ဆေးဖက်ဝင် ဥသျှစ်သီး၏ ကျန်းမာရေး အကျိုးကျေးဇူးများ

Article_Author

ပေါက်ပေါက်

Posted_Date

Sat, 05/16/2026 - 12:00

MM-Article-Category

လူမှုရေးကဏ္ဍဆောင်းပါး

လူမှုရေး-ကျန်းမာရေး

Image

ဆေးဖက်ဝင် ဥသျှစ်သီး၏ ကျန်းမာရေး အကျိုးကျေးဇူးများ

Body

အပင်လတ်မျိုးဖြစ်ပြီး ပျမ်းမျှပေ ၃ဝ မှ ပေ ၄ဝ အထိမြင့်သည်။ အကိုင်းအခက်များ ရှုပ်ထွေးသန်မာသည်။ အခေါက်ကြမ်းပြီး ညိုဖျော့ဖျော့အရောင်ရှိသည်။ ဥသျှစ်သားသည် ဖြူရော်ရော်အဆင်းရှိ၍ မာသည်။ အပွေးများ အစင်းလိုက်ရှိသည်။ ပျမ်းမျှတစ်လက်မခန့်ရှည်သော ဆူးချွန်များ အလှည့်ကျထွက်သည်။

ရွက်လွှဲထွက်၍ သုံးရွက်မြွှာပေါင်းဖြစ် သည်။ ရွက်မြွှာများ ဘဲဥပုံရှည်မျောမျော ဖြစ်၍ အရင်းအနည်းငယ်သွယ်ဝိုက် ပြီး အဖျားချွန်သည်။ အလယ်အရွက် အကြီးဆုံးဖြစ်သည်။ ရွက်ပြားချောပြီး အနားပတ်လည် အဝိုက်ငယ်ကလေးများ ရှိသည်။ အနံ့သင်းသည်။ ကဆုန်၊ နယုန် လများတွင် အပွင့်ပွင့်သည်။ အပွင့်ကြီး ပြီး အဖြူရောင်ရှိကာ ရနံ့မွှေးသည်။ မတ်လမှ မေလအတွင်း အသီးသီးလေ့ ရှိသည်။ ဥသျှစ်သီးသည် စိမ်းဝါရောင်ရှိ၍ အချင်းအားဖြင့် ၄ လက်မမှ ၆ လက်မအထိရှိသည်။ အခွံမှာချော မွတ်မာကျောသည်။ ဥသျှစ်သီးမှည့် အနှစ်သားမှ အစေ့၊ အမျှင်နှင့်အစေးတို့ကို ဖယ်၍ အသားသက်သက်ကိုသာ စား လေ့ရှိသည်။

ဥသျှစ်သီးကို နည်းမျိုးစုံဖြင့် စားသုံးနိုင် သည်။

- ဥသျှစ်သီးမှည့်ကိုခွဲပြီး အထဲမှအနှစ်များကို ဇွန်းဖြင့်ခြစ်ယူပါ။ ရေအေးအေး ထဲသို့ အနှစ်များကိုထည့်ပြီးဖျော်ပါ။ (အစေ့များအား ဖယ်ထုတ်ပစ်ပါ၊ အစေ့ ပါလျှင်ခါးတတ်သည်) မိမိနှစ်သက်သလို ထန်းလျက် သို့မဟုတ် သကြားအနည်း ငယ်ထည့်ပြီး ဖျော်ရည်အဖြစ်သောက် သုံးနိုင်သည်။

- ဥသျှစ်သီးအစိမ်းကို အကွင်းလိုက် လှီးပြီးနေလှန်းထားပါ။ အဆိုပါအခြောက် ကွင်းကို မီးအနည်းငယ်ပြပြီး ရေနွေးထဲ တွင်ခတ်သောက်ပါက ရင်အေးစေပြီး အစာကြေညက်စေသည်။

ဥသျှစ်သီး၏ဆေးဖက်၀င်ပုံ

မြန်မာဆေးကျမ်းများအလိုအရ ဥသျှစ်သီးမှည့်သည်ချိုသည်၊ ပူသည်၊ အနည်း ငယ်စပ်ရှိန်း၍ သလိပ်ကိုယုတ်လျော့စေသည်။ သွေးကိုပွားစေခြင်း၊ လေသလိပ်၊ သည်းခြေနာ၊ အစာမကြေနာနှင့်အပူကို နိုင်သည်။ ဝမ်းကိုရွှင်စေသည်။ အဖျားကို နှိမ်နင်းနိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။

- ဥသျှစ်သီးသည် မြန်မာ့ဆေးဖက်ဝင် အသီးအနှံများထဲတွင် အပူငြိမ်းစေသည့် ဘုရင်ဟုတင်စားနိုင်သည်။ ဥသျှစ်သီးတွင် အေးမြသည့် ဂုဏ်သတ္တိရှိသောကြောင့် နေပူထဲမှပြန်လာသည့်အခါ သို့မဟုတ် ခန္ဓာကိုယ်အပူကြီးနေသည့်အခါ သောက်သုံးပေးလျှင် ချက်ချင်းလန်းဆန်းစေ သည်။

- ဥသျှစ်သီးအမှည့်ကို ထန်းလျက် ရည်နှင့်စိမ်ပြီး ဖျော်ရည်အဖြစ်သောက် နိုင်သည်။နံနက်စာမစားမီနှင့်ညစာမစားမီ ဥသျှစ်သီးဖျော်ရည် ပုံမှန်သောက်ပေးခြင်းက ကိုယ်တွင်း အပူငြိမ်း စေမည့် အထိရောက်ဆုံးနည်းလမ်းဖြစ်သည်။

- ခန္ဓာကိုယ်တွင်း အပူများသဖြင့် လျှာနှင့်ခံတွင်းတွင်အနာဖြစ်လျှင် ဥသျှစ်သီးကို ပျားရည်နှင့် ဖျော်သောက်ပါက ကိုယ်တွင်းအပူငြိမ်းစေနိုင်သည်။

- ဥသျှစ်သီးတွင် ဗီတာမင်နှင့်သတ္တု ဓာတ်များစွာကြွယ်ဝသဖြင့် ရောဂါ တော်တော်များများကို သက်သာစေသည်။

- ဥသျှစ်သီးမှည့်ကို ထန်းလျက်နှင့် ရောစားပါက သွေးဝမ်းသွားခြင်းကို သက်သာ ပျောက်ကင်း စေသည်။

- ဥသျှစ်သီးအစိမ်း အတွင်းသားကို သကြားနှင့်ရောစားပါက ဝမ်းအလွန်သွား ခြင်းနှင့်အစာမကြေဝမ်းသွားခြင်းများ ပျောက်ကင်းစေသည်။ ထို့ပြင် ဥသျှစ်သီး စိမ်းကိုလည်း ဝမ်းဗိုက်ရောဂါများအတွက် ချက်ဆေးအဖြစ် ဖော်စပ်ကြသည်။

-ဥသျှစ်သီးမှည့်အနှစ်ကိုကြိတ်၍ ဆန်ဆေးရည်နှင့်သောက်သော် ကိုယ်ဝန်ဆောင်များ အော့အန်ခြင်း ကို ပျောက်ကင်း စေသည်။

- ဥသျှစ်သီးအကင်းနှင့် ချင်းခြောက် ထောင်း၍ကျိုသောက်ပါက ဆီးလွန်ရောဂါ ပျောက်ကင်းစေသည်။

- ဥသျှစ်သီးမှည့်ဖျော်ရည်နှင့် နွားနို့ ရောသောက်ခြင်းဖြင့် သွားဖုံးမှသွေးယို ခြင်း၊ အဖုအပိမ့်ထခြင်း၊ နာကျင်ကိုက်ခဲ ခြင်းတို့ကို ပျောက်ကင်းစေနိုင်သည်။

- ဥသျှစ်သီးကို ပုံမှန်စားသုံးပေးပါက နှလုံးရောဂါအမျိုးမျိုးမှ ကြိုတင်ကာကွယ် နိုင်ပြီး ရုတ်တရက် နှလုံးရပ်၍ လေဖြတ် ခြင်းမှလည်း ကာကွယ်ပေးနိုင်သည်။

- ဥသျှစ်သီးသည် သွေးတွင်းသကြား ဓာတ်ကို ၅၄ ရာခိုင်နှုန်းအထိ လျှော့ချ ပေးနိုင်၍ ဆီးချို၊ သွေးချိုရောဂါများအတွက် ဆေးဖက်၀င်သည်။ ထို့ပြင် ဥသျှစ်သီးက ပန်ကရိယကိုလှုံ့ဆော်ပေးပြီး အင်ဆူလင်ကို လုံလောက်စွာထုတ်စေနိုင်သောကြောင့် သွေးတွင်းသကြား ဓာတ်ကို အထိရောက်ဆုံး ထိန်းချုပ်နိုင် သည်။

- ဥသျှစ်သီး၏ ဓာတ်တိုးဆန့်ကျင်အာနိ သင်များက အစာအိမ်နှင့်အူလမ်းကြောင်း တစ်လျှောက်အနာရှိသူများအတွက် အထူးသင့်လျော်သည်။ထို့ပြင် ကိုယ်တွင်း ကိုယ်ပရောင်ရမ်းနာများကို လျော့ပါး သက်သာစေသည်။

- ကိုယ်တွင်းကိုယ်ပ၌ ဗက်တီးရီးယားနှင့် မှိုပိုးတို့ကြောင့် ဖြစ်လာနိုင်သောရောဂါ များကို အထိရောက်ဆုံးကာကွယ်ပေး သည်။

- ဥသျှစ်သီးအရည်က ဝမ်းမှန်စေရုံ မျှမက ဝမ်းပျက်၊ ၀မ်းလျှော၊ ဝမ်းကိုက်ခြင်း တို့ကိုပါ သက်သာ စေနိုင်သည်။

- ဝမ်းချုပ်ခြင်းကို သက်သာစေပြီး သဘာဝဝမ်းနုတ်ဆေးအဖြစ် အသုံးပြု နိုင်သည်။ အူသိမ်၊ အူမများနှင့် အစာခြေ လမ်းကြောင်းကို သန့်စင်ပေးနိုင်သည်။ ဗိုက်အောင့်၊ ဗိုက်နာရောဂါတို့ကိုလည်း သက်သာစေနိုင်သည်။

- ဥသျှစ်သီးကိုငရုတ်ကောင်း၊ ဆား တို့နှင့်ရောစပ်ပြီးသောက်သုံးပါက အူတွင်း မှ အဆိပ်အတောက်များကို အထိရောက် ဆုံး ဖယ်ရှားနိုင်သည်။

- ဥသျှစ်သီးဖျော်ရည်ကို ကရဝေးရွက်၊ နနွင်းတို့နှင့်ဖျော်ပြီးတစ်နေ့နှစ်ကြိမ် သောက်ပါက အဖုအပိမ့်များကို သက်သာ စေသည်။

- နို့တိုက်မိခင်များ ဥသျှစ်သီးကို ချင်း နှင့် ဖျော်သောက်ပါက နို့ထွက်အားကောင်း စေသည်။

- ဥသျှစ်သီးဖျော်ရည်တစ်ခွက် နေ့စဉ် ပုံမှန်သောက်သုံးပေးပါက ရင်သားကင်ဆာအပါအဝင် ကင်ဆာရောဂါများမှ ကြိုတင်ကာကွယ်ရာရောက်သည်။

- ဥသျှစ်သီးကို ရေနွေး၊ ပျားရည်တို့ နှင့် ရောစပ်သောက်သုံးခြင်းက သွေးအတွင်း အဆိပ် အတောက်များကို အထိ ရောက်ဆုံးဖယ်ရှားပေးနိုင်ပြီး သွေးသန့် စေသည်။

- ဥသျှစ်သီးသည် ပန်းနာ၊ ရင်ကျပ်ရောဂါ အပါအဝင် အအေးမိဖျားနာခြင်းနှင့် အသက်ရှူ လမ်းကြောင်းမှတစ်ဆင့် ကူးစက် ရောဂါတို့မှ ကာကွယ်ပေးနိုင်သည်။

ဥသျှစ်ရွက်၏ဆေးဖက်၀င်ပုံ

- ကလေးများ ဝမ်းပျက်ခြင်းနှင့် ချွဲသလိပ်ရောဂါတို့အတွက် ဥသျှစ်ရွက်ပြုတ်ရည်ကို ကြွေဇွန်းငယ် တစ်ဇွန်း ခန့် တိုက်ကျွေးပေးပါက သက်သာစေနိုင်သည်။

- ဥသျှစ်ရွက်ကိုကြိတ်၍ မျက်စိ၌ ကွင်း ပေးပါက မျက်စိနာရောဂါပျောက်ကင်း နိုင်သည်။

- ဥသျှစ်ရွက်ညှစ်ရည်ကို နံနက်၊ည သောက်ပေးပါက ဖျားနာခြင်း၊ မျက်ရည် ပူယိုခြင်း၊ ချောင်းဆိုးခြင်းများ သက်သာ ပျောက်ကင်းစေနိုင်သည်။

- အနာ၊ အဖုအပိမ့်များအတွက် ဥသျှစ် ရွက်လတ်လတ်ဆတ်ဆတ်ကိုကြိတ်၍ အုံပေးပါက နုလျှင်ပိန်ပြီး၊ ရင့်လျှင်ပြည် ပေါက်သည်။

- ကလေးများ သန်ထလျှင်ဥသျှစ် ရွက်ညှစ်ရည်ကို အသက်အရွယ်အလိုက် ချင့်ချိန်၍ တိုက်ပေးခြင်းဖြင့် ပျောက်ကင်း စေနိုင်သည်။

- ဥသျှစ်ရွက်ညှစ်ရည်ကို သောက်ခြင်း၊ လိမ်းခြင်းဖြင့် ဖောရောင်ခြင်းကို ပျောက် ကင်းစေနိုင်သည်။ တစ်နေ့နှစ်ကြိမ် သုံးကြိမ်သောက်ပါက လေချဉ်တက်ခြင်း၊ လည်ချောင်းပူခြင်းများ ပျောက်ကင်းစေ နိုင်သည်။

- ဥသျှစ်ရွက်နုကို ကြိတ်၍ရသော အရည်ကို နေ့စဉ်သောက်ပေးပါက ဆီးချို ရောဂါကိုပျောက်ကင်း စေသည်။

- ဥသျှစ်ရွက်နုကို သုပ်စားလျှင် နားမှ သွေးထွက်သောရောဂါသက်သာပျောက် ကင်းစေနိုင်သည်။

အမြစ်၏ဆေးဖက်၀င်ပုံ

- နားအူ၊ နားကိုက်ခြင်းတို့အတွက် ဥသျှစ်ပင်အမြစ်ကို အသုံးပြုလေ့ရှိကြသည်။ တခြားသော နားပြဿနာအမျိုးမျိုး တို့အတွက်ကိုလည်း ဥသျှစ်ပင်အမြစ်ကို အသုံးပြုနိုင်သည်။

- ဥသျှစ်ပင်၏ အမြစ်နှင့်အခေါက် ကိုလည်း အဖျားဖြတ်ဆေးအဖြစ် အသုံး ပြုနိုင်သည်။

ဥသျှစ်သီးက ကျန်းမာရေးအတွက် အလွန်ကောင်းမွန်သော်လည်း ကိုယ်ဝန် ဆောင်များနှင့် နို့တိုက် မိခင်များ အလွန် အကျွံစားသုံးခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်သင့်သည်။ ဆီးချိုရောဂါရှိသူများအနေဖြင့် သကြား အများအပြားထည့်ပြီး ဖျော်စပ်ခြင်းကို သတိပြုသင့်သည်။

အချုပ်အားဖြင့်ဆိုသော် ဥသျှစ်သီး ဖျော်ရည်သောက်ခြင်း၊ ဥသျှစ်ရွက် ဟင်းချက်စားခြင်းဖြင့် အပူငုပ်ခြင်းကို ပျောက်ကင်းစေသကဲ့သို့ ဥသျှစ်သီးဖျော် ရည်အေးအေးချိုချိုလေး သောက်သုံးခြင်း က စိတ်ကျေနပ်မှု အပြည့်အဝရရှိစေသည်။ သို့ပါ၍ ကိုယ်တွင်းကိုယ်ပအပူငြိမ်းအေး စေရန်အတွက် ဓာတ်စာတစ်မျိုးဖြစ်သည့် ဥသျှစ်သီးမှည့်နှင့် ဥသျှစ်ရွက်တို့ကို စား သုံးသင့်ကြောင်း အကြံပြုရေးသားလိုက် ရပါသည်။ ။

