မြေဆီလွှာ ကျန်းမာရေး

NoahJune222

Article_Author

မူမူ(မလှိုင်)

Posted_Date

MM-Article-Category
အထွေထွေဆောင်းပါး
အထွေထွေ-ပြည်တွင်း

Image

မြေဆီလွှာ ကျန်းမာရေး

Body

     မြန်မာနိုင်ငံသည် စိုက်ပျိုးရေးကိုအခြေခံ၍ စီးပွားရေး၊ ကျန်းမာရေး၊  လူမှုရေးကဏ္ဍအသီးသီးကို ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်အောင်   ဦးတည်ဆောင်ရွက်နေသည်။

စိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍ၏မျှော်မှန်းချက်မှာ နိုင်ငံတကာနှင့်ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်းရှိသည့်ရေရှည်တည်တံ့သော လယ်ယာကုန်ထုတ်လုပ်မှုစနစ်   ထွန်းကားခြင်းဖြင့် စားနပ်ရိက္ခာဖူလုံ၍  အာဟာရပြည့်ဝစေပြီး ကျေးလက်နေပြည်သူများ၏ လူမှုစီးပွားဘဝမြင့်မားစေရန်နှင့်   စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို  အထောက်အကူဖြစ်စေရန်ဖြစ်သည်။ ၂၀၅၀ ပြည့်နှစ်ရောက်လျှင် ကမ္ဘာ့လူဦးရေသည်သန်းပေါင်း ၉ ဒသမ ၁ သန်းအထိ မြင့်တက်လာနိုင်ပြီး စိုက်ပျိုးသီးနှံလိုအပ်ချက်သည် ယခုလက်ရှိအခြေအနေထက် နှစ်ဆခန့်မြင့်တက်လာဖွယ်ရှိသည်ဟု ခန့်မှန်းထားကြသဖြင့် စိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍမှ အစားအစာထုတ်လုပ်မှုမြင့်မားရန် လိုအပ်သကဲ့သို့ ထပ်ဆင့်ထုတ်ကုန်အတွက် အရေအတွက်ရော  အရည်အသွေးပါမြင့်မားလာရန်လိုအပ်သည်။

စိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍသည် အချိန်၊  ရာသီအခြေအနေအတွင်းတွင် သီးနှံပင်သက်တမ်းအရ အာဟာရဖြည့်တင်းမှုအချိန်ကိုက်ဆောင်ရွက်ပေးနိုင်လျှင်  အကျိုးရှိသော စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှုဖြစ်ပြီး အထွက်နှုန်းတိုးတက်စေရုံသာမက အရည်အသွေးမီထုတ်ကုန်များကိုပါ ရရှိစေနိုင်သည်။ 

ယခုအခါတွင်  လူမှုဝန်းကျင်နယ်ပယ်အသီးသီး၌ ကျန်းမာရေးနှင့်ညီညွတ်သော အစားအစာထုတ်လုပ်နိုင်ရေး၊  အစားအစာလုံခြုံစိတ်ချမှုရရှိရန်ဆောင်ရွက်ရေး၊ အရည်အသွေးပြည့်ထပ်ဆင့်ထုတ်ကုန်များ ထုတ်လုပ်နိုင်ရေး အစရှိသောကဏ္ဍအားလုံးမှာ စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများနှင့် သက်ဆိုင်ဆက်နွှယ်နေသည်။

စိုက်ပျိုးစီးပွားရေးဆိုသည်မှာ စဉ်ဆက်မပြတ်ဆက်နွှယ်နေသောသီးနှံစိုက်ပျိုးမှု၌ အထွက်နှုန်းမြင့်မားခြင်း၊ တန်ဖိုးမြှင့်ထုတ်ကုန်အရည်အသွေးကောင်းခြင်း၊ ဈေးနှုန်းတည်ငြိမ်မှုရှိခြင်း၊ စားသုံးသူနှစ်သက်မှု၏ အကျိုးဆက်များပေါ်တွင် မူတည်နေပြီး သီးနှံထုတ်လုပ်မှုမြင့်မားရန်နှင့် အရည်အသွေး တိုးတက်မှုရရှိရန်ပါရည်ရွယ်သည်။ စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှုလုပ်ငန်းအားလုံးသည် စိုက်ပျိုးမြေပေါ်တွင် အခြေခံသည်။

မြေဆီလွှာ

      မြေဆီလွှာဆိုသည်မှာ ကမ္ဘာ့အပေါ်ယံရှိအလွှာပါးဖြစ်ပြီး အပင်များကြီးထွားရန်အတွက် အထောက်အကူပြု ပြိုကွဲကျေပျက်ပြီးသော တွင်းထွက်သတ္တုများနှင့်  ဆွေးမြည့်နေသော  သက်ရှိပစ္စည်းများ  ရောနှောပါ၀င်ဖွဲ့စည်းထားသည်။ 

ယေဘုယျအားဖြင့်ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာကြည့်ပါက ရေပမာဏ  ၂၅  ရာခိုင်နှုန်း၊ လေထုပမာဏ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်း၊  သတ္တုဓာတ် ၄၅ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် သစ်ဆွေးဓာတ် ၅ ရာခိုင်နှုန်းရှိသည်။ မြေစိုင်ခဲတည်ရှိမှုမှာသက်ရှိအဏုဇီဝများနှင့်  ၎င်းတို့မှစွန့်ထုတ်ရည်(ကော်ဓာတ်)၊ အော်ဂဲနစ်ကာဗွန်သံ/သတ္တုအောက်ဆိုက်များ၊ မြေစေးဓာတ်တို့ပါဝင်သည်။ မြေစိုင်ခဲဖွဲ့စည်းမှုတွင်သက်ရှိအဏုဇီဝများသည်အရေးကြီးဆုံးအခန်းကဏ္ဍမှပါဝင်သည်။

မြေဆီလွှာ၏အရေးပါသောကဏ္ဍခွဲများ 

စိုက်ပျိုးမြေ၏အခြေအနေအရေးပါသော လုပ်ငန်းဆောင်တာများအရ အခန်းကဏ္ဍများခွဲခြမ်းကြည့်လျှင် (က) ရူပဂုဏ်သတ္တိ၊ (ခ) ဓာတုဂုဏ်သတ္တိ၊ (ဂ) ဇီဝဂုဏ်သတ္တိ၊ (ဃ) မြေတွင်းနေ သက်ရှိတို့ဖြစ်ပျက်ဆက်နွှယ်မှုများကိုတွေ့ရှိနိုင်သည်။ မြေဆီလွှာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး၊ မြေဆီလွှာဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်မှု မျှတရေးနှင့်စဉ်ဆက်မပြတ် ထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်းရှိစေရန် မြေဆီလွှာကျန်းမာရေးတို့သည် မြေဆီလွှာတွင်ပါဝင်နေသော အခန်းကဏ္ဍအသီးသီးကို အခြေအနေကောင်းများ ရှိနေစေရန် မြေဆီလွှာကိုဂရုတစိုက်ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ခြင်း၊ ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းပေးခြင်း၊ လေလွင့်ဆုံးရှုံးနိုင်မှုပြဿနာရပ်များကိုဆန်းစစ်၍ စနစ်တကျဆောင်ရွက်ခြင်းများလိုအပ်လှသည်။

မြေဆီလွှာ၏ရူပဂုဏ်သတ္တိတွင် မြေမျက်နှာပြင်အနေအထား၊  မြေ၏ကြမ်းတမ်းမှုနှင့်ချောမွေ့မှု၊ အကျယ်အဝန်းပမာဏ၊  မြေအတန်းစားနှင့် တိုက်စားခံစားရမှု၊  မြေ၏အစိုင်အခဲသိပ်သည်းဆ၊ မြေတွင်းစိမ့်ဝင်နိုင်စွမ်းနှင့် လေပေါက်၊ ရေပေါက်ပျံ့နှံ့ပါဝင်မှု၊  ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်နိုင်မှုနှုန်း၊   အသုံးချနိုင်သည့်ရေတည်နိုင်မှုစွမ်းအားနှင့် မြေအတိမ်အနက်  စသည်တို့ပါဝင်သည်။

မြေ၏ဓာတုဂုဏ်သတ္တိတွင်  မြေချဉ်ငန်ဓာတ်(pH)၊ ဓာတ်သဘာဝများဆက်နွှယ်ပြောင်းလဲမှု   (EC-Electrical Cond-uctivity)၊  မြေတွင်းဓာတ်ဖိုဖလှယ်နိုင်စွမ်းအား (CEC- Cation Exchange Capa-city)၊  အာဟာရများ၏ ပြောင်းလဲမှုစက်ဝန်း (Nutrient Reserves)၊ သိပ်သည်းဆများ သည့်သတ္တုဓာတ်များ(Heavy Materials)၊  မြေတွင်းဓာတ်သဘာဝများညီမျှခြေရှိမှု (Elemental Balance)၊  ကာဗွန်ဓာတ်ပေါင်းပါဝင်မှု(Carbonates) အခြေအနေများဆက်နွှယ်ပါဝင်သည်။

မြေ၏ဇီဝဂုဏ်သတ္တိများကဏ္ဍမှာ သဘာဝမြေဆွေး (SOC- Soil Organic)၊  အဏုဇီဝများနှင့် သဘာဝမြေဆွေးထုအကြွင်းအကျန်များ၏  ဆွေးမြည့်မှုပြောင်းလဲမှုအချိန်ကာလ(MBC-Mean Residence Time and Turnover)၊ မြေတွင်း၌တီကောင်ပါဝင်မှု(Earthworms)၊  မြေတွင်းရှိအင်ဇိုင်းများ (Soil Enzymes)၊  နီမတုတ်နှင့် အခြားအဏုဇီဝရောဂါပိုးမွှားများ (Nematodes and Pathogens)၊  မိုက်ခရိုရိုက်ဇာမှိုများ(Mycorrhizal Fungi) မြေတွင်းနေသက်ရှိတို့၏ရှင်သန်နေထိုင်မှုအတွက် မြေတွင်းမှာတည်ရှိနေသည့် မြေစိုင်ခဲအကြားရှိ ရေပေါက်၊ လေပေါက်နှင့် လေဝင်လေထွက်များ (Respiration)တို့ပါဝင်သည်။

မြေတွင်းသက်ရှိတို့ဖြစ်ပျက်ဆက်နွှယ်မှုများကဏ္ဍမှာ   အာဟာရဓာတ်များ၏ ပြောင်းလဲနေမှုစက်ဝန်း  (Nutrient Cycling)၊  ရေအစိုဓာတ်တည်ရှိပါဝင်နိုင်မှု ( Hydrological Budget)၊  တိုက်စားပျက်စီးမှုများ(Erosion)၊ ဇီဝဆိုင်ရာအပင်နှင့်သက်ရှိတို့ဆက်နွှယ်နေမှု(Biodiversity)၊  မြေပြင်ပြုပြင်တည်ဆောက်ပြောင်းလဲနေမှုများ(Landscape Processes) ပါဝင်နေသည်။

မြေတွင်း၌ မြေ၏ဇီဝဂုဏ်သတ္တိနှင့် မြေတွင်းသက်ရှိတို့ ဖြစ်ပျက်ဆက်နွှယ်မှုကဏ္ဍများမှာ  မြေဆီလွှာကျန်းမာရေးအတွက်   အဓိကဆက်နွှယ်နေသည်။ ထို့အတူ ကဏ္ဍလေးခုလုံးသည်မြေဆီလွှာ၏အရည်အသွေးနှင့်လုပ်ငန်းဆောင်တာများအတွက် ဆက်စပ်ပါဝင်နေသည်။

မြေဆီလွှာတွင်ကြုံတွေ့ရသောပြဿနာရပ်များမှာ မြေဆီလွှာတွင်ကျန်းမာသန်စွမ်းမှု မရှိသော/ချို့တဲ့မှုပြဿနာ၊  မြေတွင်းသက်ရှိများ၏ဘဝကို ပျက်စီးစေသော/ပျက်စီးနေသောပြဿနာ၊ မြေ၏ရုပ်၊ ဓာတ်နှင့်ဇီဝသဘာဝများကို ပျက်စီးစေသော/ ပျက်စီးနေမှုပြဿနာ၊ အပင်အမြစ်များရှင်သန်နိုင်စွမ်း လျော့ကျစေသောပြဿနာ၊ကုန်ထုတ်လုပ်မှုတွင်   ဇီဝစက်ဝန်းကို အဟန့်အတားဖြစ်စေကာ အစာအာဟာရစက်ဝန်း ပျက်စီးမှုပြဿနာ၊  အပင်နှင့် အပင်အကြွင်းအကျန်များဖြင့် မြေဆီလွှာဖုံးလွှမ်း ကာကွယ်မှုနည်းခြင်း/မရှိခြင်းပြဿနာ၊  မြေဆီလွှာမျက်နှာပြင်တွင် သဘာဝမြေဆွေးဓာတ် နည်းပါးမှုဖြစ်မှုပြဿနာ၊  မီးရှို့ခြင်း၊  ရိတ်သိမ်းခြင်းနှင့် စားကျက်ခင်းအသုံးပြုခြင်းကဲ့သို့သော အခြားပုံစံအမျိုးမျိုးဖြင့် သီးနှံအကြွင်းအကျန်များကို စိုက်ခင်းမှဖယ်ရှားပစ်ခြင်းပြဿနာအစရှိသဖြင့် ပြဿနာတစ်မျိုးမျိုးသော်လည်းကောင်း၊ မျိုးစုံသော်လည်းကောင်းကြုံတွေ့နိုင်သည်။ 

ထိုဖြစ်စဉ်အမျိုးမျိုးကြောင့်    မြေမျက်နှာပြင်များပြောင်းလဲနေပြီး စိုက်ပျိုးမြေဆီလွှာများနှင့်  မြေဆီလွှာတွင်းမှ အပင်အတွက်လိုအပ်သည့် အာဟာရဓာတ်များလည်း ဆုံးရှုံးမှုဖြစ်နေသည်။

ထပ်ဆင့်အမျိုးအစားများခွဲခြမ်းကြည့်လျှင်-

(က)     ရူပဂုဏ်သတ္တိပြဿနာရှိမြေ      (Physical Problem Soils) 

            (၁) ရေစိမ့်ဝင်မှုနှေးခြင်း သို့မဟုတ် ရေစိမ့်ဝင်နိုင်မှုမရှိသောမြေ(Slow Permeable Soils / 

Impermeable Soils)၊ 

            (၂) မျက်နှာပြင်မာကျောသောမြေ(Soil Surface Crusting)၊ 

            (၃) အောက်ခံမြေလွှာ (Sub Soil Hard Pan)၊ 

            (၄) မြေလွှာပါး (Shallow          Soils)၊ 

            (၅) ရေဖြတ်စီးဆင်းမှုအလွန်လျင်မြန်သောမြေ (Highly Permeable Soils)၊ 

            (၆) မြေစေးပါဝင်မှုများသောမြေ (Heavy Clay Soils)၊ 

            (၇) အပင်အမြစ်အကြွင်းအကျန်များသောမြေ (Fluffy Paddy Soils)

(ခ)       ဓာတုဂုဏ်သတ္တိပြဿနာရှိမြေ  (Chemical Problem Soils ) 

            (၁) ဆားဓာတ်သက်ရောက်မှု    ရှိမြေများ (Salt - Affected Soils)၊

            (၂) ဆားပေါက်မြေ (Saline Soils)၊ 

(၃) ဆပ်ပြာပေါက်မြေ(Alkali /  Sodic Soils )၊ 

            (၄) ဆား-ဆပ်ပြာပေါက်မြေ   (Saline-Alkali/ Sodic Soils)၊ 

            (၅) အက်စစ်ပေါက်မြေ(Acid Soils)၊

            (၆) အက်စစ်ဆာလဖိတ်မြေ (Acid  Sulphate Soils)၊ 

            (၇)ကယ်စီယမ်များမြေ/ ထုံးပေါက်မြေ(Calcareous Soil) 

(ဂ)       ဇီဝဂုဏ်သတ္တိပြဿနာရှိမြေ      (Biological Problem Soils)

            (၁) အော်ဂဲနစ်ကာဗွန်နှင့် မိုက်ခရို အရေအတွက်နည်း/များ(SOC and       Microbial Population)၊ 

            (၂)  တီကောင်ရှိမှု နည်း/များ(Earthworms)၊ 

            (၃) မြေတွင်းလေဝင်လေထွက်  ကောင်း/ဆိုး (Soil Respiration)၊

            (၄) မြေဆီလွှာ အင်ဇိုင်းတည်ရှိမှုနည်း/များ (Soil Enzymes)

(ဃ) အာဟာရဓာတ်ချို့ယွင်းမှု/တိုက်စားမှုပြဿနာများ(Nutritional Problem Soils) 

မြေဆီလွှာတိုက်စားခံရမှု(Eroded Soils)အဖြစ် မြေဆီလွှာတိုက်စားပြုန်းတီးမှုသည် အများဆုံးမြေဆီလွှာ ဆုံးရှုံးမှုဖြစ်သည်။

Strong Winds, Hard Rains and Flowing Water စသော လေပြင်းတိုက်ခတ်မှု၊  မိုးသည်းထန်ခြင်း၊  ရေစီးသန်ခြင်းဖြစ်စဉ်များကြောင့်လည်းကောင်း၊လူများလှုပ်ရှားပြုမူဆောင်ရွက်ချက်များ- အထူးသဖြင့် မြေပြင်ကိုပြုပြင်ခြင်း၊ သန့်ရှင်းရေးပြုလုပ်ခြင်း၊ ထွန်ယက်ခြင်း၊ လူ့ပယောဂများကြောင့်လည်းကောင်း၊ မြေဆီလွှာ၏ မြေမှုန်များနှင့်အတူ မြေဆီလွှာတွင်းရှိ အာဟာရဓာတ်များပါ တိုက်စားမှုကြောင့် ဆုံးရှုံးသွားရသည်။

အောက်ဖော်ပြပါမြေမျက်နှာပြင်ပေါ်ရှိ ရေဖြင့်တိုက်စားမှု၊    လေဖြင့်တိုက်စားမှု  ပုံသဏ္ဌာန်များကြောင့်လည်း မြေဆီလွှာဆုံးရှုံးမှုဖြစ်ပေါ်ရသည်။

၁။ ရေဖြင့်တိုက်စားခြင်း (Causes of Water Erosion)

(က)     မိုးစက်နှင်းစက်ကျရောက်၍ မြေတိုက်စားမှု-Raindrop / Splash Erosion၊ 

(ခ)       အလွှာလိုက်ရေတိုက်စားမှု -Sheet Erosion ၊ 

(ဂ)       မြေလွှာအချပ်လိုက်တိုက်စားခံရမှု - Rill Erosion ၊ 

(ဃ)     ရေစီးကြောင်းအတိုင်းတိုက်စားမှု - Gully Erosion၊ 

(င)       မြေအလွှာလိုက်ပြိုကျပျက်စီးတိုက်စားမှု- Stream Channel Erosion

၂။ လေဖြင့်တိုက်စားခြင်း (Causes of Wind Erosion)

(က)     အပေါ်ယံလွှာမြေမှုန်တိုက်စားခံရခြင်း - Saltation ၊      

( ခ )     မြေစိုင်မြေခဲများလွင့်ပါတိုက်စားခံရခြင်း - Suspension၊           

(ဂ)      ကုန်းစောင်းတောင်စောင်းများနှင့် အပေါ်ယံမြေလွှာများ လေပြင်းဖြင့် တိုက်စားခံရခြင်း - SurfaceCreep၊ 

(ဃ) မြေလွှာထုထည်အလိုက်ပျက်စီးတိုက်စားခံရခြင်း - Threshold Velocity ထို့ကြောင့် မြေဆီလွှာများပျက်စီးရခြင်းကိုအကျဉ်းချုံး၍လေ့လာလျှင်  မြေဆီလွှာအာဟာရဓာတ်ဆုံးရှုံးမှုသည် မြေဆီလွှာတိုက်စားမှုကြောင့်အများဆုံးဖြစ်ပြီး   သီးနှံ၏အထွက်နှုန်းကိုပါ ကျဆင်းစေကြောင်းသိမြင်နိုင်သည်။  ရေကြီးခြင်း၊ ရေလွှမ်းမိုးခြင်း၊ သောက်ရေ၊ သုံးရေ၊ သွင်းရေမလုံလောက်ခြင်း၊ လေပြင်းတိုက်ခြင်း၊ မြေပြိုခြင်းပြဿနာများသည် လူမှုစီးပွားဘဝများကို ထိခိုက်ပျက်စီးစေရုံသာမက စိုက်ပျိုးမြေများကိုပါတိုက်စားခံရကာ ဆုံးရှုံးမှုဖြစ်ပေါ်ပြီး  သီးနှံများပျက်စီးခြင်း၊  အထွက်နှုန်းကျဆင်းခြင်း၊ ကျန်းမာရေးနှင့်ညီညွတ်သောအစားအစာ၊ သောက်ရေ၊သုံးရေ၊ နေရေးထိုင်ရေးကိစ္စအသီးသီးကို ထိခိုက်ပျက်စီးနိုင်ကြောင်း  တွေ့မြင်သိရှိနိုင်သည်။

      အပင်နှင့်သက်ရှိတို့၏ ဆက်နွှယ်ဖွဲ့စည်းထားသောအခန်းကဏ္ဍများသည် မြေထု၊  လေထုနှင့်မိခင်ကျောက်သားဖွဲ့စည်းမှု (သက်နု၊ သက်လတ်၊ သက်ရင့်အဆင့်ဆင့်ဖြစ်ပေါ်မှု)၊ ဇီဝသဘာဝများတည်ရှိမှုနှင့်   အာဟာရစွမ်းရည်ရရှိနိုင်မှု ကဏ္ဍများဟု   အသီးသီးဆက်နွှယ်မှုကို တွေ့မြင်နိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် မြေဆီလွှာ၏ ကျန်းမာရေးကို ဂရုတစိုက်ပြုပြင် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး   ကဏ္ဍသည် အရေးကြီးကြောင်း  သိရှိစေရန်တင်ပြအပ်ပါသည်။    ။

