သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်သည် ၎င်းပြီးခဲ့သည့်နွေရာသီက လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သော ကျယ်ပြန့်သည့် ပြည်တွင်းမူဝါဒ အစီအစဉ်များသည် အမေရိကန်သမိုင်းတွင် "အကြီးမားဆုံးသော အခွန်လျှော့ချမှုများ" ဖြစ်သည်ဟု နောက်တစ်ကြိမ် ထပ်မံပြောကြားခဲ့သည်။ သို့သော် လက်တွေ့တွင်မူ ထိုသို့မဟုတ်ပေ။

၎င်းက "ကြီးမားပြီး လှပသည့် ဥပဒေကြမ်း" ဟု တင်စားခေါ်ဝေါ်သော ထိုဥပဒေသည် အခွန်ဥပဒေတွင် အမြဲတမ်းနှင့် ယာယီ အပြောင်းအလဲများစွာကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ယင်းတို့တွင် ဝန်ဆောင်ခ (Tips) နှင့် အချိန်ပို (Overtime) ကြေးများအပေါ် အခွန်ကင်းလွတ်ခွင့်ပေးခြင်း၊ သက်ကြီးရွယ်အိုများနှင့် ကလေးငယ်ရှိသော မိဘများကို အပိုဆောင်း အခွန်သက်သာခွင့်ပေးခြင်းနှင့် ကုမ္ပဏီများအနေဖြင့် အချို့သော ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများကို ပိုမိုမြန်ဆန်စွာ ခုနှိမ်ခွင့်ပြုခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ 

ယခုလအစောပိုင်းက ထုတ်ပြန်ခဲ့သည့် လွှတ်တော်ဘတ်ဂျက်ရုံး (CBO) ၏ နောက်ဆုံးဆန်းစစ်ချက်အရ အဆိုပါအခွန်လျှော့ချမှုများသည် ၁၀ နှစ်တာကာလအတွင်း အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄.၈ ထရီလီယံ (သို့မဟုတ်) နိုင်ငံ၏ စုစုပေါင်းပြည်တွင်းထုတ်ကုန် (GDP) ၏ ၁.၃ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ရှိမည်ဖြစ်သည်။

သို့သော် ကျွမ်းကျင်သူများ၏ အဆိုအရ အဆိုပါဥပဒေကြမ်းမှာ သမိုင်းတွင် အကြီးမားဆုံး အခွန်လျှော့ချမှု မဟုတ်ပေ။ ဘက်မလိုက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့ Committee for a Responsible Federal Budget မှ မူဝါဒဆိုင်ရာညွှန်ကြားရေးမှူး Chris Towner ၏ ပြောကြားချက်အရ ၁၉၁၈ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း GDP အချိုးအစားအရ ကြည့်လျှင် အဆိုပါ လျှော့ချမှုသည် အဆင့် (၇) တွင်သာ ရှိသည်။

သမိုင်းတွင် အကြီးမားဆုံးမှာ သမ္မတဟောင်း ရော်နယ်ရီဂင်၏ ၁၉၈၁ ခုနှစ် အခွန်စီမံချက်ဖြစ်ပြီး ယင်းမှာ လေးနှစ်တာကာလအတွင်း GDP ၏ ၂.၉ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ရှိခဲ့သည်။ (အခွန်ရရှိမှု အပြောင်းအလဲကို GDP ၏ အချိုးအစားဖြင့်တွက်ချက်ခြင်းမှာ အခွန်ဖြတ်တောက်မှု၏ ပမာဏကို တိုင်းတာသည့် ယေဘုယျနည်းလမ်းဖြစ်သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ၎င်းသည် စီးပွားရေးပမာဏနှင့် နှိုင်းယှဉ်၍ အပြောင်းအလဲများကို ဖော်ပြနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ အဆိုပါနည်းလမ်းသည် ငွေကြေးဖောင်းပွမှုနှင့် လူဦးရေပြောင်းလဲမှုများ ရှိနေသော်လည်း ကာလတစ်ခုနှင့်တစ်ခုကို နှိုင်းယှဉ်နိုင်စေသည်)။ အလားတူပင် လက်ယာယိမ်း သုတေသနအဖွဲ့တစ်ခုဖြစ်သည့် Tax Foundation ၏ တွေ့ရှိချက်အရလည်း အဆိုပါ ဥပဒေကြမ်းမှာ GDP အချိုးအစားအရ ၁၉၄၀ ပြည့်နှစ်နောက်ပိုင်း ၆ ခုမြောက် အကြီးမားဆုံး အခွန်လျှော့ချမှုသာ ဖြစ်သည်။

ကိုးကား- CNN

ဘာသာပြန်ဆိုသူ - ဦးဝင်းဇော်ထွန်း၊ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူး၊ ဝန်ကြီး-၂

အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က ၎င်း၏သွင်းကုန်ခွန် (Tariffs) တိုးမြှင့် ကောက်ခံမည့်မူဝါဒသည် အနာဂတ်တွင် အမေရိကန်ပြည်သူများ ပေးဆောင်နေရသည့် ဝင်ငွေခွန် (Income Tax) စနစ်ကို အလုံးစုံအစားထိုးနိုင်လိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်ကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့သည်။

