ကျောက်ဆည် ဧပြီ ၁၀

မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်မြို့နယ်တွင် သံပယိုသီး ၃ တင်းဝင်အိတ် တစ်အိတ်အား ငွေကျပ် တစ်သိန်းကျော်အထိ ရောင်းချရသဖြင့် သံပယိုစိုက်ခင်းပိုင်ရှင်များအဆင်ပြေလျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။ 

သံပယိုသီးနှံ စိုက်ပျိုးခြင်းများနှင့်ပတ်သက်၍ အစေ့ပျိုး၍စိုက်ပျိုးခြင်း၊ ကိုင်းကူးစိုက်ပျိုးခြင်းဟူ၍ အမျိုးမျိုးစိုက်ပျိုးနိုင်ကြောင်း အပင်အပြုအစုကောင်းပါက ရာသီမပြတ် အသီးများခူးဆွတ်နိုင်ကြောင်းနှင့် ဈေးကွက်အနေဖြင့် ပူပြင်းသည့်နွေရာသီတွင် အရောင်းတွင်ကျယ်ပြီး ဈေးကောင်းရသည့်အတွက် အသီး အထွက်နှုန်းကောင်းသည့် သံပယိုစိုက်ခင်း ပိုင်ရှင်များအနေဖြင့် ဝင်ငွေကောင်းပြီး အဆင်ပြေလျက် ရှိကြောင်း ကုန်ကျစရိတ်သက်သာပြီး မိသားစုတစ်နိုင်တစ်ပိုင်စိုက်ပျိုးနိုင်သည့် နှစ်ရှည်သီးနှံ ဖြစ်သော ကြောင့်  စိုက်ပျိုးသင့်သောသီးနှံတစ်မျိုးဖြစ်ကြောင်း သံပယိုခြံပိုင်ရှင်များထံမှ သိရသည်။

စိုက်ပျိုးရာတွင် တစ်ပင်နှင့်တစ်ပင်(၁၈)ပေအကွာ စိုက်ပျိုးပါက နေရောင်ခြည်နှင့် လေဝင်လေထွက် ကောင်းစွာရရှိသည့်အတွက် အပင်သန်မာပြီး အသီးအထွက်နှုန်းကောင်းမွန်ကြောင်း၊  ပျိုးပင်တစ်နှစ်သား အရွယ် သံပယိုပျိုးပင်များ စိုက်ပျိုးပါက သုံးနှစ်သားအရွယ်တွင် စတင်ခူးခွတ်ရကြောင်း၊ အပင်ငယ်သည့် အချိန်တွင် ပေါင်းမြက်ရှင်းလင်းခြင်းများ ဆောင်ရွက်ပေးရပြီး ရေကြိုက်နှစ်သက်သည့်အတွက် အစိုဓာတ် မပြတ်စေရေး ရေသွင်းပေးရကြောင်း လိုအပ်သည့်အချိန်တွင် မြေဩဇာ ကျွေးပေးခြင်း၊ ကိုင်းအခြောက် များရှင်းပေးခြင်းဖြင့် အပင်များကောင်းစွာဖြစ်ထွန်းပြီး အသီးသီးနှုန်း ပိုမိုကောင်းမွန်ကြောင်း သိရှိရသည်။

သက်မောင်(ကျောက်ဆည်) 

အမေရိကန် စွမ်းအင်ကုမ္ပဏီကြီးများဖြစ်ကြသော ExxonMobil နှင့် Chevron တို့သည် အီရန်စစ်ပွဲနှင့် ဆက်နွှယ်သည့် ထုတ်လုပ်မှု ကျဆင်းခြင်း နှင့် ငွေကြေးဆိုင်ရာထိခိုက်မှုများ ရှိနေကြောင်း အစီရင်ခံတင်ပြခဲ့ကြသည်။ ပဋိပက္ခကြောင့် လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှုများ ပြတ်တောက်ခြင်း၊ ဈေးကွက် မတည်ငြိမ်ခြင်းနှင့် အနောက်အုပ်စုနှင့်ဆက်နွှယ်သော သင်္ဘောလိုင်းများအပေါ် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားတွင် ကန့်သတ်ပိတ်ဆို့မှုများကြောင့် ယခုကဲ့သို့ ဖြစ်ပွားရခြင်းဖြစ်သည်ဟု ၎င်းတို့က ဆိုသည်။

ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ (ဧပြီ ၈) က အမေရိကန် စည်းမျဉ်းထိန်းသိမ်းရေးအဖွဲ့ထံ တင်ပြခဲ့သော မှတ်တမ်းများအရ ExxonMobil သည် ၎င်း၏ဝင်ငွေတွင် ဒေါ်လာ ၆.၅ ဘီလီယံ အထိ ထိခိုက်နစ်နာနိုင်ဖွယ်ရှိကြောင်း သတိပေးထားသည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ပထမသုံးလပတ်အတွင်း ၎င်း၏ တစ်ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ရေနံ နှင့်သဘာဝဓာတ်ငွေ့ထုတ်လုပ်မှုမှာ ၂၀၂၅ ခုနှစ် နောက်ဆုံးသုံးလပတ် ထက် ၆ ရာခိုင်နှုန်းခန့် လျော့နည်းသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ယင်းမှာ ၎င်းတို့ အစုရှယ်ယာ ပါဝင်ထားသော ကာတာ (Qatar) နှင့် ယူအေအီး (UAE) ရှိ စက်ရုံအဆောက်အအုံများ တိုက်ခိုက်ခံရခြင်းကြောင့်လည်း ပါဝင်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။