MWD

ဆေးဖက်ဝင် ဥသျှစ်သီး၏ ကျန်းမာရေး အကျိုးကျေးဇူးများ

အင်္ဂလိပ်အမည် Bael Fruit Tree ဟုခေါ်သော ဥသျှစ်ပင်သည် ရှောက်မျိုး ရင်း (Rutaceae) ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ အနှံ့အပြား၌ ဥသျှစ်ပင်များကို တွေ့ရ တတ်ပြီး အပူပိုင်းဒေသ၌ အများဆုံးပေါက်သည်။အပင်လတ်မျိုးဖြစ်ပြီး ပျမ်းမျှပေ ၃ဝ မှ ပေ ၄ဝ အထိမြင့်သည်။ အကိုင်းအခက်များ ရှုပ်ထွေးသန်မာသည်။ အခေါက်ကြမ်းပြီး ညိုဖျော့ဖျော့အရောင်ရှိသည်။ ဥသျှစ်သားသည် ဖြူရော်ရော်အဆင်းရှိ၍ မာသည်။ အပွေးများ အစင်းလိုက်ရှိသည်။ ပျမ်းမျှတစ်လက်မခန့်ရှည်သော ဆူးချွန်များ အလှည့်ကျထွက်သည်။ ရွက်လွှဲထွက်၍ သုံးရွက်မြွှာပေါင်းဖြစ် သည်။ ရွက်မြွှာများ ဘဲဥပုံရှည်မျောမျော ဖြစ်၍ အရင်းအနည်းငယ်သွယ်ဝိုက် ပြီး အဖျားချွန်သည်။ အလယ်အရွက် အကြီးဆုံးဖြစ်သည်။ ရွက်ပြားချောပြီး အနားပတ်လည် အဝိုက်ငယ်ကလေးများ ရှိသည်။ အနံ့သင်းသည်။ ကဆုန်၊ နယုန် လများတွင် အပွင့်ပွင့်သည်။ အပွင့်ကြီး ပြီး အဖြူရောင်ရှိကာ ရနံ့မွှေးသည်။ မတ်လမှ မေလအတွင်း အသီးသီးလေ့ ရှိသည်။ ဥသျှစ်သီးသည် စိမ်းဝါရောင်ရှိ၍ အချင်းအားဖြင့် ၄ လက်မမှ ၆ လက်မအထိရှိသည်။ အခွံမှာချော မွတ်မာကျောသည်။ ဥသျှစ်သီးမှည့် အနှစ်သားမှ အစေ့၊ အမျှင်နှင့်အစေးတို့ကို ဖယ်၍ အသားသက်သက်ကိုသာ စား လေ့ရှိသည်။ ဥသျှစ်သီးကို နည်းမျိုးစုံဖြင့် စားသုံးနိုင် သည်။- ဥသျှစ်သီးမှည့်ကိုခွဲပြီး အထဲမှအနှစ်များကို ဇွန်းဖြင့်ခြစ်ယူပါ။ ရေအေးအေး ထဲသို့ အနှစ်များကိုထည့်ပြီးဖျော်ပါ။ (အစေ့များအား ဖယ်ထုတ်ပစ်ပါ၊ အစေ့ ပါလျှင်ခါးတတ်သည်) မိမိနှစ်သက်သလို ထန်းလျက် သို့မဟုတ် သကြားအနည်း ငယ်ထည့်ပြီး ဖျော်ရည်အဖြစ်သောက် သုံးနိုင်သည်။- ဥသျှစ်သီးအစိမ်းကို အကွင်းလိုက် လှီးပြီးနေလှန်းထားပါ။ အဆိုပါအခြောက် ကွင်းကို မီးအနည်းငယ်ပြပြီး ရေနွေးထဲ တွင်ခတ်သောက်ပါက ရင်အေးစေပြီး အစာကြေညက်စေသည်။ ဥသျှစ်သီး၏ဆေးဖက်၀င်ပုံ မြန်မာဆေးကျမ်းများအလိုအရ ဥသျှစ်သီးမှည့်သည်ချိုသည်၊ ပူသည်၊ အနည်း ငယ်စပ်ရှိန်း၍ သလိပ်ကိုယုတ်လျော့စေသည်။ သွေးကိုပွားစေခြင်း၊ လေသလိပ်၊ သည်းခြေနာ၊ အစာမကြေနာနှင့်အပူကို နိုင်သည်။ ဝမ်းကိုရွှင်စေသည်။ အဖျားကို နှိမ်နင်းနိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ - ဥသျှစ်သီးသည် မြန်မာ့ဆေးဖက်ဝင် အသီးအနှံများထဲတွင် အပူငြိမ်းစေသည့် ဘုရင်ဟုတင်စားနိုင်သည်။ ဥသျှစ်သီးတွင် အေးမြသည့် ဂုဏ်သတ္တိရှိသောကြောင့် နေပူထဲမှပြန်လာသည့်အခါ သို့မဟုတ် ခန္ဓာကိုယ်အပူကြီးနေသည့်အခါ သောက်သုံးပေးလျှင် ချက်ချင်းလန်းဆန်းစေ သည်။ - ဥသျှစ်သီးအမှည့်ကို ထန်းလျက် ရည်နှင့်စိမ်ပြီး ဖျော်ရည်အဖြစ်သောက် နိုင်သည်။နံနက်စာမစားမီနှင့်ညစာမစားမီ ဥသျှစ်သီးဖျော်ရည် ပုံမှန်သောက်ပေးခြင်းက ကိုယ်တွင်း အပူငြိမ်း စေမည့် အထိရောက်ဆုံးနည်းလမ်းဖြစ်သည်။- ခန္ဓာကိုယ်တွင်း အပူများသဖြင့် လျှာနှင့်ခံတွင်းတွင်အနာဖြစ်လျှင် ဥသျှစ်သီးကို ပျားရည်နှင့် ဖျော်သောက်ပါက ကိုယ်တွင်းအပူငြိမ်းစေနိုင်သည်။ - ဥသျှစ်သီးတွင် ဗီတာမင်နှင့်သတ္တု ဓာတ်များစွာကြွယ်ဝသဖြင့် ရောဂါ တော်တော်များများကို သက်သာစေသည်။ - ဥသျှစ်သီးမှည့်ကို ထန်းလျက်နှင့် ရောစားပါက သွေးဝမ်းသွားခြင်းကို သက်သာ ပျောက်ကင်း စေသည်။- ဥသျှစ်သီးအစိမ်း အတွင်းသားကို သကြားနှင့်ရောစားပါက ဝမ်းအလွန်သွား ခြင်းနှင့်အစာမကြေဝမ်းသွားခြင်းများ ပျောက်ကင်းစေသည်။ ထို့ပြင် ဥသျှစ်သီး စိမ်းကိုလည်း ဝမ်းဗိုက်ရောဂါများအတွက် ချက်ဆေးအဖြစ် ဖော်စပ်ကြသည်။-ဥသျှစ်သီးမှည့်အနှစ်ကိုကြိတ်၍ ဆန်ဆေးရည်နှင့်သောက်သော် ကိုယ်ဝန်ဆောင်များ အော့အန်ခြင်း ကို ပျောက်ကင်း စေသည်။- ဥသျှစ်သီးအကင်းနှင့် ချင်းခြောက် ထောင်း၍ကျိုသောက်ပါက ဆီးလွန်ရောဂါ ပျောက်ကင်းစေသည်။- ဥသျှစ်သီးမှည့်ဖျော်ရည်နှင့် နွားနို့ ရောသောက်ခြင်းဖြင့် သွားဖုံးမှသွေးယို ခြင်း၊ အဖုအပိမ့်ထခြင်း၊ နာကျင်ကိုက်ခဲ ခြင်းတို့ကို ပျောက်ကင်းစေနိုင်သည်။- ဥသျှစ်သီးကို ပုံမှန်စားသုံးပေးပါက နှလုံးရောဂါအမျိုးမျိုးမှ ကြိုတင်ကာကွယ် နိုင်ပြီး ရုတ်တရက် နှလုံးရပ်၍ လေဖြတ် ခြင်းမှလည်း ကာကွယ်ပေးနိုင်သည်။- ဥသျှစ်သီးသည် သွေးတွင်းသကြား ဓာတ်ကို ၅၄ ရာခိုင်နှုန်းအထိ လျှော့ချ ပေးနိုင်၍ ဆီးချို၊ သွေးချိုရောဂါများအတွက် ဆေးဖက်၀င်သည်။ ထို့ပြင် ဥသျှစ်သီးက ပန်ကရိယကိုလှုံ့ဆော်ပေးပြီး အင်ဆူလင်ကို လုံလောက်စွာထုတ်စေနိုင်သောကြောင့် သွေးတွင်းသကြား ဓာတ်ကို အထိရောက်ဆုံး ထိန်းချုပ်နိုင် သည်။- ဥသျှစ်သီး၏ ဓာတ်တိုးဆန့်ကျင်အာနိ သင်များက အစာအိမ်နှင့်အူလမ်းကြောင်း တစ်လျှောက်အနာရှိသူများအတွက် အထူးသင့်လျော်သည်။ထို့ပြင် ကိုယ်တွင်း ကိုယ်ပရောင်ရမ်းနာများကို လျော့ပါး သက်သာစေသည်။- ကိုယ်တွင်းကိုယ်ပ၌ ဗက်တီးရီးယားနှင့် မှိုပိုးတို့ကြောင့် ဖြစ်လာနိုင်သောရောဂါ များကို အထိရောက်ဆုံးကာကွယ်ပေး သည်။- ဥသျှစ်သီးအရည်က ဝမ်းမှန်စေရုံ မျှမက ဝမ်းပျက်၊ ၀မ်းလျှော၊ ဝမ်းကိုက်ခြင်း တို့ကိုပါ သက်သာ စေနိုင်သည်။- ဝမ်းချုပ်ခြင်းကို သက်သာစေပြီး သဘာဝဝမ်းနုတ်ဆေးအဖြစ် အသုံးပြု နိုင်သည်။ အူသိမ်၊ အူမများနှင့် အစာခြေ လမ်းကြောင်းကို သန့်စင်ပေးနိုင်သည်။ ဗိုက်အောင့်၊ ဗိုက်နာရောဂါတို့ကိုလည်း သက်သာစေနိုင်သည်။ - ဥသျှစ်သီးကိုငရုတ်ကောင်း၊ ဆား တို့နှင့်ရောစပ်ပြီးသောက်သုံးပါက အူတွင်း မှ အဆိပ်အတောက်များကို အထိရောက် ဆုံး ဖယ်ရှားနိုင်သည်။- ဥသျှစ်သီးဖျော်ရည်ကို ကရဝေးရွက်၊ နနွင်းတို့နှင့်ဖျော်ပြီးတစ်နေ့နှစ်ကြိမ် သောက်ပါက အဖုအပိမ့်များကို သက်သာ စေသည်။- နို့တိုက်မိခင်များ ဥသျှစ်သီးကို ချင်း နှင့် ဖျော်သောက်ပါက နို့ထွက်အားကောင်း စေသည်။- ဥသျှစ်သီးဖျော်ရည်တစ်ခွက် နေ့စဉ် ပုံမှန်သောက်သုံးပေးပါက ရင်သားကင်ဆာအပါအဝင် ကင်ဆာရောဂါများမှ ကြိုတင်ကာကွယ်ရာရောက်သည်။- ဥသျှစ်သီးကို ရေနွေး၊ ပျားရည်တို့ နှင့် ရောစပ်သောက်သုံးခြင်းက သွေးအတွင်း အဆိပ် အတောက်များကို အထိ ရောက်ဆုံးဖယ်ရှားပေးနိုင်ပြီး သွေးသန့် စေသည်။- ဥသျှစ်သီးသည် ပန်းနာ၊ ရင်ကျပ်ရောဂါ အပါအဝင် အအေးမိဖျားနာခြင်းနှင့် အသက်ရှူ လမ်းကြောင်းမှတစ်ဆင့် ကူးစက် ရောဂါတို့မှ ကာကွယ်ပေးနိုင်သည်။ဥသျှစ်ရွက်၏ဆေးဖက်၀င်ပုံ- ကလေးများ ဝမ်းပျက်ခြင်းနှင့် ချွဲသလိပ်ရောဂါတို့အတွက် ဥသျှစ်ရွက်ပြုတ်ရည်ကို ကြွေဇွန်းငယ် တစ်ဇွန်း ခန့် တိုက်ကျွေးပေးပါက သက်သာစေနိုင်သည်။- ဥသျှစ်ရွက်ကိုကြိတ်၍ မျက်စိ၌ ကွင်း ပေးပါက မျက်စိနာရောဂါပျောက်ကင်း နိုင်သည်။- ဥသျှစ်ရွက်ညှစ်ရည်ကို နံနက်၊ည သောက်ပေးပါက ဖျားနာခြင်း၊ မျက်ရည် ပူယိုခြင်း၊ ချောင်းဆိုးခြင်းများ သက်သာ ပျောက်ကင်းစေနိုင်သည်။- အနာ၊ အဖုအပိမ့်များအတွက် ဥသျှစ် ရွက်လတ်လတ်ဆတ်ဆတ်ကိုကြိတ်၍ အုံပေးပါက နုလျှင်ပိန်ပြီး၊ ရင့်လျှင်ပြည် ပေါက်သည်။- ကလေးများ သန်ထလျှင်ဥသျှစ် ရွက်ညှစ်ရည်ကို အသက်အရွယ်အလိုက် ချင့်ချိန်၍ တိုက်ပေးခြင်းဖြင့် ပျောက်ကင်း စေနိုင်သည်။- ဥသျှစ်ရွက်ညှစ်ရည်ကို သောက်ခြင်း၊ လိမ်းခြင်းဖြင့် ဖောရောင်ခြင်းကို ပျောက် ကင်းစေနိုင်သည်။ တစ်နေ့နှစ်ကြိမ် သုံးကြိမ်သောက်ပါက လေချဉ်တက်ခြင်း၊ လည်ချောင်းပူခြင်းများ ပျောက်ကင်းစေ နိုင်သည်။- ဥသျှစ်ရွက်နုကို ကြိတ်၍ရသော အရည်ကို နေ့စဉ်သောက်ပေးပါက ဆီးချို ရောဂါကိုပျောက်ကင်း စေသည်။- ဥသျှစ်ရွက်နုကို သုပ်စားလျှင် နားမှ သွေးထွက်သောရောဂါသက်သာပျောက် ကင်းစေနိုင်သည်။အမြစ်၏ဆေးဖက်၀င်ပုံ- နားအူ၊ နားကိုက်ခြင်းတို့အတွက် ဥသျှစ်ပင်အမြစ်ကို အသုံးပြုလေ့ရှိကြသည်။ တခြားသော နားပြဿနာအမျိုးမျိုး တို့အတွက်ကိုလည်း ဥသျှစ်ပင်အမြစ်ကို အသုံးပြုနိုင်သည်။- ဥသျှစ်ပင်၏ အမြစ်နှင့်အခေါက် ကိုလည်း အဖျားဖြတ်ဆေးအဖြစ် အသုံး ပြုနိုင်သည်။ ဥသျှစ်သီးက ကျန်းမာရေးအတွက် အလွန်ကောင်းမွန်သော်လည်း ကိုယ်ဝန် ဆောင်များနှင့် နို့တိုက် မိခင်များ အလွန် အကျွံစားသုံးခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်သင့်သည်။ ဆီးချိုရောဂါရှိသူများအနေဖြင့် သကြား အများအပြားထည့်ပြီး ဖျော်စပ်ခြင်းကို သတိပြုသင့်သည်။အချုပ်အားဖြင့်ဆိုသော် ဥသျှစ်သီး ဖျော်ရည်သောက်ခြင်း၊ ဥသျှစ်ရွက် ဟင်းချက်စားခြင်းဖြင့် အပူငုပ်ခြင်းကို ပျောက်ကင်းစေသကဲ့သို့ ဥသျှစ်သီးဖျော် ရည်အေးအေးချိုချိုလေး သောက်သုံးခြင်း က စိတ်ကျေနပ်မှု အပြည့်အဝရရှိစေသည်။ သို့ပါ၍ ကိုယ်တွင်းကိုယ်ပအပူငြိမ်းအေး စေရန်အတွက် ဓာတ်စာတစ်မျိုးဖြစ်သည့် ဥသျှစ်သီးမှည့်နှင့် ဥသျှစ်ရွက်တို့ကို စား သုံးသင့်ကြောင်း အကြံပြုရေးသားလိုက် ရပါသည်။ ။MWD