သမ္မတထရမ့်က ၎င်း၏ နိုင်ငံတော်အခြေပြမိန့်ခွန်း (State of the Union address) တွင် "နိုင်ငံခြားတိုင်းပြည်များမှ ပေးဆောင်ရမည့် သွင်းကုန်ခွန်များသည် အတိတ်ကာလကကဲ့သို့ပင် ခေတ်သစ်ဝင်ငွေခွန်စနစ်၏နေရာတွင် အကြီးအကျယ်အစားထိုးဝင်ရောက်လာမည်ဖြစ်ပြီး ပြည်သူများအပေါ် ကျရောက်နေသည့် ငွေကြေးဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးများကို ဖယ်ရှားပေးနိုင်လိမ့်မည်ဟု ယုံကြည်သည်" ဟု ထည့်သွင်းပြောဆိုခဲ့သည်။

သို့ရာတွင် စီးပွားရေးဆိုင်ရာ ကိန်းဂဏန်းအချက်အလက်များအရ သွင်းကုန်ခွန်မှ ရရှိသည့်ဝင်ငွေသည် ဝင်ငွေခွန်မှရရှိသည့်ပမာဏကို အစားထိုးရန် လုံလောက်မှုမရှိနိုင်ကြောင်း ထောက်ပြမှုများ ရှိနေသည်။ အမေရိကန် ဖက်ဒရယ်အစိုးရသည် တစ်နှစ်လျှင် ဝင်ငွေခွန်မှ ဒေါ်လာ ၃ ထရီလီယံခန့် ရရှိနေပြီး၊ တစ်ဖက်တွင်လည်း နှစ်စဉ် ပစ္စည်းတင်သွင်းမှု တန်ဖိုးမှာ ဒေါ်လာ ၃ ထရီလီယံခန့် ရှိနေသည်။ ထို့ကြောင့် ဝင်ငွေခွန်နေရာတွင် အစားထိုးနိုင်ရန်အတွက် အနည်းဆုံး သွင်းကုန်အားလုံး အပေါ် အခွန်နှုန်းထား ၁၀၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်အထိ ကောက်ခံရန် လိုအပ် မည်ဖြစ်သည်။

Tax Foundation ၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ လက်ရှိ အမေရိကန်၏ ထိရောက်သော သွင်းကုန်ခွန်နှုန်းထားမှာ ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းဝန်းကျင်တွင်သာ ရှိနေသဖြင့် ဝင်ငွေခွန်ကို အစားထိုးရန်အတွက် အဆိုပါနှုန်းထားကို ၁၀ ဆခန့်အထိမြှင့်တင်ရမည့် အခြေအနေရှိသည်။ သို့သော် သွင်းကုန်ခွန်နှုန်းထားကို ထိုမျှအထိ အဆမတန်မြှင့်တင်ခြင်းသည် ကုန်စည်ဝယ်လိုအားကို ကျဆင်းစေနိုင်သဖြင့် အမှန်တကယ်ရရှိမည့် အခွန်ဝင်ငွေမှာ ခန့်မှန်းချက်အောက် လျော့နည်းသွားနိုင်ကြောင်း ပညာရှင်များက သုံးသပ်ကြသည်။

ထို့အပြင် ဥပဒေကြောင်းအရ စိန်ခေါ်မှုများလည်း ရှိနေသည်။ အမေရိကန် တရားရုံးချုပ်က သမ္မတထရမ့်၏ သွင်းကုန်ခွန်ဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်ချက်အများစုမှာ ဥပဒေနှင့်ညီညွတ်မှုမရှိကြောင်း ဆုံးဖြတ်ထားသဖြင့် နှုန်းထားများကို ထပ်မံမြှင့်တင်ရန် ခဲယဉ်းနိုင်သည့်အပြင် ဖက်ဒရယ်ဝင်ငွေခွန်ကို အပြီးသတ်ပယ်ဖျက်နိုင်ရန်အတွက် အမေရိကန် လွှတ်တော် (Congress) တွင် ဥပဒေအသစ်တစ်ရပ် ပြဋ္ဌာန်းအတည်ပြုရန် လိုအပ်မည်ဖြစ်သည်။

ကိုးကား- CNN

Photo: WSJ

ဘာသာပြန်ဆိုသူ - ဦးဝင်းဇော်ထွန်း၊ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူး၊ ဝန်ကြီး-၂

အထက်လွှတ်တော် လူနည်းစုခေါင်းဆောင် Chuck Schumer နှင့် ထိပ်တန်းဒီမိုကရက် အမတ်များသည် တရားရုံးချုပ်က တရားမဝင်ဟု ပယ်ချထားသည့် သွင်းကုန်ခွန်များမှ ကောက်ခံရရှိထားသော ခန့်မှန်းခြေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၃၄ ဘီလီယံကို ထရမ့်အစိုးရက အပြည့်အဝ ပြန်လည်ပေးအပ်ရန်လိုအပ်သည့် ဥပဒေကြမ်းတစ်ခုကို တနင်္လာနေ့ (ဖေဖော်ဝါရီ ၂၃) တွင် တင်သွင်းခဲ့ကြသည်။ အဆိုပါလုပ်ရပ်သည် ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပမည့်နှစ်တွင် ရစ်ပတ်ဘလီကန်ပါတီ (GOP) နှင့် ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်မှု ဖြစ်လာစေရန် ဖန်တီးလိုက်ခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။

အဓိကကော်မတီများမှ ထိပ်တန်းဒီမိုကရက်အမတ်များ ရေးဆွဲထားသည့် အဆိုပါဥပဒေကြမ်းသည် ထရမ့်၏အခွန်စည်းကြပ်မှုများကို လိုက်နာခဲ့ရသည့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များနှင့် သွင်းကုန်လုပ်ငန်းရှင်များအား ငွေများပြန်လည်ပေးချေရန် တောင်းဆိုထားသည်။

