မဟာသင်္ကြန်

KookieSpace97

Article_Author

သဒ္ဓမ္မဇောတိကဓဇ ဦးရန်နိုင်သိန်း အဖွဲ့ဝင်၊ မြန်မာနိုင်ငံပြက္ခဒိန်အကြံပေးအဖွဲ့

Posted_Date

MM-Article-Category
လူမှုရေးကဏ္ဍဆောင်းပါး
လူမှုရေး-ယဉ်ကျေးမှု

Image

မဟာသင်္ကြန်

Body

‘သင်္ကြန်’ဟူသည် သက္ကတဘာသာ ‘သင်္ကရန္တိ’မှ ဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်ပြီး ‘ကူးပြောင်းခြင်း’ ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ သက္ကရာဇ် ဦးခေါင်းပြောင်းခြင်း၊ နှစ်ဟောင်းမှ နှစ်သစ်သို့ကူးပြောင်းခြင်း၊ တနင်္ဂနွေဂြိုဟ်(နေမင်း) မိန်ရာသီအဆုံးမှ မိဿရာသီအစသို့ ကူးပြောင်းခြင်း စသည်ဖြင့် သင်္ကြန်၏အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုနိုင်သည်။

နေသည် ကောင်းကင်ရှိ မိဿရာသီအစမှတ်မှ နေပတ်လမ်းကြောင်းတစ်လျှောက် ၁၂ ရာသီစက်ကို ၃၆၀ ဒီဂရီ တစ်ပတ်အပြည့်လှည့်ပတ်ရာကာလသည် တစ်နှစ်ပြည့်ချိန်ပင်ဖြစ်သည်။ သူရိယသိဒ္ဓန္တကျမ်းအရ ၃၆၅ ရက် ၆ နာရီ ၁၂ မိနစ် ၃၇ စက္ကန့်ခန့်တွင် နေသည် ရာသီစက်ကို ပျမ်းမျှနေသွားနှုန်းအားဖြင့် တစ်ပတ်ပတ်မိသည်။ မြန်မာပြက္ခဒိန်တွင် ယမန်နှစ် မဟာသင်္ကြန်အတက်နေ့ အတာတက်ချိန်မှ ယခုနှစ် မဟာသင်္ကြန်အတက်နေ့ အတာတက်ချိန် အကြား ၃၆၅ ရက် ၆ နာရီ ၁၂ မိနစ် ၃၇ စက္ကန့်ခန့် အစဉ်အမြဲကွာခြားသည်။

စင်စစ်အားဖြင့် နေသည် နာရီစက္ကန့်လက်တံကဲ့သို့ တချပ်ချပ်နှင့် ၁၂ ရာသီစက်ကို ပျမ်းမျှအသွား နှုန်းအတိုင်း ပုံသေသွားနေသည်မဟုတ်။ ရာသီစက်ဝန်း၏ အချို့နေရာများတွင် ပျမ်းမျှအသွားနှုန်း ထက်ပို၍လျင်မြန်စွာသွားပြီး အချို့နေရာများတွင် ပျမ်းမျှနှုန်းထက် ပို၍နှေးသွားသည်။ မဟာသင်္ကြန် အတက်နေ့အတာတက်ချိန်တွင်နေသည် ပျမ်းမျှနှုန်းအားဖြင့် မိန်ရာသီအဆုံးမှ မိဿရာသီအစသို့ ကူးပြောင်းသည်မှန်သော်လည်း ကောင်းကင်တွင် လက်တွေ့မျက်မြင်အားဖြင့် ကူးပြောင်းသောနေ့နှင့် အချိန်မှာ မဟာသင်္ကြန်အကျနေ့ သင်္ကြန်ကျချိန်ဖြစ်သည်။

တစ်နည်းဆိုသော် မဟာသင်္ကြန်အကျနေ့ သင်္ကြန်ကျချိန်တွင် နေသည်ကောင်းကင်ရှိ မိဿရာသီဦး အမှတ်နေရာသို့ ကူးပြောင်းရောက်ရှိလာခြင်းဖြစ်သည်။ ယနေ့ကာလတွင် မဟာသင်္ကြန်အကျနေ့ သင်္ကြန်ကျချိန်မှ မဟာသင်္ကြန်အတက်နေ့ အတာတက်ချိန်အကြား ၂ ရက် ၄ နာရီ ၄ မိနစ်နှင့် ၄၁ စက္ကန့်ခန့်ကွာခြားသည်။ တစ်နည်းဆိုသော် ကောင်းကင်တွင် နေသည် မိဿရာသီအစမှတ်သို့ အမှန်တကယ်ရောက်ရှိချိန်သည် ပျမ်းမျှနေရောက် ချိန်ထက် ၂ ရက် ၄ နာရီ ၄ မိနစ်နှင့် ၄၁ စက္ကန့်ခန့်စောကြောင်း သိရှိနိုင်သည်။

အခြားသောပြက္ခဒိန်များတွင် ကောင်းကင်တွင်နေသည် မိဿရာသီအစမှတ်သို့ အမှန်တကယ် ရောက်ရှိချိန်တွင် နှစ်ဟောင်းကုန်ဆုံး၍ နှစ်သစ်ကူးကြသော်လည်း မြန်မာပြက္ခဒိန်တွင်မူ သင်္ကြန်အကျနေ့အဖြစ်သာ သတ်မှတ်သုံးစွဲကြသည်။ နေမင်းပျမ်းမျှအသွားနှုန်းအရ မိဿရာသီအစမှတ်သို့ ရောက်ရှိချိန် (မဟာသင်္ကြန်အတက်နေ့ အတာတက်ချိန်)အပြီး နောက်တစ်ရက်မှသာ နှစ်သစ်သို့ရောက်ရှိခြင်းသည်လည်း မြန်မာတို့၏ ကိုယ်ပိုင်နှစ်သစ်ကူးပြောင်းပုံ ယဉ်ကျေးမှုပင်ဖြစ်သည်။

မဟာသင်္ကြန်အကျနေ့ သင်္ကြန်ကျချိန်နှင့် အတက်နေ့အတာတက်ချိန်တို့အကြား ၂ ရက် ၄ နာရီ ၄ မိနစ်နှင့် ၄၁ စက္ကန့်ခန့် ကွာခြားသည်ဖြစ်ရာ သင်္ကြန်ကျချိန်ပေါ်မူတည်၍ အကြတ်ရက် ၁ ရက် သို့မဟုတ် ၂ ရက်ဖြစ်နိုင်သည်။ မဟာသင်္ကြန်ကျချိန်သည် မြန်မာစံတော်ချိန် ည ၇ နာရီ ၅၅ မိနစ် ၂၀ စက္ကန့်နှင့် ည ၁၂ နာရီအကြားဖြစ်လျှင် သင်္ကြန်အကြတ် ၂ ရက်ဖြစ်ပေါ်သည်။ သို့ဖြစ်၍ သင်္ကြန်အကြတ် ၂ ရက်ဖြစ်ခြင်းသည် ဝါထပ်ခြင်း၊ ရက်ငင်ခြင်းတို့ကြောင့်မဟုတ်ဘဲ သင်္ကြန်ကျချိန်နှင့်သာ သက်ဆိုင်ကြောင်း မှတ်သားရမည်ဖြစ်သည်။

မဟာသင်္ကြန်ကာလများဖြစ်သည့် သင်္ကြန်အကျနေ့ရက်၊ သင်္ကြန်အကြတ်နေ့ရက်နှင့် သင်္ကြန်အတက်နေ့ရက်တို့သည် နှစ်ဟောင်း၏ အဆုံးနေ့ရက်များဖြစ်ကြ၍ သက္ကရာဇ်ဟောင်းနှင့်သာ တွဲဖက်၍သုံးစွဲကြသည်။ နှစ်ဆန်း(၁)ရက်နေ့သည် နှစ်သစ်၏ အဦးအစရက်ဖြစ်သောကြောင့် သက္ကရာဇ်သစ်နှင့် တွဲဖက်သုံးစွဲသည်။ ထို့အပြင် တန်ခူး သို့မဟုတ် ကဆုန်လသည် နှစ်ဆန်း(၁)ရက်မတိုင်မီဖြစ်ပါက နှောင်းတန်ခူး သို့မဟုတ် နှောင်းကဆုန်လအဖြစ်ရေးကြသည်။ တစ်ဖန် နှစ်ဆန်း(၁)ရက်မှစ၍ ဦးတန်ခူး သို့မဟုတ် ဦးကဆုန်ဟု ရေးသည်။

ဥပမာအားဖြင့် ခရစ် ၂၀၂၆ ဧပြီ ၁၆ ရက် ကြာသပတေးနေ့သည် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၇ ခုနှစ် နှောင်းကဆုန်လဆန်း(၁)ရက် မဟာသင်္ကြန်အတက်နေ့ဖြစ်သည်။ ခရစ် ၂၀၂၆ ဧပြီ ၁၇ ရက် သောကြာနေ့သည် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၈ ခုနှစ် ဦးကဆုန်လဆန်း (၂)ရက် နှစ်ဆန်း(၁)ရက်နေ့ဖြစ်သည်။

‘အတာ’သည် နှစ်ဟောင်းကုန်ဆုံး၍ နှစ်သစ်သို့ ကူးပြောင်းချိန်ကို ခေါ်ဆိုသည်ဖြစ်ရာ ၁၃၈၇ ခုနှစ် အတာသင်္ကြန်သည် ၁၃၈၇ ခုနှစ် နှစ်ဟောင်းကုန်ဆုံး၍ ၁၃၈၈ ခုနှစ် နှစ်သစ်သို့ ကူးပြောင်းသောကာလဟု အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုကြရမည်ဖြစ်ပါသည်။ ။

