မျက်မှောက်ကာလ အရှေ့အလယ်ပိုင်းရေးရာ

Posted_Date

Image

မျက်မှောက်ကာလ အရှေ့အလယ်ပိုင်းရေးရာ

Body

အီရန်စစ်ပွဲတွင်ပါဝင်ရန်လက်ရှောင်လာသည့် နေတိုးအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ

အီရန်အရေးတွင် အမေရိကန်ပြည် ထောင်စုအနေဖြင့် အလွတ်သဘောအရ နေတိုးအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများနှင့်အတူ မဟာ မိတ်အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့ကို  ဖွဲ့စည်းနိုင်သော်လည်း ၎င်း၏မဟာမိတ်နိုင်ငံအများစုမှာ အီရန်စစ်ပွဲ တွင် ပါဝင်ရန်လက်ရှောင်လျက်ရှိပြီး အခြေ အနေအရပ်ရပ်ကို လေ့လာစောင့်ကြည့်ရန် အတွက်သာ ဦးစားပေးလုပ်ဆောင်မည်ဖြစ် သည်ဟု လေ့လာသူများကပြောကြားထား သည်။ 

အီရန်နိုင်ငံအပေါ် အစ္စရေးနှင့်အမေရိ ကန်တို့က ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်မှုများနှင့် စပ်လျဉ်း၍ အမေရိကန်နှင့် ၎င်း၏မဟာမိတ် နေတိုးအဖွဲ့ဝင်များအကြား သဘောထား ကွဲလွဲမှုများရှိနေခြင်းကြောင့် နေတိုးအဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံအချို့က အမေရိကန်ဘက်မှနေ၍ အီရန်ပဋိပက္ခအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာ မည့် အလားအလာနည်းပါးလျက်ရှိသည်။ အကြောင်းမှာ နေတိုးအဖွဲ့ဝင် အနည်းဆုံး ၅ နိုင်ငံသည် အမေရိကန်နှင့်အစ္စရေး၏ တိုက်ခိုက်မှုများကို တရားဝင်ပြစ်တင်ရှုတ်ချ ခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။

အီရန်အရေးနှင့်စပ်လျဉ်း၍ အရှေ့ဥရောပ နိုင်ငံဖြစ်သည့် ပိုလန်၊ ဘောလ်တစ်နိုင်ငံများ နှင့် ချက်သမ္မတနိုင်ငံတို့ကသာ အမေရိကန် အစိုးရကို ထောက်ခံထားသည်။ အမေရိကန်၏  အဓိကမဟာမိတ်နိုင်ငံကြီးဖြစ်သည့် ဗြိတိန်နိုင်ငံသည်ပင်လျှင် ၎င်းတို့၏ စစ်အခြေစိုက်စခန်းများကို အမေရိကန်တို့အား အသုံးပြုခွင့်ပေးထားသော်လည်း  အီရန်အပေါ် လေကြောင်းမှတိုက်ခိုက်ရာ  တွင် ပါဝင်ကူညီရန်အလွန်ဝန်လေးလျက်ရှိပြီး လက်ရှောင်နေသည်။

ထို့ပြင် အခြားနေတိုးအဖွဲ့ဝင်ဥရောပ နိုင်ငံကြီးများဖြစ်သည့် ပြင်သစ်နှင့် အီတလီ တို့မှာလည်း ဆိုက်ပရပ်စ်နှင့် ပင်လယ်ကွေ့ နိုင်ငံများကို အကာအကွယ်ပေးနိုင်ရေးကိုသာ အဓိကအာရုံစိုက်နေကြသည်။ 

အမေရိကန်အတွက် လာမည့်အနာဂတ် ကာလတွင် အဓိကလိုအပ်လာနိုင်သည့် အရာမှာ လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးစနစ် များတွင်အသုံးပြုမည့်   ဒုံးကျည်များနှင့် ခဲယမ်းမီးကျောက်များဖြစ်သည်။ လက်ရှိဖြစ်ပွားနေသည့်အီရန်စစ်ပွဲအတွင်း အမေရိ ကန်က အပိုဆောင်းလက်နက်ခဲယမ်းများ ကို အရေးပေါ်ရှာဖွေနေရခြင်းသည် အီရန်နိုင်ငံ၏ ရေရှည်ခုခံနိုင်စွမ်းရည်ကို အမေရိ ကန်တို့က မမျှော်လင့်ထားခဲ့ခြင်းမရှိကြောင်းကို ပြသလျက်ရှိသည်။

အမေရိကန်အလယ်ပိုင်းစစ်ဌာနချုပ် သည် လက်ရှိလုပ်ဆောင်နေသည့် အီရန်စစ်ဆင်ရေးများကို အနည်းဆုံးရက်ပေါင်း ၁၀၀ မှ စက်တင်ဘာလအထိ အကူအညီ ပေးအပ်နိုင်ရန်အတွက် စစ်ဘက်ထောက် လှမ်းရေးဝန်ထမ်းများကို  ပေးအပ်ရန် ပင်တဂွန်စစ်ဌာနချုပ်ထံမှ တောင်းခံထားကြောင်း Politico မဂ္ဂဇင်းကြီးက ဖော်ပြထားသည်။ 