ရစ်ပတ်ဘလီကန်တို့၏ ထောက်ခံမှုမပါဘဲ အဆိုပါဥပဒေကြမ်းသည် လွှတ်တော်တွင် အတည်ပြုနိုင်ခြေ နည်းပါးသော်လည်း ၎င်းသည် လူနေမှုစရိတ်ကြီးမြင့်မှုအပေါ် အာရုံစိုက်နေကြသည့် ကြားဖြတ် ရွေးကောက်ပွဲကာလတွင် ဒီမိုကရက်များအတွက် မဲဆွယ်စည်းရုံးရာ၌ အသာစီး ရစေမည့်အချက်တစ်ခု ဖြစ်လာမည်ဖြစ်သည်။

အောက်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ Mike Johnson ကမူ အစိုးရအနေဖြင့် သွင်းကုန် ခွန်ငွေများကို ပြန်အမ်းရန်မလိုအပ်ကြောင်းနှင့် လွှတ်တော်အနေဖြင့် လည်း အဆိုပါကိစ္စတွင် ပါဝင်ဆောင်ရွက်ရန် မလိုဟု ယုံကြည်ကြောင်း တနင်္လာနေ့ (ဖေဖော်ဝါရီ ၂၃) တွင် CNN သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။ "ယင်းက ယခုအချိန်မှာ အောက်လွှတ်တော်နှင့် တကယ်တမ်း ပတ်သက် ဆက်နွှယ်နေသည့် ကိစ္စရပ်တစ်ခု မဟုတ်ပါ" ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

ကိုးကား- CNN

ဘာသာပြန်ဆိုသူ - ဦးဝင်းဇော်ထွန်း၊ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူး၊ ဝန်ကြီး -၂

ဥရောပသမဂ္ဂ (EU) နှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတို့အကြား ပြီးခဲ့သည့် နှစ်ကရရှိခဲ့သည့် နှစ်နိုင်ငံကုန်သွယ်ရေး သဘောတူညီချက်ကို အတည်ပြုနိုင်ရန်အတွက် အရေးပါသော မဲခွဲဆုံးဖြတ်မှုတစ်ခုကို ဥရောပပါလီမန်က ရွှေ့ဆိုင်းလိုက်သည်။

ပြီးခဲ့သည့်သောကြာနေ့ (ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀) က အမေရိကန်တရားရုံးချုပ်၏ ဆုံးဖြတ်ချက်သည် သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်၏ နောင်လာမည့် အခွန် စည်းကြပ်မှုဆိုင်ရာ မဟာဗျူဟာအပေါ် မည်သို့သက်ရောက်မှုရှိမည်ကို အမေရိကန်နှင့် ဥရောပလုပ်ငန်းရှင်များက စိုးရိမ်နေကြစဉ် ယခု ခြေလှမ်းကြောင့် မရေရာမှုများ ပိုမိုမြင့်တက်လာစေမည်ဖြစ်သည်။

မူလက ဖေဖော်ဝါရီ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ပြုလုပ်ရန် စီစဉ်ထားသည့် ဥရောပ ပါလီမန် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကုန်သွယ်ရေးကော်မတီ၏ မဲခွဲမှုကို ပြုလုပ်တော့မည်မဟုတ်ပေ။ ထို့ကြောင့် Turnberry Deal ဟု လူသိများသည့် အမေရိကန်-အီးယူ ကုန်သွယ်ရေးသဘောတူညီချက်ကို ဥရောပပါလီမန် ညီလာခံက နောက်ဆုံးအဆင့်အတည်ပြုပေးမည့် လုပ်ငန်းစဉ်မှာ ကြန့်ကြာ သွားမည်ဖြစ်သည်။

ကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ Bernd Lange က ၎င်း၏ X အကောင့်တွင် "သဘောတူညီချက်အပေါ် ဥရောပပါလီမန်၏ လုပ်ဆောင်မှုတွေကို နောက်ထပ် အကြောင်းမကြားမချင်း ရပ်ဆိုင်းထားမှာဖြစ်ကြောင်း" ဖေဖော်ဝါရီ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ရေးသားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် လုပ်ငန်းစဉ်ကို ရှေ့ဆက် မဆောင်ရွက်မီ ရှင်းလင်းပြတ်သားမှုနှင့် ဥပဒေကြောင်းအရ ခိုင်မာမှုတို့ လိုအပ်ကြောင်းလည်း ၎င်းက ဖြည့်စွက်ပြောကြားခဲ့သည်။

၎င်း၏ ထုတ်ပြန်ချက်တွင် "အမေရိကန်တရားရုံးချုပ်၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ကနေ ထွက်ပေါ်လာမည့် သက်ရောက်မှုတွေကို လျစ်လျူရှုထား၍မရပါ ၊ အခြေအနေတွေက ယခင်အတိုင်း ပုံမှန်အတိုင်းပဲဟု သဘောထားပြီး ဆောင်ရွက်ရန် မဖြစ်နိုင်ပါ" ဟု ဖော်ပြထားသည်။ "အခြေအနေက လက်ရှိတွင် ယခင်ကထက် ပိုပြီး မရေမရာဖြစ်နေပါပြီ ၊ ယင်းက မိမိတို့ Turnberry Deal နှင့် ဖော်ဆောင်ရန် ကြိုးစားခဲ့သည့် တည်ငြိမ်မှုနှင့် ခန့်မှန်းတွက်ချက်နိုင်စွမ်းရှိမှုတို့နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်နေပါသည်" ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