moi

ဆက်စပ်ဆောင်းပါးများ

မဟာသင်္ကြန်
မဟာသင်္ကြန်
‘သင်္ကြန်’ဟူသည် သက္ကတဘာသာ ‘သင်္ကရန္တိ’မှ ဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်ပြီး ‘ကူးပြောင်းခြင်း’ ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ သက္ကရာဇ် ဦးခေါင်းပြောင်းခြင်း၊ နှစ်ဟောင်းမှ နှစ်သစ်သို့ကူးပြောင်းခြင်း၊ တနင်္ဂနွေဂြိုဟ်(နေမင်း) မိန်ရာသီအဆုံးမှ မိဿရာသီအစသို့ ကူးပြောင်းခြင်း စသည်ဖြင့် သင်္ကြန်၏အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုနိုင်သည်။နေသည် ကောင်းကင်ရှိ မိဿရာသီအစမှတ်မှ နေပတ်လမ်းကြောင်းတစ်လျှောက် ၁၂ ရာသီစက်ကို ၃၆၀ ဒီဂရီ တစ်ပတ်အပြည့်လှည့်ပတ်ရာကာလသည် တစ်နှစ်ပြည့်ချိန်ပင်ဖြစ်သည်။ သူရိယသိဒ္ဓန္တကျမ်းအရ ၃၆၅ ရက် ၆ နာရီ ၁၂ မိနစ် ၃၇ စက္ကန့်ခန့်တွင် နေသည် ရာသီစက်ကို ပျမ်းမျှနေသွားနှုန်းအားဖြင့် တစ်ပတ်ပတ်မိသည်။ မြန်မာပြက္ခဒိန်တွင် ယမန်နှစ် မဟာသင်္ကြန်အတက်နေ့ အတာတက်ချိန်မှ ယခုနှစ် မဟာသင်္ကြန်အတက်နေ့ အတာတက်ချိန် အကြား ၃၆၅ ရက် ၆ နာရီ ၁၂ မိနစ် ၃၇ စက္ကန့်ခန့် အစဉ်အမြဲကွာခြားသည်။စင်စစ်အားဖြင့် နေသည် နာရီစက္ကန့်လက်တံကဲ့သို့ တချပ်ချပ်နှင့် ၁၂ ရာသီစက်ကို ပျမ်းမျှအသွား နှုန်းအတိုင်း ပုံသေသွားနေသည်မဟုတ်။ ရာသီစက်ဝန်း၏ အချို့နေရာများတွင် ပျမ်းမျှအသွားနှုန်း ထက်ပို၍လျင်မြန်စွာသွားပြီး အချို့နေရာများတွင် ပျမ်းမျှနှုန်းထက် ပို၍နှေးသွားသည်။ မဟာသင်္ကြန် အတက်နေ့အတာတက်ချိန်တွင်နေသည် ပျမ်းမျှနှုန်းအားဖြင့် မိန်ရာသီအဆုံးမှ မိဿရာသီအစသို့ ကူးပြောင်းသည်မှန်သော်လည်း ကောင်းကင်တွင် လက်တွေ့မျက်မြင်အားဖြင့် ကူးပြောင်းသောနေ့နှင့် အချိန်မှာ မဟာသင်္ကြန်အကျနေ့ သင်္ကြန်ကျချိန်ဖြစ်သည်။တစ်နည်းဆိုသော် မဟာသင်္ကြန်အကျနေ့ သင်္ကြန်ကျချိန်တွင် နေသည်ကောင်းကင်ရှိ မိဿရာသီဦး အမှတ်နေရာသို့ ကူးပြောင်းရောက်ရှိလာခြင်းဖြစ်သည်။ ယနေ့ကာလတွင် မဟာသင်္ကြန်အကျနေ့ သင်္ကြန်ကျချိန်မှ မဟာသင်္ကြန်အတက်နေ့ အတာတက်ချိန်အကြား ၂ ရက် ၄ နာရီ ၄ မိနစ်နှင့် ၄၁ စက္ကန့်ခန့်ကွာခြားသည်။ တစ်နည်းဆိုသော် ကောင်းကင်တွင် နေသည် မိဿရာသီအစမှတ်သို့ အမှန်တကယ်ရောက်ရှိချိန်သည် ပျမ်းမျှနေရောက် ချိန်ထက် ၂ ရက် ၄ နာရီ ၄ မိနစ်နှင့် ၄၁ စက္ကန့်ခန့်စောကြောင်း သိရှိနိုင်သည်။အခြားသောပြက္ခဒိန်များတွင် ကောင်းကင်တွင်နေသည် မိဿရာသီအစမှတ်သို့ အမှန်တကယ် ရောက်ရှိချိန်တွင် နှစ်ဟောင်းကုန်ဆုံး၍ နှစ်သစ်ကူးကြသော်လည်း မြန်မာပြက္ခဒိန်တွင်မူ သင်္ကြန်အကျနေ့အဖြစ်သာ သတ်မှတ်သုံးစွဲကြသည်။ နေမင်းပျမ်းမျှအသွားနှုန်းအရ မိဿရာသီအစမှတ်သို့ ရောက်ရှိချိန် (မဟာသင်္ကြန်အတက်နေ့ အတာတက်ချိန်)အပြီး နောက်တစ်ရက်မှသာ နှစ်သစ်သို့ရောက်ရှိခြင်းသည်လည်း မြန်မာတို့၏ ကိုယ်ပိုင်နှစ်သစ်ကူးပြောင်းပုံ ယဉ်ကျေးမှုပင်ဖြစ်သည်။မဟာသင်္ကြန်အကျနေ့ သင်္ကြန်ကျချိန်နှင့် အတက်နေ့အတာတက်ချိန်တို့အကြား ၂ ရက် ၄ နာရီ ၄ မိနစ်နှင့် ၄၁ စက္ကန့်ခန့် ကွာခြားသည်ဖြစ်ရာ သင်္ကြန်ကျချိန်ပေါ်မူတည်၍ အကြတ်ရက် ၁ ရက် သို့မဟုတ် ၂ ရက်ဖြစ်နိုင်သည်။ မဟာသင်္ကြန်ကျချိန်သည် မြန်မာစံတော်ချိန် ည ၇ နာရီ ၅၅ မိနစ် ၂၀ စက္ကန့်နှင့် ည ၁၂ နာရီအကြားဖြစ်လျှင် သင်္ကြန်အကြတ် ၂ ရက်ဖြစ်ပေါ်သည်။ သို့ဖြစ်၍ သင်္ကြန်အကြတ် ၂ ရက်ဖြစ်ခြင်းသည် ဝါထပ်ခြင်း၊ ရက်ငင်ခြင်းတို့ကြောင့်မဟုတ်ဘဲ သင်္ကြန်ကျချိန်နှင့်သာ သက်ဆိုင်ကြောင်း မှတ်သားရမည်ဖြစ်သည်။မဟာသင်္ကြန်ကာလများဖြစ်သည့် သင်္ကြန်အကျနေ့ရက်၊ သင်္ကြန်အကြတ်နေ့ရက်နှင့် သင်္ကြန်အတက်နေ့ရက်တို့သည် နှစ်ဟောင်း၏ အဆုံးနေ့ရက်များဖြစ်ကြ၍ သက္ကရာဇ်ဟောင်းနှင့်သာ တွဲဖက်၍သုံးစွဲကြသည်။ နှစ်ဆန်း(၁)ရက်နေ့သည် နှစ်သစ်၏ အဦးအစရက်ဖြစ်သောကြောင့် သက္ကရာဇ်သစ်နှင့် တွဲဖက်သုံးစွဲသည်။ ထို့အပြင် တန်ခူး သို့မဟုတ် ကဆုန်လသည် နှစ်ဆန်း(၁)ရက်မတိုင်မီဖြစ်ပါက နှောင်းတန်ခူး သို့မဟုတ် နှောင်းကဆုန်လအဖြစ်ရေးကြသည်။ တစ်ဖန် နှစ်ဆန်း(၁)ရက်မှစ၍ ဦးတန်ခူး သို့မဟုတ် ဦးကဆုန်ဟု ရေးသည်။ဥပမာအားဖြင့် ခရစ် ၂၀၂၆ ဧပြီ ၁၆ ရက် ကြာသပတေးနေ့သည် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၇ ခုနှစ် နှောင်းကဆုန်လဆန်း(၁)ရက် မဟာသင်္ကြန်အတက်နေ့ဖြစ်သည်။ ခရစ် ၂၀၂၆ ဧပြီ ၁၇ ရက် သောကြာနေ့သည် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၈ ခုနှစ် ဦးကဆုန်လဆန်း (၂)ရက် နှစ်ဆန်း(၁)ရက်နေ့ဖြစ်သည်။‘အတာ’သည် နှစ်ဟောင်းကုန်ဆုံး၍ နှစ်သစ်သို့ ကူးပြောင်းချိန်ကို ခေါ်ဆိုသည်ဖြစ်ရာ ၁၃၈၇ ခုနှစ် အတာသင်္ကြန်သည် ၁၃၈၇ ခုနှစ် နှစ်ဟောင်းကုန်ဆုံး၍ ၁၃၈၈ ခုနှစ် နှစ်သစ်သို့ ကူးပြောင်းသောကာလဟု အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုကြရမည်ဖြစ်ပါသည်။ ။moi
ခံတွင်းကျန်းမာမှ လူကျန်းမာမည်
ခံတွင်းကျန်းမာမှ လူကျန်းမာမည်
      အာရောဂျံ ပရမံ လာဘံ ကျန်းမာခြင်းသည် လာဘ် တစ်ပါးဟု ဆိုရိုးရှိသည်နှင့်အညီ လောကတွင် ကျန်းမာ ရေးပြည့်စုံကောင်းမွန်ခြင်းသည်    ဘုရားပေးသော ဆုလာဘ်တစ်ပါးဖြစ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် ကျန်းမာ ရေးဝန်ကြီးဌာနအနေဖြင့် လူတိုင်း  သက်တမ်းစေ့ အသက်ရှည်စွာနေထိုင်နိုင်ရေးနှင့် လူတိုင်း ရောဂါ ဘယကင်းရှင်းရေးတို့ကိုရည်မှန်းချက်ထား၍ အဆင့် အတန်းမြင့်မားသော  ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု လုပ်ငန်းများကို  အရှိန်အဟုန်မြှင့်ဆောင်ရွက်လျက် ရှိသည်။  ထိုသို့ဆောင်ရွက်ရာတွင် ကျေးလက်ဒေသ အောက်ခြေအထိ  ကျန်းမာရေးအသိပညာပေးခြင်း၊ ရောဂါကာကွယ်တားဆီးခြင်း၊ ရောဂါဖြစ်ပွားလာလျှင် ထိရောက်စွာကုသပေးခြင်း၊ ကျန်းမာရေးလူ့စွမ်းအား အရင်းအမြစ်များမွေးထုတ်ခြင်း၊    ဆေးသုတေသန လုပ်ငန်းများ၊ တိုင်းရင်းဆေးပညာ တိုးတက်မြင့်မား စေရေးလုပ်ငန်းများ၊  အစားအသောက်နှင့် ဆေးဝါး ကွပ်ကဲရေးလုပ်ငန်းများကို   ဦးစီးဌာနခြောက်ခုဖြင့် အထူးအလေးပေးပြီး  စနစ်တကျဆောင်ရွက်လျက် ရှိပါသည်။ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနအနေဖြင့် ပြည်သူများ၏ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက် ရာတွင် အရေးကြီးပြီး တချို့သောရောဂါများ၏ အစ ပြုရာနေရာဖြစ်သည့် သွားနှင့်ခံတွင်းကျန်းမာရေးကို လည်း  အထူးအလေးထား  ဆောင်ရွက်ပေးလျက်ရှိ ပါသည်။   ခံတွင်းကျန်းမာမှ   လူကျန်းမာမည် (No Health without Oral Health) ဟူသော ဆောင်ပုဒ်နှင့် အညီ သွားနှင့်ခံတွင်းရောဂါများဖြစ်သည့် သွားပိုးစား ရောဂါ၊ သွားဖုံးရောဂါနှင့် ခံတွင်းကင်ဆာရောဂါများ သည် အထွေထွေရောဂါများဖြစ်သည့် နှလုံးနှင့် သွေး ကြောရောဂါ၊ ဆီးချိုသွေးချိုရောဂါနှင့် ကင်ဆာရောဂါ များကဲ့သို့ပင် ဆေးနှင့်ဆေးရွက်ကြီး၊ အရက်၊ သကြား နှင့် အာဟာရတန်ဖိုးနည်းပါးသည့် အစားအစာများ ကြောင့်  ဖြစ်ပွားရခြင်းဖြစ်ပါသည်။   ပုံမှန်အားဖြင့် လူ့ခံတွင်းတွင် ရောဂါပိုးပေါင်း ၅၀၀ ကျော်ရှိပြီး ရောဂါ ဖြစ်စေသောပိုးနှင့် အကျိုးပြုပိုးမွှားများသည် ညီညွတ် မျှတစွာရှိနေသဖြင့် ရောဂါဖြစ်ပွားမှု မရှိခြင်းဖြစ်ပါသည်။ အဆိုပါမျှခြေအနေအထားပျက်ယွင်းသွားပါ က   သွားနှင့်ခံတွင်းကျန်းမာရေး ထိခိုက်မှုရှိလာပြီး နောက်ဆက်တွဲအနေဖြင့်  နှလုံးနှင့်သွေးကြောကျဉ်း ရောဂါ၊  မှတ်ဉာဏ်ချို့ယွင်း အားနည်းခြင်း၊  အဆုတ် ရောဂါဝေဒနာများ၊  သွေးချိုဆီးချိုရောဂါ၊  သားပျက် သားလျှောခြင်း၊ ကလေးအသေမွေးခြင်း၊ လမစေ့ဘဲ မွေးဖွားခြင်း၊  ကိုယ်အလေးချိန်မပြည့်သော ကလေး များမွေးဖွားခြင်းနှင့်   မွေးရာပါနှလုံးရောဂါဝေဒနာ ရှင်ကလေးများမွေးဖွားခြင်း၊    သန္ဓေမအောင်ခြင်း၊ ကင်ဆာရောဂါ၊  ကျောက်ကပ်ရောဂါ၊  နာတာရှည် အဆစ်ရောင်ရောဂါဖြစ်ခြင်း  စသည့်ဆိုးကျိုးများကို  တွေ့ကြုံခံစားရမည်ဖြစ်ပါသည်။သွားနှင့်ခံတွင်းကျန်းမာရေးတွင်  သွားဖုံးရောင် ရမ်းခြင်း၊  သွားဖုံးမှသွေးထွက်ခြင်း ဖြစ်ပွားရာ၌ ခံတွင်းထဲတွင်ရှိသော ရောဂါပိုးများသည်  သွားဖုံးရှိ ပေါက်ပြဲသွားသော သွေးကြောများအတွင်းသို့  ဝင် ရောက်ပြီး သွေးကြောနံရံများကို ရောင်ရမ်းပျက်စီးစေပါသည်။ အဆိုပါ ပျက်စီးနေသောသွေးကြောနံရံ များကို ခန္ဓာကိုယ်၏   ကိုယ်ခံစွမ်းအားစနစ်မှ တုံ့ပြန် ပြုပြင်မွမ်းမံရာမှ ကျန်းမာရေးကို ထိခိုက်စေနိုင်သော အခြေအနေဖြစ်သည့် သွေးကြောနံရံများ  ထူထဲ မာကျောလာလေ့ရှိပါသည်။  ထို့ကြောင့် ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာနအနေဖြင့် ကျန်းမာရေးအတွက် အရေးကြီးသော  သွားနှင့်ခံတွင်း ကျန်းမာရေးကဏ္ဍ    ဖွံ့ဖြိုးတိုး တက်ရေးအတွက် နိုင်ငံတော်ဘဏ္ဍာငွေများ တိုးမြှင့် ကျခံသုံးစွဲကာ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု လုပ်ငန်းများကို  အဆင့်မြှင့်တင်ခဲ့ပါသည်။ ယခင်က သွားနှင့်ခံတွင်းကျန်းမာရေးကိစ္စရပ်များအတွက် ပြည်သူ့ဆေးရုံများတွင်    ပြင်ပလူနာအနေ ဖြင့်သာ ဝန်ဆောင်မှုပေးနေရာမှ  နေပြည်တော်တွင် ပထမဆုံး  သွားနှင့်ခံတွင်း အထူးကုဆေးရုံကြီးအဖြစ် သွားဘက်ဆိုင်ရာ‌ရောဂါကုသမှုများကို One Stop Service  အနေဖြင့် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပါသည်။   ထို့ပြင်  ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်သွားနှင့်ခံတွင်း အထူးကုဆေးရုံ (သာကေတ)၊ ၂ဝ၂၄ ခုနှစ်တွင်  မန္တလေးသွားနှင့် ခံတွင်းအထူးကုဆေးရုံ(ကန်တော်နဒီ)နှင့်   ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်များဆေးရုံများ၌  သွားနှင့်ခံတွင်းအထူးကု ဌာနများ    အောင်မြင်စွာဖွင့်လှစ်နိုင်ခဲ့ပြီး    သွားနှင့် ခံတွင်းလူနာများကို    အရည်အသွေးမြင့်မားသည့် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုများအား    ဝန်ဆောင်မှု ကောင်းကောင်းဖြင့်   ပေးအပ်နိုင်ခဲ့သည့်အတွက်     ပြည်သူများ စိတ်အေးချမ်းသာစွာ  ကုသမှုခံယူနိုင်ပြီ ဖြစ်ပါသည်။ အဆိုပါ သွားဆေးရုံများ၌ စနေ၊ တနင်္ဂနွေ ရုံးပိတ်ရက်များတွင် သွားနှင့်ခံတွင်း ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ပေးလျက်ရှိပါသည်။  ထို့ပြင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ မင်္ဂလာဒုံကူးစက်ဆေးရုံကိုလည်း   ရန်ကုန်သွားနှင့် ခံတွင်းအထူးကုဆေးရုံ (မင်္ဂလာဒုံ) အဖြစ်   တိုးချဲ့ဖွင့် လှစ်နိုင်ရန်  ပြင်ဆင်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိရာ  မကြာမီ အချိန်အတွင်းမှာပင် ပြည်သူများကို သွားနှင့်ခံတွင်း ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ပိုမိုဆောင်ရွက်ပေးနိုင်တော့မည်ဖြစ်ပါသည်။ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနအနေဖြင့်  လူတိုင်းလက် လှမ်းမီသော ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု (Universal Health Coverage) ရရှိနိုင်ရေးအတွက် ဆေးရုံများ၌ လူနာများ ဆေးကုသစရိတ်လျော့နည်းသက်သာစေ ရန် ကုသမှုတိုင်းကို  အခမဲ့နီးပါး ဆောင်ရွက်ပေးနေသည့်အပြင်  လူနာများအနေဖြင့် စရိတ်ကုန်ကျမှုမရှိ စေရန် ဝေးလံခက်ခဲသည့် ဒေသများအထိ နယ်လှည့် ကွင်းဆင်းဆေးကုသခြင်း လုပ်ငန်းများ (သွားနှင့် ခံတွင်းကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုလုပ်ငန်းများ အပါအဝင်) ဆောင်ရွက်ပေးလျက်ရှိပါသည်။ ပြည်သူများအား သွားနှင့်ခံတွင်းဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက် မှုတိုးတက်ဖြည့်ဆည်း ပေးနိုင်ရေးအတွက်     ပြည်သူများအတွင်း ကွင်းဆင်းဆေးကုသခြင်းလုပ်ငန်း များ၊ ကျောင်းကျန်းမာရေး လုပ်ငန်းများကို ပြည်သူ့ဆေးရုံများ၊  ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးဦးစီးဌာနနှင့် သွားဘက် ဆိုင်ရာဆေးတက္ကသိုလ်များမှ သွားဆရာဝန်များသည် အတူတကွ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါသည်။ကိုဗစ်-၁၉  ရောဂါနှင့်အတူ ၂ဝ၂၁ ခုနှစ်က ဖြစ် ပေါ်ခဲ့သောအခြေအနေများကြောင့် သွားကျန်းမာရေး လူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ်များလျော့နည်းခဲ့ရာ အဆို ပါလိုအပ်ချက်များကို အမြန်ဆုံးကုစားဖြည့်တင်းပေး နိုင်ရေးအတွက် ကျန်းမာရေးလူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ် ဦးစီးဌာန၊  သွားဘက်ဆိုင်ရာ ဆေးတက္ကသိုလ်များမှ အရည်အချင်းပြည့်ဝသည့် သွားဘက်ဆိုင်ရာဆရာဝန် များ၊   သွားကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်သူ သူနာပြု ဆရာမများ၊ သွားတုကျွမ်းကျင်သူများကို မွေးထုတ် ပေးနေသကဲ့သို့   ကုသရေးဦးစီးဌာနမှလည်း သွားကျန်းမာရေး အကူသူနာပြုများ၊ လက်ထောက်သွားတု ကျွမ်းကျင်သူများကို ဆေးရုံလုပ်ငန်း အခြေပြုသင်တန်း များဖွင့်လှစ်မွေးထုတ်ကာ ကျန်းမာရေးဝန်ဆောင် မှုများကို အပြည့်အဝပေးနိုင်ရေးအတွက်  အလုပ်များ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခဲ့ခြင်းကြောင့် လက်ရှိတွင် သွားနှင့်ခံတွင်း ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုမှာ   ယခင်ထက် သာလွန်စွာ ဆောင်ရွက်ပေးနိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်ပါသည်။၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင်    နိုင်ငံတော်အစိုးရ၏ ပံ့ပိုးမှုဖြင့် ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနမှ  ဦးဆောင်ကျင်းပခဲ့သော သွားဘက်ဆိုင်ရာ ဆေးပညာညီလာခံတွင် အကြံပြု တင်ပြဆွေးနွေးခဲ့သည့် Digital Dentistry ကို ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနအနေဖြင့်      ချက်ချင်းလက်တွေ့ အကောင်အထည်ဖော်      ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့ပြီး     သွားကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုကဏ္ဍကို  နိုင်ငံတကာ အဆင့်အတန်းမီစွာ  ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့ပြီးဖြစ်ပါသည်။ ခေတ်မီသွားတုပြုလုပ်ခြင်းဆိုင်ရာနည်းစနစ် (Digital Dentistry Lab) များအဖြစ် နေပြည်တော်၊ ရန်ကုန်မြို့နှင့် မန္တလေးမြို့များရှိ သွားနှင့်ခံတွင်းဆိုင်ရာ အထူးကု ဆေးရုံများတွင် တည်ထောင်ဖွင့်လှစ်ထားပြီး တစ်နိုင်ငံလုံးသို့  ဝန်ဆောင်မှုဖြန့်ဝေနိုင်ရန်  စီစဉ်ဆောင်ရွက် လျက်ရှိပါသည်။ လက်ရှိ အဆိုပါဆေးရုံများတွင် အငြိမ်းစားဝန်ထမ်းများနှင့် သက်ကြီးဘိုးဘွားများ အာဟာရပြည့်ဝစွာ စားသောက်နိုင်ရေးအတွက် သွားတုများကို အခမဲ့တပ်ဆင်ပေးလျက်ရှိပါသည်။ ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန၏  ဦးဆောင်ပံ့ပိုးမှုဖြင့် သွားတုတပ်ဆင်ခြင်း   အခမဲ့ဝန်ဆောင်မှုကို  မြန်မာ နိုင်ငံ၌ ၂၀၂၃ ခုနှစ်မှစ၍ ဝန်ဆောင်မှုပေးလျက်ရှိပါ သည်။သွားကျန်းမာရေးကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တတ်သော ကိုယ်ဝန်ဆောင်များ၏ ဆိုးကျိုးများကို လျော့နည်းကျဆင်း စေရေးအတွက်လည်း  ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင်များနှင့် မီးဖွားပြီးကလေးမိခင်များ၏  ခံတွင်းသန့်ရှင်းကျန်းမာရေး ကောင်းမွန်စေရန်အတွက်လည်း ပြည်သူ့ ဆေးရုံများရှိ  သွားဆေးခန်းများတွင်   မဖြစ်မနေ ဆောင်ရွက်ပေးရန်  လုပ်ငန်းလမ်းညွှန်အဖြစ်  ချမှတ်ပေးထားပြီးဖြစ်ပါသည်။ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနအနေဖြင့် နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ မွေးရာပါနှုတ်ခမ်းကွဲ၊ အာခေါင်ကွဲလူနာများအား လည်း  ဆေးရုံကြီးများတွင်  အခမဲ့ခွဲစိတ်ကုသပေးခြင်း၊  မွေးရာပါနှုတ်ခမ်းကွဲ၊ အာခေါင်ကွဲကလေးငယ် များ မူလတန်းကျောင်းမတက်မီ နှုတ်ခမ်းကွဲ၊ အာခေါင်ကွဲခြင်းကို ခွဲစိတ်ပြုပြင်ပေးခြင်းနှင့် ထိုကလေးငယ် နှင့်မိသားစုများ၏ လူမှုရေးအခက်အခဲများကို ဖြေရှင်း ဆောင်ရွက်ပေးလျက်ရှိပါသည်။  ထိုသို့ဆောင်ရွက် ရာတွင် ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနသည် သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းဒေသကြီး၊  ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့များ၊  မြန်မာနိုင်ငံ မိခင်နှင့်ကလေး စောင့်ရှောက်ရေးအသင်း၊ အမျိုး သမီးရေးရာအဖွဲ့ချုပ်၊  နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းများ နှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါသည်။ အချုပ်အားဖြင့်ဆိုရသော် ကျန်းမာရေးဝန်ကြီး ဌာနသည် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုအနေဖြင့် ကဏ္ဍစုံတွင်  အချိုးညီဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်အောင်ဆောင် ရွက်ပေးလျက်ရှိရာ သွားနှင့်ခံတွင်းကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုတွင် ယခုထက်ပိုမိုတိုးတက်ကောင်းမွန်သော ဝန်ဆောင်ကုသမှုများ  ပေးအပ်နိုင်ရေး အတွက်    နိုင်ငံတော်အစိုးရ၏ ပံ့ပိုးဖြည့်ဆည်းမှု၊ ပြည်သူတစ်ရပ်လုံး၏ ပူးပေါင်းကူညီမှုများဖြင့် လူတိုင်း ရောဂါဘယကင်းရှင်းပြီး သက်တမ်းစေ့နေနိုင်အောင် အစဉ်ကြိုးစား   ဆောင်ရွက်ပေးလျက် ရှိပါကြောင်း ရေးသား တင်ပြလိုက်ရပါသည်။    ။MWD 
ခေတ်ကာလအရွေ့နှင့်အညီ ထိန်းသိမ်းရမည့် မြန်မာတို့၏ နှစ်သစ်ကူးသင်္ကြန်ပွဲတော်
ခေတ်ကာလအရွေ့နှင့်အညီ ထိန်းသိမ်းရမည့် မြန်မာတို့၏ နှစ်သစ်ကူးသင်္ကြန်ပွဲတော်