MWD

123

ဆက်စပ်ဆောင်းပါးများ

စက်သုံးဆီချွေတာရေးနှင့် အနာဂတ်မြို့ပြပုံရိပ်ကို ဖော်ဆောင်ပေးမည့် သုံးဘီးယာဉ်ငယ်များ
စက်သုံးဆီချွေတာရေးနှင့် အနာဂတ်မြို့ပြပုံရိပ်ကို ဖော်ဆောင်ပေးမည့် သုံးဘီးယာဉ်ငယ်များ
မတ်လ၏ ပူပြင်းသောနေရောင်အောက်တွင် အရှေ့၊ အနောက်၊ ဘေးဘယ်ညာ ခက်ဖြာသွယ်တန်းထား သောလမ်းမများထက် ပေါ့ပါးလျင်မြန်စွာ လှုပ်ရှားသွားလာနေသော သုံးဘီးယာဉ်ငယ်လေးများ။ ထိုမြင်ကွင်းကား မြန်မာ- ကိုရီးယားချစ်ကြည်ရေး (ဒလ)တံတားကြီးအဆင်း ဒလမြို့အတွင်း စတင်ခြေချလိုက်သည်နှင့် ဆီးကြိုနေသောမြင်ကွင်း ပင်ဖြစ်သည်။မြန်မာ-ကိုရီးယားချစ်ကြည်ရေးတံတားသစ် ကြီးဖွင့်လှစ်ပြီးနောက် မြို့ပြသယ်ယူပို့ဆောင်ရေးယာဉ်လိုင်းများ ပြေးဆွဲလာခြင်းနှင့်အတူ ခေတ်မီစီးပွားရေးမြို့တော် ရန်ကုန်မြို့သို့ တိုက်ရိုက်နေ့ချင်းပေါက် ခရီးရောက်နေပြီဖြစ်သည့် ဒလမြို့နှင့် ဆက်စပ်ဒေသများသည် မကြာမီအချိန်ကာလတွင် အရှိန်အဟုန်ဖြင့် ခေတ်မီဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာမည့် အရိပ်အယောင်များ အထင်အရှားမြင်တွေ့နေရပြီ ဖြစ်သည်။ ထိုသို့ သွားလာရေး အဆင်ပြေချောမွေ့လာမှုနှင့်အတူ ဒလမြို့နယ်နှင့် အနီးအနားရှိ မြို့နယ်၊ ကျေးရွာများမှ ခရီးသွားများအတွက် သုံးဘီးယာဉ်ငယ်လေးများမှာ မရှိမဖြစ်အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်လာသည့်အတွက် ယာဉ်မောင်းများအနေဖြင့် ခရီးသည်ပြတ်လပ်မှုမရှိဘဲ ဝင်ငွေတိုးကာ စားဝတ်နေရေး အဆင်ပြေချောမွေ့လျက်ရှိသည်ကို တွေ့ရသည်။ခရီးသည်များ၏ လိုရာခရီးကိုပို့ဆောင်ပြီး မိသားစုစားဝတ်နေရေး နေ့စဉ်ရုန်းကန်လှုပ်ရှား စီးပွားရှာနေသူအတွက် လူစီးသုံးဘီးယာဉ်ငယ်လေးက ‘‘မိသားစုရဲ့ထမင်းအိုးပဲ”ဟု တွံတေးမြို့နယ် ကံဘဲ့ကျေးရွာမှ သုံးဘီးယာဉ်မောင်း ဦးအောင်သူက ပြောသည်။အဆိုပါ စက်တပ်သုံးဘီးယာဉ်ငယ်လေးများက ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများနှင့် အာရှတိုက်ရှိ နိုင်ငံအများစုတွင် တွင်ကျယ်စွာ အသုံးပြုလျက်ရှိသည်။ အထူးသဖြင့် မြန်မာ၊ ထိုင်း၊ အိန္ဒိယ၊ အင်ဒိုနီးရှား၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၊ သီရိလင်္ကာ၊ ဖိလစ်ပိုင်၊ ကမ္ဘောဒီးယား၊ လာအိုကဲ့သို့ အာရှနိုင်ငံများ၊ နိုင်ဂျီးရီးယား၊ အီသီယိုးပီးယား၊ အီဂျစ်နိုင်ငံစသည့် အာဖရိကနိုင်ငံများ၊ ပီရူးနှင့် ဂွါတီမာလာတို့ကဲ့သို့ တောင်အမေရိကဒေသများ အပါအဝင် နိုင်ငံပေါင်း ၁၀၀ ခန့်တွင် လူစီးယာဉ်နှင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး စီးလုံးငှားယာဉ်အဖြစ် တွင်တွင် ကျယ်ကျယ် အသုံးပြုလျက်ရှိသည်။မြန်မာနိုင်ငံ၏ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံဖြစ်သော အိန္ဒိယနိုင်ငံသည် သုံးဘီးမော်တော်ယာဉ်အသုံးပြုမှု အများဆုံးနှင့် အအောင်မြင်ဆုံးနိုင်ငံဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင်လည်း Bajaj RE နှင့် TVS King ကဲ့သို့သော အင်ဂျင်တပ်သုံးဘီးယာဉ်များအပြင် ခရီးသွားဒေသများတွင်လည်း လျှပ်စစ်သုံးဘီးယာဉ် (E-Tuk Tuk) များက နေရာယူလာခဲ့သည်။လတ်တလော ဖြစ်ပေါ်နေသည့် အရှေ့အလယ်ပိုင်းပဋိပက္ခကြောင့် ကမ္ဘာတစ်ဝန်း လောင်စာဆီ အကျပ်အတည်းနှင့် ရင်ဆိုင်နေရချိန်တွင် လောင်စာဆီကို ပြည်ပမှ တင်သွင်းနေရသည့် မြန်မာနိုင်ငံသည် လည်း အဆိုပါရိုက်ခတ်မှုကို ရှောင်လွှဲမရဘဲ ခံစားနေရသည်။နိုင်ငံတော်အစိုးရအနေဖြင့် စက်သုံးဆီပြတ်လပ်မှုကို အတတ်နိုင်ဆုံးထိန်းညှိနိုင်ရန် မူဝါဒများ ချမှတ်ကာ ယာဉ်အမျိုးအစားအလိုက် စက်သုံးဆီများအား ထိုက်သင့်သည့် ပမာဏအတိုင်း ခွဲတမ်းဖြင့် စနစ်တကျ ရောင်းချပေးလျက်ရှိပြီး သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးယန္တရား ရပ်တန့်မသွားစေရေးအလေးပေး ဆောင်ရွက်နေချိန်လည်းဖြစ်သည်။ယခုလိုအချိန်မျိုးတွင်ပင် အင်ဂျင်ပါဝါအားဖြင့် 200 CC သာရှိပြီး စက်သုံးဆီ တစ်လီတာလျှင် ၂၂ မိုင်ထိ မောင်းနှင်နိုင်သော သာမန်ယာဉ်များထက် ဆီစားနှုန်းသုံးဆနီးပါးသက်သာသည့် ထိုစက်တပ် သုံးဘီးယာဉ်ငယ်လေးများသည် လတ်တလောကာလတွင် နိုင်ငံတော်၏ လောင်စာစွမ်းအင်သုံးစွဲမှု လျှော့ချရေးမူဝါဒနှင့်လည်း ကိုက်ညီနေပြန်သည်။ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး သန်လျင်မြို့နယ်တွင် ပြေးဆွဲနေသည့်သုံးဘီး ယာဉ်မောင်းကိုစည်သူက ‘‘ဒီမှာက Bajaj ပဲ မောင်းကြတယ်၊ ဆီစားလည်း သက်သာတယ်၊ အခုက ကမ္ဘာ့အရေးကြောင့်မို့သာ နောက်မို့ဆို ခုချိန် သုံးသောင်းလောက် စီနေပြီ” ဟု နဖူးထက်မှကျလာသည့် ချွေးများကိုသုတ်ရင်း ပြောပြသည်။စက်တပ်သုံးဘီး မော်တော်ယာဉ်ငယ်များကို ခရီးသည်များ ငှားစီးရာတွင် ဈေးနှုန်းချိုသာခြင်း၊ ခရီးသည် သုံးဦးမှလေးဦးအထိ စီးနင်းနိုင်ခြင်း၊ ကားကြီးများဝင်ရခက်သည့် လမ်းသွယ်များထဲအထိ ပို့ဆောင်ပေးနိုင်ခြင်း၊ ယာဉ်ပိုင်ရှင်များအတွက် ဆီစားနှုန်းသက်သာခြင်းတို့အတွက် အသုံးပြုသူများ ပိုမိုများလာခဲ့သည်။ စက်တပ်နှင့် လျှပ်စစ်သုံးလူစီးသုံးဘီးယာဉ်များကို မူဆယ်၊ တာချီလိတ်၊ မြဝတီနယ်စပ် ကုန်သွယ်ရေးမြို့များနှင့် မန္တလေး၊ နေပြည်တော်၊ မော်လမြိုင်၊ ပုသိမ်၊ စစ်တွေ စသည့်မြို့ကြီးများ/ ရန်ကုန်စည်ပင်နယ်နိမိတ်ပြင်ပရှိ နယ်မြို့လေးများတွင် အသုံးပြုကြသည်။ အထူးသဖြင့် မန္တလေးမြို့သည် သုံးဘီးယာဉ်အစည်ကားဆုံးမြို့ဟု ဆိုနိုင်သည်။ ထို့ပြင် ပုဂံ-ညောင်ဦး၊ ပြင်ဦးလွင်၊ တောင်ကြီး၊ အင်းလေးစသည့် ခရီးသွားလုပ်ငန်း ဖွံ့ဖြိုးရာဒေသများတွင်လည်း ခရီးသွားဧည့်သည်များ လည်ပတ်ရာတွင် အသုံးပြုလျက်ရှိသည်။ မြို့ပြတစ်ခု၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကိုတိုင်းတာရာတွင် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ကောင်းမွန်လာခြင်းနှင့်အတူ မြို့ပြအင်္ဂါရပ်နှင့်လိုက်လျောညီထွေမှုရှိပြီး ခရီးသည်များ လုံခြုံစိတ်ချဘေးကင်းစွာ စီးနင်းနိုင်မည့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးယာဉ်များ၏ အခန်းကဏ္ဍသည် လွန်စွာမှ အရေးပါလှသည်။ အဆင့်မြင့် ခရီးသည်သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ဘတ်စ်ကား (YBS) ယာဉ်လိုင်းများပြေးဆွဲခြင်းမရှိသည့် YBS မရှိသည့်နေရာများ၊ မြို့ပြဆင်ခြေဖုံး ဒေသများတွင် ယခင်က အနှေးယာဉ်ဆိုက်ကားများကို အသုံးပြုကြသော်လည်း ခေတ်ကာလပြောင်းလဲလာခြင်းကြောင့် အနှေးယာဉ်ဆိုက်ကားအသုံးပြုမှုနည်းပါးလာပြီး မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့ကြီးအချို့၌ လမ်းကြားနှင့် ခရီးတို သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးအတွက် ဘေးတွဲဆိုင်ကယ်များကို အားထားနေရသည်ကို တွေ့ရသည်။အဆိုပါဘေးတွဲဆိုင်ကယ်များသည် ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံအရ သတ်မှတ်ချက်စံစနစ်များမရှိဘဲ မူလဆိုင်ကယ်၏ဘေးတွင် သင့်တော်သလို ပြုပြင်တွဲဆက်ထားသည့် လက်လုပ်တွဲများ ဖြစ်သောကြောင့် လူစီးနင်းလိုက်ပါရန် လုံခြုံမှုနှင့် ကြံ့ခိုင်မှုအားနည်းသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ နိုင်ငံတော်မှ ကုန်းလမ်းပို့ဆောင်ရေးကဏ္ဍ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် ခေတ်မီဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်သော နိုင်ငံများမှ နည်းပညာများရယူ၍ ကုန်စည်ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ခရီးသည်ပို့ဆောင်ရေးကဏ္ဍကို အာဆီယံအဆင့်မီအောင် ဆောင်ရွက်သွားရန်နှင့် ကုန်းလမ်းပို့ဆောင်ရေးကဏ္ဍ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနှင့်အညီ ယာဉ်အန္တရာယ်၊ လမ်းအန္တရာယ်ကင်းရှင်းရေး(Road Safety) အတွက် သက်ဆိုင်သူအားလုံးနှင့် ပူးပေါင်းတိုးမြှင့်ဆောင်ရွက်ရေးနှင့် မော်တော်ယာဉ်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သော သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိခိုက်မှုလျော့နည်းစေရေး အလေးထားဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။ လူဦးရေထူထပ်သည့် ရန်ကုန်မြို့၏ ဆင်ခြေဖုံးရပ်ကွက်များနှင့် ရန်ကုန်စည်ပင်သာယာနယ်နိမိတ် ပြင်ပရှိ အခြေခံလူတန်းစားများ၏ လူမှုဘဝ မြှင့်တင်ရေး၊ အများပြည်သူဘေးကင်းလုံခြုံရေးကို ရည်ရွယ်ကာ မြို့ပြအင်္ဂါရပ်နှင့် လျော်ညီသည့် ခရီးတိုခရီးသည်ပို့ဆောင်ရေးယာဉ်(သုံးဘီးယာဉ်)များကို တရားဝင်ပြေးဆွဲနိုင်ရေး ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရက ဆောင်ရွက်ပေးလျက်ရှိသည်။ ထိုသို့ဆောင်ရွက်ရာတွင် ရန်ကုန်မြို့တွင်း (စည်ပင်နယ်နိမိတ်)၏ အဓိကလမ်းမများပေါ်၌ မောင်းနှင်ခွင့်ကန့်သတ်ကာ ဒလ၊ တွံတေး၊ တိုက်ကြီး၊ ထန်းတပင်၊ သန်လျင်၊ မှော်ဘီ၊ လှည်းကူး၊ ခရမ်း အစရှိသော မြို့နယ်များနှင့် မြို့သစ်နယ်မြေများ၊ ဆင်ခြေဖုံးမြို့နယ်အချို့တွင် စနစ်တကျမှတ်ပုံတင်ထားသော စက်တပ်လူစီးသုံးဘီးယာဉ်များကို စည်းကမ်းတကျ မောင်းနှင်ခွင့်ပြုထားသည်ဟု သိရသည်။ သို့ရာတွင် ရန်ကုန်မြို့၏ လူဦးရေထူထပ်သည့် မြို့နယ်များဖြစ်သည့် လှိုင်သာယာ၊ ရွှေပြည်သာ၊ ဒဂုံ(တောင်၊ မြောက်၊ ဆိပ်ကမ်း၊ အရှေ့)နှင့် စက်မှုဇုန်များနှင့်နီးသောနေရာရှိ ဒေသခံများသည် ဘေးတွဲဆိုင်ကယ်များကိုသာ အသုံးပြုနေရဆဲဖြစ်သည်။ဒဂုံဆိပ်ကမ်းတွင်နေထိုင်သူ ဦးမြက ‘‘ရန်ကုန် မြို့ရဲ့ လူနေထူထပ်တဲ့နေရာတွေ၊ စက်မှုဇုန်တွေနဲ့ ဆင်ခြေဖုံးရပ်ကွက်တွေမှာ ဘေးတွဲဆိုင်ကယ်တွေအစား သုံးဘီးယာဉ်တွေကို စနစ်တကျပြေးဆွဲခွင့် ပေးမယ်ဆိုရင် ပိုကောင်းတာပေါ့။ မလိုလားအပ်တဲ့ ပြဿနာတွေလည်း နည်းသွားနိုင်တယ်၊ စီးတဲ့သူ တွေအတွက်လည်း သက်သောင့်သက်သာစီးနိုင်တယ်”ဟု ပြောသည်။သုံးဘီးယာဉ်ငယ်များသည် လတ်တလော ဆီအကျပ်အတည်းအတွက်သာမက နောင်ရေရှည် မိသားစုစီးပွားရေးအတွက်ပါ အမှန်တကယ်အားကိုးထိုက်သည့် ယာဉ်ငယ်လေးများဖြစ်သည်။ အမှန်စင်စစ် ဤယာဉ်ငယ်များသည် ခေတ်မီမြို့ပြအင်္ဂါရပ်နှင့် ညီညွတ်သဖြင့် ဘေးတွဲအငှားဆိုင်ကယ်များနေရာတွင် အစားထိုးနေရာယူလာနိုင်ရန် အလွန်ပင်လိုအပ်လှသည်။သို့သော် နေ့စဉ်ဘေးတွဲမောင်းရင်းရရှိသော ဝင်ငွေဖြင့် စားဝတ်နေရေးဖြေရှင်း ရုန်းကန်နေရသူ များအတွက်မူကား ဘေးတွဲဆိုင်ကယ်မှ စက်တပ်သုံးဘီးယာဉ်သို့ ကူးပြောင်းရန် အရင်းအနှီးအခက်အခဲ ရှိနေမည်ဖြစ်သည်။“လိုင်စင်ဘီးပဲမောင်းချင်တာပေါ့၊ သုံးဘီးလေးတွေ တရားဝင်လည်း မောင်းခွင့်ရမယ်၊ အရစ်ကျနဲ့လည်း ဝယ်ရမယ်ဆို အဆင်ပြေတယ်၊ အခုက လိုင်စင်မရှိတော့ ရဲရဲလည်း မမောင်းရဲဘူး။ အခုကာလမှာ တရားဝင်ဘီးမဟုတ်တော့ ဆီလည်းမရဘူး၊ တစ်လီတာ ၁၂၀၀၀ နဲ့အပြင်က ဝယ်နေရတာ အဆင်မပြေဘူး”ဟု ဒဂုံမြို့သစ်တောင်ပိုင်းတွင် ဘေးတွဲဆိုင်ကယ်မောင်းနှင်နေသည့် ကိုအငယ်ကောင်က ပြောသည်။သို့အတွက် ကနဦးအရစ်ကျစနစ်ဖြင့် ဝယ်ယူနိုင်ပြီဖြစ်သည့် ပြည်တွင်းထုတ် SKD စက်ရုံများ၏ ပံ့ပိုးကူညီမှုနှင့်အတူ ဒေသခံလူမှုရေးအသင်းအဖွဲ့များ၊ တာဝန်ရှိသူများက စနစ်တကျ တည့်မတ်ထိန်းကျောင်းပေးမည်ဆိုပါက ဘေးတွဲဆိုင်ကယ်မောင်းနှင်သူများအတွက် မြို့ပြနှင့်ကိုက်ညီသော သုံးဘီးယာဉ်ငယ်များ မောင်းနှင်ပြေးဆွဲနိုင်မည့် အခွင့်အလမ်းများ ရရှိနိုင်မည်ဖြစ်သည်။ ဤစက်တပ်သုံးဘီးယာဉ်များသည် စနစ်တကျမှတ်ပုံတင်ထားသည့် တရားဝင်ယာဉ်များဖြစ်သဖြင့် နိုင်ငံတော်အတွက်လည်း နှစ်စဉ်ယာဉ်လိုင်စင်နှင့် အခွန်အခများကို မှန်မှန်ကန်ကန်ရရှိစေမည်ဖြစ်ပြီး မောင်းနှင်သူ ယာဉ်မောင်းများအတွက်လည်း တရားဝင်လိုင်စင်ဖြင့် မောင်းနှင်ရသည့်အတွက် စိုးရိမ်စိတ်ကင်းရှင်းစွာဖြင့် မိသားစုစားဝတ်နေရေးကို ရှာဖွေနိုင်မည်ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ပြည်သူများ ကြုံတွေ့ရတတ်သည့် ဘေးတွဲဆိုင်ကယ်များကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာမည့် အန္တရာယ်၊ မှုခင်းဆိုင်ရာများသည်လည်း လျော့ပါးလာမည်ဖြစ်သည်။သုံးဘီးယာဉ်များ စနစ်တကျ ပြေးဆွဲခွင့်ရရှိခြင်းသည် ယာဉ်စီးခရီးသည်၊ ယာဉ်မောင်းနှင့် နိုင်ငံတော်ဟူသည့် ‘သုံးပွင့်ဆိုင်’ အကျိုးကျေးဇူးကို ဖော်ဆောင်ပေးနေခြင်းပင်ဖြစ်သည်။သို့ဖြစ်၍ စက်တပ်လူစီး သုံးဘီးမော်တော်ယာဉ်ငယ်များ တိုးချဲ့ပြေးဆွဲပေးခြင်းက စက်သုံးဆီ ခြိုးခြံချွေတာမှုနှင့်အတူ အခြေခံပြည်သူတို့၏ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးကို အထိရောက်ဆုံး အထောက်အကူ ပြုနိုင်မည်ဖြစ်ပြီး ယနေ့ခေတ် စီးပွားရေးအကျပ်အတည်းကြားတွင် ဒေသခံတို့အတွက် အားကိုးထိုက်သည့် “မိတ်ဆွေကောင်း”များ ဖြစ်ရုံသာမက နိုင်ငံတော်၏ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးကဏ္ဍသစ်ကို ပုံဖော်ပေးနေသည့် အရေးပါသော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည့်အပြင် မြို့ပြ၏ ကောင်းမွန်လှပသောပုံရိပ်ကို ဖန်တီးပေးနိုင်မည်ဟု ယူဆမိပါကြောင်း။     ။moi
အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်၏ ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှု
အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်၏ ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှု
နိဒါန်းမြန်မာနိုင်ငံအနေနဲ့ အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေးကွန်ဗင်းရှင်းသို့ ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၀ ရက်နေ့မှာ ၁၆၅ နိုင်ငံမြောက်အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံအဖြစ် အတည်ပြုဝင်ရောက်ခဲ့ပါတယ်။ မိမိတို့ နိုင်ငံက အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေး ကွန်ဗင်းရှင်းအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံဖြစ်တာနဲ့အညီ ကွန်ဗင်းရှင်းပါ ရည်ရွယ်ချက်တွေကို ထိရောက်စွာ အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်နိုင်ဖို့အတွက်၂၀၁၃ ခုနှစ်မှာ အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့ပြီး ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက် ရေးကော်မရှင်ကို ဖွဲ့စည်းတာဝန်ပေးအပ်ခဲ့ပါတယ်။ ကော်မရှင်ဟာ အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေး ဥပဒေပါရည်ရွယ်ချက်တွေကို ပိုမိုထိရောက်အောင်မြင်စွာ အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်နိုင်ဖို့အတွက် အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေကို အမြဲသုံးသပ်လျက်ရှိပြီး ပဉ္စမအကြိမ်ထိ ပြင်ဆင်ခဲ့ကြောင်း လေ့လာတွေ့ရှိရပါတယ်။အဂတိလိုက်စားမှုဟာ လူ့အဖွဲ့အစည်းရဲ့ နယ်ပယ်အတော်များများမှာ ပုံစံအမျိုးမျိုးနဲ့ လှိုက်စားဖျက်ဆီးနေတဲ့ မနှစ်မြို့စရာ အကျင့်ဆိုး၊ စနစ်ဆိုးကြီးပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံမှာ အဂတိလိုက်စားမှုဟာ အချိန်ကာလကြာမြင့်စွာ အထိန်းအချုပ်မဲ့ကြီးထွားလာခဲ့ရင် ထိုနိုင်ငံရဲ့ အုပ်ချုပ်ရေး၊ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေးနဲ့ နိုင်ငံဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်ရေးတို့မှာ အဓိက အဟန့်အတားတစ်ခု ဖြစ်ပြီး ဆင်းရဲချမ်းသာမညီမျှမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေပါတယ်။နိုင်ငံတော်အစိုးရအနေနဲ့ အမျိုးသားအကျိုးစီးပွားကို အလေးထားပြီး စစ်မှန်စည်းကမ်းပြည့်ဝတဲ့ ဒီမိုကရေစီနိုင်ငံတော်ကို တည်ဆောက်ရာမှာ တာဝန်ယူမှု၊ တာဝန်ခံမှု၊ ပွင့်လင်းမြင်သာမှု၊ ဖြောင့်မတ်တည်ကြည်မှု၊ မျှတမှု၊ တရားဥပဒေ စိုးမိုးမှုစတဲ့ ကောင်းမြတ်တဲ့ အလေ့အထတွေ ပိုမိုမြင့်မားလာစေရေးကို မျှော်မှန်းပြီး အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးလုပ်ငန်းတွေကို နိုင်ငံရေးစိတ်ဆန္ဒ ပြင်းပြစွာ အားသွန်ခွန်စိုက် ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက် လျက် ရှိပါတယ်။ဒါကြောင့် ကော်မရှင်ဟာ နိုင်ငံအတွင်း ပျံ့နှံ့နေတဲ့ အဂတိလိုက်စားမှုများ လျော့နည်းကျဆင်း သွားစေဖို့အတွက် အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကို အမျိုးသားရေးတာဝန်တစ်ရပ်အဖြစ်ခံယူပြီး သန့်ရှင်းတဲ့အစိုးရ၊ ကောင်းမွန်တဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးစနစ် ဖြစ်ထွန်းစေရေး ရည်မှန်းလျက် အဂတိလိုက်စား မှုတိုက်ဖျက်ရေး မဟာဗျူဟာစီမံချက်ကို ၂၀၁၈ ခုနှစ်မှ စတင်ရေးဆွဲကာ နှစ်အလိုက် လုပ်ငန်းအစီ အစဉ်များချမှတ်ပြီး ဥပဒေပါပြဋ္ဌာန်းချက်တွေနဲ့အညီ အသိပညာပေးခြင်း၊ တားဆီးကာကွယ်ခြင်းနဲ့ စုံစမ်းစစ်ဆေးအရေးယူခြင်းစတဲ့ လုပ်ငန်းတာဝန်သုံးရပ်နဲ့ အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါတယ်။(၂၂) ကြိမ်မြောက် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးနေ့ အထိမ်းအမှတ် အခမ်းအနားမှာ နိုင်ငံတော်ယာယီသမ္မတ ပြောကြားခဲ့တဲ့ Video Message မှ အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေးနဲ့စပ်လျဉ်းပြီး ကောက်နုတ်ချက်က အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်ပါတယ် -“စည်းကမ်းကောင်းမွန်ပြီး ဒီမိုကရေစီပြည့်ဝတဲ့ နိုင်ငံတော်တည်ဆောက်ရာမှာ သန့်ရှင်းသောအစိုးရနဲ့ ကောင်းမွန်တဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်များ လိုအပ်ပါတယ်။ ကောင်းမွန်တဲ့အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်ကို ဖော်ဆောင်ရာမှာ အဂတိလိုက်စားမှုကင်းစင်ဖို့ လိုအပ်ပြီး အဂတိလိုက်စားမှုဟာ ကောင်းမွန်တဲ့အုပ်ချုပ်ရေးအတွက် အဟန့်အတားဖြစ်စေပါတယ်။ ဒါ့ကြောင့် အဂတိကင်းပြီး ကောင်းမွန်တဲ့အုပ်ချုပ်ရေးစနစ် တည်ဆောက်နိုင်မှသာ နိုင်ငံတော်ဟာ ဘက်ပေါင်းစုံမှာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာပြီး အများပြည်သူရဲ့ လူမှုဘဝတွေဟာလည်း မျှမျှတတနဲ့ သာယာဝပြောလာမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကို ရေတို၊ ရေရှည်လုပ်ငန်းစီမံချက်တွေ ချမှတ်ဆောင်ရွက်ဖို့လိုအပ်ပြီး လူ့အဖွဲ့အစည်းတစ်ရပ် လုံးကလည်း အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကို ပြတ်ပြတ်သားသားနဲ့ ပူးပေါင်းပါဝင်ဆောင်ရွက်ကြဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။”“ဖြောင့်မတ်တည်ကြည်မှုရှိခြင်းဟာ နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေးဆိုင်ရာအဆောက်အအုံရဲ့ အရေးကြီးတဲ့မဏ္ဍိုင်တစ်ရပ် ဖြစ်ပါတယ်။ လူပုဂ္ဂိုလ် တစ်ဦးဦး၊ လူ့အဖွဲ့အစည်းတစ်ရပ်ရပ်ရဲ့ စီးပွားရေးနဲ့လူမှုရေးမှာ ယုံကြည်စိတ်ချရမှုနဲ့ ကောင်းမွန်တဲ့ ဆက်ဆံရေး၊ ကိုယ်စိတ်နှစ်ပါးချမ်းသာရေးနဲ့ သာယာဝပြောရေးတို့အတွက် ဖြောင့်မတ်တည်ကြည်မှုဟာ မရှိမဖြစ်လိုအပ်ချက်ဖြစ်ပါတယ်။ နိုင်ငံတော်ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးကို ထိရောက်မှုရှိစေဖို့အတွက် ဖြောင့်မတ်တည်ကြည်စွာ ဆောင်ရွက်မှုတွေကို အုပ်ချုပ်ရေးအပိုင်းမှာသာမက ဥပဒေပြုရေးနဲ့ တရားစီရင်ရေးကဏ္ဍတွေအတွက်ပါ ထည့်သွင်း စဉ်းစားဆောင်ရွက်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီလို လုပ်ဆောင်ချက်တွေကို အစိုးရဌာနဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းတွေမှာသာမက လူပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးချင်းနဲ့ ပုဂ္ဂလိကကဏ္ဍကပါ ပူးပေါင်းပါဝင်ဆောင်ရွက်ဖို့လည်း လိုအပ်ပါတယ်။ ဒါမှသာ နိုင်ငံတော်နဲ့ အများ ပြည်သူရဲ့အကျိုးစီးပွားကို ကောင်းမြတ်တဲ့ စိတ်စေတနာ၊ ဖြောင့်မတ်တည်ကြည်တဲ့ ကိုယ်ကျင့်တရားတို့နဲ့ ဆောင်ရွက်သွားစေနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။”“အဂတိကင်းစင်တဲ့ လူ့အသိုက်အဝန်းဖြစ်လာရေးမှာ ရှိနေဆဲဖြစ်တဲ့ အဂတိလိုက်စားမှုတွေ လျော့ပါးသွားအောင် အဂတိလိုက်စားမှုဖြစ်စဉ်တွေကို စုံစမ်းစစ်ဆေးတိုက်ဖျက်ရမှာဖြစ်သလို နောင်အနာဂတ်မှာ ပပျောက်သွားတဲ့အထိ လိုအပ်တဲ့ ပြင်ဆင်၊ စီမံ၊ ဆောင်ရွက်မှုတွေနဲ့ ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ကြဖို့လိုပါတယ်။ အထူးအားဖြင့် အဂတိ လိုက်စားမှုတွေဟာ ဘယ်လို အကြောင်းအချက်တွေကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာရတာလဲဆိုတဲ့ အဂတိလိုက်စား မှုကို လက်ယပ်ခေါ်နေတဲ့ အခြေခံအရင်းအမြစ်တွေ မှန်သမျှဖယ်ထုတ်နိုင်ဖို့ ကြိုးစားကြရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီလိုကြိုးစားတဲ့အခါမှာ ကိုင်တွယ်အသုံးပြု သူတွေက လိုအပ်သလို ဆွဲယူအသုံးချနိုင်တဲ့ ရှုပ်ထွေးပြီး လူအများနားလည်ရခက်ခဲတဲ့ဥပဒေ၊ နည်းဥပဒေ၊ အမိန့်နဲ့ညွှန်ကြားချက်တွေ၊ စည်းမျဉ်း၊ စည်းကမ်းတွေကို အများပြည်သူလွယ်ကူရှင်းလင်းစွာ သိရှိနားလည်တဲ့ဖော်ပြချက်တွေနဲ့ ပြုပြင်ဖို့ကိစ္စရပ် တွေလည်း ပါဝင်လာမှာဖြစ်ပါတယ်။”အသိပညာပေးခြင်းကဏ္ဍကော်မရှင်ရဲ့ အသိပညာပေးဆောင်ရွက်မှုကဏ္ဍမှာ နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းတွေသာမက ပုဂ္ဂလိကကဏ္ဍနဲ့ ပညာရေးနယ်ပယ်တွေမှာပါ အလေးထားဆောင်ရွက်ခဲ့ပါတယ်။ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာနတွေ၊ နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းတက္ကသိုလ်တွေနဲ့ နိုင်ငံတော်ကာကွယ် ရေးတက္ကသိုလ်တို့မှာ ဖွင့်လှစ်တဲ့သင်တန်း ၃၆ ခုမှာ သင်တန်းသား ၁၈၅၁ ဦးကို အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေးနဲ့ တားဆီးကာကွယ်ရေးဆိုင်ရာ အသိပညာပေးဆွေးနွေးဟောပြောမှုတွေကို ကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ၊ အဖွဲ့ဝင်တွေနဲ့ ကော်မရှင်ရုံးအရာ ထမ်းတွေက ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့တာကို တွေ့ရှိရပါတယ်။တိုင်းဒေသကြီး/ ပြည်နယ်ရှိ အခြေခံပညာ အထက်တန်းကျောင်း ၈၆ ကျောင်းမှာ ပညာရေး ဝန်ကြီးဌာနက ဖွင့်လှစ်တဲ့ နွေရာသီကျောင်းပိတ်ရက် ဆရာ/ဆရာမများ မွမ်းမံသင်တန်းတွေမှာ ဆရာ/ဆရာမ ၁၅၅၂၃ ဦးကို အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးဆိုင်ရာ အသိပညာတွေ တိုးပွားလာစေဖို့နဲ့ ကျောင်းသားလူငယ်တွေ ဖြောင့်မတ်တည်ကြည်မှု မြှင့်တင်ရေးကို စာသင်ခန်းတွေကနေ စတင်နိုင်ဖို့ရည်ရွယ်ပြီး အဂတိလိုက်စားမှု တားဆီးကာကွယ်ရေးဆိုင်ရာ အသိပညာပေး ရှင်းလင်းဆွေးနွေးခြင်းတွေကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြောင်း တွေ့ရှိရပါတယ်။အလားတူ ကျောင်းသားလူငယ်တွေအတွင်း ဖြောင့်မတ်တည်ကြည်မှုရှိတဲ့ အသိုက်အဝန်း တည်ဆောက်နိုင်ဖို့ ရည်ရွယ်ပြီး ၂၀၂၄-၂၀၂၅ ပညာသင်နှစ်မှာ ကျောင်းသားလူငယ် ဖြောင့်မတ် တည်ကြည်မှုမြှင့်တင်ရေး Edutain-ment အစီအစဉ်ကို နေပြည်တော်ကောင်စီနယ်မြေနဲ့ ကော်မရှင်ရုံးခွဲများတည်ရှိရာ တိုင်းဒေသကြီး/ ပြည်နယ်ရှိ အခြေခံပညာကျောင်း ၉၀ မှ မူလတန်းနဲ့ အလယ်တန်း ကျောင်းသား ကျောင်းသူ ၃၁၃၆၉ ဦးကို ဖြောင့်မတ်တည်ကြည်မှုမြှင့်တင်ရေးဆိုင်ရာ အသိပညာပေးသင်ခန်းစာတွေ သင်ကြားပို့ချနိုင် ခဲ့ပြီး “လူငယ်နှင့် ဖြောင့်မတ်တည်ကြည်မှု” နှင့် “အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေးနှင့် လူငယ်တို့၏ အခန်းကဏ္ဍ” လူငယ်စကားဝိုင်းဆွေးနွေးပွဲတွေကို ကော်မရှင်ရုံး၊ နေပြည်တော်နဲ့ ရုံးခွဲတည်ရှိရာ မြို့တွေရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းတွေနဲ့ ပုဂ္ဂလိက ကိုယ်ပိုင်အထက်တန်းကျောင်းတွေ စုစုပေါင်း ၁၂ ကျောင်းမှ ကျောင်းသား ကျောင်းသူ ၂၈၇၉ ဦးတို့နဲ့ လူငယ်စကားဝိုင်းတွေ ကျင်းပပြုလုပ်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။ကော်မရှင်ဟာ ပုဂ္ဂလိကကဏ္ဍမှာ အဂတိ လိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးဆိုင်ရာ အသိပညာပေးမှု အနေနဲ့ ၇-၃-၂၀၂၅ ရက်နေ့က ကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင် ဦးသန်းထွတ်သိန်း ဦးဆောင်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံ ဘဏ်လုပ်ငန်းရှင်များအသင်းမှ သက်ဆိုင်ရာ တာဝန်ရှိပုဂ္ဂိုလ် ၈၅ ဦးကို အသိပညာပေး ရှင်းလင်း ဆွေးနွေးပွဲ ကျင်းပပြုလုပ်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။ကော်မရှင်အနေနဲ့ အသိပညာပေးခြင်းကဏ္ဍကို တိုးမြှင့်ဆောင်ရွက်နိုင်စေဖို့နဲ့ အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေးဆိုင်ရာ သိမှတ်ဖွယ်ရာဗဟုသုတတွေကို အများပြည်သူ ပိုမိုသိရှိနိုင်စေဖို့ရည်ရွယ်ပြီး ဖြောင့်မတ်တည်ကြည်မှုမြှင့်တင်ရေး ပညာပေးအစီအစဉ်အဖြစ် ရုပ်ပြသရုပ်ဖော်တေးသီချင်း သုံးပုဒ်နဲ့ ဇာတ်လမ်းတို ၁၂ ပုဒ်တို့ကို ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ မြန်မာ့အသံနှင့် ရုပ်မြင်သံကြားနဲ့ပူးပေါင်းထုတ်လွှင့်ပြသလျက်ရှိပါတယ်။ကော်မရှင်က လျှို့ဝှက်ထိန်းသိမ်းရမယ့် သတင်းအချက်အလက်မှအပ ကော်မရှင်ရဲ့လုပ်ငန်းစဉ်၊ လုပ်ထုံးလုပ်နည်း၊ ဆောင်ရွက်ချက်တွေကို အများပြည်သူတို့ အချိန်နဲ့တစ်ပြေးညီ သိရှိနိုင်စေဖို့နဲ့ အဂတိလိုက်စားမှုတားဆီးကာကွယ် ရေးဆိုင်ရာအသိပညာတွေ တိုးမြင့်လာစေဖို့ ရည်ရွယ်ပြီး ကော်မရှင်ရဲ့ Facebook Page ACC Myanmar၊ Website (http://www.accm.gov.mm)နဲ့ နိုင်ငံပိုင် သတင်းစာတွေမှာ ကော်မရှင်ရဲ့ အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေးဆိုင်ရာ အသိပညာပေးရေး၊ တားဆီးကာကွယ်ရေးလုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ချက်နဲ့ စပ်လျဉ်းတဲ့ သတင်း ၁၃၁ ပုဒ်ကို ထည့်သွင်းဖော်ပြခဲ့ပါသည်။အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေးနေ့ အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် အသက် ၁၀ နှစ်မှ ၁၅ နှစ်၊ အသက် ၁၆ နှစ်မှ ၂၀ နဲ့ အသက် ၂၁ နှစ်မှ ၂၅ နှစ်ဆိုပြီး အသက်အုပ်စု သုံးခုခွဲ၍ “အဂတိလိုက်စားမှုများတိုက်ဖျက်ဖို့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ကြပါစို့” ခေါင်းစဉ်နဲ့ ပိုစတာ၊ ဗီဒီယိုနဲ့ ပန်းချီပြိုင်ပွဲတွေကို ကျင်းပပြုလုပ်နိုင်ခဲ့ပြီး အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးနေ့ အထိမ်းအမှတ်အခမ်းအနားမှာ အသက်အပိုင်းအခြားအလိုက် ပထမ၊ ဒုတိယ၊ တတိယဆုရရှိသူ များအား ဆုချီးမြှင့်ခဲ့ပါတယ်။တားဆီးကာကွယ်ခြင်းကဏ္ဍကော်မရှင်အနေနဲ့ အဂတိလိုက်စားမှုတားဆီးကာကွယ်ရေးလုပ်ငန်းတွေကို ထိရောက်အောင်မြင်စွာ အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်နိုင်ဖို့ အဂတိ လိုက်စားမှုတားဆီးကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ (Corruption Prevention Unit-CPU) တွေကို ၂၀၂၅ ခုနှစ်အထိ ကော်မရှင်အပါအဝင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန/ အဖွဲ့အစည်း ၃၈ ခု၊ နေပြည်တော်ကောင်စီ အပါအဝင် တိုင်းဒေသကြီး/ ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ ၁၅ ခုတို့မှာ အဂတိလိုက်စားမှုတားဆီးကာကွယ်ရေးအဖွဲ့တွေကို ဖွဲ့စည်းနိုင်ခဲ့တာကြောင့် တစ်နိုင်ငံလုံး အတိုင်းအတာနဲ့ အဂတိလိုက်စားမှု တားဆီးကာကွယ်ရေးလုပ်ငန်းတွေကို ပိုမိုတိုးမြှင့် ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့ကြောင်း တွေ့ရှိရပါတယ်။ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန/ အဖွဲ့အစည်းရှိ အဂတိလိုက်စားမှု တားဆီးကာကွယ်ရေးအဖွဲ့တွေ ရဲ့ ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း လုပ်ငန်းအစီအစဉ် ၆ ရပ်အပေါ် အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်မှုတွေက ဂရပ် (၁) ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါတယ်။နေပြည်တော်ကောင်စီအပါအဝင် တိုင်းဒေသကြီး/ ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ရှိ အဂတိလိုက်စားမှုတားဆီးကာကွယ်ရေးအဖွဲ့တွေရဲ့ ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း လုပ်ငန်းအစီအစဉ် ၆ ရပ်အပေါ် အကောင် အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်မှုတွေက ဂရပ်(၂)ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါတယ်။ကော်မရှင်အနေနဲ့ နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းတွေကို အဂတိလိုက်စားမှုရဲ့ ဘေးအန္တရာယ်နဲ့ သဘော သဘာဝတွေကို သိရှိရှောင်ကြဉ်နိုင်စေဖို့၊ အဂတိ လိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးလုပ်ငန်းစဉ်တွေမှာ တစ်ဦး တစ်ယောက်ကစပြီး ကဏ္ဍအသီးသီးကပုဂ္ဂိုလ်တွေ အားလုံးပူးပေါင်း ပါဝင်ဆောင်ရွက်လာစေဖို့နဲ့ အဂတိလိုက်စားမှုကိုလက်မခံတဲ့ ဖြောင့်မတ်တည်ကြည်မှုရှိတဲ့ လူမှုအသိုက်အဝန်းကို ဖန်တီးဖော်ဆောင်နိုင်စေဖို့ရည်ရွယ်ပြီး ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန/ အဖွဲ့အစည်း ၁၆ ခုမှာ အဂတိလိုက်စားမှု တားဆီးကာကွယ်ရေး အသိပညာပေး ရှင်းလင်းဆွေးနွေးခြင်းတွေကိုလည်း ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးအရေးယူခြင်းကဏ္ဍဥပဒေမူဘောင်ခိုင်မာဖို့အတွက် ကော်မရှင်ဟာ အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေး ဥပဒေကို ပြန်လည်သုံးသပ်ရေးအစည်းအဝေးတွေကို ကျင်းပ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး ပြန်လည်သုံးသပ်ရေးအဖွဲ့ရဲ့ သုံးသပ်ချက်အစီရင်ခံစာကို ၈-၁၂-၂၀၂၃ ရက်နေ့မှာ နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီရုံးကို တင်ပြခဲ့ပြီး ဥပဒေပြင်ဆင်တဲ့ကိစ္စရပ်တွေပြီးမြောက်ပါက ဥပဒေပြင်ဆင်ချက်တွေနဲ့အညီ အဂတိလိုက်စား မှုတိုက်ဖျက်ရေးနည်းဥပဒေတွေ အသစ်ထုတ်ပြန်နိုင်ဖို့ ဆက်လက်ဆောင်ရွက်မှာ ဖြစ်တယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။ ဒါ့အပြင်ရေးဆွဲထားတဲ့ အများပြည်သူအကျိုး ထုတ်ဖော်သတင်းပေးသူတွေ အကာအကွယ်ပေးရေးဥပဒေ (မူကြမ်း)နဲ့ စပ်လျဉ်းပြီး ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန/ အဖွဲ့အစည်းတွေ၊ ဥပဒေရေးရာဝန်ကြီးဌာနတွေကို အကြံပြုချက် တောင်းခံခဲ့ပြီး ပြန်လည်ပေးပို့လာတဲ့ အကြံပြုချက်တွေနဲ့စပ်လျဉ်းလို့ ပြင်ဆင်ထားရှိပြီး ဖြစ်တာကို တွေ့ရှိရပါတယ်။စုံစမ်းစစ်ဆေးအရေးယူခြင်း ကဏ္ဍအနေနဲ့ ကော်မရှင်ကို ပေးပို့လာတဲ့ တိုင်ကြားစာတွေအပေါ် စိစစ်သုံးသပ်ပြီး ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန/ အဖွဲ့အစည်းတွေက စိစစ်ဆောင်ရွက်ရမယ့် ကိစ္စရပ် ဖြစ်ပါက သက်ဆိုင်ရာဝန်ကြီးဌာန/ အဖွဲ့အစည်းတွေ၊ တိုင်းဒေသကြီး/ ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့တွေဆီ လွှဲပြောင်းပေးပို့ခြင်း၊ ကော်မရှင်က အရေးယူရန် ရှိပါက စုံစမ်းစစ်ဆေး တရားစွဲတင်ဆောင်ရွက်ခြင်း၊ အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေနဲ့ သက်ဆိုင်ခြင်းမရှိတဲ့ တိုင်ကြားစာတွေ၊ သက်သေအထောက် အထားခိုင်လုံမှုမရှိတဲ့ တိုင်ကြားစာတွေကို ကျိုးကြောင်းဖော်ပြပြီး တိုင်ကြားသူထံ အကြောင်း ပြန်ကြားခြင်းတွေ ဆောင်ရွက်လျက်ရှိတာကို တွေ့ရှိရပါတယ်။၂၀၂၅ ခုနှစ်မှာ နေပြည်တော်ရှိ ကော်မရှင်ရုံးကို တိုင်ကြားစာ ၁၃၉၂ စောင်၊ ကော်မရှင်ရုံးခွဲ (ရန်ကုန်)ကို တိုင်ကြားစာ ၃၄ စောင်၊ ကော်မရှင်ရုံးခွဲ (မန္တလေး)ကို တိုင်ကြားစာ ၁၅ စောင်၊ ကော်မရှင်ရုံးခွဲ (တောင်ကြီး)ကို တိုင်ကြားစာ ၁၄ စောင်၊ ကော်မရှင်ရုံးခွဲ (မော်လမြိုင်)ကို တိုင်ကြားစာ ခြောက်စောင်အပါအဝင်တိုင်ကြားစာ စုစုပေါင်း ၁၄၆၁ စောင် လက်ခံရရှိပါတယ်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၅ ခုနှစ်အထိ နှစ်အလိုက် တိုင်ကြားစာများ လက်ခံရရှိမှုကတော့ ဂရပ်(၃) ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါတယ်။၂၀၂၅ ခုနှစ်မှာကော်မရှင်က လက်ခံရရှိတဲ့ တိုင်ကြားစာတွေရဲ့ အခြေအနေကို ဆောင်းပါးပါဇယားနံပါတ် (၁) တွင် ဖော်ပြအပ်ပါတယ်။၂၀၂၅ ခုနှစ်မှာ လက်ခံရရှိတဲ့ တိုင်ကြားစာတွေ အပေါ် ဆောင်ရွက်ထားရှိမှုအ‌ခြေအနေကို ဆောင်းပါး ပါ ဇယားနံပါတ် (၂) တွင် ဖော်ပြအပ်ပါတယ်။အရေးယူဆောင်ရွက်ပေးနိုင်တဲ့ တိုင်ကြားစာ ၈၆၁ စောင်နဲ့ ပတ်သက်လို့ ကော်မရှင်က စုံစမ်းစစ်ဆေးတဲ့ တိုင်ကြားစာ သုံးစောင်၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာနနဲ့ တိုင်းဒေသကြီး/ ပြည်နယ်အစိုးရ အဖွဲ့တွေထံ အရေးယူဆောင်ရွက်ဖို့ လွှဲပြောင်းပေးပို့တဲ့ တိုင်ကြားစာ ၃၆၉ စောင်နဲ့ တိုင်ကြားသူ တစ်ဦးချင်းထံကို တိုင်ကြားစာပါ အကြောင်းအရာနဲ့ စပ်လျဉ်းလို့ ဆောင်ရွက်သင့်တာတွေကို ဖော်ပြ အကြံပြုချက်တွေနဲ့ ပြန်ကြားပေးတဲ့ တိုင်ကြားစာ ၄၈၉ စောင် ဖြစ်ကြောင်း လေ့လာတွေ့ရှိရပါတယ်။စုံစမ်းစစ်ဆေးတရားစွဲတင်ပို့မှုနှင့် လွှဲပြောင်းပေးပို့မှု၂၀၂၅ ခုနှစ်မှာ တိုင်ကြားစာ သုံးစောင်ကို စုံစမ်းစစ်ဆေးဆောင်ရွက်ခဲ့ရာ လူပုဂ္ဂိုလ် ၁၂ ဦးကို သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော်တွေမှာ အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေး ဥပဒေ အရ တရားစွဲတင်ပို့ခဲ့ပြီး နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်း ခြောက်ဦးကို အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေပုဒ်မ ၃၀ (ခ)နဲ့ အညီ သက်ဆိုင်ရာဌာနတွေကို လွှဲပြောင်းပေးပို့ အရေးယူဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။၂၀၂၅ ခုနှစ်မှာ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာနတွေ၊ တိုင်းဒေသကြီး/ ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့တွေထံ အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေပုဒ်မ ၁၆ (ဍ) အရ လွှဲပြောင်းပေးပို့တဲ့ တိုင်ကြားစာတွေအပေါ် သက်ဆိုင်ရာ ဌာနအဖွဲ့အစည်းတွေက ဝန်ထမ်း ၂၆၆ ဦးကို ဝန်ထမ်းစည်းကမ်းအရ အရေးယူ ဆောင်ရွက်ခဲ့ပါတယ်။ကော်မရှင်က ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း တိုင်ကြားစာတွေအပေါ် အရေးယူဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့မှုတွေက ဆောင်းပါးပါ ဇယားနံပါတ် (၃) တွင် လေ့လာတွေ့ရှိ ရပါတယ်။   အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်ဟာ ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း စုံစမ်းစစ်ဆေးခဲ့ပြီး တရားစွဲတင်ပို့ခဲ့တဲ့အမှုတွေနဲ့ တိုင်ကြားစာတွေအပေါ် စိစစ်ဆောင်ရွက်ခဲ့မှုတို့အရ ပြည်သူ့ဘဏ္ဍာသိမ်း ဆည်းနိုင်မှုနဲ့ ကာကွယ်နိုင်မှု အခြေအနေက ဆောင်းပါးပါ ဇယားနံပါတ်(၄)အတိုင်း ဖြစ်ပါတယ်။နိုင်ငံတကာနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်းကော်မရှင်အနေနဲ့ အသိပညာပေးခြင်း၊ တားဆီးကာကွယ်ခြင်း၊ စုံစမ်းစစ်ဆေးခြင်းနဲ့ သက်ဆိုင်တဲ့ နယ်ပယ်တွေမှာ သတင်းအချက်အလက်ဖလှယ်ခြင်း၊ အတွေ့အကြုံနဲ့ ကောင်းမွန်တဲ့ အလေ့အကျင့်တွေမျှဝေခြင်းနဲ့ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာနဲ့ ဒေသတွင်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတွေ မြှင့်တင်ဖို့အတွက် အာဆီယံအဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေးအဖွဲ့ ASEAN – Parties Against Corruption (ASEAN-PAC) ကို ၂၀၁၃ ခုနှစ်မှာ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ASEAN-PAC ရဲ့ (၂၁) ကြိမ်မြောက် အကြီးအမှူးများအစည်းအဝေးကို ကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဦးလွင်ဦး ဦးဆောင်ပြီး ကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင် ဦးကျော်ဝင်းသိန်းနဲ့ အရာထမ်းတစ်ဦးတို့ ပါဝင် တက်ရောက်ခဲ့ပါတယ်။ဒါ့အပြင် ဒေသတွင်း နိုင်ငံတွေဖြစ်တဲ့ ဗီယက်နမ်၊ ထိုင်း၊ လာအို၊ ကိုရီးယား၊ အိန္ဒိယ၊ ကမ္ဘောဒီးယား ရှိ အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေး အဖွဲ့အစည်းတွေ၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အဂတိလိုက်စားမှုတိုက် ဖျက်ရေးအဖွဲ့အစည်းတွေနဲ့ နားလည်မှုစာချွန်လွှာ MoU ရေးထိုးပြီး အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေး လုပ်ငန်းတွေကို ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါတယ်။နိုင်ငံတကာမှာ ကျင်းပတဲ့အစည်းအဝေးတွေ၊ ညီလာခံတွေ၊ အလုပ်ရုံဆွေးနွေးပွဲတွေကို In Person နဲ့ ၉ ကြိမ်၊ Virtual Format နဲ့ ၁၃ ကြိမ် တက်ရောက်နိုင်ခဲ့လို့ အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက် ရေးဆိုင်ရာ ကောင်းမွန်တဲ့အလေ့အထတွေ၊ အတွေ့အကြုံတွေဖလှယ်နိုင်ခဲ့ပြီး ကော်မရှင်က ဆောင်ရွက်လျက်ရှိတဲ့ အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေး လုပ်ငန်းတွေအတွက် များစွာအထောက်အကူပြုနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ပြည်ပသင်တန်းများ တက်ရောက်ခြင်းကော်မရှင်ဟာ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအနေနဲ့ရော ဝန်ထမ်းတွေရဲ့ စွမ်းဆောင်ရည် မြင့်မားတိုးတက်စေဖို့အတွက်ပါ ရည်ရွယ်ပြီး အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းတွေ၊ ဒေသတွင်းမိတ်ဖက်နိုင်ငံအဖွဲ့အစည်းတွေက ဖိတ်ကြားလာတဲ့ သင်တန်းတွေမှာ ကော်မရှင်ရုံးရှိ ဝန်ထမ်းတွေကို စေလွှတ်တက်ရောက်စေခဲ့တာမှာ ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း In-Person နဲ့ ဖွင့်လှစ်ခဲ့တဲ့ သင်တန်းငါးကြိမ်၊ သင်တန်းသား ခြောက်ဦး တက်ရောက်ခဲ့ပါတယ်။ပြည်တွင်းသင်တန်းများ တက်ရောက်ခြင်းကော်မရှင်ရုံးဝန်ထမ်းတွေရဲ့ စွမ်းဆောင်ရည် မြင့်မားလာစေဖို့နဲ့ စိတ်ဓာတ်၊ စည်းကမ်း၊ ခံယူ ချက်ပြည့်ဝစေဖို့အတွက် ဝန်ကြီးဌာန/ အဖွဲ့အစည်း တွေက ဖွင့်လှစ်တဲ့ သင်တန်း ၃၆ ခုမှာ သင်တန်းသား ၆၆ ဦး စေလွှတ်တက်ရောက်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ကော်မရှင်ရုံးမှာဖွင့်လှစ်တဲ့ ဝန်ထမ်းစွမ်းဆောင်ရည်မြှင့်တင်ရေး သင်တန်း လေးခုမှာ သင်တန်းသား ၉၄ ဦးကို သင်ကြားပို့ချခဲ့ပါ တယ်။အသိပညာပေး ရှင်းလင်းဆွေးနွေးပွဲ ကျင်းပခြင်းကော်မရှင်ရုံးမှာ တာဝန်ထမ်းဆောင်နေတဲ့ ဝန်ထမ်းတွေကို လျင်မြန်စွာ တိုးတက်နေတဲ့ မျက်မှောက်ခေတ်မှာ Artificial Intelligence - AI ဘာသာရပ်ကို သိရှိစေဖို့၊ အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေးလုပ်ငန်းတွေမှာ ပြန်လည်အသုံးချပြီး အထောက်အကူဖြစ်စေဖို့အတွက် AI နည်းပညာ ဟာ လူသားတွေရဲ့ ဘဝနေထိုင်မှုပုံစံအတွက် အရေးပါတဲ့ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်လာခဲ့မှု၊ AI App-lication တွေကို ကဏ္ဍစုံမှာ အသုံးပြုနေပြီး AI နည်းပညာကို တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးအဖွဲ့အစည်းတွေ၊ တရားစီရင်ရေးကဏ္ဍတွေမှာလည်း အသုံးပြု လာကြတာကို လေ့လာတွေ့ရှိရမှု ၊ AI နည်းပညာကို အသုံးပြုပြီး အဂတိလိုက်စားမှုဖြစ်နိုင်ခြေရှိတဲ့ ပုံစံနဲ့ မူမမှန်မှုတွေကို Big Data တွေကတစ်ဆင့် ရှာဖွေ ဖော်ထုတ်ခြင်း၊ ကာကွယ်ခြင်းနဲ့ စုံစမ်းစစ်ဆေးခြင်းတို့မှာ AI နည်းပညာ အသုံးပြုပြီး အကြံဉာဏ်ရယူနိုင်မှု၊ အရေးကြီးတဲ့ အချက်အလက်တွေကို လျင်မြန်စွာ စုစည်းပေးနိုင်ခြင်းကြောင့် အချိန်နဲ့ အရင်းအမြစ်တွေကို သက်သာစေနိုင်မှု၊ AI ဟာ လူသားတို့ရဲ့ဘဝကို အထောက်အကူပြုနိုင်တဲ့ နည်းပညာတစ်ခုဖြစ်သလို ဆိုးကျိုးကိုလည်း အထူးသတိပြုဖို့ လိုအပ်ကြောင်း၊ AI နည်းပညာကို လုပ်ငန်းခွင်မှာ လက်တွေ့အသုံးချနိုင်ဖို့အတွက် သေချာစွာ လေ့လာအသုံးချဖို့ လိုအပ်ကြောင်း စတဲ့အချက်တွေနဲ့စပ်လျဉ်းပြီး “Applied AI for Anti-Corruption” အသိပညာပေး ရှင်းလင်းဆွေးနွေးပွဲကို ကျင်းပပြုလုပ်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။၂၀၂၅ ခုနှစ် လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုများအပေါ် သုံးသပ်အကဲဖြတ်ခြင်းနှင့် ရှေ့လုပ်ငန်းစဉ်များ ချမှတ်ခြင်းကော်မရှင်ဟာ အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေး မဟာဗျူဟာစီမံချက်ကို လေးနှစ်တစ်ကြိမ် ရေးဆွဲဆောင်ရွက်လျက်ရှိရာ အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေး မဟာဗျူဟာစီမံချက် (၂၀၂၂-၂၀၂၅)ကို ဒုတိယ လေးနှစ်တာကာလအဖြစ်သတ်မှတ်ပြီး လုပ်ငန်းကဏ္ဍ (၆)ခု၊ လုပ်ငန်းစဉ် (၂၀)၊ လုပ်ငန်းရပ် (၅၈) ချက်နဲ့ရေးဆွဲခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီမဟာဗျူဟာ စီမံချက်အပေါ်မူတည်ပြီး ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း ကော်မရှင်ရုံးအဖွဲ့နဲ့ ဦးစီးဌာနတွေက အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်ဖို့ လုပ်ငန်းအစီအစဉ်ကို လုပ်ငန်းရပ် (၄၁) ချက်နဲ့ ရေးဆွဲခဲ့ရာမှာ အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်မှုအနေနဲ့ (၃၃)ချက် (၈၁%) အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့တဲ့ အတွက် ၂၀၂၅ ခုနှစ် လုပ်ငန်းအစီအစဉ်ဟာ ထိရောက်သေချာမှုရှိတဲ့ လုပ်ငန်းအစီအစဉ်ဖြစ်တာကို သုံးသပ်တင်ပြထားပါတယ်။အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေးဆိုင်ရာ အသိပညာပေးခြင်းကဏ္ဍအနေနဲ့ အဂတိလိုက်စား မှုတိုက်ဖျက်ရေးနဲ့ သက်ဆိုင်တဲ့ အသိပညာဗဟု သုတတွေကို ကျောင်းသား လူငယ်များက စတင်ရရှိစေဖို့အတွက် ဆရာကိုင်စာအုပ်တွေနဲ့ ရည်ညွှန်းစာစောင်တွေကို အခြေခံပညာကျောင်းတွေနဲ့ တက္ကသိုလ်၊ ကောလိပ်တွေကို ဖြန့်ဝေနိုင်ခဲ့လို့ ကျောင်းသား လူငယ်တွေအတွက် ဖြောင့်မတ်တည်ကြည်မှုနဲ့ အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးဆိုင်ရာ ဗဟုသုတတွေ ရရှိစေရေး ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင် အနေနဲ့အဂတိလိုက်စားမှု တားဆီးကာကွယ်ရေး လုပ်ငန်းတွေကို ထိရောက်အောင်မြင်စွာ အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်နိုင်ဖို့ အဂတိလိုက်စားမှုတားဆီးကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ (Corruption Preven-tion Unit-CPU) တွေကို ၂၀၂၅ ခုနှစ်အထိ ကော်မရှင်အပါအဝင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန/ အဖွဲ့အစည်း ၃၈ ခု၊ နေပြည်တော်ကောင်စီအပါအဝင် တိုင်းဒေသကြီး/ ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ ၁၅ ခုတို့မှာ အဂတိလိုက်စားမှုတားဆီးကာကွယ်ရေးအဖွဲ့တွေကို ဖွဲ့စည်းနိုင်ခဲ့တာကြောင့် တစ်နိုင်ငံလုံး အတိုင်းအတာနဲ့ အဂတိလိုက်စားမှုတားဆီးကာကွယ်ရေး လုပ်ငန်းတွေကို ပိုမိုတိုးမြှင့်ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။ကော်မရှင်အနေနဲ့ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန/ အဖွဲ့အစည်းတွေ၊ တိုင်းဒေသကြီး/ ပြည်နယ်အစိုးရ အဖွဲ့တွေမှာရှိတဲ့ CPU တွေကို အဂတိလိုက်စားမှုတားဆီးကာကွယ်ရေးနဲ့စပ်လျဉ်းတဲ့ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုတွေကို အကြံပြုဆွေးနွေးခြင်း၊ PFP Web Portal အသုံးပြု နည်း သင်တန်းပို့ချပေးခြင်းတွေ ဆောင်ရွက်ပေး လျက်ရှိတဲ့အပြင် လိုအပ်တဲ့နည်းပညာ ပံ့ပိုးကူညီ ခြင်းတွေ ဆောင်ရွက်ပေးနိုင်ခဲ့လို့ CPU တွေရဲ့ လုပ်ငန်းအကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်မှုတွေမှာ များစွာအထောက်အကူဖြစ်စေခဲ့ပြီး တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့နှစ်ခုဖြစ်တဲ့ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးနဲ့ မကွေးတိုင်းဒေသကြီးတို့မှာ အများပြည်သူထံမှ တုံ့ပြန်မှုရယူခြင်းအစီအစဉ်ကို တိုးချဲ့အကောင် အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။၂၀၂၆ ခုနှစ် ရှေ့လုပ်ငန်းအစီအစဉ်ကော်မရှင်ဟာ ၂၀၂၆ ခုနှစ်မှာ အဂတိလိုက်စားမှု အသိပညာပေးရေး၊ တားဆီးကာကွယ်ရေး၊ စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးလုပ်ငန်းတွေကို အောက်ဖော်ပြပါ လုပ်ငန်းအစီအစဉ်တွေချမှတ်ပြီး အကောင်အထည် ဖော်ဆောင်ရွက်သွားမယ်လို့ တင်ပြထားပါတယ်-          (က)    ပေါ်လစီမူဘောင်နှင့် ဥပဒေမူဘောင် ခိုင်မာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး၊          (ခ)     တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် အဂတိ လိုက်စားမှု တားဆီးကာကွယ်ရေး၊          (ဂ)     အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေးနှင့် တားဆီးကာကွယ်ရေး၊ အသိပညာပေးရေး အစီအစဉ်များ တစ်နိုင်ငံလုံး ပျံ့နှံ့စေရန် တိုးမြှင့်ဆောင်ရွက်ခြင်း၊          (ဃ)    စုံစမ်းစစ်ဆေးခြင်းနှင့် တရားစွဲဆိုခြင်း လုပ်ငန်းတို့ကို ထိရောက်ခိုင်မာစေမည့် အခြေခံကောင်းများ တည်ဆောက်ရေး၊          (င)     ဌာနစွမ်းဆောင်ရည်မြှင့်တင်ရေး၊          (စ)     ဝန်ထမ်းများ စွမ်းဆောင်ရည် မြှင့်တင်ရေး၊          (ဆ)    နိုင်ငံတကာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး၊          (ဇ)     အမြဲမပြတ် စောင့်ကြည့်ရေးနှင့် သုံးသပ်အကဲဖြတ်ရေး၊          (ဈ)     ကော်မရှင်၏ တစ်နှစ်တာ ဆောင်ရွက်ချက်များကို ပြည်သူသို့ အစီရင်ခံတင်ပြရေး။အဂတိလိုက်စားမှုကို လုံးဝလက်မခံသည့် ဖြောင့်မတ်တည်ကြည်မှုရှိသော ယဉ်ကျေးမှုတစ်ရပ် ပေါ်ထွန်းလာစေရန်အဂတိလိုက်စားမှုကင်းစင်တဲ့ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ ဖြစ်လာစေဖို့အတွက် အဂတိလိုက်စားမှုကို ဖြစ်ပွား လာမှ စုံစမ်းစစ်ဆေးအရေးယူခြင်းထက် အဂတိလိုက်စားမှုများ မဖြစ်ပွားအောင် အသိပညာပေးခြင်း၊ တားဆီးကာကွယ်ခြင်းတို့ကို ကော်မရှင်က စဉ်ဆက်မပြတ် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါတယ်။ ဒါ့အပြင် နိုင်ငံတော်အတွက်အရေးကြီးတဲ့ အခန်းကဏ္ဍတွေဖြစ်တဲ့ အဂတိလိုက်စားမှုတွေ လျော့နည်းကျဆင်းစေရေး၊ အဂတိကင်းစင်တဲ့ လူ့အဖွဲ့အစည်း ဖြစ်စေရေးနဲ့ အများပြည်သူတို့၏ အကျိုးစီးပွားကို ကာကွယ်ပေးရေးတို့အတွက် နိုင်ငံရေးစိတ် စေတနာအရင်းခံနဲ့ ရည်မှန်းချက်၊ ဦးတည်ချက်တွေ ချမှတ်ပြီး အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေး လုပ်ငန်းများကို ကြိုးပမ်းအကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါတယ်။အဂတိလိုက်စားမှုကို လုံးဝလက်မခံတဲ့ ဖြောင့်မတ်တည်ကြည်မှုရှိတဲ့ ယဉ်ကျေးမှုတစ်ရပ် ပေါ်ထွန်းလာစေဖို့အတွက် ပြည်သူလူထုတစ်ဦးချင်းစီက အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးလုပ် ငန်းတွေမှာ အင်တိုက်အားတိုက် ပါဝင်ဆောင်ရွက်ကြဖို့လိုအပ်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် နယ်ပယ်ကဏ္ဍ အသီးသီးမှာ နိုင်ငံတော်ရဲ့ တာဝန်တွေကို ထမ်းဆောင်နေကြတဲ့ နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းများအနေနဲ့လည်း အဂတိလိုက်စားမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေတဲ့ အပြုအမူ၊ လှုပ်ရှားဆောင်ရွက်မှုတွေကို ရှောင်ရှားပြီး အများပြည်သူအကျိုးစီးပွားကို ဦးတည်ချက်ထား အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်ကြရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့်မို့ ကော်မရှင်က အဂတိလိုက်စားမှုကို တွန်းလှန်တိုက်ဖျက်လိုစိတ်ရှိတဲ့ လူ့အဖွဲ့အစည်း ဖြစ်ပေါ်လာစေဖို့ ရည်မှန်းကြိုးပမ်းအကောင် အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါကြောင်း ရေးသားတင်ပြအပ်ပါတယ်။   ။moi
ကိန်းဂဏန်းများက သက်သေထူနေသည့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုတိုက်ဖျက်ရေး အမှန်တရား
ကိန်းဂဏန်းများက သက်သေထူနေသည့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုတိုက်ဖျက်ရေး အမှန်တရား