မူလက အင်္ဂါနေ့ (ဖေဖော်ဝါရီ ၂၄) တွင် ပြုလုပ်ရန် သတ်မှတ်ထားသော မဲခွဲမှုသည် အဆင့်ဆင့်ဆောင်ရွက်ရမည့် ဥပဒေပြုရေးလုပ်ငန်းစဉ်၏ အဆင့်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

ကိုးကား- CNN

ဘာသာပြန်ဆိုသူ - ဦးဝင်းဇော်ထွန်း၊ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူး၊ ဝန်ကြီး -၂

အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည့် အခွန်စည်းကြပ်မှု အများစုကို ပယ်ဖျက်စေမည့် အမေရိကန်တရားရုံးချုပ်၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ထွက်ပေါ်လာပြီးနောက် ၎င်းတစ်ဖက်သတ် အခွန်စည်းကြပ်မှုများကို ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းပေးရန် တရုတ်နိုင်ငံက အမေရိကန်ကို တိုက်တွန်း လိုက်သည်။

သမ္မတထရမ့်သည် ပြီးခဲ့သည့်နှစ်အစောပိုင်းတွင် ကုန်သွယ်ဖက် နိုင်ငံအများစု ကို မမျှတသော ကုန်သွယ်မှုလုပ်ရပ်များ လုပ်ဆောင်သည်ဟုစွပ်စွဲကာ အခွန်များ တိုးမြှင့်စည်းကြပ်ခဲ့သည်။ နိုင်ငံအများစုမှာ ယေဘုယျအားဖြင့် ၁၀ ရာခိုင်နှုန်း အခြေခံအခွန်နှုန်းထားနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရပြီး ကုန်သွယ်မှု လိုငွေ အလွန်အမင်းပြနေသောနိုင်ငံများမှာမူ ထပ်ဆောင်းအခွန်များကိုပါ ခံခဲ့ရသည်။ သို့သော်လည်း ပြီးခဲ့သည့်သီတင်းပတ်ကုန်ပိုင်းတွင် အမေရိကန် တရားရုံးချုပ်က ၁၉၇၇ ခုနှစ် နိုင်ငံတကာ အရေးပေါ်စီးပွားရေး အာဏာကျင့်သုံးမှုအက်ဥပဒေ (IEEPA) အရ သမ္မတထရမ့်တွင် ထိုသို့ အခွန် စည်းကြပ်ပိုင်ခွင့် အာဏာမရှိကြောင်းဆုံးဖြတ်ခဲ့သဖြင့် အခွန်စည်းကြပ်မှု အစီအစဉ်အများစုမှာ အလိုအလျောက် ပျက်ပြယ်သွားခဲ့ပြီဖြစ်သည်။

တနင်္လာနေ့ (ဖေဖော်ဝါရီ ၂၃) တွင် တရုတ်စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်ချက်တစ်ခုထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး၊ အဆိုပါ အခွန်များသည် ယခုအခါ အမေရိကန်၏ ပြည်တွင်းဥပဒေကိုပင် ချိုးဖောက်နေပြီဖြစ်သောကြောင့် ယင်းတို့ကိုရုပ်သိမ်းပေးရန် ဝါရှင်တန် ကို တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ “တရုတ်နိုင်ငံအနေဖြင့် ပုံစံမျိုးစုံနှင့် လုပ်ဆောင်သည့် တစ်ဖက်သတ် အခွန်တိုးမြှင့်မှုတွေကို အစဉ်တစိုက် ဆန့်ကျင်ခဲ့သလို၊ ကုန်သွယ်ရေးစစ်ပွဲမှာ မည်သူမျှ အနိုင်မရပါ ဆိုသည်ကိုလည်း အဖန်ဖန် အထပ်ထပ် အလေးပေးပြောကြားခဲ့ပြီး ဖြစ်ပါသည်” ဟု ဝန်ကြီးဌာနက ဆိုသည်။ “အမေရိကန်၏ တစ်ဖက်သတ် အစီအမံများသည် နိုင်ငံတကာ ကုန်သွယ်ရေး စည်းမျဉ်းတွေရော၊ အမေရိကန် ပြည်တွင်းဥပဒေကိုပါ ချိုးဖောက်နေပါသည် ၊ ထို့ကြောင့် အမေရိကန်အနေဖြင့် အဆိုပါ တစ်ဖက်သတ် အခွန်စည်းကြပ်မှုတွေကို ပယ်ဖျက်ပေးရန် တရုတ်က တိုက်တွန်း ပါသည်” ဟုလည်း ဆက်လက်ဖော်ပြထားသည်။