Sat, 05/16/2026 - 12:00

မျှစ် သို့မဟုတ် သဘာဝ၏ အာဟာရသိုက်

မျှစ်တွင် ကယ်လိုရီနှင့် အဆီဓာတ် အလွန်နည်းပါးပြီး ကျန်းမာရေးအတွက် အထောက်အကူပြုသော အာဟာရဓာတ်များစွာ ပါဝင်ပါသည်။ မျှစ်တွင်ပါဝင်သော အမျှင်ဓာတ်သည် အစာခြေစနစ်ကို ကောင်းမွန်စေပြီး ဝမ်းချုပ်ခြင်းကို ကာကွယ်ပေးသည့်အပြင် သွေးပေါင်ချိန်ကို ထိန်းညှိခြင်းနှင့် နှလုံးကျန်းမာရေးအတွက် အထူးကောင်းမွန်သည့် သဘာဝကပေးအပ်သော အာဟာရဆိုင်ရာ ရတနာတစ်ပါးဖြစ်ပါသည်။လတ်ဆတ်သောမျှစ် ၁၀၀ ဂရမ် တွင် ကယ်လိုရီ ၂၀ – ၂၇ ကီလိုကယ်လိုရီခန့်သာပါဝင်ပြီး ကယ်လိုရီ အလွန်နည်းပါးသဖြင့် ကိုယ်အလေးချိန်လျှော့ချလိုသူများအတွက် အထူးသင့်လျော်ပါသည်။ မျှစ်စို ၁၀၀ ဂရမ်တွင် ကစီဓာတ် ၅ဂရမ်ခန့်၊ အသားဓာတ် ၂ ဒသမ ၅ ဂရမ်ခန့်တွင် ခန္ဓာကိုယ်၏ လုပ်ငန်းဆောင်တာများအတွက် အရေးပါသည့် အမိုင်နိုအက်စစ် ၁၇ မျိုးခန့်ပါဝင်ပြီး အဆီဓာတ်ပါဝင်မှုမှာ သုည ဒသမ ၃ ဂရမ်ခန့်သာ ပါဝင်၍ အဆီဓာတ် အလွန်နည်းပါးသည်ကို တွေ့ရပြီး အမျှင်ဓာတ်ပါဝင်မှုမှာလည်း ၂ ဒသမ ၅ ဂရမ်မှ ၃ ဒသမ ၅ ဂရမ် ခန့်ရှိသဖြင့် အစာခြေစနစ်ကို ကောင်းမွန်စေကာ ဝမ်းချုပ်ခြင်းမှကာကွယ်ပေးပါသည်။မျှစ်တွင်ပါဝင်သည့်ဗီတာမင်များအနေဖြင့် ဗီတာမင်ဘီအုပ်စုသည် ခန္ဓာကိုယ်၏ ဇီဝကမ္မဖြစ်စဉ်ကို အထူးအားပေးပါသည်။ ဗီတာမင်အီးသည် ဆဲလ်များပျက်စီးမှုကို ကာကွယ်ပေးသည့် ဓာတ်တိုးဆန့်ကျင်ပစ္စည်းအဖြစ် ဆောင်ရွက်ပေးပြီး ကိုယ်ခံအားစနစ်အတွက် အထူးကောင်းမွန်သော ဗီတာမင်အေနှင့် ဗီတာမင်စီတို့ ပါဝင်ပါသည်။မျှစ်တွင် သတ္တုဓာတ်များလည်း ကြွယ်ဝစွာပါဝင်ပြီး မျှစ်စို ၁၀၀ ဂရမ်တွင် ပိုတက်စီယမ် ၅၀၀ မီလီဂရမ်ကျော် ပါဝင်သည့်အတွက် သွေးပေါင်ချိန်ကို ထိန်းညှိခြင်းနှင့် နှလုံးကျန်းမာရေးအတွက် အထူးကောင်းမွန်ပါသည်။ မျှစ်တွင် ပါဝင်သော မဂ္ဂနိစ်နှင့် ကြေးနီသည် အရိုးအဆစ်ကျန်းမာရေးနှင့် သွေးနီဥ ဖြစ်ပေါ်မှုကိုကူညီပါသည်။ ဖော့စဖရပ်နှင့် မဂ္ဂနီစီယမ်သည် ကြွက်သားနှင့် အာရုံကြောလုပ်ငန်းများကို ထောက်ပံ့ပေးပါသည်။ ကိုယ်ခံအားနှင့် သွေးအားကောင်းစေသည့် သံဓာတ်နှင့် ဇင့်ဓာတ်များလည်း ပါဝင်ပြီး ခန္ဓာကိုယ်အတွင်း မကောင်းသော သွေးတွင်းအဆီဓာတ်စုပ်ယူမှုကို လျှော့ချပေးသည့် Phytosterols ပါဝင်ပါသည်။ ထို့ပြင်ခန္ဓာကိုယ်တွင်းရောင်ရမ်းမှုကို လျှော့ချပေးနိုင်သည့် ဓာတ်တိုးဆန့်ကျင် အာနိသင်များလည်း ပါဝင်သည့်အတွက် ခန္ဓာကိုယ်၏ ကိုယ်ခံစွမ်းအားကို ဘက်ပေါင်းစုံမှတိုးမြှင့်ပေးပါသည်။မျှစ်ကိုဝယ်ယူရာတွင်လတ်ဆတ်နူးညံ့ပြီး အရောင်မပြောင်းသေးသည့် မျှစ်ကိုသာ ရွေးချယ်ဝယ်ယူသင့်ပါသည်။ မျှစ်ချဉ်ပြုလုပ်ရာတွင်လည်း သန့်ရှင်းသော နည်းလမ်းဖြင့် စနစ်တကျပြုလုပ်သင့် ပါသည်။ မျှစ်ကိုအချဉ်ဖောက်ထားသော မျှစ်ချဉ်တွင် အကျိုးပြုဗက်တီးရီးယား များ ပါဝင်သဖြင့် အစာအိမ်နှင့် အူလမ်းကြောင်းအတွက် အကျိုးပြုသော ဗက်တီးရီးယားများကိုရရှိစေပြီး အစာကြေညက်မှုကို အားပေးပါသည်။ ဟင်းချက်ရာတွင်လည်း မျှစ်ပါဝင်ပါက အသား၊ ငါးများ၏ အညှီနံ့ကိုပျောက်စေပြီး ခံတွင်းမြိန်စေပါသည်။ မျှစ်ကို ရေဓာတ်ခန်းခြောက်အောင် ပြုလုပ်ထားသော မျှစ်ခြောက်များတွင် အာဟာရဓာတ်များ ကြွယ်ဝစွာပါဝင်ပါသည်။ မျှစ်ခြောက်သည် ရေဓာတ်ထုတ်ထားသောကြောင့် အလေးချိန်တူ မျှစ်စိုနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် အမျှင်ဓာတ် ပါဝင်မှုနှုန်းပိုမိုမြင့်မားပြီး ဝမ်းမှန်စေရန် အလွန်ထိရောက်ပါသည်။ ရေခဲသေတ္တာမလိုဘဲ အချိန်အကြာကြီးအထားခံသဖြင့် သိုလှောင်ရလွယ်ကူပါသည်။ မျှစ်ကို ငရုတ်သီး၊ ကြက်သွန်ဖြူ၊ ချင်းတို့ဖြင့် တွဲဖက်ချက်ပြုတ်ပါက မျှစ်၏လေပွစေသောအာနိသင်ကို လျော့ကျစေပြီး ကျန်းမာရေးနှင့် ပိုမိုညီညွတ်စေပါသည်။ မျှစ်ခြောက်ဖြစ်စေ၊ မျှစ်ချဉ်ဖြစ်စေ မချက်ပြုတ်ခင် ရေနွေးနှင့်စိမ်ထားခြင်း သို့မဟုတ် ပြုတ်ခြင်းပြုလုပ်ပါက မျှစ်တွင်ပါဝင်နိုင်သည့် ဓာတုဆေးအကြွင်းအကျန်များကို လျော့နည်းစေနိုင်ပြီး နူးညံ့၍ အရသာပိုမိုကောင်းမွန်သော မျှစ်ကိုရရှိမည်ဖြစ်ပါသည်။မျှစ်တွင် သဘာဝအလျောက် ဆိုင်ယာနိုက်ဓာတ်ပါဝင်သဖြင့် စနစ်တကျ ချက်ပြုတ်ပြီးမှသာ စားသုံးသင့်ပါသည်။ အထူးသဖြင့် အဆစ်အမျက်ကိုက်ခဲတတ်သူများ၊ ဂေါက်ရောဂါရှိသူများ၊ ယူရစ်အက်စစ်များသူများ၊ ကျောက်ကပ်ရောဂါရှိသူများ အနေဖြင့် မျှစ်ကိုသတိပြု၍ စားသုံးသင့်ပါသည်။ မျှစ်ကိုအချဉ်ဖောက်ရာတွင် သန့်ရှင်းစွာ စနစ်တကျ အချဉ်မဖောက်ဘဲ မသန့်ရှင်းသောရေကို အသုံးပြုခြင်းများနှင့် ယင်နားခြင်းများသည် ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောရောဂါကို ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။ ဈေးကွက် ထဲရှိ အချို့သောမျှစ်ချဉ်များတွင် အရောင်ချွတ်ဆေး၊ တာရှည်ခံဆေးများ ပါဝင်တတ်သောကြောင့် သေချာဆေးကြောပြီးမှသာ ချက်ပြုတ်စားသုံးသင့်ပါသည်။ တိုင်းရင်းဆေးပညာအရ မျှစ်သည် အေး၊ ချို၊ ဖန် သည့် ဂုဏ်သတ္တိရှိသည်ဟု သတ်မှတ်ထားပါသည်။ ခန္ဓာကိုယ်အတွင်း အပူအောင်းခြင်းကို လျော့ကျစေပြီး အပူကြောင့်ဖြစ်သော ဝေဒနာများကို သက်သာစေပါသည်။ အချို့သော တိုင်းရင်းဆေးကျမ်းများတွင် မျှစ်ကို စနစ်တကျပြုပြင်စားသုံးပါက လေငန်းရောဂါနှင့် လေထိုးလေအောင့်ခြင်းကို သက်သာစေသည်ဟု ဖော်ပြကြပါသည်။ ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းရှိ အဆိပ်အတောက်များကိုပြေစေနိုင်သော အစွမ်းရှိပြီး အစာခြေစနစ်ကို ကောင်းမွန်စေကာ ခန္ဓာကိုယ်တွင်း အညစ်အကြေးများကို စနစ်တကျ စွန့်ထုတ်နိုင်ရန် ကူညီပေးသဖြင့် ဝမ်းချုပ်ခြင်းမှ ကာကွယ်ပေးပါသည်။ ရှေးမြန်မာ့ရိုးရာအယူအဆတွင်မျှစ်ကို အမျိုးသမီးများမီးယပ်သွေးပုံမှန်ဆင်း စေရန်နှင့် မီးယပ်ဝေဒနာများအတွက် ကောင်းမွန်သော ဓာတ်စာအဖြစ်ယုံကြည်၍ ဟင်းလျာအဖြစ်လိုအပ်သူများ အတွက် ချက်ပြုတ်ကျွေးမွေးလေ့ရှိပါသည်။ ခန္ဓာကိုယ်တွင် အနာစိမ်းများ ပေါက်ခြင်း၊ ပြည်တည်ခြင်းများဖြစ်ပါက မျှစ်ကိုစားသုံးပေးခြင်းဖြင့် အနာအမြန်ကျက်ခြင်း သို့မဟုတ် ပြည်ပေါက်စေခြင်းတို့ဖြစ်စေသည်ဟု ယုံကြည်ကြပါသည်။ အချို့သော ဒေသန္တရဆေးမြီးတိုများတွင် အဆုတ်အတွင်းရှိ ချွဲသလိပ်များကို ပျော်ဆင်းစေရန် မျှစ်ကိုပြုတ်၍ သောက်ခြင်း သို့မဟုတ် စားခြင်းပြုလုပ်ကြပါသည်။ သို့ဖြစ်၍ကျန်းမာရေးအတွက် အထူးကောင်းကျိုးပြုနိုင်ပြီး အာဟာရဓာတ်များပြည့်ဝစွာပါဝင်သည့် မျှစ် သို့မဟုတ်သဘာဝအာဟာရသိုက်၏ အကျိုးကျေးဇူးများကို မိဘပြည်သူများအနေဖြင့် ကျယ်ပြန့်စွာသိရှိ၍ စားသုံးနိုင်ကြစေရေး ရေးသားတင်ပြလိုက်ရပါသည်။ ။MWD