     နိုင်ငံတိုင်း၊  လူမျိုးတိုင်းတွင် နှစ်သစ်ကူးပွဲတော်ကိုယ်စီရှိကြရာ   ဘာသာဓလေ့ကို  အခြေခံသည့် ပွဲတော်၊  နေထိုင်မှုစနစ်ကိုအခြေခံသည့်  ပွဲတော်၊ ပုဂ္ဂလိကမိသားစုသဘောကို  အခြေခံသည့်ပွဲတော် နှင့် လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းကို အခြေခံသည့် ပွဲတော်ဟူ၍ အမျိုးမျိုးအဖုံဖုံကွဲပြားကြသည်။  မြန်မာနိုင်ငံ၏ နှစ်သစ်ကူးသင်္ကြန်ပွဲတော်သည် လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းတစ်ခုလုံးကို ဗဟိုပြုသည့် ပွဲတော်အမျိုးအစားဖြစ်သည်။ မြန်မာ့နှစ်သစ်ကူးသင်္ကြန်တွင် လူမျိုးမရွေး၊ ဘာသာမရွေး၊   လူတန်းစားမရွေး   ပါဝင်ဆင်နွှဲပျော်ရွှင်လေ့ရှိကြသည်။ သင်္ကြန်ပွဲတော်သည် မြန်မာနိုင်ငံအပါအဝင် အရှေ့တောင်အာရှ နိုင်ငံအတော်များများတွင် နှစ်သစ်ကိုကြိုဆိုသည့်အနေဖြင့် ကျင်းပသည့်ပွဲတော်ဖြစ်သည်။သင်္ကြန်ပွဲတော်၏အနှစ်သာရ    “မြနန္ဒာ x x နေညိုညိုရစ်ကာသန်းတော့ x ရွှေမန်းတောင်ရိပ် တူတူခိုမယ် ပျိုဖြူတွေရယ် x မျှော်ခင်းလေး သာပါဘိတယ် နိမိတ်ကောင်းယူမယ် နှစ်ကူးသင်္ကြန်တော်ဝယ်”  ဆိုသည့်  သီချင်းသံ များ  ပျံ့လွင့်လာလျှင်  မြန်မာ့ရိုးရာနှစ်သစ်ကူး သင်္ကြန်ခါရောက်ပြီဟု အလိုလိုသိနိုင်သည်။ သင်္ကြန် ဆိုသည်မှာ“ကူးပြောင်းခြင်း”၊ “ပြောင်းရွှေ့လာခြင်း”ဟုအဓိပ္ပာယ်ရသည့် ပါဠိဘာသာသင်္ကန္တ၊ သက္ကတ ဘာသာ သင်္ကြန္တတို့မှ တိုက်ရိုက်မြန်မာမှုပြုထားခြင်းဖြစ်သည်။   မြန်မာ့နှစ်ကူးသင်္ကြန်ပွဲတော်တွင် နှစ်ဟောင်းကိုစွန့်ကာ နှစ်သစ်ကို ကူးပြောင်းသည့်အခါသမယတွင် နှစ်ဟောင်းမှ အညစ်အကြေးများ ကင်းစင်အောင် ရေစင်သွန်းလောင်းသည် ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ဖြင့် ဆင်နွှဲကြသည်။သင်္ကြန်ပွဲတော်၏ အသွင်သဏ္ဌာန်     သင်္ကြန်ရေသဘင်ပွဲသည်   သာကီဝင်တို့၏ဓလေ့မှကူးစက်လာသည်ဟုဆိုနိုင်သည်။ ထိုမှ တကောင်းခေတ်၊  ပုဂံခေတ်တို့မှ  လက်ဆင့်ကမ်း သယ်ဆောင်ကာ ယနေ့ကာလအထိ မြန်မာတို့၏ နှစ်သစ်ကူးပွဲတော်အဖြစ် တည်ရှိနေခဲ့သော ဓလေ့ဖြစ်သည်။    မြန်မာ့ရိုးရာပွဲတော်များထဲတွင် အကြီးမားဆုံးနှင့်   အထင်ရှားဆုံးသော   ပွဲတော်တစ်ခုလည်းဖြစ်သည်။   သင်္ကြန်ရေသဘင်ပွဲသည် ခေတ်ကာလ အခြေအနေအပေါ်မူတည်ကာ အသွင်သဏ္ဌာန်အမျိုးမျိုးကွဲပြားပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။ ရှေးမြန်မာဘုရင်များသည် နှစ်သစ်ကူးပွဲတော်ကို ယဉ်ကျေးသိမ်မွေ့စွာဖြင့် သပြေခက်နှင့် နံ့သာရည်များ ပက်ဖျန်း၍     ဆင်ယင်ကျင်းပခဲ့ကြသည်။ သင်္ကြန်ကာလတွင် လူပျိုကာလသားများက ရေပက်ကစားကြသလို သက်ကြီးရွယ်အိုများနှင့် အပျိုကာလသမီးတို့ကလည်း  ဘုရားသွား၊ သီလယူခြင်းဖြင့် ကုသိုလ်ပြုကြလေ့ရှိသည်။   သင်္ကြန်ကာလတွင် အပျော်ကြူးစွာ ရေကစားခြင်းကြောင့် နောက်ဆက်တွဲ ပြဿနာများဖြစ်တတ်ပုံကို  သမိုင်းတွင်ထင်ရှားစွာတွေ့မြင်နိုင်သည်။ ပုဂံခေတ်နောက်ဆုံးမင်းဆက် နရသီဟပတေ့မင်းလက်ထက်တွင် အသက်အငယ်ဆုံး မိဖုရားစောလုံကို ဘုရင်နရသီဟပတေ့နှင့် ကျန်သည့်မိဖုရားများက ရေမွန်းအောင် ရေပက်ကစားကြသဖြင့် မိဖုရားစောလုံက အငြိုးထားကာ ဘုရင်၏ပွဲတော်အုပ်အတွင်း အဆိပ်ခတ်သည်အထိ ရုပ်ဆိုးအကျည်းတန်သည့်     အဖြစ်အပျက်ရှိခဲ့သည်။ “နှစ်အကူး xxx ရွှင်မြူးလေတဲ့သင်္ကြန်” ဆိုသည့်အတိုင်းပင် သင်္ကြန်အခါသမယတွင် ပျော်တတ်သူတို့က ရေပက်ကစားခြင်းအပြင် အိုးမဲသုတ်ခြင်း စသည့်ကျီစားမှုများလည်းပြုတတ်ကြသည်။ယခုခေတ်တွင်မူ   မြို့ကြီးများတွင်  ရေပက်မဏ္ဍပ်များဆောက်လုပ်ကာ အတီး၊ အမှုတ်၊ အက၊ အခုန်များဖြင့် ဖျော်ဖြေခြင်း၊ ရေပိုက်များဖြင့် ရေပက်ကစားခြင်းများပြုလုပ်ကြသည်။    သင်္ကြန်တွင် ရေပက်ခံထွက်သူများကလည်း အမျိုးအစားစုံသော ကားများပေါ်တွင်    ရောင်စုံအဝတ်အစားများဖြင့် ပျော်ရွှင်မြူးတူးစွာ မြို့အနှံ့ ရေပက်ခံထွက်ကြသည်။ နယ်မြို့များတွင်မူ  စက်ဘီး၊ ဆိုင်ကယ်များဖြင့် ရေပက်ခံထွက်ကြသည်။  အချို့သောကျေးလက်တောရွာများတွင်မူ နွားလှည်းများပေါ်တွင် ရေစည် များတင်ဆောင်ကာ ရေပက်ကစားကြသည့်ဓလေ့များ ယခုတိုင်ရှိနေသေးပေသည်။သင်္ကြန်ရေသဘင်ပွဲတော်ကို ဗမာတိုင်းရင်းသားများသာမက အခြားသော တိုင်းရင်းသားများကလည်း မိမိတို့ရိုးရာဓလေ့အတိုင်း ဆင်ယင်ကျင်းပလေ့ရှိသည်။   ထိုအထဲတွင်  ရခိုင်တိုင်းရင်းသားတို့၏သ င်္ကြန်ပွဲမှာ ထင်ရှားသည်။ ရခိုင်တိုင်းရင်းသားတို့သည်   သစ်ထွင်းလှေများထဲတွင် ရေထည့်ကာ လူပျို၊  အပျိုတို့ကို  တစ်ဖက်တစ်ချက်စီမှနေ၍ ရေပက်ကစားကြခြင်းဖြစ်သည်။  တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး မောင်ရင်းနှမသဖွယ် ချစ်ခင်စွာ  နှစ်ကူးပွဲတော်ကို ဆင်နွှဲကြသည်။သင်္ကြန်ပွဲတော်နှင့်အစားအစာ    သင်္ကြန်နှင့်အတူပါဝင်လာသည့် သင်္ကြန်အစားအစာတစ်မျိုးမှာ မုန့်လုံးရေပေါ်ဖြစ်သည်။ မုန့်နှစ်အတွင်း ထန်းလျက်ခဲများထည့်ကာ လုံးဝန်းအောင်ပြုလုပ်ပြီး ရေနှင့်ပြုတ်ထားသည့် မုန့်လုံးရေပေါ်ကို အုန်းသီးများများနှင့်   စားရသည်က  သင်္ကြန်ရေစိုစိုတွင် တစ်သက်မမေ့စရာ အရသာပင်ဖြစ်သည်။ သင်္ကြန်ကာလတွင်  မြို့တိုင်း၊  ရွာတိုင်း၊  လမ်းတိုင်းတွင် မုန့်လုံးရေပေါ်စတုဒိသာကျွေးသည့်   ပုံရိပ်များကို အထင်းသား   တွေ့မြင်နိုင်သည်။   သင်္ကြန်နှင့် မုန့်လုံးရေပေါ်မှာ ခွဲခြားမရသော အမှတ်သင်္ကေတ များပင်ဖြစ်သည်။ ထိုအထဲတွင်မှ မွန်တိုင်းရင်းသားတို့၏   သင်္ကြန်ထမင်းမှာလည်း   ထင်ရှားသည်။ ရေဆမ်းထားသည့် ထမင်းကို ငါးခြောက်ထောင်းကြော် မွမွရွရွနှင့် တွဲဖက်စားသောက်ရသည်မှာ တစ်မျိုးထူးခြားသော အရသာဖြစ်ပြီး သင်္ကြန်၏ နိမိတ်ပုံနှင့် အပ်စပ်မှုရှိသည့် အစားအစာတစ်မျိုးဖြစ်သည်။သင်္ကြန်ပွဲတော်နှင့်ရာသီပန်း    သင်္ကြန်ကာလတွင် ပွင့်လေ့ရှိသည့် ရာသီပန်းမှာ ပိတောက်ပန်းပင်ဖြစ်သည်။     နွေရာသီတွင် ငုဝါပန်းတို့ ပွင့်လေ့ရှိသော်လည်း ပိတောက်ပန်းမှာ သင်္ကြန်အကြိုလက်ဆေးမိုးရွာမှ    ပွင့်လေ့ရှိပြီး သင်္ကြန်ကာလအတွင်းတွင်သာ အများဆုံးပွင့်သည့် ပန်းဖြစ်သည့်အတွက်    သင်္ကြန်နှင့်ပိတောက်မှာ ခွဲခြား၍မရသလိုပင်ဖြစ်ခဲ့သည်။   ပိတောက်ကို သင်္ကြန်၏   နိမိတ်ပုံသင်္ကေတအဖြစ်ပင်   ထားရှိ ခဲ့ကြသည်။ ရေစိုစိုတွင် ပိတောက်ပန်းတဝင့်ဝင့်နှင့် အလှတင့်နေသော    မြန်မာလှပျိုဖြူလေးများမှာ မြင်သူတိုင်း  ရင်အေးစရာဖြစ်ခဲ့သည်။  ရာသီဥတုပြောင်းလဲလာသည့်ကာလများတွင်မူ  ပိတောက် ပန်းများသည်လည်း     ပွင့်သည့်အချိန်ကာလအနည်းငယ် ရွေ့လျားမှုရှိခဲ့သော်လည်း ပိတောက်ပန်း အများစုမှာ  သင်္ကြန်ကာလတွင် ပွင့်ကြမြဲဖြစ်သည်။သင်္ကြန်ပွဲတော်နှင့်ဘာသာရေး     သင်္ကြန်ကာလတွင် တရားစခန်းများ အများဆုံးဖွင့်လှစ်ပြီး သင်္ကြန်ပိတ်ရက်အတွင်း တရားအားထုတ်ကြသည်။ သင်္ကြန်ကာလအတွင်း သက်ကြီးရွယ်အိုများနှင့်   ဘာသာရေးလေ့လာလိုက်စားသူများက ဘုရားကျောင်းကန်များတွင် သီလယူခြင်း၊ ဥပုသ်သီတင်းဆောက်တည်ခြင်းများ ပြုလေ့ရှိကြသည်။ ထို့ပြင် သင်္ကြန်ကာလအတွင်း စတုဒိသာကျွေးမွေးခြင်း၊ နှစ်သစ်ကူးတွင် သက်ကြီးရွယ်အိုများအား ခေါင်းလျှော်ခြင်း၊ လက်သည်း၊ ခြေသည်းလှီးခြင်း၊ တိရစ္ဆာန်များအား ဘေးမဲ့လွှတ်ခြင်းတို့ဖြင့် ကုသိုလ်ယူကြလေ့ရှိသည်။သင်္ကြန်ပွဲတော်နှင့်အနုပညာ     သင်္ကြန်ကာလတွင်  သင်္ကြန်ပုံရိပ်ကို  ထင်ဟပ်စေသော သီချင်းများ ဖွဲ့နွဲ့သီဆိုလေ့ရှိသလို သင်္ကြန်ကာလကို အခြေပြုသည့် ရုပ်ရှင်များလည်း ရိုက်ကူးထုတ်လွှင့်လေ့ရှိကြသည်။ ထို့ပြင် သင်္ကြန်အကနှင့် သင်္ကြန်သံချပ်များကလည်း   သင်္ကြန်၏ပုံရိပ်ကို ပိုမိုပေါ်လွင်စေသည်။ “တူးပို့ တူးပို့” တီးလုံးသံကြားလျှင်ပင် မြန်မာလူမျိုးတို့၏ စိတ်တွင် သင်္ကြန်၏အရသာကို ထိတွေ့ခံစားမိကြသည်။ သင်္ကြန်သီချင်းများထဲတွင် မြို့မငြိမ်း၏ သင်္ကြန်တေးသီချင်းများမှာ ထင်ရှားသည်။   “မြနန္ဒာ”၊    “မန်းမြို့သူဇာမေ”၊ “ရှာပုံတော် မင်းသားကြီး” စသည့် တေးသီချင်းများမှာ သင်္ကြန်ကာလတိုင်း မရိုးနိုင်အောင် ဆိုကြတီးကြကကြသည့်သီချင်းများဖြစ်သည်။သင်္ကြန်ပွဲတော်နှင့်အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများ     ထိုင်း၊ အိန္ဒိယ၊ လာအို၊ ဗီယက်နမ်၊ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံများနှင့်ယူနန်   စသည့်ဒေသများတွင်လည်း ရေသဘင်ပွဲတော်များ ဆင်နွှဲလေ့ရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင်လည်း ပြောင်းလဲလာသည့် နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေးစနစ်များကြောင့်   နိုင်ငံခြားသားဧည့်သည်များ လာရောက်လည်ပတ်ကြသည့်အတွက်  မြန်မာ့ရိုးရာနှစ်သစ်ကူး သင်္ကြန်ပွဲတော်တွင် နိုင်ငံခြားသားခရီးသွားများ ပါဝင်ဆင်နွှဲမှု များပြားလာသည်ကို တွေ့ရသည်။ ထို့ကြောင့် မိမိတို့လူမျိုး၏ ယဉ်ကျေးမှုဓလေ့ထုံးစံကို   မပျောက်ပျက်စေဘဲ  