ကဆုန်လရာသီနှင့် ဆေးဖက်ဝင် စံကားဝါပန်း

NoahJune222

Article_Author

ပေါက်ပေါက်

Posted_Date

MM-Article-Category
လူမှုရေးကဏ္ဍဆောင်းပါး
လူမှုရေး-ကျန်းမာရေး

Image

ကဆုန်လရာသီနှင့် ဆေးဖက်ဝင် စံကားဝါပန်း

Body

ကဆုန်လသည် ဖူးပွင့်ပန်းစုံနှင့် ရနံ့ထုံသောလဖြစ်ပြီး နှင်းဆီ၊ ကံ့ကော်၊ စံပယ်၊ ဂန္ဓမာ၊ ပိတောက် စသည့် ပန်းမျိုးစုံတို့အလယ်တွင် စံကားဝါပန်းသည် ထူးခြားသောရနံ့ဖြင့် ပန်းတို့အလှတွင် ထင်ရှားသော ပန်းတစ်မျိုးဖြစ်သည်။

စံကားဝါပန်းသည် အဖြူ၊ အစိမ်း၊ အဝါ၊ လိမ္မော်ရောင်များရှိပြီး အဝါနှင့် လိမ္မော်ရောင်တို့သည် ရနံ့ပိုမိုမွှေးကြိုင်ကာ ပွင့်အားလည်း ကောင်းမွန်သည်။ ရံဖန်ရံခါ ရွှေအိုရောင်ပန်းများကိုလည်း တွေ့ရတတ်သည်။ အထူးသဖြင့် ပုပ္ပားတောင်ဒေသတွင် ပေါများစွာပေါက်ရောက်သည်။

ရုက္ခဗေဒအရ စံကားဝါပန်း၏ အမည်မှာ Michelia champaca Linn ဖြစ်ပြီး Magnoliaceae မျိုးရင်းဝင်ဖြစ်သည်။ အင်္ဂလိပ်လို Golden Champa ဟုခေါ်ကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံအနှံ့အပြားတွင် သဘာဝအလျောက် ပေါက်ရောက်သော အမြဲစိမ်းပင်ကြီးမျိုးဖြစ်သည်။

စံကားဝါပင်၏ အရွက်သည် ဘဲဥပုံ သို့မဟုတ် လှံစွပ်ပုံသဏ္ဌာန်ရှိပြီး အရွက်နုစဉ်တွင် အမွေးနုရှိကာ ရင့်လာသောအခါ ပြောင်ချောလာသည်။ ပန်းသည် တစ်ပွင့်တည်းပွင့်ပြီး အလွန်မွှေးကြိုင်သည်။ ကဆုန်နှင့် နယုန်လများတွင် အဓိကပွင့်သည်။

ဆေးဖက်ဝင်အနေဖြင့် စံကားဝါပန်းသည် အေးမြသောဂုဏ်သတ္တိရှိပြီး နှလုံး၊ သည်းခြေ၊ သလိပ်တို့အတွက် အကျိုးပြုသည်။ သွေးအန်၊ ဆီးအောင့်၊ ယားနာ၊ အနာပေါက်စသည့်ရောဂါများကို သက်သာစေသည်ဟု မြန်မာဆေးကျမ်းများတွင် ဖော်ပြထားသည်။

အပွင့်ကို ရေစိမ်သောက်ခြင်း၊ ရေနွေးစိမ်သောက်ခြင်း၊ အရွက်ပြုတ်ရည်သောက်ခြင်းနှင့် လိမ်းဆေးအဖြစ်အသုံးပြုခြင်းတို့ဖြင့် ဆီးလမ်းကြောင်း၊ အစာအိမ်၊ အရေပြားရောဂါများကို သက်သာစေသည်။

ထို့အပြင် စံကားဝါပန်းရနံ့သည် စိတ်နှလုံးကိုကြည်လင်အေးမြစေပြီး အပူဒဏ်လျော့ပါးစေသည်။ သဘာဝက ပေးထားသည့် ဆေးဖက်ဝင်အပင်များအနက် ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးနည်းပါးသော အပင်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။

ထို့ကြောင့် ကဆုန်နှင့် နယုန်လများတွင် ပွင့်လှိုင်သော စံကားဝါပန်းများကို စုဆောင်းသိမ်းဆည်းကာ မိသားစုကျန်းမာရေးအတွက် အသုံးပြုနိုင်ကြောင်း ဖော်ပြအပ်ပါသည်။