Fri, 05/15/2026 - 12:00

ကြွက်မှတစ်ဆင့် ကူးစက်တတ်သည့် ဟန်တာဗိုင်းရပ်စ် (Hantavirus)ရောဂါ

အာဂျင်တီးနားနိုင်ငံ အူဆွားရာ (Ushuaia) ဆိပ်ကမ်းမှ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁ ရက်တွင် ထွက်ခွာခဲ့သည့် နယ်သာလန်နိုင်ငံအလံ လွှင့်ထူထားသော အမ်ဗွီ ဟွန်ဒီယက်ဇ် (MV Hondius) အပျော်စီးသင်္ဘောခရီးစဉ်တွင် လိုက်ပါလာသည့်ခရီးသည်တချို့၌ ဖျားနာခြင်း၊ အသက်ရှူရခက်ခဲခြင်းနှင့် အဆုတ်ရောင် လက္ခဏာများ ပေါ်ပေါက်ခံစားရသည်ကို တွေ့ရှိခဲ့ရကြောင်းနှင့် အဆိုပါရောဂါလက္ခဏာများသည် ဟန်တာဗိုင်းရပ်စ် အဆုတ်ရောင်ရောဂါလက္ခဏာစု (Hantavirus Pulmonary Syndrome-HPS) နှင့် ဆင်တူသဖြင့် ဓာတ်ခွဲစစ်ဆေးကြည့်ရာ ဟန်တာဗိုင်းရပ်စ်ပိုးကူးစက်ခံထားရသည်ကို တွေ့ရှိရကြောင်း ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့၏ ထုတ်ပြန်ချက်များအရ သိရသည်။ အဆိုပါသင်္ဘောပေါ်တွင် မေလ ၈ ရက် အထိ ဟန်တာဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါကူးစက်ဖြစ်ပွားသူ ရှစ်ဦးရှိခဲ့ပြီး ၎င်းတို့အနက် အသက် ၇၀ အရွယ် ဒတ်ခ်ျလူမျိုး အမျိုးသားတစ်ဦး၊ ၎င်း၏ဇနီးနှင့် ဂျာမန်လူမျိုး အမျိုးသမီးတစ်ဦး စုစုပေါင်းသုံးဦးသည် ရောဂါ ကြောင့်သေဆုံးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ ဟန်တာဗိုင်းရပ်စ်ပိုးသည် ကြွက်မှတစ်ဆင့် လူတို့ ထံကူးစက်တတ်သောရောဂါပိုးဖြစ်ပြီး သာမန်အား ဖြင့် လူမှလူသို့ ကူးစက်လေ့မရှိသော်လည်း ယခုတွေ့ ရှိရသည့် ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးသည် ဟန်တာဗိုင်းရပ်စ်ပိုး၏ လူအချင်းချင်းကူးစက်နိုင်သည့် ရှားပါးမျိုးစိတ် Andes virus (ANDV) ဖြစ်ကြောင်းသိရှိရ၍ ကမ္ဘာ့ ကျန်းမာရေးအဖွဲ့အပါအဝင် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ ပြည်သူ့ကျန်းမာရေး ပညာရှင်များက ရောဂါကူးစက်မှုများနှင့်ပတ်သက်၍ စောင့်ကြပ်ကြည့်ရှုလျက် ရှိသည်ကိုတွေ့ရှိရသည်။သို့ဖြစ်၍ ဟန်တာဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါနှင့် ပတ်သက်ပြီး မိဘပြည်သူများ သိရှိသတိပြုနိုင်ကြစေရန် အောက်ဖော်ပြပါမေးခွန်းနှင့်အဖြေများကို တင်ပြလိုက်ရပါသည်။မေး ။ ဟန်တာဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါဆိုတာဘာလဲ။ဖြေ ။ ဟန်တာဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါသည် ဟန်တာဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါပိုးကြောင့် ဖြစ်ပွားပြီး အဆိုပါဗိုင်းရပ်စ်သည် ကြွက်များ (rodents)တွင် သဘာဝအလျောက်ရှိနေနိုင်ပြီး ကြွက်မှတစ်ဆင့် လူသို့ကူးစက်စေ၍ ပြင်းထန်သော အဆုတ်ရောင်ရောဂါ သို့မဟုတ် ကျောက်ကပ်ပျက်စီးသည့်ရောဂါများ ဖြစ်ပွားစေနိုင်သည်။ ဟန်တာဗိုင်းရပ်စ်သည် ပုံမှန်အားဖြင့် လူအချင်းချင်း ကူးစက်လေ့မရှိဘဲ ၎င်း၏ရှားပါးမျိုးစိတ် Andes virus (ANDV) အနေဖြင့် လူအချင်းချင်း ကူးစက်နိုင်သည်ကိုတွေ့ရှိရသည်။ မေး ။ ဟန်တာဗိုင်းရပ်စ်သည် လူကို ဘယ်လိုကူးစက်နိုင်သလဲ။ဖြေ ။ ဟန်တာဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါပိုးရှိသော ကြွက်များ၏ မစင်၊ ဆီး သို့မဟုတ် တံတွေးများ ကပ်ငြိနေသည့် အစက်အမှုန်များကို ရှူရှိုက်မိခြင်းနှင့် ထိတွေ့မိခြင်း၊ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးပါရှိသည့် မသန့်ရှင်းသောအစား အစာများကို စားသောက်မိခြင်း၊ ရောဂါပိုးကူးစက်ခံရသူနှင့် အလွန်နီးကပ်ပြီး အချိန်ကြာမြင့်စွာထိတွေ့မှုရှိခြင်းနှင့် ရောဂါပိုးရှိသောအရာဝတ္ထုများကို ကိုင် တွယ်ပြီး ပါးစပ် သို့မဟုတ် နှာခေါင်းကို ကိုင်တွယ် မိခြင်းတို့မှတစ်ဆင့် ကူးစက်နိုင်သည်။ဟန်တာဗိုင်းရပ်စ်သည် ပုံမှန်အားဖြင့် လူအချင်းချင်း ကူးစက်လေ့မရှိသော်လည်း ယခု အမ်ဗွီဟွန်ဒီ ယက်ဇ် (MV Hondius) အပျော်စီးသင်္ဘောပေါ်တွင် တွေ့ရှိရသည့် Andes virus (ANDV) မျိုးစိတ်သည်လူအချင်းချင်း ကူးစက်နိုင်သည့် ရှားပါးမျိုးစိတ်ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။ အဆိုပါ Andes virus (ANDV) မျိုးစိတ်သည် တောင်အမေရိကတွင် အဓိကတွေ့ရသောမျိုးကွဲဖြစ်ပြီး လူတစ်ဦးမှတစ်ဦးသို့ ကူးစက် သည့်ဖြစ်စဉ် အနည်းငယ်ရှိခဲ့ဖူးသည်။ သို့ရာတွင် လူအချင်းချင်း ကူးစက်မှုဖြစ်ပွားရန်အတွက် ရောဂါ လက္ခဏာပြနေသော လူနာနှင့် အချိန်ကြာမြင့်စွာ အနီးကပ် ထိတွေ့မှုရှိရန် လိုအပ်ကြောင်း သိရသည်။မေး ။ ဟန်တာဗိုင်းရပ်စ်ကူးစက်ခံရပါက မည်သည့် ရောဂါလက္ခဏာများကို ခံစားရပါသလဲ။ဖြေ ။ ဟန်တာဗိုင်းရပ်စ်နှင့်ထိတွေ့ပြီးနောက် ရောဂါ ပျိုးရက်အနေဖြင့် အများအားဖြင့် ရက်သတ္တပတ်မှ ခြောက်ပတ်အတွင်းတွင် ရောဂါလက္ခဏာများ စတင်ပေါ်ပေါက် လာတတ်သည်။ အစောပိုင်း လက္ခဏာများအနေဖြင့် တုပ်ကွေး ရောဂါလက္ခဏာများကဲ့သို့ ဖျားခြင်း၊ မောပန်းနွမ်း နယ်ခြင်း၊ ကြွက်သားများ ပြင်းထန်စွာ ကိုက်ခဲခြင်း၊ ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ မူးဝေခြင်း၊ ချမ်းတုန်ခြင်း၊ ပျို့အန် ခြင်း၊ ဝမ်းလျှောခြင်း သို့မဟုတ် ဗိုက်နာခြင်း စသည့် အစာအိမ်နှင့် အူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ လက္ခဏာများ ဖြစ်ပေါ်တတ်သည်။ယင်းနောက် ဆက်လက်၍ လေးရက်မှ ၁၀ ရက်ခန့် အကြာတွင် ရောဂါလက္ခဏာများ လျင်မြန်စွာဆိုးရွား လာတတ်ပြီး အဆုတ်ရောင်ရောဂါလက္ခဏာများ နှင့် ပြင်းထန်အသက်ရှူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာရောဂါ လက္ခဏာများဖြစ်သည့် ချောင်းဆိုးခြင်း၊ အသက်ရှူရ ခက်ခဲလာခြင်းနှင့် အဆုတ်ရောင်၍ ရင်ဘတ်အောင့် ခြင်းတို့ ဖြစ်ပွားလာနိုင်သည်။ ထို့ပြင် ကျောက်ကပ် ထိခိုက်ခြင်းနှင့် သွေးလန့်ခြင်းလက္ခဏာများဖြစ်သည့် သွေးပေါင်ကျခြင်း၊ သွေးယိုစိမ့်ခြင်း၊ သွေးလန့်ခြင်း၊ ဆီးနည်းခြင်း၊ ‌ ကျောက်ကပ်အလုပ်မလုပ်တော့၍ ဆီးမထွက်တော့ခြင်း စသည့်ပြင်းထန်ရောဂါ လက္ခဏာများကို ခံစားရနိုင်ပြီး ရောဂါပြင်းထန်စွာခံစားရပါက ရောဂါကြောင့်သေဆုံးမှုနှုန်းမှာ ၃၀ မှ ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိရှိနိုင်သည်။မေး ။ ဟန်တာဗိုင်းရပ်စ်ကူးစက်ခံရပါက ကုသ ပျောက်ကင်းနိုင်ပါသလား။ဖြေ ။ လက်ရှိအချိန်ထိ ဟန်တာဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါ အတွက် ခွင့်ပြုထားသော သီးသန့်ကုသဆေး၊ ကာ ကွယ်ဆေး သို့မဟုတ် ဗိုင်းရပ်စ်သတ်ဆေး (antiviral) မရှိသေးသော်လည်း စောစီးစွာ အချိန်မီကုသမှုခံယူ ခြင်းဖြင့် ရောဂါပြင်းထန်စွာခံစားရမှုနှင့် သေဆုံးမှုတို့ ကို လျှော့ချပေးနိုင်သည်။မေး ။ ဟန်တာဗိုင်းရပ်စ်ကူးစက်မှုကို ဘယ်လို ကာကွယ်နိုင်မလဲ။ဖြေ ။ ဟန်တာဗိုင်းရပ်စ်ကို ကာကွယ်ရန် အကောင်းဆုံးနည်းလမ်းမှာ ကြွက်များ၊ ၎င်းတို့၏ အညစ်အကြေး များနှင့်ထိတွေ့မှုကို အတတ်နိုင်ဆုံးရှောင်ရှားရန် ဖြစ်သည်။ မိမိနေထိုင်ရာ ပတ်ဝန်းကျင်တွင် ကြွက်များနေထိုင်ခြင်း၊ ပေါက်ပွားခြင်းမပြုနိုင်ရန်နှင့် မိမိ နေထိုင်ရာအိမ်အတွင်း ကြွက်များ မဝင်ရောက်နိုင်ရန် အဓိကအလေးထား ဆောင်ရွက်ရမည်ဖြစ်ပြီး အောက်ဖော်ပြပါအချက်တို့ကို သတိပြုဆောင်ရွက်ရမည်ဖြစ်ပါသည် –(က)ပတ်ဝန်းကျင်သန့်ရှင်းရေးသတိပြုဆောင်ရွက် ပါ – အမှိုက်များကို စနစ်တကျစွန့်ပစ်ပါ။ အစားအစာအကြွင်းအကျန်များကို စနစ်တကျစွန့်ပစ်ခြင်း၊ သန့်ရှင်းစွာနေထိုင်ခြင်းတို့ဖြင့် အိမ်နှင့်ပတ်ဝန်းကျင်ကို သန့်ရှင်းစွာထားပါ။ အစားအစာနှင့် ရေများကို လုံခြုံစွာဖုံးအုပ်ထားပါ။(ခ) ကြွက်ဝင်ပေါက်များကို ပိတ်ဆို့ထားပါ – အိမ်၊ ကားဂိုဒေါင်၊ စပါးကျီနှင့် သိုလှောင်ရုံများ သို့မဟုတ် လုပ်ငန်းခွင်နေရာများသို့ ကြွက်များဝင်ရောက်နိုင်သည့်အပေါက်များကို လုံခြုံအောင်ပိတ်ဆို့ ထားပါ။(ဂ) လုံခြုံစွာ သန့်ရှင်းရေးဆောင်ရွက်ပါ – ကြွက်ချေး၊ ဆီး စသည့်ကြွက်၏အညစ်အကြေးများ သို့မဟုတ် ကြွက်သိုက်များကို ရှင်းလင်းခြင်းနှင့် တံမြက်စည်းလှည်းခြင်းတို့ ပြုလုပ်ရာတွင် ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးများကို လေထဲသို့ လွင့်ပျံမသွားစေရန် စိုစွတ်စေသည့် နည်းလမ်းဖြင့် ဆောင်ရွက်ရမည်။ အညစ်အကြေးများရှိသည့် နေရာကို ပိုးသတ်ဆေး (ဥပမာ - ကလိုရင်းအရည်/ချွတ်ဆေးရည်နှင့် ရေရောစပ်ထားသောအရည်) သို့မဟုတ် အရက်ပြန်ဖြင့် သေချာစွာ စိုရွှဲနေအောင်ဖျန်းပြီးမှ သတိပြု၍ သုတ်သင်ဖယ်ရှားပါ။ ကြွက်များရှိနေနိုင်သည့် နေရာများကို သန့်ရှင်းရေးလုပ်ရာတွင် ရော်ဘာလက်အိတ်များနှင့် မျက်နှာနှင့် အံဝင်ခွင်ကျဖြစ်သော ပါးစပ်နှင့်နှာခေါင်းစည်း (ဥပမာ-N95 Mask) ကို စနစ်တကျတပ်ဆင်ပါ၊ သန့်ရှင်းရေးလုပ်ပြီးတိုင်း လက်ကို ဆပ်ပြာနှင့်ရေ သို့မဟုတ် ရေမလိုလက်သန့်စင်ဆေးရည် အသုံးပြု၍ စင်ကြယ်စွာ စနစ်တကျဆေးကြောပါ။မေး ။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဟန်တာဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေနဲ့ပတ်သက်ပြီး စိုးရိမ်စရာရှိသလား။ဖြေ ။ ဟန်တာဗိုင်းရပ်စ်သည် ကိုဗစ်-၁၉ ရောဂါ နှင့်မတူဘဲ လူမှလူသို့ တိုက်ရိုက်အလွယ်တကူမကူး စက်နိုင်ခြင်း၊ အချိန်ကြာကြာ နီးကပ်စွာထိတွေ့မှု ရှိမှသာ ကူးစက်နိုင်ကြောင်း အထောက်အထားများရှိခြင်းတို့ကြောင့် ကိုဗစ်-၁၉ ရောဂါကဲ့သို့ ပြည်သူ လူထုအတွင်း ဆက်လက်ကူးစက်ပျံ့နှံ့နိုင်ခြေ နည်းပါး ကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင် ဟန်တာဗိုင်းရပ်စ်ကူးစက်မှု နှင့် ရောဂါဖြစ်ပွားမှုနှုန်းနည်းပါးပြီး ၂၀၂၅ ခုနှစ် အတွင်း အမေရိကတိုက်ရှိ နိုင်ငံရှစ်နိုင်ငံ စုစုပေါင်း တွင် လူနာ ၂၂၉ ဦးနှင့် သေဆုံးသူ ၅၉ ဦးရှိခဲ့ကြောင်း သိရပြီး အရှေ့အာရှဒေသတွင်မူ လွန်ခဲ့သည့်နှစ်များ အတွင်း ရောဂါဖြစ်ပွားမှုနှုန်း လျော့ကျလာခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့၏ထုတ်ပြန်ချက်များအရလက်ရှိအချိန်အထိ ဟန်တာဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါသည် မြန်မာနိုင်ငံအပါအဝင် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများတွင် လူတစ်ဦး မှတစ်ဦးသို့ ကူးစက်နိုင်ခြေနည်းပါးသည့်အဆင့် (low risk) အဖြစ်သာ သတ်မှတ်ထားသည်။ ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနအနေဖြင့် ဟန်တာ ဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါ စောင့်ကြပ်ကြည့်ရှုရေးလုပ်ငန်းများနှင့် အသိပညာပေး လုပ်ငန်းများကို အထူးအလေးထား ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေး အဖွဲ့နှင့်ချိတ်ဆက်၍ လတ်တလောရောဂါကူးစက် ဖြစ်ပွားမှုအခြေအနေများကို စောင့်ကြည့်လျက်ရှိပြီး နိုင်ငံဖြတ်ကျော်ဝင်၊ ထွက်ပေါက်များဖြစ်သော လေဆိပ်၊ ဆိပ်ကမ်းနှင့် နယ်စပ်ဂိတ်များတွင် ရောဂါ စောင့်ကြပ်ကြည့်ရှုခြင်းနှင့် ကာကွယ်ထိန်းချုပ်ရေးဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများကို စဉ်ဆက်မပြတ်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။နိုင်ငံတကာသင်္ဘောများ ဝင်/ထွက်မှုရှိသော ရန်ကုန်ဆိပ်ကမ်းတွင် ပြည်ပပင်လယ်ကူးသင်္ဘောများကို ကူးစက်ရောဂါ စောင့်ကြပ်ကြည့်ရှုခြင်း၊ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့၏ အသိအမှတ်ပြု ပင်လယ်ကူးသင်္ဘောများ ကူးစက်ရောဂါကင်းရှင်း ကြောင်းနှင့် သန့်ရှင်းမှုရှိကြောင်း စစ်ဆေးခြင်း လက်မှတ်ထုတ်ပေးခြင်းများကို ပုံမှန်ဆောင်ရွက်လျက် ရှိပါသည်။လတ်တလောအနေဖြင့် နိုင်ငံတကာအပျော်စီး သင်္ဘောပေါ်တွင် ဟန်တာဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါ ကူးစက်ဖြစ်ပွားမှု‌နှင့် ပတ်သက်၍ မြန်မာနိုင်ငံသို့ ဝင်ရောက်ကူးစက်မှု မရှိစေရေးအတွက် တိုင်းဒေသကြီး/ ပြည်နယ် ပြည်သူ့ကျန်းမာရေး ဦးစီးဌာနများ၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်နှင့် ဆိပ်ကမ်းများတွင် ရောဂါစောင့်ကြပ်ကြည့်ရှုခြင်းကို တိုးမြှင့်ဆောင်ရွက်ခြင်း၊ အထူးသဖြင့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်များတွင် ကိုယ်အပူချိန်နှင့် ကူးစက်ရောဂါလက္ခဏာစောင့်ကြပ်ကြည့်ရှုခြင်း၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဆိပ်ကမ်းများတွင် ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့မှ ထုတ်ပြန်ချက်နှင့်အညီ ရောဂါရှာဖွေစစ်ဆေးခြင်း၊ စုံစမ်းစစ်ဆေးခြင်း၊ သတင်းပို့ခြင်း၊ ကုသမှုပေးခြင်း၊ ကူးစက်ရောဂါကာကွယ် ထိန်းချုပ်ခြင်းနှင့် သင်္ဘောပေါ်တွင် ပြည်သူ့ကျန်းမာရေး စီမံခန့်ခွဲခြင်း လုပ်ငန်းများကို သင်္ဘောလုပ်ငန်း ဆောင်ရွက်သူများနှင့် နီးကပ်စွာပူးပေါင်း၍ ဆောင်ရွက်ရမည့် လုပ်ငန်းများ အားဖြည့်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါသည်။ရောဂါသံသယရှိသူများ ပေါ်ပေါက်လာပါကလည်း ဆေးကုသရေး လုပ်ငန်းများကို အချိန်နှင့်တစ်ပြေးညီဆောင်ရွက်နိုင်ရန် ပြည်သူ့ဆေးရုံများတွင် ကြိုတင် ပြင်ဆင်ခြင်း လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ထားရှိပြီး ဖြစ်သည်။ သို့ဖြစ်၍ လက်ရှိအချိန်တွင် ဟန်တာဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါဖြစ်ပွားမှုနှင့် ပတ်သက်၍ မိဘပြည်သူများအနေဖြင့် ကြွက်မှတစ်ဆင့် ကူးစက်တတ်သောရောဂါများကို ကာကွယ်နိုင်ရန်အတွက် ပတ်ဝန်း ကျင်သန့်ရှင်းရေး လုပ်ငန်းများနှင့် ကြွက်နှိမ်နင်းရေး လုပ်ငန်းများကို အလေးထား ဆောင်ရွက်ရန်လိုအပ်ပြီး ဟန်တာဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါ ကူးစက်ဖြစ်ပွားမှုများနှင့် ပတ်သက်၍ အထူးစိုးရိမ်ကြောင့်ကြရန် မလိုအပ် ကြောင်း တင်ပြလိုက်ရပါသည်။MWD