Chevron ကုမ္ပဏီကမူ ကြာသပတေးနေ့ (ဧပြီ ၉) တွင် ထုတ်ပြန်ရာ၌ ပထမသုံးလပတ်အတွင်း တစ်ရက်လျှင် ရေနံစည်ပေါင်း ၃.၈ သန်းမှ ၃.၉ သန်း ခန့်သာထွက်ရှိတော့ကြောင်း သိရှိရပြီး ယခင်သုံးလပတ်က တစ်ရက်လျှင် စည်ပေါင်း ၄.၀၅ သန်း ထွက်ရှိခဲ့ရာမှ ကျဆင်းသွားခြင်းဖြစ်သည်။

အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အမြောက်အမြားရှိနေသော Exxon က ၎င်း၏ တစ်ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ထွက်ရှိမှု၏ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းမှာ ထိုဒေသမှဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ကာတာနိုင်ငံရှိ သဘာဝဓာတ်ငွေ့အရည်စက်ရုံများအပါအဝင် ပျက်စီးသွားသောပိုင်ဆိုင်မှုများကို "ပြန်လည်ပြုပြင်ရန် အချိန်အတော်ကြာမြင့်လိမ့်မည်" ဟု ဖြည့်စွက်ပြောကြားခဲ့ပြီး လုပ်ငန်းများ အပြည့်အဝပြန်လည်လည်ပတ်နိုင်မည့် အချိန်ကို ခန့်မှန်းနိုင်ခြင်းမရှိသေးပေ။

ထို့အပြင် ပထမသုံးလပတ် ဝင်ငွေအပေါ် အကြီးမားဆုံး ရိုက်ခတ်မှုမှာ ပဋိပက္ခကြောင့်ဖြစ်ပေါ်လာသော ဈေးနှုန်းအတက်အကျများကြောင့် ဖြစ်ပြီး ယင်းဆုံးရှုံးမှုမှာ ဒေါ်လာ ၃.၅ ဘီလီယံမှ ၄.၉ ဘီလီယံ အထိ ရှိနိုင်ကြောင်း ကုမ္ပဏီက ခန့်မှန်းထားသည်။

ကိုးကား- RT

ဘာသာပြန်ဆိုသူ - ဦးဝင်းဇော်ထွန်း၊ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူး

(၈-၄-၂၀၂၆) ရက်နေ့ရှိ နိုင်ငံခြားငွေကြေး စျေးကွက်အတွင်း ရောင်းဝယ်သည့်ပမာဏနှင့်‌ ငွေလဲလှယ်နှုန်းများ

-          ဈေးကွက်အတွင်း   ရောင်းဝယ်သည့်ပမာဏမှာ   စားသုံးဆီ၊ စက်သုံးဆီ၊  ဓာတ်မြေဩဇာ၊ ဆေးနှင့် ဆေးဝါးကုန်ကြမ်းပစ္စည်း၊  ဆက်သွယ်ရေး လုပ်ငန်းသုံးပစ္စည်း၊  စက်မှုကုန်ကြမ်း၊ ကား/ဆိုင်ကယ်အပိုပစ္စည်းနှင့် စားသုံးကုန်စည်များ တင်သွင်းခြင်းအတွက် ရောင်းချပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်ပါသည်။ CMP ကဏ္ဍဝင်ရောက်ငွေမှ  စားသုံးဆီကဏ္ဍသို့  အမေရိကန်ဒေါ်လာ  သုည ဒသမ ၇၅ သန်းကို လည်းကောင်း၊ ဗဟိုဘဏ်မှ ဆောက်လုပ်ရေးကဏ္ဍသို့  ထိုင်းဘတ် ၃ ဒသမ ၃၄  သန်းကိုလည်းကောင်း ရောင်းချပေးခဲ့ပါသည်။                                                                                                                                                                                                                  

    မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ် 

အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင် ဖြစ်ပွားနေသော စစ်ပွဲနှင့်ပဋိပက္ခများကြောင့် ကမ္ဘာ့စီးပွားရေး အလားအလာအပေါ်ရှုမြင်ချက်များ သိသိသာသာ ပြောင်းလဲသွားပြီး တိုးတက်မှုနှုန်း ပြန်လည်ကျဆင်းနိုင်ကြောင်း အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာငွေကြေးရန်ပုံငွေအဖွဲ့ (IMF) ၏ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် Kristalina Georgieva က ဧပြီ ၉ ရက်နေ့တွင် သတိပေး ပြောကြားလိုက်သည်။

အကယ်၍ အဆိုပါစစ်ပွဲရိုက်ခတ်မှုသာမရှိခဲ့ပါက ကမ္ဘာ့စီးပွားရေး တိုးတက်မှုနှုန်းခန့်မှန်းချက်ကို ယခင်ကထက် တိုးမြှင့်သတ်မှတ်ရန် အစီအစဉ်ရှိခဲ့ သော်လည်း လက်ရှိတွင် အခြေခံအဆောက်အအုံပျက်စီးမှု၊ ကုန်စည် စီးဆင်းမှု ပြတ်တောက်မှုနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများ၏ ယုံကြည်မှုကျဆင်း လာမှုတို့ကြောင့် အဆိုးဆုံးအခြေအနေကို ရင်ဆိုင်နေရကြောင်း သူမက ဆိုသည်။