MWD

ဆက်စပ်ဆောင်းပါးများ

ကြည်နူးပူဇော် ကဆုန်ညောင်ရေသွန်းပွဲတော်
ကြည်နူးပူဇော် ကဆုန်ညောင်ရေသွန်းပွဲတော်
မြန်မာတို့၏  ဆယ့်နှစ်လရာသီပွဲတော်များအနက်       ညောင်ရေသွန်းပွဲတော်အချိန်အခါသည် ကဆုန်လပြည့်နေ့တွင် ကျရောက်ပြီး  မြန်မာတို့၏ ဘာသာဓလေ့  အလေးအမြတ်ထားကျင်းပသည့် ပွဲတော်တစ်ခုဖြစ်သည်။      ကဆုန်လပြည့်နေ့၏ ထူးခြားသောဝိသေသ လက္ခဏာများမှာ  ဗျာဒိတ်၊ ဖွားမြင်၊  ဗောဓိပင်၊   စံဝင်နိဗ္ဗာန်နန်းဖြစ်ပြီး      အံ့ဖွယ်ထူးခြားဘုရားရှင်ပွင့်တော်မူခဲ့ရာ ဗောဓိညောင်ပင်ကို  သန့်စင်သောရေဖြင့်၊  အမွှေးနံ့သာရည်များဖြင့်ပက်ဖျန်းသည့်     နေ့ထူးနေ့မြတ် အချိန်အခါသမယပင်ဖြစ်သည်။ ကဆုန်လသည်     မြန်မာပြက္ခဒိန်၏ဒုတိယမြောက်လဖြစ်သည်။  ကဆုန်လကို ဗေဒင်အခေါ်အဝေါ်လအမည်မှာ    ပြိဿရာသီဖြစ်ပြီး ရာသီရုပ်ပုံမှာ နွားလားဥသဘရုပ်ဖြစ်ကာ  ဝိသာခါနက္ခတ်သည် လမင်းနှင့်အပြိုင်ထွက်ပေါ်ချိန်ကာလလည်းဖြစ်သည်။   ကဆုန်လ၏အခင်းအကျင်းမှာ မြေသင်းရနံ့ဖြင့်  သင်းထုံစွာနိဒါန်းပြုသည်။နွေသရုပ်၏စုတ်ချက်မှန်သော  ပန်းချီကားထက်တွင်     စံကားဝါပန်းကလေးများအစီအရီပွင့်ဖူးသည်။    ပူပြင်းသောလတစ်လ ဖြစ်ခြင်းကြောင့်  တန်ခူးရေကုန် ကဆုန်ရေခန်းဟုပင် တင်စားရသောလတစ်လဖြစ်သည်။  သက်ရှိလူသားများပင်  အပူဒဏ်ကို ဉာဏ်ရှိသလို  တွန်းလှန်ခံစားနေကြရချိန်ဖြစ်သည်။ အချို့သောသစ်ပင်နှင့်သတ္တဝါများသည် အပူဒဏ်ကြောင့် ညှိုးနွမ်းခြောက်သွေ့ သေဆုံးကြရသည်။သို့ဖြစ်၍ ကဆုန်လပြည့်နေ့ရောက်သည်နှင့်     မြတ်စွာဘုရား၏ပရိဘောဂစေတီဖြစ်သော      ဗောဓိညောင်ပင်ကို နွေကာလ၏ အပူဒဏ်ကို ခံနိုင်ရည်ရှိစေရန် ရေသွန်းလောင်းကြသည်။ မြန်မာ့ဆယ့်နှစ်လရာသီပွဲတော်များအနက်   အစဉ်အဆက် ကျင်းပလာခဲ့သည့်  ပွဲတော်တစ်ခုလည်း  ဖြစ်ပါသည်။   ကဆုန်လပြည့်နေ့တွင် ညောင်ရေသွန်းလောင်းသည့်ဓလေ့သည် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် အားလုံးအတွက်  မြတ်နိုးစွာ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရမည့် အလွန်တရာထူးမြတ်သော နေ့တစ်နေ့လည်းဖြစ်ပေသည်။ကဆုန်လပြည့်နေ့သည် ဂေါတမဒီပင်္ကရာမြတ်စွာဘုရားရှင်ထံမှ  ဗျာဒိတ်တော်ရရှိတော်မူခြင်း၊ ဘုရားအလောင်းတော်ကို လုမ္ဗိနီဥယျာဉ်    အင်ကြင်းတောတွင် မဟာသက္ကရာဇ်  ၆၈ ခုနှစ် ကဆုန်လပြည့်နေ့တွင် ဖွားမြင်တော်မူခြင်း၊ မဟာသက္ကရာဇ် ၁၀၃ ခုနှစ် ကဆုန်လပြည့်နေ့တွင်  ဘုရားစင်စစ်ဖြစ်တော်မူခြင်းနှင့် မဟာသက္ကရာဇ် ၁၄၈ ခုနှစ် ကဆုန်လပြည့်နေ့တွင် ကုသိနာရုံ အင်ကြင်းတော၌  ဘုရားရှင်ပရိနိဗ္ဗာန်စံတော်မူခြင်း အစရှိသည့်နေ့ထူးနေ့မြတ်များနှင့် ပြည့်စုံလျက်ရှိသည်။ထိုကဲ့သို့ ကဆုန်လပြည့် ဗုဒ္ဓနေ့ နေ့ထူးနေ့မြတ်တွင်     ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များသည်ဘုရားရှင်ပွင့်ထွန်းတော်မူခဲ့ရာ   ဗောဓိညောင်ပင်ကို  ကြည်ညိုသဒ္ဓါပွားများလျက် ရေသွန်းလောင်းခြင်း၊    သီလဘာဝနာဆောက်တည်ခြင်းနှင့် အလှူအတန်းပြုလုပ်ခြင်းတို့ဖြင့်    ရှေးမူမပျက်ကောင်းမှုအမွေရေရှည်တည်တံ့ရေး၊  ပရိဘောဂစေတီထိုက်သည့် ဗောဓိညောင်ပင်ရှင်သန်စေခြင်းအကျိုးငှာ   ရေသွန်းလောင်းခြင်းဖြစ်ပြီး  ဘုရားရှင်ကို ရည်စူးပူဇော်ခြင်းလည်းဖြစ်သည်။ ဗောဓိပင်၏အရိပ်သည်အေးမြသည်။ တရားရှာမှီးလိုသူ   သူတော်စင်အပေါင်းအတွက်  စိတ်နှလုံးငြိမ်းချမ်းမှုကိုပေးစွမ်းသည်။ မြတ်စွာဘုရားရှင်သည် ဘုရားမဖြစ်မီ ညောင်ပင်ရင်းတွင်      မြက်ရှစ်ဆုပ်ကိုဖြန့်ခင်းလျက်  အဓိဋ္ဌာန်ပြုရာမှ  ရွှေပလ္လင်ပေါ်ထွက်လာပြီး  တရားကျင့်ကြံရာ အထွတ်အမြတ်နေရာတစ်ခုဖြစ်ခဲ့သည်။   ကြီးမားကျယ်ပြန့်သော ပင်စည်၊ အခက်၊ အလက်၊ ညောင်ရွက်များဖြင့်     ဘုရားရှင်အပေါ်နေပြောက်မထိုးအောင်  ကာကွယ်ပေးထားသည်။  မြတ်စွာဘုရားသည်  ဗောဓိညောင်ပင်၏     အရပ်လေးမျက်နှာမှ   လက်နက်မျိုးစုံဖြင့်   ပစ်လွှတ်တိုက်ခိုက်သည့်    မာရ်နတ်မင်းနှင့်  မာရ်စစ်သည်အပေါင်းကို အောင်နိုင်တော်မူသည်။ မြန်မာ့ဆယ့်နှစ်လရာသီပွဲတော်များအနက်  ကဆုန်လသည်  ထူးမြတ်ပြီးလေးနက်သောအဓိပ္ပာယ်များဖြင့်ပြည့်နှက်နေသည်။ အချို့သောမြို့ရွာများသည် ညောင်ရေသွန်းပွဲတော်ကို အစဉ်အလာမပျက်ရိုးရှင်းစွာကျင်းပကြသော်လည်း   အချို့သောမြို့ရွာများတွင်  ညောင်ရေသွန်းပွဲကို အခမ်းအနားများပြုလုပ်၍  စည်စည်ကားကားကျင်းပသည်မှာ  ယနေ့ထက်တိုင်ပင်ဖြစ်သည်။  ကဆုန်လပြည့်နေ့တွင် ဘုရားကျောင်းကန်များတွင်   ဘာသာတရားအလေးထားသူများ     ညောင်ရေသွန်းလောင်းရန် အပူဒဏ်ကိုအန်တုလျက် ရှိနေကြသည်။     ကာလများတရွေ့ရွေ့ပြောင်းလဲသွားခဲ့သည့်တိုင်   စစ်ကိုင်း၊ မန္တလေးရှိ  ညောင်ရေသွန်း ပွဲတော်များကို စည်ကားသိုက်မြိုက်စွာ ကျင်းပနေမြဲဖြစ်သည်။  အမရပူရမြို့နယ် ရွှေကြက်ယက်ဘုရားညောင်ရေသွန်းပွဲတော်သည်လည်း အထင်ကရပွဲတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ကျေးရွာ ၁၆ ရွာမှ ညောင်ရေသွန်းပွဲအတွက် ရက်သတ္တပတ်    အလိုကတည်းကပင်  တီးဝိုင်းများ သီဆိုဇာတ်တိုက်လေ့ကျင့်မှုများ ပြုလုပ်ကြသည်။ ကျေးရွာသူ၊ ကျေးရွာသားများက   မင်းညီမင်းသားဝတ်စုံများဖြင့် ရပ်ကွက်အလိုက်မဲနှိုက်ပြီး  ဝင်းခင်းစီတန်းလှည့်လည်ကြသည်။    ကြည်လင်သောစိတ်သဘောထားဖြင့် ဘုရားရှင်ပွင့်တော်မူခြင်း အထိမ်းအမှတ်တစ်ခုဖြစ်သည့် ပရိဘောဂစေတီ ဗောဓိညောင်ပင် အရှည်တည်တံ့ရှင်သန်ရေး   ရေသွန်းလောင်းခြင်း၊ အမွှေးနံ့သာရည်ပက်ဖျန်းခြင်းကုသိုလ်များ စိတ်အားထက်သန်စွာပြုလုပ်နေကြသည့်မြင်ကွင်းများက  ယနေ့ထက်တိုင်မမေ့နိုင်သောမြင်ကွင်းများပင်ဖြစ်သည်။အချို့သောကုသိုလ်ရှင်များက  ဘုရားရှင်အား ဆွမ်းကပ်လှူခြင်း၊  ဘုန်းကြီးကျောင်းတွင် သီလခံယူခြင်း ကုသိုလ်များပြုလုပ်ကြသည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်အများစုသည် နေ့ထူးနေ့မြတ်အခါသမယတွင်   ဘုရားအမှူးပြုသည့်သံဃာတော်များ    တန်ဖိုးထားရာ ကျောင်း၊ ကန်၊ ဇရပ်များ ဆေးကြောသန့်စင်ခြင်း၊   ဇီဝိတဒါနအဖြစ်ငါးလွှတ်ခြင်း ၊ငှက်လွှတ်ခြင်းနှင့် သနားညှာတာခြင်း အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် တိရစ္ဆာန်ဘေးမဲ့လွှတ်ခြင်းများသည်   မြန်မာတို့၏ စိတ်နေစိတ်ထားများဖြစ်သည်။  အလားတူ ဘုရားစေတီများတွင်     ပန်း၊ ရေချမ်းကပ်လှူခြင်း၊ပရိတ်ရွတ်ဖတ်ခြင်း၊      ပဋ္ဌာန်းရွတ်ဖတ်ပူဇော်ခြင်းနှင့်   သမထ၊  ဝိပဿနာပွားများအားထုတ်ခြင်း     အမူအကျင့်ကောင်းများသည်      ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့ပြုမြဲပြုဖွယ်ကိစ္စများဖြစ်ပြီး   ဘုရားရှင်ကိုလေးမြတ်ယုံကြည်ပူဇော်ခြင်းသာဖြစ်သည်။သို့ဖြစ်ရာ  မြန်မာတို့၏ဘာသာတရား ဦးထိပ်ပန်ဆင်မှုသည် သမိုင်းအဆက်ဆက်တွင်      အစဉ်အမြဲတည်ရှိနေမည့် ဓလေ့ထုံးတမ်းဖြစ်သည်။  ကဆုန်ညောင်ရေသွန်းပွဲတော်သည်   ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များအတွက် အထွတ်အမြတ်ထားရှိရာ  ဘာသာဓလေ့ပွဲတော်တစ်ခုအဖြစ်သာမက နွေပူပူတွင် ဗောဓိညောင်ပင်မညှိုးနွမ်းစေရေးနှင့်  ဘုရားရှင်၏ဂုဏ်တော်ကို  အမှတ်ရရှိစေရေးကို ကိုယ်စားပြုလျက်     ကြည်နူးအေးချမ်းစွာ ရေသွန်းလောင်းခြင်းအစဉ်အလာတစ်ရပ် ဖြစ်ရာ ကမ္ဘာတည်သရွေ့တည်ရှိနေရန် လိုအပ်သည်။ အကြောင်းအကျိုးလျော်ညီစွာပင်  ဗောဓိညောင်ပင်အဓွန့်ရှည်ရှင်သန်ရေး ဦးတည်ချက်တစ်ရပ်မှာလည်း ဘုရားရှင်၏    သာသနာတော်     နေလိုလလိုထွန်းလင်းထင်ရှားစေခြင်းငှာ   ရည်ရွယ်ခြင်းသာဖြစ်သည်။ အမျိုးဘာသာသာသနာတော် ရေရှည်တည်တံ့ရေးကို   ဗဟိုပြုသောပွဲတော်တစ်ခုဖြစ်သည့်  “ကဆုန်ညောင်ရေသွန်းပွဲတော်” စဉ်ဆက်မပြတ်ဖြစ်ပေါ်ရေး ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်သူတော်စင်အပေါင်းမှ လက်ဆင့်ကမ်း၍ မြတ်နိုးစွာထိန်းသိမ်းကြရမည်ဖြစ်ပါကြောင်း ဆန္ဒပြုရေးသားလိုက်ရပါသည်။    ။MWD 
ကဆုန်လရာသီနှင့် ဆေးဖက်ဝင် စံကားဝါပန်း
ကဆုန်လရာသီနှင့် ဆေးဖက်ဝင် စံကားဝါပန်း
ကဆုန်လသည် ဖူးပွင့်ပန်းစုံနှင့် ရနံ့ထုံသောလဖြစ်ပြီး နှင်းဆီ၊ ကံ့ကော်၊ စံပယ်၊ ဂန္ဓမာ၊ ပိတောက် စသည့် ပန်းမျိုးစုံတို့အလယ်တွင် စံကားဝါပန်းသည် ထူးခြားသောရနံ့ဖြင့် ပန်းတို့အလှတွင် ထင်ရှားသော ပန်းတစ်မျိုးဖြစ်သည်။စံကားဝါပန်းသည် အဖြူ၊ အစိမ်း၊ အဝါ၊ လိမ္မော်ရောင်များရှိပြီး အဝါနှင့် လိမ္မော်ရောင်တို့သည် ရနံ့ပိုမိုမွှေးကြိုင်ကာ ပွင့်အားလည်း ကောင်းမွန်သည်။ ရံဖန်ရံခါ ရွှေအိုရောင်ပန်းများကိုလည်း တွေ့ရတတ်သည်။ အထူးသဖြင့် ပုပ္ပားတောင်ဒေသတွင် ပေါများစွာပေါက်ရောက်သည်။ရုက္ခဗေဒအရ စံကားဝါပန်း၏ အမည်မှာ Michelia champaca Linn ဖြစ်ပြီး Magnoliaceae မျိုးရင်းဝင်ဖြစ်သည်။ အင်္ဂလိပ်လို Golden Champa ဟုခေါ်ကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံအနှံ့အပြားတွင် သဘာဝအလျောက် ပေါက်ရောက်သော အမြဲစိမ်းပင်ကြီးမျိုးဖြစ်သည်။စံကားဝါပင်၏ အရွက်သည် ဘဲဥပုံ သို့မဟုတ် လှံစွပ်ပုံသဏ္ဌာန်ရှိပြီး အရွက်နုစဉ်တွင် အမွေးနုရှိကာ ရင့်လာသောအခါ ပြောင်ချောလာသည်။ ပန်းသည် တစ်ပွင့်တည်းပွင့်ပြီး အလွန်မွှေးကြိုင်သည်။ ကဆုန်နှင့် နယုန်လများတွင် အဓိကပွင့်သည်။ဆေးဖက်ဝင်အနေဖြင့် စံကားဝါပန်းသည် အေးမြသောဂုဏ်သတ္တိရှိပြီး နှလုံး၊ သည်းခြေ၊ သလိပ်တို့အတွက် အကျိုးပြုသည်။ သွေးအန်၊ ဆီးအောင့်၊ ယားနာ၊ အနာပေါက်စသည့်ရောဂါများကို သက်သာစေသည်ဟု မြန်မာဆေးကျမ်းများတွင် ဖော်ပြထားသည်။အပွင့်ကို ရေစိမ်သောက်ခြင်း၊ ရေနွေးစိမ်သောက်ခြင်း၊ အရွက်ပြုတ်ရည်သောက်ခြင်းနှင့် လိမ်းဆေးအဖြစ်အသုံးပြုခြင်းတို့ဖြင့် ဆီးလမ်းကြောင်း၊ အစာအိမ်၊ အရေပြားရောဂါများကို သက်သာစေသည်။ထို့အပြင် စံကားဝါပန်းရနံ့သည် စိတ်နှလုံးကိုကြည်လင်အေးမြစေပြီး အပူဒဏ်လျော့ပါးစေသည်။ သဘာဝက ပေးထားသည့် ဆေးဖက်ဝင်အပင်များအနက် ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးနည်းပါးသော အပင်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ထို့ကြောင့် ကဆုန်နှင့် နယုန်လများတွင် ပွင့်လှိုင်သော စံကားဝါပန်းများကို စုဆောင်းသိမ်းဆည်းကာ မိသားစုကျန်းမာရေးအတွက် အသုံးပြုနိုင်ကြောင်း ဖော်ပြအပ်ပါသည်။MWD