အမေရိကန်-တရုတ် ဆက်ဆံရေးသည် အထူးသဖြင့် စီးပွားရေးနှင့် နည်းပညာဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များကြောင့် နှစ်ရှည်လများ တင်းမာ ခဲ့သော်လည်း၊ ပြီးခဲ့သည့်နှစ်က ထရမ့်၏ အခွန်တိုးမြှင့်မှုများကြောင့် အပြည့်အဝ ကုန်သွယ်ရေးစစ်ပွဲကြီး ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ တစ်ချိန်က တရုတ် ကုန်စည်များအပေါ် အမေရိကန်၏အခွန်စည်းကြပ်မှုမှာ ၁၄၅ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ရှိခဲ့ပြီး၊ အမေရိကန်ကုန်စည်များအပေါ် တရုတ်၏ အခွန်စည်းကြပ်မှုမှာလည်း ၁၂၅ ရာခိုင်နှုန်းအထိ မြင့်တက်ခဲ့သည်။ နိုဝင်ဘာလတွင်မူ နှစ်ဖက်စလုံး က အချို့သောကဏ္ဍများတွင် အခွန်နှုန်းထားများကို ၁၀ ရာခိုင်နှုန်း ဝန်းကျင် အထိလျှော့ချခဲ့ပြီး အပြန်အလှန် အခွန်တိုးမြှင့်နေမှုကို တစ်နှစ်တာ ရပ်နားထားရန် သဘောတူညီခဲ့ကြသည်။

မတ်လနှောင်းပိုင်းတွင် ပြုလုပ်မည့် ထရမ့်၏ ပေကျင်းနိုင်ငံတော်အဆင့် ခရီးစဉ်အတွင်း ဘက်စုံကုန်သွယ်ရေး သဘောတူညီချက်တစ်ခုကို ဆွေးနွေး လိမ့်မည်ဟု ယူဆရသည်။ အချို့သော လေ့လာဆန်းစစ်သူများကမူ တရားရုံးချုပ်၏ဆုံးဖြတ်ချက်သည် ထရမ့်အစိုးရ၏ တစ်ဖက်သတ် အခွန် စည်းကြပ်ပိုင်ခွင့်ကို ကန့်သတ်လိုက်သောကြောင့် တရုတ်နိုင်ငံအတွက် ကုန်သွယ်ရေးဆွေးနွေးမှုတွင် အသာစီးရစေလိမ့်မည်ဟု ဆိုကြသည်။

ထရမ့်သည် တရားရုံး၏ဆုံးဖြတ်ချက်အပေါ် အလွန်အမင်း ဒေါသထွက်ခဲ့ပြီး အခြားဥပဒေတစ်ခုအောက်တွင် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ယာယီအခွန် ၁၅ ရာခိုင်နှုန်း စည်းကြပ်သည့် အမိန့်တစ်ခုကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။ ကုန်သွယ်ရေးကိုယ်စားလှယ် Jamieson Greer ၏ အဆိုအရ အစိုးရ သည် အဓိကကုန်သွယ်ဖက်နိုင်ငံများ၏ "မမျှတသော ကုန်သွယ်မှုလုပ်ရပ် များ" ကို စုံစမ်းစစ်ဆေးခြင်းအပါအဝင် အမြဲတမ်းအခွန်များ ပြန်လည် စည်းကြပ်နိုင်ရန် အခြားဥပဒေကြောင်းအရ အစီအမံများကို ပြင်ဆင်နေသည်ဟု သိရှိရသည်။ ဗြိတိန်၊ တောင်ကိုရီးယားနှင့် ဥရောပသမဂ္ဂ (EU) အပါအဝင် အခွန်စည်းကြပ်မှု ဖိအားအောက်တွင် သဘော တူညီချက် ရယူထားခဲ့သော နိုင်ငံများအနေဖြင့် တရားရုံးချုပ်၏ဆုံးဖြတ်ချက် ထွက်ပေါ် လာသော်လည်း ၎င်းတို့၏ကတိကဝတ်များကို ဆက်လက်လိုက်နာရန် အမေရိကန်က မျှော်လင့်ကြောင်း Greer က နောက်ပိုင်းတွင် ပြောကြား ခဲ့သည်။

ကိုးကား- RT

ဘာသာပြန်ဆိုသူ - ဦးဝင်းဇော်ထွန်း၊ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူး၊ ဝန်ကြီး -၂

အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်၏ သွင်းကုန်ခွန်ကောက်ခံမှု အများစုကို အမေရိကန်တရားရုံးချုပ်က ပယ်ဖျက်လိုက်ခြင်းကြောင့် နှစ်နိုင်ငံကြား ကုန်သွယ်ရေးအခြေအနေများ မရေမရာဖြစ်လာသော်လည်း လွန်ခဲ့သည့် နှစ်က ချုပ်ဆိုခဲ့သော ကုန်သွယ်ရေးသဘောတူညီချက်၏ အဓိက အစိတ်အပိုင်းများကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားနိုင်မည်ဟု ဗြိတိန်အစိုးရက ယုံကြည် နေသည်။ 

ဗြိတိန်အစိုးရ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ၏ ပြောကြားချက်အရ ယခု တရားရုံးချုပ်၏ ဆုံးဖြတ်ချက်သည် ကဏ္ဍအလိုက် သတ်မှတ်ထားသော အခွန် နှုန်းထားများအပါအဝင် ကုန်သွယ်မှု အများစုအပေါ် သက်ရောက်မှု ရှိလိမ့်မည်မဟုတ်ကြောင်းနှင့် အမေရိကန်ဘက်ကလည်း လက်ရှိ သဘောတူညီချက်များမှာ အတည်ဖြစ်နေဆဲဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုထားသည် ဟု သိရှိရသည်။