IMF အနေဖြင့် ပြီးခဲ့သည့် ဇန်နဝါရီလကထုတ်ပြန်ခဲ့သော အစီရင်ခံစာတွင် ကမ္ဘာ့စီးပွားရေး တိုးတက်မှုနှုန်းကို ယခုနှစ်အတွက် 3.3% နှင့် ၂၀၂၇ ခုနှစ်အတွက် 3.2% ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းခဲ့သော်လည်း လာမည့် သီတင်းပတ်တွင် ထွက်ရှိမည့် အစီရင်ခံစာသစ်၌ ယင်းကိန်းဂဏန်းများကို လျှော့ချ သတ်မှတ်သွားရန် ရှိနေသည်။ 

အထူးသဖြင့် ပင်လယ်နီအတွင်းရှိ Bab-el-Mandeb ရေလက်ကြားတွင် ဟူသီလက်နက်ကိုင်များ၏တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် သင်္ဘောဖြတ်သန်းသွားလာမှုမှာ ၂၀၂၃ ခုနှစ်ကထက် ထက်ဝက်ခန့် လျော့နည်းနေဆဲဖြစ်ပြီး ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား၏ အနာဂတ်မှာလည်း မရေမရာဖြစ်နေခြင်းက စီးပွားရေးအပေါ် ကြီးမားသောစိုးရိမ်ပူပန်မှုများ ဖြစ်စေသည်။

ထို့အပြင် Georgieva က အမေရိကန်နှင့် အီရန်ကြား အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးရရှိပြီး ငြိမ်းချမ်းရေး ခိုင်မြဲနေဦးမည်ဆိုလျှင်ပင် စီးပွားရေးမှာ ယခင်အခြေအနေသို့ လွယ်ကူစွာ ပြန်လည်ရောက်ရှိနိုင်တော့မည် မဟုတ်ကြောင်း အလေးအနက် ပြောကြားခဲ့သည်။ 

စစ်ပွဲ၏ နောက်ဆက်တွဲ ဂယက်ရိုက်ခတ်မှုများအဖြစ် ဒီဇယ်နှင့် လေယာဉ်ဆီပြတ်လပ်မှုများ ဖြစ်ပေါ်နေသည့်အပြင် ဓာတ်မြေသြဇာ ဈေးနှုန်း မြင့်တက်လာမှုကြောင့် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ လူပေါင်း ၄၅ သန်းခန့် မှာ ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးမှု ဘေးအန္တရာယ်နှင့် ရင်ဆိုင်နေရကြောင်း၊ အဆိုပါ ပြဿနာများသည် ရေရှည်တွင် ပိုမိုဆိုးရွားလာနိုင်ကြောင်း ၎င်းက ဖြည့်စွက် သတိပေးခဲ့သည်။

ကိုးကား- CNN

Photo: France 24

ဘာသာပြန်ဆိုသူ - ဦးဝင်းဇော်ထွန်း၊ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူး

ယခုနှစ် တတိယသုံးလပတ်အတွင်း ရွှေစျေးနှုန်းမှာ တစ်အောင်စလျှင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၆,၀၀၀ အထိ ရောက်ရှိလာဖွယ်ရှိကြောင်း ခန့်မှန်းရသည်။ ပြီးခဲ့သည့် အင်္ဂါနေ့ (ဧပြီ ၇) တွင် အမေရိကန်နှင့် အီရန်တို့ သီတင်းနှစ်ပတ်ကြာ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရန် သဘောတူညီမှု ရရှိခဲ့ပြီးနောက် ကမ္ဘာ့ရွှေစျေးနှုန်းမှာ သိသိသာသာမြင့်တက်လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း မရေရာမှုများ ကျန်ရှိနေသေးသဖြင့် ကာလတိုအတွင်း စျေးနှုန်းမတည်ငြိမ်မှုများ ရှိနိုင်ကြောင်း ကုန်သည်များက ပြောကြားထားသည်။

သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က အီရန်အပေါ် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုများကို သီတင်းနှစ်ပတ်ကြာ ရပ်နားရန် သဘောတူညီခဲ့ပြီးနောက် စွမ်းအင်ကဏ္ဍမှတစ်ဆင့် ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည့် ငွေကြေးဖောင်းပွမှုအပေါ် စိုးရိမ်မှုများ လျော့ကျသွားခဲ့သဖြင့် ရွှေစျေးနှုန်းမှာ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ (ဧပြီ ၈) တွင် သုံးပတ်နီးပါး အတွင်း အမြင့်ဆုံးအဆင့်သို့ မြင့်တက်ခဲ့သည်။

အမေရိကန်ဒေါ်လာ တန်ဖိုးကျဆင်းလာသည်နှင့်အမျှ ကမ္ဘာ့ရွှေစျေး (Spot Gold) မှာ ၂.၅ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်ကာ တစ်အောင်စလျှင် ၄,၈၁၉.၅၂ ဒေါ်လာသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ စျေးကွက်အတွင်း အချိန်အပိုင်းအခြားတစ်ခု၌ ၃ ရာခိုင်နှုန်းကျော်အထိ မြင့်တက်ခဲ့ပြီး မတ်လ ၁၉ ရက် နောက်ပိုင်း အမြင့်ဆုံးအဆင့်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ 