Fri, 05/15/2026 - 12:00

ကြွက်မှတစ်ဆင့်ကူးစက်တတ်သည့် ဟန်းတာဗိုင်းရပ်စ် (Hantavirus)ရောဂါ

အာဂျင်တီးနားနိုင်ငံ၊ အူဆွားရာ (Ushuaia) ဆိပ်ကမ်းမှ (၁-၄-၂၀၂၆)ရက်နေ့တွင် ထွက်ခွာခဲ့သည့် နယ်သာလန်နိုင်ငံ အလံလွှင့်ထူထားသော အမ်ဗွီဟွန်ဒီယက်ဇ် (MV Hondius) အပျော်စီး သင်္ဘောခရီးစဉ်တွင် လိုက်ပါလာသည့်ခရီးသည်အချို့၌ ဖျားနာခြင်း၊ အသက်ရှူရခက်ခဲခြင်းနှင့် အဆုတ်ရောင်လက္ခဏာများ ပေါ်ပေါက်ခံစားရလာခဲ့သည်ကိုတွေ့ရှိခဲ့ရကြောင်းနှင့် အဆိုပါရောဂါ လက္ခဏာများသည် ဟန်းတာဗိုင်းရပ်စ် အဆုတ်ရောင်ရောဂါလက္ခဏာစု (Hantavirus Pulmonary Syndrome-HPS)နှင့် ဆင်တူသဖြင့် ဓာတ်ခွဲစစ်ဆေးကြည့်ရာ ဟန်းတာဗိုင်းရပ်စ်ပိုး ကူးစက်ခံထားရသည်ကို တွေ့ရှိရကြောင်း ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့၏ ထုတ်ပြန်ချက်များအရ သိရှိရပါသည်။ အဆိုပါသင်္ဘောပေါ်တွင် (၈-၅-၂ဝ၂၆) ရက်နေ့အထိ ဟန်းတာဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါ ကူးစက်ဖြစ်ပွားသူ ရှစ်ဦးရှိခဲ့ပြီး ၎င်းတို့အနက် အသက်(၇၀)အရွယ် ဒတ်ခ်ျလူမျိုးအမျိုးသားတစ်ဦး၊ ၎င်း၏ဇနီးနှင့် ဂျာမန်လူမျိုးအမျိုးသမီးတစ်ဦး စုစုပေါင်းသုံးဦးသည် ရောဂါကြောင့်သေဆုံးခဲ့ကြောင်း သိရှိရပါသည်။ဟန်းတာဗိုင်းရပ်စ်ပိုးသည် ကြွက်မှတစ်ဆင့် လူတို့ထံကူးစက်တတ်သော ရောဂါပိုးဖြစ်ပြီး သာမန်အားဖြင့် လူမှလူသို့ကူးစက်လေ့မရှိသော်လည်း ယခုတွေ့ရှိရသည့် ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးသည် ဟန်းတာဗိုင်းရပ်စ်ပိုး၏ လူအချင်းချင်းကူးစက်နိုင်သည့် ရှားပါးမျိုးစိတ် Andes virus (ANDV) ဖြစ်ကြောင်းသိရှိရ၍ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့အပါအဝင် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးပညာရှင်များက ရောဂါကူးစက်မှုများနှင့်ပတ်သက်၍ စောင့်ကြပ်ကြည့်ရှုလျက်ရှိသည်ကို တွေ့ရှိရပါသည်။သို့ဖြစ်ပါ၍ ဟန်းတာဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါနှင့်ပတ်သက်၍ မိဘပြည်သူများ သိရှိသတိပြုနိုင်ကြစေရန် အောက်ဖော်ပြပါမေးခွန်းနှင့် အဖြေများကို တင်ပြလိုက်ရပါသည် –မေး ။ ဟန်းတာဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါဆိုတာ ဘာလဲ။ဖြေ ။ ဟန်းတာဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါသည် ဟန်းတာဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါပိုးကြောင့် ဖြစ်ပွားပြီး အဆိုပါဗိုင်းရပ်စ်သည် ကြွက်များ(rodents)တွင် သဘာဝအလျောက်ရှိနေနိုင်ပြီး ကြွက်မှတစ်ဆင့် လူသို့ကူးစက်စေ၍ ပြင်းထန်သော အဆုတ်ရောင် ရောဂါ သို့မဟုတ် ကျောက်ကပ်ပျက်စီးသည့်ရောဂါများ ဖြစ်ပွားစေနိုင်ပါသည်။ ဟန်းတာဗိုင်းရပ်စ်သည် ပုံမှန်အားဖြင့် လူအချင်းချင်းကူးစက်လေ့မရှိဘဲ ၎င်း၏ရှားပါးမျိုးစိတ် Andes virus (ANDV)အနေဖြင့် လူအချင်းချင်းကူးစက်နိုင်သည်ကို တွေ့ရှိရပါသည်။မေး ။ ဟန်းတာဗိုင်းရပ်စ်သည် လူကိုဘယ်လိုကူးစက်နိုင်သလဲ။ဖြေ ။ ဟန်းတာဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါပိုးရှိသော ကြွက်များ၏မစင်၊ ဆီး သို့မဟုတ် တံတွေးများ ကပ်ငြိနေသည့် အစက်အမှုန်များအား ရှူရှိုက်မိခြင်းနှင့် ထိတွေ့မိခြင်း၊ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးပါရှိသည့် မသန့်ရှင်းသော အစားအစာများကို စားသောက်မိခြင်း၊ ရောဂါပိုးကူးစက်ခံရသူနှင့် အလွန်နီးကပ်ပြီး အချိန်ကြာမြင့်စွာ ထိတွေ့မှုရှိခြင်းနှင့် ရောဂါပိုးရှိသောအရာဝတ္ထုများကို ကိုင်တွယ်ပြီး ပါးစပ် သို့မဟုတ် နှာခေါင်းကို ကိုင်တွယ်မိခြင်းတို့မှတစ်ဆင့် ကူးစက်နိုင်ပါသည်။ဟန်းတာဗိုင်းရပ်စ်သည် ပုံမှန်အားဖြင့် လူအချင်းချင်း ကူးစက်လေ့မရှိသော်လည်း ယခုအမ်ဗွီဟွန်ဒီယက်ဇ် (MV Hondius) အပျော်စီးသင်္ဘောပေါ်တွင် တွေ့ရှိရသည့် Andes virus (ANDV) မျိုးစိတ်သည် လူအချင်းချင်းကူးစက်နိုင်သည့် ရှားပါးမျိုးစိတ်ဖြစ်ကြောင်းသိရသည်။ အဆိုပါ Andes virus (ANDV)မျိုးစိတ်သည် တောင်အမေရိကတွင် အဓိကတွေ့ရသောမျိုးကွဲဖြစ်ပြီး လူတစ်ဦးမှတစ်ဦးသို့ ကူးစက်သည့်ဖြစ်စဉ် အနည်းငယ်ရှိခဲ့ဖူးပါသည်။ သို့ရာတွင် လူအချင်းချင်းကူးစက်မှုဖြစ်ပွားရန် ရောဂါလက္ခဏာပြနေသောလူနာနှင့် အချိန်ကြာမြင့်စွာ အနီးကပ်ထိတွေ့မှုရှိရန်လိုအပ်ကြောင်း သိရပါသည်။မေး ။ ဟန်းတာဗိုင်းရပ်စ် ကူးစက်ခံရပါက မည်သည့်ရောဂါလက္ခဏာများကို ခံစားရပါသလဲ။ဖြေ ။ ဟန်းတာဗိုင်းရပ်စ်နှင့် ထိတွေ့ပြီးနောက် ရောဂါပျိုးရက်အနေဖြင့် အများအားဖြင့် ရက်သတ္တတစ်ပတ်မှ ခြောက်ပတ်အတွင်းတွင် ရောဂါလက္ခဏာများ စတင်ပေါ်ပေါက်လာတတ် ပါသည်။အစောပိုင်းလက္ခဏာများအနေဖြင့် တုပ်ကွေးရောဂါလက္ခဏာများကဲ့သို့ ဖျားခြင်း၊ မောပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း၊ ကြွက်သားများပြင်းထန်စွာကိုက်ခဲခြင်း၊ ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ မူးဝေခြင်း၊ ချမ်းတုန်ခြင်းနှင့် ပျို့အန်ခြင်း၊ ဝမ်းလျှောခြင်း သို့မဟုတ် ဗိုက်နာခြင်း စသည့် အစာအိမ်နှင့် အူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာလက္ခဏာများ ဖြစ်ပေါ်တတ်ပါသည်။၎င်းနောက် ဆက်လက်၍ ၄ ရက်မှ ၁၀ ရက်ခန့်အကြာတွင် ရောဂါလက္ခဏာများ လျင်မြန်စွာ ဆိုးရွားလာတတ်ပြီး အဆုတ်ရောင်ရောဂါလက္ခဏာများနှင့် ပြင်းထန်အသက်ရှူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ရောဂါလက္ခဏာများဖြစ်သည့် ချောင်းဆိုးခြင်း၊ အသက်ရှူရခက်ခဲလာခြင်းနှင့် အဆုတ်ရောင်၍ ရင်ဘတ်အောင့်ခြင်းတို့ ဖြစ်ပွားလာနိုင်ပါသည်။ ထို့ပြင် ကျောက်ကပ်ထိခိုက်ခြင်းနှင့် သွေးလန့်ခြင်း လက္ခဏာများဖြစ်သည့် သွေးပေါင်ကျခြင်း၊ သွေးယိုစိမ့်ခြင်း၊ သွေးလန့်ခြင်း၊ ဆီးနည်းခြင်း၊ ကျောက်ကပ်အလုပ်မလုပ်တော့၍ ဆီးမထွက်တော့ခြင်း အစရှိသည့် ပြင်းထန်ရောဂါလက္ခဏာများကို ခံစားရနိုင်ပြီး ရောဂါပြင်းထန်စွာခံစားရပါက ရောဂါကြောင့်သေဆုံးမှုနှုန်းမှာ (၃၀)မှ (၅၀) ရာခိုင်နှုန်း အထိရှိနိုင်ပါသည်။မေး။ ဟန်းတာဗိုင်းရပ်စ်ကူးစက်ခံရပါက ကုသပျောက်ကင်းနိုင်ပါသလား။ဖြေ။ လက်ရှိအချိန်အထိ ဟန်းတာဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါအတွက် ခွင့်ပြုထားသော သီးသန့်ကုသဆေး၊ ကာကွယ်ဆေး သို့မဟုတ် ဗိုင်းရပ်စ်သတ်ဆေး (antiviral) မရှိသေးသော်လည်း စောစီးစွာ အချိန်မီ ကုသမှုခံယူခြင်းဖြင့် ရောဂါပြင်းထန်စွာခံစားရမှုနှင့် သေဆုံးမှုတို့ကို လျှော့ချပေးနိုင်ပါသည်။မေး ။ ဟန်းတာဗိုင်းရပ်စ်ကူးစက်မှုကို ဘယ်လိုကာကွယ်နိုင်မလဲ။ဖြေ။ ဟန်းတာဗိုင်းရပ်စ်ကို ကာကွယ်ရန် အကောင်းဆုံးနည်းလမ်းမှာ ကြွက်များ၊ ၎င်းတို့၏အညစ်အကြေးများနှင့် ထိတွေ့မှုကို အတတ်နိုင်ဆုံးရှောင်ရှားရန်ဖြစ်ပါသည်။ မိမိနေထိုင် ရာပတ်ဝန်းကျင်တွင် ကြွက်များနေထိုင်ခြင်းနှင့် ပေါက်ဖွားခြင်းမပြုနိုင်ရန်နှင့် မိမိနေထိုင်ရာအိမ် အတွင်း ကြွက်များမဝင်ရောက်နိုင်ရန် အဓိကအလေးထားဆောင်ရွက်ရမည်ဖြစ်ပြီး အောက်ဖော်ပြပါအချက်တို့ကို သတိပြုဆောင်ရွက်ရမည်ဖြစ်ပါသည် –(က) ပတ်ဝန်းကျင်သန့်ရှင်းရေး သတိပြုဆောင်ရွက်ပါ – အမှိုက်များကို စနစ်တကျစွန့်ပစ်ပါ၊ အစားအစာအကြွင်းအကျန်များ စနစ်တကျစွန့်ပစ်ခြင်း၊ သန့်ရှင်းစွာနေထိုင်ခြင်းတို့ဖြင့် အိမ်နှင့်ပတ်ဝန်းကျင်ကို သန့်ရှင်းစွာထားရှိပါ၊ အစားအစာနှင့်ရေများကို လုံခြုံစွာဖုံးအုပ်ထားပါ။(ခ) ကြွက်ဝင်ပေါက်များကိုပိတ်ဆို့ထားပါ – အိမ်၊ ကားဂိုဒေါင်၊ စပါးကျီနှင့် သိုလှောင်ရုံများ သို့မဟုတ် လုပ်ငန်းခွင်နေရာများသို့ ကြွက်များဝင်ရောက်နိုင်သည့်အပေါက်များကို လုံခြုံအောင် ပိတ်ဆို့ထားပါ။(ဂ) လုံခြုံစွာ သန့်ရှင်းရေးဆောင်ရွက်ပါ – ကြွက်ချေး၊ ဆီး စသည့်ကြွက်၏ အညစ်အကြေးများ သို့မဟုတ် ကြွက်သိုက်များကို ရှင်းလင်းခြင်းနှင့် တံမြက်စည်းလှဲခြင်းတို့ ပြုလုပ်ရာတွင် ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးများကို လေထဲသို့လွင့်ပျံ မသွားစေရန် စိုစွတ်စေသည့်နည်းလမ်းဖြင့် ဆောင်ရွက်ရပါမည်။ အညစ်အကြေးများ ရှိသည့်နေရာကို ပိုးသတ်ဆေး (ဥပမာ - ကလိုရင်းအရည်/ ချွတ်ဆေးရည်နှင့် ရေ ရောစပ်ထားသောအရည်) သို့မဟုတ် အရက်ပြန်ဖြင့် သေချာစွာစိုရွှဲနေအောင် ဖျန်းပြီးမှ သတိပြု၍သုတ်သင်ဖယ်ရှားပါ။ ကြွက်များရှိနေနိုင်သည့်နေရာများကို သန့်ရှင်းရေးလုပ်ရာတွင် ရော်ဘာလက်အိတ်များနှင့် မျက်နှာနှင့် အံဝင်ခွင်ကျဖြစ်သော ပါးစပ်နှင့်နှာခေါင်းစည်း (ဥပမာ - N95 Mask)ကို စနစ်တကျတပ်ဆင်ပါ၊ သန့်ရှင်းရေးလုပ်ပြီးတိုင်း လက်ကိုဆပ်ပြာနှင့်ရေ သို့မဟုတ် ရေမလိုလက်သန့်စင်ဆေးရည် အသုံးပြု၍ စင်ကြယ်စွာစနစ်တကျဆေးကြောပါ။မေး ။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဟန်းတာဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး စိုးရိမ်စရာရှိသလား။ဖြေ ။ ဟန်းတာဗိုင်းရပ်စ်သည် ကိုဗစ်-၁၉ ရောဂါနှင့်မတူဘဲ လူမှလူသို့ တိုက်ရိုက်အလွယ်တကူ မကူးစက်နိုင်ခြင်း၊ အချိန်ကြာကြာ နီးကပ်စွာထိတွေ့မှုရှိမှသာ ကူးစက်နိုင်ကြောင်း အထောက်အထား များရှိခြင်းတို့ကြောင့် ကိုဗစ်-၁၉ ရောဂါကဲ့သို့ ပြည်သူလူထုအတွင်း ဆက်လက်ကူးစက်ပျံ့နှံ့နိုင်ခြေ နည်းပါးကြောင်းတွေ့ရှိရပါသည်။ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင် ဟန်းတာဗိုင်းရပ်စ်ကူးစက်မှုနှင့် ရောဂါဖြစ်ပွားမှုနှုန်းနည်းပါးပြီး ၂၀၂၅ ခုနှစ် အတွင်း အမေရိကတိုက်ရှိ နိုင်ငံရှစ်နိုင်ငံ စုစုပေါင်းတွင် လူနာ ၂၂၉ ဦးနှင့် သေဆုံးသူ ၅၉ ဦး ရှိခဲ့ကြောင်းသိရပြီး အရှေ့အာရှဒေသတွင်မူ လွန်ခဲ့သည့်နှစ်များအတွင်း ရောဂါဖြစ်ပွားမှုနှုန်းမှာ လျော့ကျလာခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့၏ ထုတ်ပြန်ချက်များအရ လက်ရှိအချိန်အထိ ဟန်းတာဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါသည် မြန်မာနိုင်ငံအပါအဝင် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများတွင် လူတစ်ဦးမှလူတစ်ဦးသို့ ကူးစက်နိုင်ခြေနည်းပါး သည့်အဆင့် (low risk) အဖြစ်သာ သတ်မှတ်ထားပါသည်။ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနအနေဖြင့် ဟန်းတာဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါ စောင့်ကြပ်ကြည့်ရှုရေးလုပ်ငန်းများနှင့် အသိပညာပေးလုပ်ငန်းများကို အထူးအလေးထားဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါသည်။ ကမ္ဘာ့ ကျန်းမာရေးအဖွဲ့နှင့်ချိတ်ဆက်၍ လတ်တလောရောဂါကူးစက်ဖြစ်ပွားမှု အခြေအနေများကို စောင့်ကြည့်လျက်ရှိပြီး နိုင်ငံဖြတ်ကျော် ဝင်၊ ထွက်ပေါက်များဖြစ်သော လေဆိပ်၊ ဆိပ်ကမ်းနှင့် နယ်စပ်ဂိတ်များတွင် ရောဂါစောင့်ကြပ်ကြည့်ရှုခြင်းနှင့် ကာကွယ်ထိန်းချုပ်ရေးဆိုင်ရာလုပ်ငန်းများကို စဉ်ဆက်မပြတ် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါသည်။နိုင်ငံတကာသင်္ဘောများ ဝင်/ထွက်မှုရှိသော ရန်ကုန်ဆိပ်ကမ်းတွင်လည်း ပြည်ပပင်လယ်ကူးသင်္ဘောများအား ကူးစက်ရောဂါစောင့်ကြပ်ကြည့်ရှုခြင်း၊ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့၏ အသိအမှတ်ပြု ပင်လယ်ကူးသင်္ဘောများ ကူးစက်ရောဂါ ကင်းရှင်းကြောင်းနှင့် သန့်ရှင်းမှုရှိကြောင်း စစ်ဆေးခြင်း လက်မှတ်ထုတ်ပေးခြင်းများကို ပုံမှန်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါသည်။လတ်တလောအနေဖြင့် နိုင်ငံတကာ အပျော်စီးသင်္ဘောပေါ်တွင် ဟန်းတာဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါ ကူးစက်ဖြစ်ပွားမှုနှင့်ပတ်သက်၍ မြန်မာနိုင်ငံသို့ ဝင်ရောက်ကူးစက်မှုမရှိစေရေးအတွက် တိုင်းဒေသကြီး/ ပြည်နယ် ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးဦးစီးဌာနများ၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်နှင့် ဆိပ်ကမ်းများတွင် ရောဂါစောင့်ကြပ်ကြည့်ရှုခြင်းအား တိုးမြှင့်ဆောင်ရွက်ခြင်း၊ အထူးသဖြင့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်များတွင် ကိုယ်အပူချိန်နှင့် ကူးစက်ရောဂါလက္ခဏာစောင့်ကြပ်ကြည့်ရှုခြင်း၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာဆိပ်ကမ်းများတွင် ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့မှ ထုတ်ပြန်ချက်နှင့်အညီ ရောဂါရှာဖွေစစ်ဆေးခြင်း၊ စုံစမ်းစစ်ဆေးခြင်း၊ သတင်းပို့ခြင်း၊ ကုသမှုပေးခြင်း၊ ကူးစက်ရောဂါ ကာကွယ်ထိန်းချုပ်ခြင်းနှင့် သင်္ဘောပေါ်တွင် ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးစီမံခန့်ခွဲခြင်းလုပ်ငန်းများကို သင်္ဘောလုပ်ငန်းဆောင်ရွက်သူများနှင့် နီးကပ်စွာပူးပေါင်း၍ ဆောင်ရွက်ရမည့်လုပ်ငန်းများ အားဖြည့်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါသည်။ရောဂါသံသယရှိသူများ ပေါ်ပေါက်လာပါကလည်း ဆေးကုသရေးလုပ်ငန်းများကို အချိန်နှင့် တစ်ပြေးညီ ဆောင်ရွက်နိုင်ရန် ပြည်သူ့ဆေးရုံများတွင် ကြိုတင်ပြင်ဆင်ခြင်းလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ထားရှိပြီးဖြစ်ပါသည်။ သို့ဖြစ်၍ လက်ရှိအချိန်တွင် ဟန်းတာဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါဖြစ်ပွားမှုနှင့် ပတ်သက်၍ မိဘပြည်သူများအနေဖြင့် ကြွက်မှတစ်ဆင့် ကူးစက်တတ်သောရောဂါများကို ကာကွယ်နိုင်ရန်အတွက် ပတ်ဝန်းကျင်သန့်ရှင်းရေးလုပ်ငန်းများနှင့် ကြွက်နှိမ်နင်းရေးလုပ်ငန်းများကို အလေးထား ဆောင်ရွက်ရန်လိုအပ်ပြီး ဟန်းတာဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါ ကူးစက်ဖြစ်ပွားမှုများနှင့်ပတ်သက်၍ အထူးစိုးရိမ်ကြောင့်ကြရန် မလိုအပ်ပါကြောင်း တင်ပြလိုက်ရပါသည်။ ။moi