သင်္ကြန်၏ အနှစ်သာရကို ပေါ်လွင်စေသည့် အကြောင်းအရာ၊ အပြင်အဆင်များဖြင့် သင်္ကြန်ပွဲတော်ကို ဆင်နွှဲကြခြင်းဖြင့် မြန်မာ့ရိုးရာသင်္ကြန်၏ သွင်ပြင်သဏ္ဌာန်ကို မြှင့်တင်သွားကြရမည်ဖြစ်သည်။ဒြပ်မဲ့ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်ပါဝင်လက်ရှိတွင်   မြန်မာ့ရိုးရာနှစ်သစ်ကူး  အတာသင်္ကြန်ပွဲတော်သည်    ကမ္ဘာ့ဒြပ်မဲ့ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်စာရင်းတွင်    မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် ပထမဆုံးတရားဝင် ပါဝင်နိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ မြန်မာ့ရိုးရာ နှစ်သစ်ကူး အတာသင်္ကြန်ပွဲတော်ကို ပါရာဂွေးနိုင်ငံ အာဆွန်စီယွန်မြို့၌ ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂ ရက်မှ ၇ ရက်အထိကျင်းပသည့် (၁၉)ကြိမ်မြောက် ဒြပ်မဲ့ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်ညီလာခံတွင် ဒီဇင်ဘာလ ၅ ရက်၌  တရားဝင်ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။   ထို့ကြောင့် မြန်မာတို့၏ ရိုးရာအတာသင်္ကြန်တွင် ယဉ်ကျေးမှုနှင့် သွေဖည်သည့်   အပြုအမူ၊ အပြောအဆိုများနှင့် သရုပ်ပျက်ဝတ်စားဆင်ယင်မှုများကို    ရှောင်ရှား၍ မြန်မာ့ရိုးရာ  ယဉ်ကျေးမှုသင်္ကြန်မှ   ရရှိလာသော လန်းဆန်းမှုများ၊    စိတ်ဓာတ်ခွန်အားများဖြင့် ပြည်ထောင်စုကြီး ငြိမ်းချမ်းသာယာရေး၊ တိုင်းသူပြည်သားများ၏ လူမှုစီးပွားဘဝများ သာယာဝ ပြောရေးတို့အတွက် ဝိုင်းဝန်းကြိုးပမ်း ဆောင်ရွက်သွားကြရမည်ဖြစ်သည်။အချုပ်အားဖြင့်ဆိုရသော်    ခေတ်ကာလ၏ အပြောင်းအလဲများနောက်တွင် အကောင်းနှင့် အဆိုးက ဒွန်တွဲလိုက်ပါလာကြမည်သာဖြစ်သည်။  ကောင်းမွန်သည့်အကျင့်စရိုက်များကို ထိန်းသိမ်းပြီး မကောင်းသည့်အကျင့်စရိုက်ဆိုးများကို    ဖယ်ရှားနိုင်မှသာ တိုးတက်သည့်   လူမှုဝန်းကျင်ကောင်းတစ်ရပ်ကို ဖော်ဆောင်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။  ခေတ်နှင့်မလျော်ညီသော   အတွေးအခေါ်၊ အယူအဆများကို လိုအပ်လျှင် စွန့်ပစ်ရမည်ဖြစ်သလို မိမိတို့လူမှု အသိုင်းအဝိုင်းအတွက်  မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော   အတွေးအခေါ်နှင့် ယဉ်ကျေးမှုဓလေ့ ထုံးတမ်းများကို လက်ဆင့်ကမ်းထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရမည်ဖြစ်သည်။ မြန်မာလူမျိုးတို့၏ စိတ်စေတနာ အလှတရားကို အခြေခံကာ မြန်မာ့နှစ်သစ်ကူး ပွဲတော်ကို  အဓိပ္ပာယ်ပြည့်ဝစေရန်   ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက် သွားကြရမည်ဖြစ်ပေသည်။    ။MWD
ဂေါ်ဖီထုပ်စားခြင်း၏ ကျန်းမာရေး ကောင်းကျိုးများ
ဂေါ်ဖီထုပ်စားခြင်း၏ ကျန်းမာရေး ကောင်းကျိုးများ
     ဂေါ်ဖီထုပ်ကို တချို့က မုန်လာထုပ်ဟုခေါ်ကြပြီး  အသုပ်များတွင် ထည့်စားကြသကဲ့သို့  ကြော်စားခြင်း၊ ခေါက်ဆွဲကြော်၊ ကြာဆံကြော်များ တွင် ထည့်ကြော်ခြင်း၊ ချက်စားခြင်းတို့ ပြုလုပ်ကြသည်။ ဂေါ်ဖီထုပ်သည် ပဒေသာဂေါ်ဖီ၊ ပန်းဂေါ်ဖီ၊ ဘရိုကိုလီခေါ်  ပန်းဂေါ်ဖီစိမ်း၊  ကိုက်လန်၊မုန်ညင်း၊ စမုန်တို့နှင့် မျိုးရင်းတူ Cruciferous အပင်မျိုးရင်းတွင် ပါဝင်သည်။ အောက်ဆီဂျင်အပြည့်အဝရရှိစေသောဂေါ်ဖီထုပ်      ဂေါ်ဖီထုပ်ကိုစားသုံးခြင်းဖြင့်    လူ့ခန္ဓာကိုယ်အတွက် လိုအပ်သော အောက်ဆီဂျင်ကို အပြည့်အဝရရှိနိုင်သောကြောင့် ကိုဗစ်-၁၉ ရောဂါကို ဖြစ်စေသည့် ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ပိုးကို ခုခံနိုင်စွမ်းရှိသည်။ကိုယ်အလေးချိန်ကျစေနိုင်သောဂေါ်ဖီထုပ်      ဂေါ်ဖီထုပ်တွင် ကယ်လိုရီပါဝင်မှု နည်းသောကြောင့် ကိုယ်အလေး ချိန်ကျလိုသူများ စားသုံးရန် အထူးကောင်းမွန်သော အစားအစာဖြစ် သည်။ ဂေါ်ဖီထုပ်တွင်ပါဝင်သော ခန္ဓာကိုယ်၏ အစာခြေစနစ်အတွက် အလွန်အရေးပါသည့်အမျှင်ဓာတ်က အဆာခံနိုင်စေရန် အားဖြည့်ပေးပြီး မကြာခဏ  အစာမစားမိရန်  ထိန်းချုပ်ပေးသောကြောင့်  အဝမလွန် အောင် ကာကွယ်ပေးသည်။  ကိုယ်အလေးချိန်ကျလိုသူများအနေဖြင့်လည်း  ဂေါ်ဖီထုပ်ကို မကြာခဏစားသုံးပေးခြင်းဖြင့်  ကိုယ်အလေးချိန် ကျစေနိုင်သည်။အစာခြေစနစ်ကိုကောင်းမွန်စေသောဂေါ်ဖီထုပ်      ဂေါ်ဖီထုပ်တွင်  အစာခြေစနစ်ကို အားဖြည့်ပေးသည့်  ရေဓာတ်နှင့် အမျှင်ဓာတ်ကြွယ်ဝစွာ ပါဝင်သောကြောင့်  အူများကို လှုပ်ရှားမှုကောင်းစေပြီး အူနံရံများက အာဟာရဓာတ်ပြည့်ပြည့်ဝဝ စုပ်ယူစေနိုင်သကဲ့သို့ လူတချို့တွင်ဖြစ်တတ်သော ဝမ်းချုပ်ခြင်းမှ ကင်းဝေးစေကာ ဝမ်းမှန်စေ သည်။  ခန္ဓာကိုယ်တွင်းမှ  အဆိပ်အတောက်ဖြစ်စေသည့် အရာများအား ပြင်ပသို့ ဝမ်းအနေဖြင့် စွန့်ထုတ်ပေးသည်။ ဂေါ်ဖီထုပ်သည်  အစာအိမ်အနာကို သက်သာစေနိုင်သည့်  သဘာဝဆေးတစ်မျိုးလည်းဖြစ်သည်။ အစာအိမ်တွင်ဖြစ်ပေါ်သည့်အနာများကိုကျက်စေပြီး အစာအိမ်‌ရောဂါ ဖြစ်ပွားခြင်းကိုလည်း လျော့နည်းစေသည်။ ဂေါ်ဖီထုပ်တွင်  ပရိုတင်း၊ ဗီတာမင်နှင့်   သတ္တုဓာတ်များစွာပါဝင်သောကြောင့်   အစာအိမ်နှင့် အူလမ်းကြောင်းဝေဒနာကို သက်သာစေသည့်အပြင် အမိုင်နိုအက်စစ်နှင့်  ဂလူတမင်းဓာတ်တို့ပါဝင်ခြင်းကြောင့် အူကိုကျန်းမာစေပြီး ခန္ဓာကိုယ် တွင်းမှ  ဗက်တီးရီးယား ထုတ်လွှတ်မှုကို  မျှတအောင်ကူညီပေးသည်။  ဂေါ်ဖီထုပ်သည် ခန္ဓာကိုယ်တွင်းနေရာအများစုမှ  အညစ်အကြေးများကို သန့်ရှင်းစေပြီး  ခန္ဓာကိုယ်တွင်းမှ  ဗိုင်းရပ်စ်များကို  နှိမ်နင်းပေးသည့် ပိုးသတ်ဆေးတစ်မျိုးလည်းဖြစ်သည်။အူလမ်းကြောင်းကိုကောင်းကျိုးပြုသောဂေါ်ဖီထုပ်      ဂေါ်ဖီထုပ်သည်   အူလမ်းကြောင်းကို    ကောင်းကျိုးပြုသည့်အစာ လည်းဖြစ်သည်။ အင်္ဂလန်နိုင်ငံရှိ   သုတေသနအဖွဲ့က   ဂေါ်ဖီနွယ်ဝင်ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ လူ့အစာအိမ်ထဲ ရောက်ရှိသွားပြီးနောက် အူနံရံ ကို မည်ကဲ့သို့ပြောင်းလဲပေးနိုင်ကြောင်း  အဓိကသုတေသနပြုလုပ်ခဲ့ရာ အစာကြေညက်သွားချိန်တွင် Indole-3 Carbinol ဟုခေါ်သည့် ကင်ဆာ ဆန့်ကျင်ဓာတုပစ္စည်းများ  ထုတ်လုပ်ပေးနေသည်ကို   သက်သေပြလိုက်နိုင်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ Indole-3-Carbinol ဓာတ်သည် ကင်ဆာရောဂါ၊ အထူးသဖြင့်  ရင်သားကင်ဆာနှင့် အူမကြီးကင်ဆာကို    ကာကွယ်ပေးနိုင်သည့် အစွမ်းထက်ဓာတ်တိုး ဆန့်ကျင်ပစ္စည်းဖြစ်သည်။ ထို့ပြင်  ဤဓာတ်သည် အူလမ်းကြောင်း ကျန်းမာရေးကို ထိန်းသိမ်းပေးပြီး  ပင်မကလာပ်စည်း (Stem Cells) လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုကို ပြုပြင်ပြောင်းလဲ ပေးကာ အဆိပ်အတောက်ပြေစေသည်။ ထိုဂုဏ်သတ္တိများကြောင့် ဟင်း ချက်သည့်အခါ Indole-3-Carbinol ဓာတ်ကို မပျက်စီးစေရေး အကျက် လွန်အောင်မချက်ရန်၊ မကြော်ရန်လိုသည်။ကင်ဆာကိုကာကွယ်ပေးသောဂေါ်ဖီထုပ်     ဂေါ်ဖီထုပ်တွင် Free Radical များကို လျှော့ချပေးပြီး ကင်ဆာရောဂါ ကိုသက်သာစေသော သဘာဝဓာတ်တိုးဆန့်ကျင် အာနိသင်များ (Anti-oxidants) လည်း ပါဝင်နေသည်။ ဂေါ်ဖီထုပ်တွင် Lupeol၊ Sinigrin၊ Din-dolylmethane (DIM)၊ Indole-3- Carbinol၊   Sulforaphane တို့ကဲ့သို့ ကင်ဆာတိုက်ဖျက်ပေးနိုင်သည့် အာနိသင်များရှိသည်။ ထိုဓာတ်များက ခန္ဓာကိုယ်၏ ကိုယ်ခံအားအင်ဇိုင်းများဖြစ်ပေါ်လာစေရန် လှုံ့ဆော်ပေး သည့်အပြင် ကင်ဆာကျိတ်များ ကြီးထွားမလာစေရန် ဟန့်တားပေးပြီး ရင်သားကင်ဆာဖြစ်နိုင်ခြေကိုလည်း  သိသာစွာလျော့ကျစေနိုင်သည်။ ဂေါ်ဖီထုပ်တွင်ပါဝင်နေသောဓာတ်များက အရေပြားကင်ဆာ၊ အစာရေမျို ကင်ဆာ၊ ဆီးကျိတ်ကင်ဆာ၊ ရင်သားကင်ဆာ၊ အဆုတ်ကင်ဆာ၊ အူမကြီး ကင်ဆာ၊   အသည်းကင်ဆာနှင့်  သားအိမ်ခေါင်းကင်ဆာဖြစ်ပွားမှုကို လျော့ကျစေနိုင်သည်ဟုဆိုထားသည်။  ဂေါ်ဖီထုပ်သည် ကင်ဆာရောဂါကြောင့် ဓာတ်ရောင်ခြည်ကုသမှုခံယူနေရသူများ ဓာတ်ရောင်ခြည်ကုထုံးကြောင့်ဖြစ်သည့်    နုံးပြီးအားမရှိသကဲ့သို့ဖြစ်ခြင်း၊ ရင်ပူခြင်း၊ အရေပြားယားယံခြင်း၊ အရေပြားခြောက်သွေ့ခြင်း၊  အစားအသောက်ပျက်ခြင်း၊  အရည်ကြည်ဖုထွက်ခြင်း   စသည့်ဘေးထွက် ဆိုးကျိုးများဖြစ်ခြင်းကို  လျော့နည်းစေနိုင်သည်ဟု သိရှိရသည်။ ကင်ဆာမဖြစ်အောင်  ကာကွယ်ပေးသကဲ့သို့     နာကျင်ရောင်ရမ်းမှုကို    သက်သာစေနိုင်သောကြောင့်  နှလုံးသွေးကြောများကို ကျန်းမာစေပြီး နှလုံးကို သွေးစီးဆင်းမှုကောင်းမွန်စေသည်။အစာအိမ်အနာကိုသက်သာစေသောဂေါ်ဖီထုပ်     ဂေါ်ဖီထုပ်တွင် ဂလူတမင်းဓာတ် ကြွယ်ဝစွာပါဝင်သောကြောင့် အစာအိမ်အနာကို သက်သာစေနိုင်သည်။ ဂေါ်ဖီထုပ်အရည်သည်  အစာအိမ် အနာများကိုလည်း  ထိရောက်စွာကုသပေးနိုင်စွမ်းရှိသည့် သဘာဝဆေး တစ်မျိုးဟုဆိုနိုင်သည်။ ဂေါ်ဖီထုပ်တွင် ဆာလ်ဖာနှင့် သက်စောင့်ဓာတ် ဗီတာမင်-C  များစွာပါဝင်၍ အစာအိမ်ပြွန်ရောင်ခြင်းကို  သက်သာစေသည်။ရောင်ရမ်းမှုကိုသက်သာစေသောဂေါ်ဖီထုပ်    ဂေါ်ဖီထုပ်တွင် အမိုင်နိုအက်စစ်ကြွယ်ဝစွာ ပါဝင်နေသောကြောင့် ခန္ဓာကိုယ်နာကျင်ရောင်ရမ်းမှုများကို  လျော့ပါးသက်သာစေနိုင်သည့် အပြင် အကောင်းဆုံး ကာကွယ်ပေးနိုင်သည်။ အဆစ်အမျက်ရောင်ရမ်းခြင်း၊  အဆစ်အမျက်နာကျင်ကိုက်ခဲခြင်း၊  ဓာတ်မတည့်ခြင်းလက္ခဏာများကို သက်သာစေနိုင်သည့်အပြင် အူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ‌ရောင်ရမ်း ခြင်းများကိုလည်း ကူညီပေးနိုင်သည်။ဆံသားကိုကျန်းမာစေသောဂေါ်ဖီထုပ်     ဂေါ်ဖီထုပ်စားသုံးခြင်းဖြင့် ဆံပင်ကျွတ်ခြင်းနှင့် ဆံသားခြောက်သွေ့ခြင်းကိုကာကွယ်ပေးပြီး  ဆံသားကိုလည်း ကျန်းမာသန်စွမ်းစေသည်။ နှလုံးကျန်းမာစေသောဂေါ်ဖီထုပ်    ဂေါ်ဖီထုပ်သည် နှလုံးသွေးကြောများကိုကျန်းမာစေပြီး နှလုံးကို သွေးစီးဆင်းမှု ကောင်းမွန်စေသောကြောင့် နှလုံးသွေးကြောကျဉ်းခြင်း နှင့် နှလုံးသွေးကြောဆိုင်ရာရောဂါများမဖြစ်အောင် ကာကွယ်ပေးသည်။ နှလုံးကိုကျန်းမာစေပြီး ရုတ်တရက်နှလုံးရပ်ခြင်းနှင့် နှလုံးရောဂါဖြစ်ပွားခြင်းမှလည်း ကာကွယ်ပေးသည်။ ကိုယ်ခံအားစနစ်ကိုတိုးမြှင့်ပေးသောဂေါ်ဖီထုပ်    ဂေါ်ဖီထုပ်တွင် ဗီတာမင်-C ကြွယ်ဝစွာပါဝင်သောကြောင့် မကြာခဏ စားပေးခြင်းဖြင့် ကိုယ်ခံအားစနစ်ကို တိုးတက်ကောင်းမွန်စေပြီး အအေးမိ လွယ်ခြင်း၊ နှာစေး၊ ချောင်းဆိုးခြင်းမဖြစ်အောင် ကာကွယ်ပေးနိုင်ကာခန္ဓာကိုယ်ကိုကျန်းမာစေသည်။ ခန္ဓာကိုယ်ကိုထိခိုက်စေနိုင်သည့်  Free Radical များကို တိုက်ထုတ်နိုင်အောင်လည်း ကူညီပေးသည်။အတွင်းတိမ်ဖြစ်ခြင်းကို ကာကွယ်ပေးသောဂေါ်ဖီထုပ်    ဂေါ်ဖီထုပ်တွင် ဘီတာကယ်ရိုတင်းကြွယ်ဝစွာပါဝင်မှုကြောင့် မျက်စိကိုအားကောင်းစေပြီး   မျက်စိတွင်ရှိသည့်ဆဲလ်များကို  ကျန်းမာစေသည်။ ဂေါ်ဖီထုပ်ကို မကြာခဏစားသုံးပေးခြင်းဖြင့် အသက်အရွယ်ကြီးလာသည့်အခါ ဖြစ်တတ်သည့် အမြင်အာရုံချို့ယွင်းခြင်း၊ မျက်စိတိမ်စွဲခြင်းနှင့် မျက်စိအတွင်းတိမ်ဖြစ်ခြင်းများကို ကာကွယ်ပေးသည်။သွေးတိုးကျစေသောဂေါ်ဖီထုပ်    ဂေါ်ဖီထုပ်သည် ပိုတက်ဆီယမ်ကြွယ်ဝစွာပါဝင်သောကြောင့် သွေး ပေါင်ချိန်ကို အကောင်းဆုံးထိန်းညှိပေးပြီး သွေးမတိုးစေရန် ကာကွယ် ပေးသကဲ့သို့ သွေးကြောများထဲတွင် သွေးစီးဆင်းမှုကောင်းစေရန်လည်း အကောင်းဆုံးအားဖြည့်ပေးသည်။အိုမင်းရင့်ရော်မှုကို‌နှေးကွေးစေသောဂေါ်ဖီထုပ်     ဂေါ်ဖီထုပ်သည် အသားအရေကောင်းမွန်မှုကိုပေးစွမ်းနိုင်ပြီး အသား အရေကို စိုပြည်ကြည်လင်စေသည်။ အိုမင်းရင့်ရော်မှုကို‌ ကာကွယ်ပေး သည့်   ဒြပ်ပေါင်းများစွာပါဝင်ပြီး ဓာတ်တိုးဆန့်ကျင်ပစ္စည်းများနှင့် ဗီတာမင်-C များစွာပါဝင်ခြင်းကြောင့် အရေးအကြောင်းများ မဖြစ်အောင် ကာကွယ်ပေးသည်။  အသားအရောင်မညီခြင်းကိုသက်သာစေကာ အရေပြားကို ကြည်လင်တောက်ပစေပြီး အရွယ်မတိုင်မီ အိုမင်းရင့်ရော် ခြင်းကို ကာကွယ်ပေးသည်။ ဂေါ်ဖီထုပ်တွင်ပါဝင်သော အမိုင်နိုအက်စစ် သည် အရောင်ကျစေပြီး အရေပြားရောင်ရမ်းခြင်းကို သက်သာစေနိုင် သည်။ အရေပြားဆဲလ်များထိခိုက်မှုမဖြစ်အောင်  ပြန်လည်ပြုပြင်ပေး နိုင်ပြီး အရွယ်တင်နုပျိုစေသည်။သတိပြုရန်    ဂေါ်ဖီထုပ်ကိုအစိမ်းစားမည်ဆိုပါက ရေစင်အောင် သေချာဆေးကြောရန်လိုအပ်သည်။  ကြော်ခြင်းနှင့်   ချက်ပြုတ်စားသောက်သည့်အခါ မီးပြင်းပြင်းဖြင့် အချိန်ကြာကြာချက်ပြုတ်ခြင်းကို‌ ရှောင်ကြဉ်သင့်သည်။ မီးပြင်းပြင်းဖြင့်  အချိန်ကြာကြာချက်ပြုတ်သည့်အခါ  ဂေါ်ဖီထုပ်တွင် ပါဝင်သည့်အာဟာရဓာတ်များ  လျော့နည်းသွားနိုင်သည်။    အချုပ်အားဖြင့်ဆိုသော် ဂေါ်ဖီထုပ်သည် ကိုယ်ခံအားကောင်းခြင်း၊ နှလုံးသွေးကြောများကို ကောင်းမွန်စေခြင်း၊ ကင်ဆာရောဂါကိုကာကွယ် ပေးခြင်း၊ အရိုးကျန်းမာရေးကိုအထောက်အကူပြုခြင်း၊ အစာခြေစနစ်ကို ကောင်းမွန်စေခြင်း၊ သွေးတိုးကျစေခြင်း၊ အဝလွန်ခြင်းမှ ကာကွယ်ပေး ခြင်း၊ ကိုယ်အလေးချိန်လျော့ကျစေခြင်း၊ မျက်စိအတွင်းတိမ်ဖြစ်ခြင်းကို ကာကွယ်ပေးခြင်း၊ ရောင်ရမ်းမှုကိုသက်သာစေခြင်း၊ ဆံသားကို ကျန်းမာစေခြင်း၊  ကိုလက်စထရောကိုလျှော့ချပေးခြင်း၊  ဦးနှောက်လုပ်ဆောင် ချက်ကိုကောင်းမွန်စေခြင်း၊   အိုမင်းရင့်ရော်မှုကို  ကာကွယ်ပေးခြင်း စသည့်  ကျန်းမာရေးကောင်းကျိုးများစွာကို  အထောက်အကူပြုသည့် အတွက် ဂေါ်ဖီထုပ်ကို စားသုံးပေးသင့်ကြောင်း အကြံပြုရေးသား လိုက်ရပါသည်။MWD   
မဟာသင်္ကြန်ပွဲတော်မှသည် ငြိမ်းချမ်းသာယာသော နှစ်သစ်ဆီသို့ မျှော်ရည်ခြင်း
မဟာသင်္ကြန်ပွဲတော်မှသည် ငြိမ်းချမ်းသာယာသော နှစ်သစ်ဆီသို့ မျှော်ရည်ခြင်း
မြန်မာတို့၏ တစ်နှစ်တာကာလအတွင်း အထွတ်အမြတ်အထားဆုံးနှင့် အနှစ်သက်ဆုံးသော ပွဲတော်ကိုပြပါဆိုလျှင် တန်ခူးလ၏ သင်္ကြန်ပွဲတော်သည် ပြည်သူတို့၏ နှလုံးသားဝယ် ထာဝရကိန်းအောင်းနေသည့် ပွဲတော်တစ်ခုဖြစ်ပါသည်။ အတာရေစင်ဖြင့် အညစ်အကြေးတို့ကို ဆေးကြောသန့်စင်ကာ နှစ်ဟောင်းမှ အညစ်အကြေးများကိုပယ်၍ နှစ်သစ်ကို တည်ဆောက်ကြသည့် ဤအချိန်အခါသမယသည် မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု၏အနှစ်သာရကို ဖော်ကျူးနေရုံသာမက နိုင်ငံတော်နှင့် ပြည်သူတို့၏ ငြိမ်းချမ်းသာယာရေးမျှော်မှန်းချက်များကိုလည်း တစ်ပါတည်း သယ်ဆောင်လာခြင်းဖြစ်ပါသည်။​တန်ခူးလ၏ သဘာဝအလှနှင့် သင်္ကြန်အကြိုကာလနွေဦးကဗျာကို ရေးထိုးသည့် ပိတောက်ရွှေဝါတို့နှင့်အတူ သင်္ကြန်၏အငွေ့အသက်များ စတင်လာပြီ ဖြစ်ပါသည်။ ပူပြင်းသောနေရှိန်အောက်တွင် လန်းဆန်းစိုပြည်သည့် သဘာဝအလှတရားတို့က ပြည်သူတို့၏စိတ်နှလုံးကို ပွဲတော်ဆီသို့ခေါ်ဆောင်သွားပြီး နှစ်ဟောင်းကုန်ဆုံးတော့မည့် နိမိတ်ပုံများကို ဖော်ဆောင်နေပါသည်။​အတာရေစင်နှင့် စိတ်ဓာတ်ခွန်အား သန့်စင်ခြင်းပူပြင်းသော နွေအပူကို အေးမြစေသည့် ရေစင်ဖြင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အညစ်အကြေးများကို ဆေးကြောသန့်စင်ကြပါသည်။ ထိုရေစင်သည် ကိုယ်ခန္ဓာကိုသာမက စိတ်အတွင်းသန္တာန်ရှိ အာဃာတနှင့် ဒေါသတရားတို့ကို ငြိမ်းအေးစေကာ နှစ်သစ်အတွက် စိတ်ဓာတ်ခွန်အားအသစ်များကို ပေးစွမ်းနိုင်ပါသည်။​မြန်မာ့ရိုးရာ ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်ကို ထိန်းသိမ်းခြင်းခေတ်အဆက်ဆက် လက်ဆင့်ကမ်းလာသည့် မဟာသင်္ကြန်၏ ခိုင်မာသောယဉ်ကျေးမှုအမြုတေကို ထိန်းသိမ်းရပါမည်။ ရိုးရာမပျက် ဝတ်စားဆင်ယင်မှု၊ စကားပြောဆိုမှုနှင့် ပြုမူနေထိုင်မှုတို့သည် မြန်မာ့ဂုဏ်ကို ကမ္ဘာ့အလယ်တွင် ဝင့်ထည်စေသော အမွေအနှစ်များဖြစ်ပါသည်။​စည်းလုံးညီညွတ်ခြင်း၏ပြယုဂ် သင်္ကြန်ပွဲတော်လူမျိုး၊ ဘာသာ၊ ဆင်းရဲချမ်းသာ မခွဲခြားဘဲ တစ်ဦးပေါ်တစ်ဦး မေတ္တာဖြင့် ရေပက်ဖျန်းကြခြင်းသည် အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်မှုကို ခိုင်မာစေပါသည်။ ဤစည်းလုံးမှုအင်အားသည် နိုင်ငံတော်တည်ဆောက်ရေးအတွက် အခြေခံအကျဆုံးသော ရိက္ခာတစ်ရပ်ပင်ဖြစ်ပါသည်။​ဘုရားကျောင်းကန်နှင့်ကုသိုလ်ပွားရာအတာကာလပျော်ပွဲရွှင်ပွဲများအပြင် ဘာသာရေးအသိဖြင့် ကောင်းမှုကုသိုလ်ပြုကြသည့် မြတ်နိုးဖွယ်ဓလေ့သည် မြန်မာတို့၏ ဝိညာဉ်ပင်ဖြစ်ပါသည်။ ဥပုသ်သီလ ဆောက်တည်ခြင်း၊ ပရိတ်တရားတော်များ နာကြားခြင်းဖြင့် နှစ်ဟောင်းကို ကုသိုလ်ဖြင့် နှုတ်ဆက်ကြပါသည်။​သက်ကြီးပူဇော်ပွဲနှင့် ကတညုတတရားပွားများခြင်းလူကြီးမိဘများကို ခေါင်းဆေးမင်္ဂလာပြုပေးခြင်းနှင့် ကန်တော့ခြင်းတို့ဖြင့် ရိုသေလေးစားမှုကို ဖော်ကျူးကြပါသည်။ ဤကတညုတတရားသည် လူမှုအဖွဲ့အစည်းကို ပိုမိုခိုင်မာစေပြီး မိသားစုတန်ဖိုး ကိုမြှင့်တင်ပေးသည့် ယဉ်ကျေးမှုတစ်ရပ်ဖြစ်ပါသည်။​ဇီဝိတဒါန ငါးလွှတ်ပွဲနှင့် မေတ္တာကမ္ဘာသတ္တဝါတို့၏အသက်ကို ဘေးမဲ့ပေးခြင်းဖြင့် ငြိမ်းချမ်းခြင်း၏အစပျိုးမှုကို ဖော်ဆောင်ကြပါသည်။ သတ္တဝါအားလုံး အေးချမ်းပါစေဟူသော မေတ္တာစိတ်သည် ကမ္ဘာလောကကြီးကို ပိုမိုလှပစေပြီး ငြိမ်းချမ်းရေး၏ အခြေခံအုတ်မြစ်လည်းဖြစ်ပါသည်။​သင်္ကြန်မုန့်လုံးရေပေါ်နှင့် ဝေမျှခြင်းအနုပညာစုပေါင်းလုပ်ဆောင်မှုနှင့် စေတနာရှေ့ထားသည့် စတုဒိသာကျွေးမွေးလှူဒါန်းခြင်းယဉ်ကျေးမှုသည် မြန်မာတို့၏ရက်ရောမှုကို ပြသနေပါသည်။ မုန့်လုံးရေပေါ်ပြုလုပ်ရာတွင် ပါဝင်သည့် စုပေါင်းအင်အားသည် အောင်မြင်မှု၏ လျှို့ဝှက်ချက်ပင် ဖြစ်ပါသည်။​နန်းတွင်းသင်္ကြန်မှသည် ပြည်သူ့သင်္ကြန်သို့သမိုင်းကြောင်းအစဉ်အလာ ကြီးမားခဲ့သည့် မြန်မာ့သင်္ကြန်၏ ဖြစ်တည်မှုအဆင့်ဆင့်ကို ပြန်လည်လေ့လာခြင်းဖြင့် အမျိုးသားရေး ဂုဏ်သိက္ခာကို ခံစားသိရှိနိုင်ပါသည်။ ခေတ်အဆက်ဆက် မရိုးနိုင်သော အတာရေသဘင်သည် ပြည်သူတို့၏ အသည်းစွဲဖြစ်လာခဲ့ပါသည်။​နိုင်ငံတော်တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေးနှင့် ပွဲတော်၏ကဏ္ဍပြည်သူများ အေးချမ်းစွာပျော်ရွှင်နိုင်ခြင်းသည် နိုင်ငံတော်တည်ငြိမ်မှု၏ ပြယုဂ်ဖြစ်သကဲ့သို့ ပွဲတော်ကာလ တည်ငြိမ်အေးချမ်းမှုသည်လည်း နိုင်ငံ၏ ပုံရိပ်ကို မြှင့်တင်ပေးနိုင်ပါသည်။ အေးချမ်းသော သင်္ကြန်သည် အေးချမ်းသောအနာဂတ်၏ အစပျိုး ခြင်းဖြစ်ပါသည်။​ယဉ်ကျေးသိမ်မွေ့သော ပျော်ရွှင်မှု အလေ့အထကို ပျိုးထောင်ခြင်းအစဉ်အလာမပျက် ယဉ်ကျေးစွာ ကစားကြခြင်းဖြင့် မြန်မာ့ဂုဏ်ကို မြှင့်တင်ကြရပါမည်။ ကြမ်းတမ်း သောအပြုအမူများကို ရှောင်ကြဉ်ပြီး မွန်မြတ်သော အတာရေဖြင့် တစ်ဦးကိုတစ်ဦး ချစ်ခင်စွာဖျန်းပက်ကြရမည်ဖြစ်ပါသည်။​စီးပွားရေးကဏ္ဍနှင့် MSMEs များအပေါ် သင်္ကြန်၏ သက်ရောက်မှုဒေသထွက်ကုန်များနှင့် လက်မှုအနုပညာများ ပွဲတော်ကာလအတွင်း အရှိန်အဟုန်ရရှိလာခြင်းသည် ပြည်တွင်းစီးပွားရေးအတွက် အထောက်အကူပြုပြီး အသေးစားနှင့် အလတ်စားလုပ်ငန်းများအတွက် ဈေးကွက်သစ်များ ဖော်ဆောင်ပေးသည့် ကာလလည်း ဖြစ်ပါသည်။​ခရီးသွားကဏ္ဍ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် ဒေသန္တရအလှများသင်္ကြန်ခရီးသွားလာမှုမှတစ်ဆင့် ပြည်တွင်း ခရီးသွားလုပ်ငန်းကိုမြှင့်တင်နိုင်ပြီး ဒေသအသီးသီး၏ ယဉ်ကျေးမှုနှင့်သဘာဝအလှများကိုလေ့လာခွင့် ရရှိစေနိုင်ပါသည်။ ဤသည်မှာ နိုင်ငံတော်၏ ခရီးသွားလုပ်ငန်းဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် အခွင့် အလမ်းကောင်းပင်ဖြစ်ပါသည်။​အနာဂတ်မျိုးဆက်သစ်တို့၏ ယဉ်ကျေးမှုတာဝန်အနာဂတ်မျိုးဆက်သစ်တို့က မိမိတို့၏ရိုးရာကို တန်ဖိုးထားထိန်းသိမ်းရမည့် အသိစိတ်ရှိရပါမည်။ နောင်လာနောက်သားများထံသို့ မှန်ကန်သော ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်များကို လွှဲပြောင်းပေးအပ် ရန်မှာ ယနေ့လူငယ်များ၏ တာဝန်ပင်ဖြစ်ပါ သည်။နိုင်ငံတကာသို့ ပျံ့နှံ့သွားသည့် မြန်မာ့ရေသဘင်ကမ္ဘာက အသိအမှတ်ပြုရသည့် မြန်မာ့အလှနှင့် အတာရေသဘင်၏ ထူးခြားချက်များသည် ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည်များကို ဆွဲဆောင်လျက်ရှိပါသည်။ ရိုးရာပွဲတော်သည် ကမ္ဘာ့ယဉ်ကျေးမှုမြေပုံပေါ်တွင် ထင်ရှားသောနေရာတစ်ခု ရရှိထားပြီးဖြစ်ပါသည်။​အဟောင်းကို စွန့်ပယ်၍ အသစ်ကို ကြိုဆိုခြင်းအတိတ်မှအမှားများကို သင်ခန်းစာယူကာ ပိုမိုကောင်းမွန်သော နမူနာသစ်များ ဖော်ဆောင်ကြရပါမည်။ နှစ်ဟောင်းမှ မကောင်းသော အလေ့အထများကို အတာရေဖြင့် ဆေးကြောပြီး နှစ်သစ်တွင် သစ်လွင်သော စိတ်ကူးများဖြင့် စတင်ကြရမည် ဖြစ်ပါသည်။​နှစ်သစ်ကူးအဓိဋ္ဌာန်နှင့် အမျိုးသားရေး ရည်မှန်းချက်နိုင်ငံတော် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် တစ်ဦးချင်းစီမှ အားသစ်လောင်း အဓိဋ္ဌာန်ပြုကြရမည် ဖြစ်ပါမည်။ ကိုယ်စီတာဝန်ကို ကျေပွန်စွာထမ်းဆောင်ခြင်းဖြင့် နိုင်ငံတော်၏ ရည်မှန်းချက်ပန်းတိုင်များသို့ အတူတကွ ချီတက်ကြရမည်ဖြစ်ပါသည်။​ငြိမ်းချမ်းရေးပန်းတိုင်ဆီသို့ ဦးတည်ခြင်းသင်္ကြန်မိုးနှင့်အတူ တစ်နိုင်ငံလုံး အေးချမ်းသာယာစေမည့် ငြိမ်းချမ်းရေးမျှော်လင့်ချက်များ ထွက်ပေါ်လာမည်ဖြစ်ပါသည်။ စစ်မှန်သော ငြိမ်းချမ်းရေးသည် အားလုံး၏ဆန္ဒဖြစ်ပြီး နှစ်သစ်တွင် ထိုဆန္ဒများ ပြည့်ဝပါစေကြောင်း ဆုမွန်ကောင်း တောင်းအပ်ပါသည်။​စည်းကမ်းပြည့်ဝသော နှစ်သစ်ကူးအထိမ်းအမှတ်စည်းစနစ်ကျနမှုဖြင့် နိုင်ငံတော်အဆင့် ဂုဏ်သိက္ခာကိုဖော်ဆောင်သည့် ပွဲတော်ဖြစ်စေရန် အားလုံးတွင် တာဝန်ရှိပါသည်။ စည်းကမ်းရှိသော ပျော်ရွှင်မှုသည် ဘေးအန္တရာယ်ကင်းဝေးစေပြီး မြင်ရသူအပေါင်းကို ကြည်နူးစေပါသည်။​ပြည်သူ့အကျိုးပြုလုပ်ငန်းများဖြင့် နှစ်သစ်ကိုအလှဆင်ခြင်းပွဲတော်အပြီးတွင် လုပ်ငန်းခွင်အသီးသီးသို့ တက်ကြွစွာဖြင့် ပြန်လည်ဝင်ရောက်ပြီး နိုင်ငံတော်တည်ဆောက်ရေးတွင် ပါဝင်ကြရပါမည်။ နှစ်သစ်၏ အားမာန်များဖြင့် မိမိတို့၏လုပ်ငန်းစွမ်းဆောင်ရည် ကိုမြှင့်တင်ကာ တိုင်းပြည်အကျိုးကို ဆောင်ရွက်ကြရမည်ဖြစ်ပါသည်။​ဆိုရပါလျှင် မဟာသင်္ကြန်ပွဲတော်သည် ရာသီစက်ဝန်း၏ အပြောင်းအလဲတစ်ခုမျှသာမဟုတ်ဘဲ မြန်မာပြည်သူ ပြည်သားများ၏ စည်းလုံးညီညွတ်မှု၊ ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှုနှင့် သာယာဝပြောမှုကို ဖော်ဆောင်သည့် အမျိုးသားရေးပြယုဂ်တစ်ခုဖြစ်ပါသည်။ တန်ခူးလ၏ ပူပြင်းမှုအောက်တွင် ပိတောက်ရွှေဝါတို့က လန်းဆန်းမှုကို ပေးစွမ်းသကဲ့သို့ အတာရေစင်သည်လည်း လူတို့၏ စိတ်နှလုံးကိုအေးမြ စေပါသည်။ သင်္ကြန်ပွဲတော်မှရရှိလိုက်သော စုပေါင်းအင်အား၊ သည်းခံခွင့်လွှတ်ခြင်းနှင့် မေတ္တာတရား တို့ကိုအခြေခံ၍ ငြိမ်းချမ်းသာယာသော နိုင်ငံတော်သစ်ကို ဝိုင်းဝန်းတည်ဆောက်ကြရမည် ဖြစ်ပါသည်။နှစ်ဟောင်းမှ အညစ်အကြေးများ ကင်းစင် လွင့်ပျောက်ကာ၊ နှစ်သစ်တွင် သန့်ရှင်းလတ်ဆတ်သော စိတ်ဓာတ်များဖြင့် နိုင်ငံတော်၏အနာဂတ်ကို အလှဆင်ကြပါစို့ဟု တိုက်တွန်းရင်း မဟာသင်္ကြန်မှသည် ငြိမ်းချမ်းသာယာသော နှစ်သစ်ဆီသို့ လျှောက်လှမ်းနိုင်ကြပါစေကြောင်း ဂုဏ်ယူစွာ ရေးသားအပ်ပါသည်။ ။moi
ခံတွင်းကျန်းမာမှ လူကျန်းမာမည်
ခံတွင်းကျန်းမာမှ လူကျန်းမာမည်
“အာရောဂျံ ပရမံလာဘံ” ကျန်းမာခြင်းသည်လာဘ်တစ်ပါးဟု ဆိုရိုးရှိသည်နှင့်အညီ လောကတွင် ကျန်းမာရေးပြည့်စုံကောင်းမွန်ခြင်းသည် ဘုရားပေးသော ဆုလာဘ်တစ်ပါးဖြစ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနအနေဖြင့် လူတိုင်းသက်တမ်းစေ့အသက်ရှည်စွာ နေထိုင်နိုင်ရေးနှင့် လူတိုင်းရောဂါဘယကင်းရှင်းရေးတို့ကို ရည်မှန်းချက်ထား၍ အဆင့်အတန်းမြင့်မားသော ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုလုပ်ငန်းများကို အရှိန်အဟုန်မြှင့် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါသည်။ထိုသို့ဆောင်ရွက်ရာတွင် ကျေးလက်ဒေသအောက်ခြေအထိ ကျန်းမာရေးအသိပညာပေးခြင်း၊ ရောဂါကာကွယ်တားဆီးခြင်း၊ ရောဂါဖြစ်ပွားလာလျှင် ထိရောက်စွာ ကုသပေးခြင်း၊ ကျန်းမာရေးလူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ်များ မွေးထုတ်ခြင်း၊ ဆေးသုတေသနလုပ်ငန်းများ၊ တိုင်းရင်းဆေးပညာ တိုးတက်မြင့်မားစေရေးလုပ်ငန်းများ၊ အစားအသောက်နှင့် ဆေးဝါးကွပ်ကဲရေးလုပ်ငန်းများကို ဦးစီးဌာနခြောက်ခုဖြင့် အထူးအလေးပေးပြီး စနစ်တကျ ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါသည်။ခံတွင်းကျန်းမာမှ လူကျန်းမာမည်ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနအနေဖြင့် ပြည်သူများ၏ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ရာတွင် အရေးကြီးပြီး အချို့သောရောဂါများ၏ အစပြုရာနေရာဖြစ်သည့် သွားနှင့်ခံတွင်းကျန်းမာရေးကိုလည်း အထူးအလေးထားဆောင်ရွက်ပေးလျက်ရှိပါသည်။ ခံတွင်းကျန်းမာမှ လူကျန်းမာမည် (No Health without Oral Health) ဆိုသော ဆောင်ပုဒ်နှင့်အညီ သွားနှင့်ခံတွင်းရောဂါများဖြစ်သည့် သွားပိုးစားရောဂါ၊ သွားဖုံးရောဂါနှင့် ခံတွင်းကင်ဆာရောဂါများသည် အထွေထွေရောဂါများဖြစ်သည့် နှလုံးနှင့် သွေးကြောရောဂါ၊ ဆီးချိုသွေးချိုရောဂါနှင့် ကင်ဆာရောဂါများကဲ့သို့ပင် ဆေးနှင့် ဆေးရွက်ကြီး၊ အရက်၊ သကြားနှင့် အာဟာရတန်ဖိုးနည်းပါးသည့် အစားအစာများကြောင့် ဖြစ်ပွားရခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် လူ့ခံတွင်းတွင် ရောဂါပိုးပေါင်း ၅၀၀ ကျော်ရှိပြီး ရောဂါဖြစ်စေသောပိုးနှင့် အကျိုးပြုပိုးမွှားများသည် ညီညွတ်မျှတစွာရှိနေသဖြင့် ရောဂါဖြစ်ပွားမှုမရှိခြင်းဖြစ်ပါသည်။ အဆိုပါမျှခြေအနေအထား ပျက်ယွင်းသွားပါက သွားနှင့် ခံတွင်းကျန်းမာရေးထိခိုက်မှုရှိလာပြီး နောက်ဆက်တွဲအနေဖြင့် နှလုံးနှင့် သွေးကြောကျဉ်းရောဂါ၊ မှတ်ဉာဏ် ချို့ယွင်းအားနည်းခြင်း၊ အဆုတ်ရောဂါဝေဒနာများ၊ သွေးချိုဆီးချို ရောဂါ၊ သားပျက်သားလျှောခြင်း၊ ကလေးအသေမွေးခြင်း၊ လမစေ့ဘဲမွေးဖွားခြင်း၊ ကိုယ်အလေးချိန်မပြည့်သော ကလေးများမွေးဖွားခြင်းနှင့် မွေးရာပါနှလုံးရောဂါဝေဒနာရှင် ကလေးများမွေးဖွားခြင်း၊ သန္ဓေမအောင်ခြင်း၊ ကင်ဆာရောဂါ၊ ကျောက်ကပ်ရောဂါ၊ နာတာရှည်အဆစ်ရောင်ရောဂါနှင့် အမျိုးသားများပန်းသေခြင်း စသည့်ဆိုးကျိုးများကို ကြုံတွေ့ခံစားရမည်ဖြစ်ပါသည်။သွားနှင့်ခံတွင်းကျန်းမာရေးတွင် သွားဖုံးရောင်ရမ်းခြင်း၊ သွားဖုံးမှ သွေးထွက်ခြင်းဖြစ်ပွားရာ ခံတွင်းထဲတွင်ရှိသော ရောဂါပိုးများသည် သွားဖုံးရှိပေါက်ပြဲသွားသော သွေးကြောများအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ပြီး သွေးကြောနံရံများကို ရောင်ရမ်းပျက်စီးစေပါသည်။ အဆိုပါပျက်စီးနေသော သွေးကြောနံရံများကို ခန္ဓာကိုယ်၏ ကိုယ်ခံစွမ်းအားစနစ်မှ တုံ့ပြန်ပြုပြင်မွမ်းမံရာတွင် ကျန်းမာရေးကိုထိခိုက်စေနိုင်သော