တပည့်များ၏ အနာဂတ်ဘဝလှပစေရန် ဖော်ဆောင်ပေးသူများ လည်းဖြစ်သည်။ ဆရာကောင်းတပည့်၊ ပန်းကောင်း ပန်ဆိုစကားအတိုင်း ထူးချွန်ထက်မြက်ကြသူများ သည် ဆရာကောင်းများ၏ တပည့်များဖြစ်ခဲ့သည်ကို မြင်တွေ့ရသည်။

စာရေးသူတို့ မူလတန်းပညာ စတင်သင်ယူချိန်က ကျောင်းအုပ်ဆရာမကြီးသည် စည်းကမ်းကြီးသည်။ လူမှုဘဝတွင် အခြေခံကျသည့် အသိပညာ များကို သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ ကျောင်းသွားကျောင်းပြန်ချိန်တွင် လမ်းတွင် ဆော့ကစားခြင်း မလုပ်ရဘဲ လက်ပိုက်၍ သွားကြ၊ ပြန်ကြရသည်။ အိမ်ပြန်ရောက်လျှင် မိဘများ၊ အဘိုးအဘွားများကို ကန်တော့ကြရသည်။ ကျောင်းသားအချင်ချင်း ရန်ဖြစ်ခြင်း၊ သူတစ်ပါးပစ္စည်းကို မသိအောင်ယူခြင်းပြုမိပါက ဆရာမကြီးက ကြိမ်လုံးနှင့်ရိုက်နှက် ဆုံးမသည်။ ကျောင်းတက်ပါက ဘုရားရှိခိုးကြရသည်။ နိုင်ငံတော်သီချင်းကို သံပြိုင်သီဆို၍ အလေးပြုကြရသည်။ မူလတန်းပညာ သင်ကြားပြီးဆုံးပါက ဘုရားရှိခိုးစာ၊ နိုင်ငံတော်သီချင်းတို့ ရွတ်ဆိုတတ်သွားကြသည်။ မိဘများကလည်း သားသမီးများအား အမြင်မတော်၊ အကြားမတော်သည်များရှိပါက ကြိုက်သလို ဆုံးမပေးပါရန် ဆရာများကို လေးလေးစားစားဖြင့် အပ်နှံကြသည်။ လူငယ်များ ဘဝအခြေခံကောင်းမွန်စေရန် မူလတန်းပညာသင်ကြားစဉ် ကတည်းကပင် ယဉ်ကျေးလိမ္မာစေမည့် သွန်သင် ဆုံးမမှုများ၊ လောကနီတိများကိုပါ သင်ကြားပေးခဲ့ သည်ကို ပြန်လည်အမှတ်ရမိသည်။

ကျောင်းစာပညာရပ်များ သင်ယူပြီးမြောက်၍ လုပ်ငန်းခွင်အသီးသီးသို့ ဝင်ရောက်ကြသည့်အချိန်တွင် ဌာနအကြီးအကဲများ၊ အထက်အရာရှိများက လုပ်ငန်းခွင်ကျွမ်းကျင်အောင် လုပ်ငန်းဆိုင်ရာ အတတ်ပညာများကို သင်ကြားပေးခဲ့ကြသည်။ အတုယူစရာ သင်ဆရာ၊ မြင်ဆရာ၊ ကြားဆရာများနှင့် ထိတွေ့လုပ်ကိုင်ကြရသူများက လုပ်ငန်းခွင်တွင် တိုးတက်အောင်မြင်မှုများ ရရှိကြသည်။ ဆရာသမားများ၏ ကျေးဇူးဂုဏ်ကို ထောက်ထား၍ ကိုယ်ကျင့်တရားများကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ကြသည်။

