ကမ္ဘာ့အစီအစဉ်သစ်သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံဘက်သို့ ယိမ်းနွဲ့လာနေပြီဟု မိုဒီ ဆို

ကမ္ဘာ့ပထဝီနိုင်ငံရေး မတည်ငြိမ်မှုများမြင့်တက်လာသည်နှင့်အမျှ ကမ္ဘာ့အစီအစဉ်သစ်သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံဘက်သို့ ယိမ်းနွဲ့အားသာလာနေပြီ ဟု အိန္ဒိယဝန်ကြီးချုပ် နာရန်ဒရာမိုဒီက ပြောကြားလိုက်သည်။ အိန္ဒိယ နိုင်ငံသည် နိုင်ငံအများအပြားအတွက် ယုံကြည်စိတ်ချရသော မိတ်ဖက်နှင့် သူငယ်ချင်းကောင်းဖြစ်လာပြီး ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ သာယာဝပြောရေးအတွက် ပခုံးချင်းယှဉ်ကာ ပူးပေါင်းပါဝင်ဆောင်ရွက်နေကြောင်း ကြာသပတေးနေ့ (ဖေဖော်ဝါရီ ၅) က ပြုလုပ်ခဲ့သည့် အထက်လွှတ်တော် (Rajya Sabha) မိန့်ခွန်းတွင် မိုဒီက ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

လွန်ခဲ့သည့်လက EU နှင့် ကုန်သွယ်ရေးသဘောတူညီချက် ရရှိခဲ့ပြီးနောက် အမေရိကန်ကလည်း အိန္ဒိယနှင့် ကုန်သွယ်ရေး စာချုပ်သစ်တစ်ရပ်ကို ကြေညာခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်း ဝန်ကြီးချုပ်၏ ယခုပြောကြားချက် ထွက်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။

“အိန္ဒိယအနေဖြင့် နိုင်ငံတကာစင်မြင့်တွေမှာ 'Global South' (ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများ) ၏ ခိုင်မာသည့်အသံ ဖြစ်လာသလို အင်အားကြီးနိုင်ငံများနှင့်လည်း 'အနာဂတ်အတွက် အသင့်ဖြစ်စေမည့် ကုန်သွယ်ရေးသဘောတူညီချက်တွေ' ကို ချုပ်ဆိုနေပြီဖြစ်ပါသည်” ဟု ဝန်ကြီးချုပ်က ဆိုသည်။

အိန္ဒိယနိုင်ငံသည် ဇန်နဝါရီလအတွင်းက ဥရောပသမဂ္ဂအဖွဲ့ဝင် ၂၇ နိုင်ငံနှင့် ချုပ်ဆိုခဲ့သည့် "အကြီးမားဆုံးသော သဘောတူညီချက်" အပါအဝင် မကြာသေးမီက ကုန်သွယ်ရေးစာချုပ် ၉ ခုကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြောင်း ဝန်ကြီးချုပ် မိုဒီက လွှတ်တော်အမတ်များကို ပြောကြားခဲ့သည်။

အိန္ဒိယသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် စီးပွားရေးအရှိန်အဟုန်ဖြင့် အတိုးတက်ဆုံးနိုင်ငံများထဲတွင် ပါဝင်နေပြီး ၂၀၃၀ ပြည့်နှစ်တွင် ပြည်တွင်း အသားတင် ထုတ်လုပ်မှုတန်ဖိုး (GDP) အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၇.၃ ထရီလီယံ ဖြင့် ကမ္ဘာ့တတိယအကြီးဆုံး စီးပွားရေးအင်အားကြီးနိုင်ငံဖြစ်လာရန် အသင့်ရှိနေသည်။ လက်ရှိတွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံသည် အခွင့်အသာဆုံးသော အခြေအနေများ တစ်ပြိုင်နက်တည်း ပေါင်းဆုံနေသည့်အခြေအနေကို ကြုံတွေ့နေရကြောင်း မိုဒီက ဆိုသည်။ ၎င်းက “ကမ္ဘာ့အချမ်းသာဆုံးနိုင်ငံများသည် အိုမင်းရင့်ရော်လာချိန်မှာ အိန္ဒိယကတော့ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအထွတ်အထိပ်ကို ရောက်ရှိနေသလို လူငယ်ဦးရေ ပိုမိုများပြားလာပြီး တက်ကြွလှုပ်ရှားသည့် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ ဖြစ်လာနေပါသည်” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