ဇွန်လအတွက် အမေရိကန် ရွှေကြိုပွိုင့်စျေးနှုန်းများမှာလည်း ၃.၄ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်ကာ ၄,၈၄၅.၃၀ ဒေါ်လာသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ သမ္မတထရမ့်က ဝါရှင်တန်အနေဖြင့် တိုက်ခိုက်မှုများကို နှစ်ပတ်ရပ်နားရန် သဘောတူခဲ့ပြီး အီရန်ဘက်မှလည်း ဆွေးနွေးပွဲများအတွက် အခြေခံအဖြစ်အချက် ၁၀ ချက်ပါဝင်သော လက်တွေ့ကျသည့်အဆိုပြုချက်ကို ရရှိထားကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

ဒေသတွင်းစျေးကွက်တွင် ရွှေဒင်္ဂါးပြား/ရွှေတုံးစျေးနှုန်းမှာ စျေးဖွင့်ချိန်၌ ရွှေချိန်တစ်ဘတ်လျှင် ၁,၂၅၀ ဘတ်အထိ မြင့်တက်ကာ ၇၃,၁၀၀ ဘတ် သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ထိုင်းဘတ်ငွေမှာလည်း တစ်ဒေါ်လာလျှင် ၃၂.၀၂ ဘတ်အထိ တစ်လနီးပါးအတွင်း အမြင့်ဆုံးသို့ အားကောင်းလာခဲ့ပြီး နောက် ရွှေစျေးနှုန်း ၃၃ ကြိမ်တိုင်ပြောင်းလဲခဲ့ကာ ရွှေချိန်တစ်ဘတ်လျှင် ၇၃,၀၀၀ဘတ်ဖြင့် အရောင်းအဝယ်ဖြစ်ခဲ့ကြောင်း ရွှေကုန်သည်များ အသင်း (GTA) က ဆိုသည်။

"ဒီအခြေအနေဟာ အခုချိန်ကစပြီး လုံးဝကောင်းမွန်သွားလိမ့်မယ်လို့ ကျွန်တော်တို့ အပြည့်အဝ မယုံကြည်သေးပါဘူး၊ ရှေ့မှာ မရေရာမှုတွေ အများကြီး ရှိနေပါသေးတယ်" ဟု GTA ဥက္ကဋ္ဌ Mr. Jitti Tangsithpakdi က ပြောကြားခဲ့သည်။

ထို့ကြောင့် လာမည့်စနေနေ့ (ဧပြီ ၁၁) ပါကစ္စတန်တွင် ပြုလုပ်မည့် အမေရိကန်-အီရန် ဆွေးနွေးပွဲမတိုင်မီ ရွှေစျေးနှုန်းမှာ တစ်အောင်စလျှင် ဒေါ်လာ ၂၀၀ ဝန်းကျင်အတွင်း အတက်အကျ ရှိနေနိုင်ကြောင်း အသင်းက မျှော်လင့်ထားသည်။ သို့သော်လည်း တတိယသုံးလပတ်မှစတင်ကာ ရွှေစျေးနှုန်းမှာ GTA က ခန့်မှန်းထားသည့်အတိုင်း ဒေါ်လာ ၆,၀၀၀ သို့ ရောက်ရှိမည့် လမ်းကြောင်းပေါ်တွင် ရှိနေဆဲဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက မှတ်ချက် ပြုခဲ့သည်။

ဒေသတွင်း ရွှေစျေးနှုန်းများမှာ ဘတ်ငွေမတည်ငြိမ်မှုကြောင့် ခန့်မှန်းရန်ခက်ခဲသော်လည်း တတိယသုံးလပတ်တွင် ရွှေစျေးမှာ ယခင်အမြင့်ဆုံး စံချိန်ဖြစ်သည့် ၈၁,၉၅၀ ဘတ်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိရုံသာမက ၎င်းအဆင့်ကိုပါ ကျော်လွန်သွားမည်ဟု ယုံကြည်ကြောင်း Mr. Jitti က ဆိုသည်။

ကိုးကား- Bangkok Post

ဘာသာပြန်ဆိုသူ - ဦးဝင်းဇော်ထွန်း၊ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူး

အမေရိကန်-အစ္စရေးနှင့် အီရန်တို့ကြားဖြစ်ပွားခဲ့သော စစ်ပွဲကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ရိုက်ခတ်မှုများမှ ပြန်လည်နာလန်ထူရန် ကမ္ဘာ့စွမ်းအင် စျေးကွက်သည် လပေါင်းများစွာ အချိန်ယူရဦးမည်ဟု ကရင်မလင်အထူးကိုယ်စားလှယ် Kirill Dmitriev က သတိပေးလိုက်သည်။ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်လိုက်ခြင်းသည် စျေးကွက်အပေါ် ချက်ချင်းသက်ရောက်မှုရှိလာရန် မဖြစ်နိုင်ကြောင်းလည်း ၎င်းက မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။

အီရန်နိုင်ငံ၏ ၁၀ ချက်ပါ ငြိမ်းချမ်းရေးအစီအစဉ်အပေါ်အခြေခံ၍ ရေရှည် ငြိမ်းချမ်းရေးသဘောတူညီချက်ကို ညှိနှိုင်းရန်အတွက် အမေရိကန် သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က သီတင်းနှစ်ပတ်ကြာ နှစ်ဦးနှစ်ဖက် အပစ်အခတ် ရပ်စဲရေးကိုကြေညာခဲ့ပြီးနောက် ၎င်း၏မှတ်ချက် ထွက်ပေါ်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ အဆိုပါ အစီအစဉ်အရ အီရန်သည် ရေလက်ကြားအပေါ် ထိန်းချုပ်ခွင့် ဆက်လက်ရရှိထားမည်ဖြစ်သည်။