လူအများသိနေကြတဲ့ အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှု၊ အွန်လိုင်းလောင်းကစားမှုတွေဟာ မြန်မာနိုင်ငံက စတင်ခဲ့တာမဟုတ်ဘဲ နိုင်ငံခြားသား ဝိသမလောဘသားများက အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံအချို့ရဲ့ နယ်စပ်တွေမှာအခြေချပြီး တရားမဝင်လုပ်ကိုင်နေတဲ့ နိုင်ငံဖြတ်ကျော်မှုခင်းတွေဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီနိုင်ငံဖြတ်ကျော်မှုခင်းတွေကို ဦးဆောင်ကျူးလွန်နေသူတွေဟာ ပြည်ပနိုင်ငံသားတွေသာဖြစ်ပြီး အခြားနိုင်ငံသားများကို ပြစ်မှုကျူးလွန်ရန် အသုံးချရာမှတစ်ဆင့် လူကုန်ကူးမှု၊ လူမှောင်ခိုမှု၊ အဓမ္မလုပ်အားခိုင်းစေမှု၊ ငွေကြေးခဝါချမှု၊ လက်နက်ခဲယမ်း တရားမဝင်မှောင်ခို ရောင်းဝယ်မှုစတဲ့ ရာဇဝတ်မှုကြီးများနဲ့ ဆက်နွှယ်ရာကနေ ဒေသတွင်းသာမက ကမ္ဘာတစ်ဝန်းလုံးကိုပါ ခြိမ်းခြောက်လာတာဖြစ်ပါတယ်။မြန်မာနိုင်ငံမှာလည်း နိုင်ငံတော်အစိုးရရဲ့ အုပ်ချုပ်မှုယန္တရားအလှမ်းမမီတဲ့ လက်နက်ကိုင်သောင်းကျန်းသူအချို့ရဲ့ နယ်မြေတွေမှာ အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှု ဂိုဏ်းများက စိမ့်ဝင်လာပြီး အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုအပါအဝင် ဆက်စပ်ရာဇဝတ်မှုခင်းများ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ပါတယ်။ ဒါကြောင့် နိုင်ငံတော်အစိုးရအနေနဲ့ ဒီပြဿနာကို ရိုးရိုးသာမန်ရာဇဝတ်မှုများလို သဘောမထားဘဲ ပြတ်ပြတ်သားသားနှိမ်နင်းခဲ့တာကို ဖမ်းဆီးရမိခဲ့တဲ့ဖြစ်စဉ်များ၊ ပါဝင်ပတ်သက်ခဲ့တဲ့ ပြည်ပနိုင်ငံသားများ၊ တရားမဝင်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခဲ့ကြတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသားများနဲ့ ဖမ်းဆီးရမိခဲ့တဲ့ ဆက်စပ်ပစ္စည်း ကိန်းဂဏန်းများက သက်သေပြနေပါတယ်။နိုင်ငံတော်အစိုးရအနေနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံနဲ့ တစ်ကမ္ဘာလုံးကို အန္တရာယ်ပေးနေတဲ့ အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှု၊ အွန်လိုင်းလောင်းကစားမှု တိုက်ဖျက်ရေးလုပ်ငန်းစဉ်များကို အမျိုးသားရေးတာဝန်တစ်ရပ်အနေနဲ့ခံယူပြီး အားသွန်ခွန်စိုက် အင်တိုက်အားတိုက် ပြတ်ပြတ်သားသား နှိမ်နင်းလျက်ရှိသလို အရေးယူဆောင်ရွက်ချက်တွေကိုလည်း ပွင့်လင်းမြင်သာစွာ သတင်းများထုတ်ပြန်အသိပေးလျက်​ရှိပါတယ်။ဒီလိုလုပ်ဆောင်နေတာဟာ နိုင်ငံတော်ရဲ့ အနာဂတ်မျိုးဆက်သစ်လူငယ်တွေ ဒုစရိုက်ဘေးကနေ ကင်းဝေးစေဖို့နဲ့ ပြည်သူလူထုရဲ့ အသက်အိုးအိမ်စည်းစိမ်ကို အပြည့်အဝအကာအကွယ်ပေးဖို့ အတွက် ဥပဒေနဲ့အညီ လုပ်ဆောင်ပေးနေတာဖြစ်သလို မြန်မာနိုင်ငံမှာအခြေပြုပြီး နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်မှုခင်းများ နိုင်ငံတကာကို မရောက်ရှိသွားစေရေးအတွက် တာဝန်သိမှု၊ တာဝန်ခံမှုအပြည့်ဖြင့် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများနဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နေခြင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။အထူးသဖြင့် အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုဂိုဏ်းတွေ စိမ့်ဝင်နေပြီး အစိုးရအုပ်ချုပ်ရေးယန္တရား အပြည့်အဝမရှိတဲ့ လက်နက်ကိုင်သောင်းကျန်းသူတွေရဲ့ နယ်မြေတွေမှာ အခြေပြုနေတဲ့ အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုများ၊ အွန်လိုင်းလောင်းကစားမှုများကိုလည်း စစ်ဆင်ရေးတစ်ရပ်ကဲ့သို့ အလေးထားပြီး ဖြိုခွင်းလျက်ရှိနေပါတယ်။ဒီလိုဖြိုခွင်းရာမှာ အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုလုပ်ငန်းများကို နယ်စပ်ဒေသများမှာ အမြစ်ပြတ်ရှင်းလင်းဖို့နဲ့ ပြည်တွင်းအထိပျံ့နှံ့ရောက်ရှိမလာစေဖို့ ‘အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုနှင့် အွန်လိုင်းလောင်းကစားမှု ကြီးကြပ်တိုက်ဖျက်ရေးဗဟိုကော်မတီ’နဲ့ ‘အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုတိုက်ဖျက်ရေး ဗဟိုဌာန’ (Anti Scam Centre- ASC) တွေကို ဖွဲ့စည်းထားပြီး တိုက်ဖျက်နှိမ်နင်းရေးဆိုင်ရာ စံပြုလုပ်ထုံးလုပ်နည်းရေးဆွဲခြင်း၊ တရားမဝင်ရောက်ရှိ လုပ်ကိုင်နေတဲ့ နိုင်ငံခြားသားများ ပြန်လည်လွှဲပြောင်းပေးခြင်း၊ ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပကအဓိက တရားခံတွေကို ထိရောက်ပြင်းထန်စွာ အရေးယူဆောင်ရွက်ခြင်း၊ နိုင်ငံတကာနဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်း စတဲ့လုပ်ငန်းတာဝန်တွေကို လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါတယ်။ဒီလိုလုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်မှုများကို မျက်ကွယ်ပြုပြီး နိုင်ငံတော်အစိုးရကို ဆန့်ကျင်နေတဲ့ အဆိုးမြင်ဒေါ်လာစား မီဒီယာတွေက ပြည်သူလူထုနဲ့ နိုင်ငံတကာက အထင်အမြင်လွဲမှားစေဖို့ သတင်းအတု၊ သတင်းအမှားများနဲ့ အစိုးရရဲ့ အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုနှိမ်နင်းရေး လုပ်ငန်းများကို ပုံရိပ်ကျဆင်းအောင် နှောင့်ယှက်လုပ်ဆောင်နေကြတာ မြင်တွေ့ကြားသိ နေရပါတယ်။အဆိုးမြင်မီဒီယာတွေရဲ့ ဖော်ပြချက်မှာတော့ အမေရိကန်ငြိမ်းချမ်းရေးအင်စတီကျု (United States Institute of Peace- USIP) ရဲ့ ၂၀၂၄ ခုနှစ်ကထုတ်ပြန်ခဲ့တဲ့ အစီရင်ခံစာကိုညွှန်းဆိုပြီး မြန်မာနိုင်ငံဟာ အွန်လိုင်းရာဇဝတ်ဂိုဏ်းတွေ အဓိကလည်ပတ်နေတဲ့ ဗဟိုချက်ဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့ အခြေအမြစ်မရှိတဲ့ စွပ်စွဲချက်တွေကိုပုံကြီးချဲ့ကာ ပြည်သူတွေအထင်အမြင်လွဲမှားစေဖို့ ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာတွေပေါ်မှာ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှု ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းတွေ အဓိကလည်ပတ် နေဆဲဖြစ်တယ်လို့ မဟုတ်မမှန် ဝါဒဖြန့်ချိနေကြပေမယ့် တကယ်တမ်းမှာတော့ နိုင်ငံတော်အစိုးရအနေနဲ့ ဒီကိစ္စတွေကို မျက်ကွယ်ပြုထားတာမျိုး ဒါမှမဟုတ် နောက်ကွယ်ကနေပတ်သက် ဆက်နွှယ်နေတာမျိုးလုံးဝမရှိဘူးဆိုတာကို အခိုင်အမာပြောကြားလိုပါတယ်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်ကတည်းကစတင်ပြီး ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း ဒေသက အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုဂိုဏ်းတွေကို မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရက အမြစ်ပြတ်တိုက်ဖျက် ရှင်းလင်းခဲ့တယ်ဆိုတာကို အဲဒီ USIP အဖွဲ့အစည်းကြီးကတောင် တရားဝင် အသိအမှတ်ပြုထားပြီးဖြစ်ပါတယ်။ဒါ့အပြင် ဒီလိုကိစ္စရပ်တွေမှာ အစိုးရဝန်ထမ်းတွေအနေနဲ့ လာဘ်ပေးလာဘ်ယူမှုတွေ ပြုလုပ်ပြီး ပါဝင်ပတ်သက်ခဲ့တာမျိုး စစ်ဆေးတွေ့ရှိရရင်လည်း ဘယ်သူ့မျက်နှာမှ မထောက်ထားဘဲ ပြင်းပြင်းထန်ထန် အရေးယူဆောင်ရွက်သွားမယ်လို့ နိုင်ငံတော်အစိုးရက အတိအလင်း သတင်းထုတ်ပြန် ကြေညာထားပြီးဖြစ်ပါတယ်။ တရုတ်နိုင်ငံသားတွေသာမက မြန်မာနိုင်ငံသားတွေပါ များစွာနစ်နာဆုံးရှုံးနေရတဲ့ ဒီလိုဆိုးရွားလှတဲ့လုပ်ရပ်တွေဟာ နိုင်ငံဖြတ်ကျော်တဲ့ သဘောသဘာဝရှိတာကြောင့် အဲဒီလိုရာဇဝတ်မှုကျူးလွန်သူတွေကို ဖော်ထုတ်အရေးယူ နိုင်ဖို့အတွက်ကိုလည်း နိုင်ငံတော်အစိုးရအနေနဲ့ အစွမ်းကုန် ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါတယ်။ဒီလိုဆိုးရွားလှတဲ့ အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုကိစ္စကို အမြစ်ပြတ်ချေမှုန်းနိုင်ဖို့အတွက် နိုင်ငံတော်အစိုးရဟာ မိမိတို့နိုင်ငံတစ်ခုတည်းသာမကဘဲ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံတွေနဲ့ပါ အင်တိုက်အားတိုက် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါတယ်။ အထူးသဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့နဲ့ နီးနီးကပ်ကပ်ပူးပေါင်းပြီး ၂၀၂၃ ခုနှစ် နှောင်းပိုင်းမှ ၂၀၂၄ ခုနှစ် အတွင်းမှာ Operation Storm လို့ အမည်ပေးထားတဲ့ အထူးစစ်ဆင်ရေးကြီးတစ်ရပ်ကို အောင်မြင်စွာအကောင်အထည်ဖော်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။ ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းဒေသတွေမှာ အခြေချလုပ်ကိုင်နေတဲ့ အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှု လုပ်ငန်းပေါင်း ရာနဲ့ချီကိုလည်း အပြီးတိုင် ဝင်ရောက်ချေမှုန်းနိုင်ခဲ့ပါတယ်။ဖမ်းဆီးရမိတဲ့ အဓိကတရားခံတွေကိုတော့ ဥပဒေနဲ့အညီ ထိထိရောက်ရောက် အရေးယူနိုင်ဖို့အတွက် မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့မှ တာဝန်ရှိသူတွေက တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ် ရဲတပ်ဖွဲ့ထံကို စနစ်တကျလွှဲပြောင်းပေးအပ်ခဲ့သလို လူပေါင်းသောင်းနဲ့ချီပြီး သက်ဆိုင်ရာ နိုင်ငံအသီးသီးကို လုံခြုံစိတ်ချစွာ ပြန်လည်လွှဲပြောင်းပေးခဲ့ပါတယ်။ဒါတင်မကသေးဘဲ မြန်မာ၊ တရုတ်နဲ့ ထိုင်း သုံးနိုင်ငံအကြားမှာ အထူး Task Force တစ်ရပ် ဖွဲ့စည်းပြီး ထိရောက်တဲ့ Action Plan တွေ ရေးဆွဲကာ ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့ကစလို့ ၂၀၂၃ ဇွန်လ ၁၆ ရက်နေ့အထိ သုံးနိုင်ငံစစ်ဆင်ရေးကို ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် အွန်လိုင်းအသုံးပြုပြီး လိမ်လည်နေမှုတွေကို တိုက်ဖျက်ဖို့အတွက် နိုင်ငံတကာ တရားဥပဒေစိုးမိုးရေး အဖွဲ့အစည်းတွေနဲ့လည်း အချိတ်အဆက်မိမိ စဉ်ဆက်မပြတ် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါတယ်။ ဒါကြောင့်မို့လို့ ယနေ့အချိန်မှာဆိုရင် မြန်မာနိုင်ငံဟာ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အွန်လိုင်းရာဇဝတ်မှုတိုက်ဖျက်ရေးကဏ္ဍမှာ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံတွေနဲ့အတူ ရှေ့တန်းကနေ မားမားမတ်မတ် ရပ်တည်ဆောင်ရွက်နေတဲ့ နိုင်ငံတစ်ခုအဖြစ် နိုင်ငံတကာက အသိအမှတ်ပြုနေကြပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ဒီလို အသိအမှတ်ပြုခံရခြင်းရဲ့ အကြောင်းတရားကတော့ နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲရဲ့ စဉ်ဆက်မပြတ် လမ်းညွှန်ချက်များနဲ့အညီ အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှု တိုက်ဖျက်ရေးဗဟိုဌာနက နယ်စပ်ဒေသများအပါအဝင် ပြည်တွင်းရှိ မြို့ရွာအသီးသီးမှာ အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုလုပ်ငန်းများ မကြီးထွားလာစေရေးအတွက် နည်းပညာအရ ထိန်းချုပ်ခြင်းအပါအဝင် တပ်မတော်နှင့် မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့ပူးပေါင်းပြီး အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုလုပ်ငန်းတွေ အခြေပြုနေတဲ့နေရာတွေကို စီးနင်း ဝင်ရောက်ဖမ်းဆီးတာတွေ ပြတ်ပြတ်သားသား ဆောင်ရွက်ခဲ့ပါတယ်။နည်းပညာအရ ထိန်းချုပ်ရာမှာ အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုနှင့်ပတ်သက်သည့် IP Address ပိတ်ဆို့မှုများ၊ ဘဏ်စာရင်းပေါင်းထောင်နှင့်ချီပိတ်သိမ်းမှုများ၊ Cryptocurrency နှင့် အဆင့်မြင့်ငွေကြေးခဝါချမှု တိုက်ဖျက်ရေးလုပ်ငန်းစဉ်များ၊ တရားမဝင် Internet Bandwidth များ၏တည်နေရာကိုခြေရာခံ၍ စီးနင်းမှုများ၊ တရားမဝင်ငွေလွှဲလုပ်ငန်း (Hundi) များမှတစ်ဆင့် စီးဆင်းနေသည့် ငွေကြေးလမ်းကြောင်းများကို စောင့်ကြည့်ဖမ်းဆီးခြင်းများ၊ နယ်စပ်ဒေသများတွင် အသုံးပြုနေသည့် တရားမဝင် ဂြိုဟ်တုအင်တာနက်များအား ပိတ်ဆို့ဖြတ်တောက်ခြင်းများ စတဲ့လုပ်ငန်းတွေကို လုပ်ဆောင်လျက်ရှိနေပါတယ်။       KNU အကြမ်းဖက်သောင်းကျန်းသူများနယ်မြေမှာလက်ခံထားတဲ့ အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုဂိုဏ်းတွေကို Border Safety Operation အမည်ဖြင့် တပ်မတော်နဲ့ မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့ပူးပေါင်းပြီး စစ်ဆင်ရေးတစ်ရပ်ကို အရှိန်အဟုန်နဲ့ဖော်ဆောင် လျက်ရှိပါတယ်။ အထူးသဖြင့် မြဝတီ-မဲ့ထော်သလေး (KK Park) နဲ့ ရွှေကုက္ကိုလ် နယ်မြေတွေမှာရှိတဲ့ အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုလုပ်ငန်းတွေကို အကာအကွယ်ပေးဖို့ အခိုင်အမာ တည်ဆောက်ထားတဲ့ အဆောက်အအုံတွေကို စက်ယန္တရားကြီးတွေနဲ့ ကျူပင်ခုတ် ကျူငုတ်မကျန်ရလေအောင် မြေလှန်ဖြိုချဖျက်ဆီးပေးခဲ့တဲ့အပြင် ဖြိုဖျက်မှုမှတ်တမ်းဓာတ်ပုံတွေနဲ့ ဗီဒီယိုဖိုင်တွေကိုလည်း နိုင်ငံတကာသို့ ထုတ်လွှင့်ပြသခဲ့ပြီးဖြစ်ပါတယ်။ဒီလိုနိုင်ငံတော်အစိုးရရဲ့ အဖွဲ့စုံပူးပေါင်းစစ်ဆင်ရေးတွေနဲ့ အရှိန်အဟုန်ပြင်းပြင်း ရှင်းလင်းဖယ်ရှားခဲ့တဲ့ မှတ်တမ်းတွေဟာ ငြင်းလို့မရတဲ့ သက်သေအထောက်အထားများ ဖြစ်ပါတယ်။ မြဝတီ-မဲ့ထော်သလေး (KK Park) နယ်မြေအတွင်းမှာဆိုရင် ဒုစရိုက် လုပ်ငန်းတွေအတွက် အသုံးပြုခဲ့တဲ့ တရားမဝင်အဆောက်အအုံပေါင်း ၆၃၅ လုံးကို နိုင်ငံတော်ရဲ့ ဥပဒေအာဏာစက်နဲ့အတူ အဆင့်မြင့်နည်းပညာတွေသုံးပြီး အစအနမကျန် ဖြိုချဖျက်ဆီးပစ်နိုင်ခဲ့ ပါတယ်။ဒီလိုပြတ်ပြတ်သားသား နှိမ်နင်းဖမ်းဆီးခဲ့ရာမှာ အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုဂိုဏ်းများရဲ့ အသုံးချခံနေရတဲ့ ပြည်ပနိုင်ငံသားတွေကို လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုနဲ့ နိုင်ငံအချင်းချင်း ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှုတွေကိုအခြေခံပြီး သူတို့ရဲ့သက်ဆိုင်ရာမိခင်နိုင်ငံတွေဆီကို တည်ဆဲဥပဒေ၊ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွေနဲ့အညီ စနစ်တကျ ပြည်နှင်လွှဲပြောင်း ပေးအပ်လျက်ရှိပါတယ်။ကရင်ပြည်နယ်အတွင်း ရှာဖွေကူညီကယ်တင်နိုင်ခဲ့တဲ့ နိုင်ငံခြားသားများ၏ ထွက်ဆိုချက်တွေအရ ထိုင်းနိုင်ငံကို လေကြောင်းခရီးနဲ့ဝင်ရောက်ပြီး ဘန်ကောက်မြို့မှမဲဆောက်မြို့သို့ မော်တော်ယာဉ်/ လေယာဉ်တို့ဖြင့် ပို့ဆောင်ခြင်း၊ မဲဆောက်မြို့မှတစ်ဆင့် သောင်ရင်းမြစ်ကို တရားမဝင်ဖြတ်ကူးပြီး ကရင်ပြည်နယ် မြဝတီမြို့အတွင်းမှာရှိတဲ့ကုမ္ပဏီများကို ပို့ဆောင်ခြင်း၊ ဗီဇာအမျိုးမျိုးဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံ ရန်ကုန်အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်ကိုရောက်ရှိပြီး မော်တော်ယာဉ်နဲ့ ကရင်ပြည်နယ် မြဝတီမြို့အတွင်းရှိ ကုမ္ပဏီများကို ပို့ဆောင်ခြင်းစတဲ့ လမ်းကြောင်းတွေကနေတစ်ဆင့် လူကုန်ကူးခံခဲ့ကြရတာဖြစ်ပါတယ်။ သက်ဆိုင်ရာသံရုံးတွေအနေနဲ့ သူတို့ရဲ့နိုင်ငံသားတွေကို လူကုန်ကူးခံရသူတွေအဖြစ်နဲ့ဖော်ပြပြီး အကူအညီ တောင်းနေကြပေမယ့် အဲဒီထဲကတချို့ကတော့ လူကုန်ကူးခံရသူတွေမဟုတ်ဘဲ ကိုယ်ကျိုးစီးပွားအတွက် ကိုယ်တိုင်လာရောက် လုပ်ကိုင်နေကြသူတွေဖြစ်တယ်ဆိုတာ တွေ့ရှိရပါတယ်။၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၅ ရက်နေ့ကနေပြီး ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၂၄ ရက်နေ့အထိ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းမှာ တရားမဝင် ဝင်ရောက်နေသူတွေအပါအဝင် အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုနဲ့ အွန်လိုင်းလောင်းကစားမှုလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်တဲ့နေရာတွေကို ဖော်ထုတ်အရေးယူခဲ့ရာမှာ ပါဝင်ပတ်သက်သူ နိုင်ငံခြားသား ၇၁၉၇၅ ဦးကို နိုင်ငံတော်အစိုးရအနေနဲ့ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွေနဲ့အညီ သက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံတွေကို ပြန်လည်လွှဲပြောင်းပေးခဲ့ပြီး ဖြစ်ပါတယ်။ပြည်ပနိုင်ငံသားတွေကို လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုအရ သူတို့ရဲ့ မိခင်နိုင်ငံအသီးသီးဆီ ပြန်လည်လွှဲပြောင်းပေးအပ်နေသလိုမျိုးပဲ၊ အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုနဲ့ လောင်းကစားလုပ်ငန်း တွေမှာ ကိုယ်တိုင်ပါဝင်ပတ်သက်နေကြတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသားတွေကိုတော့ တည်ဆဲဥပဒေတွေနဲ့အညီ ထိထိရောက်ရောက် အရေးယူဆောင်ရွက်ပြီး အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုကိစ္စကို အမြစ်ပြတ်သွားအောင် လုပ်ဆောင်လျက်ရှိပါတယ်။ ဖမ်းဆီးရမိထားတဲ့ ပြည်တွင်းက တရားခံတွေကို အီလက်ထရောနစ်ဆက်သွယ်ရေးဆိုင်ရာ ဥပဒေ၊ လောင်းကစားဥပဒေ အစရှိတဲ့ သက်ဆိုင်ရာဥပဒေပုဒ်မတွေနဲ့အမှုဖွင့်လှစ်ပြီး ပြင်းပြင်းထန်ထန် တရားစွဲဆိုအရေးယူလျက်ရှိပါတယ်။အမှန်တကယ်တော့ ဝိသမလောဘသား ပြည်ပနိုင်ငံသားတွေ ကြိုးကိုင်ထားတဲ့ အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုကိစ္စမှာ ပါဝင်ပတ်သက်နေကြသူတွေဟာ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် အကြမ်းဖက်အဖွဲ့ အစည်းတွေသာဖြစ်တယ်ဆိုတာကို ခိုင်လုံတဲ့သက်သေအထောက်အထား တွေက ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြနေပါတယ်။ အထူးသဖြင့် အကြမ်းဖက်အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်တဲ့ KNU ဟာ သူတို့စိုးမိုးထားတဲ့နေရာမှာ တရားမဝင် ဒုစရိုက်သမားတွေကို လုံခြုံအောင်အကာအကွယ်ပေးထားပြီး အွန်လိုင်းငွေလိမ်လည်မှုလုပ်ငန်းတွေကို ကိုယ်ကျိုးစီးပွားအတွက် လောဘတက်ကာ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် လုပ်ကိုင်ခွင့်ပြုထားတာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ကရင်ပြည်နယ်ထဲက အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုတွေရဲ့ ဇာတ်လမ်းအစ တရားမဝင် မြေငှားစာချုပ်မှာ KNU ရဲ့ ဘဏ္ဍာရေးကော်မတီ တာဝန်ခံဖြစ်သူ ဖဒိုကွယ်ထူးဝင်း (လက်ရှိ ဥက္ကဋ္ဌ) ကိုယ်တိုင်က လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ပြီး ဒုတိယအသိသက်သေအနေနဲ့လည်း ဖဒိုစောရောဂျာခင်ကိုယ်တိုင် အသီးသီးပါဝင်လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြတာဟာ သူတို့ရဲ့ ကိုယ်ကျိုးရှာ မတရားတဲ့လုပ်ရပ်တွေကို အထင်အရှားသက်သေပြသနေပါတယ်။မြေပြင် ဖော်ထုတ်ချက်များအရ ပကတိအမှန်တရားကတော့ မြန်မာနိုင်ငံဟာ အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုလုပ်ငန်းတွေကို ကိုယ်တိုင်ဖန်တီးခဲ့တာမျိုးမဟုတ်ဘဲ ပြည်ပက ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းတွေက နယ်စပ်ဒေသမတည်ငြိမ်တာကို အခွင့်ကောင်းယူပြီး ခိုအောင်းအခြေပြုလုပ်ခဲ့တာသာ ဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရအနေနဲ့ အဲဒီ အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုဂိုဏ်းဝင်တွေကို တရားဝင်လက်ခံထားတာမျိုးမရှိသလို ဧည့်သည်အဖြစ် လက်မခံဘဲ ‘Operation Storm’ နဲ့ ‘Border Safety Operation’ ကဲ့သို့သော စစ်ဆင်ရေးများနဲ့ အမြစ်ပြတ် ဖယ်ရှားခဲ့တာကို ကမ္ဘာသိအောင် လုပ်ဆောင်ပြသလျက်ရှိပြီး အဆိုးမြင်ဝါဒီများ စွပ်စွဲနေသလို မြန်မာနိုင်ငံဟာ အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုဗဟိုချက်မဟုတ်ဘဲ ‘ဒုစရိုက်သမားများရဲ့ ကျူးကျော်ခံရမှုကို ရှင်းလင်းနေသူ’ ဖြစ်တယ်ဆိုတာကို နိုင်ငံတကာကို ရှင်းလင်းပြတ်သားစွာ အသိပေးလိုပါတယ်။နိုင်ငံတော်အစိုးရအနေနဲ့ အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုတွေကို ပြတ်ပြတ်သားသား နှိမ်နင်းဖယ်ရှားနိုင်ခဲ့မှုတွေဟာ ဘယ်သူမှငြင်းပယ်လို့မရနိုင်တဲ့ လက်တွေ့မြေပြင်အမှန်တရားပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ သောင်းနဲ့ချီတဲ့ဖမ်းဆီးရမိမှု ကိန်းဂဏန်းအချက်အလက်တွေနဲ့ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံ တွေဆီကို စနစ်တကျပြန်လည်လွှဲပြောင်းပေးနိုင်ခဲ့တဲ့ ခိုင်လုံတဲ့မှတ်တမ်းတွေက နိုင်ငံတော်အစိုးရရဲ့ အင်တိုက်အားတိုက် ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုတွေကို အခိုင်အမာ သက်သေထူပြသနေပါတယ်။ဒါကြောင့်မို့လို့ နိုင်ငံတော်အစိုးရအနေနဲ့ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဆိုက်ဘာရာဇဝတ်မှု တိုက်ဖျက်ရေး စစ်ပွဲကြီးမှာ ရှေ့တန်းကမားမားမတ်မတ်ရပ်တည်ပြီး အမျိုးသားရေးတာဝန်တစ်ရပ်အဖြစ် ဆက်လက်ကြိုးပမ်းသွားမှာဖြစ်သလို နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းကလည်း ဒီလို အောင်မြင်မှုတွေကို လွဲမှားတဲ့ရှုထောင့်တွေကနေ တစ်ဖက်သတ်ဝေဖန်နေမယ့်အစား အပြုသဘောဆောင်ကာ အမှန်တရားနဲ့ ကိန်းဂဏန်းတွေက သက်သေထူနေတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှု တိုက်ဖျက်ရေးလုပ်ငန်းစဉ်တွေမှာ တက်ကြွစွာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ပေးကြပါရန် နိုင်ငံတကာကို တိုက်တွန်းနှိုးဆော်အပ်ပါတယ်။ ။moi