အခြေအနေဖြစ်သည့် သွေးကြောနံရံများ ထူထဲမာကြောလာလေ့ရှိပါသည်။ ထို့ကြောင့် ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနအနေဖြင့် ကျန်းမာရေးအတွက် အရေးကြီးသော သွားနှင့် ခံတွင်းကျန်းမာရေးကဏ္ဍ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် နိုင်ငံတော်ဘဏ္ဍာငွေများ တိုးမြှင့်ကျခံသုံးစွဲကာ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုလုပ်ငန်းများကို အဆင့်မြှင့်တင်ခဲ့ပါသည်။ပြည်သူများ စိတ်အေးချမ်းသာစွာ ကုသမှုခံယူနိုင်ပြီယခင်က သွားနှင့် ခံတွင်းကျန်းမာရေးကိစ္စရပ်များအတွက် ပြည်သူ့ဆေးရုံများတွင် ပြင်ပလူနာအနေဖြင့်သာ ဝန်ဆောင်မှုပေးနေရာမှ နေပြည်တော်တွင် ပထမဆုံးသွားနှင့် ခံတွင်းအထူးကုဆေးရုံကြီးအဖြစ် သွားဘက်ဆိုင်ရာရောဂါကုသမှုများကို One Stop Service အနေဖြင့် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပါသည်။ ထို့ပြင် ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်သွားနှင့်ခံတွင်းအထူးကုဆေးရုံ (သာကေတ)၊ ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် မန္တလေးသွားနှင့် ခံတွင်းအထူးကုဆေးရုံ (ကန်တော်နဒီ) နှင့် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်များဆေးရုံတို့တွင် သွားနှင့်ခံတွင်းအထူးကုဌာနများ အောင်မြင်စွာဖွင့်လှစ်နိုင်ခဲ့ပြီး သွားနှင့်ခံတွင်းလူနာများကို အရည်အသွေးမြင့်မားသည့် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုများကို ဝန်ဆောင်မှုကောင်းကောင်းဖြင့် ပေးအပ်နိုင်ခဲ့သည့်အတွက် ပြည်သူများ စိတ်အေးချမ်းသာစွာ ကုသမှုခံယူနိုင်ပြီဖြစ်ပါသည်။ အဆိုပါသွားဆေးရုံများ၌ စနေ၊ တနင်္ဂနွေရုံးပိတ်ရက်များတွင်ပါ သွားနှင့်ခံတွင်း ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုပေးလျက်ရှိပါသည်။ ထို့ပြင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ မင်္ဂလာဒုံကူးစက်ဆေးရုံကိုလည်း ရန်ကုန်သွားနှင့်ခံတွင်း အထူးကုဆေးရုံ (မင်္ဂလာဒုံ) အဖြစ် တိုးချဲ့ဖွင့်လှစ်နိုင်ရန် ပြင်ဆင်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိရာ မကြာမီအချိန်အတွင်းမှာပင် ပြည်သူများကို သွားနှင့်ခံတွင်း ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ပိုမိုဆောင်ရွက်ပေးနိုင်တော့မည်ဖြစ်ပါသည်။ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနအနေဖြင့် လူတိုင်းလက်လှမ်းမီသော ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု (Universal Health Coverage) ရရှိနိုင်ရေးအတွက် ဆေးရုံများတွင် လူနာများ ဆေးကုသစရိတ်လျော့နည်း သက်သာစေရန် ကုသမှုတိုင်းကို အခမဲ့နီးပါး ဆောင်ရွက်ပေးနေသည့်အပြင် လူနာများအနေဖြင့် စရိတ်ကုန်ကျမှုမရှိစေရန် ဝေးလံခက်ခဲသည့် ဒေသများအထိ နယ်လှည့်ကွင်းဆင်းဆေးကုသခြင်း လုပ်ငန်းများ (သွားနှင့် ခံတွင်းကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု လုပ်ငန်းများအပါအဝင်) ဆောင်ရွက်ပေးလျက်ရှိပါသည်။ ပြည်သူများအား သွားနှင့် ခံတွင်းဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု တိုးတက်ဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်ရေးအတွက် ကွင်းဆင်းဆေးကုသခြင်းလုပ်ငန်းများ၊ ကျောင်းကျန်းမာရေးလုပ်ငန်းများကို ပြည်သူ့ဆေးရုံများ၊ ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးဦးစီးဌာနနှင့် သွားဘက်ဆိုင်ရာ ဆေးတက္ကသိုလ်များမှ သွားဆရာဝန်များသည် အတူတကွ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါသည်။ကျန်းမာရေးဝန်ဆောင်မှုများ အပြည့်အဝပေးနိုင်ရေး အလုပ်များ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးကိုဗစ်-၁၉ ကပ်ရောဂါနှင့်အတူ ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော အခြေအနေများကြောင့် သွားကျန်းမာရေး လူ့စွမ်းအားအရင်း အမြစ်များလျော့နည်းခဲ့ရာ အဆိုပါလိုအပ်ချက်များကို အမြန်ဆုံး ကုစားဖြည့်တင်းပေးနိုင်ရေးအတွက် ကျန်းမာရေးလူ့စွမ်းအားအရင်း အမြစ်ဦးစီးဌာန၊ သွားဘက်ဆိုင်ရာ ဆေးတက္ကသိုလ်များမှ အရည်အချင်းပြည့်ဝသည့် သွားဘက်ဆိုင်ရာဆရာဝန်များ၊ သွားကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်သူ သူနာပြုဆရာမများ၊ သွားတုကျွမ်းကျင်သူများကို မွေးထုတ်ပေးနေသကဲ့သို့ ကုသရေးဦးစီးဌာနကလည်း သွားကျန်းမာရေးအကူသူနာပြုများ၊ လက်ထောက်သွားတုကျွမ်းကျင်သူများကို ဆေးရုံလုပ်ငန်းအခြေပြု သင်တန်းများဖွင့်လှစ်မွေးထုတ်ကာ ကျန်းမာရေးဝန်ဆောင်မှုများ အပြည့်အဝပေးနိုင်ရေးအတွက် အလုပ်များခန့်အပ်တာဝန်ပေးခဲ့ခြင်းကြောင့် လက်ရှိတွင် သွားနှင့်ခံတွင်းကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုမှာ ယခင်ထက်သာလွန်စွာ ဆောင်ရွက်ပေးနိုင်ခဲ့ပြီ ဖြစ်ပါသည်။၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတော်အစိုးရ၏ ပံ့ပိုးမှုဖြင့် ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနက ဦးဆောင်ကျင်းပခဲ့သော သွားဘက်ဆိုင်ရာဆေးပညာ ညီလာခံတွင် အကြံပြုတင်ပြဆွေးနွေးခဲ့သည့် Digital Dentistry ကို ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနအနေဖြင့် ချက်ချင်းလက်တွေ့အကောင် အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့ပြီး သွားကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ကဏ္ဍကို နိုင်ငံတကာအဆင့်အတန်းမီစွာ ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့ပြီးဖြစ်ပါသည်။ ခေတ်မီသွားတုပြုလုပ်ခြင်းဆိုင်ရာနည်းစနစ် (Digital Dentistry Lab) များအဖြစ် နေပြည်တော်၊ ရန်ကုန်မြို့နှင့် မန္တလေးမြို့တို့ရှိ သွားနှင့်ခံတွင်းဆိုင်ရာ အထူးကုဆေးရုံများတွင် တည်ထောင်ဖွင့်လှစ်ထားပြီး တစ်နိုင်ငံလုံးသို့ ဝန်ဆောင်မှုဖြန့်ဝေနိုင်ရန် စီစဉ်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါသည်။ လက်ရှိအဆိုပါဆေးရုံများတွင် အငြိမ်းစား ဝန်ထမ်းများနှင့် သက်ကြီးဘိုးဘွားများ အာဟာရပြည့်ဝစွာ စားသောက်နိုင်ရေးအတွက် သွားတုများကို အခမဲ့တပ်ဆင်ပေးလျက်ရှိပါသည်။ ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန၏ လမ်းညွှန်ပံ့ပိုးမှုဖြင့် သွားတုတပ်ဆင်ခြင်း အခမဲ့ဝန်ဆောင်မှုကို မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၂၀၂၃ ခုနှစ်မှစ၍ ဝန်ဆောင်မှုပေးလျက်ရှိပါသည်။ကိုယ်ဝန်ဆောင်များတွင် သွားကျန်းမာရေးကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တတ်သော ဆိုးကျိုးများကို လျော့နည်းကျဆင်းစေရေးအတွက်လည်း ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင်များနှင့် မီးဖွားပြီးကလေးမိခင်များ၏ ခံတွင်းသန့်ရှင်းကျန်းမာရေးကောင်းမွန်စေရန်အတွက်လည်း ပြည်သူ့ဆေးရုံများရှိ သွားဆေးခန်းများတွင် မဖြစ်မနေဆောင်ရွက်ပေးရန် လုပ်ငန်းလမ်းညွှန်ချမှတ်ပေးထားပြီးဖြစ်ပါသည်။ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနအနေဖြင့် နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ မွေးရာပါနှုတ်ခမ်းကွဲ၊ အာခေါင်ကွဲလူနာများကိုလည်း ဆေးရုံကြီးများတွင် အခမဲ့ခွဲစိတ်ကုသပေးခြင်း၊ မွေးရာပါနှုတ်ခမ်းကွဲ၊ အာခေါင်ကွဲကလေးငယ်များ မူလတန်းကျောင်းမတက်မီနှုတ်ခမ်းကွဲ၊ အာခေါင်ကွဲခြင်းကို ပြုပြင်ခွဲစိတ်ပေးခြင်းနှင့် ထိုကလေးငယ်နှင့် မိသားစုများ၏ လူမှုရေးအခက်အခဲများကို ဖြေရှင်းဆောင်ရွက်ပေးလျက်ရှိပါသည်။ ထိုသို့ဆောင်ရွက်ရာတွင် ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနသည် သက်ဆိုင်ရာတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့များ၊ မြန်မာနိုင်ငံမိခင်နှင့် ကလေးစောင့်ရှောက်ရေးအသင်း၊ အမျိုးသမီးရေးရာအဖွဲ့ချုပ်နှင့် နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါသည်။ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနက ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုအနေဖြင့် ကဏ္ဍစုံတွင် အချိုးညီတိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးအောင် ဆောင်ရွက်ပေးလျက်ရှိရာ သွားနှင့်ခံတွင်းကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုတွင် ယခုထက်ပိုမိုတိုးတက်ကောင်းမွန်သော ဝန်ဆောင်ကုသမှုများ ပေးအပ်နိုင်ရေးအတွက် နိုင်ငံတော်အစိုးရ၏ ပံ့ပိုးဖြည့်ဆည်းမှု၊ ပြည်သူတစ်ရပ်လုံး၏ ပူးပေါင်းကူညီမှုများဖြင့် လူတိုင်းရောဂါဘယကင်းရှင်းပြီး သက်တမ်းစေ့နေနိုင်အောင် အစဉ်ကြိုးစားဆောင်ရွက်ပေးလျက်ရှိပါကြောင်း တင်ပြအပ်ပါသည်။ ။moiPhoto: Gemini
© Copyright 2024 SAC All Rights Reserved.