အမေရိကန်က ထောက်လှမ်းရေးအရင်း အမြစ်များကို အရေးပေါ်တိုးမြှင့်နေရခြင်း သည် အီရန်အပေါ်တိုက်ခိုက်ဆင်နွှဲနေသည့် စစ်ဆင်ရေးသည် ဤမျှကြာရှည်မည်ဟု အမေရိကန်စစ်ဘက် မူဝါဒချမှတ်သူများ အနေဖြင့် ကနဦးကမခန့်မှန်းထားကြောင်း ကို ညွှန်ပြနေခြင်းဖြစ်သည်။

ထို့ကြောင့် အမေရိကန်အစိုးရသည် နေတိုးအဖွဲ့တစ်ခုလုံးကို အီရန်စစ်ပွဲအတွင်း သို့ ပါဝင်လာစေရန်ဆွဲသွင်းနိုင်မည့်အခြေ အနေကို စတင်စဉ်းစားလာခြင်းဖြစ်သည် ဟုဆိုနိုင်သည်။

တစ်ချိန်တည်းမှာပင် နေတိုးအတွင်းရေး မှူးချုပ် မာ့ရုတေးအနေဖြင့် အီရန်အပေါ် အမေရိကန်ကလုပ်ဆောင်သည့်  စစ်ဆင် ရေးတွင် နေတိုးအဖွဲ့၏ စုပေါင်းကာကွယ် ရေးဆိုင်ရာ အပိုဒ်ခွဲ (၅)ကို အသုံးပြုရန် အသင့်ရှိသည်ဟု ပြောကြားခဲ့သော်လည်း ထိုသို့အသုံးပြုမည့် အချိန်အတိအကျကိုမူ  ထည့်သွင်းပြောဆိုခြင်းမရှိပေ။

နေတိုး သို့မဟုတ် မြောက်အတ္တလန္တိတ် စာချုပ်အဖွဲ့၏ အပိုဒ်ခွဲ (၅) အရ အဖွဲ့ဝင် တစ်နိုင်ငံကို တိုက်ခိုက်ခြင်းသည် အဖွဲ့ဝင် အားလုံးကို  တိုက်ခိုက်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်သော်လည်း အဆိုပါတိုက်ခိုက်မှု သည် ဥရောပ၊ မြောက်အမေရိက သို့မဟုတ် တူကီယဲနယ်မြေအတွင်းဖြစ်ပွားမှသာ အကျုံး ဝင်မည်ဟူသော ကန့်သတ်ချက်ရှိနေသည်။

တစ်ချိန်တည်းမှာပင် နေတိုးအဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံများအား  အီရန်စစ်ပွဲအတွင်းသို့ ဆွဲသွင်းလာနိုင်သည့် အခြေအနေများကို ရုရှားနိုင်ငံက သတိပြုမိကြောင်း ရုရှားနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဆာဂျီလက်ရော့က ပြောကြားခဲ့သည့်အပြင်  အီရန်အရေးသည် နျူကလီးယားလက်နက် အပြိုင်အဆိုင် တပ်ဆင်မှုကိုလှုံ့ဆော်ပေးနိုင်ပြီး ဆိုးရွားသည့်အကျိုးဆက်များကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင် ကြောင်း ၎င်းကဆက်လက်သတိပေးထားသည်။

ရုရှားနိုင်ငံသည် လက်ရှိတွင် အရပ်ဘက် အခြေခံအဆောက်အဦများကို တိုက်ခိုက် ခြင်းအားရပ်ဆိုင်းရန် ထောက်ခံပြောကြား ထားပြီး ယင်းကိစ္စရပ်နှင့်စပ်လျဉ်း၍ ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီတွင် ဆုံးဖြတ်ချက်မူကြမ်းတစ်ရပ်တင်သွင်းရန် ရည်ရွယ်ထားသည်။

ထို့ကြောင့် လက်ရှိတွင် အမေရိကန်၏ နေတိုးမဟာမိတ်နိုင်ငံများအတွင်း အုပ်စုသုံးစုကွဲပြားလျက်ရှိရာ နေတိုးအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ အားလုံးအကြားတွင် သဘောတူညီချက် ရရှိရန်ခက်ခဲခြင်းကြောင့်  အီရန်စစ်ပွဲ၌တရားဝင်ပါဝင်လာနိုင်ခြေမှာ အလွန်နည်းပါး ပြီး အလွတ်သဘောမဟာမိတ်အဖွဲ့အဖြစ် သာရပ်တည်နိုင်ကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာ သူ ဒဲနစ်ဒန်းနီဆော့ဗ်က  ရုရှားမီဒီယာတစ်ခုသို့ ပြောကြားထားသည်။

တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ဗြိတိန်တပ်ဖွဲ့များ သည် အီရန်နိုင်ငံအပေါ်တိုက်ခိုက်မှုတွင် မပါဝင်ဟု ဗြိတိန်ဝန်ကြီးချုပ် ကီယာစတား မားက ပြောကြားခဲ့သော်လည်း ၎င်းတို့၏ အခြေစိုက်စခန်းများကို အမေရိကန်အား အသုံးပြုခွင့်ပေးခြင်းနှင့် ထောက်လှမ်းရေး သတင်းမျှဝေခြင်းများ ပြုလုပ်လျက်ရှိသည်။ သို့သော် ဗြိတိန်နိုင်ငံအနေဖြင့် ၎င်းတို့၏စစ်အခြေစိုက်စခန်းများအား အမေရိကန် တပ်ဖွဲ့များအားအသုံးပြုခွင့်ပေးရန် ဝန်လေးခဲ့ခြင်းကြောင့် အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ် ထရမ့်က ဗြိတိန်နိုင်ငံအား လူသိရှင်ကြား ဝေဖန်ခဲ့ဖူးသည်။ 

အလားတူပင် ပြင်သစ်သမ္မတ မက်ခရွန် အနေဖြင့်လည်း လက်ရှိပဋိပက္ခတွင်   အီရန် နိုင်ငံကို ပြစ်တင်ဝေဖန်ထားသော်လည်း ယင်းနိုင်ငံအားတိုက်ခိုက်မှုတွင် ပါဝင်မည်မဟုတ်ဟု ပြောကြားထားပြီးဖြစ်သည်။

အမေရိကန်၏ နေတိုးမဟာမိတ်နိုင်ငံများ၏ ရပ်တည်ချက်မှာ ပိုမိုထင်ရှားလာ သည့်အချိန်တွင် အီရန်စစ်ပွဲကြာရှည်လာပါက အမေရိကန်အတွက် လေကြောင်းရန် 

ကာကွယ်ရေးဒုံးကျည်များ အရေးပေါ်လိုအပ် လာမည်ဖြစ်သည်။ အီရန်၏ဒုံးကျည်များ ကို ခုခံရာတွင် အမေရိကန်တပ်မတော်က ကြားဖြတ်ဟန့်တားရေး ဒုံးကျည်လေးစင်းခန့် အသုံးပြုရလေ့ရှိပြီး တစ်ခါတစ်ရံ ၁၂ စင်း အထိ အသုံးပြုရတတ်သည်။ လက်ရှိတွင် အမေရိကန်တပ်ဖွဲ့များ၌  ပက်ထရီးယော့ ဒုံးကျည် လက်ကျန် ၂၀၀၀၀ မှ ၂၅၀၀၀ ကြားရှိနိုင်သည်ဟုယူဆရသည်။ 

သို့သော် တစ်နေ့လျှင် အီရန်နိုင်ငံက ပစ်လွှတ်သည့် ဒုံးကျည်နှင့် ဒရုန်းအစင်း ၃၀ ခန့်ကို အမေရိကန်တပ်ဖွဲ့များက ခုခံရမည်ဆိုပါက တစ်နေ့လျှင် ကြားဖြတ်ဟန့်တားရေးဒုံးကျည်အစင်း ၁၂၀ ခန့်ကို အသုံးပြုရမည်ဖြစ်သည်။ အဆိုပါနှုန်းထား အတိုင်းဆိုပါက အမေရိကန်၏လက်ကျန် ဒုံးကျည်များမှာ ၆ လမှ ၈ လခန့်သာ ခံမည် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အမေရိကန်တို့သည် နေတိုးအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများဖြစ်သည့် ပိုလန်၊ ရိုမေးနီးယားနှင့် ဂျာမနီနိုင်ငံများရှိ နေတိုး အဖွဲ့၏    လက်နက်သိုလှောင်ရုံများကို မျက်စိကျနေခြင်းဖြစ်သည်။

အချုပ်အားဖြင့်ဆိုရပါမူ အမေရိကန် အစိုးရက နေတိုးအဖွဲ့မှ မဟာမိတ်နိုင်ငံ များအား လက်ရှိဆင်နွှဲနေသည့် အီရန် စစ်ပွဲအတွင်း ပါဝင်လာစေရန် ဆန္ဒရှိနေသော်လည်း အဆိုပါနေတိုး အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများအနေဖြင့် စစ်ပွဲကြောင့် ၎င်းတို့နိုင်ငံ အပေါ် သက်ရောက်လာနိုင်သည့် အကျိုး  ဆက်များကို မြော်တွေးခဲ့ခြင်းကြောင့် အီရန်စစ်ပွဲတွင် အမေရိကန်၏အလိုကျ ပါဝင်ခြင်းမပြုဘဲ အထိုက်အလျောက်သာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်းအားဖြင့် အပြည့် အဝပါဝင်ရန် လက်ရှောင်နေခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သုံးသပ် ဖော်ပြလိုက်ပါသည်။ 

Ref: Iv