Thu, 05/14/2026 - 12:00

မှို သို့မဟုတ် သဘာဝကပေးသည့် ထူးခြားသောလက်ဆောင်

သဘာဝကပေးသည့် အစားအစာများတွင် ထူးခြားသည့်အာဟာရဓာတ်များ ပေါများစွာပါဝင်ပြီး လူသားတို့၏ ကျန်းမာရေးအပေါ် ကြီးမားသောအကျိုးရလဒ်များဖြစ်ပေါ်စေသည့်အတွက် မှို သို့မဟုတ် သဘာဝကပေးသည့် ထူးခြားသောလက်ဆောင်အကြောင်း ကျန်းမာရေးရှုထောင့်အရ သိကောင်းစရာများကို ရေးသားတင်ပြလိုက်ရပါသည်။မှိုတွင် ကယ်လိုရီဓာတ်နည်းပါးစွာပါဝင်ခြင်းကြောင့် ကိုယ်အလေးချိန်ထိန်းညှိနေသူများအတွက် အထူးသင့်တော်ပါသည်။ နေရောင်ခြည်နှင့် ထိတွေ့ထားသော မှိုများသည် အရိုးကျန်းမာရေးအတွက် အရေးပါသော သဘာဝဗီတာမင်ဒီဓာတ် ပါဝင်ပါသည်။ မှိုတွင် ခန္ဓာကိုယ်ရှိဆဲလ်များပျက်စီးမှုကို ကာကွယ်ပေးပြီး ကိုယ်ခံအားကိုမြှင့်တင်ပေးသော ဆီလီနီယမ် (Selenium) သတ္တုဓာတ်ပါဝင်ကာ သက်သတ်လွတ်စားသူများအတွက် အသားအစားထိုး အာဟာရအရင်းအမြစ်ကောင်းတစ်ခုလည်း ဖြစ်ပါသည်။ မှိုတွင် အမျှင်ဓာတ်ကြွယ်ဝပြီး ကစီဓာတ်နည်းပါးသည့်အတွက် ဆီးချိုဝေဒနာရှင်များ စားသုံးနိုင်ပါသည်။လူ၏အစာခြေစနစ်ကို များစွာအထောက်အကူပြုမှိုတွင် ထူးခြားသော အာဟာရတန်ဖိုးများပါရှိပါသည်။ မှိုအမျိုးအစားအလိုက် အနည်းငယ်ကွာခြားနိုင်သော်လည်း ယေဘုယျအားဖြင့် မှို ၁၀၀ ဂရမ် (၆ ကျပ်သားခန့်) တွင် ကယ်လိုရီ ၂၂ မှ ၃၅ ကယ်လိုရီ ခန့်ပါဝင်ပြီး ရေဓာတ် ၈၀ မှ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ပါဝင်ပါသည်။ အသားဓာတ် (၃ ဒသမ ၁) ဂရမ်ခန့်ပါဝင်ပြီး အခြားဟင်းသီးဟင်းရွက်များထက် အသားဓာတ်များပိုမိုပါဝင်ကာ ခန္ဓာကိုယ်၏ လုပ်ငန်းဆောင်တာများအတွက် အရေးပါသည့်အမိုင်နိုအက်စစ်များစွာ ပါဝင်ပါသည်။ မှို ၁၀၀ ဂရမ်တွင် အဆီဓာတ် ၀ ဒသမ ၃ ဂရမ်ခန့်သာ ပါဝင်သောကြောင့် အဆီဓာတ်နှင့် ကိုလက်စထရောအဆီများ လုံးဝမပါဝင်သလောက်နည်းပါးပြီး အမျှင်ဓာတ် (Fiber) ၁ မှ ၂ ဂရမ်ခန့် ပါဝင်သောကြောင့် လူ၏အစာခြေစနစ်ကို များစွာအထောက်အကူပြုပါသည်။မှိုသည် ဗီတာမင်ဓာတ်ကြွယ်ဝသော အရင်းအမြစ်တစ်ခုလည်း ဖြစ်ပါသည်။ အထူးသဖြင့် ဗီတာမင်ဒီကို သဘာဝအတိုင်း ပေးစွမ်းနိုင်ပြီး နေရောင်ခြည်နှင့် ထိတွေ့ထားသောမှိုများတွင် ပိုမိုများပြားစွာပါဝင်ပါသည်။ ဗီတာမင်ဘီအုပ်စုများအနက် အထူးသဖြင့် Riboflavin (B2)၊ Niacin (B3) နှင့် Pantothenic Acid (B5) ဓာတ်တို့ကြွယ်ဝစွာ ပါဝင်သဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်အတွက် လိုအပ်သောစွမ်းအင်ထုတ်လုပ်မှုနှင့် အာရုံကြောစနစ်အတွက် အထူးကောင်းမွန်ပါသည်။မှိုတွင်ပါဝင်သော ဆီလီနီယမ်သည် ခန္ဓာကိုယ်၏ ကိုယ်ခံအားစနစ်ကို မြှင့်တင်ပေးမှိုတွင်ပါဝင်သော သတ္တုဓာတ်တစ်မျိုးဖြစ်သည့် ဆီလီနီယမ်သည် ခန္ဓာကိုယ်၏ ကိုယ်ခံအားစနစ်ကိုမြှင့်တင်ပေးပြီး ဓာတ်တိုးဆန့်ကျင်ပစ္စည်းအဖြစ် ဆောင်ရွက်ပါသည်။ မှိုတွင် ကျန်းမာရေးအတွက် အထောက်အကူပြုသည့် ပိုတက်စီယမ်နှင့် ကြေးနီသတ္တုဓာတ်များလည်းပါဝင်သောကြောင့် သွေးပေါင်ချိန်ထိန်းညှိခြင်း၊ နှလုံးကျန်းမာရေးအတွက် အထောက်အကူပြုခြင်း၊ သွေးနီဥဆဲလ်များဖြစ်ပေါ်စေခြင်းနှင့် အရိုးများခိုင်မာစေခြင်းတို့အတွက် ကူညီပေးပါသည်။မှိုတွင် ဓာတ်တိုးဆန့်ကျင်ပစ္စည်းများ (Antio-xidants) ဖြစ်သည့် Ergothioneineနှင့် Gluta-thione ပါဝင်သောကြောင့် ဆဲလ်များရောင်ရမ်းမှုနှင့် ပျက်စီးမှုကိုကာကွယ်ပေးပါသည်။ မှိုတွင်ပါဝင်သည့် ဓာတ်တိုးဆန့်ကျင်ပစ္စည်းများသည် အသက်ကြီးလာသည့်အခါ ဖြစ်တတ်သော မေ့လျော့သည့်ရောဂါများကို ကာကွယ်ပေးနိုင်ကြောင်း သုတေသနစာတမ်းများတွင် ဖော်ပြထားသည်ကို တွေ့ရှိရပါသည်။ မှို၏ ဆဲလ်နံရံတွင် ပါဝင်သောအမျှင်ဓာတ် (Beta-glucans) သည် သွေးတွင်းအဆီဓာတ်ကိုလျော့ကျစေပြီး ကိုယ်ခံအားကို ကောင်းမွန်စေပါသည်။စနစ်တကျ စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်ထားသော မှိုများကိုသာ စားသုံးသင့်အဆိပ်ရှိသောမှိုနှင့် စားသုံးနိုင်သောမှိုကို ခွဲခြားရန်ခက်ခဲနိုင်သောကြောင့် တောတွင်းအလေ့ကျပေါက်သည့်မှိုများကို အလွယ်တကူ ခူးဆွတ်မစားသုံးမိရန် အထူးသတိပြုရမည် ဖြစ်ပါသည်။ စနစ်တကျစိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်ထားသော မှို (ဥပမာ - ကောက်ရိုးမှို၊ ငွေနှင်းမှို၊ ကြက်တောင်မှို) များကိုသာ စားသုံးသင့်ပါသည်။ မှိုသည် ပျက်စီးလွယ်သောကြောင့် လတ်ဆတ်သောမှိုကိုသာ ရွေးချယ်ရန်နှင့် မချက်ပြုတ်ခင်သေချာဆေးကြောရန် လိုအပ်ပါသည်။ ဆေးဖက်ဝင်မှိုများ (ဥပမာ - လင်ဇီးမှိုစသည်) ကို ကိုယ်ခံအားမြှင့်တင်ရန်နှင့် မောပန်းနွမ်းနယ်မှုလျော့ကျစေရန်စသည်တို့အတွက် အာဟာရဖြည့်စွက်စာအဖြစ် အသုံးပြုကြကြောင်း တွေ့ရပါသည်။မှိုကို အစိမ်းစားခြင်းထက် ချက်ပြုတ်စားခြင်းက အာဟာရဓာတ်များကို ပိုမိုစုပ်ယူနိုင်စေပြီး အစာခြေစနစ်အတွက်လည်း ပိုမိုကောင်းမွန်ပါသည်။ မှိုကို ဟင်းရည်ချက်သောက်ခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း၊ အသီးအရွက်များနှင့် ရော၍ချက်ပြုတ်ခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း အာဟာရမျှတစွာ စားသုံးနိုင်ပါသည်။မှိုကို ဟင်းချက်ရာတွင် ထည့်သွင်းခြင်းဖြင့် အရသာကို ပိုမိုကောင်းမွန်စေမှိုကို ဟင်းလျာတစ်ခုအနေဖြင့်သာ မဟုတ်ဘဲ ကျန်းမာရေးနှင့်မညီညွတ်သော ဟင်းခတ်မှုန့်နေရာတွင် အစားထိုး၍ ‘သဘာဝဟင်းခတ်မှုန့်’အဖြစ်လည်း အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။ မှိုခြောက် (အထူးသဖြင့် မှိုနက် သို့မဟုတ် ရှီတာကေးမှို) ကို အမှုန့်ကြိတ်ပြီး ဟင်းချို၊ ဆော့စ်၊ အသားနှပ်ခြင်းနှင့် အသီးအရွက်ကြော်များတွင် သဘာဝဟင်းခတ်မှုန့်အဖြစ် အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။ မှိုတွင် Glutamate ဓာတ်သဘာဝအတိုင်း ကြွယ်ဝစွာပါဝင်သောကြောင့် အချို မှုန့် (Monosodium Glutamate - MSG) အစားထိုး သဘာဝပစ္စည်းအဖြစ် အသုံးပြုလေ့ရှိကြပါသည်။ မှိုကို အနှစ်ပြုလုပ်ပြီး ဟင်းချက်ရာတွင် ထည့်သွင်းခြင်းဖြင့် ဟင်းရည်ကို ပိုမိုပျစ်နှစ်စေပြီး အရသာကိုပိုမိုကောင်းမွန်စေပါသည်။ဥရောပဟင်းလျာများတွင် မှိုကို အခြေခံသော ကရင်မ်ဆော့စ်အနှစ်များကို အသားကင်များနှင့် တွဲဖက်သုံးစွဲလေ့ရှိပါသည်။ မှိုကို ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင်အဖြစ် သုံးစွဲရာတွင် မှို၏ ထူးခြားသောအရသာကြောင့် ဟင်းလျာများတွင် ဆားအများကြီးထည့်ရန် မလိုအပ်ဘဲ အရသာဖြင့် ပြည့်စုံစေသဖြင့် သွေးတိုးရောဂါရှိသူများအတွက် အထူးသင့်လျော်ပါသည်။ မှိုခြောက်ကို ပြန်စိမ်ထားသည့်ရေကို ဟင်းရည်ချက်ပြုတ်ရာတွင် ပြန်လည်သုံးစွဲခြင်းဖြင့် ဟင်း၏ ထူးခြားသော သဘာဝအနံ့ကို ရရှိစေပါသည်။ မှိုနက်သည် အနံ့အသက်ထူးခြားပြီး အရသာအလွန်ရှိ၍ ဟင်းခတ်မှုန့်ပြုလုပ်ရန် အကောင်းဆုံးဖြစ်ပါသည်။ လတ်ဆတ်သောမှိုထက် ခြောက်သွေ့အောင် ပြုလုပ်ထားသော မှိုများက အနံ့နှင့်အရသာ ပိုမိုစူးရှပြီး ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင်အဖြစ် အသုံးပြုရန်ပိုမိုသင့်တော်ပါသည်။မှိုကို သာမန်ဟင်းလျာတစ်ခွက်အဖြစ်သာ မဟုတ်ဘဲ စီးပွားရေးအရသော်လည်းကောင်း၊ အာဟာရဗေဒအရသော်လည်းကောင်း တန်ဖိုးမြှင့်ထုတ်ကုန်အဖြစ် ပြောင်းလဲအသုံးပြုနိုင်ပါသည်။(က) အာဟာရနှင့် ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ တန်ဖိုးမြှင့်မှု သဘာဝအချိုမှုန့် - မှိုကို အခြောက်လှန်းပြီး အမှုန့်ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် ဓာတုကင်းစင်သော “မှို ဟင်းခတ်မှုန့်” အဖြစ် ထုတ်လုပ်နိုင်ပြီး ကျန်းမာရေးရှုထောင့်မှကြည့်လျှင် အလွန်တန်ဖိုးရှိသော အချိုမှုန့်အစားထိုးပစ္စည်း ဖြစ်ပါသည်။ဗီတာမင်ဒီမြှင့်တင်ခြင်း - မှိုကို မချက်ပြုတ်ခင် နေရောင်ခြည်အောက်တွင် ၁၅ မိနစ်မှ မိနစ် ၃၀ ခန့် ထားရှိခြင်းဖြင့် ဗီတာမင်ဒီပါဝင်မှုကို သိသိသာသာမြှင့်တင်နိုင်ပါသည်။(ခ) ထုတ်ကုန်ပိုင်းဆိုင်ရာ တန်ဖိုးမြှင့်မှု (Value Added Products)မှိုအစိုသည် သက်တမ်းတိုပြီး ပျက်စီးလွယ်သော်လည်း အောက်ပါအတိုင်းပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် ဈေးကွက်တန်ဖိုး မြှင့်တင်နိုင်ပါသည် -မှိုခြောက်နှင့် မှိုမှုန့် - တာရှည်ခံအောင် အခြောက်ခံခြင်းဖြင့် ရာသီမရွေးရောင်းချနိုင်ပြီး မှိုမှုန့်ကို ကော်ဖီ၊ လက်ဖက်ရည် သို့မဟုတ် စွပ်ပြုတ်ထုပ်များတွင် ထည့်သွင်း၍ အားဖြည့်အစာ (Functional Food) အဖြစ် ထုတ်လုပ်နိုင်ပါသည်။မှိုအခြေခံ သရေစာများ - မှိုကြော်နှင့် မှိုချဉ်များအပြင် မှို၏ အသားကဲ့သို့ ကျစ်လျစ်သော အသွင်အပြင်ကြောင့် ဟမ်ဘာဂါအသားပြားနှင့် ဝက်အူချောင်းများတွင် သက်သတ်လွတ်အစားအစာအဖြစ် တန်ဖိုးမြှင့်ထုတ်လုပ်နိုင်ခဲ့ရာ သက်သတ်လွတ်စားသုံးသူများအကြားတွင် မှိုအခြေခံသရေစာများက အထူးလူကြိုက်များလှပါသည်။(ဂ) စီးပွားရေးနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ တန်ဖိုးမြှင့်မှုစိုက်ပျိုးစရိတ် သက်သာခြင်း - စိုက်ပျိုးရေး ဘေးထွက်ပစ္စည်းများဖြစ်သော ကောက်ရိုး၊ လွှစာ၊ နှမ်းရိုးများကို အသုံးပြုပြီး မှိုစိုက်ပျိုးနိုင်သည့်အတွက် စွန့်ပစ်ပစ္စည်းကိုအကျိုးရှိရှိ အသုံးချရာရောက်ပါသည်။ မှိုခူးပြီး ကျန်ရစ်သော စိုက်ခင်းအကြွင်းအကျန်များကို အရည်အသွေးမြင့် သဘာဝမြေဩဇာအဖြစ် ပြန်လည်ရောင်းချနိုင်သည့်အတွက် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးကိုလည်း အထောက်အကူပြုပါသည်။မြန်မာ့တိုင်းရင်းဆေးပညာနှင့် ရိုးရာကုထုံးများတွင် မှိုအမျိုးအစားအလိုက် ဆေးဖက်ဝင်ပုံများကွဲပြားသော်လည်း ယေဘုယျအားဖြင့် တိုင်းရင်းဆေးပညာရှုထောင့်အရ ဆေးဖက်ဝင်ပုံများကို အောက်ပါအတိုင်း တွေ့ရှိနိုင်ပါသည်-(၁) ကိုယ်တွင်းအပူကို ငြိမ်းစေခြင်းမှိုသည် အေးမြသောဂုဏ်သတ္တိရှိသဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်အတွင်း အပူအောင်းခြင်း၊ ဆီးပူခြင်းနှင့် အပူကြောင့်ဖြစ်သော အနာအဆာများကို သက်သာစေပါသည်။ အထူးသဖြင့် နွေရာသီတွင် မှိုကိုဟင်းရည်ချက်၍ သောက်ခြင်းဖြင့် ကိုယ်တွင်းအပူကို လျော့ကျစေပါသည်။(၂) အားအင်ဖြည့်တင်းပေးခြင်း (ဓာတ်စာ)မှိုတွင်ပါဝင်သော အာဟာရဓာတ်များသည် ကိုယ်ခံအားကိုမြှင့်တင်ပေးပြီး သွေးအားကိုလည်းအားပေးသည့်အတွက် တိုင်းရင်းဆေးကျမ်းများတွင် မှိုကို အားနည်းသူများ၊ ဖျားနာပြီးစလူနာများအတွက် ဓာတ်စာအဖြစ် ညွှန်းဆိုလေ့ရှိပါသည်။(၃) ဆီးနှင့် ကျောက်ကပ်ဆိုင်ရာ အကျိုးပြုပုံမှိုသည် ဆီးရွှင်သောအာနိသင်ရှိပြီး ဆီးအိမ်ရောင်ခြင်းနှင့် ဆီးလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ရောဂါအချို့တွင် မှိုကိုဟင်းလျာအဖြစ် စားသုံးပေးနိုင်ပါသည်။(၄) ဆေးဖက်ဝင်မှိုများ၏ ထူးခြားချက်လင်ဇီးမှို (Reishi) - သွေးတိုး၊ ဆီးချို၊ နှလုံးနှင့် အသည်းရောဂါများအတွက် အထူးဆေးဖက်ဝင်သည့်အတွက် တိုင်းရင်းဆေးနှင့် တရုတ်ရိုးရာဆေးပညာတွင် အသုံးပြုကြပါသည်။ကောက်ရိုးမှို - နှလုံးအားကောင်းစေပြီး အပူ ငြိမ်းစေပါသည်။ကြွက်နားရွက်မှို (Wood Ear) - သွေးကြောပိတ်ခြင်းကို ကာကွယ်ပေးပြီး ဝမ်းမှန်စေရန် အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။မှို၏ အာဟာရဓာတ်များသည် အထူးပင်ဆေးဖက်ဝင်လှသော်လည်း အချို့သောရောဂါ ဝေဒနာရှင်များအနေဖြင့် သတိပြု၍ မှိုကိုစားသုံးသင့်ပါသည်။ အထူးသဖြင့် ဂေါက်ရောဂါနှင့် အဆစ်ရောင်ဝေဒနာရှင်များ၊ ယားယံတတ်သော အရေပြားရောဂါနှင့် အစာအိမ်လေထိုးလေအောင့် ဖြစ်တတ်သူများအနေဖြင့် မှိုကို သတိပြု၍ စားသုံးသင့်ပါသည်။အချုပ်အားဖြင့်ဆိုသော် မှိုကို ဟင်းချက်စရာအဖြစ်သာမက စနစ်တကျပြုပြင်ထုတ်လုပ်ပါက ကျန်းမာရေးအတွက် ဘေးကင်းသောဟင်းခတ်မှုန့်၊ အသားအစားထိုး အာဟာရပြည့်အစားအစာနှင့် မိသားစုအပိုဝင်ငွေရရှိစေမည့် တန်ဖိုးမြှင့်ထုတ်ကုန်တစ်ခုအဖြစ် ပြောင်းလဲနိုင်ပါသည်။ မှိုသည် ဆေးဖက်ဝင်သော အစားအစာဖြစ်သော်လည်း တောတွင်းအလေ့ကျပေါက်သော မှိုများကို စားသုံးရာတွင် အဆိပ်ရှိနေနိုင်သည်ကို အထူးဂရုပြုရန်နှင့် ရောဂါအခံရှိသူများအနေဖြင့် မိမိနှင့် သင့်တော်သော မှိုအမျိုးအစားကိုသာ ရွေးချယ်စားသုံးရန် လိုအပ်ပါသည်။မှိုတွင် အဆီဓာတ်နှင့် ကယ်လိုရီပါဝင်မှု အလွန်နည်းသော်လည်း ခန္ဓာကိုယ်အတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သည့် ဗီတာမင်ဘီအုပ်စု၊ ဗီတာမင်ဒီနှင့် ဓာတ်တိုးဆန့်ကျင်ပစ္စည်းများ ကြွယ်ဝစွာပါဝင်နေသော အစားအစာဖြစ်၍ အထူးသဖြင့် အသားမစားသူ (သက်သတ်လွတ်စားသူ) များအတွက် အသားဓာတ်နှင့် ဗီတာမင်ဓာတ်များကို ကြွယ်ဝစွာဖြည့်တင်းပေးနိုင်သော အာဟာရဓာတ် ထူးခြားပြည့်ဝသည့် အစားအစာတစ်ခုဖြစ်၍ မှို သို့မဟုတ် သဘာဝကပေးသည့် ထူးခြားသောလက်ဆောင်အဖြစ် မိဘပြည်သူများအနေဖြင့် သိရှိထုတ်လုပ်အသုံးပြုနိုင်ရန် ရေးသားတင်ပြလိုက်ရပါသည်။ ။moi