နှစ်ဆယ်ရာစု အထူးခြားဆုံးသော ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာမော်ကွန်း
နှစ်ဆယ်ရာစု အထူးခြားဆုံးသော ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာမော်ကွန်း
မော်ကွန်းစာပေမော်ကွန်းစာအလင်္ကာဆိုသည်မှာ နောင်လာနောက်သားများ အစဉ်အဆက် မှတ်သားနိုင်စေရန် ထိုခေတ် ထိုကာလအတွင်း မျက်မြင်ကြားသိရတွေ့ဆုံခဲ့ရသော ကိစ္စရပ်များကို မှတ်တမ်းတင် ရေးသားထားသော စာပေအမျိုးအစားဖြစ်ပေသည်။ စစ်ရေး၊ နိုင်ငံရေး၊ အုပ်ချုပ်ရေး၊ သာသနာရေး၊ ဘာသာရေးစသည့် အကြောင်းအရာများအလိုက်ကို စာဆိုက ရေးဖွဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အထူးဝိသေသအနေနှင့်ကား မော်ကွန်းကို မင်းနှင့်ဆက်စပ်သော ထူးခြားထင်ရှားသော အကြောင်းအရာ ဖြစ်ရပ်များကိုသာ ရေးဖွဲ့ကြမြဲ ဖြစ်ပြန်သည်။ မော်ကွန်းစာပေများထဲတွင် ထင်ရှား သော မော်ကွန်းများမှာ- ရွှေနန်းတည်မော်ကွန်း(ရှင်မဟာသီလဝံသ)တန်တားဦးတည် မင်္ဂလာမော်ကွန်း (ရှင်မဟာရဋ္ဌသာရ)ပုံတောင်နိုင်မော်ကွန်း (ရှင်မဟာရဋ္ဌသာရ)ရတနာပြောင် မွန်ဆင်တော်မော်ကွန်း (ရှင်သံခို)နိဗ္ဗာနပစ္စဆင်တော်မော်ကွန်း (လက်ဝဲသုန္ဒရ ဦးမြတ်စံ)ပြည်စုန်မော်ကွန်း (ရှင်ထွေးညို)မိတ္ထီလာကန်တော်ဘွဲ့မော်ကွန်း (ဝက်မစွတ်မြို့စား ဒုတိယနဝဒေး)တရုတ်သံရောက်မော်ကွန်း (ဝက်မစွတ်မြို့စား ဒုတိယနဝဒေး)ရတနာနဒီမော်ကွန်း(စလေဦးပုည)တို့ဖြစ်ပေသည်။ အင်းဝခေတ်မှသည် ကုန်းဘောင်ခေတ်ထိတိုင် မော်ကွန်းစာဆို ၆၂ ဦးနှင့် မော်ကွန်းစောင်ရေ ၁၂၃ စောင်ကိုတွေ့ရကြောင်း မော်ကွန်းသုတေသီကျမ်းပြု ဦးစောလွင် (လွင်မြန်မာ- မန်းတက္ကသိုလ်) ၏ မှတ်တမ်းကို တွေ့ရပါသည်။ အချို့သော မော်ကွန်းများမှာ စာဆိုအမည် မထင်ရှားပေ။ ပေမူကူးရာတွင် အမည်မသိစာဆိုဟု ထည့်ရသည့် မော်ကွန်းများရှိပေသည်။ကုန်းဘောင်ခေတ်နှောင်းနှင့် လွတ်လပ်ရေးရပြီးစထိ မှတ်တမ်းတင်မော်ကွန်းစာဆို နှစ်ဦးမှာ ပုဂံဝန်ထောက် ဦးတင် (၁၂၂၃-၁၂၉၅) နှင့် အဂ္ဂမဟာ ပဏ္ဍိတ ဦးလင်း (၁၂၃၆-၁၃၁၆) ဟူ၍ နှစ်ဦးရှိခဲ့ပေ သည်။ ဆရာကြီးဦးတင်က တရားမွန်မော်ကွန်း၊ ဘုန်းတော်မော်ကွန်း၊ အာဏာပါဏာမော်ကွန်းတို့ကို ရေးဖွဲ့ခဲ့သည်။ ဆရာကြီးဦးလင်းကမူ ရွှေတိဂုံစေတီတော် စိန်ဖူးတော်တင် မော်ကွန်းဖြစ်ပေသည်။ လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက်ပိုင်း မော်ကွန်းစာများတွင် သာသနိက အဆောက်အအုံဆိုင်ရာများကို အကြောင်းပြု၍ ရေးဖွဲ့ကြသည်များရှိပါ၏။ သို့သော် ကိုယ့်အရပ်ကိုယ့်ဇာတ်ဆိုသလိုပင် သာမန်သာဖြစ် ကြသည်။ တော်ဝင်ဂန္ထဝင်မြောက်မော်ကွန်းအဖြစ် မသတ်မှတ်နိုင်ပေ။ သာသနာတော် ၂၅ဝဝ ပြည့် ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာတင်သော ပွဲကြီးကား မြန်မာသာမက ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့်ချီ၍ ပြောရပါမူ ကမ္ဘာတွင်ထင်ရှားခဲ့သော ပွဲကြီးဖြစ်ပါသည်။ ထိုအကြောင်းအရာကို ရေးဖွဲ့ခဲ့သော မော်ကွန်းကြီး တစ်စောင်ရှိပေသည်။ ၂ဝ ရာစု တစ်ဝက်ကျိုးကာလ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သော ထူးခြားကောင်းမွန်လှသည့် မော်ကွန်းကြီးမှာ သာသနာ့အလင်းရောင် ဦးဖေမြင့်ရေးဖွဲ့သည့် ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာမော်ကွန်းဖြစ်ပေသည်။ ၁၃၁၈ ခုနှစ် ကဆုန်လပြည့်နေ့ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာအောင်ပွဲသဘင်နှင့် သာသနာ ၂၅၀၀ ပြည့်အထိမ်းအမှတ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ဗုဒ္ဓသာသနာနုဂ္ဂဟအဖွဲ့ ပါဠိမြန်မာပညာရှင် ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာ ပဋိဝိသောစက မေဓာဝီဆရာဆိုင်က တည်းဖြတ်၍ သာသနာ့ဓဇ သီရိပဝရ ဓမ္မာစရိယ ပါဠိဆရာကြီး ဦးထွန်းသိန်းက ကြီးကြပ်သည်။ ဣစ္ဆာသရ ပုံနှိပ်တိုက်တွင် ရိုက်နှိပ်ခဲ့ပေသည်။ မော်ကွန်းပါ အကြောင်းအရာမှာ-(၁) ဘုရားလောင်း သုမေဓာဘဝ နိယတ ဗျာဒိတ်ခံယူသည်မှစ၍ ဗုဒ္ဓပရိနိဗ္ဗာန် စံဝင်တော်မူသည်အထိ ပထမပိုင်း၊(၂) ပရိနိဗ္ဗာန်စံတော်မူပြီးနောက် ပထမ သင်္ဂါယနာမှ စတုတ္ထသင်္ဂါယနာအထိ ဒုတိယပိုင်း၊(၃) မြန်မာနိုင်ငံတော် ရှေ့အစဉ်အဆက် မင်းဆက်မင်းစဉ်မှစတင်၍ ပဉ္စမသင်္ဂါယနာအထိ တတိယပိုင်း၊(၄) ပါတော်မူပြီးနောက် ကိုလိုနီခေတ်မှသည် လွတ်လပ်ရေးရပြီး ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာ ပြီးမြောက်သည်အထိ စတုတ္ထပိုင်းဟူ၍ အပိုင်း(၄)ပိုင်းကို ရေးဖွဲ့ထားလေသည်။ ထိုသို့ သင်္ဂါယနာသမိုင်းကြောင်းများကို သီကုံးရာ၌ ပိဋကတ်တော်မှသည် မဟာဝန်၊ သာသနာဝန်၊ ရာဇဝင်၊ သမိုင်းစဉ်များကို အချက်အလက်ပေါင်းများစွာဖြင့် ဖော်ပြထားလေသည်။ မော်ကွန်းစာအုပ်အမှာစာ (အနုမောဒနာ ကထာ) ကို တိပိဋကဓမ္မဘဏ္ဍာဂါရိက ဦးဝိစိတ္တ သာရာဘိဝံသ မင်းကွန်းဆရာတော်ဘုရားကြီးက ရေးသားထားလေသည်။ စာအုပ်၏ ထူးခြားချက်မှာ မာတိကာကို ဖော်ပြရာ၌ ပျို့လင်္ကာသွားဖြင့် ရေးသားထားခြင်းဖြစ်ပေသည်။ စာရေးသူလေ့လာမိသလောက် ခေတ်အဆက်ဆက် ပျို့၊ လင်္ကာ၊ ဧချင်း၊ မော်ကွန်း၊ ရတုအစုစုတို့၏ မာတိကာစဉ်များသည် ဤဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာ မော်ကွန်းပါ နိဒါန်းကဲ့သို့ လင်္ကာစဉ်နှင့် ရေးသားထားချက်ကို ယနေ့တိုင် မတွေ့သေးဖူးပေ။ သာဓကပြုရပါက ဘုရားလောင်း ဗျာဒိတ်ယူခဲ့သည်မှသည် ပါရမီအဆင့်ဆင့် ဖြည့်ကျင့်တော်မူ၍ ဘဒ္ဒကမ္ဘာတွင် ဂေါတမဘုရားရှင်အဖြစ် ပွင့်ထွန်းလာကာ ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုပြီး အဇာတသတ်မင်း ပထမ သင်္ဂါယနာတင်သည်အထိကို- (၁) နိယာတဗျာဒိတ်၊ စာမျက်နှာ ၁အောင်ဘိသိက်ခံ....(၂) စံနေမွေ့လျော်၊ စာမျက်နှာ ၂နတ်နန်းပျော်ခဲ့...(၃) မယ်တော်ကြာနန်း၊ စာမျက်နှာ ၃သန္ဓေမြန်းလျက်.......(၄) ဘုန်းပန်းဘွားမြင်၊ စာမျက်နှာ ၄သိဒ္ဓက်တွင်၍........(၅) ရှုမြင်နိမိတ်၊ စာမျက်နှာ ၆ သံဝေစိတ်ဖြင့်....  စသည်ဖြင့် မာတိကာစဉ် (၁၅)ခုဖြင့် ဖော်ပြထားပေသည်။ သာသနာ ၂၅၀၀ အတွင်း ခေတ်အဆက်ဆက် ဗုဒ္ဓဝင်၊ သာသနာဝင်၊ ဒီပဝင်၊ ရာဇဝင်၊ သမိုင်းစဉ်များ ဖြင့် မာတိကာစဉ်အောက်တွင် အကျယ်တဝင့် ရေးဖွဲ့ထားပေသည်။ ၃၃။ မန္တလာဇေယျ၊ စာမျက်နှာ ၄၅ဘုန်းရောင်ခ၍.....၃၄။ ပဉ္စမသံဂါ၊ စာမျက်နှာ ၄၆ဒါယကာတည့်….၃၅။ မြန်မာပြည်ဝယ်၊ စာမျက်နှာ ၄၇သီပေါကွယ်သော်.....၃၆။ သွယ်သွယ်ပါပ၊ စာမျက်နှာ ၄၉ ယှဉ်ပြိုင်ကြ၍....၃၇။ မြန်မာ့ဂျာပန်၊ စာမျက်နှာ ၅၀ပူးပေါင်းပြန်လည်း..... စသည်ဖြင့် မာတိကာစဉ်ကို ဖော်ပြရာ ကိုလိုနီခေတ် ဇာတိမာန်တက်ကြွသော အမျိုးသားရေးသမားများ (conservative)က ဦးဆောင်၍ သခင်အသင်းများ ဖွဲ့ကြပုံ၊ ရဲဘော်သုံးကျိပ်ပေါ်ပေါက်လာပုံ၊ ဒေါ်မန်စမစ်၊ နေသူရိန်အစည်းအဝေးပွဲကြီး၊ ဖဆပလအဖွဲ့ချုပ်၊ ဆာဟူးဘရန့်၊ အောင်ဆန်းအက်တလီ စာချုပ် ချုပ်ဆိုမှု၊ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေရေးဆွဲမှု၊ နု-အက်တလီစာချုပ် ချုပ်ဆိုမှု၊ အာဇာနည် ခေါင်းဆောင်ကြီးများ လုပ်ကြံခံရမှု၊ လွတ်လပ်ရေးရရှိမှုစသည်များကို မာတိကာစဉ် ၃၇ မှ ၄၁ ကြားတွင်ရေးဖွဲ့သွားရာ လွတ်လပ်ရေးသမိုင်း၊ တပ်မတော်သမိုင်း၊ အခြေပြ မြန်မာ့သမိုင်းစသည်များကို အတွဲလိုက် အတွဲလိုက် ဖတ်နေရသကဲ့သို့ ခံစားသိရှိရပေသည်။ ထိုသို့ပင် ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာတင်ရန် ဖြစ်ပေါ်လာသော ဂမ္ဘီရဆန်ဆန်ဖြစ်ရပ်များ၊ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးနု ဦးဆောင်သောအစိုးရအဖွဲ့များ၊ ဆာဦးသွင်၊ ချပ်သင်းသဌေး၊ ဟင်္သာတဦးမြ၊ ဝန်ကြီး ဦးဘဂျမ်း၊ တရားရေးချုပ် ဦးချန်ထွန်း၊ သီရိပျံချီ ဦးသန်းစိန်၊ ဦးလှကျော်၊ သာသနာရေးဆိုင်ရာ ဦးဝင်း၊ ဦးပွင့်ကောင်း၊ ဝန်ကြီးချုပ် ဦးနု၏ ဇနီးဒေါ်မြရီ  စသည်တို့ကို အကြောင်းအရာအလိုက် ကာရန်မိမိ အနက် အဓိပ္ပာယ်ရှိရှိ ရေးစပ်ထားရာ စကားပြေကိုဖတ်နေရသကဲ့သို့ ပြေပြစ်လှပေသည်။ ထိုခေတ် ဗုဒ္ဓသာသနနုဂ္ဂဟအသင်းမှသည် သာသနာရေးအဖွဲ့အစည်း၊ ပါဠိပထမပြန် အက်ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်းမှု၊ သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာန ဖြစ်ပေါ်လာပုံ၊ မဟာစည်ဆရာတော်၊ မင်းကွန်းဆရာတော်၊ ထေရဝါဒ (၅) နိုင်ငံအပြင်အခြားနိုင်ငံများမှလည်း ရဟန်းတော်များကို ပင့်ဆောင်ပုံ၊ ပိဋကတ်တော်များ ကို ပဉ္စမသင်္ဂါယနာတင် ကျောက်စာတော်မူများနှင့် တိုက်ဆိုင်ပုံ၊ သံဃာတော်များ ရာဇနံအနုဝတ္တိတုံ ဆိုသည့်အတိုင်း ပိန္နဲရောင်သင်္ကန်း အရောင်တူ ဝတ်ဆင်ကြပုံစသည်များဖြင့် ရေးဖွဲ့ထားလေသည်။ ပျို့၊ ဧချင်း၊ မော်ကွန်း၊ လင်္ကာတို့တွင် ထိုအချိန်တွင် ကျရောက်သော ဂြိုဟ်၊ လ၊ နက္ခတ်တာရာ၊ ရာသီ၊ ဘာဝ၊ တြင်း၊ နဝင်း၊ တိထီ၊ စန်းယှဉ်စသည့် ရာသီခွင်များကိုလည်း ပန္နက်တင်မင်္ဂလာအခါတော်၊ အုတ်မြစ်ချမင်္ဂလာအခါတော် စသည်တို့ကို ဝေဒပညာသုတေသီများ လေ့လာလိုက်စား၍ မကုန်ရှိလှပါသည်။  ……. သာသနာ၌ မြန်မာ့ကျက်သရေ၊  ခေတ်ဟောင်းဖွေလျက်၊ ထွေထွေဒေါသ၊ ကင်းစင်ပါသည့်၊ ရသ, ဂုဏ်မြောက် မော်ကွန်းဆောက်၍ ပြီးမြောက်နိဂုံး၊ ကမ္ပတ်ဖုံးလျက်၊ စဆုံးကြိုင်လှိုင်၊ ဖူးညွန့်ဆိုင်သည်။။ ကြံ့ခိုင် နေ,လ, တမျှတည်း။ မြန်မာ့စကားပြေ၊ ဖူးညွန့်ဝေလျက်၊ ထူးထွေပြန့်ပြော၊ လွန်ကျော်ဇော်သည့်၊ “ဦးဩဘာသ”, မြတ်ထေရ်ရ၏။ နွယ်မှဆင့်ကူး၊ မြို့မင်းဘူးလျှင်၊ တင့်ထူးဇာတိ၊ ဘွားရာရှိသား၊ နှံ့သိနာမ၊ သဘာဝကို၊ သတ္တမမြောက် သရ, နောက်၌၊ ဆိုက်ရောက် ပဝဂ်……. စသည်ဖြင့် နိဂုံးချုပ်ထားရာ ပဟေဠိတစ်ခု ဖြစ်နေပေသည်။ စာဆို၏ မော်ကွန်းစာအုပ်မာတိကာစဉ် ပိုဒ်ရေမှာ နဝင်းကျေပိုဒ်ရေ ကိုးဆယ်ရှိသည်။ အချို့စာပိုဒ် များ၏ အောက်ခြေမှတ်စုများကို ပြထားသည်လည်း ရှိပေသည်။ ထိုဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာတင်မော်ကွန်းမှာ ယခုအချိန်တွင် လူသိနည်းလေပြီး ရှားပါးစာအုပ်စာရင်းဝင် ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်၌ ကျင်းပပြုလုပ်သည့် ဆဋ္ဌသင်္ဂါ ယနာတင်အောင်ပွဲ နှစ် (၇၀) ပြည့်အထိမ်းအမှတ် ကျင်းပနိုင်ရေး အကြိုညှိနှိုင်းအစည်းအဝေးတွင် နိုင်ငံတော် ဩဝါဒါစရိယသောဠသမ ရွှေကျင်သာသနာပိုင် ဆရာတော်အဘိဓဇမဟာရဋ္ဌဂုရု အဘိဓဇအဂ္ဂမဟာ သဒ္ဓမ္မဇောတိက သီတဂူဆရာတော်ဘုရားကြီး ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တဉာဏိ ဿရက တစ်ချိန်က မဂိုလမ်းထိပ်ပလက်ဖောင်း၌ ငွေ (၂) ကျပ်ဖြင့် ဝယ်ခဲ့သော စာအုပ်အကြောင်းကို မိန့်၍ ထိုစာအုပ်ကို ပြန်လည်ရိုက်နှိပ်ရန်လိုကြောင်း မိန့်မှာကြားခဲ့သည်။ ဤသည်ကို သာသနာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးက အကြိုညှိနှိုင်း အစည်းဝေးတွင် စာမူကို ပြန်လည်ရိုက်နှိပ်ရန် ညွှန်ကြားထားပြီးဖြစ်ပါသည်။ သို့ဖြစ်ပါ၍ ဤဆောင်းပါးကို ဆဋ္ဌသင်္ဂါ ယနာတင်အောင်ပွဲ နှစ် (၇ဝ) ပြည့် အထိမ်းအမှတ်ပွဲကို ဂုဏ်ပြု၍ ရေးသားတင်ပြအပ်ပါသည်။ အုပ်ရေ ၂၅၀၀ ရိုက်နှိပ်မည်ဖြစ်ပြီး သာသနာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာနမှ ထုတ်ဝေသွားမည်ဖြစ်ပါသည်။MDN
မျိုးဆက်သစ်လူငယ်များနှင့် အနာဂတ်တာဝန်
မျိုးဆက်သစ်လူငယ်များနှင့် အနာဂတ်တာဝန်
     “အချိန်နှင့်ဒီရေသည် လူကိုမစောင့်”  “အချိန်ရှိခိုက်လုံ့လစိုက်” စသည့်ဆိုရိုးစကားများရှိခဲ့သည်။ အချိန်သည် လူကိုမစောင့်သည့်အတွက် လူကသာအချိန်ကိုစောင့်ရမည်ဖြစ်သည်။   လူတစ်ဦးတစ်ယောက် အနေဖြင့် မိမိဘဝတိုးတက်အောင်မြင်ရေးအတွက် အချိန်နှင့်တစ်ပြေးညီ အလုပ်လုပ်ကြရမည်ဖြစ်သည်။ လူတို့သည် အောင်မြင်မှုအတွက်  ဦးတည်ချက် အမျိုးမျိုးဖြင့်လျှောက်လှမ်းနေကြရသူများဖြစ်သည်။အချို့လူများသည်  စစ်မှုထမ်းများ၊  အချို့သည် ပညာရေးဝန်ထမ်းများ၊  ဌာနအမျိုးမျိုးရှိ ဌာနဆိုင်ရာ ဝန်ထမ်းများ၊ အလုပ်သမားများ၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များ အစရှိသဖြင့်   ဘဝတိုးတက်ရေးအတွက် လျှောက်လှမ်းနေကြသူများဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံအတွင်းရှိ မည်သူမဆို လူငယ်ဘဝကပင် စတင်ကြရသူများဖြစ်သည်။ သစ်ပင်တစ်ပင်အတွက် အမြစ်သည် အရေးပါလှပေသည်။  အဆောက်အအုံတစ်ခုသည်လည်း    အုတ်မြစ်ခိုင်မာရမည်ဖြစ်သည်။သို့မှသာ  ရေရှည်တည်တံ့ခိုင်မြဲလျက်  ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မည်ဖြစ်သည်။ လူတို့၏ဘဝတွင်လည်း လူငယ်ဘဝသည်  အခြေခံအုတ်မြစ်ပင်ဖြစ်သည်။ ထိုအခြေခံအုတ်မြစ်ခိုင်မာမှသာ ရှေ့ဆက်မည့်ခရီး၌ချောမွေ့ပြီး   စည်ပင်သာယာဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်မည်ဖြစ်ပေသည်။ နိုင်ငံတော်တာဝန်အရပ်ရပ်အား ပခုံးပြောင်းထမ်းဆောင်ကြမည့် လူငယ်မောင်မယ်များသည်    ဘက်စုံတော်သည့်သူများဖြစ်ကြရပေမည်။  သို့မှသာ ၎င်းတို့တည်ဆောက်မည့် အမိနိုင်ငံတော်ကြီးသည် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာမည်ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတော်အစိုးရသည် ခေတ်အဆက်ဆက်ကပင် နိုင်ငံတော်ရှေ့ရေးကို မျှော်တွေးလျက် လူငယ်မောင်မယ်များကို မွေးထုတ်ခဲ့ကြသည်။ ကျောင်းသားလူငယ်များဖြစ်သည့် အခြေခံကျောင်းသား လူငယ်မောင်မယ်များနှင့်    အဆင့်မြင့်ကျောင်းသားများဖြစ်သည့် တက္ကသိုလ်/ကောလိပ်ကျောင်းသား လူငယ်မောင်မယ်များအား ကျောင်းပိတ်ရက် အားလပ်ချိန်များတွင် သင်တန်းများဖွင့်လှစ်ပို့ချခဲ့ပေသည်။ ထိုသို့သင်တန်းများ ဖွင့်လှစ်ပို့ချခြင်းသည် နိုင်ငံတော်အတွက် မျိုးဆက်သစ်များ မွေးထုတ်ပေးနေခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ အားလပ်ချိန်အား အလဟဿမဆုံးရှုံးစေရန်ပင်ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတော်အတွက် ဝန်ကြီးဌာနများအလိုက်   သင်တန်းများဖွင့်လှစ်ပေးသကဲ့သို့    တပ်မတော်(ကြည်း/ရေ/လေ)တို့မှလည်း မိမိတို့နှင့်သက်ဆိုင်ရာသင်တန်းများ ဖွင့်လှစ်ပို့ချလျက် မျိုးဆက်သစ်များ မွေးထုတ်ပေးခဲ့ကြသည်။ ယခု  ၂ဝ၂၆ ခုနှစ် နွေရာသီကျောင်းပိတ်ရက်  အားလပ်ချိန်များတွင်လည်း အခြေခံနှင့်တန်းမြင့်လေကြောင်း လူငယ်သင်တန်းများအား  ဆက်လက်ဖွင့်လှစ်ပို့ချသွားမည်ဖြစ်သည်။  လေတပ်စခန်းဌာနချုပ်များနှင့်  အချို့သောမြို့ကြီးများတွင် သင်တန်းပေါင်း ၂ဝ ခုဖွင့်လှစ်ပို့ချပြီး လူငယ်မျိုးဆက်သစ်မောင်မယ်များ မွေးထုတ်ပေးသွားမည်ဖြစ်သည်။လေကြောင်းလူငယ်သင်တန်းများ   ဖွင့်လှစ်ပို့ချပေးခြင်း၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ကျောင်းသားလူငယ်များအား လေကြောင်းဆိုင်ရာ ပညာရပ်များ၌ စိတ်ပါဝင်စားလာစေရန် လေယာဉ်/ရဟတ်ယာဉ်များ၏ အခြေခံသဘောတရားများအား  ကျွမ်းကျင်တတ်မြောက်စေရန်၊ စိတ်ဓာတ်ကြံ့ခိုင်ကောင်းမွန်သူများဖြစ်လာစေရန်၊   စည်းကမ်းစနစ်ကျနသော လူငယ်မောင်မယ်များဖြစ်ပေါ်လာစေရန်၊  ကျန်းမာကြံ့ခိုင်စွာဖြင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်လိုစိတ်များရှိလာစေရန်၊ စုပေါင်းဆောင်ရွက်လိုသည့် အလေ့အကျင့်ကောင်းများ ကိန်းအောင်းလာစေရန်နှင့် လေကြောင်းပညာသမိုင်းကိုလေ့လာရသဖြင့် လေကြောင်းနှင့် အာကာသသိပ္ပံပညာရပ်များတွင်  စိတ်ပါဝင်စားမှုများတိုးပွားလာစေရန်ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် လူငယ်များတွင် ရှိသင့်ရှိအပ်သည့် ကိုယ်ကျင့်တရားများ၊ မျိုးချစ်စိတ်ဓာတ်များ၊ ဆင်ခြင်တုံတရားများ၊ ဘာသာတရား ကိုင်းရှိုင်း၍ အမျိုးဘာသာ၊ သာသနာနှင့်ယဉ်ကျေးမှု ဓလေ့ထုံးစံများအား မြတ်နိုးစောင့်ရှောက်တတ်ရန်နှင့် အချိန်၏တန်ဖိုးကိုသိရှိပြီး မိမိကိုယ်ကို ဉာဏ်ပညာနှင့်ထိန်းသိမ်း စောင့်ရှောက်တတ်စေရန်၊ အနာဂတ်အတွက် လူကောင်းလူတော်များ ဖြစ်လာစေရန်ရည်ရွယ်လျက်   ဖွင့်လှစ်ပို့ချပေးခြင်းဖြစ်သည်။လေကြောင်းလူငယ်   အခြေခံသင်တန်းတွင် သင်တန်းသားမောင်မယ်များအား အခြေခံစစ်ရေးပြ (လက်နက်မဲ့/လက်နက်ပါ)ဘာသာရပ်၊ လေကြောင်းပညာသမိုင်းဘာသာရပ်၊ လေယာဉ်ပျံသန်းမှုအခြေခံသဘောတရားများ၊ RC Simulator မောင်းနှင်ခြင်း၊ RC လေယာဉ်/ ရဟတ်ယာဉ်မောင်းနှင်ခြင်း စသည့်ဘာသာရပ်များအား  သင်ကြားပို့ချသွားမည်ဖြစ်သည်။သင်တန်းသား   လူငယ်မောင်မယ်များအတွက်  သင်ကြားပို့ချသည့် ဘာသာရပ်တိုင်းသည်  စိတ်ဝင်စားဖွယ်ဖြစ်ပြီး အလေ့အကျင့်ကောင်းများ ရရှိစေမည်ဖြစ်သည်။ RC လေယာဉ်ငယ်ပျံသန်းသည့် အခါတွင်လည်း လေယာဉ်ကြီးများ ပျံသန်းရသကဲ့သို့ အခြေခံသဘောတရားများကို တွေ့ရှိကြရမည်ဖြစ်သည်။ ပျံသန်းမှုအတတ်ပညာ၏ အနှစ်သာရများကို  ပီတိဖြစ်ဖွယ် ခံစားကြရမည်ဖြစ်သည်။ သင်တန်းတွင် ထူးချွန်သည့်သူများအား တန်းမြင့်သင်တန်းသို့ ဆက်လက်တက်ရောက်ခွင့် ရကြမည်ဖြစ်၍ အပြိုင်အဆိုင်ကြိုးစားလိုသည့်   စိတ်ဓာတ်ကောင်းများလည်း တိုးပွားလာမည်ဖြစ်သည်။ လေကြောင်းလူငယ်တန်းမြင့်သင်တန်းတွင် လေယာဉ်/ရဟတ်ယာဉ်အစစ်များအား  မောင်းနှင်ပျံသန်းမှုကို   လေ့လာသင်ကြားရမည်ဖြစ်ပြီး လိုက်ပါပျံသန်းနိုင်မည့်အခွင့်အရေးများကိုလည်း   ရရှိမည်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် သင်တန်းသားများအနေဖြင့် ထူးချွန်စွာအောင်မြင်ရေးအတွက် ကြိုးစားသင်ယူသွားကြရန် လိုအပ်လှပေသည်။လူငယ်ဘဝသည် အရာရာတွင်စွန့်စားလိုစိတ်ရှိသူများဖြစ်ကြသည်။ ထိုစွန့်စားမှုကိုအခြေခံ၍ ရရှိထားသည့်အားလပ်ချိန်အား  လုံ့လစိုက်ထုတ်  အမြတ်ထုတ်ကြရန်ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတော်တည်ဆောက်ရေးသည် မိမိတို့တာဝန်ဖြစ်ကြောင်း နှလုံးသွင်းထားကြရမည်ဖြစ်သည်။  လေကြောင်းလူငယ်သင်တန်းဖြစ်သည့်အတွက်   မိမိကိုယ်မိမိ  အနာဂတ်၏ လေကြောင်းပညာရှင်များအဖြစ်  မှတ်ယူလျက် ကြိုးပမ်းအားထုတ်ကြရမည်ဖြစ်သည်။ သင်တန်းကာလအတွင်း သင်တန်းသားများအား သက်ဆိုင်ရာလေတပ်စခန်း ဌာနချုပ်များတွင် စခန်းသွင်းလေ့ကျင့်သွားမည်ဖြစ်သည်။   သို့အတွက် မိမိအိမ်တွင် နေထိုင်သကဲ့သို့မဟုတ်ဘဲ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာနေထိုင်မှုပုံစံများ၊ စစ်စည်းကမ်းများအား အတွေ့အကြုံတစ်ခုအဖြစ်ရရှိမည်ဖြစ်သည်။ဝတ်စားဆင်ယင်မှုတွင်လည်း လေကြောင်းလူငယ်ယူနီဖောင်း ဝတ်ဆင်ရမည်ဖြစ်သည်။ လူငယ်တစ်ယောက်အတွက် လွန်စွာဂုဏ်ယူစရာကောင်းသည့် ဝတ်စားဆင်ယင်မှုကို ခံစားရမည်ဖြစ်သည်။ သင်တန်းတွင် မိမိတို့၏မြို့နယ်သာမဟုတ်ဘဲ အခြားသောမြို့နယ်များမှလည်း လာရောက်သင်ကြားကြမည်ဖြစ်၍“မိတ္တဗလ”ခေါ်သည့်မိတ်ဆွေအပေါင်းအသင်း    တိုးပွားလာစေမည်ဖြစ်သည်။ သင်တန်းသားများ အတူစား၊ အတူသွား၊    အတူလေ့ကျင့်ရသည့်အတွက် တစ်သက်စာမေ့မရနိုင်သည့် သံယောဇဉ်များ တိုးပွားလာမည်ဖြစ်သည်။ တစ်နိုင်ငံလုံးတွင်ရှိသည့် လေကြောင်းပညာဝါသနာတူ သူငယ်ချင်းများနှင့် ချိတ်ဆက်မိသွားသည့်အတွက် တိုင်းပြည်၏အနာဂတ်အတွက်    