အဆိုပါသတင်းကြောင့် ရေနံစျေးနှုန်းများ ပြန်လည် ကျဆင်းသွား သော်လည်း ရုရှားသမ္မတ ဗလာဒီမာပူတင်၏ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် စီးပွားရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုဆိုင်ရာ အထူးကိုယ်စားလှယ်ဖြစ်သူ Dmitriev ကမူ "ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား ပွင့်နေလျှင်တောင်မှ စွမ်းအင်စျေးကွက် ပုံမှန် အခြေအနေသို့ ပြန်ရောက်ရန် လပေါင်းများစွာ ကြာလိမ့်မည်" ဟု သတိပေးခဲ့သည်။

Dmitriev ၏ ခန့်မှန်းချက်သည် Bloomberg သတင်းဌာန၏ အစီရင်ခံစာတစ်ခုအပေါ် တုံ့ပြန်ရာမှ ထွက်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။ အဆိုပါ အစီရင်ခံစာတွင် အာရှလေကြောင်းလိုင်း အကြီးအကဲအချို့က လေယာဉ်ဆီစျေးနှုန်းများတည်ငြိမ်ရန် လပေါင်းများစွာ ကြာမြင့်ဦးမည်ဖြစ်ကြောင်း သတိပေးခဲ့ကြသည်။ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေကြောင်းပို့ဆောင်ရေးအသင်း (IATA) ၏ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် Willie Walsh ကလည်း "ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကိုပြန်ဖွင့်ပြီး ဆက်လက် ဖွင့်ထားနိုင်ခဲ့ရင်တောင် အရှေ့အလယ်ပိုင်းက ရေနံချက်လုပ်မှုစွမ်းရည် အနှောင့်အယှက်ဖြစ်ခဲ့ တာကြောင့် လိုအပ်တဲ့ထောက်ပံ့မှုပမာဏ ပြန်ရဖို့အတွက် လပေါင်းများစွာ အချိန်ယူရဦးမှာပါ" ဟု မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။

အဆိုပါ ပဋိပက္ခကြောင့် စွမ်းအင်ဆိုင်ရာ အခြေခံအဆောက်အအုံများတွင် ရေနံချက်စက်ရုံ အများအပြား ပျက်စီးဆုံးရှုံးခဲ့ရပြီး ရေရှည်ထိခိုက်မှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် စစ်ပွဲစတင်ချိန်မှစ၍ လေယာဉ်ဆီ စျေးနှုန်းမှာ နှစ်ဆကျော် မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ Thai Airways ၏ CEO ဖြစ်သူ Chai Eamsiri က ယခုဖြစ်ပေါ်နေသောရိုက်ခတ်မှုမှာ ၎င်း၏ နှစ်ပေါင်း လေးဆယ်နီးပါး လုပ်သက်အတွင်း အဆိုးရွားဆုံးဖြစ်သည်ဟု ပြောကြား ခဲ့သည်။

ဖေဖော်ဝါရီလနှောင်းပိုင်းတွင် အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့၏ တိုက်ခိုက်မှုများအပြီး ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို လက်တွေ့တွင်ပိတ်ပစ်ခဲ့ရသဖြင့် ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့အတွင်း၌ သင်္ဘောပေါင်း ၈၀၀ ကျော် ပိတ်မိနေဆဲဖြစ်သည်။ Bloomberg ၏အဆိုအရ ကုန်သည်များနှင့် သင်္ဘောပိုင်ရှင် များသည် လက်ရှိ မရေရာသောအပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကာလအတွင်း မည်သည့် သင်္ဘောများက ရေလက်ကြားကို ဦးစွာစတင်ဖြတ်သန်းမည်ဆိုသည်ကို အနီးကပ်စောင့်ကြည့်နေကြသည်။ မတ်လနှောင်းပိုင်းတွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာရေကြောင်းအဖွဲ့ချုပ် (IMO) ၏ စာရင်းအရ သင်္ဘောသားပေါင်း ၂၀,၀၀၀ ခန့်မှာ ပိတ်မိနေသော သင်္ဘောများပေါ် တွင်ရှိနေပြီး ရိက္ခာပြတ်လပ်မှု၊ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှုနှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဖိအားများကို ရင်ဆိုင်နေကြရသည်။

အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး မကြေညာမီတွင် ထွက်ပေါ်လာသော Newsmax ၏ အစီရင်ခံစာတစ်ခုကလည်း ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အခြေခံကုန်စည် စျေးကွက်များ ရိုက်ခတ်မှု (Commodity Shock) ဖြစ်လာနိုင်ကြောင်း သတိပေးထားသည်။ အမေရိကန်-အစ္စရေးနှင့် အီရန်စစ်ပွဲကြောင့် ဖြစ်ပေါ် လာသည့်ထိခိုက်မှုများ၏ အတိုင်းအတာအစစ်အမှန်မှာ ယခုထက် ပိုမို ဆိုးရွားနိုင်ကြောင်းလည်း ဖော်ပြထားသည်။ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင် စွမ်းအင် ကဏ္ဍမှသည် ဓာတ်မြေသြဇာ၊ စားနပ်ရိက္ခာထုတ်လုပ်မှုနှင့် လူသုံးကုန်ပစ္စည်းများအထိ ရုတ်တရက် ပြင်းထန်သောပြတ်လပ်မှုများ လျင်မြန်စွာ ကူးစက်ပျံ့နှံ့လာနိုင်ကြောင်း အဆိုပါ သတင်းဌာနက သတိပေးခဲ့သည်။