Thu, 05/14/2026 - 12:00

လည်ပင်းနာကျင်မှုဖြစ်စေသော အမူအကျင့်များ

လည်ပင်းနာကျင်ခြင်းသည် များသောအားဖြင့် မှားယွင်းသောအနေအထားဖြင့်ဖုန်း၊ ကွန်ပျူတာကြည့်ခြင်း၊ အိပ်စက်မှု ပုံစံမမှန်ခြင်းနှင့် လည်ပင်းကြွက်သားများကို အလွန်အမင်းအလုပ်ပေးခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။ လည်ပင်း နာကျင်မှုဖြစ်ပွားပါက ထိုင်လျှင် မတ်မတ် ထိုင်ခြင်း၊ ခေါင်းအုံးအနိမ့်အမြင့်ချိန်ညှိ ခြင်းနှင့် လည်ပင်းကြွက်သားလေ့ကျင့် ခန်းများပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် သက်သာစေနိုင် သည်။ဖုန်းနှင့်ကွန်ပျူတာကိုအချိန်ကြာမြင့်စွာကြည့်ခြင်းခေါင်းကိုငုံ့ပြီး ဖုန်းကြည့်ခြင်း သို့မဟုတ် ကွန်ပျူတာမျက်နှာပြင်ကိုကြည့်ရန် လည် ပင်းကို ရှေ့သို့အလွန်အမင်းဆန့်ထုတ်ခြင်း သည် လည်ပင်းအဆစ်များပေါ် ပိုမိုဖိအား သက်ရောက်စေနိုင်သည်။မှားယွင်းသောအိပ်စက်မှုပုံစံ အလွန်မြင့်သော သို့မဟုတ် အလွန်နိမ့်သောခေါင်းအုံးကို အသုံးပြုခြင်း၊ ဗိုက် မှောက်အိပ်ခြင်းသည် လည်ပင်းကြွက်သားများကို တင်းအားဖြစ်စေသည်။လည်ပင်းကြွက်သားများတင်းအားများခြင်းတင်းအားများသည့် အလုပ်များကိုကြာရှည်စွာပြုလုပ်ခြင်း၊ စိတ်ဖိစီးမှုများ ခြင်းတို့ကြောင့် ပခုံးနှင့်လည်ပင်းကြွက် သားများတင်းခြင်းကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။ကိုယ်ဟန်အနေအထားပြုပြင်ခြင်းထိုင်လျှင်၊ ရပ်လျှင်၊ လည်ပင်းနှင့်ကျောရိုးကိုမတ်မတ်ထားသင့်သည်။ ဖုန်း ကို အသုံးပြုရာတွင် မျက်လုံးနှင့်တစ်တန်း တည်းထား၍ အသုံးပြုသင့်သည်။အလုပ်ခွင်ပတ်ဝန်းကျင်ညှိယူခြင်းကွန်ပျူတာမျက်နှာပြင်ကို မျက်လုံးနှင့် တည့်တည့်တွင်ထားသင့်သည်။ မိနစ် ၃၀ မှ မိနစ် ၆၀ ကြာတိုင်း ခေတ္တနားပြီး လည်ပင်းကို လှုပ်ရှားမှုပြုလုပ်သင့်သည်။အိပ်စက်မှုပုံစံပြောင်းလဲခြင်းခေါင်းအုံးအုံးရာတွင် လည်ပင်းကြွက်သားများ တည့်မတ်စေရန် မနိမ့်လွန်း၊ မမြင့်လွန်းသော ခေါင်းအုံးအရွယ်အစားကို ရွေးချယ်သင့်သည်။ ဘေးစောင်း သို့မဟုတ် ပက်လက်အိပ်စက်သင့်သည်။လေ့ကျင့်ခန်းနှင့်ကြွက်သားလျှော့ချခြင်းလည်ပင်းကြွက်သားများကို သန်မာစေ သောလေ့ကျင့်ခန်းများ(ဥပမာ-လည်ပင်း ကို ဖြည်းဖြည်းချင်း အပေါ်၊ အောက်၊ ဘေး ဘယ်၊ ညာလှည့်ခြင်း)ကို ပုံမှန်ပြုလုပ်သင့် သည်။ အိမ်တွင်းကုထုံးလည်ပင်းနာကျင်ပါက ရေနွေးအိတ် ကပ်ခြင်း သို့မဟုတ် ရေခဲကပ်ခြင်း ပြုလုပ် နိုင်သည်။ နာကျင်မှုသည် ရက်သတ္တနှစ်ပတ် မှ သုံးပတ်အထိကြာလာလျှင် သို့မဟုတ် လက်များထုံကျဉ်လာလျှင် ဆရာဝန်နှင့် ပြသသင့်သည်။နံနက်စောစော အိပ်ရာထသည့်အခါ၊ အလုပ်တွင် အချိန်ကြာကြာအာရုံစိုက်ရ သည့်အခါ လည်ပင်းတွင်နာကျင်မှုခံစားရခြင်းမျိုး မကြာခဏကြုံဖူးကြသည်။ ထို့ပြင် လည်ပင်းနာကျင်မှုကို ဖြစ်စေနိုင်သည့် တခြားအကြောင်းရင်းများစွာရှိသည်။အချိန်ကြာကြာခေါင်းငုံ့ထားခြင်းစာဖတ်သည့်အခါ အချိန်ကြာမြင့်စွာ ခေါင်းငုံ့ထားခြင်း၊ ကွန်ပျူတာအသုံးပြု သည့်အခါ အာရုံစိုက်နေမိ၍ လည်ပင်းနှင့် ဦးခေါင်းအနေအထားတွင် ဒဏ်ပိသကဲ့သို့ ဖြစ်စေသောကြောင့် လည်ပင်းနားတစ်ဝိုက် ကြွက်သားနှင့် ပခုံးကြွက်သားနာကျင်မှု ဖြစ်စေပြီး အလွယ်တကူကျုံ့၍၊ ဆန့်၍မရခြင်းမျိုး ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။ အဆိုပါပြဿနာ ကို သက်သာစေရန် ဦးခေါင်း၊ လည်ပင်း၊ ကျောရိုးတစ်လျှောက်နှင့် တင်ပါးဆုံရိုးကို တစ်တန်းတည်းတည့်မတ်စေရန် မတ်မတ် ထိုင်ခြင်း၊ မတ်မတ်လမ်းလျှောက်ခြင်းနှင့် အကြောဆန့်ခြင်းမျိုး ပြုလုပ်သင့်သည်။အလုပ်စားပွဲအနေအထားမှားယွင်းခြင်းအမေရိကန်နိုင်ငံ၏ အလုပ်သမား ၄၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် ကွန်ပျူတာအသုံးပြုမှု များသောကြောင့် လည်ပင်းနာကျင်မှု ဝေဒနာကို ခံစားရသည်။ နောက်ထိုင်ခုံ အနေအထားနှင့် အလုပ်စားပွဲကြောင့်လည်း လည်ပင်းနှင့်ကျောရိုးနာကျင်ခြင်း ကို ဖြစ်ပွားစေနိုင်သည်။ နာရီဝက်တစ်ကြိမ် မိမိထိုင်သည့်ပုံစံကို Alarm ပေးထားသင့် သည်။ သို့မဟုတ် (၂၀:၂၀:၂၀)စည်းမျဉ်းကို လိုက်နာသင့်သည်။ မိနစ် ၂၀ ကြာကြည့်ပြီး တိုင်း ပေ ၂၀ အကွာအဝေးသို့ စက္ကန့် ၂၀ ကြာကြည့်ပေးလျှင် ကွန်ပျူတာနှင့် ရေရှည်အလုပ်လုပ်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။ဆေးလိပ်သောက်ခြင်းဆေးလိပ်သောက်ခြင်းသည် လည်ပင်း နှင့် နောက်ကျောနာကျင်မှုကို ပြင်းထန် နိုင်သည်ဟု လေ့လာချက်အရ သိရသည်။ ဆေးလိပ်သောက်ခြင်းက သွေးကြောကို ပို၍တင်းမာစေကာ ကျုံ့ရ၊ ဆန့်ရခက်သော ကြောင့် ကျောရိုးတစ်လျှောက် အောက်ဆီဂျင်ရရှိနှုန်းကို လျော့ကျစေနိုင်သည်။ ဖုန်းအသုံးပြုလွန်ခြင်းဖုန်းနှင့် အဆက်မပြတ်စာရိုက်ခြင်း၊ ကွန်ပျူတာသုံးခြင်း၊ ဂိမ်းကစားခြင်းတို့ကမိမိလက်မ၊ လက်ညှိုးထိပ်များနာကျင်စေ ရုံသာမက လည်ပင်း၌ရှိသော ကြွက်သားများကို ဝန်ပိစေသည်။ ပုံမှန်အားဖြင့်ဦးခေါင်းတစ်ခု၏ အလေးချိန်က ဆယ့်နှစ် ပေါင်ရှိသောကြောင့် အဆိုပါအလေးချိန် ကိုထိန်းပြီး ဖုန်းကိုအာရုံစိုက်ရခြင်းက လည်ပင်းကိုဒဏ်ပိစေနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ဖုန်းကို အချိန်ကြာမြင့်စွာသုံးစွဲခြင်းကို တတ်နိုင်သမျှလျှော့ပြီး မဖြစ်မနေအသုံးပြု မည်ဆိုလျှင် တစ်သမတ်တည်းဖုန်းကြည့် နေခြင်းမျိုးမဟုတ်ဘဲ ခေါင်းလေ့ကျင့်ခန်း၊ လည်ပင်းလေ့ကျင့်ခန်းများ ပြုလုပ်ပေး သင့်သည်။အရက်သောက်ခြင်း အိပ်စက်သည့်အနေအထား မှားယွင်း ခြင်းကြောင့် ခါးနာခြင်းကို ကြုံဖူးကြမည် ဖြစ်သည်။ အရက်သောက်သူများကသာမန်သူများထက် အိပ်သည့်အခါ ခန္ဓာကိုယ်အနေအထား မှားယွင်းသောကြောင့် ပို၍ခါးနာလေ့ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် အရက် သောက်ခြင်းကိုလျှော့ချပြီး အိပ်ရာဝင် သည့်အခါ ဦးခေါင်းအနေအထား၊ ခါးအနေအထားမှန်စေရန် သတိပြုအိပ်စက်သင့် သည်။ အရက်က အသည်းအဆီဖုံးခြင်း၊ အသည်းရောင်ခြင်း၊ နာတာရှည်အသည်း ရောင်ခြင်း၊ အသည်း၌အမှတ်စွဲထင်ခြင်း၊ အသည်းကြွပ်ဆတ်ခြင်း၊ အသည်းကင်ဆာ၊ အစာရေမျိုပြွန်ကင်ဆာ၊ အူမကြီးကင်ဆာ ရောဂါတို့ဖြစ်စေသောကြောင့် ရှောင်ကြဉ်သင့်သည်။လည်ပင်းနာကျင်မှုမဖြစ်စေရန် ပြုပြင်ရမည့် အမူအကျင့်များမှာ ပခုံးကို သက် သောင့်သက်သာ ထားသင့်သည်။ ကွန်ပျူတာကြည့်ခြင်း၊ စာဖတ်ခြင်း၊ တီဗီကြည့် ခြင်းပြုလုပ်သည့်အခါ လည်ပင်းရှိကြွက်သားများ တင်းအားဖြစ်စေ၍ ပခုံး ကို သက်သောင့်သက်သာ အနေအထား ဖြစ်ရန်လိုအပ်သည်။ပခုံးနှင့်ညှပ်ပြီး ဖုန်းမသုံးသင့်ပါ။ ဖုန်းလာသည့်အခါ လက်မအား၍ဆိုကာ ပခုံး နှင့်နားညှပ်၍ ဖုန်းပြောခြင်းကြောင့် လည်ပင်းနာကျင်မှုကို ခံစားရနိုင်သည်။လေးလံသည့်ဘေးလွယ်အိတ်များ မသုံးသင့်ပါ။ မိန်းကလေးအများစုပြုလုပ်တတ် ကြသည့် အကျင့်တစ်ခုဖြစ်သည်။ မိမိကိုင် သည့်လွယ်အိတ်ထဲတွင် အကုန်ထည့်ပြီး လွယ်သွားတတ်သည်။ ထိုသို့လွယ်သော ကြောင့် လည်ပင်းနှင့်ပခုံးကို နာကျင်မှု ဖြစ်စေသည်။ ထို့ကြောင့် မလိုအပ်သည် များ အိတ်ထဲမထည့်သင့်ပါ။ တစ်ပတ်တစ်ကြိမ်ခန့် မိမိလွယ်အိတ်ကို ရှင်းလင်း ပြီး မလိုအပ်သည်များ ဖယ်ထုတ်သင့် သည်။ကွန်ပျူတာကို အသုံးပြုရာတွင် အနီး အဝေးချိန်ညှိသင့်သည်။ ကွန်ပျူတာ အသုံးပြုသည့်အခါ Screen ရှိသည့် နေရာက မျက်လုံးနှင့်တစ်တန်းတည်း မကျသည့်အခါ လည်ပင်းနှင့်ပခုံးရှိကြွက် သားများကို နာကျင်မှုဖြစ်စေသည်။ ထို့ ကြောင့် ကွန်ပျူတာကို အနီးအဝေးနှင့် အပေါ်၊ အောက်အနေအထားမှန်ကန်စွာ ချိန်ညှိပြီး အသုံးပြုသင့်သည်။လူတိုင်း နေ့စဉ်နာရီဝက်မှ တစ်နာရီ ကြာ အပြေး၊ ရွရွပြေး၊ စက်ဘီးစီး၊ လမ်း လျှောက်၊ ရေကူးပြုလုပ်သင့်သည်။ လေ့ကျင့်ခန်းပြုလုပ်၍ ထွက်ရှိသောချွေး က စားလိုက်သောကယ်လိုရီများကို အဆီ အဖြစ်မစုစေသဖြင့် အဆီမစုဝေးခြင်း၊ အဝလွန်ခြင်းနှင့် ဆီးချိုသွေးချိုရောဂါတို့မှ ကင်းဝေးစေသည်။အိပ်ရေးဝဝအိပ်စက်သင့်သည်။ အရွယ် ရောက်ပြီးသူတိုင်း တစ်ညကို အိပ်ချိန် ခြောက်နာရီမှ ရှစ်နာရီ ပြည့်ပြည့်ဝဝအိပ် စက်သင့်သည်။ အိပ်ရေးမဝခြင်းကြောင့်လည်ပင်းနှင့် ပုခုံးနာကျင်မှုများကို ခံစားရ စေနိုင်သောကြောင့် အိပ်ရေးဝ၀အိပ်စက် သင့်သည်။MWD

Wed, 05/13/2026 - 12:00

လုံခြုံရေးကဏ္ဍသတင်းများ

နိုင်ငံရေးကဏ္ဍသတင်းများ

စီးပွားရေးကဏ္ဍသတင်းများ

တိုင်းရင်းသားရေးရာကဏ္ဍသတင်းများ

နည်းပညာကဏ္ဍ

အထွေထွေသတင်းများ

လုံခြုံရေးကဏ္ဍ

နိုင်ငံရေးကဏ္ဍ

စီးပွားရေးကဏ္ဍ

တိုင်းရင်းသားရေးရာကဏ္ဍ

နည်းပညာကဏ္ဍ

အထွေထွေ

လုံခြုံရေးကဏ္ဍအကြောင်းဆောင်းပါးများ

နိုင်ငံရေးကဏ္ဍအကြောင်းဆောင်းပါးများ

စီးပွားရေးကဏ္ဍအကြောင်းဆောင်းပါးများ

တိုင်းရင်းသားရေးရာကဏ္ဍအကြောင်းဆောင်းပါးများ

နည်းပညာကဏ္ဍ

အထွေထွေအကြောင်းဆောင်းပါးများ

လုံခြုံရေးကဏ္ဍအကြောင်းဆွေးနွေးခြင်း

နိုင်ငံရေးကဏ္ဍအကြောင်းဆွေးနွေးခြင်း

စီးပွားရေးကဏ္ဍအကြောင်းဆွေးနွေးခြင်း

တိုင်းရင်းသားရေးရာကဏ္ဍ

နည်းပညာကဏ္ဍ

အထွေထွေအကြောင်းဆွေးနွေးခြင်း

လုံခြုံရေးကဏ္ဍ

နိုင်ငံရေးကဏ္ဍ

စီးပွားရေးကဏ္ဍ

တိုင်းရင်းသားရေးရာကဏ္ဍ

နည်းပညာကဏ္ဍ

အထွေထွေ

ဆေးဖက်ဝင် ဥသျှစ်သီး၏ ကျန်းမာရေး အကျိုးကျေးဇူးများ

Article_Author

Posted_Date

Image

Body

Event & Guidlines

Contact

Quick Link

လုံခြုံရေးကဏ္ဍသတင်းများ

နိုင်ငံရေးကဏ္ဍသတင်းများ

စီးပွားရေးကဏ္ဍသတင်းများ

လူမှုရေးကဏ္ဍသတင်းများ

တိုင်းရင်းသားရေးရာကဏ္ဍသတင်းများ

နည်းပညာကဏ္ဍ

အထွေထွေသတင်းများ

လုံခြုံရေးကဏ္ဍ

နိုင်ငံရေးကဏ္ဍ

စီးပွားရေးကဏ္ဍ

လူမှုရေးကဏ္ဍ

တိုင်းရင်းသားရေးရာကဏ္ဍ

နည်းပညာကဏ္ဍ

အထွေထွေ

လုံခြုံရေးကဏ္ဍအကြောင်းဆောင်းပါးများ

နိုင်ငံရေးကဏ္ဍအကြောင်းဆောင်းပါးများ

စီးပွားရေးကဏ္ဍအကြောင်းဆောင်းပါးများ

လူမှုရေးကဏ္ဍအကြောင်းဆောင်းပါးများ

တိုင်းရင်းသားရေးရာကဏ္ဍအကြောင်းဆောင်းပါးများ

နည်းပညာကဏ္ဍ

အထွေထွေအကြောင်းဆောင်းပါးများ

လုံခြုံရေးကဏ္ဍအကြောင်းဆွေးနွေးခြင်း

နိုင်ငံရေးကဏ္ဍအကြောင်းဆွေးနွေးခြင်း

စီးပွားရေးကဏ္ဍအကြောင်းဆွေးနွေးခြင်း

လူမှုရေးကဏ္ဍအကြောင်းဆွေးနွေးခြင်း

တိုင်းရင်းသားရေးရာကဏ္ဍ

နည်းပညာကဏ္ဍ

အထွေထွေအကြောင်းဆွေးနွေးခြင်း

လုံခြုံရေးကဏ္ဍ

နိုင်ငံရေးကဏ္ဍ

စီးပွားရေးကဏ္ဍ

လူမှုရေးကဏ္ဍ

တိုင်းရင်းသားရေးရာကဏ္ဍ

နည်းပညာကဏ္ဍ

အထွေထွေ

Article_Author

Posted_Date

Image

Body

ဆက်စပ်ဆောင်းပါးများ

Event & Guidlines

Contact

Quick Link