နည်းလမ်းမှန်စွာဖြင့် သွန်သင်ဆုံးမ နည်းလမ်းပြပေးကြရမည်

စာပေများထဲတွင် နှမ်းခိုးစားခဲ့သည့် ဘုရင့်သားတော်ကို ဆုံးမခဲ့သည့်ဆရာ။ မင်းတုန်းမင်းငယ်စဉ်က ပညာသင်ကြားချိန်တွင် ငါးခြောက်ပြားတစ်ချပ်ကိုပင် မထိန်းသိမ်းနိုင်ခဲ့သည့်အတွက် မင်းပြစ်မင်းဒဏ် ခံရနိုင်မှန်းသိသော်လည်း ရိုက်နှက်ဆုံးမခဲ့သည့်ဆရာမျိုးလည်းရှိခဲ့သည်။ ဒေဝဒတ်ကို ဆရာအတင်မှား၍ ဖခင်ကို ပြန်သတ်မိခဲ့သည့် အဇာတသတ်မင်းသားလို တပည့်မျိုးလည်းရှိခဲ့သည်။ ဆရာတိုင်းက မာဃဒေဝလင်္ကာတွင်ဆိုထားသည့် “ရှေးရှုမေတ္တာ၊ ကရုဏာနှင့်၊ နာနာကျင်ကျင်၊ အပြစ်မြင်တိုင်း၊ ဝမ်းတွင်းမသို၊ ဟုတ်တိုင်းဆို၍၊ ကျိုးလိုစိတ်က၊ ဆုံးမတတ်သူ၊ ဆရာဟူလော့” ဟု ဆိုသည့်အတိုင်း တပည့်များ၏ အမုန်းကိုခံကာ စာရိတ္တကောင်းမွန်သည့် လူတော်လူကောင်းများ ဖြစ်လာစေရန် တပည့်များကို နည်းလမ်းမှန်စွာဖြင့် သွန်သင်ဆုံးမ နည်းလမ်းပြပေးကြရမည်ဖြစ်ပါသည်။

လူငယ်တိုင်းက မိသားစုထက် သူငယ်ချင်းအပေါင်းအသင်းများကို ပိုမိုခင်တွယ်တတ်ကြသည်။ အပေါင်းအသင်းမှားယွင်းပါက မိမိတို့ဘဝလမ်းမှားကို ရောက်ရှိသွားနိုင်သည်။ မိတ်ဆွေစစ်၊ မိတ်ဆွေတုများကို ခွဲခြားပေါင်းသင်းတတ်ရန်လိုသည်။ အပေါင်းအသင်းမှားပါက ဘဝပျက်၍ အသက်ဆုံးရှုံး ရသည်အထိ ဖြစ်ခဲ့ရသည့်ဖြစ်ရပ်များ၊ စာရိတ္တပျက်ယွင်းမှုကြောင့် ပညာထူးချွန်ထက်မြက်သူပင် ဖြစ်စေကာမူ လူဆိုးလူမိုက်ဖြစ်သွားတတ်သည့် နမူနာများကို ရယူကာ ရွေးချယ်ပေါင်းသင်းတတ် ကြရန်လိုအပ်သည်။ လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာများကိုလည်း အလွဲအမှား၊ အလွန်အကျွံ မသုံးစွဲမိစေရန် ဆင်ခြင်ကြရပါမည်။

တချို့က ရတာမလို၊ လိုတာမရသည်ကို ဆင်းရဲသည်ဟု ထင်မှတ်ကြသည်။ အမှန်မှာ မရနိုင် တာကို လိုချင်ခြင်း၊ မဖြစ်သင့်သည်ကို ဖြစ်ခြင်းများကသာ ဆင်းရဲခြင်း အစစ်အမှန်ဖြစ်သည်။ ဤအယူအဆလွဲမှားမှုကြောင့် မိမိစိတ်ဆန္ဒကို အလိုလိုက်ကာ ဇွတ်အတင်းပြုလုပ်လာကြသည့်အတွက် စာရိတ္တများ ယိုယွင်းပျက်စီးလာခြင်းဖြစ်သည်။ လူငယ်များ၏ စာရိတ္တယိမ်းယိုင်လာခြင်းကြောင့် နိုင်ငံတိုးတက်မှု အရှိန်အဟုန်ပျက်စေနိုင်သလို မိဘပြည်သူများ၏ စိတ်နှလုံးကို ညှိုးနွမ်းစေပါသည်။

သို့ဖြစ်၍ တစ်မျိုးသားလုံး၏အရေးဖြစ်သည့် လူငယ်များ၏ စာရိတ္တမဏ္ဍိုင် တည့်မတ်ခိုင်မာရေးလုပ်ငန်းများကို လူငယ်များအပါအဝင် မိဘပြည်သူတစ်ရပ်လုံးက ဝိုင်းဝန်းကြိုးပမ်းသွားကြပါရန် တိုက်တွန်းရေးသားလိုက်ရပါသည်။ ။

moi