ဒုတိယစာမျက်နှာမှာ လက်ရေးလှလှရေးကြပါစို့ …..
ဒုတိယစာမျက်နှာမှာ လက်ရေးလှလှရေးကြပါစို့ …..
ဒုတိယစာမျက်နှာ၏ အစ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၃၀ ရက်၊ ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဂုဏ်ပြုတွေ့ဆုံပွဲအခမ်းအနားကို ထိုနေ့နံနက်ပိုင်းတွင် နေပြည်တော်ရှိ ဇေယျာသီရိဗိမာန် ရေခဲတောင်ခန်းမ၌ ကျင်းပပြုလုပ်ရာ နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် တက်ရောက်အမှာစကားပြောကြားသည်။ထိုသို့ ဂုဏ်ပြုတွေ့ဆုံရာတွင် နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲက တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ကြသည့် လေးနှစ်ခွဲကာလအတွင်း နိုင်ငံတော်မှာ ဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိသည့် အခက်အခဲအကျပ်အတည်းများအားလုံးကို မိမိတို့အစိုးရအဖွဲ့ဝင်များအနေဖြင့် အတူတကွဝိုင်းဝန်းကြိုးပမ်းကျော်ဖြတ်နိုင်ခဲ့မှုအပေါ် လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များအားလုံးကို ကျေးဇူးတင်အသိအမှတ်ပြုပါကြောင်း ပြောကြားကာ နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ၊ စီးပွားရေးဆိုင်ရာ၊ ပညာရေးနှင့် ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ၊ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် မွေးမြူရေးဆိုင်ရာများ ရှင်းလင်းဆွေးနွေးပြီး ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အောင်မြင်စွာ ကျင်းပနိုင်ရေး တိုက်တွန်းမှာကြားခဲ့သည်။ ထိုနေ့က မိန့်မှာချက်များထဲတွင် နိုင်ငံတော်၏ ဒုတိယစာမျက်နှာနှင့်ပတ်သက်၍ အောက်ပါအတိုင်း ထည့်သွင်းပြောကြားသွားသည်ကို မှတ်သားခဲ့ရ၏။“ကျွန်တော်တို့ဒီကာလပေါ့။ ၄ နှစ်ခွဲကာလအတွင်းမှာ လုပ်ငန်းအရပ်ရပ်အားလုံးကို အခက်အခဲပေါင်းစုံကနေပြီးတော့ ရင်ဆိုင်ကျော်လွှားပြီး ဒီလိုလက်ရှိအခြေအနေမျိုးဖြစ်လာတဲ့အထိ ဝိုင်းဝန်းဆောင်ရွက်ပေးမှုများအတွက် တက်ရောက်လာကြတဲ့ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များအားလုံးကို ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ နောင်မှာလည်း ဆက်လျှောက်ရမယ့် ခရီးစဉ်တွေမှာလည်း ကျွန်တော်တို့ ဒီလိုပဲ အောင်အောင်မြင်မြင်ဖြစ်အောင် ဝိုင်းဝန်းကူညီပေးကြဖို့လည်း ကျွန်တော်တိုက်တွန်းလိုပါတယ်။ ဆက်လျှောက်လှမ်းမယ့်ခရီး၊ နိုင်ငံတော်ရဲ့ ရှေ့ခရီးကတော့ အများကြီးကျန်ပါသေးတယ်၊ ဒါတွေက ကျွန်တော်တို့က ဒုတိယစာမျက်နှာရဲ့ အစဖြစ်ပါတယ်။ ပထမစာမျက်နှာကတော့ ကျွန်တော်တို့ ကျော်ခဲ့ပြီးပြီ၊ ဒုတိယစာမျက်နှာအစကို ကျွန်တော်တို့ သွားတာပေါ့။ ဒုတိယစာမျက်နှာအစမှာ ကျွန်တော်တို့ တကယ့်ကောင်းမွန်လှတဲ့ လက်ရေးလှလှလေးနဲ့ရေးပြီးတော့မှ အောင်မြင်အောင် ဆောင်ရွက်ပေးနိုင်မယ်ဆိုရင်တော့ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ အခက်အခဲပေါင်းစုံက ရင်ဆိုင်ပြီးတော့ လုပ်ရတဲ့လုပ်ရကျိုးကနေ ပိုပြီးလုပ်ရကျိုးနပ်မယ်လို့ ကျွန်တော်ယုံကြည်ပါတယ်။ အားလုံးပဲ အစစအရာရာ အောင်မြင်တိုးတက်ကြပါစေကြောင်း ဆုမွန်ကောင်းတောင်းပေးလိုက်ပါတယ်။ ကျေးဇူးလည်း အများကြီးတင်ပါတယ်။”ဤသည်တို့ကား ကျွန်တော်တို့ လျှောက်လှမ်းခဲ့သော နိုင်ငံတော်ရှေ့ခရီး၏ ပထမစာမျက်နှာအတွက် သုံးသပ်လမ်းညွှန်ချက်များနှင့် နောင်လာမည့် ဒုတိယစာမျက်နှာအစကတည်းက လက်ရေးလှလှရေးနိုင်အောင် ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ကြဖို့ နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲ၏ တိုက်တွန်းမှာကြားချက် များပါပေတည်း။မြန်မာ့မျက်နှာစာသစ်ဖိုရမ်မြန်မာ့မျက်နှာစာသစ်ဖိုရမ် (ယုံကြည်မှု၊ တည်ငြိမ်အေးချမ်းမှုနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု) Forum on the Dawn of A New State (Trust, Stability & Development) ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနားကို မတ်လ ၁၃ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်းက နေပြည်တော်ရှိ မြန်မာအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကွန်ဗင်းရှင်းဗဟိုဌာန (၁) (MICC-1) ၌ ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့သည်။မြန်မာ့မျက်နှာစာသစ်ဖိုရမ် ကျင်းပပြုလုပ်ရသည့် ရည်ရွယ်ချက်များမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါသည် -(က) ရွေးကောက်ခံလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအနေဖြင့် နိုင်ငံတော်၏ နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေးကဏ္ဍအသီးသီးတွင် အမြင်ကျယ်ကျယ်နှင့်ရှုမြင်ပြီး နိုင်ငံတော်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် ပါဝင်ဆောင်ရွက်ရမည့် လုပ်ငန်းများကို ကြိုတင်သိရှိ နိုင်စေရန်၊(ခ) နိုင်ငံတော်၏ စီးပွားရေးကဏ္ဍဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် ပို့ကုန်/သွင်းကုန် ကဏ္ဍ၊ ကုန်သွယ်ရေးကဏ္ဍများတွင် ဥပဒေများရေးဆွဲကြသည့်အခါ ချဉ်းကပ်ဆောင်ရွက်ရမည့် နည်းလမ်းများနှင့် ထိရောက်သော ဥပဒေများ ရေးဆွဲပြဋ္ဌာန်း နိုင်စေရန်၊(ဂ) နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေးကဏ္ဍ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် စဉ်းစားဆောင်ရွက်သင့်သည့် အချက်အလက်များနှင့် နိုင်ငံတကာမှာ ကျင့်သုံးနေသည့် အချက် အလက်များကို သိရှိနိုင်စေရန်၊(ဃ) နိုင်ငံတော်အစိုးရသစ်အနေဖြင့် လုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ရာတွင် အဆင်ပြေချောမွေ့စေရေးအတွက် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များက ပူးပေါင်းကူညီဆောင်ရွက်နိုင်စေရန်။ ဆိုသည့် ရည်ရွယ်ချက် (၄) ရပ်နှင့်အညီ မတ်လ ၁၃၊ ၁၄ ရက်က ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။အမျိုးသားရေးဝါဒ၊ အမျိုးသားနိုင်ငံရေးဆိုသည်မှာအဆိုပါဖွင့်ပွဲအခမ်းအနားတွင် နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ မှာကြားချက်များကို အောက်ပါအတိုင်း ကောက်နုတ်မှတ်သားခဲ့ရပါသည် -“တကယ်တော့ ဒီဖိုရမ်ကို နိုင်ငံ့မျက်နှာစာသစ်လို့ အမည်တပ်ထားပေမယ့် နိုင်ငံရဲ့ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ မျက်နှာစာသစ်တစ်ခုတည်းကို ဆိုလိုတာ မဟုတ်ဘဲ စိတ်သစ်၊ လူသစ်၊ အတွေးအမြင်သစ်၊ အခင်းအကျင်းသစ်၊ လုပ်နည်းလုပ်ဟန်သစ်၊ Vision အသစ်၊ Mission အသစ်တို့ကိုပါ ထည့်သွင်းညွှန်းဆို ရည်ရွယ်တာဖြစ်ကြောင်း။”“အမျိုးသားရေးမူဝါဒနဲ့ အမျိုးသားနိုင်ငံရေးဆိုတာဟာ လူထုလူတန်းစားရေး၊ လူမျိုးရေး၊ ဝါဒရေးတို့ထက် အရေးကြီးတယ်ဆိုတာကို နိုင်ငံသားအားလုံးသတိပြုကြဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ ဘယ်နိုင်ငံရဲ့ အမျိုးသားရေးဝါဒကိုပဲ ကြည့် ကြည့် မိမိတို့ဖြတ်သန်းခဲ့ရတဲ့ သမိုင်းကြောင်းနဲ့ သီးခြားခွဲထွက်မနေဘဲ ဆက်စပ်နေတယ်ဆိုတာကို တွေ့မြင်ရမှာဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံရဲ့ အမျိုးသားရေးဝါဒ၊ အမျိုးသားနိုင်ငံရေး ဆိုတာကတော့ ကျွန်တော်တို့ အမြဲတမ်းပြောနေတဲ့ ဒို့တာဝန်အရေးသုံးပါးပဲလို့ ပြောလိုကြောင်း…။ ယခုဆွေးနွေးပွဲကြီးရဲ့ ရလဒ်တွေဟာ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ မျက်နှာစာအသစ်ကို လှပစွာ ပုံဖော်နိုင်ဖို့၊ ပံ့ပိုးဆောင်ရွက်ပေးနိုင်မယ်လို့ မျှော်လင့်ပါတယ်။ မကြာခင်ကာလမှာ အစိုးရအဖွဲ့သစ်နှင့်အတူ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ အရုဏ်ဦး နံနက်ခင်းသစ်တစ်ခု၊ ဒါမှမဟုတ် မျက်နှာစာသစ်တစ်ခုကို ရောက်ရှိတော့မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ တစ်နည်းအားဖြင့် အမှောင်တွေပျောက်ပြီး ရွှေရောင်လင်းလက်အလင်းဖြာစေမယ့် ရောင်နီသစ်ချိန် ရောက်ရှိတော့မှာဖြစ်ပါတယ်။ ယခုလို မင်္ဂလာရှိတဲ့ အချိန်အခါသမယမှာ မြန်မာနိုင်ငံသားအားလုံး စည်းလုံးမှု၊ ညီညွတ်မှု၊ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု၊ ကြွယ်ဝချမ်းသာမှု၊ လွတ်လပ်မှု စတဲ့ကောင်းကျိုးတရားများ ရရှိခံစားနိုင်ကြပြီး ဒီမိုကရေစီဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုကြီးကို အတူတကွတည်ထောင် အကောင်အထည်ဖော် ကြပါစို့”……။ထို့နောက် ထပ်မံဖြည့်စွက်ပြောကြားရာတွင် မိမိတို့နိုင်ငံအနေဖြင့် ပြည်သူများ လိုလားသည့် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီစနစ်ကို ကျင့်သုံးလျက်ရှိပြီး ဒီမိုကရေစီနှင့် ဖက်ဒရယ်စနစ်ကို အခြေခံသည့် ပြည်ထောင်စုစနစ်ကို ကျင့်သုံးရာတွင် လူပုဂ္ဂိုလ်၊ လူမျိုးစုအပေါ် အခြေခံခြင်းမဟုတ်ဘဲ နေရာဒေသကို အခြေခံ၍ ကျင့်သုံးခြင်းဖြစ်သည်ကို သတိချပ်ကြစေလိုကြောင်း၊ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအနေဖြင့် နိုင်ငံ၏ အနာဂတ်ကို ပုံဖော်ရာတွင် ၂၀၂၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့် အိမ်အကြောင်းအရာ သန်းခေါင်စာရင်းပါ အချက်အလက်များအပေါ်တွင် အခြေခံပြီး ဆောင်ရွက်သွားရန်လိုကြောင်း၊ နိုင်ငံ၏ ပညာရေးကဏ္ဍမြှင့်တင်ရေးအတွက် မဖြစ်မနေအလေးထားလုပ်ဆောင်ကြရန်လိုကြောင်း၊ ကျေးလက်ဒေသများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကို အထူးအလေးထားဆောင်ရွက်လျက်ရှိပြီး ထိုသို့ ဆောင်ရွက်နိုင်ရန်အတွက် စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေး အတတ်ပညာများ လိုအပ်ကြောင်း၊ မိမိတို့နိုင်ငံသည် စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးကို အခြေခံသည့် စီးပွားရေးကို အဓိကထားဆောင်ရွက်နေခြင်းဖြစ်သဖြင့် စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးကို အခြေခံသည့် ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်း (Agro-base Industries) ကို မဖြစ်မနေအကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်ရန်လိုကြောင်း၊ နိုင်ငံ့စီးပွားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် နိုင်ငံအတွင်း နေထိုင်ကြသူများအားလုံးက အမှန်တကယ်အလုပ်လုပ်ကြရန်လိုကြောင်း၊ အလားတူသုံးစွဲမှုများ ဆောင်ရွက်ရာတွင် အသုံးနှင့် အဖြုန်းကို နားလည်ပြီး တစ်ဦးချင်းမှအစ ခြိုးခြံချွေတာသုံးစွဲခြင်းဖြင့် နိုင်ငံတော်၏ ငွေကြေးသုံးစွဲမှုများကို လျှော့ချနိုင်ပြီး နိုင်ငံ့စီးပွားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို များစွာအထောက်အကူပြုစေမည်ဖြစ်ကြောင်း လမ်းညွှန်မိန့်ကြားသွားခဲ့သည်။နိုင်ငံတကာပညာရှင်များ ပါဝင်ဆွေးနွေးမြန်မာ့ပုံရိပ်ဖော်ညွှန်းရေးအဖွဲ့မှ ဒေါက်တာ ဇော်ဦးက သဘာပတိအဖြစ် ဆောင်ရွက်ပြီး “မြန်မာနိုင်ငံ၏ စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် နိုင်ငံတကာအခွင့်အလမ်းများ” ခေါင်းစဉ်ဖြင့် ဆွေးနွေး ကြရာတွင် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ Yunnan Academy of Social Science မှ Professor Mr. Lei Zhuning က မြန်မာ-တရုတ်စီးပွားရေးစင်္ကြံ အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်မှု၊ Greater Mekong Sub-Region (GMS) မှတစ်ဆင့် စီးပွားရေးအခွင့်အလမ်းများ ဖော်ဆောင်မှု၊ တရုတ်နိုင်ငံအနေဖြင့် အာရှဒေသတွင်းမှ စိုက်ပျိုးရေးဆိုင်ရာ ထုတ်ကုန်များကို ပိုမိုတင်သွင်းခွင့်ပြုမည့်မူဝါဒ၊ မြန်မာနိုင်ငံဘက်မှ စိုက်ပျိုးရေးဆိုင်ရာ ထုတ်ကုန်များ၊ တန်ဖိုးမြှင့် ထုတ်ကုန်များ ထုတ်လုပ်၍ တရုတ်နိုင်ငံသို့ ပိုမိုတင်ပို့ရေးကိစ္စများအပါအဝင် ကဏ္ဍတော်တော်များများ ဖော်ပြဆွေးနွေးသွားသည်။Mr. Lei Zhuning ၏ မိတ်ဆက်စကားတွင်လည်း “လက်ရှိအချိန်မှာ တရုတ်-မြန်မာအကြား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုဟာ သမိုင်းဝင်စတင်မှုအသစ်တစ်ခုမှာရှိနေပြီး နှစ်နိုင်ငံအကြား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု အလားအလာတွေကို အသုံးချဖို့ ယခင်ကမရခဲ့ဖူးတဲ့ အခွင့်အလမ်းသစ်တွေလည်းရှိနေကြောင်း၊ အဝေးက ဆွေမျိုးထက် အနီးကအိမ်နီးချင်းက ပိုကောင်းတယ်ဆိုတဲ့ ရှေးဟောင်းတရုတ်ဆိုရိုးစကားလိုပဲ မြန်မာနိုင်ငံနဲ့ ကဏ္ဍစုံပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတွေကို ထပ်မံတိုးချဲ့ဖို့၊ နှစ်နိုင်ငံဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးသာမက ဒေသတွင်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် ကြွယ်ဝချမ်းသာမှုအတွက်ပါ ပံ့ပိုးကူညီသွားဖို့ မျှော်လင့်ထားကြောင်း ပြောကြားသွားသည်ကို တွေ့ရ၏။ဒုတိယဆွေးနွေးသည့် ပညာရှင်မှာ အိန္ဒိယနိုင်ငံ Jawaharlal Nehru University မှ Senior Professor Mr. Mahendra p. Lama ဖြစ်သည်။ ၎င်းက အစားအစာများ ဘေးကင်းလုံခြုံမှု၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ပဲစားသုံးမှုမြင့်မားခြင်းအပေါ် မြန်မာနိုင်ငံမှ ပဲတင်ပို့နိုင်သည့် ဈေးကွက်အခြေအနေ၊ အော်ဂဲနစ်သီးနှံများ တိုးမြှင့်ထုတ်လုပ်ရေး၊ စွမ်းအင်ဆိုင်ရာမူဝါဒများ ခိုင်မာရေးတို့အပါအဝင် မြန်မာ-အိန္ဒိယဆက်နွှယ်နေသော စီးပွားရေးလုပ်ငန်းအခြေအနေများကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဆွေးနွေးသွားခဲ့သည်။သူ၏ မိတ်ဆက်စကားများထဲက ကျွန်တော်သဘောကျမိသော အချက်အလက်များ ပါရှိခဲ့သည်။ နိုင်ငံတော်တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းစဉ်ဆိုတာ အမြဲတမ်းရှုပ်ထွေးပြီး တဖြည်းဖြည်းနဲ့ အဆင့်ဆင့်ပြောင်းလဲတိုးတက်ရတဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုဖြစ်တယ်ဆိုတာကို သမိုင်းတစ်လျှောက်နဲ့ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းမှာ ကျွန်တော်တို့ တွေ့မြင်ခဲ့ရပြီးဖြစ်တယ်။ ဒီလုပ်ငန်းစဉ်ဟာ အချိန်ကာလတစ်ခု ကြာမြင့်တတ်သလို အဖြစ်အပျက်အလှည့်အပြောင်းတွေကြောင့် ကြန့်ကြာနိုင်ပြီး တစ်ခါတလေမှာ ဧဝရက်တောင်လို မြင့်မားတဲ့အနေအထားကို ရောက်ရှိနိုင်ပေမယ့် တစ်ခါတလေမှာလည်း ဆီးနှင်းတွေဖုံးနေတဲ့ ချောက်ကမ်းပါးအနက်ကြီးထဲကို ပြုတ်ကျသွားတတ်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံဟာ ပြောင်းလဲမှုတွေကြားကနေ အစဉ်တစိုက်ရပ်တည်နိုင်မှု၊ အကြမ်းဖက်မှုတွေနဲ့  အနှောင့်အယှက်တွေကြားကနေ ငြိမ်းချမ်းရေးရယူနိုင်မှု၊ မတည်ငြိမ်မှုတွေနဲ့ အိုးအိမ်စွန့်ခွာရမှုကြားကနေ ပြန်လည်တည်ဆောက်ရေးနှင့် ပြန်လည်နိုးကြားလာနိုင်မှု စတာတွေရဲ့ စိတ်ဝင်စားစရာ အကောင်းဆုံးဥပမာတစ်ခုပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ဆက်လက်ဆွေးနွေးသော ထိုင်းနိုင်ငံ Chiang Mai University မှ Distinguished Economist and Academic Leader Dr.Nisit Panthamit က မိတ်ဆက်စကားပြောကြားရာတွင် ကျွန်တော့်အမြင်အရ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့အကြီးဆုံး အားသာချက်တစ်ခုကတော့ ပထဝီစီးပွားရေး (Geo-economic) ပဲဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံဟာ တောင်အာရှ၊ တရုတ်နိုင်ငံနဲ့ အရှေ့တောင်အာရှတို့ကြားမှာ တည်ရှိနေပါတယ်။ ဈေးကွက်တွေကို ချိတ်ဆက်ပေးနိုင်တဲ့ မဟာဗျူဟာမြောက် တည်နေရာကို ပိုင်ဆိုင်ထားတဲ့နိုင်ငံဆိုတာ အလွန်ပဲရှားပါးပါတယ်။ ဒီလိုပထဝီအနေအထားကနေ အခွင့်အလမ်းတွေ အများကြီးထွက်ပေါ်လာမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံဟာ ဒေသတွင်းကုန်သွယ်မှု၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး၊ စွမ်းအင်နဲ့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတွေကို ချိတ်ဆက်ပေးတဲ့ စီးပွားရေးအရ အရေးပါတဲ့တံတားတစ်စင်း ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ပထဝီအနေအထားတစ်ခုတည်းနဲ့တော့ မလုံလောက်ပါဘူး။ ဒီအခွင့်အလမ်းတွေကို အပြည့်အဝအကျိုးရှိရှိ အသုံးချနိုင်ဖို့ဆိုရင်ဈေးကွက်ကို ဦးစားပေးတဲ့မူဝါဒတွေနဲ့ ရှင်းလင်းပြတ်သားတဲ့ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွေကို ဖော်ဆောင်ပေးဖို့ လိုအပ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး နိုင်ငံ့စီးပွားရေးအတွက် MSME လုပ်ငန်းများက အထောက်အပံ့ပြုနေမှု၊ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများနှင့် ကုန်သွယ်မှုပြုရာတွင် အပြန်အလှန်အထောက်အကူပြုစေနိုင်သည့် ငွေကြေးစနစ်ဖော်ဆောင်ရေး၊ ငွေလဲနှုန်းတည်ငြိမ် ရေး၊ ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေး၊ ထိုင်းနိုင်ငံရှိ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများတွင် ပါဝင်နေသည့် မြန်မာလုပ်သားများ၏ အခန်းကဏ္ဍတို့နှင့်စပ်လျဉ်း၍ ဆွေးနွေးပြောကြားခဲ့သည်။ထို့နောက် Representative of Dale Carnegie & Associates Mr.Luc De Waegh က ခန့်မှန်းရ လွယ်ကူပြီး ဈေးကွက်စနစ်ကို အားပေးထောက်ကူ တဲ့မူဝါဒတွေရှိလာတဲ့အခါ စီးပွားရေးအပေါ် ယုံကြည်မှုတွေလည်း အလိုအလျောက်မြင့်တက်လာမှာဖြစ်ပါတယ်။ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူတွေ၊ စွန့်ဦး တီထွင်သူတွေနဲ့ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေဟာ ရှင်းလင်းတဲ့ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းတွေ၊ တည်ငြိမ်တဲ့ မူဝါဒတွေနဲ့ ပွင့်လင်းတဲ့စီးပွားရေးဝန်းကျင်ကို တွေ့မြင်ရတဲ့အခါ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ အနာဂတ်အတွက် ပါဝင်ပံ့ပိုးပေးဖို့ အသင့်ရှိနေကြပါတယ်။ အောင်မြင်တဲ့ စီးပွားရေးအသွင်ကူးပြောင်းမှုဆိုတာ အဖွဲ့အစည်းအသီးသီးကြားက ခိုင်မာတဲ့ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအပေါ်မှာ မူတည်နေတတ်ကြောင်း မိတ်ဆက်စကားပြောကြားပြီးနောက် အိပ်မက်စိတ်ကူးရှိ သလောက် မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် တိုးချဲ့ဖော်ဆောင်နိုင်မည့် စီးပွားရေးအခွင့်အလမ်းများ၊ Multi National Company များ ဖော်ဆောင်ခြင်းဖြင့် စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုရရှိနိုင်မည့် အခြေအနေများအပါအဝင် စီးပွားရေးဆိုင်ရာကဏ္ဍတော်တော်များများကို ရှင်းလင်းဆွေးနွေးသွားခဲ့သည်။မြန်မာပညာရှင်များ၏ အမြင်အိမ်ရှင်မြန်မာနိုင်ငံဘက်မှ ဖိုရမ်တွင် သဘာပတိအဖြစ် တာဝန်ယူသည့်ပုဂ္ဂိုလ်များ၊ ပါဝင်ဆွေးနွေးသည့် ပုဂ္ဂိုလ်များအားလုံးကို ကျေးဇူးတင်လေးစားခဲ့ရသည်။ ကိုယ်စီလုပ်ငန်း တာဝန်ကိစ္စများဖြင့် မအားလပ်သည့်ကြားမှ နိုင်ငံတော်၏ စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို ရှေးရှုလျက် စိတ်ရင်းစေတနာ ထက်သန်စွာညွှန်ပြဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။ ဆွေးနွေးပွဲပထမနေ့၏ ဒုတိယပိုင်းအစီအစဉ်အဖြစ် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေးဆိုင်ရာ အခွင့်အလမ်းများနှင့် စိန်ခေါ်မှုများ (၁) ခေါင်းစဉ်ဖြင့် ဆွေးနွေးကြရာ မြန်မာ့ပုံရိပ်ဖော်ညွှန်းရေးအဖွဲ့မှ ဒေါက်တာခင်မောင်လွင်က သဘာပတိအဖြစ် ဆောင်ရွက်ပြီး မြန်မာ့ပုံရိပ်ဖော်ညွှန်းရေးအဖွဲ့မှ ဒေါက်တာဇော်ဦး၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး (ငြိမ်း) ဦးတင်နိုင်သိန်း၊ Green Economy Green Group မှ Executive Director ဦးတင်ဝင်းအောင်တို့က ပါဝင်ဆွေးနွေးကြသည်။စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးမှုဖော်ဆောင်ရာတွင် အားလုံးပါဝင်လွှမ်းခြုံနိုင်သည့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုဖြစ်စေရေး၊ မက်ခရိုစီးပွားရေးအခြေအနေ၊ စိန်ခေါ်မှုများပြားလာသော ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးစနစ်၊ Nation Building နှင့် State Building ၊ ယနေ့ခေတ် နိုင်ငံတည်ဆောက်ရေး Ideology များ၊ အမျိုးသားအကျိုးစီးပွားနှင့် ပြည်သူတို့၏ လူမှုစီးပွားလိုအပ်ချက်ဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်ရန်အတွက် အာဏာသုံးရပ် အပြန်အလှန်ထိန်းကျောင်းရေး၊ အစိမ်းရောင်စီးပွားရေးဖော်ဆောင်မှုရည်ရွယ်ချက်၊ စိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍကို Innovative Idea များဖြင့် ပြောင်းလဲဖော်ဆောင်ရေး စသည်တို့အပါအဝင် သိမှတ်ဖွယ်ရာများကို ဆွေးနွေးသွားကြသည်။ဒုတိယနေ့ဖြစ်သော မတ်လ ၁၄ ရက်နေ့တွင်လည်း ဆွေးနွေးပွဲပထမပိုင်းအဖြစ် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေးဆိုင်ရာ အခွင့်အလမ်းများနှင့် စိန်ခေါ်မှုများ (၂) ခေါင်းစဉ်ဖြင့် ဆွေးနွေးကြရာ သဘာပတိအဖြစ် မြန်မာ့ပုံရိပ်ဖော်ညွှန်းရေးအဖွဲ့မှ ဒေါက်တာနိုင်ဆွေဦးက ဆောင်ရွက်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံဆန်စပါးအသင်းချုပ်ဥက္ကဋ္ဌ ဦးရဲမင်းအောင်၊ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံ ကုန်သည်များနှင့် စက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်းရှင်များ အသင်းချုပ်မှ အတွင်းရေးမှူးချုပ် ဒေါ်ခိုင်ခိုင်နွယ်၊ Smart Group of Companies ဥက္ကဋ္ဌ ဦးကျော်ကျော် လှိုင်တို့က လယ်ယာသားငါး၊ ရေနံထုတ်လုပ်မှုနှင့် ပို့ကုန်မြှင့်တင်ရေးဆိုင်ရာများ၊ စွမ်းအင်နှင့် Public Private Partnership (PPP) ကဏ္ဍ၊ စိုက်ပျိုးရေး မွေးမြူရေးနှင့် ရေလုပ်ငန်းဆက်စပ်တည်ရှိနေမှု၊ မျိုးမြေရေနည်းကွင်းဆက်တစ်ခုလုံး ဖွံ့ဖြိုးရေး၊ စက်မှုလယ်ယာစနစ်ကူးပြောင်းမှု လွယ်ကူလျင်မြန်ရေး၊ စားသုံးဆီပိုမိုထုတ်လုပ်နိုင်ရေး၊ အခွန်မူဝါဒနှင့် ပံ့ပိုးမှုမက်လုံးများ၊ Independent Body for MSME အဖွဲ့ ဖွဲ့စည်း၍ MSME လုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်အောင် ဆောင်ရွက်ရေး၊ MSME လုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအနာဂတ်လမ်းပြမြေပုံ၊ မြန်မာနိုင်ငံ အခြေခံအဆောက်အအုံလိုအပ်ချက်များ၊ နိုင်ငံလုံခြုံရေးနှင့် စွမ်းအင်ဆက်စပ်မှု စသည်တို့အပါအဝင် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဆွေးနွေးသွားကြသည်။ဆွေးနွေးပွဲ ဒုတိယပိုင်းအဖြစ် အထက်ပါ ခေါင်းစဉ်အပိုင်း (၃) ကို သဘာပတိအဖြစ် ဦးညိုအုန်းမြင့်က ဆောင်ရွက်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံ ဒီဂျစ်တယ်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များအသင်းဥက္ကဋ္ဌ ဦးအောင်ဇေယျာလွင်၊ မြန်မာနိုင်ငံသတင်းမီဒီယာကောင်စီ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဦးခင်မောင်ဇော်၊ ဇနကပညာရေးဖောင်ဒေးရှင်း အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး ဒေါက်တာ ဇော်နိုင်တို့က ပါဝင်ဆွေးနွေးကြသည်။ ဆွေးနွေးသည့် အကြောင်းအရာများစွာထဲတွင် ဒစ်ဂျစ်တယ်စီးပွားရေးနှင့် ဆန်းသစ်တီထွင်မှုဆိုင်ရာမူဝါဒ၊ ပထဝီစီးပွားရေးနှင့် ဒေသတွင်းပေါင်းစည်းရေး၊ ဒစ်ဂျစ်တယ်အသွင်ကူးပြောင်းမှု ရည်မှန်းချက်၊ AI နည်းပညာဖွံ့ဖြိုးလာမှု၊ AI တိုးတက်မှုအရှိန်အဟုန်ကြောင့် ပျောက်ကွယ်သွားနိုင်သည့် လုပ်ငန်းများနှင့် ပို၍တိုးတက်လာနိုင်သည့် လုပ်ငန်းများ၊ ပထဝီစီးပွားရေးအရ ပြောင်းလဲလာသည့် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံရေးအခြေအနေ၊ အာဆီယံဒေသတွင်း ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ဖွံ့ဖြိုးမှုကွာဟချက်၊ မြန်မာနိုင်ငံ၏ လူဦးရေပိရမစ်နှင့် လူဦးရေဆုလာဘ်၊ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများ၏ ပညာရေး၊ ပညာသင်ယူခွင့်အခွင့်အလမ်းများကို နည်းလမ်းမျိုးစုံဖြင့် ဖန်တီးပေးခြင်း စသည်တို့လည်း အပါအဝင်ဖြစ်သည်။အထက်ပါဆွေးနွေးမှုများအပေါ် နိုင်ငံရေးပါတီများမှ ပုဂ္ဂိုလ်များ၊ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ၊ မြန်မာနိုင်ငံအရေး စိတ်ပါဝင်စားကြသူများနှင့် တက်ရောက်လာသူများက ခေါင်းစဉ်အလိုက် သိရှိလိုသည်များ မေးမြန်းဆွေးနွေးမှုအပေါ် သက်ဆိုင်ရာပညာရှင်များက ပြန်လည်ဖြေကြားကြသည်။ ထို့နောက် မြန်မာ့ပုံရိပ်ဖော်ညွှန်းရေးအဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ ဦးကိုကိုက အနှစ်ချုပ်သုံးသပ်ဆွေးနွေးပြီး ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး (ယခုပြည်သူ့ လွှတ်တော်ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ) ဦးမောင်မောင်အုန်းက နိဂုံးချုပ်ကျေးဇူးတင်စကားပြောကြားပြီး နိုင်ငံတော်က ပြည်သူများအတွက် ဆောင်ရွက်ပေးမှုများနှင့် ပြည်သူများ၏ လိုလားချက်များကို ယနေ့ တက်ရောက်လာကြသည့် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များက ပေါင်းကူးဆက်သွယ်ပေးပြီး ပိုမိုကောင်းမွန်အောင် ဖန်တီးပေးကြစေလိုကြောင်း တိုက်တွန်းပြောကြားခဲ့သည်။နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲ၏ လမ်းညွှန်မှာကြားချက်များ၊ ပညာရှင်များ၏ ဆွေးနွေးဟောပြောမှုများသည် မိမိတို့ရွေးကောက်ခံ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေးကဏ္ဍအသီးသီး၊ မျက်နှာစာအသီးသီးတို့၌ စိတ်သစ်လူသစ်အတွေးအခေါ်သစ်များဖြင့် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ရှုမြင်သုံးသပ်နိုင်ရေးအတွက် များစွာအထောက်အကူပြု အကျိုးဖြစ်ထွန်းစေခဲ့ပါသည်။ နိုင်ငံတော်အစိုးရ၊ လွှတ်တော်နှင့် ပြည်သူတို့အကြား ပေါင်းကူးထိန်းညှိပေးရမည့် လုပ်ငန်းတာဝန်များကိုလည်း သိမြင်ခဲ့ရသည်။ နိုင်ငံဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် အမှန်တကယ်အလုပ်လုပ်သူများဖြစ်ရန် လိုပါသည်။ယနေ့ ကျင်းပပြုလုပ်နေပြီဖြစ်သော ပြည်သူ့လွှတ်တော်၊ အမျိုးသားလွှတ်တော်၊ ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော်များမှတစ်ဆင့် မကြာမီပေါ်ပေါက်လာမည့် အစိုးရအဖွဲ့သစ်နှင့်အတူ လင်းလက်တောက်ပသော မျက်နှာစာသစ်တစ်ခုကို တိုင်းရင်းသားပြည်သူများအားလုံးအတွက် ဖော်ဆောင်ပေးရတော့မည်ဖြစ်သည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် နိုင်ငံတော်ရှေ့ဆက် လျှောက်လှမ်းရမည့် ဒုတိယစာမျက်နှာကို ဖွင့်လှစ်တော့မည်ဖြစ်သည်။ ဤစာမျက်နှာမှာလက်ရေး လှလှရေးနိုင်ဖို့အတွက် ကျွန်တော်တို့အားလုံး တက်ညီလက်ညီကြိုးပမ်းကြပါစို့။ ။moi
မြေဆီလွှာ ကျန်းမာရေး
မြေဆီလွှာ ကျန်းမာရေး
     မြန်မာနိုင်ငံသည် စိုက်ပျိုးရေးကိုအခြေခံ၍ စီးပွားရေး၊ ကျန်းမာရေး၊  လူမှုရေးကဏ္ဍအသီးသီးကို ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်အောင်   ဦးတည်ဆောင်ရွက်နေသည်။စိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍ၏မျှော်မှန်းချက်မှာ နိုင်ငံတကာနှင့်ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်းရှိသည့်ရေရှည်တည်တံ့သော လယ်ယာကုန်ထုတ်လုပ်မှုစနစ်   ထွန်းကားခြင်းဖြင့် စားနပ်ရိက္ခာဖူလုံ၍  အာဟာရပြည့်ဝစေပြီး ကျေးလက်နေပြည်သူများ၏ လူမှုစီးပွားဘဝမြင့်မားစေရန်နှင့်   စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို  အထောက်အကူဖြစ်စေရန်ဖြစ်သည်။ ၂၀၅၀ ပြည့်နှစ်ရောက်လျှင် ကမ္ဘာ့လူဦးရေသည်သန်းပေါင်း ၉ ဒသမ ၁ သန်းအထိ မြင့်တက်လာနိုင်ပြီး စိုက်ပျိုးသီးနှံလိုအပ်ချက်သည် ယခုလက်ရှိအခြေအနေထက် နှစ်ဆခန့်မြင့်တက်လာဖွယ်ရှိသည်ဟု ခန့်မှန်းထားကြသဖြင့် စိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍမှ အစားအစာထုတ်လုပ်မှုမြင့်မားရန် လိုအပ်သကဲ့သို့ ထပ်ဆင့်ထုတ်ကုန်အတွက် အရေအတွက်ရော  အရည်အသွေးပါမြင့်မားလာရန်လိုအပ်သည်။စိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍသည် အချိန်၊  ရာသီအခြေအနေအတွင်းတွင် သီးနှံပင်သက်တမ်းအရ အာဟာရဖြည့်တင်းမှုအချိန်ကိုက်ဆောင်ရွက်ပေးနိုင်လျှင်  အကျိုးရှိသော စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှုဖြစ်ပြီး အထွက်နှုန်းတိုးတက်စေရုံသာမက အရည်အသွေးမီထုတ်ကုန်များကိုပါ ရရှိစေနိုင်သည်။ ယခုအခါတွင်  လူမှုဝန်းကျင်နယ်ပယ်အသီးသီး၌ ကျန်းမာရေးနှင့်ညီညွတ်သော အစားအစာထုတ်လုပ်နိုင်ရေး၊  အစားအစာလုံခြုံစိတ်ချမှုရရှိရန်ဆောင်ရွက်ရေး၊ အရည်အသွေးပြည့်ထပ်ဆင့်ထုတ်ကုန်များ ထုတ်လုပ်နိုင်ရေး အစရှိသောကဏ္ဍအားလုံးမှာ စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများနှင့် သက်ဆိုင်ဆက်နွှယ်နေသည်။စိုက်ပျိုးစီးပွားရေးဆိုသည်မှာ စဉ်ဆက်မပြတ်ဆက်နွှယ်နေသောသီးနှံစိုက်ပျိုးမှု၌ အထွက်နှုန်းမြင့်မားခြင်း၊ တန်ဖိုးမြှင့်ထုတ်ကုန်အရည်အသွေးကောင်းခြင်း၊ ဈေးနှုန်းတည်ငြိမ်မှုရှိခြင်း၊ စားသုံးသူနှစ်သက်မှု၏ အကျိုးဆက်များပေါ်တွင် မူတည်နေပြီး သီးနှံထုတ်လုပ်မှုမြင့်မားရန်နှင့် အရည်အသွေး တိုးတက်မှုရရှိရန်ပါရည်ရွယ်သည်။ စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှုလုပ်ငန်းအားလုံးသည် စိုက်ပျိုးမြေပေါ်တွင် အခြေခံသည်။မြေဆီလွှာ      မြေဆီလွှာဆိုသည်မှာ ကမ္ဘာ့အပေါ်ယံရှိအလွှာပါးဖြစ်ပြီး အပင်များကြီးထွားရန်အတွက် အထောက်အကူပြု ပြိုကွဲကျေပျက်ပြီးသော တွင်းထွက်သတ္တုများနှင့်  ဆွေးမြည့်နေသော  သက်ရှိပစ္စည်းများ  ရောနှောပါ၀င်ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ယေဘုယျအားဖြင့်ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာကြည့်ပါက ရေပမာဏ  ၂၅  ရာခိုင်နှုန်း၊ လေထုပမာဏ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်း၊  သတ္တုဓာတ် ၄၅ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် သစ်ဆွေးဓာတ် ၅ ရာခိုင်နှုန်းရှိသည်။ မြေစိုင်ခဲတည်ရှိမှုမှာသက်ရှိအဏုဇီဝများနှင့်  ၎င်းတို့မှစွန့်ထုတ်ရည်(ကော်ဓာတ်)၊ အော်ဂဲနစ်ကာဗွန်သံ/သတ္တုအောက်ဆိုက်များ၊ မြေစေးဓာတ်တို့ပါဝင်သည်။ မြေစိုင်ခဲဖွဲ့စည်းမှုတွင်သက်ရှိအဏုဇီဝများသည်အရေးကြီးဆုံးအခန်းကဏ္ဍမှပါဝင်သည်။မြေဆီလွှာ၏အရေးပါသောကဏ္ဍခွဲများ စိုက်ပျိုးမြေ၏အခြေအနေအရေးပါသော လုပ်ငန်းဆောင်တာများအရ အခန်းကဏ္ဍများခွဲခြမ်းကြည့်လျှင် (က) ရူပဂုဏ်သတ္တိ၊ (ခ) ဓာတုဂုဏ်သတ္တိ၊ (ဂ) ဇီဝဂုဏ်သတ္တိ၊ (ဃ) မြေတွင်းနေ သက်ရှိတို့ဖြစ်ပျက်ဆက်နွှယ်မှုများကိုတွေ့ရှိနိုင်သည်။ မြေဆီလွှာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး၊ မြေဆီလွှာဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်မှု မျှတရေးနှင့်စဉ်ဆက်မပြတ် ထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်းရှိစေရန် မြေဆီလွှာကျန်းမာရေးတို့သည် မြေဆီလွှာတွင်ပါဝင်နေသော အခန်းကဏ္ဍအသီးသီးကို အခြေအနေကောင်းများ ရှိနေစေရန် မြေဆီလွှာကိုဂရုတစိုက်ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ခြင်း၊ ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းပေးခြင်း၊ လေလွင့်ဆုံးရှုံးနိုင်မှုပြဿနာရပ်များကိုဆန်းစစ်၍ စနစ်တကျဆောင်ရွက်ခြင်းများလိုအပ်လှသည်။မြေဆီလွှာ၏ရူပဂုဏ်သတ္တိတွင် မြေမျက်နှာပြင်အနေအထား၊  မြေ၏ကြမ်းတမ်းမှုနှင့်ချောမွေ့မှု၊ အကျယ်အဝန်းပမာဏ၊  မြေအတန်းစားနှင့် တိုက်စားခံစားရမှု၊  မြေ၏အစိုင်အခဲသိပ်သည်းဆ၊ မြေတွင်းစိမ့်ဝင်နိုင်စွမ်းနှင့် လေပေါက်၊ ရေပေါက်ပျံ့နှံ့ပါဝင်မှု၊  ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်နိုင်မှုနှုန်း၊   အသုံးချနိုင်သည့်ရေတည်နိုင်မှုစွမ်းအားနှင့် မြေအတိမ်အနက်  စသည်တို့ပါဝင်သည်။မြေ၏ဓာတုဂုဏ်သတ္တိတွင်  မြေချဉ်ငန်ဓာတ်(pH)၊ ဓာတ်သဘာဝများဆက်နွှယ်ပြောင်းလဲမှု   (EC-Electrical Cond-uctivity)၊  မြေတွင်းဓာတ်ဖိုဖလှယ်နိုင်စွမ်းအား (CEC- Cation Exchange Capa-city)၊  အာဟာရများ၏ ပြောင်းလဲမှုစက်ဝန်း (Nutrient Reserves)၊ သိပ်သည်းဆများ သည့်သတ္တုဓာတ်များ(Heavy Materials)၊  မြေတွင်းဓာတ်သဘာဝများညီမျှခြေရှိမှု (Elemental Balance)၊  ကာဗွန်ဓာတ်ပေါင်းပါဝင်မှု(Carbonates) အခြေအနေများဆက်နွှယ်ပါဝင်သည်။မြေ၏ဇီဝဂုဏ်သတ္တိများကဏ္ဍမှာ သဘာဝမြေဆွေး (SOC- Soil Organic)၊  အဏုဇီဝများနှင့် သဘာဝမြေဆွေးထုအကြွင်းအကျန်များ၏  ဆွေးမြည့်မှုပြောင်းလဲမှုအချိန်ကာလ(MBC-Mean Residence Time and Turnover)၊ မြေတွင်း၌တီကောင်ပါဝင်မှု(Earthworms)၊  မြေတွင်းရှိအင်ဇိုင်းများ (Soil Enzymes)၊  နီမတုတ်နှင့် အခြားအဏုဇီဝရောဂါပိုးမွှားများ (Nematodes and Pathogens)၊  မိုက်ခရိုရိုက်ဇာမှိုများ(Mycorrhizal Fungi) မြေတွင်းနေသက်ရှိတို့၏ရှင်သန်နေထိုင်မှုအတွက် မြေတွင်းမှာတည်ရှိနေသည့် မြေစိုင်ခဲအကြားရှိ ရေပေါက်၊ လေပေါက်နှင့် လေဝင်လေထွက်များ (Respiration)တို့ပါဝင်သည်။မြေတွင်းသက်ရှိတို့ဖြစ်ပျက်ဆက်နွှယ်မှုများကဏ္ဍမှာ   အာဟာရဓာတ်များ၏ ပြောင်းလဲနေမှုစက်ဝန်း  (Nutrient Cycling)၊  ရေအစိုဓာတ်တည်ရှိပါဝင်နိုင်မှု ( Hydrological Budget)၊  တိုက်စားပျက်စီးမှုများ(Erosion)၊ ဇီဝဆိုင်ရာအပင်နှင့်သက်ရှိတို့ဆက်နွှယ်နေမှု(Biodiversity)၊  မြေပြင်ပြုပြင်တည်ဆောက်ပြောင်းလဲနေမှုများ(Landscape Processes) ပါဝင်နေသည်။မြေတွင်း၌ မြေ၏ဇီဝဂုဏ်သတ္တိနှင့် မြေတွင်းသက်ရှိတို့ ဖြစ်ပျက်ဆက်နွှယ်မှုကဏ္ဍများမှာ  မြေဆီလွှာကျန်းမာရေးအတွက်   အဓိကဆက်နွှယ်နေသည်။ ထို့အတူ ကဏ္ဍလေးခုလုံးသည်မြေဆီလွှာ၏အရည်အသွေးနှင့်လုပ်ငန်းဆောင်တာများအတွက် ဆက်စပ်ပါဝင်နေသည်။မြေဆီလွှာတွင်ကြုံတွေ့ရသောပြဿနာရပ်များမှာ မြေဆီလွှာတွင်ကျန်းမာသန်စွမ်းမှု မရှိသော/ချို့တဲ့မှုပြဿနာ၊  မြေတွင်းသက်ရှိများ၏ဘဝကို ပျက်စီးစေသော/ပျက်စီးနေသောပြဿနာ၊ မြေ၏ရုပ်၊ ဓာတ်နှင့်ဇီဝသဘာဝများကို ပျက်စီးစေသော/ ပျက်စီးနေမှုပြဿနာ၊ အပင်အမြစ်များရှင်သန်နိုင်စွမ်း လျော့ကျစေသောပြဿနာ၊ကုန်ထုတ်လုပ်မှုတွင်   ဇီဝစက်ဝန်းကို အဟန့်အတားဖြစ်စေကာ အစာအာဟာရစက်ဝန်း ပျက်စီးမှုပြဿနာ၊  အပင်နှင့် အပင်အကြွင်းအကျန်များဖြင့် မြေဆီလွှာဖုံးလွှမ်း ကာကွယ်မှုနည်းခြင်း/မရှိခြင်းပြဿနာ၊  မြေဆီလွှာမျက်နှာပြင်တွင် သဘာဝမြေဆွေးဓာတ် နည်းပါးမှုဖြစ်မှုပြဿနာ၊  မီးရှို့ခြင်း၊  ရိတ်သိမ်းခြင်းနှင့် စားကျက်ခင်းအသုံးပြုခြင်းကဲ့သို့သော အခြားပုံစံအမျိုးမျိုးဖြင့် သီးနှံအကြွင်းအကျန်များကို စိုက်ခင်းမှဖယ်ရှားပစ်ခြင်းပြဿနာအစရှိသဖြင့် ပြဿနာတစ်မျိုးမျိုးသော်လည်းကောင်း၊ မျိုးစုံသော်လည်းကောင်းကြုံတွေ့နိုင်သည်။ ထိုဖြစ်စဉ်အမျိုးမျိုးကြောင့်    မြေမျက်နှာပြင်များပြောင်းလဲနေပြီး စိုက်ပျိုးမြေဆီလွှာများနှင့်  မြေဆီလွှာတွင်းမှ အပင်အတွက်လိုအပ်သည့် အာဟာရဓာတ်များလည်း ဆုံးရှုံးမှုဖြစ်နေသည်။ထပ်ဆင့်အမျိုးအစားများခွဲခြမ်းကြည့်လျှင်-(က)     ရူပဂုဏ်သတ္တိပြဿနာရှိမြေ      (Physical Problem Soils)             (၁) ရေစိမ့်ဝင်မှုနှေးခြင်း သို့မဟုတ် ရေစိမ့်ဝင်နိုင်မှုမရှိသောမြေ(Slow Permeable Soils / Impermeable Soils)၊             (၂) မျက်နှာပြင်မာကျောသောမြေ(Soil Surface Crusting)၊             (၃) အောက်ခံမြေလွှာ (Sub Soil Hard Pan)၊             (၄) မြေလွှာပါး (Shallow          Soils)၊             (၅) ရေဖြတ်စီးဆင်းမှုအလွန်လျင်မြန်သောမြေ (Highly Permeable Soils)၊             (၆) မြေစေးပါဝင်မှုများသောမြေ (Heavy Clay Soils)၊             (၇) အပင်အမြစ်အကြွင်းအကျန်များသောမြေ (Fluffy Paddy Soils)(ခ)       ဓာတုဂုဏ်သတ္တိပြဿနာရှိမြေ  (Chemical Problem Soils )             (၁) ဆားဓာတ်သက်ရောက်မှု    ရှိမြေများ (Salt - Affected Soils)၊            (၂) ဆားပေါက်မြေ (Saline Soils)၊ (၃) ဆပ်ပြာပေါက်မြေ(Alkali /  Sodic Soils )၊             (၄) ဆား-ဆပ်ပြာပေါက်မြေ   (Saline-Alkali/ Sodic Soils)၊             (၅) အက်စစ်ပေါက်မြေ(Acid Soils)၊            (၆) အက်စစ်ဆာလဖိတ်မြေ (Acid  Sulphate Soils)၊             (၇)ကယ်စီယမ်များမြေ/ ထုံးပေါက်မြေ(Calcareous Soil) (ဂ)       ဇီဝဂုဏ်သတ္တိပြဿနာရှိမြေ      (Biological Problem Soils)            (၁) အော်ဂဲနစ်ကာဗွန်နှင့် မိုက်ခရို အရေအတွက်နည်း/များ(SOC and       Microbial Population)၊             (၂)  တီကောင်ရှိမှု နည်း/များ(Earthworms)၊             (၃) မြေတွင်းလေဝင်လေထွက်  ကောင်း/ဆိုး (Soil Respiration)၊            (၄) မြေဆီလွှာ အင်ဇိုင်းတည်ရှိမှုနည်း/များ (Soil Enzymes)(ဃ) အာဟာရဓာတ်ချို့ယွင်းမှု/တိုက်စားမှုပြဿနာများ(Nutritional Problem Soils) မြေဆီလွှာတိုက်စားခံရမှု(Eroded Soils)အဖြစ် မြေဆီလွှာတိုက်စားပြုန်းတီးမှုသည် အများဆုံးမြေဆီလွှာ ဆုံးရှုံးမှုဖြစ်သည်။Strong Winds, Hard Rains and Flowing Water စသော လေပြင်းတိုက်ခတ်မှု၊  မိုးသည်းထန်ခြင်း၊  ရေစီးသန်ခြင်းဖြစ်စဉ်များကြောင့်လည်းကောင်း၊လူများလှုပ်ရှားပြုမူဆောင်ရွက်ချက်များ- အထူးသဖြင့် မြေပြင်ကိုပြုပြင်ခြင်း၊ သန့်ရှင်းရေးပြုလုပ်ခြင်း၊ ထွန်ယက်ခြင်း၊ လူ့ပယောဂများကြောင့်လည်းကောင်း၊ မြေဆီလွှာ၏ မြေမှုန်များနှင့်အတူ မြေဆီလွှာတွင်းရှိ အာဟာရဓာတ်များပါ တိုက်စားမှုကြောင့် ဆုံးရှုံးသွားရသည်။အောက်ဖော်ပြပါမြေမျက်နှာပြင်ပေါ်ရှိ ရေဖြင့်တိုက်စားမှု၊    လေဖြင့်တိုက်စားမှု  ပုံသဏ္ဌာန်များကြောင့်လည်း မြေဆီလွှာဆုံးရှုံးမှုဖြစ်ပေါ်ရသည်။၁။ ရေဖြင့်တိုက်စားခြင်း (Causes of Water Erosion)(က)     မိုးစက်နှင်းစက်ကျရောက်၍ မြေတိုက်စားမှု-Raindrop / Splash Erosion၊ (ခ)       အလွှာလိုက်ရေတိုက်စားမှု -Sheet Erosion ၊ (ဂ)       မြေလွှာအချပ်လိုက်တိုက်စားခံရမှု - Rill Erosion ၊ (ဃ)     ရေစီးကြောင်းအတိုင်းတိုက်စားမှု - Gully Erosion၊ (င)       မြေအလွှာလိုက်ပြိုကျပျက်စီးတိုက်စားမှု- Stream Channel Erosion၂။ လေဖြင့်တိုက်စားခြင်း (Causes of Wind Erosion)(က)     အပေါ်ယံလွှာမြေမှုန်တိုက်စားခံရခြင်း - Saltation ၊      ( ခ )     မြေစိုင်မြေခဲများလွင့်ပါတိုက်စားခံရခြင်း - Suspension၊           (ဂ)      ကုန်းစောင်းတောင်စောင်းများနှင့် အပေါ်ယံမြေလွှာများ လေပြင်းဖြင့် တိုက်စားခံရခြင်း - SurfaceCreep၊ (ဃ) မြေလွှာထုထည်အလိုက်ပျက်စီးတိုက်စားခံရခြင်း - Threshold Velocity ထို့ကြောင့် မြေဆီလွှာများပျက်စီးရခြင်းကိုအကျဉ်းချုံး၍လေ့လာလျှင်  မြေဆီလွှာအာဟာရဓာတ်ဆုံးရှုံးမှုသည် မြေဆီလွှာတိုက်စားမှုကြောင့်အများဆုံးဖြစ်ပြီး   သီးနှံ၏အထွက်နှုန်းကိုပါ ကျဆင်းစေကြောင်းသိမြင်နိုင်သည်။  ရေကြီးခြင်း၊ ရေလွှမ်းမိုးခြင်း၊ သောက်ရေ၊ သုံးရေ၊ သွင်းရေမလုံလောက်ခြင်း၊ လေပြင်းတိုက်ခြင်း၊ မြေပြိုခြင်းပြဿနာများသည် လူမှုစီးပွားဘဝများကို ထိခိုက်ပျက်စီးစေရုံသာမက စိုက်ပျိုးမြေများကိုပါတိုက်စားခံရကာ ဆုံးရှုံးမှုဖြစ်ပေါ်ပြီး  သီးနှံများပျက်စီးခြင်း၊  အထွက်နှုန်းကျဆင်းခြင်း၊ ကျန်းမာရေးနှင့်ညီညွတ်သောအစားအစာ၊ သောက်ရေ၊သုံးရေ၊ နေရေးထိုင်ရေးကိစ္စအသီးသီးကို ထိခိုက်ပျက်စီးနိုင်ကြောင်း  တွေ့မြင်သိရှိနိုင်သည်။      အပင်နှင့်သက်ရှိတို့၏ ဆက်နွှယ်ဖွဲ့စည်းထားသောအခန်းကဏ္ဍများသည် မြေထု၊  လေထုနှင့်မိခင်ကျောက်သားဖွဲ့စည်းမှု (သက်နု၊ သက်လတ်၊ သက်ရင့်အဆင့်ဆင့်ဖြစ်ပေါ်မှု)၊ ဇီဝသဘာဝများတည်ရှိမှုနှင့်   အာဟာရစွမ်းရည်ရရှိနိုင်မှု ကဏ္ဍများဟု   အသီးသီးဆက်နွှယ်မှုကို တွေ့မြင်နိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် မြေဆီလွှာ၏ ကျန်းမာရေးကို ဂရုတစိုက်ပြုပြင် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး   ကဏ္ဍသည် အရေးကြီးကြောင်း  သိရှိစေရန်တင်ပြအပ်ပါသည်။    ။MWD
ဂုဏ်ပြုထိုက်သော တပ်မတော်နေ့
ဂုဏ်ပြုထိုက်သော တပ်မတော်နေ့
မြန်မာနိုင်ငံ၏ လွတ်လပ်ရေးကြိုးပမ်းမှုသမိုင်းတွင် မတ်လ ၂၇ ရက်သည် အရေးအကြီးဆုံးသော မှတ်တိုင်တစ်ခုဖြစ်သည်။နယ်ချဲ့လွတ်မြောက်ရေးလှုပ်ရှားမှုဖြင့် စတင်သန္ဓေတည်ခဲ့ပြီး နိုင်ငံ့လွတ်လပ်ရေးအတွက် တပ်မတော်နှင့် တိုင်းရင်းသားပြည်သူများအတူ လက်တွဲပြီး ဖက်ဆစ်ဝါဒီများကို စတင်တွန်းလှန်မောင်းထုတ်ခဲ့သည့် ၁၉၄၅ ခုနှစ် မတ်လ ၂၇ ရက် နေ့သည် ဂုဏ်ပြုထိုက်သော နေ့ထူးနေ့မြတ်ဖြစ်ပါသည်။ လွတ်လပ်ရေးနှင့်အတူ ပေါက်ဖွားလာသော ကြည်း၊ ရေ၊ လေ တို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် မြန်မာ့တပ်မတော် ဖြစ်တည်ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်မှာ ယနေ့ဆိုလျှင် နှစ်ပေါင်း(၈၁)နှစ်တိုင်ခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။တပ်မတော်နေ့ကျင်းပရခြင်း ရည်ရွယ်ချက်တပ်မတော်နေ့သည် မြန်မာ့တပ်မတော်၏ စွမ်းဆောင်ရည်နှင့် မျိုးချစ်စိတ်ဓာတ်ကို ဂုဏ်ပြုသည့်နေ့တစ်နေ့ဖြစ်ပြီး သမိုင်းကြောင်းအရ နယ်ချဲ့ဆန့်ကျင်ရေးနှင့် လွတ်လပ်ရေးအတွက် အသက်သွေးချွေးပေးဆပ်ခဲ့သော ရှေးဦးတပ်မတော်သားများနှင့် ပြည်သူများ၏ စည်းလုံးညီညွတ်မှုကို ပြန်လည်သတိရစေသော နေ့တစ်နေ့ဖြစ်ပါသည်။ ထို့အပြင် ခေတ်မီမျိုးချစ်တပ်မတော်တစ်ရပ်အဖြစ် တည်ဆောက်ထားမှု၊ စစ်အင်အား၊ လက်နက်ခဲယမ်းနှင့် နည်းပညာမြှင့်တင်ထားမှုတို့ကို ပြည်သူနှင့် ကမ္ဘာကို ထုတ်ဖော်ပြသခြင်းဖြစ်သည်။နိုင်ငံတော်၏ ကာကွယ်ရေးစွမ်းအားကို ယုံကြည်မှုတည်ဆောက်ခြင်းလည်းဖြစ်ပြီး နောင်လာနောက်သား တပ်မတော်သားများနှင့် လူငယ်များအကြား မိမိနိုင်ငံ၊ မိမိလူမျိုးကို ချစ်မြတ်နိုးသည့်စိတ်၊ အချုပ်အခြာအာဏာကို ကာကွယ်လိုသည့်စိတ်နှင့် “ရဲစိတ်ရဲမာန်” စိတ်များ အစဉ်အမြဲကိန်းအောင်းနေစေရန်လည်း ရည်ရွယ်ပါသည်။တပ်မတော်နေ့အခမ်းအနားကို ယခင်က ရန်ကုန်မြို့ ဦးဝိစာရလမ်းရှိ မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှုသမိုင်းတွင် အရေးပါသည့်အထင်ကရ နေရာတစ်ခုလည်းဖြစ်သည့်အပြင် အာဇာနည်ခေါင်းဆောင်ကြီး ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း သမိုင်းဝင်စစ်ထွက်မိန့်ခွန်းပြောကြားခဲ့သော တော်လှန်ရေး ပန်းခြံတွင် ကျင်းပခဲ့ပါသည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းမှစ၍ နေပြည်တော်ရှိ စစ်ရေးပြကွင်းကြီးတွင် ကျင်းပလာခဲ့ပါသည်။ထိုနေ့တွင် တပ်မတော် (ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)နှင့် မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့တို့မှ အရာရှိ၊ စစ်သည်များ၊ အမျိုးသမီးတပ်ဖွဲ့ဝင်များ၊ အမျိုးသမီး(အထူး)တပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ စစ်ရေးပြချီတက်မှုများ၊ စစ်လက်နက်ပစ္စည်းများ ထုတ်ဖော်ပြသမှုများ၊ လေတပ်၏ လေကြောင်းပျံသန်းမှုအတတ်ပညာ ပြသမှုများနှင့်အတူ တပ်မတော်(လေ)မှ လေယာဉ်၊ ရဟတ်ယာဉ်များ၏ အချိန်ကိုက်အုပ်စုဖွဲ့ပျံသန်း လေ့ကျင့်မှုများ၊ အလံတော်အဖွဲ့နှင့် စစ်ကြောင်းတပ်ခွဲများ၏ ဝတ်စားဆင်ယင်မှုဆိုင်ရာများ၊ စစ်ရေးပြအလံများ၊ စစ်ရေးပြလက်နက်ငယ်များနှင့် စစ်ဝတ်တန်ဆာများ ပြင်ဆင်ထားရှိမှုနှင့် စစ်ရေးပြတပ်ခွဲအသီးသီး၏ စစ်ရေးပြလှုပ်ရှားမှုများ ပြသကြပါသည်။ထို့အပြင် နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ မြို့ကြီးများနှင့် တိုင်းနှင့်ပြည်နယ်အသီးသီးရှိ တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်များတွင်လည်း စစ်ရေးပြအခမ်းအနားများ ကျင်းပဂုဏ်ပြုကြပါသည်။တပ်မတော်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်၏ အကျိုးစီးပွားကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရာ၌ ထူးကဲစွာ ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည့် စစ်ဘက်နှင့် အရပ်ဘက်ပုဂ္ဂိုလ်များအား နိုင်ငံတော်အဆင့် ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့ များနှင့် တံဆိပ်များကို နှစ်စဉ်ချီးမြှင့်အပ်နှင်းလေ့ရှိရာ ရန်သူနှင့် ရင်ဆိုင်တိုက်ခိုက်ရာတွင် ရဲဝံ့ပြောင်မြောက်စွာ စွမ်းဆောင်ခဲ့သူများအား ပေးအပ်သည့် စွမ်းရည်သတ္တိဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ၊ စွမ်းရည်သတ္တိဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များ၊ နိုင်ငံတော်တည်ဆောက်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက် နယ်ပယ်အသီးသီးမှ ထူးထူးချွန်ချွန်ဆောင်ရွက်သူများကို ပေးအပ်သည့် စွမ်းဆောင်မှုဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်းပါသည်။ တပ်မတော်နေ့ အထိမ်းအမှတ်ပြပွဲများ၊ ဓာတ်ပုံပြပွဲများနှင့် စာစီစာကုံးပြိုင်ပွဲများကို ဌာနဆိုင်ရာများက ဦးဆောင်ကျင်းပခြင်း၊ ဗဟိုအဆင့် စစ်သည်တော်ကျင့်ဝတ်ပြိုင်ပွဲများ ကျင်းပခြင်းတို့အပြင် နိုင်ငံတကာသံတမန်များနှင့် ဖိတ်ကြားထားသော ဧည့်သည်တော်များအတွက် ဂုဏ်ပြုညစာစားပွဲတို့ကို ပြုလုပ်ခြင်း၊ မြို့တော်နေပြည်တော်နှင့် မြို့ကြီးအချို့တွင် တပ်မတော်နေ့ညချမ်းအချိန်အခါ၌ မီးရှူးမီးပန်းများ ပစ်ဖောက်ကာ ဂုဏ်ပြုဆင်နွှဲကြပါသည်။တပ်မတော်၏ စွမ်းဆောင်ရည်များ“ငါ့နိုင်ငံတော်၊ ငါ့နိုင်ငံသား၊ ငါ့တပ်မတော်အတွက် ငါ၏အသက်ကို စွန့်လွှတ်ရန် အဓိဋ္ဌာန်ပြုပါ၏ ”ဟူသော အသက်ကိုပင် ပေးဆပ်ရဲသည့် တပ်မတော်သားတို့၏ဂုဏ်ဒြပ်ကား တုနှိုင်းဖွယ်မရှိ၊ မြင့်မြတ်လှသည်။ မြန်မာ့တပ်မတော်သည် ပြည်ထောင်စုမပြိုကွဲရေး၊ တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်မှုမပြိုကွဲရေး၊ အချုပ်အခြာအာဏာ တည်တံ့ခိုင်မြဲရေးဟူသော ဒို့တာဝန်အရေးသုံးပါးကို အမျိုးသားရေးအဖြစ် ဦးထိပ်ပန်ဆင်ကာ အစဉ်တစိုက်ကာကွယ်ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်လျက်ရှိကာ အရေးသုံးပါးကို ထိပါးနှောင့်ယှက်လာမည့် မည်သည့် ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပရန်စွယ်ကိုမဆို ကာကွယ်တွန်းလှန်ရန်အတွက် သစ္စာလေးချက်အဓိဋ္ဌာန်ပြုကာ အမြဲအသင့်ရှိနေသော မြန်မာ့တပ်မတော်၊ ပြည်သူ့တပ်မတော်သာ ဖြစ်သည်။တပ်မတော်သားများသည် နိုင်ငံတော်နှင့် နိုင်ငံသားများအပေါ် သစ္စာစောင့်သိရသူများဖြစ်ပြီး နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးတာဝန်၊ လေ့ကျင့်ရေးတာဝန်နှင့် ပြည်သူ့အကျိုးပြု လုပ်ငန်းတာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ကြသူများဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးတာဝန်မှာ အနိမ့်ဆုံးအဆင့် ပြည်သူလူထုကို ကာကွယ်ရန်၊ အမြင့်ဆုံးအဆင့် နိုင်ငံတော်၏ အမျိုးသားရေးတာဝန်ဖြစ်သည့် ဒို့တာဝန်အရေးသုံးပါးကို ကာကွယ်ရန်ဖြစ်ပြီး တပ်မတော်သားများသည် ကိုယ်ပိုင်ဆန္ဒနှင့်အညီ အများအကျိုးအတွက် နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးတာဝန် ထမ်းဆောင်နေကြသူများဖြစ်သည်။ထို့အပြင် လေးချက်သောသစ္စာကို နေ့စဉ်ရွတ်ဆိုပြီး နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးတာဝန်များကို ထမ်းဆောင်နေသည့် တပ်မ‌တော်သားများသည် အမိနိုင်ငံတော်၏ မြတ်နိုးတန်ဖိုးထားဖွယ်ရာ အမျိုးကောင်းသား၊ အမျိုးကောင်းသမီးတွေ ဖြစ်ပါကြောင်းနှင့် ချစ်သောတပ်မတော် ထာဝရ အဓွန့်ရှည်ပါစေကြောင်း ဆုမွန်ကောင်းတောင်းလျက် ၂၀၂၆ ခုနှစ် (၈၁) နှစ်မြောက် တပ်မတော်နေ့ကို ဂုဏ်ပြုရေးသားတင်ပြလိုက်ရပါသည်။ ။moi
© Copyright 2024 SAC All Rights Reserved.