သို့သော်လည်း အမေရိကန်သမ္မတက ကုန်သွယ်ဖက်နိုင်ငံအားလုံးအပေါ် အခြေခံသွင်းကုန်ခွန် ၁၅ ရာခိုင်နှုန်း (15% Baseline Tariff) အသစ် သတ်မှတ်မည်ဟု မကြာသေးမီက ကြေညာခဲ့ခြင်းကြောင့် ဗြိတိန်အစိုးရအတွင်း စိုးရိမ်ပူပန်မှုများလည်း ရှိနေသည်။ အထူးသဖြင့် လွန်ခဲ့သည့် မေလက သဘောတူညီချက်အရ ဗြိတိန်ထုတ် မော်တော်ကားများ၊ လေယာဉ်အစိတ်အပိုင်းများနှင့် စိုက်ပျိုးရေးထွက်ကုန်များအတွက် ရရှိထားသည့် အထူးအခွန်သက်သာခွင့်များမှာ မည်သို့ဖြစ်လာမည်ကို စောင့်ကြည့်ရမည်ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ယခင်က ပယ်ဖျက်ရန်စီစဉ်ခဲ့သော်လည်း လက်ရှိတွင်ရပ်ဆိုင်းထားရသည့် ဗြိတိန်သံမဏိအခွန်ကိစ္စမှာလည်း ထည့်သွင်း စဉ်းစားရမည့် အချက်တစ်ခု ဖြစ်လာသည်။

လက်ရှိတွင် ဗြိတိန်အစိုးရသည် ဝါရှင်တန်အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့နှင့် အဆင့်တိုင်း တွင် ဆက်လက်ညှိနှိုင်းမှုများ ပြုလုပ်နေပြီး ဗြိတိန်စီးပွားရေး လုပ်ငန်း များအတွက် အကောင်းဆုံးရလဒ်ရရှိရန် ကြိုးပမ်းလျက်ရှိသည်။ နှစ်ဖက်စလုံးမှ အခြေအနေများကို ပိုမိုတင်းမာစေမည့် "ကုန်သွယ်ရေးစစ်ပွဲ" (Trade War) ဖြစ်ပွားခြင်းကို လုပ်ငန်းရှင်များက မလိုလားသောကြောင့် ဗြိတိန်အနေဖြင့် အပြုသဘောဆောင်သည့် ဆွေးနွေးမှုများမှတစ်ဆင့် မိမိတို့၏ ကုန်သွယ်ရေးဆိုင်ရာအားသာချက်များကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းသွားရန် အာရုံစိုက်ဆောင်ရွက်နေကြောင်း သိရှိရသည်။

ကိုးကား- CNN

ဘာသာပြန်ဆိုသူ - ဦးဝင်းဇော်ထွန်း၊ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူး၊ ဝန်ကြီး -၂

တရားရုံးချုပ်၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ထွက်ပေါ်လာပြီးနောက် အခြေအနေကို အခွင့်ကောင်းယူကာ ကစားလိုသည့် မည်သည့်နိုင်ငံမဆို ပိုမိုမြင့်မားသော သွင်းကုန်ခွန်များကို ပေးဆောင်ရမည်ဟု သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က တနင်္လာနေ့ (ဖေဖော်ဝါရီ ၂၃) တွင် သတိပေး ခြိမ်းခြောက်လိုက်သည်။

သမ္မတက ၎င်း၏ Truth Social လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာတွင် “အဆိုပါ ရယ်စရာကောင်းသည့် တရားရုံးချုပ်၏ ဆုံးဖြတ်ချက်အပေါ် အခြေခံပြီး ကစားချင်နေသည့် မည်သည့်နိုင်ငံမဆို၊ အထူးသဖြင့် အမေရိကန်ကို နှစ်ပေါင်းများစွာ၊ ဆယ်စုနှစ်ပေါင်းများစွာ တစ်ဖက်သတ် အမြတ်ထုတ်ခဲ့သည့် နိုင်ငံများသည် ၎င်းတို့ ယခုလက်ရှိ သဘောတူထားသည်ထက် အဆပေါင်းများစွာ ပိုမြင့်သည့် သွင်းကုန်ခွန်တွေ၊ သို့မဟုတ် ထို့ထက် ပိုဆိုးသည့်အခြေအနေများနှင့် ရင်ဆိုင်ရပါလိမ့်မည်” ဟု ရေးသားခဲ့သည်။

ထရမ့် သတ်မှတ်ခဲ့သည့် အရေးပေါ် ကုန်သွယ်ရေး သွင်းကုန်ခွန်များသည် ဥပဒေနှင့် မညီကြောင်း တရားရုံးချုပ်က ပြီးခဲ့သည့် သောကြာနေ့ (ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀) တွင် ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်ခဲ့ပြီးနောက် သမ္မတသည် တရားရုံးချုပ်အပေါ် ဆက်တိုက် ပြစ်တင်ဝေဖန်မှုများ ပြုလုပ်နေခြင်းဖြစ်သည်။ သမ္မတသည် ၎င်း၏ကုန်သွယ်ရေးစစ်ပွဲကို အရှိန်မြှင့်တင်ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပြီး ပြီးခဲ့သည့် ရုံးပိတ်ရက်အတွင်းကလည်း ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ သွင်းကုန်ခွန်သစ် ၁၅ ရာခိုင်နှုန်းကို ထပ်မံတိုးမြှင့်ကြောင်း ကြေညာ ခဲ့သည်။

ကိုးကား- CNN

ဘာသာပြန်ဆိုသူ - ဦးဝင်းဇော်ထွန်း၊ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူး၊ ဝန်ကြီး -၂

ငရုတ်ကောင်း  ဖေဖော်ဝါရီ  ၂၂

      ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး ငပုတောမြို့နယ် ငရုတ် ကောင်းမြို့၌  ယခုဆောင်းသီးနှံစိုက်ပျိုးရာသီတွင် ဆီထွက်သီးနှံစုံဧက ၃၈၀၀ ကျော် စိုက်ပျိုးပြီးစီးပြီဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။ 

ငရုတ်ကောင်းမြို့၌ ယခုဆောင်းသီးနှံ စိုက်ပျိုးရာသီတွင် ဆီထွက်သီးနှံစုံ ၃၈၆၁ ဧကကို ၂၀၂၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလပထမပတ်က စတင်စိုက်ပျိုးခဲ့ရာ လက်ရှိတွင် ရာနှုန်းပြည့်စိုက်ပျိုးပြီးစီးပြီဖြစ်ကြောင်း၊ အဆိုပါ ဆီထွက်သီးနှံ ၃၈၆၁ ဧကတွင် မြေပဲ ၃၆၄၈ ဧက၊ နှမ်း ၁၁၉ ဧက ၊ နေကြာ ၉၄ ဧကပါဝင်ကြောင်း သိရသည်။

''ဆောင်းသီးနှံစိုက်ပျိုးရာသီမှာ   ဆီထွက်သီးနှံစုံ ၃၈၆၁   ဧကအထိလျာထား စိုက်ပျိုးခဲ့ပါတယ်။ လက်ရှိမှာ ဆီထွက်သီးနှံတွေ လျာထားချက်အတိုင်း ရာနှုန်းပြည့်စိုက်ပျိုးပြီးစီးပြီဖြစ်ပါတယ်။   ဆောင်း သီးနှံတွေ လျာထားချက်အတိုင်းပြည့်မီဖို့ စိုက်ပျိုးရေး ဦးစီးဌာန၊ ဆည်မြောင်းနှင့် ရေအသုံးချမှုစီမံခန့်ခွဲရေးဦးစီးဌာန၊    စက်မှုလယ်ယာဦးစီးဌာနနဲ့   ဒေသခံ တောင်သူတွေ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခဲ့ပါတယ်။ သန့် ရှင်းလတ်ဆတ်တဲ့စားသုံးဆီတွေကို  စားသုံးနိုင်စေဖို့ နဲ့  ဒေသတွင်း စားသုံးဆီပိုလျှံတဲ့အခါ  စားသုံးဆီ လိုအပ်ချက်ကိုဖြည့်ဆည်းဖို့ ဆီထွက်သီးနှံတွေကို စီမံချက်ချမှတ်စိုက်ပျိုးတာဖြစ်ပါတယ် ''ဟု ငပုတော မြို့နယ် စိုက်ပျိုးရေးဦးစီးဌာန ဦးစီးမှူး ဦးဆန်းဝင်း ကပြောသည်။   

ငရုတ်ကောင်းမြို့၌  ယခုဆောင်းသီးနှံ စိုက်ပျိုး ရာသီတွင် ဆီထွက်သီးနှံမြေပဲစိုက်ပျိုးနိုင်ရန် မြို့နယ် စိုက်ပျိုးရေးဦးစီးဌာနမှ  မြေဆီလွှာပြုပြင်ရေးနည်း စနစ်များ၊ မြေပဲမျိုးစေ့ရွေးချယ်မှု မှန်ကန်စေရေး၊ စိုက်နည်းစနစ် မှန်ကန်စေရေး၊ ပိုးသတ်ဆေးနှင့် အာဟာရဓာတ်ရရှိစေရန် ဆေးသုံးစွဲမှုနည်းစနစ်များ မှန်ကန်စေရေး၊ အပင်အားဆေးနှင့် ပိုးမွှားအန္တရာယ် ကင်းရှင်းစေရေး  စသည့်လုပ်ငန်းများကို စိုက်ပျိုးသည့် တောင်သူများအား ကြိုတင်ဆောင်ရွက်ပေးလျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။

MWD

အမေရိကန် အကောက်ခွန်နှင့် နယ်စပ်ကာကွယ်ရေးဌာန (CBP) က သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်၏ ‘နိုင်ငံတကာ အရေးပေါ် စီးပွားရေးလုပ်ပိုင်ခွင့် အက်ဥပဒေ’ (IEEPA) အရ အရေးပေါ် အခွန်ကောက်ခံရန် ကြိုးပမ်းမှုကို တရားရုံးချုပ်က ပယ်ဖျက်လိုက်ပြီးနောက် ၎င်းအခွန်များ ကောက်ခံမှုကို ရပ်ဆိုင်းတော့မည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

အဆိုပါဌာန၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ထရမ့်လက်ထက်တွင် အဆိုပါ အက်ဥပဒေ ဖြင့် ထုတ်ပြန်ခဲ့သော အရေးပေါ် သွင်းကုန်ခွန်များကို အင်္ဂါနေ့ (ဖေဖော်ဝါရီ ၂၄) နံနက်မှစတင်ကာ ကောက်ခံတော့မည်မဟုတ်ကြောင်း သိရှိရသည်။

လွန်ခဲ့သည့်သီတင်းပတ်က တရားရုံးချုပ်သည် ထရမ့်၏ တစ်ဖက်သတ် အခွန်စည်းကြပ်မှုများသည် ဖက်ဒရယ်ဥပဒေကို ချိုးဖောက်ရာရောက်သည် ဟု ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ ထိုဆုံးဖြတ်ချက်အပေါ် ထရမ့်က ၎င်းကို ဆန့်ကျင်ခဲ့သည့် တရားသူကြီးများကို (၎င်းကိုယ်တိုင် ခန့်အပ်ခဲ့သူ နှစ်ဦး အပါအဝင်) ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဝေဖန်ခဲ့ပြီး အခြားသော လုပ်ပိုင်ခွင့်အာဏာတစ်ရပ်ကို အသုံးပြုကာ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ သွင်းကုန်ခွန် ၁၅% အသစ်ကို ထပ်မံစည်းကြပ်မည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။