ကိုးကား- RT

ဘာသာပြန်ဆိုသူ - ဦးဝင်းဇော်ထွန်း၊ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူး

သမိုင်းဝင် ရေနံအကျပ်အတည်းကြောင့် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံတွင် ဂျက် လေယာဉ်ဆီ ပြတ်လပ်မှုများ ကြုံတွေ့နေရပြီး နိုင်ငံအတွင်း ဖူလုံမှု ရှိစေရန် ဦးစားပေးဆောင်ရွက်နေရသဖြင့် အမေရိကန်အပါအဝင် အခြား နိုင်ငံများသို့တင်ပို့မှုကို ထိခိုက်လျက်ရှိကြောင်း ရေနံချက် လုပ်ငန်း နယ်ပယ်ရှိ သတင်းရင်းမြစ်များအရ သိရှိရသည်။

တောင်ကိုရီးယားသည် ကမ္ဘာ့ဂျက်လေယာဉ်ဆီတင်ပို့သည့် အဓိကနိုင်ငံ တစ်ခုဖြစ်ပြီး ၎င်း၏ အကြီးဆုံး ရေနံချက်စက်ရုံလေးခုဖြစ်သော SK Energy၊ GS Caltex၊ S-OIL နှင့် HD Hyundai Oilbank တို့သည် ပြီးခဲ့သည့်နှစ်က ဂျက်လေယာဉ်ဆီ စည်ပေါင်း ၈၆ သန်းခန့် တင်ပို့ခဲ့သည်။ အမေရိကန် စွမ်းအင်သတင်းအချက်အလက် စီမံခန့်ခွဲမှုဌာန (EIA) ၏ အဆိုအရ ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်၏ ဂျက်လေယာဉ်ဆီတင်သွင်းမှု စုစုပေါင်း ၏ ၆၉ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါးမှာ တောင်ကိုရီးယားမှ ဖြစ်သည်။

ယခုအခါ အမေရိကန်နှင့်အစ္စရေးတို့က အီရန်ကို ဗုံးကြဲ တိုက်ခိုက် ပြီးနောက် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား ပိတ်သွားခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့်ရေနံစိမ်းပြတ်လပ်မှုသည် အဆိုပါ လောင်စာဆီတင်သွင်းမှု လမ်းကြောင်း ကို ခြိမ်းခြောက်နေပြီဖြစ်သည်။

ကုမ္ပဏီလုပ်ငန်းစဉ်များအကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောဆိုလိုခြင်းမရှိသည့် လုပ်ငန်းတွင်း သတင်းရင်းမြစ်နှစ်ခု၏အဆိုအရ တောင်ကိုရီးယား၏ အကြီးဆုံးရေနံချက်စက်ရုံအချို့သည် လက်ရှိတွင် ပြည်တွင်း စျေးကွက် တည်ငြိမ်ရေးကိုသာ အဓိကအာရုံစိုက်နေကြပြီး ပြည်ပတင်ပို့မှုအတွက် လည်ပတ်နှုန်းများကို လျှော့ချနေကြကြောင်း သိရှိရသည်။ “ကမ္ဘာ့ ရေနံစိမ်း ထောက်ပံ့မှု မရေရာတာကြောင့် ပြည်ပတင်ပို့မယ့် ပမာဏ တွေကို ကန့်သတ်နေရတာပါ” ဟု သတင်းရင်းမြစ်တစ်ခုက ဆိုသည်။

တောင်ကိုရီးယား ရေနံချက်စက်ရုံများသည် ပုံမှန်အားဖြင့် ၎င်းတို့ ထုတ်လုပ်မှု၏ ၆၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်ကို ပြည်ပသို့ တင်ပို့လေ့ရှိသည်။ သို့သော် ဂျက်လေယာဉ်ဆီသည် ရေနံချက်လုပ်ခြင်း၏ အစောပိုင်းအဆင့်တွင် ထွက်ရှိသောအမျိုးအစားဖြစ်သဖြင့် အာရှတွင်ဖြစ်ပွားနေသော စွမ်းအင် အကျပ်အတည်း၏ ရိုက်ခတ်မှုကို အမြန်ဆုံး ခံစားရခြင်းဖြစ်သည်။

သို့သော်လည်း အစိုးရက ရေနံချက်စက်ရုံများကို ထုတ်လုပ်မှုနှုန်း မြှင့်တင်ရန် တိုက်တွန်းထားသည်။ စက်မှုဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး Yang Ki-wook က ရေနံထွက်ပစ္စည်း တင်ပို့မှုအပေါ် ကန့်သတ်ချက်များ ချမှတ်ခြင်းကို သတိထားကိုင်တွယ်ရမည်ဖြစ်ကြောင်းနှင့် ယခုတစ်ပတ် အတွင်းပြုလုပ်ခဲ့သည့် သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် ပြည်ပတင်ပို့မှု ကန့်သတ်ရန် စဉ်းစားနေခြင်းမရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

ကိုးကား- CNN

ဘာသာပြန်ဆိုသူ - ဦးဝင်းဇော်ထွန်း၊ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူး

အီရန်နိုင်ငံတွင် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးသတင်းကြောင့် မြင့်တက်ခဲ့သော အာရှစတော့စျေးကွက်များသည် ယခုအခါ အမြတ်အစွန်းအချို့ ပြန်လည် လျော့ကျသွားပြီဖြစ်သည်။ အပစ်ရပ်သဘောတူညီချက်၏ အနာဂတ်နှင့် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို သင်္ဘောများ လွတ်လပ်စွာ ဖြတ်သန်းခွင့်ရမည့် အပေါ် လွန်စွာမရေမရာဖြစ်နေခြင်းကြောင့် ယခုကဲ့သို့ စျေးကွက်ပြန်အေးသွားခြင်း ဖြစ်သည်။

ကြာသပတေးနေ့ (ဧပြီ ၉) ဒေသစံတော်ချိန် နံနက် ၁၀:၁၅ နာရီတွင် ဟောင်ကောင်၏ Hang Seng အညွှန်းကိန်းသည် ၀.၆% ကျဆင်းကာ ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး တရုတ်နိုင်ငံ၏ Shanghai Composite အညွှန်းကိန်း သည်လည်း ၀.၆% ကျဆင်းခဲ့သည်။ ထို့အတူ တောင်ကိုရီးယား၏ Kospi သည် ၁.၁၁% ကျဆင်းခဲ့ပြီး ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အဓိကအညွှန်းကိန်းဖြစ်သော Nikkei 225 သည်လည်း ၀.၆% ကျဆင်းကာ အရောင်းအဝယ်ဖြစ်နေသည်။

တစ်ချိန်တည်းမှာပင် အမေရိကန် West Texas Intermediate (WTI) ရေနံအနာဂတ်စျေးနှုန်းသည် ၂.၆% မြင့်တက်ကာ တစ်စည်လျှင် ၉၆.၈၉ ဒေါ်လာဖြစ်လာပြီး၊ ကမ္ဘာ့ရေနံစံနှုန်းဖြစ်သော Brent crude အနာဂတ် စျေးနှုန်းမှာ ၂.၁% မြင့်တက်ကာ တစ်စည်လျှင် ၉၆.၇၅ ဒေါ်လာသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။

ကြာသပတေးနေ့ (ဧပြီ ၉) ၏ အပြောင်းအလဲမှာ အမေရိကန်နှင့် အီရန်တို့ ယခုသီတင်းပတ်အတွင်းကြေညာခဲ့သော နှစ်ပတ်ကြာ အပစ်ရပ်စဲရေး အပေါ် အစောပိုင်းတုံ့ပြန်မှုများနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်နေသည်။ ပြီးခဲ့သည့် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ (ဧပြီ ၈) က အမေရိကန်ရေနံစျေးနှုန်း ၁၆.၄% အထိ ထိုးကျ ခဲ့ပြီး Dow Jones အညွှန်းကိန်းမှာလည်း တစ်နှစ်အတွင်း အကောင်းဆုံးနေ့အဖြစ် မြင့်တက်ခဲ့သည်။ အဆိုပါနှစ်နိုင်ငံသည် လာမည့်စနေနေ့ (ဧပြီ ၁၁) တွင် ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၊ အစ္စလာမ္မာဘတ်မြို့၌ ဆက်လက် ဆွေးနွေးရန် ရှိနေသည်။

သို့သော်လည်း ယခုခိုင်မာမှုမရှိသေးသော ငြိမ်းချမ်းရေးမှာ အဖုအထစ်အချို့နှင့် စတင်ရင်ဆိုင်နေရပြီဖြစ်သည်။ လက်ဘနွန်နိုင်ငံအတွင်း အစ္စရေး၏တိုက်ခိုက်မှုများသည် အပစ်ရပ်သဘောတူညီချက်ကို ချိုးဖောက်ခြင်းဖြစ်သည်ဟုဆိုကာ အီရန်တော်လှန်ရေး အစောင့်တပ်ဖွဲ့ က ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားတစ်လျှောက် သင်္ဘောသွားလာမှုများကို ရပ်တန့် လိုက်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

အမေရိကန်နှင့်အစ္စရေးတို့၏ အီရန်အပေါ် စစ်ပွဲဆင်နွှဲမှုနှင့် အချက်အချာကျသော ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ထိရောက်စွာ ပိတ်ဆို့လိုက်မှုတို့ကြောင့် တစ်နေ့လျှင် ရေနံစည်ပေါင်း ၁၂ သန်းမှ ၁၅ သန်းခန့်အထိ ပြတ်တောက်သွားခဲ့ပြီး ၎င်းမှာ သမိုင်းတစ်လျှောက် အကြီးမားဆုံးသော ရေနံထောက်ပံ့မှု အကျပ်အတည်း ဖြစ်စေခဲ့သည်။

တစ်လကျော်ကြာ တိုက်ပွဲများကြောင့်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော ထိခိုက်မှုများပြေလျော့သွားရန် လပေါင်းများစွာကြာမြင့်နိုင်ကြောင်း လေ့လာဆန်းစစ် သူများက သတိပေးထားသည်။ အကယ်၍ ပဋိပက္ခများ ထပ်မံဖြစ်ပွားခဲ့ပါက ရေနံရှားပါးမှု၊ အာမခံကြေး မြင့်မားမှု သို့မဟုတ် သင်္ဘောများဘေးကင်းစွာဖြတ်သန်းနိုင်ရေးအတွက် ထပ်ဆောင်းကုန်ကျစရိတ်များကြောင့် ရေနံစျေးနှုန်းများအပေါ် ငွေကြေးဖောင်းပွမှု သက်ရောက်မှုများ ဆက်လက်ရှိနေနိုင်မည်ဖြစ်သည်။