အစိုးရ၏ တရားဝင်ကိန်းဂဏန်းများအရ အိန္ဒိယသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် လူငယ်ဦးရေအများဆုံးနိုင်ငံဖြစ်ပြီး လူဦးရေ၏ ၆၅ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါးမှာ အသက် ၃၅ နှစ်အောက်များ ဖြစ်ကြသည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ လူသားအရင်းအမြစ်နှင့် အရည်အချင်းများကို ကမ္ဘာက အသိအမှတ်ပြုလာကြသဖြင့် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများ၏ စိတ်ဝင်စားမှုသည် အိန္ဒိယဘက်သို့ သိသိသာသာ မြင့်တက်လာကြောင်း မိုဒီက ဆိုသည်။ အိန္ဒိယ၏ စီးပွားရေးလေ့လာမှုအရ ၂၀၂၆ ဘဏ္ဍာနှစ်တွင် ၇.၄ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်မည်ဟု ခန့်မှန်းထားပြီး ၂၀၂၇ ခုနှစ်တွင် ၆.၈ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၇.၂ ရာခိုင်နှုန်း အထိ တိုးတက်လာမည်ဟု ခန့်မှန်းထားသည်။ IMF ၏ အချက်အလက်များအရ ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယနှင့် တရုတ်နိုင်ငံတို့သည် အမေရိကန်ကိုကျော်လွန်၍ ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးတိုးတက်မှုအတွက် အကြီးမားဆုံး အထောက်အကူပြုမည့် နိုင်ငံများ ဖြစ်လာမည်ဖြစ်သည်။

ထို့အပြင် အိန္ဒိယသည် အခြားနိုင်ငံများအပေါ်မှီခိုနေရခြင်းမှ ကင်းဝေးစေရန်အတွက် လက်ရှိ ပထဝီနိုင်ငံရေးတွင် လက်နက်သဖွယ်အရေးပါလာသည့် အရေးကြီးသတ္တုများနှင့် မြေရှားသတ္ထုများ (Critical Minerals and Rare-earths) ထုတ်ယူရေးကို အလေးထားဆောင်ရွက်နေကြောင်း မိုဒီ က ပြောကြားခဲ့သည်။

အိန္ဒိယနိုင်ငံသည် သယံဇာတ ပထဝီမဟာဗျူဟာမြှင့်တင်ရေး ဖိုရမ် (Forum on Resource Geostrategic Engagement) ကို ထောက်ခံအားပေးနေပြီး အမျိုးသားအရေးကြီးသတ္တုများဆိုင်ရာ မစ်ရှင် (National Critical Minerals Mission) ကဲ့သို့သော အစီအစဉ်များမှတစ်ဆင့် ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက် ကြံ့ခိုင်မှုရှိစေရန် ဆောင်ရွက်နေကြောင်း နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အက်စ် ဂျေရှန်ကာက ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ (ဖေဖော်ဝါရီ ၄) တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။

၎င်းက ဆက်လက်၍ “ကမ္ဘာကြီးသည် ၎င်းတို့၏ အနာဂတ်ကို အိန္ဒိယမြေပေါ်မှာ မြင်တွေ့နေရပြီး အိန္ဒိယ၏ လူသားအရည်အချင်းကို ယုံကြည်ကြသလို ၎င်းတို့၏ တောက်ပသည့်အနာဂတ်ကိုလည်း အိန္ဒိယ၏ မျှော်လင့်ချက်ရှိသည့် လမ်းစဉ်ဖြင့် ချိတ်ဆက်ထားကြခြင်းကြောင့် အိန္ဒိယ၏ မရေမတွက်နိုင်သည့် စီမံကိန်းတွေမှာ နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတွေ စီးဝင်နေခြင်းဖြစ်ပါသည်” ဟု ဖြည့်စွက်ပြောကြားခဲ့သည်။

၂၀၂၅ ခုနှစ် ဧပြီလမှ နိုဝင်ဘာလအတွင်း နိုင်ငံခြား တိုက်ရိုက်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု (FDI) စီးဝင်မှုမှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၆၄.၇ ဘီလီယံ ရှိခဲ့ပြီး လွန်ခဲ့သည့် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ကာလတူရှိ ၅၅.၈ ဘီလီယံထက် ပိုမိုမြင့်တက်လာခဲ့ကြောင်း သိရှိရသည်။

ကိုးကား- RT

ဘာသာပြန်ဆိုသူ - ဦးဝင်းဇော်ထွန်း၊ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူး၊ ဝန်ကြီး-၂