အင်အားကြီးတစ်ခုဟုပင် ဆိုရမည်ဖြစ်သည်။ လေကြောင်းလူငယ်သင်တန်း တက်ရောက်ရခြင်းသည်   “ကောင်းကင်ယံကို ချစ်မြတ်နိုးသူများ”ဆုံစည်းပေးခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ သင်တန်းတက်ရောက်ရသည့်အတွက် လေကြောင်းပညာများသာမက  မိမိကိုယ်ကိုယုံကြည်မှု၊  ဆုံးဖြတ်ချက်ပြတ်သားခြင်းနှင့်  တာဝန်ယူတတ်သည့်   အလေ့အကျင့်ကောင်းများ ရရှိစေမည်ဖြစ်သည်။ တပ်မတော်(လေ)၏သမိုင်းကို သင်ကြားရခြင်းဖြင့် (Tiger Moth) လေယာဉ်အမျိုးအစားမှအစပြုခဲ့ပြီး အသံထက်မြန်သည့် (Supersonic)ဂျက်တိုက်လေယာဉ်အဆင့်ထိ သုံးစွဲခဲ့သည့် လေယာဉ်/ရဟတ်ယာဉ် မျိုးဆက်များစွာကို သိရှိကြရပေမည်။ အတွေ့အကြုံပေါင်းများစွာကို ဖြတ်ကျော်လျက်  နိုင်ငံတကာအဆင့်မီ  လေကြောင်းနှင့်အာကာသစွမ်းအားပိုင်ဆိုင်ရေးအတွက် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသည်ကို  လေးစားဂုဏ်ယူဖွယ်လေ့လာသိရှိရမည်ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့ဝေဟင်တွင်  မြန်မာ့လေယာဉ်များ  ပျံသန်းနိုင်ရေးကြိုးပမ်းခဲ့ကြသည့် လေသူရဲကြီးများအား အတုယူကြရမည်ဖြစ်သည်။   လက်ရှိတပ်မတော်(လေ)ရှိ အရာရှိ/စစ်သည်များသည်လည်း    အဆင့်ဆင့်လက်ဆင့်ကမ်းပြီး မဆုတ်မနစ်သော ဇွဲ၊ လုံ့လတို့ဖြင့် ကြိုးပမ်းအားထုတ်လုပ်ဆောင်လျက်ရှိနေပေသည်။ တပ်မတော်(လေ)ရှိ   အရာရှိ/စစ်သည်များသည် ခေတ်အဆက်ဆက်ကပင် နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေး၊ သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များကျရောက်ရာဒေသများသို့ ရှာဖွေကယ်ဆယ်ရေးများပြုလုပ်ပေးခြင်း၊ စားနပ်ရိက္ခာနှင့်ဆေးဝါးများပို့ဆောင်ပေးခြင်း၊ မူးယစ်ဆေးဝါးတားဆီး ကာကွယ်ရေးများတွင်ပါဝင်ဆောင်ရွက်ပေးခြင်းများ လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်ကိုလည်း ဗဟုသုတဖြစ်ဖွယ်တွေ့ရှိရပေမည်။လေကြောင်းလူငယ်သင်တန်းသည် သင်တန်းသားများအား အနာဂတ်နိုင်ငံတော်အတွက် ရည်ရွယ်လျက် မျိုးဆက်သစ်များမွေးထုတ်ပေးနေခြင်းဖြစ်သည်။ မျိုးဆက်သစ်လူငယ်မောင်မယ်များအနေဖြင့် တိုင်းပြည်၏တာဝန်များအား ပခုံးပြောင်းထမ်းဆောင်ကြရမည်ဖြစ်သည်။ လူငယ်များ၏ပခုံးပေါ်သို့ ကျရောက်လာမည့်တာဝန်များမှာ အလွန်ကျယ်ပြန့်ပြီး အရေးကြီးလှပေသည်။  ထိုတာဝန်များအား ထမ်းဆောင်နိုင်ရန်အတွက် ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ်ပြင်ဆင်ထားကြရပေမည်။  မည်သို့ ပြင်ဆင်ကြပါမည်နည်း။ ပထမဦးစွာ မိမိကိုယ်ကို အရည်အသွေးပြည့်ဝနေစေရေး တည်ဆောက်ကြရမည်ဖြစ်သည်။  “ငယ်ရွယ်စဉ် အခါပညာရှာ”ဆိုသည့်စကားအတိုင်း ကျောင်းနေအရွယ်တွင် ပညာသင်ကြားရမည်ဖြစ်သည်။ အခြေခံပညာရေးသာမက အဆင့်မြင့်ပညာတတ်မြောက်ပြီး ဘွဲ့၊ ဒီဂရီအသီးသီးရရှိသည်အထိ သင်ကြားကြရပေမည်။ သင်ကြားသည့်အခါတွင်လည်း ကျောင်းခန်းထဲရှိ သင်ခန်းစာများသာမက  ပြောင်းလဲနေသည့် ခေတ်စနစ်နှင့်အညီ   လေ့လာသွားကြရန်လည်း လိုအပ်လှသည်။ နည်းပညာကျွမ်းကျင်ရေးအတွက် ယှဉ်တွဲလေ့လာသွားကြရပေမည်။ လူမှုဆက်ဆံရေးလောကတွင် လိုက်လျောညီထွေပြေပြစ်စွာ ဆက်ဆံနိုင်ရေး၊ ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ပြဿနာများအား ပြေလည်စွာဖြေရှင်းနိုင်ရေး လေ့လာသွားကြရမည်ဖြစ်သည်။မိမိကိုယ်ကိုအရည်အချင်း ပြည့်ဝစေရေးကြိုးပမ်းရာတွင် ကျန်းမာရေးကောင်းမွန်ရန်မှာလည်း အရေးပါလှသည်။ “ကျန်းမာခြင်းသည်  လာဘ်တစ်ပါး”ဟူ၍ဆိုရိုးရှိခဲ့သည်။ တိုင်းပြည်၏အနာဂတ်ကို တည်ဆောက်မည့်သူများသည် ကျန်းမာကြံ့ခိုင်နေကြရပါမည်။ ကျန်းမာရေးဆိုရာ၌လည်း ကိုယ်ရောစိတ်ပါကြံ့ခိုင်သန်စွမ်းနေရမည်ဖြစ်သည်။  သို့အတွက် အစားအသောက်၊  အနေအထိုင်၊  အသွားအလာမှစ၍  သတိဝီရိယနှင့်ယှဉ်လျက်    နေထိုင်သွားလာစားသောက်ကြရန်လိုအပ်လှသည်။   ကျန်းမာရေးကောင်းမွန်နေမှသာ မိမိလိုချင်သည့်ပညာရပ်များအား သင်ယူနိုင်မည်ဖြစ်သည်။ “ပညာလို အိုသည်မရှိ” ဆိုသကဲ့သို့ပင် အသက်ရှင်သန်နေသရွေ့ လေ့လာသင်ကြားနေကြရမည်ဖြစ်သည်။  “ပညာပြည့်ဝနှလုံးလှ”ဟူသည့် စကားနှင့်အညီ ပညာပြည့်ဝနေစေရေး အချိန်ရှိသမျှ လေ့လာသင်ကြားနေကြရမည်ဖြစ်သည်။ကျန်းမာရေးကောင်းမွန်ပြီး ပညာများတတ်မြောက်သင့်သလောက် တတ်မြောက်ပြီဆိုလျှင် ကိုယ်ကျင့်တရား ကောင်းမွန်ရေးကိုလည်း တည်ဆောက်ကြရမည်ဖြစ်သည်။   အကျင့်စာရိတ္တ ကောင်းမွန်ရေးအတွက် ရိုးသားမှု၊ ကိုယ်ချင်းစာတရားရှိမှု၊ ပရဟိတစိတ်ထားနိုင်မှု၊ တာဝန်ယူလိုစိတ်ရှိမှု၊  အများနှင့်ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်နိုင်မှုစသည်တို့ကို လေ့ကျင့်မွေးမြူသွားရမည်ဖြစ်ပေသည်။ ကိုယ်ကျင့်တရား ကောင်းမွန်မှသာ လူ့အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပူးပေါင်းလျက်  နိုင်ငံတော်၏တာဝန်များ  ထမ်းဆောင်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။လူငယ်များသည် လူ့အဖွဲ့အစည်း၏ အပြောင်းအလဲကို  ဖန်တီးနိုင်သူများဖြစ်သည်။   အနာဂတ်ကာလ၏ နိုင်ငံ့တာဝန်များကို ထမ်းဆောင်မည့်သူများပင်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် နိုင်ငံ့ခေါင်းဆောင်ကောင်း တစ်ဦးရှိသင့်ရှိထိုက်သည့် အရည်အသွေးများပြည့်ဝနေရမည်ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံသားတစ်ဦးအနေဖြင့် အခွင့်အရေးများရှိသကဲ့သို့ တာဝန်ဝတ္တရားများကိုလည်း ကျေပွန်စွာထမ်းဆောင်နိုင်ရပေမည်။ ယနေ့လူငယ်ဘဝ၌ပင် တရားဥပဒေအား လိုက်နာတတ်ရမည်ဖြစ်သည်။ တရားဥပဒေကို လေးစားတတ်စေရေး၊ တရားမျှတမှုကိုမြတ်နိုးတတ်စေရေး လေ့ကျင့်သွားရမည်ဖြစ်သည်။  သို့မှသာ နိုင်ငံတော်အတွက် အားကိုးအားထားရမည့်သူများ ဖြစ်လာပေမည်။လေကြောင်းလူငယ်သင်တန်းများသည် နိုင်ငံတော်၏ လေကြောင်းကဏ္ဍ တိုးတက်မြင့်မားရေးအတွက် ငယ်ရွယ်စဉ်ကပင်  လေကြောင်းပညာအခြေခံများ  မျိုးစေ့ချစိုက်ပျိုးနေခြင်းပင်ဖြစ်သည်။  ဤကဲ့သို့ နိုင်ငံတော်အတွက်ဟူ၍ သဘောရိုးစိတ်ထားအမှန်ဖြင့် ဖွင့်လှစ်ပို့ချနေသည့် သင်တန်းများအား နွေရာသီကျောင်းပိတ်ရက် ကာလများအတွင်း တက်ရောက်လေ့လာခြင်းဖြင့် လေကြောင်းနှင့် အာကာသသိပ္ပံဆိုင်ရာ ပညာရပ်များအား ထိတွေ့လေ့လာသိရှိနိုင်သည်သာမက အထွေထွေဗဟုသုတများ၊ ဒေသန္တရဗဟုသုတများရရှိသည့်အပြင်   လူမှုပေါင်းသင်းဆက်ဆံရေးဆိုင်ရာများ၊ အဖွဲ့အစည်းဖြင့်လုပ်ဆောင်ရသော ကိစ္စရပ်များ၊   အတွေ့အကြုံကောင်းများပိုင်ဆိုင်နိုင်မည့် အခွင့်အရေးကြီးတစ်ရပ်ပင်ဖြစ်ပေသည်။သင်တန်းတက်ရောက်ကြမည့် လူငယ်မောင်မယ်များအတွက်ကား အဓိပ္ပာယ်ရှိလှသော၊ အဖိုးတန်လှသော နွေရာသီကျောင်းပိတ်ရက် ကာလများဖြစ်ပေလိမ့်မည်။ နောင်တစ်ချိန် အနာဂတ်နိုင်ငံတော်၏ အရေးပါသည့် အခန်းကဏ္ဍများဖြစ်သည့် လေကြောင်းနှင့်အာကာသသိပ္ပံဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များ၊ နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေး တာဝန်များတွင် မြင့်မားမှန်ကန်သည့်ခံယူချက်၊ ရပ်တည်ချက်များဖြင့် ဦးဆောင်နိုင်ကြပေလိမ့်မည်။  အလွန်အဖိုးတန်လှသော  လူသားအရင်းအမြစ်များဖြစ်ကြပေတော့မည်။မိမိအနေဖြင့် အနာဂတ်အတွက်ကြိုတင်မြော်တွေး၍ရည်ရွယ်ချက်ကြီးမားစွာလူငယ်မောင်မယ်များအား လေကြောင်းနှင့် အာကာသသိပ္ပံဆိုင်ရာ ပညာရပ်များအား ဆည်းပူးလေ့လာခွင့်ရရှိစေရန် အလို့ငှာ အခြေခံလေကြောင်းလူငယ်သင်တန်းများအား ဖွင့်လှစ်ပို့ချပေးလျက်ရှိသော တပ်မတော်(လေ)အား ကျေးဇူးဥပကာရတင်ရှိရပါသည်။  “တိုင်းကားပြည်ရွာ သာကြီးသာအောင်   ပညာသတိလက်ကိုင်ရှိ တိုင်းပြည်ကြီးအကျိုး ဆောင်ရွက်ကြိုး၍ ကျင့်ရိုးအစဉ် မြဲစေယှဉ်လော့”ဟူသည့် မဃဒေဝလင်္ကာအတိုင်း နောင်တစ်ချိန်တွင် “နိုင်ငံတော်အတွက်အဖိုးတန် ဝေဟင်လူငယ် တို့အားမာန်”များဖြစ်လာမည့် အခြေခံလေကြောင်း လူငယ်သင်တန်းအမှတ်စဉ်(၁၀)နှင့်  တန်းမြင့်လေကြောင်း လူငယ်သင်တန်း အမှတ်စဉ်(၉)မှ   သင်တန်းသား၊ သင်တန်းသူလူငယ်မောင်မယ်များအား   ကြိုဆိုဂုဏ်ပြုလိုက်ရပါသည်။     ။MWD
နွေရာသီတွင် ရေဓာတ်အပြည့်အဝ ပေးနိုင်သော သစ်သီးဝလံနှင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ
နွေရာသီတွင် ရေဓာတ်အပြည့်အဝ ပေးနိုင်သော သစ်သီးဝလံနှင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ
     နွေရာသီရောက်ရှိလာပြီဖြစ်၍ ပတ်ဝန်းကျင် အပူချိန်မြင့်လာသည်နှင့်အမျှ ခန္ဓာကိုယ်အပူချိန် မြင့်တက်လာပြီး ချွေးအလွန် ထွက်သဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်အတွင်း ရေဓာတ် ဆုံးရှုံးမှုဖြစ်လာနိုင်သည်။    ပူပြင်းသော ရာသီဥတုတွင် ခန္ဓာကိုယ်အတွင်း အပူချိန် ကိုထိန်းညှိရန်    အဓိကအားဖြင့်   ချွေးမှတစ်ဆင့်      အပူကိုပြန်လည်စွန့်ထုတ်ရသည်။   ထို့ကြောင့်  မကြာခဏရေငတ် သလိုခံစားရပြီး  သတိမထားမိပါက   ရေ ဓာတ်ခန်းခြောက်ခြင်းဖြစ်နိုင်သည်။ သို့ဖြစ် ၍ နွေရာသီတွင်  ရေများများသောက်ရန် အဓိကလိုအပ်သည်။  နွေရာသီတွင်   ရေ ဓာတ်ပြည့်ဝသော   ရာသီပေါ်အသီးအနှံများသည် အရသာရှိရုံသာမက လုံလောက် သောရေဓာတ်ကိုပေးစွမ်းနိုင်ပြီး   ဆုံးရှုံးသွားသော အာဟာရဓာတ်များကို ပြန်လည် ဖြည့်တင်းပေးသည်။  ရာသီဥတုအလွန်ပူပြင်းချိန်တွင် ကိုယ်တွင်းအပူချိန်  ရုတ်တရက်မြင့်တက်လာနိုင်သဖြင့်  အပူကိုတွန်းလှန်ပြီး စွမ်းအင်ကို ထိန်းထားရန် ရိုးရိုးရေသောက်ခြင်းအပြင် ရေဓာတ် ကြွယ်ဝသော အစားအစာများ စားသုံးခြင်း သည်လည်း အထောက်အကူဖြစ်စေနိုင် သည်။ သစ်သီးဝလံနှင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက် များသည် ရေဓာတ်၏ အရင်းအမြစ်များ ဖြစ်ပြီး   နေ့စဉ် အရည်စားသုံးမှု၏ ငါးပုံတစ်ပုံခန့်သည် အစားအစာများမှရရှိခြင်း ဖြစ်သည်။ ရာသီပေါ်အသီးအနှံနှင့်ဟင်းသီး ဟင်းရွက်များသည်   ရေဓာတ်ပြည့်ဝပြီး ကျန်းမာရေးနှင့်ညီညွတ်ကာ  ခန္ဓာကိုယ် အတွက်    မရှိမဖြစ်လိုအပ်သည့်    အမျှင် ဓာတ်၊  ဗီတာမင်များနှင့်ရောင်ရမ်းမှုကိုတိုက်ဖျက်သည့် အင်တီအောက်စီးဒင့်များ ပါဝင်သည်။သခွားသီး      သခွားသီးကို ရေ ၉၆ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသောကြောင့် ရေဓာတ်ပါဝင်မှု  အများဆုံးအစားအစာဖြစ်သည်။ ရေဓာတ်ဖြည့်တင်းပေးရုံသာမက    ခန္ဓာ ကိုယ်ကိုလည်း  အေးမြစေကာ နွေရာသီ၏    အဓိကစားစရာတစ်ခုဖြစ်သည်။ အဆိပ် အတောက်များကို ဖယ်ရှားပေးပြီး အမျှင် ဓာတ်ပါဝင်မှုကြောင့် အစာချေဖျက်မှုကိုလည်း  ကူညီပေးသည်။ ကယ်လိုရီ အလွန် နည်းသောကြောင့်  နွေရာသီတွင်  ကိုယ် အလေးချိန်လျှော့ချရန်  ကြိုးစားနေသူများအတွက်  သရေစာကောင်းတစ်ခုဖြစ် သည်။   ဗီတာမင် -K ၏   အရင်းအမြစ် ကောင်းတစ်ခုဖြစ်၍  ရောင်ရမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်သည့်ဂုဏ်သတ္တိများရှိပြီး သွေးခဲခြင်းနှင့်  အရိုးကျန်းမာရေး အတွက်လည်း အထောက်အကူဖြစ်စေနိုင်သည်။ သခွားသီးတွင်ပါရှိသော ဆီလီကာဓာတ်သည် တွယ်ဆက်တစ်သျှူးများကို အားကောင်း စေခြင်းဖြင့်  အဆစ်ကျန်းမာရေးကို  ပိုမို ကောင်းမွန်စေသည်။ ဖရဲသီး    ဖရဲသီးတွင် ရေဓာတ် ၉၂ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ပါရှိသောကြောင့် ရေဓာတ်ဖြည့်တင်းပေး ပြီး  လန်းဆန်းစေသည်။  ပိုတက်ဆီယမ်၊ ဗီတာမင်- A နှင့် C တို့ကြွယ်ဝပြီး အမျှင် ဓာတ်နှင့်လိုင်ကိုပင်းတို့ ပါရှိသောကြောင့် အသားအရေကို အပူဒဏ်မှ ကာကွယ်ပေး နိုင်သည်။  ဖရဲသီးသည်  အမိုင်နိုအက်စစ် Citrulline ပါဝင်ပြီး အထူးသဖြင့် ဖရဲသီးခွံ တွင်  Citrulline ကြွယ်ဝသည်။ ခန္ဓာကိုယ် တွင် Citrulline ကို နိုက်ထရစ်အောက်ဆိုဒ် အတွက်လိုအပ်သော Arginine အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲပြီး   သွေးစီးဆင်းမှုကိုကောင်း မွန်စေ၍ သွေးဖိအားကို လျှော့ချပေးနိုင် သည်။    နှလုံးကျန်းမာရေးကို    ပံ့ပိုးပေး သည့် ဗီတာမင်၊  သတ္တုဓာတ်နှင့်ဖိုက်တို အာဟာရများပါရှိသည်။    အရည်ရွှမ်းပြီး သဘာဝအရသာချိုမြိန်သောကြောင့် ပူပြင်း သောနွေရာသီတွင်  စားသုံးနိုင်သည်။ ခန္ဓာကိုယ်တွင်  သကြားဓာတ်ပမာဏကို ပုံမှန်ထိန်းထားရန် နံနက်ခင်းဗိုက်ထဲတွင် အစာမရှိချိန် ဖရဲသီးစားခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ရန်  အာဟာရပညာရှင်များက အကြံပြုထားသည်။   သခွားမွှေးသီး     သခွားမွှေးသီးသည် ချိုမြိန်၍  အရည် ရွှမ်းပြီး ရေဓာတ် ၉၁  ရာခိုင်နှုန်းခန့်ပါဝင် သည်။   ထူးခြားသော ပိုက်ကွန်ကဲ့သို့ အပြင်ဘက်အခွံရှိပြီး ဗီတာမင်- A၊  C၊ အင်တီအောက်စီးဒင့်များနှင့် အမျှင်ဓာတ် များကြွယ်ဝစွာပါဝင်သည်။ ရေဓာတ်ပါဝင် မှု မြင့်မားရုံသာမက ခုခံအားမြှင့်တင်ပေး ခြင်း၊ အစာချေဖျက်မှုကို    အထောက် အကူပြုခြင်းနှင့်    မျက်စိကျန်းမာရေးကို ပံ့ပိုးပေးခြင်းဖြင့် ကျန်းမာရေးကိုအထောက် အကူပြုနိုင်သည်။စတော်ဘယ်ရီသီး      လတ်ဆတ်သော   စတော်ဘယ်ရီသီးတွင် ရေဓာတ်  ၉၁  ရာခိုင်နှုန်းခန့်ပါဝင် ၍ အရည်ရွှမ်းပြီး အရသာရှိသဖြင့် နွေရာသီ တွင်  သရေစာ   သို့မဟုတ်   အချိုပွဲများ အတွက် ရွေးချယ်နိုင်သည်။ စတော်ဘယ်ရီ သီးတွင်   နှလုံးကိုပျက်စီးစေသော  ဖရီး ရယ်ဒီကယ်များကို    တိုက်ခိုက်ပေးသည့်  အင်တီအောက်စီးဒင့်များနှင့် ဗီတာမင် -C  ပါရှိသည်။   ၂၀၂၁  ခုနှစ်   လေ့လာမှုအရ တစ်ရက်လျှင် စတော်ဘယ်ရီသီးရှစ်လုံး ခန့်စားသုံးခြင်းသည် နှလုံးသွေးကြော ဆိုင်ရာ   ဇီဝဖြစ်ပျက်မှု အန္တရာယ်များနှင့်  အင်ဆူလင်ခုခံမှုကို တိုးတက်ကောင်းမွန်စေသည်။  ဗီတာမင်-C  နှင့်    အင်တီအောက်စီးဒင့်များ   ကြွယ်ဝသောကြောင့် အသားအရေကျန်းမာရေးကို မြှင့်တင်ပေး နိုင်သည်။ အမျှင်ဓာတ်၊  ပိုလီဖီနော၊  အင်တီအောက်စီးဒင့်များကြွယ်ဝပြီး  ပရို ဘိုင်အိုတစ် ဂုဏ်သတ္တိများရှိသောကြောင့် အူအတွင်း  အကျိုးပြု ဗက်တီးရီးယားများ တိုးပွားစေနိုင်သဖြင့် နွေရာသီတွင် အစာအိမ်နှင့် အူလမ်းကြောင်းကျန်းမာရေးကို အထောက်အကူပြုနိုင်သည်။ ခရမ်းချဉ်သီး     ခရမ်းချဉ်သီးသည် ရေ ၉၄ ရာခိုင်နှုန်း နှင့်ဖွဲ့စည်းထားသော အသီးအနှံတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။    အနီရောင်ခရမ်းချဉ်သီးတွင် ဗီတာမင်- A၊ C၊ B2၊ ဖောလိတ်၊ ခရိုမီယမ်၊ ဖိုက်ဘာ၊    ပိုတက်ဆီယမ်နှင့်    အင်တီ အောက်စီးဒင့်များပါဝင်ပြီး အရေပြား၊  မျက်စိနှင့်ကိုယ်ခံအားစနစ်ကိုကျန်းမာစေ ရန် အထောက်အကူဖြစ်စေသည်။ဘူးသီး     ဘူးသီးတွင် ရေဓာတ် ၉၂ ရာခိုင်နှုန်းခန့်ပါရှိပြီး နွေရာသီတွင် ခန္ဓာကိုယ်ကိုအေးမြ စေရန်  စားသုံးနိုင်သည့်  အကောင်းဆုံး အစားအစာဖြစ်သည်။  ဘူးသီးကို  အာယုဗ္ဗေဒဆေးပညာတွင် ခန္ဓာကိုယ်အပူနှင့်  အက်စစ်ဓာတ်ကို  လျှော့ချပေးနိုင်ပြီး ခွန်အားဖြစ်စေသော  အစားအစာအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။  အမျှင်ဓာတ်၊ ဗီတာမင် နှင့်သတ္တုဓာတ်များကြွယ်ဝပြီး ကယ်လိုရီနည်းသည်။  အစာကြေရန်လွယ်ကူပြီး အသည်းကျန်းမာရေးကိုလည်း  အထောက် အကူပြုနိုင်သည်။ အဆီပါဝင်မှုနည်းပါးပြီး အမျှင်ဓာတ်များပါရှိသောကြောင့်အစာခြေစနစ်ကို အထောက်အကူဖြစ်စေ ပြီး ကိုယ်အလေးချိန်မတက်စေဘဲ ဝမ်းမှန် စေသည်။ကျောက်ဖရုံသီး      ကျောက်ဖရုံသီးတွင်ရေဓာတ် ၉၆ ရာခိုင် နှုန်းခန့်ပါဝင်သည်။ လန်းဆန်းသော အရသာနှင့်ရေဓာတ်ကို ဖြည့်တင်းပေးနိုင် သည့်ဂုဏ်သတ္တိရှိသည်။ ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ် ပါဝင်မှုနည်းပါးပြီး ကယ်လိုရီအလွန်နည်း သည်။ အဆီနှင့်ပရိုတင်းဓာတ် ကင်းစင်သည်။ အမျှင်ဓာတ်နှင့် ဆားပါဝင်မှုမြင့်မား သည်။ ဗီတာမင်-C၊ ဗီတာမင်- B1၊ ဗီတာ မင်-B2၊ ဗီတာမင်- B3၊ ဗီတာမင်-B6 နှင့် ဇင့်တို့လည်းပါဝင်သည်။ ထို့ပြင် ကျောက် ဖရုံသီးတွင်  ဆိုဒီယမ်၊   သံဓာတ်၊  မဂ္ဂနီဆီယမ်နှင့်  ဖော့စဖရပ်အနည်းငယ်ပါဝင် သည်။ဆလတ်ရွက်      ဆလတ်ရွက်တွင် ရေဓာတ်ပါဝင်မှု အလွန်မြင့်မားပြီး  ရေဓာတ်  ၉၄ ရာခိုင်နှုန်း မှ  ၉၆ ရာခိုင်နှုန်းအထိပါဝင်သည်။ အထူး သဖြင့်  ပူပြင်းသောရာသီဥတုတွင်  စားသုံးရန် ရွေးချယ်သင့်သည်။ဟင်းနုနယ်ရွက်       ဟင်းနုနယ်ရွက်ကို ရေဓာတ် ၉၃ ရာခိုင် နှုန်းခန့်ဖြင့်  ဖွဲ့စည်းထားသောကြောင့် ရေဓာတ်ကို  ကောင်းစွာရရှိစေသည်။ ဟင်းနုနယ်ရွက်သည် သံဓာတ်အရင်းအမြစ် ကောင်းတစ်ခုလည်းဖြစ်သည်။ သံဓာတ် သည်  ခန္ဓာကိုယ်တစ်ခုလုံးသို့ အောက်ဆီဂျင်ပို့ဆောင်ရန်နှင့် ကိုယ်ခံအားစနစ် ကျန်းမာ စေရန် မရှိမဖြစ်လိုအပ်ပါသည်။ဘရိုကိုလီ    ဘရိုကိုလီကို ရေဓာတ် ၉၀ ရာခိုင်နှုန်း ခန့်ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး   ဗီတာမင်-K၊ ဗီတာမင်-A၊  သံဓာတ်၊   ကယ်လ်စီယမ်၊ ဖောလစ်အက်စစ်နှင့်    အရေးကြီးသော အာဟာရဓာတ်များစွာပါဝင်သည်။အုန်းစိမ်းရည်      အစိမ်းရောင်အုန်းသီးတွင် ရေဓာတ် ၉၄ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် ပိုတက်ဆီယမ်၊ ဆိုဒီယမ်၊ မဂ္ဂနီဆီယမ်ပါဝင်သော အီလက်ထရိုလိုက် များ၏   သဘာဝအရင်းအမြစ်ဖြစ်သည်။ချွေးနှင့် တခြားခန္ဓာကိုယ် လုပ်ငန်းဆောင်တာများမှတစ်ဆင့် ဆုံးရှုံးသွားသော အီလက်ထရိုလိုက်များကို ပြန်လည်ဖြည့်တင်းရန် ကူညီပေးနိုင်သည်။  Research Gate  မှ အစီရင်ခံစာတစ်ခုအရ အုန်းစိမ်းရည်တွင်  ဖိုက်တိုဟော်မုန်းများ၊ အင်ဇိုင်းများ၊ ဓာတ်တိုးဆန့်ကျင်ပစ္စည်း၊ ဗီတာမင်များ၊ သတ္တုဓာတ်များ၊  ဖီနိုလစ်ဒြပ်ပေါင်းများ ပါရှိကြောင်း အကြံပြုထားသည်။ အုန်း စိမ်းရည်သည် အယ်ကာလိုင်းအနည်းငယ် ရှိပြီး  ပူပြင်းသောအပူချိန်တွင်ပင်   ခန္ဓာ ကိုယ်၏  PH  အဆင့်ကို ထိန်းညှိပေးနိုင် သည်။ အုန်းစိမ်းရည်၏ အယ်ကာလီပါဝင် မှုသည်      တချို့သောအစားအစာများနှင့် စိတ်ဖိစီးမှုများကြောင့်  ဖြစ်ပေါ်လာသော  အက်စစ်ဓာတ်၏  အကျိုးသက်ရောက်မှု ကိုခုခံနိုင်ပြီး ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းပိုင်းအခြေ အနေကိုမျှတရန်   ကူညီပေးသည်။    ခန္ဓာ ကိုယ်အတွင်းရှိ    အပူကိုလျှော့ချပေးကာ  သဘာဝအအေးဓာတ်ကို   ပံ့ပိုးပေးသည်။  အထူးသဖြင့် ပူပြင်းသောရာသီဥတုတွင်   သောက်သုံးခြင်းဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်ကိုအေးမြ စေသည်။ လူအများစုအတွက် အုန်းစိမ်းရည်သည်  ဘေးကင်းသည်ဟု  ယေဘုယျအားဖြင့်  အသိအမှတ်ပြုသော်လည်း ကျောက်ကပ်ရောဂါရှိသူ သို့မဟုတ် ပိုတက် ဆီယမ်နှင့် ဆိုဒီယမ်ပမာဏကို  စီမံခန့်ခွဲရန်   လိုအပ်သူများအတွက်   သတိပြုသင့်သည်။အချုပ်အားဖြင့်ဆိုရသော်   နွေရာသီတွင်  ခန္ဓာကိုယ်ကိုအေးမြစေပြီး ချွေးထွက် ၍ဆုံးရှုံးသွားသောရေနှင့်အီလက်ထရို လိုက်များကို ပြန်လည်ဖြည့်တင်းပေးနိုင် သည့် အာဟာရပြည့်ဝသော သစ်သီးဝလံ နှင့်   ဟင်းသီးဟင်းရွက် များစွာရှိသည်။တစ်ရက်လျှင် အနည်းဆုံးသစ်သီးသုံးကြိမ်နှင့်   အသီးအရွက်နှစ်ကြိမ်   သို့မဟုတ် ထိုထက်ပို၍စားသုံးသင့်သည်ဟု အာဟာရ ပညာရှင်များက အကြံပြုထားသည်။ သို့ ဖြစ်၍ နွေရာသီတွင် ရေဓာတ်ကြွယ်ဝ သောသစ်သီးဝလံနှင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက် များ၏အကျိုးကျေးဇူးကို အသုံးပြု၍လန်းဆန်းစေသော  အစားအစာများကိုဖန်တီးခြင်းဖြင့် ခံတွင်းတွေ့ပြီး သဘာဝ အတိုင်း အပူဒဏ်ကိုကာကွယ်ရန် သို့မဟုတ် လျော့ပါးသက်သာစေရန် အထောက်အကူ ပြုနိုင်ကြောင်း ရေးသား တင်ပြလိုက်ရပါသည်။MWD
သင်္ဂါယနာသမိုင်း
သင်္ဂါယနာသမိုင်း
ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာသမိုင်းမြန်မာနိုင်ငံသည် ၁၉၄၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် လွတ်လပ်ရေးရခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံသည် သူ့ကျွန်ဘဝတွင် နှစ်ပေါင်း ၁၀၀ ခန့်နေရသဖြင့် ဗုဒ္ဓသာသနာတော် သန့်ရှင်းစင်ကြယ်ရေးသည်လည်း ညှိုးနွမ်းမှေးမှိန်ခဲ့ရသည်။ သာသနာ့ဦးသျှောင် ဆရာတော်ကြီးများနှင့် နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲများသည် သာသနာတော်မြတ်ကြီး သန့်ရှင်းစင်ကြယ်ရေး၊ စည်ပင်တိုးတက်ရေးကို အလေးအနက်ထား၍ ဆွေးနွေးတိုင်ပင်ခဲ့ကြသည်။ သို့ဖြစ်၍ လွတ်လပ်သော ပြည်ထောင်စုမြန်မာ နိုင်ငံတော်အစိုးရ၏ ပါလီမန်လွှတ်တော်ကြီးမှ သာသနာရေးနှင့်ပတ်သက်သည့် အက်ဥပဒေ ၃ ရပ်တို့ကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ နိုင်ငံတော်ဗုဒ္ဓသာသနာအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းရန် ပထမဆုံးညီလာခံ ဗုဒ္ဓသာသနာအဖွဲ့အက်ဥပဒေအတည်ဖြစ်ပြီး နောက်ပထမဆုံးအကြိမ် ညီလာခံကြီးကို ရန်ကုန်မြို့ တက္ကသိုလ်ဓမ္မာရုံကြီး၌ ကိုယ်စားလှယ်တော်ပေါင်း ၅၁ ဦးတို့၏အမည်များကိုကြေညာ၍ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ထို့နောက် အမှုဆောင်အဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းရန် ဒေသဆိုင်ရာကိုယ်စားလှယ် ၁၀ ဦး၊ နိုင်ငံတော်သြဝါဒါစရိယဆရာတော်များကရွေးချယ်သည့် ပုဂ္ဂိုလ် ကိုးဦး၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတကြီးက ခန့်အပ်သည့် ပုဂ္ဂိုလ်ရှစ်ဦးအားဖြင့် သုံးရပ်ပေါင်း ၂၇ ဦးတို့ကို အမှုဆောင်များအဖြစ် ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ အထက်ပါ အမှုဆောင်အဖွဲ့၏ ပထမအကြိမ်အစည်းအဝေးတွင် အက်ဥပဒေပုဒ်မ ၁၈ ပါး၊ သာသနာရေးကိစ္စအဝဝကို အသီးသီးတာဝန်ခွဲဝေ၍ ဆောင်ရွက်နိုင်ကြစေရန် အဖွဲ့ငယ်လေးဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းကာ တာဝန်အသီးသီးကို ထမ်းဆောင်ခဲ့ကြသည်။ နိုင်ငံတော်ဗုဒ္ဓသာသနာအဖွဲ့၏ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာ စီစဉ်ရေးအဖွဲ့ခွဲ နိုင်ငံတော်အစိုးရသည် ဗုဒ္ဓမြတ်စွာသာသနာတော်ကြီး အရှည်တည်တံ့စေရန်၊ ပိဋကပါဠိတော်များ ပိုမို၍သန့်ရှင်းကောင်းမွန်စေရန်၊ ပါဠိဘာသာ မတတ်မြောက်သောပုဂ္ဂိုလ်များ ပိဋကတ်တော်၏အရသာကို လွယ်လင့်တကူ ခံယူသုံးဆောင်နိုင်ကြစေရန်နှင့် နိုင်ငံခြားဒေသများ၌ သာသနာတော် ထွန်းကားပြန့်ပွားစေရန် ဟူသော ရည်ရွယ်ချက်လေးချက်ဖြင့် ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာတင် ဓမ္မသဘင်ကြီးဖြစ်မြောက်ရေးအတွက် နိုင်ငံတော်အစိုးရနှင့် တိုင်းသူတိုင်းသားတို့သည် ပစ္စယာနုဂ္ဂဟအားဖြင့် ထောက်ပံ့လှူဒါန်းရန် စည်းဝေးဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် သက္ကရာဇ် ၁၃၁၃ ခု၊ သီတင်းကျွတ် လပြည့်ကျော် ၁၃ ရက် (၈-၁၁-၁၉၅၁) နေ့တွင် ကျင်းပခဲ့သော အစည်းအဝေးတွင် သာသနာရေးဝန်ကြီးက နိုင်ငံတော်အစိုးရကိုယ်စား ဆဋ္ဌသင်္ဂါ ယနာတင်ကိစ္စကို နိုင်ငံတော်ဗုဒ္ဓသာသနာအဖွဲ့ကြီးအားလွှဲအပ်ခဲ့ရာအဖွဲ့ကြီးက ဝမ်းမြောက်စွာ လက်ခံပြီးလျှင် ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာစီစဉ်ရေးအဖွဲ့ခွဲနှင့်တကွ အဖွဲ့ငယ်များ ထပ်မံဖွဲ့စည်း၍ အားကြိုးမာန်တက် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာသဘင် ဆင်ယင်ကျင်းပရေးအတွက် နိုင်ငံတော်တစ်ဝန်းလုံးရှိ နိုင်ငံတော်သြဝါဒါစရိယဆရာတော်ကြီးများ၊ နိုင်ငံတော်ဝိနည်းဓိုရ် ဆရာတော်ကြီးများနှင့် အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတဘွဲ့ရ ဆရာတော်ကြီးများ စုံညီစွာဖြင့် ဆွေးနွေးညွှန်ကြားတော်မူနိုင်ကြစေရန် နိုင်ငံတော်ဗုဒ္ဓသာသနာအဖွဲ့ကြီးက တာဝန်ယူ၍ ပင့်ဆောင်ခဲ့ကြရာ ၅၃ ပါး ကြွရောက်တော်မူခဲ့ကြသည်။ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာတင်ရန် စည်းဝေးဆုံးဖြတ်တော်မူခြင်း မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၁၃ ခု၊ တပို့တွဲလပြည့်ကျော် ၁ ရက် (ခရစ်နှစ် ၁၁-၂-၁၉၅၂) ရက်နေ့ မွန်းလွဲအချိန်၌ သြဝါဒါစရိယသံဃနာယက ဆရာတော်ကြီးများ၏ အစည်းအဝေးကို စတင်ကျင်းပတော်မူကြရာ အစည်းအဝေးတွင် ယခုကျင်းပမည့် သင်္ဂါယနာကို ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာ ဟု ခေါ်တွင်ရန် ဆုံးဖြတ်တော်မူ၍ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာတင်ရခြင်း၏ အကြောင်းများကိုလည်း အတည်ပြုတော်မူခဲ့ကြသည်။ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာတင်ရခြင်းအကြောင်း (၁) မြတ်စွာဘုရား ဟောကြားတော်မူအပ်သော နိကာယ်ငါးရပ်ကို အထပ်ထပ်အဆင့်ဆင့်ရေးကူးကြရာ၌ သတိချွတ်ယွင်းရေးမှားမိခြင်းဟုဆိုအပ်သော ပမာဒ လေခ ပါဠိပျက်များကို အထူးသန့်ရှင်းစင်ကြယ်စေလိုခြင်း။ (၂) ထိုစင်ကြယ်သော ပိဋကတ်တော်များကို စက်တင်ပုံနှိပ်ပြီးလျှင် ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာတင်၍ ကမ္ဘာအရပ်ရပ်သို့ ပျံ့နှံ့စေခြင်းအားဖြင့် သာသနာတော်အဓွန့်ရှည်စွာ တည်စေလိုခြင်း။ (၃) လွတ်လပ်သော မြန်မာနိုင်ငံတော်နှင့်တကွ ဗုဒ္ဓဘာသာနိုင်ငံအားလုံးတို့က သာသနာတော်ကို စုပေါင်းအားပေး ချီးမြှောက်လိုခြင်းဟူသော အကြောင်းသုံးချက်ဖြင့် ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာတင်ရန် သဘောတူညီ ဆုံးဖြတ်တော်မူကြသည်။ ထိုသို့ဆုံးဖြတ်တော်မူကြပြီးနောက် ရှေးဦးဆောင်ရွက်ဖွယ်များကို အဖွဲ့ငယ်များ အသီးသီး ဖွဲ့စည်း၍ စတင်ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာတင်ရန် ကမ္ဘာအေးကုန်းမြေကို ရွေးချယ်ခြင်း ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာတင်ရမည့်နေရာကို ရေကူးရပ်၊ သီရိမင်္ဂလာကုန်းမြေ၊ ကမ္ဘာအေးစေတီပတ်ဝန်းကျင်ဟုသတ်မှတ်ပြီး ထိုမြေနေရာ၌ အဆောက်အဦ ကိုးခု (နဝဌာန) ကို ဆောက်လုပ်ရန် ဆုံးဖြတ်ချက်ချပြီး ဆောက်လုပ်ခဲ့ကြသည်။ ပိဋကတ်တော်များ ပင့်ဆောင်ခြင်း နိုင်ငံတော်ဗုဒ္ဓသာသနာအဖွဲ့အနေဖြင့် ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာတင်ပွဲကြီး ကျင်းပနိုင်ရေးအတွက် လုပ်ဆောင်ရမည့် ရှေးဦးလုပ်ငန်းများကို အဖွဲ့အစည်းအသီးသီးဖြင့် ဖွဲ့စည်းဆောင်ရွက်သကဲ့သို့ မြန်မာနိုင်ငံအပါအဝင် ဗုဒ္ဓဘာသာနိုင်ငံများဖြစ်သော သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံနှင့် လာအိုနိုင်ငံတို့ရှိ ပိဋကတ်တော်များကို စိစစ်သုတ်သင် တည်းဖြတ်ရေးအဖွဲ့များဖွဲ့စည်းကာ သန့်ရှင်းစင်ကြယ်သော ပိဋကတ်တော်များရရှိရေးကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ထိုသို့ နိုင်ငံအစုံမှ ပိဋကတ်တော်မူများကို ရရှိထားသည့်အတွက် ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာတင်နိုင်ရန် ပါဠိတော်များကို သုတ်သင်တည်းဖြတ်တော်မူကြရာတွင် မူအမျိုးမျိုးကို နှိုင်းယှဉ်လေ့လာနိုင်ကာ သုံးသပ်ဆုံးဖြတ်နိုင်ကြသည်။ ထို့ကြောင့်ပင် ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာတင်မူ ပါဠိတော်ကျမ်းစာအုပ်များ၏ အောက်ခြေတွင် “နာနာပါဌ” ကို ထည့်သွင်းထားနိုင်ခြင်းဖြစ်သည်။ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာ တင်တော်မူကြခြင်း ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာတင် မဟာဓမ္မသဘင်ကို သာသနာတော်နှစ်၂၄၉၈ ခုနှစ်၊ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၁၆ ခုနှစ်၊ ကဆုန်လပြည့် (၁၇-၅-၁၉၅၄) နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့ ကမ္ဘာအေးကုန်းမြေ မဟာပါသာဏ လိုဏ်ဂူတော်ကြီး၌ မြန်မာနိုင်ငံလွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် ခုနစ်နှစ်အကြာတွင် ကျင်းပနိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာတင်ပွဲကြီးတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၊ သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၊ လာအိုနိုင်ငံဟူသော ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ ငါးနိုင်ငံတို့မှ သံဃာတော်အပါး ၂၅၀၀ တို့ ပါဝင်တက်ရောက်တော်မူခဲ့ကြသည်။ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာတင်ပွဲကြီးကို ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ ငါးနိုင်ငံမှ သံဃာ့မထေရ်မြတ်ကြီးများက ဦးစီး၍ ဗုဒ္ဓဒေသနာတော် ပိဋကတ်ကျမ်းစာအုပ်ရေ ၄၀ ကို သန္နိပါတ ငါးကြိမ်ဖွဲ့၍ စိစစ်ရွတ်ဆို သင်္ဂါယနာတင်တော်မူကြခြင်းဖြစ်သည်။ ညောင်ရမ်းဆရာတော်ဘုရားကြီးသည် ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာတင် မဟာဓမ္မသဘင်တွင် ဥက္ကဋ္ဌတာဝန်ဖြင့် ပထမသန္နိပါတ ၄၄ ရက်၊ ဒုတိယသန္နိပါတ ၆၅ ရက်၊ ပေါင်း ၁၀၉ ရက်တိုင်တိုင် အားကြိုးမာန်တက် ဆောင်ရွက်တော်မူခဲ့သည်။ ထိုသို့ဆောင်ရွက်တော်မူစဉ် ၁၃၁၆ ခုနှစ် တပို့တွဲလပြည့် (၇-၂-၁၉၅၅) တနင်္လာနေ့၊ နေ့ ၂ နာရီ ၁၃ မိနစ်အချိန်၌ သီရိမင်္ဂလာကမ္ဘာအေးကုန်းမြေ၊ အဘိဓဇမဟာ ဝိဟာရကျောင်းတွင် ဘဝနတ်ထံပျံလွန်တော်မူခဲ့သည်။ ညောင်ရမ်းဆရာတော်ကြီး ပျံလွန်တော်မူပြီး နောက်တွင် ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာဝန်ဆောင်သံဃာ့အဖွဲ့၏ ဥက္ကဋ္ဌတာဝန်ကို မစိုးရိမ်ဆရာတော်ကြီးက ဆက်လက်ထမ်းဆောင်လျက် ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာတင်ပွဲကြီးကို အရှိန်မပျက် ဆက်လက်ဆောင်ရွက်တော်မူခဲ့ကြသည်။ ဗုဒ္ဓဒေသနာ ပါဠိတော်အုပ်ရေ ၄၀ ကို သန္နိပါတ ငါးကြိမ်ခွဲ၍ သင်္ဂါယနာတင်ခဲ့ရာ၌ သံဃာ့ဥက္ကဋ္ဌ ဆရာတော်ကြီးများအပြင် အကျိုးတော်ဆောင် ဗားကရာဆရာတော် အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တနာဂဝံသ၊ ပုစ္ဆကမဟာစည်ဆရာတော် အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တသောဘန၊ ဝိသဇ္ဇက တိပိဋကဓရ ဓမ္မဘဏ္ဍာဂါရိက ဘဒ္ဒန္တဝိစိတ္တသာရာ ဘိဝံသ၊ သန္နိပါတအလိုက် ဘာဏကအဖွဲ့ဆရာ တော်များ၊ သြဝါဒါစရိယဆရာတော်များ၊ ဦးဆောင်ဆရာတော်များ၊ မူလဝိသောဓက ပဋိဝိသောဓက ဆရာတော်များအပါအဝင် ပြည်တွင်းပြည်ပ သင်္ဂီတိကာရက ဆရာတော် ၂၅၀၀ တို့ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တော်မူခဲ့ကြသည်။ ဤသို့ဖြင့် နှစ်နှစ်တိုင်တိုင် ကျင်းပတော်မူခဲ့သော ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာတင်ပွဲကြီးသည် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၁၈ ခုနှစ်၊ ကဆုန်လပြည့်နေ့၊ သာသနာနှစ် ၂၅၀၀ ပြည့်နှစ် (၂၄-၅-၁၉၅၆) တွင် ပြီးမြောက်အောင်မြင်ခြင်း အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် အောင်ပွဲကြီး ဆင်နွှဲနိုင်ခဲ့ကြသည်။ အဋ္ဌကထာနှင့် ဋီကာကျမ်းများကို သင်္ဂါယနာတင်တော်မူခြင်း မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၁၈ ခုနှစ်၊ ကဆုန်လပြည့်နေ့၊ သာသနာနှစ် ၂၅၀၀ ပြည့်အမီ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာတင်ပွဲကြီး ပြီးမြောက်အောင်မြင်ခြင်း အထိမ်းအမှတ်အောင်ပွဲကြီး ဆင်နွှဲနိုင်ခဲ့ကြပြီးနောက် ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာတင် ဆရာတော်ကြီးများသည် အဋ္ဌကထာသင်္ဂါယနာနှင့် ဋီကာသင်္ဂါယနာတို့ကိုပါ ဆက်လက်ဆောင်ရွက်တော်မူခဲ့ကြရာ ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် အလုံးစုံပြီးမြောက်ခဲ့ပါသည်။ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာအမွေ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာတင်တော်မူရာတွင် ယခင်သင်္ဂါယနာများနည်းတူ ဗုဒ္ဓဒေသနာတော်များကို နှုတ်ဖြင့်ရွတ်ဆို သင်္ဂါယနာတင်ခဲ့ရုံသာမက ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ ငါးနိုင်ငံ၏ ကျမ်းစာများနှင့်ပါ တိုက်ဆိုင်စစ်ဆေး၍ ပိဋကသုံးပုံ ပါဠိတော်အုပ်ရေ ၄၀ ကို စနစ်တကျ တည်းဖြတ်ပုံနှိပ်ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့ခြင်းသည် ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာတင်ပွဲကြီး၏ ထူးခြားချက်ဖြစ်ပါသည်။ မူလဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာတင်စဉ်ကပင် ပရိယတ္တိသာသနာအကျိုးပြု ပိဋကတ်ကျမ်းစာများကို စာအထားအသို၊ ပုဒ်ပါဌ်အက္ခရာ အစဉ်တကျ ပြင်ဆင်တည်းဖြတ်၍ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာမူ တစ်မူတည်း ထားရှိရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည့်အတိုင်း ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာတင်ပွဲမစမီ ၁၉၅၃ ခုနှစ် သြဂုတ်လကပင် ဗုဒ္ဓဘာသာအဖွဲ့ ပုံနှိပ်တိုက်ကြီးကို ကြိုတင်စီစဉ်ထားရှိခဲ့သည်ဖြစ်ရာ ထိုပုံနှိပ်တိုက်ကြီးက ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာတင် တစ်လျှောက်လုံး ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာတင်ပြီးသည့် ကျမ်းစာများကို ဓမ္မာစရိယဘွဲ့ရပါဠိပညာရှင်များ အထူးကြီးကြပ်၍ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာ ပုံနှိပ်မူကျကျ ပုံနှိပ်ဆောင်ရွက်ခဲ့ပါသည်။ ထိုသို့ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာတင် သံဃာ့မထေရ်မြတ်ကြီးတို့ အကြိမ်ကြိမ် တည်းဖြတ်ပြီးသည့် ပါဠိတော်ပိဋကတ် ကျမ်းစာများသည် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓသာသနာဝင် သင်္ဂါယနာ ခြောက်တန်စလုံးက လိုက်နာကျင့်သုံးခဲ့သော “လိုသည်ဟု ဖြည့်စွက်မှုမပြုခြင်း၊ ပိုသည်ဟု နုတ်ပယ်မှုမပြုခြင်းနှင့် မူလအတိုင်းထားရှိခြင်း” ဟူသော ထေရဝါဒမူသုံးရပ်နှင့် ညီညွတ်သဖြင့် ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာမူကျမ်းစာများဟူ၍ ခေါ်ဆိုသတ်မှတ်ခံရသည့်အပြင် ပိဋကတ်တော်များ ယနေ့တိုင်မူကွဲမရှိ ညီညွတ်၍ သန့်ရှင်းစင်ကြယ်စွာ တည်ရှိနေခြင်းသည် ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာ၏ အမွေအနှစ်များပင် ဖြစ်ပါသည်။ မြန်မာနိုင်ငံသည် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓသာသနာတော်ကြီး အလွန်ပင်ထွန်းလင်းသည်မှာ ကမ္ဘာကပင် အသိအမှတ်ပြုရပေသည်။ ထိုသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ သာသနာတော်ကြီး သန့်ရှင်းတည်တံ့ပြန့်ပွားရေးအတွက်ကိုလည်း သံဃာတော်အရှင်သူမြတ်ကြီးများက အထူးကြောင့်ကြစိုက်ကြသကဲ့သို့ပင် အဆက်ဆက်သော မင်းအစိုးရများ၊ ပြည်သူ ပြည်သား သူတော်ကောင်းအပေါင်းတို့ကလည်း ဝိုင်းဝန်းစောင့်ရှောက်၍ ထောက်ပံ့လှူဒါန်းခဲ့ကြပါသည်။ ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ အဂ္ဂမဟာသီရိသုဓမ္မ ဦးမင်းအောင်လှိုင် သည် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် တာဝန်ထမ်းဆောင်စဉ်ကပင် မြန်မာတွင်သာမက ကမ္ဘာပေါ်တွင်ပင် ဉာဏ်တော်အမြင့်ဆုံး ထိုင်တော်မူ စကျင်ကျောက်ဆစ် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ကြီးတစ်ဆူ ဦးဆောင်ဘုရားဒကာအဖြစ် တည်ထားခဲ့ပါသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓသာသနာတော်ကြီး ခိုင်မာစွာ ထွန်းလင်းတောက်ပလျက်ရှိမှုအား ကမ္ဘာကိုပြသရန်၊ မြန်မာနိုင်ငံသည် ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ ကိုးကွယ်မှု၏ဗဟိုချက်ဖြစ်စေရန်၊ နိုင်ငံတော်ကြီး သာယာဝပြောမှုရှိစေရန်၊ ကမ္ဘာကြီးငြိမ်းချမ်း သာယာမှုဖြစ်စေရန်ဟူသော ကောင်းမြတ်သော သမ္မာဆန္ဒတို့ဖြင့် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ နေပြည်တော် ဒက္ခိဏသီရိမြို့နယ်တွင် မာရဝိဇယ ဘွဲ့အမည်တော်ဖြင့် ကြည်ညိုသပ္ပာယ်ဖွယ်ရာ ထိုင်တော်မူ စကျင်ကျောက်ဆစ်ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ကြီးကို ခေတ်မီစက်ကိရိယာများအသုံးပြု၍ တည်ထားနိုင်ခဲ့ပြီး ယခုအခါ၌ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းလုံးမှ ဘုရားဖူးလာ သူတော်ကောင်းအပေါင်းတို့ စိတ်အေးချမ်းသာစွာ ဖူးမြော်ကြည်ညိုနိုင်ကြပြီ ဖြစ်ပါသည်။ ထို့ပြင် သာသနာတော်အတွက် မရှိမဖြစ်ဖြစ်သော ပိဋကတ်ကျမ်းစာများ ခိုင်ခိုင်မာမာဖြင့် အရှည်တည်တံ့ရေးအတွက် ရည်သန်၍ ပိဋကသုံးပုံ ပါဠိတော်ကျမ်းစာအုပ်ရေ ၄၀ တို့ကို ပါဠိ-ရိုမန် နှစ်ဘာသာဖြင့် ကျောက်ထက်အက္ခရာတင်၍ ကျောက်စာမျက်နှာအားဖြင့် ၂၈၈၀ ရှိသော ကျောက်စာချပ်ရေ ၁၄၄၀ ချပ်တို့အား စေတီတော် ၇၂၀ တို့အတွင်း ထည့်သွင်းစိုက်ထူ၍ မာရဝိဇယဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်မြတ်ကြီးပရိဝုဏ်အတွင်း တည်ထားပူဇော်ထားသည်ကိုလည်း လေ့လာပူဇော်နိုင်ပါသည်။ တစ်ချိန်တည်းတွင်ပင် ကွန်ပျူတာစာစီ ပါဠိ-ရိုမန် ပိဋကသုံးပုံ ကျမ်းစာအုပ်များကိုလည်း ပြုစုနိုင်ခဲ့ပြီး အကောင်းစားစက္ကူများအသုံးပြု၍ သပ်ရပ်စွာ ချုပ်လုပ်ပြီး ပြည်တွင်း ပြည်ပရှိ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများနှင့် စာသင်တိုက်များသို့ ပေးပို့လှူဒါန်း နိုင်ခဲ့ပါသည်။ ထို့ပြင် နိုင်ငံတော်သမ္မတကြီးသည် ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာမူ အဋ္ဌကထာကျမ်းစာအုပ်တို့ကိုလည်း ပိုမိုသန့်ရှင်းသော မူကောင်းမူသန့်များဖြစ်စေရန်၊ စာချစာသင် သံဃာတော်များ ပိုမိုတွင်ကျယ်စွာဖြင့် လေ့လာသင်ယူနိုင်စေရန်နှင့် အရှည်တည်တံ့စေရန်ရည်ရွယ်၍ သာသနာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာနအား မူလခဲစာလုံးမူမှ ကွန်ပျူတာစာစီမူသို့ ခေတ်နှင့်အညီ ပြောင်းလဲဆောင်ရွက်နိုင်ရေး လမ်းညွှန်ခဲ့ရာ အဋ္ဌကထာ ကျမ်းစာ ၅၁ အုပ်ကို ကွန်ပျူတာစာစီမူဖြင့် အောင်မြင်စွာ ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေနိုင်ခဲ့ပြီး ဋီကာကျမ်းစာ ၂၆ အုပ်တို့ကိုလည်း ဆက်လက်ဆောက်ရွက်လျက်ရှိပါသည်။ ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားရှင် ပရိနိဗ္ဗာန်စံတော် မူပြီးနောက်မှစ၍ပင် ရဟန္တာမထေရ်မြတ်ကြီးများ အမှူးထားသော သံဃာတော်အရှင်သူမြတ်ကြီးများ၊ ဦးဆောင်သူ မင်းအစိုးရများနှင့် ရှေးသူတော်ကောင်း အပေါင်းတို့သည် မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ သာသနာတော်မြတ်ကြီး သန့်ရှင်းတည်တံ့ပြန့်ပွားတော်မူရေးအတွက် ကြိုးစားတော်မူခဲ့ကြသည်မှာ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာအထိပင်ဖြစ်ပါသည်။ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာတင်ခြင်းသည်လည်း သာသနာနှစ် ၂၅၀၀ အချိန်တွင်တင်ခဲ့ရာ နှစ်ပေါင်း ၇၀ ကြာမြင့်လေပြီ။ ယခုအခါ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာ နှစ် ၇၀ ပြည့် အထိမ်းအမှတ် မဟာမင်္ဂလာအခမ်းအနားအောင်ပွဲကြီးကို မူလကျင်းပခဲ့ရာ ရန်ကုန်မြို့ သီရိမင်္ဂလာ ကမ္ဘာအေးကုန်းမြေ မဟာပါသာဏ လိုဏ်ဂူသိမ်တော်ကြီးတွင် ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၈ ခုနှစ်၊ သာသနာနှစ် ၂၅၇၀ ပြည့်၊ ကဆုန်လပြည့် ဗုဒ္ဓနေ့၌ ကြီးကျယ်ခမ်းနား စည်ကားသိုက်မြိုက်စွာ ကျင်းပမည်ဖြစ်ပါသဖြင့် မုဒိတာပွားဝမ်းမြောက်ကြစေရန် ရေးသားတင်ပြ လိုက်ပါသည်။ ။MDN
© Copyright 2024 SAC All Rights Reserved.