ကိုးကား- CNN

Photo: Euronews

ဘာသာပြန်ဆိုသူ - ဦးဝင်းဇော်ထွန်း၊ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူး

အမေရိကန်အခြေစိုက် ရေနံကုမ္ပဏီကြီးတစ်ခုဖြစ်သည့် Gulf Oil ၏ စွမ်းအင်ဆိုင်ရာ အဓိကအကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်က ဟော်မုဇ် ရေလက်ကြား အတွင်း လမ်းကြောင်းပြောင်းလဲမှုများကြောင့် အမေရိကန် စားသုံးသူများအပေါ် သက်ရောက်မှုရှိလာရန်မှာ အချိန်အတန်ကြာ စောင့်ရဦးမည် ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

Tom Kloza ၏ ပြောကြားချက်အရ အရေးပါသော အဆိုပါ ရေလမ်းကြောင်း ကို ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ရန် အင်္ဂါနေ့ (ဧပြီ ၇) ညက သဘောတူညီခဲ့သည့် (၂) ပတ်ကြာ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး၏ အခြေအနေတစ်ရပ်အဖြစ် သတင်းများ ထွက်ပေါ်ခဲ့သော်လည်း လက်ရှိတွင် ရေနံစိမ်းတင်ပို့မှု ပိုမိုများပြား လာသည့် အထောက်အထားကို မတွေ့ရသေးကြောင်း သိရှိရသည်။

အစ္စရေးက လက်ဘနွန်တွင် အပစ်ရပ်စဲရေးကို ချိုးဖောက်ခဲ့သည်ဟု ဆိုကာ အီရန်တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ် (IRGC) က ဟော်မုဇ် ရေလက်ကြားမှတစ်ဆင့် သင်္ဘောတင်ပို့မှုများမှာ သိသိသာသာနှေးကွေးသွားပြီးနောက် လုံးဝရပ်တန့်သွားခဲ့ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။

"ဒါဟာ အခုမှ စတင်နေတဲ့ အဆင့်လေးတွေပဲ ရှိသေးတယ်ဆိုတာကိုကျွန်တော် အလေးပေးပြောချင်ပါတယ် ၊ ရေလက်ကြားကြီး ပြန်ပွင့်တော့မယ်ဆိုတဲ့ အရိပ်အယောင်လည်း မရှိသေးသလို အပစ်ရပ်စဲရေးကလည်း ပြောရရင်တော့ တော်တော်လေးကို အားနည်းတဲ့အခြေအနေမှာ ရှိနေပါတယ်" ဟု Kloza က CNN မှ Jake Tapper ကို ပြောကြား ခဲ့သည်။

၎င်းက ဆက်လက်ပြောကြားရာတွင် ရေနံတင်ပို့မှုမှာ လွန်စွာနည်းပါးသည့် ပမာဏသာရှိတော့ကြောင်းနှင့် အပစ်ရပ်သဘောတူညီချက်မှာ ခိုင်မာမှုမရှိသောကြောင့် ရေနံတင်ပို့သူများသည် လက်ရှိအချိန်တွင် ထိုလမ်းကြောင်းကိုအသုံးပြုရန် အလွန်ဝန်လေးနေကြလိမ့်မည်ဖြစ်ကြောင်း ဆိုသည်။

"ကျွန်တော်တို့ မှီခိုနေရတဲ့ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားရဲ့ ပုံမှန်ကုန်သွယ်မှု ၅၀ ရာခိုင်နှုန်း ဒါမှမဟုတ် ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းလောက်အထိ ပြန်လည် ရောက်ရှိဖို့တောင်မှ ရက်သတ္တပတ်ပေါင်းများစွာ လိုအပ်ဦးမယ့် ပုံစံမျိုး ဖြစ်နေပါတယ်" ဟု Kloza က သုံးသပ်ပြောကြားခဲ့သည်။

ကိုးကား- CNN

ဘာသာပြန်ဆိုသူ - ဦးဝင်းဇော်ထွန်း၊ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူး

အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်သည် အီရန်နိုင်ငံနှင့် သီတင်းနှစ်ပတ်ကြာ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရန် သဘောတူညီခဲ့ကြောင်း ကြေညာလိုက်ပြီးနောက် အမေရိကန်စတော့စျေးနှုန်းများ သိသိသာသာ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။

စျေးကွက်ပိတ်ပြီးနောက်ပိုင်း အရောင်းအဝယ်ဖြစ်မှုများတွင် Dow futures သည် ၁.၅၃ ရာခိုင်နှုန်း၊ S&P 500 futures သည် ၁.၅၈ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် Nasdaq futures သည် ၁.၆၈ ရာခိုင်နှုန်း အသီးသီး မြင့်တက်ခဲ့သည်။

တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ရေနံစိမ်းစျေးနှုန်းများ ကျဆင်းသွားခဲ့ပြီး West Texas Intermediate (WTI) ရေနံစိမ်းအညွှန်းကိန်းမှာ စျေးကွက်ပိတ်ပြီး နောက်ပိုင်း အရောင်းအဝယ်များတွင် ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်အထိ ထိုးဆင်းသွားခဲ့သည်။

ကိုးကား- CNN

ဘာသာပြန်ဆိုသူ - ဦးဝင်းဇော်ထွန်း၊ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူး၊ ဝန်ကြီး-၂