ကိုးကား- CNN

ဘာသာပြန်ဆိုသူ - ဦးဝင်းဇော်ထွန်း၊ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူး၊ ဝန်ကြီး-၂

ပွင့်ဖြူ    ဖေဖော်ဝါရီ   ၂၂

      မကွေးတိုင်းဒေသကြီး   ပွင့်ဖြူမြို့နယ်၌ မိုးသီးနှံစိုက်ပျိုးရာသီတွင် ချည်မျှင်ရှည်ဝါသီးနှံ ၄၈၇၂ ဧက စိုက်ပျိုးနိုင်ခဲ့ပြီး အဆိုပါစိုက်ပျိုးထား သော ဝါစိုက်ခင်းများကို ဆွတ်ခူးသိမ်းဆည်းခဲ့ရာ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၂ ရက်တွင် ဧက ၃၆၁၀ ထိ သိမ်းဆည်းပြီးစီးပြီဖြစ်ပြီး  ဝါအထွက်နှုန်းမှာ တစ်ဧကလျှင် ၅၃၃ ပိဿာ ထွက်ရှိကြောင်း ပွင့်ဖြူမြို့နယ် စိုက်ပျိုးရေးဦးစီးဌာနမှသိရသည်။ 

“မိုးသီးနှံစိုက်ပျိုးရာသီ ပွင့်ဖြူမြို့နယ်မှာ ချည်မျှင်ရှည်ဝါသီးနှံ ၄၈၇၂ ဧက စိုက်ပျိုးနိုင်ခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီစိုက်ပျိုးထားတဲ့ ဝါစိုက်ခင်းတွေကို လက်ရှိမှာ ဆွတ်ခူးသိမ်းဆည်းနေကြပါတယ်။ 

ဒီနေ့ထိ ဧက ၃၆၀၀ ကျော် သိမ်းဆည်းပြီးစီးပြီဖြစ်ပါတယ်။ ဝါဆွတ်ခူးတာနဲ့ပတ်သက်ပြီး အထွက်နှုန်းများ လျော့နည်းမှုမဖြစ်စေရေး၊ ဆွတ်ခူးပြီးတဲ့ ဝါတွေ အရည်အသွေးကောင်းမွန်အောင် စနစ်တကျ ထားသိုသိမ်းဆည်းရေး နည်းပညာများ အသိပညာပေးတာတွေ ကြီးကြပ်ဆောင်ရွက်ပေးပါတယ်။ ချည်မျှင်ရှည်ဝါက ဈေးကွက်ရှိတာကြောင့် ဒေသခံတောင်သူတွေက မိုးဦးနဲ့ မိုးနှောင်းမှာ စီးပွားဖြစ် အားထားစိုက်ပျိုးကြပြီး စိုက်ပျိုးရေးအဆင်ပြေတဲ့အတွက် အောင်မြင်ဖြစ်ထွန်းမှုလည်းရှိပါတယ်”ဟု ပွင့်ဖြူမြို့နယ် စိုက်ပျိုးရေးဦးစီးဌာန မြို့နယ်ဦးစီးမှူး ဒေါ်မိုးမိုးဝေကပြောသည်။

မိုးသီးနှံစိုက်ပျိုးရာသီတွင် ချည်မျှင်ရှည်ဝါသီးနှံ စိုက်ပျိုးတောင်သူများကို    ဝင်ငွေတိုးပွားစေရန်နှင့်    အရည်အသွေးကောင်းသော ဝါသီးနှံများ ထွက်ရှိစေရန်အတွက်  မြို့နယ်စိုက်ပျိုးရေးဦးစီးဌာနသည် တောင်သူများကို ဒေသနှင့်ကိုက်ညီသော မျိုးကောင်းမျိုးသန့်များ ရွေးချယ်စိုက်ပျိုးရေး၊  စိုက်ဧကများ တိုးချဲ့စိုက်ပျိုးနိုင်ရေး၊ စိုက်နည်းစနစ်များမှန်ကန်စေရေး၊  ပိုးမွှားအန္တရာယ်ကင်းရှင်းရေး စသည့်  အသိပညာပေးလုပ်ငန်းများကို ကူညီဆောင်ရွက်ပေးသည်။

ချည်မျှင်ရှည်ဝါကို   အထွက်နှုန်းတိုးတက် ကောင်းမွန်အောင် စိုက်ပျိုးနိုင်ပါက ဒေသတွင်း ကုန်ထုတ်လုပ်မှု လုပ်ငန်းများအတွက် အထောက်အကူပြုပေးနိုင်မည့်အပြင် ပိုလျှံမှုကို ရောင်းချနိုင်မည်ဖြစ်၍ ဝင်ငွေရရှိကာ လူမှုစီးပွားဘဝများ ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်လာမည်ဖြစ်သောကြောင့် ချည်မျှင်ရှည်ဝါကို နှစ်စဉ်တိုးချဲ့ စိုက်ပျိုးနိုင်ရေး ကြိုးပမ်းကြရမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

MWD