နိုင်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံရှိ လူစည်ကားရာဈေးတစ်ခုကို လေကြောင်းမှ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အနည်းဆုံး လူပေါင်း ၁၀၀ ခန့် သေဆုံး

နိုင်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံ အနောက်မြောက်ပိုင်း ဇမ်ဖာရာ (Zamfara) ပြည်နယ် ရှိလူစည်ကားရာ ဈေးတစ်ခုအတွင်းသို့ နိုင်ဂျီးရီးယားစစ်တပ်က လေကြောင်း မှဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ အနည်းဆုံး အရပ်သား ၁၀၀ ခန့် သေဆုံးခဲ့ကြောင်း အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့ (Amnesty International) က အင်္ဂါနေ့ (မေ ၁၂) တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး အာဏာပိုင်များအနေဖြင့် ချက်ချင်း စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများပြုလုပ်ရန် တိုက်တွန်းထားသည်။

တနင်္ဂနွေနေ့ (မေ ၁၀) က ဇူရ်မီ (Zurmi) ခရိုင်ရှိ ဝေးလံခေါင်ဖျားသော တွမ်ဖာ (Tumfa) ဈေးကို ထိမှန်ခဲ့သည့် အဆိုပါတိုက်ခိုက်မှုသည် တစ်လအတွင်း နိုင်ဂျီးရီးယားမြောက်ပိုင်းရှိ လူစည်ကားရာဈေးများကို ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် လူအများအပြားသေဆုံးခဲ့ရသည့် ဒုတိယမြောက် ဖြစ်ရပ်ဖြစ်သည်။

သေဆုံးသူများထဲတွင် အမျိုးသမီးများနှင့် ကလေးငယ်အများအပြား ပါဝင်ကြောင်းနှင့် ဒဏ်ရာရရှိသူ ဒါဇင်ပေါင်းများစွာကို ဇူရ်မီနှင့် အနီးနားရှိ ရှင်ကာဖီ (Shinkafi) ဆေးရုံများတွင် ကုသပေးနေရကြောင်း Amnesty အဖွဲ့က ဆိုသည်။ နိုင်ဂျီးရီးယားစစ်တပ်ဘက်မှ ယင်းကိစ္စနှင့်ပတ်သက်၍ မှတ်ချက်ပေးရန်တောင်းဆိုမှုများကို ချက်ချင်းတုံ့ပြန်ခြင်း မရှိသေးသော်လည်း ယခင်ကမူ ၎င်းတို့သည် အရပ်သားများကို ပစ်မှတ်ထားခြင်းမရှိဘဲ ထောက်လှမ်းရေးသတင်းများအပေါ်အခြေခံ၍ စစ်သွေးကြွပစ်မှတ်များ ကိုသာ တိုက်ခိုက်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ငြင်းဆိုလေ့ရှိသည်။

ထို့နေ့ မွန်းတည့်အချိန်ခန့်တွင် စစ်လေယာဉ်များ ထိုဒေသအနီး ဝဲပျံနေသည်ကို တွေ့ရှိခဲ့ရပြီးနောက် နှစ်နာရီခန့်အကြာတွင် လေယာဉ်များ ပြန်လည် ရောက်ရှိလာပြီး လူစည်ကားသည့်ဈေးကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်ဟု မျက်မြင်သက်သေများကို ကိုးကား၍ Amnesty က ဖော်ပြခဲ့သည်။ ပြီးခဲ့သည့် ဧပြီလကလည်း နိုင်ဂျီးရီးယားအရှေ့မြောက်ပိုင်း ဂျီလီ (Jilli) ရှိ အပတ်စဉ်ဈေးတစ်ခုတွင် အလားတူလေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အရပ်သား ၂၀၀ ခန့် သေဆုံးခဲ့ရပြီး ယင်းဖြစ်ရပ်ကို စစ်တပ်က စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်လျက်ရှိသည်။

မြောက်ပိုင်းဒေသရှိ ဒေသခံများကမူ စစ်တပ်၏စီးနင်းတိုက်ခိုက်မှုများနှင့် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် အရပ်သားများ သေဆုံးနေရသည့်အပေါ် စိုးရိမ်ပူပန်မှုများ တိုးလာနေသည်။

နိုင်ဂျီးရီးယားစစ်တပ်သည် အနောက်မြောက်ပိုင်းတွင် လက်နက်ကိုင် ဓားပြဂိုဏ်းများကို နှိမ်နင်းနေရသကဲ့သို့ အရှေ့မြောက်ပိုင်းတွင်လည်း၁၇ နှစ်ကြာ အစ္စလာမ္မစ်သောင်းကျန်းမှုများကို ရင်ဆိုင်နေရသည်။ ပြီးခဲ့သည့် နှစ် ခရစ္စမတ်နေ့က အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က နိုင်ဂျီးရီးယား အစိုးရအနေဖြင့် ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်များကို အကာအကွယ်ပေးရန်ပျက်ကွက်သည်ဟုစွပ်စွဲပြီးနောက် အမေရိကန်က နိုင်ဂျီးရီးယား အနောက် မြောက်ပိုင်းရှိ အစ္စလာမ္မစ်အခြေစိုက်စခန်းများဟု ယူဆရသည့်နေရာ များကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ဖူးသည်။

"ဒီလို လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုတွေဟာ ပုံစံခွက်တစ်ခုလို ဖြစ်လာ နေပြီး ရွာသားတွေဟာ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေ၊ ဓားပြတွေနဲ့ စစ်တပ်တို့ရဲ့ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုတွေကို ကြားညပ်ခံစားနေရပါတယ်" ဟု Amnesty က ဆိုသည်။ ထို့အပြင် ယခုလေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများသည် တရားမဝင်ကြောင်းနှင့် အရပ်သားများ၏ အသက်အိုးအိမ်စည်းစိမ်ကိုလေးစားမှုမရှိခြင်းကို ပြသနေကြောင်း Amnesty အဖွဲ့က ပြင်းပြင်း ထန်ထန် ဝေဖန်ထားသည်။

ကိုးကား- Bangkok Post

ဘာသာပြန်ဆိုသူ - ဦးဝင်းဇော်ထွန်း၊ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူး