(၇၉)နှစ်မြောက် ပြည်ထောင်စုနေ့အကြို ဂုဏ်ပြုဆောင်းပါး
မြန်မာနိုင်ငံသည် ပြည်ထောင်စုဖွားတိုင်းရင်းသားများဖြင့် စုစည်းထားသည့် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ ဖြစ်ပေသည်။ ကချင်၊ ကယား၊ ကရင်၊ ချင်း၊ မွန်၊ ဗမာ၊ ရခိုင်၊ ရှမ်း တိုင်းရင်းသားများ၏ ချစ်စရာရိုးရာဓလေ့၊ ယဉ်ကျေးမှု အစရှိသော အလှကိုယ်စီဖြင့် ကမ္ဘာ့အလယ်တွင် ဝင့်ထည်စွာတည်ရှိမှုက သမိုင်းသက်သေခံလျက်ရှိသည်။ လွတ်လပ်သော နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံအဖြစ် တည်ရှိနေခြင်းသည် အလွန်ဂုဏ်ယူဖွယ်ကောင်းလှသည်။ တိုင်းရင်းသားအားလုံးသည် အထွတ်အမြတ်လွတ်လပ်ရေး ရယူလိုစိတ်ဖြင့် နယ်ချဲ့ရန်စွယ်အန္တရာယ်မှန်သမျှကို ရွပ်ရွပ်ချွံချွံ အသက်စွန့်လွှတ်တိုက်ပွဲဝင်ဆောင်ရွက်မှုဖြင့် နိုင်ငံ့သမိုင်းကို ဂုဏ်တက်စေခဲ့သည်။ တိုင်းတစ်ပါးသားတို့၏ ရန်စွယ်များကို ပြည်ထောင်စုသားအားလုံး လက်တွဲကာကွယ်နိုင်စွမ်းအားဖြင့် ရိုက်ချိုးပြသနိုင်ခဲ့သည်။
သို့တိုင် နယ်ချဲ့တို့၏ ပရိယာယ်သုံးလက်တစ်လုံးခြား အစီအမံများဖြစ်သည့် မြေပြန့်၊ တောင်တန်းဒေသ သွေးခွဲထားရှိမှုပြဿနာသည် ယနေ့တိုင် မငြှိမ်းနိုင်သည့် မီးတောက်တစ်ခုပမာတည်ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။
ခွဲထွက်လိုစိတ်များဖြင့် ပဲ့ထွက်အောင်ကြံဆောင်သူများ၏ မီးလောင်ရာလေပင့်မှုကြောင့် ပြည်ထောင်စုကြီး ဒဏ်ရာအနာတရ မဖြစ်ရန်လိုပေသည်။ သွေးချင်းတို့ပေါင်းစုအားဖြင့်ရယူခဲ့သည့် လွတ်လပ်ရေးကြီးလည်းရရှိခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ခွဲနေ၍မရ အတူယှဉ်တွဲနေထိုင်မှသာ ပြည့်အင်အားအဖြစ် ရှုမြင်ရမည်ဖြစ်သည်။ သားစဉ်မြေးမြစ် အသိအမြင်မမှားရေး၊ နိုင်ငံတော်ကြီးစဉ်ဆက်မပြတ် တိုးတက်ရေး တိုင်းရင်းသားအားလုံး၏ပူးပေါင်းအင်အားဖြင့် ဦးတည်ဆောင်ရွက်ကြရမည့် အချိန်ကာလလည်းဖြစ်သည်။
စုစည်းခြင်းသည်သာအောင်မြင်မှုကိုဖြစ်စေသည်။ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံအသီးသီးသည် သမိုင်းနောက်ခံအချက်အလက် ပုံစံအမျိုးမျိုးဖြင့် မိမိနိုင်ငံရေရှည်ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်ရေးကိုသာ ဦးတည်ဖော်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။
မတူကွဲပြားမှုအလွှာများကို အတတ်နိုင်ဆုံးလျှော့ချ၍ သင့်တော်သောနည်းလမ်းများကို ရွေးချယ်အသုံးပြုသွားကြသည်။ နိုင်ငံတကာ အားကစားပြိုင်ပွဲများကိုကြည့်ပါလျှင် မိမိနိုင်ငံအောင်မြင်မှု ရရှိရေး အမျိုးသားရေးစိတ်ဓာတ်ဖြင့် ရေကုန်ရေခန်းကြိုးပမ်းကြသည်။
ပေါင်းစည်းသောပုံစံဖြင့် နိုင်ငံကိုကိုယ်စားပြုခဲ့ကြသည်။ စနစ်ကောင်းကိုချီတက် အရောက်သွားရာတွင် နည်းစနစ်မှန်ကန်သော အရွေ့ဖြင့်စတင်၍ ငြိမ်းချမ်းသောလူ့ဘောင်သစ်ကို ရွေးချယ်အသုံးပြု သွားရမည်ဖြစ်ပေသည်။ အားနည်းချက်များကို အဖြေရှာ၍ အားသာချက်ဖြစ်အောင် ကြိုးစားကြရမည်ဖြစ်ပြီး မျိုးဆက်သစ်တို့ အနာဂတ်လှပရေး ဆောင်ရွက်ရမည်ဖြစ်သည်။
စနစ်ကောင်းဟုဆိုရာတွင် ခေတ်စနစ်အလိုက် တိကျရေရာသော ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းမှု၊ စီမံဆောင်ရွက်မှုများကို လေးစားလိုက်နာရန်လိုသည်။
နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဘက်စုံ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ခြင်းသည် နိုင်ငံ၏စီမံအုပ်ချုပ်ပုံ ကောင်းမွန်မှုကို ဖော်ညွှန်းသော်လည်း လူတစ်ဦးချင်းစီ၏ စည်းကမ်းလိုက်နာမှုအပေါ်တွင် တည်မှီနေလေ့ရှိသည်။ ဖွံ့ဖြိုးမှုနောက်မကျစေရေး စည်းကမ်းလိုက်နာမှုကိုရှေးရှုရမည်ဖြစ်သည်။ လူ့တန်ဖိုး၊ စံသတ်မှတ်ချက်များကိုမြှင့်တင်ပြီး တစ်ပြေးညီဖွံ့ဖြိုးရေး လမ်းမထက်ဆီသို့ ဦးတည်ကြရမည်ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ အင်အားသည် နိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးကိုကိုယ်စားပြုပြီး စီးပွားရေး၊ လူမှုရေး၊ ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေး အစရှိသောကဏ္ဍအားလုံး တစ်ပြေးညီဖွံ့ဖြိုးစေနိုင်သည်။
နိုင်ငံဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကြိုးပမ်း ဆောင်ရွက်ကြရာတွင် သဘောထားအမြင်များပေါင်းစပ်၍ အလှဆုံးဆေးရောင်ခြယ်သ ရမည်ဖြစ်သည်။ သဘောထားတင်းမာမှု၊ ငြင်းခုံမှုဟူသည် နေရာတိုင်းတွင်တည်ရှိနေမည်ဖြစ်သော်လည်း နိုင်ငံ့အရေးအလေးပေး စဉ်းစားသူတိုင်း၏ နှလုံးအိမ်တွင် ငြိမ်းချမ်းရေးအုတ်မြစ် တည်ရှိနေလေ့ရှိသည်။ ဘိုးဘွားစဉ်ဆက်လက်ဆင့်ကမ်းလာသည့် သမိုင်းပေးတာဝန်နှင့်အညီ အခက်အခဲ၊ အကျပ်အတည်းများမှ ရုန်းထွက်နိုင်စွမ်းရှိသည်။ တာဝန်ဝတ္တရားအရပ်ရပ်သည် အလုပ်တစ်ခုအောင်မြင်ပြီးမြောက်စေရန်အတွက် နေရာပေးခြင်းသာဖြစ်ပြီး မိမိတာဝန်ကိုကျေပွန်အောင် ထမ်းဆောင်ကြရမည်ဖြစ်သည်။
နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ ခိုင်မာတောင့်တင်းမှုကိုကြည့်လိုလျှင် စည်းလုံးညီညွတ်မှုပေတံဖြင့်သာ တိုင်းတာသိရှိနိုင်သည်။ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် စည်းလုံးညီညွတ်မှုသည် လွန်စွာအရေးကြီးသည်။ ထင်းစည်းပမာဥပမာပြုထားသည့် စည်းလုံးမှု၏အင်အားကို အထူးနားလည်သိရှိရမည်ဖြစ်သည်။ ထင်းစည်းပြေလျှင် တစ်ချောင်းချင်းအချိုးခံရမည်ဖြစ်သည်။ ပြည်ပ၏ ခြိမ်းခြောက်မှု ရန်စွယ်အန္တရာယ်အမျိုးမျိုး၊ ကျူးကျော်မှုပုံစံ အမျိုးမျိုးခံရနိုင်ဖွယ်ရှိသည်။
သို့ဖြစ်ရာ ပြည်ထောင်စုဖွားတိုင်းရင်းသား အချင်းချင်း အတွေးအမြင်ချင်းဖလှယ်၍ ညှိနှိုင်းအဖြေရှာသည့်နည်းလမ်းကို အသုံးပြုသင့်သည်။
တစ်ကွက်တိုး၍ တစ်ကွက်ဆုတ်သင့်က ဆုတ်ရမည်ဖြစ်သည်။ အနိုင်နှင့်အရှုံးဆုံးဖြတ်ရမည့်အခြေအနေ၊ မာန်မာနများမထားရှိဘဲ မိမိတို့၏လိုလားတောင့်တမှုကို တစ်ချက်ချင်းညှိ၍ ဖြေရှင်းဆောင်ရွက်သင့်လှသည်။
ရှုထောင့်အမြင်မှန်ကန်စွာ နိုင်ငံ့အကျိုးရှေးရှု တည်ဆောက်ကြလျှင် ပြည်ထောင်စုကြီး အမြန်ဆုံးအေးချမ်းသာယာ လာမည်ဖြစ်သည်။
အမျိုးဂုဏ်၊ ဇာတိဂုဏ်သည် ထိန်းသိမ်းအပ်သော ယဉ်ကျေးမှုအမွေဖြစ်ပေသည်။ ပြည်ထောင်စုဖွား တိုင်းရင်းသားများ၏ ယဉ်ကျေးမှု၊ စရိုက်လက္ခဏာများသည် လွန်စွာချစ်စရာကောင်းပေသည်။ မြန်မာနိုင်ငံသည် ပြည်ထောင်စုတိုင်းရင်းသားများ မှီတင်းနေထိုင်သည့် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်ခြင်းက ဂုဏ်ယူဖွယ်ရာကောင်းလှပေသည်။ တိုင်းရင်းသားတစ်မျိုးချင်းစီသည် ကိုယ်ပိုင်ယဉ်ကျေးမှု၊ ဓလေ့စရိုက်များစွာရှိပေသည်။ အပြန်အလှန်လေးစားစိတ်၊ ချစ်ခင်တန်ဖိုးထားစိတ်များလည်း အသီးသီးပိုင်ဆိုင်ထားရှိကြသည်။ အများအားဖြင့် ယဉ်ကျေးပျူငှာသော ပြည်ထောင်စုဖွား တိုင်းရင်းသားများဖြစ်ကြသည်။
အမျိုးကိုချစ်သည်။ အမျိုးထိလျှင် နာကျင်ကြရသည်မှာအမှန်ပင်ဖြစ်သည်။
ကိုလိုနီနယ်ချဲ့ဝါဒတစ်ရပ်ဖြင့် မြန်မာ့မြေကိုသိမ်းပိုက်ရယူမှုအပေါ် အမျိုးချစ်သူ၊ မျိုးချစ်စိတ်ရှိသူများ၏ သူ့ကျွန်မခံပြန်လည်တွန်းလှန်တိုက်ထုတ်ခဲ့မှုကြောင့် ရရှိခဲ့သည့်နိုင်ငံ့လွတ်လပ်ရေးကြီးက သက်သေထူလျက်ရှိပေသည်။ လူသူလက်နက် အစစအရာရာသာလွန်သည့်နယ်ချဲ့တို့အား တွန်းလှန်တိုက်ထုတ်ရာတွင် မျိုးချစ်သူရဲကောင်းများစွာ၏ အသက်သွေးချွေးတို့သည် ရက်၊ လ၊ နှစ်တိုင် မမေ့နိုင်အောင်ရှိခဲ့ကြသည်။ လွတ်လပ်ရေးရရှိရန် ဘဝပေးအပ်ရင်းနှီး ပေးဆပ်မှုသည်ကြီးမားခဲ့သည်။ မိမိတို့၏ဘိုးဘေးဘီဘင်တို့ မျှော်လင့်တောင့်တကြိုးပမ်း ရယူဆောင်ရွက်ခဲ့သည့် လွတ်လပ်ရေးကြီးကို မြတ်နိုးတန်ဖိုးထားကြရမည်သာဖြစ်သည်။ တည်ဆဲလွတ်လပ်ရေး တစ်ရပ်မဆုံးရှုံးစေရန်နှင့် ရေရှည်တည်တံ့သည့် လွတ်လပ်ရေး တစ်ရပ်ဖြစ်ရန် ပြည်သူအားလုံးမှ ဝိုင်းဝန်းကာကွယ်စောင့်ရှောက် သွားကြရမည်ဖြစ်သည်။
ယနေ့မြန်မာနိုင်ငံသည် နယ်ပယ်ကဏ္ဍ အသီးသီးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် တက်ကိုဖွင့် ရွက်ကိုလွှင့်၍ အလေးပေးဖော်ဆောင်နေချိန်ဖြစ်ပေသည်။ ဒီမိုကရေစီနည်းလမ်းတကျ လွတ်လပ်စွာရေးသားခွင့်၊ ပြောဆိုခွင့်ဆိုင်ရာ အခွင့်အရေးများရခွင့်၊ ဖော်ထုတ်ခွင့်လည်းရှိပေသည်။ အဆိုပါအခွင့်အရေးများကို နည်းမှန်လမ်းမှန် အသုံးချရန်လိုအပ်ပြီး အများပြည်သူအကျိုးကိုဖြစ်စေသော လုပ်ဆောင်မှု၊ အများဆန္ဒဖြင့်ဆောင်ရွက်မှုများ ပါဝင်သည်။ အတူတကွ လိုက်ပါဆောင်ရွက်လျှင် သာတူညီမျှအကျိုးခံစားခွင့်များလည်း တစ်ပါတည်းရရှိမည်ဖြစ်သည်။ ငြိမ်းချမ်းရေးကို ပြည်သူအားလုံးလိုလား တောင့်တကြသည်။ ပြည်တွင်းလက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများ အမြန်ဆုံးချုပ်ငြိမ်းစေချင်သည်။ ငြိမ်းချမ်းမှုနှင့်မငြိမ်းချမ်းမှုဖြစ်စဉ်များသည် ဆီနှင့်ရေပမာ တန်ဖိုးအားဖြင့်ကွာဟခြင်းကြောင့် အချိန်တိုင်းငြိမ်းချမ်းရေး ရရှိရေးကိုလိုချင်သည်။
လွတ်လပ်ရေး၏အနှစ်သာရကို ပီပြင်စွာထုဆစ်ဖော်ဆောင် ရမည်ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံအများစုသည် အချုပ်အခြာအာဏာ သက်ရောက်မှုကိုတန်ဖိုးထားရှိသည်။ နိုင်ငံအချင်းချင်း ဆက်ဆံရာပင်လျှင် အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်ဆိုင်မှု၊ ဂုဏ်ဒြပ်သည် ထင်ရှားသောပြယုဂ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ စည်းလုံးခြင်းသည်အင်အားဖြစ်သည်။ ညီညွတ်မှုအင်အားဖြင့် ဝိုင်းဝန်းထိန်းသိမ်း၍ ပိုမိုကောင်းမွန်သော အနာဂတ်ကို ငြိမ်းချမ်းစွာတည်ဆောက်လျက် လွတ်လပ်သောနိုင်ငံတစ်နိုင်ငံအဖြစ် အစဉ်သက်သေထူကြရမည်ဖြစ်သည်။
တိုင်းရင်းသားအချင်းချင်း ဘေးပယောဂများ၏ သွေးခွဲသပ်လျှိုမှုအမျိုးမျိုးကြောင့် သွေးမကွဲသင့်ပေ။ ပင်လုံစာချုပ်ကြီးနှင့် ပြည်ထောင်စုနေ့ကိုလည်းမမေ့သင့်ပေ။ ပြည်ထောင်စုနေ့သည် တိုင်းရင်းသားအားလုံး၏ စည်းလုံးညီညွတ်မှု၊ ယုံကြည်ချက်ခိုင်မာမှုကို ထင်ဟပ်စေသော သမိုင်းဝင်နေ့စွဲတစ်ခုဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာတည်သရွေ့ တည်ရှိနေမည့်သင်္ကေတတစ်ခုလည်းဖြစ်သည်။ တိုင်းရင်းသားတို့၏ညီညွတ်သော စည်းလုံးမှုကိုလိုလားသူတိုင်း၊ ငြိမ်းချမ်းရေးကိုလိုလားသူတိုင်း နိုင်ငံတော်အဓွန့်ရှည်တည်တံ့ရေး ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရာတွင် အတူလက်တွဲကြိုးပမ်းမှုစွမ်းပကားဖြင့် နိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးတွင် အကြားအလပ်မရှိ ခေတ်မီဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုများ ဖော်ဆောင်နိုင်လိမ့်မည်ဟု ယုံကြည်မျှော်လင့်လျက် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင်ကျရောက်မည့် (၇၉)နှစ်မြောက် ပြည်ထောင်စုနေ့ကိုကြိုဆိုဂုဏ်ပြု ရေးသားလိုက်ရပါသည်။ ။
MWD
(၇၉)နှစ်မြောက် ပြည်ထောင်စုနေ့အကြို ဂုဏ်ပြုဆောင်းပါး
မြန်မာနိုင်ငံသည် ပြည်ထောင်စုဖွားတိုင်းရင်းသားများဖြင့် စုစည်းထားသည့် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ ဖြစ်ပေသည်။ ကချင်၊ ကယား၊ ကရင်၊ ချင်း၊ မွန်၊ ဗမာ၊ ရခိုင်၊ ရှမ်း တိုင်းရင်းသားများ၏ ချစ်စရာရိုးရာဓလေ့၊ ယဉ်ကျေးမှု အစရှိသော အလှကိုယ်စီဖြင့် ကမ္ဘာ့အလယ်တွင် ဝင့်ထည်စွာတည်ရှိမှုက သမိုင်းသက်သေခံလျက်ရှိသည်။ လွတ်လပ်သော နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံအဖြစ် တည်ရှိနေခြင်းသည် အလွန်ဂုဏ်ယူဖွယ်ကောင်းလှသည်။ တိုင်းရင်းသားအားလုံးသည် အထွတ်အမြတ်လွတ်လပ်ရေး ရယူလိုစိတ်ဖြင့် နယ်ချဲ့ရန်စွယ်အန္တရာယ်မှန်သမျှကို ရွပ်ရွပ်ချွံချွံ အသက်စွန့်လွှတ်တိုက်ပွဲဝင်ဆောင်ရွက်မှုဖြင့် နိုင်ငံ့သမိုင်းကို ဂုဏ်တက်စေခဲ့သည်။ တိုင်းတစ်ပါးသားတို့၏ ရန်စွယ်များကို ပြည်ထောင်စုသားအားလုံး လက်တွဲကာကွယ်နိုင်စွမ်းအားဖြင့် ရိုက်ချိုးပြသနိုင်ခဲ့သည်။
သို့တိုင် နယ်ချဲ့တို့၏ ပရိယာယ်သုံးလက်တစ်လုံးခြား အစီအမံများဖြစ်သည့် မြေပြန့်၊ တောင်တန်းဒေသ သွေးခွဲထားရှိမှုပြဿနာသည် ယနေ့တိုင် မငြှိမ်းနိုင်သည့် မီးတောက်တစ်ခုပမာတည်ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။
ခွဲထွက်လိုစိတ်များဖြင့် ပဲ့ထွက်အောင်ကြံဆောင်သူများ၏ မီးလောင်ရာလေပင့်မှုကြောင့် ပြည်ထောင်စုကြီး ဒဏ်ရာအနာတရ မဖြစ်ရန်လိုပေသည်။ သွေးချင်းတို့ပေါင်းစုအားဖြင့်ရယူခဲ့သည့် လွတ်လပ်ရေးကြီးလည်းရရှိခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ခွဲနေ၍မရ အတူယှဉ်တွဲနေထိုင်မှသာ ပြည့်အင်အားအဖြစ် ရှုမြင်ရမည်ဖြစ်သည်။ သားစဉ်မြေးမြစ် အသိအမြင်မမှားရေး၊ နိုင်ငံတော်ကြီးစဉ်ဆက်မပြတ် တိုးတက်ရေး တိုင်းရင်းသားအားလုံး၏ပူးပေါင်းအင်အားဖြင့် ဦးတည်ဆောင်ရွက်ကြရမည့် အချိန်ကာလလည်းဖြစ်သည်။
စုစည်းခြင်းသည်သာအောင်မြင်မှုကိုဖြစ်စေသည်။ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံအသီးသီးသည် သမိုင်းနောက်ခံအချက်အလက် ပုံစံအမျိုးမျိုးဖြင့် မိမိနိုင်ငံရေရှည်ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်ရေးကိုသာ ဦးတည်ဖော်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။
မတူကွဲပြားမှုအလွှာများကို အတတ်နိုင်ဆုံးလျှော့ချ၍ သင့်တော်သောနည်းလမ်းများကို ရွေးချယ်အသုံးပြုသွားကြသည်။ နိုင်ငံတကာ အားကစားပြိုင်ပွဲများကိုကြည့်ပါလျှင် မိမိနိုင်ငံအောင်မြင်မှု ရရှိရေး အမျိုးသားရေးစိတ်ဓာတ်ဖြင့် ရေကုန်ရေခန်းကြိုးပမ်းကြသည်။
ပေါင်းစည်းသောပုံစံဖြင့် နိုင်ငံကိုကိုယ်စားပြုခဲ့ကြသည်။ စနစ်ကောင်းကိုချီတက် အရောက်သွားရာတွင် နည်းစနစ်မှန်ကန်သော အရွေ့ဖြင့်စတင်၍ ငြိမ်းချမ်းသောလူ့ဘောင်သစ်ကို ရွေးချယ်အသုံးပြု သွားရမည်ဖြစ်ပေသည်။ အားနည်းချက်များကို အဖြေရှာ၍ အားသာချက်ဖြစ်အောင် ကြိုးစားကြရမည်ဖြစ်ပြီး မျိုးဆက်သစ်တို့ အနာဂတ်လှပရေး ဆောင်ရွက်ရမည်ဖြစ်သည်။
စနစ်ကောင်းဟုဆိုရာတွင် ခေတ်စနစ်အလိုက် တိကျရေရာသော ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းမှု၊ စီမံဆောင်ရွက်မှုများကို လေးစားလိုက်နာရန်လိုသည်။
နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဘက်စုံ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ခြင်းသည် နိုင်ငံ၏စီမံအုပ်ချုပ်ပုံ ကောင်းမွန်မှုကို ဖော်ညွှန်းသော်လည်း လူတစ်ဦးချင်းစီ၏ စည်းကမ်းလိုက်နာမှုအပေါ်တွင် တည်မှီနေလေ့ရှိသည်။ ဖွံ့ဖြိုးမှုနောက်မကျစေရေး စည်းကမ်းလိုက်နာမှုကိုရှေးရှုရမည်ဖြစ်သည်။ လူ့တန်ဖိုး၊ စံသတ်မှတ်ချက်များကိုမြှင့်တင်ပြီး တစ်ပြေးညီဖွံ့ဖြိုးရေး လမ်းမထက်ဆီသို့ ဦးတည်ကြရမည်ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ အင်အားသည် နိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးကိုကိုယ်စားပြုပြီး စီးပွားရေး၊ လူမှုရေး၊ ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေး အစရှိသောကဏ္ဍအားလုံး တစ်ပြေးညီဖွံ့ဖြိုးစေနိုင်သည်။
နိုင်ငံဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကြိုးပမ်း ဆောင်ရွက်ကြရာတွင် သဘောထားအမြင်များပေါင်းစပ်၍ အလှဆုံးဆေးရောင်ခြယ်သ ရမည်ဖြစ်သည်။ သဘောထားတင်းမာမှု၊ ငြင်းခုံမှုဟူသည် နေရာတိုင်းတွင်တည်ရှိနေမည်ဖြစ်သော်လည်း နိုင်ငံ့အရေးအလေးပေး စဉ်းစားသူတိုင်း၏ နှလုံးအိမ်တွင် ငြိမ်းချမ်းရေးအုတ်မြစ် တည်ရှိနေလေ့ရှိသည်။ ဘိုးဘွားစဉ်ဆက်လက်ဆင့်ကမ်းလာသည့် သမိုင်းပေးတာဝန်နှင့်အညီ အခက်အခဲ၊ အကျပ်အတည်းများမှ ရုန်းထွက်နိုင်စွမ်းရှိသည်။ တာဝန်ဝတ္တရားအရပ်ရပ်သည် အလုပ်တစ်ခုအောင်မြင်ပြီးမြောက်စေရန်အတွက် နေရာပေးခြင်းသာဖြစ်ပြီး မိမိတာဝန်ကိုကျေပွန်အောင် ထမ်းဆောင်ကြရမည်ဖြစ်သည်။
နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ ခိုင်မာတောင့်တင်းမှုကိုကြည့်လိုလျှင် စည်းလုံးညီညွတ်မှုပေတံဖြင့်သာ တိုင်းတာသိရှိနိုင်သည်။ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် စည်းလုံးညီညွတ်မှုသည် လွန်စွာအရေးကြီးသည်။ ထင်းစည်းပမာဥပမာပြုထားသည့် စည်းလုံးမှု၏အင်အားကို အထူးနားလည်သိရှိရမည်ဖြစ်သည်။ ထင်းစည်းပြေလျှင် တစ်ချောင်းချင်းအချိုးခံရမည်ဖြစ်သည်။ ပြည်ပ၏ ခြိမ်းခြောက်မှု ရန်စွယ်အန္တရာယ်အမျိုးမျိုး၊ ကျူးကျော်မှုပုံစံ အမျိုးမျိုးခံရနိုင်ဖွယ်ရှိသည်။
သို့ဖြစ်ရာ ပြည်ထောင်စုဖွားတိုင်းရင်းသား အချင်းချင်း အတွေးအမြင်ချင်းဖလှယ်၍ ညှိနှိုင်းအဖြေရှာသည့်နည်းလမ်းကို အသုံးပြုသင့်သည်။
တစ်ကွက်တိုး၍ တစ်ကွက်ဆုတ်သင့်က ဆုတ်ရမည်ဖြစ်သည်။ အနိုင်နှင့်အရှုံးဆုံးဖြတ်ရမည့်အခြေအနေ၊ မာန်မာနများမထားရှိဘဲ မိမိတို့၏လိုလားတောင့်တမှုကို တစ်ချက်ချင်းညှိ၍ ဖြေရှင်းဆောင်ရွက်သင့်လှသည်။
ရှုထောင့်အမြင်မှန်ကန်စွာ နိုင်ငံ့အကျိုးရှေးရှု တည်ဆောက်ကြလျှင် ပြည်ထောင်စုကြီး အမြန်ဆုံးအေးချမ်းသာယာ လာမည်ဖြစ်သည်။
အမျိုးဂုဏ်၊ ဇာတိဂုဏ်သည် ထိန်းသိမ်းအပ်သော ယဉ်ကျေးမှုအမွေဖြစ်ပေသည်။ ပြည်ထောင်စုဖွား တိုင်းရင်းသားများ၏ ယဉ်ကျေးမှု၊ စရိုက်လက္ခဏာများသည် လွန်စွာချစ်စရာကောင်းပေသည်။ မြန်မာနိုင်ငံသည် ပြည်ထောင်စုတိုင်းရင်းသားများ မှီတင်းနေထိုင်သည့် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်ခြင်းက ဂုဏ်ယူဖွယ်ရာကောင်းလှပေသည်။ တိုင်းရင်းသားတစ်မျိုးချင်းစီသည် ကိုယ်ပိုင်ယဉ်ကျေးမှု၊ ဓလေ့စရိုက်များစွာရှိပေသည်။ အပြန်အလှန်လေးစားစိတ်၊ ချစ်ခင်တန်ဖိုးထားစိတ်များလည်း အသီးသီးပိုင်ဆိုင်ထားရှိကြသည်။ အများအားဖြင့် ယဉ်ကျေးပျူငှာသော ပြည်ထောင်စုဖွား တိုင်းရင်းသားများဖြစ်ကြသည်။
အမျိုးကိုချစ်သည်။ အမျိုးထိလျှင် နာကျင်ကြရသည်မှာအမှန်ပင်ဖြစ်သည်။
ကိုလိုနီနယ်ချဲ့ဝါဒတစ်ရပ်ဖြင့် မြန်မာ့မြေကိုသိမ်းပိုက်ရယူမှုအပေါ် အမျိုးချစ်သူ၊ မျိုးချစ်စိတ်ရှိသူများ၏ သူ့ကျွန်မခံပြန်လည်တွန်းလှန်တိုက်ထုတ်ခဲ့မှုကြောင့် ရရှိခဲ့သည့်နိုင်ငံ့လွတ်လပ်ရေးကြီးက သက်သေထူလျက်ရှိပေသည်။ လူသူလက်နက် အစစအရာရာသာလွန်သည့်နယ်ချဲ့တို့အား တွန်းလှန်တိုက်ထုတ်ရာတွင် မျိုးချစ်သူရဲကောင်းများစွာ၏ အသက်သွေးချွေးတို့သည် ရက်၊ လ၊ နှစ်တိုင် မမေ့နိုင်အောင်ရှိခဲ့ကြသည်။ လွတ်လပ်ရေးရရှိရန် ဘဝပေးအပ်ရင်းနှီး ပေးဆပ်မှုသည်ကြီးမားခဲ့သည်။ မိမိတို့၏ဘိုးဘေးဘီဘင်တို့ မျှော်လင့်တောင့်တကြိုးပမ်း ရယူဆောင်ရွက်ခဲ့သည့် လွတ်လပ်ရေးကြီးကို မြတ်နိုးတန်ဖိုးထားကြရမည်သာဖြစ်သည်။ တည်ဆဲလွတ်လပ်ရေး တစ်ရပ်မဆုံးရှုံးစေရန်နှင့် ရေရှည်တည်တံ့သည့် လွတ်လပ်ရေး တစ်ရပ်ဖြစ်ရန် ပြည်သူအားလုံးမှ ဝိုင်းဝန်းကာကွယ်စောင့်ရှောက် သွားကြရမည်ဖြစ်သည်။
ယနေ့မြန်မာနိုင်ငံသည် နယ်ပယ်ကဏ္ဍ အသီးသီးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် တက်ကိုဖွင့် ရွက်ကိုလွှင့်၍ အလေးပေးဖော်ဆောင်နေချိန်ဖြစ်ပေသည်။ ဒီမိုကရေစီနည်းလမ်းတကျ လွတ်လပ်စွာရေးသားခွင့်၊ ပြောဆိုခွင့်ဆိုင်ရာ အခွင့်အရေးများရခွင့်၊ ဖော်ထုတ်ခွင့်လည်းရှိပေသည်။ အဆိုပါအခွင့်အရေးများကို နည်းမှန်လမ်းမှန် အသုံးချရန်လိုအပ်ပြီး အများပြည်သူအကျိုးကိုဖြစ်စေသော လုပ်ဆောင်မှု၊ အများဆန္ဒဖြင့်ဆောင်ရွက်မှုများ ပါဝင်သည်။ အတူတကွ လိုက်ပါဆောင်ရွက်လျှင် သာတူညီမျှအကျိုးခံစားခွင့်များလည်း တစ်ပါတည်းရရှိမည်ဖြစ်သည်။ ငြိမ်းချမ်းရေးကို ပြည်သူအားလုံးလိုလား တောင့်တကြသည်။ ပြည်တွင်းလက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများ အမြန်ဆုံးချုပ်ငြိမ်းစေချင်သည်။ ငြိမ်းချမ်းမှုနှင့်မငြိမ်းချမ်းမှုဖြစ်စဉ်များသည် ဆီနှင့်ရေပမာ တန်ဖိုးအားဖြင့်ကွာဟခြင်းကြောင့် အချိန်တိုင်းငြိမ်းချမ်းရေး ရရှိရေးကိုလိုချင်သည်။
လွတ်လပ်ရေး၏အနှစ်သာရကို ပီပြင်စွာထုဆစ်ဖော်ဆောင် ရမည်ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံအများစုသည် အချုပ်အခြာအာဏာ သက်ရောက်မှုကိုတန်ဖိုးထားရှိသည်။ နိုင်ငံအချင်းချင်း ဆက်ဆံရာပင်လျှင် အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်ဆိုင်မှု၊ ဂုဏ်ဒြပ်သည် ထင်ရှားသောပြယုဂ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ စည်းလုံးခြင်းသည်အင်အားဖြစ်သည်။ ညီညွတ်မှုအင်အားဖြင့် ဝိုင်းဝန်းထိန်းသိမ်း၍ ပိုမိုကောင်းမွန်သော အနာဂတ်ကို ငြိမ်းချမ်းစွာတည်ဆောက်လျက် လွတ်လပ်သောနိုင်ငံတစ်နိုင်ငံအဖြစ် အစဉ်သက်သေထူကြရမည်ဖြစ်သည်။
တိုင်းရင်းသားအချင်းချင်း ဘေးပယောဂများ၏ သွေးခွဲသပ်လျှိုမှုအမျိုးမျိုးကြောင့် သွေးမကွဲသင့်ပေ။ ပင်လုံစာချုပ်ကြီးနှင့် ပြည်ထောင်စုနေ့ကိုလည်းမမေ့သင့်ပေ။ ပြည်ထောင်စုနေ့သည် တိုင်းရင်းသားအားလုံး၏ စည်းလုံးညီညွတ်မှု၊ ယုံကြည်ချက်ခိုင်မာမှုကို ထင်ဟပ်စေသော သမိုင်းဝင်နေ့စွဲတစ်ခုဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာတည်သရွေ့ တည်ရှိနေမည့်သင်္ကေတတစ်ခုလည်းဖြစ်သည်။ တိုင်းရင်းသားတို့၏ညီညွတ်သော စည်းလုံးမှုကိုလိုလားသူတိုင်း၊ ငြိမ်းချမ်းရေးကိုလိုလားသူတိုင်း နိုင်ငံတော်အဓွန့်ရှည်တည်တံ့ရေး ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရာတွင် အတူလက်တွဲကြိုးပမ်းမှုစွမ်းပကားဖြင့် နိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးတွင် အကြားအလပ်မရှိ ခေတ်မီဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုများ ဖော်ဆောင်နိုင်လိမ့်မည်ဟု ယုံကြည်မျှော်လင့်လျက် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင်ကျရောက်မည့် (၇၉)နှစ်မြောက် ပြည်ထောင်စုနေ့ကိုကြိုဆိုဂုဏ်ပြု ရေးသားလိုက်ရပါသည်။ ။
MWD
ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်တွင် တိုင်းရင်းသားလူမျိုး ၁၃၀ ကျော်တို့က တစ်မြေတည်းနေ၊ တစ်ရေတည်းသောက်၊ အချင်းချင်းရင်းနှီးဆက်သွယ်၊ တုံ့လှည့်မေတ္တာ၊ စာနာစိတ်ပွားကာ၊ ကရုဏာ အရင်းတည်၍ နေထိုင်ကြသည့် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်သည်။ ပြည်ထောင်စုဟူသည် တိုင်းရင်းသားလူမျိုး အသီးသီးတို့ နှစ်ကာလပရိစ္ဆေဒကြာရှည်စွာ အေးအတူပူအမျှ ကောင်းတူဆိုးဖက် လက်တွဲညီညီနေထိုင်သော နယ်နိမိတ်ကိုခေါ်ဆိုသည်။ ပြည်ထောင်စုသားတို့သည် ပြည်ထောင်စုအတွင်း အန္တရာယ်ကျရောက်မည့် အရေးကိုမလိုလားဘဲ ဆင်စီးမြင်းရံကာ၊ ရွှေဘုံစံကြရမည့်အရေးကိုသာ တွေ့မြင်လိုကြ၍ ပြည်ထောင်စုကို အစဉ်အမြဲကာကွယ်စောင့်ရှောက်ကာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။
ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ ရက်သည် တိုင်းရင်းသားခေါင်းဆောင်များ စည်းလုံးညီညွတ်မှုဖြင့် နယ်ချဲ့အင်္ဂလိပ်တို့၏ သွေးခွဲမှုကို ကျော်လွှားနိုင်သော နေ့တစ်နေ့ဖြစ်သည့်အပြင် နိုင်ငံလွတ်လပ်ရေး ရရှိရန်အတွက် အခြေခံကျသော နေ့တစ်နေ့လည်းဖြစ်သည်။ ကချင်၊ ကယား၊ ကရင်၊ ချင်း၊ ဗမာ၊ မွန်၊ ရခိုင်၊ ရှမ်း စသောတိုင်းရင်းသားတို့က ပြည်ထောင်စုဟုခေါ်သော နယ်နိမိတ်အတွင်းရှိ တောတောင် ရေမြေများပေါ်၌ ရှေးနှစ်ပေါင်းများစွာကပင် အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြသည့် ညီရင်းအစ်ကိုမောင်ရင်း နှမများဖြစ်ကြသည်။ တစ်ဦးအရေးရှိက တစ်ဦးကကူညီ တစ်ဦးအခက်အခဲကို တစ်ဦးကဝိုင်းဝန်းဖြေရှင်း၊ ကျောချင်းကပ်၊ ရင်ချင်းအပ်ကာ အေးအတူပူအမျှ နေထိုင်ခဲ့ကြသည်မှာ ယနေ့တိုင်အောင်ပင်ဖြစ်သည်။
ထို့ပြင် သမိုင်းနောက်ခံအခြေမှန်ကာ ယဉ်ကျေးမှု ဓလေ့ထုံးစံများကလည်း ကိုယ်ပိုင်ဟန်ကိုယ်စီဖြင့် အစဉ်အလာကြီးမားခဲ့သည်။
မြန်မာတို့သည် အင်္ဂလိပ်နယ်ချဲ့တို့၏ကျူးကျော်စစ်သုံးကြိမ်ကြောင့် သူ့ကျွန်ဘဝသို့ ကျရောက်ခဲ့ရသည်။ ၁၉၄၂ ခုနှစ်မှ ၁၉၄၅ ခုနှစ်အထိ ဂျပန်ဖက်ဆစ်တို့၏ အစွယ်ငေါငေါနှင့် ရက်စက်ယုတ်မာမှုကိုလည်း ခံခဲ့ရသည်။ ဤသို့ဖြင့် မြန်မာတို့ရွှေမှန်ကင်းအစစ်က ထင်းဖြစ်ခဲ့ရသည်။
သို့သော်လည်း မြန်မာတို့၏ဇာတိသွေးဇာတိမာန်နှင့် အမျိုးသားရေးစိတ်ဓာတ်ကြံ့ခိုင်ပုံကို ကျူးကျော်သူများ မျက်ကွယ်ပြု၍မရခဲ့ပေ။ မြန်မာပြည်သူတို့၏ ပြည်ထောင်စုစိတ်ဓာတ်ကား ရေကိုသား၍ကြားမထင်သကဲ့သို့ ကြားဝင်၍မရကြောင်း နယ်ချဲ့တို့သိကြရလေပြီ။ နယ်ချဲ့အင်္ဂလိပ်တို့က ဉာဏ်နီဉာဏ်နက်ဖြင့် အကွက်ဆင်ထားသော ကျော့ကွင်းကို တစ်မျိုးသားလုံး စည်းလုံးညီညွတ်မှုအင်အားဖြင့် ဖြတ်တောက်နိုင်ခဲ့သည်။
ဖဆပလအဖွဲ့ချုပ်ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သူ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းသည် မြန်မာနိုင်ငံအနယ်နယ် အရပ်ရပ်သို့ လှည့်လည်သွားရောက်ကာ တိုင်းရင်းသား တစည်းတလုံးတည်း လက်တွဲပြီး လွတ်လပ်ရေးကို အရယူရန် ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းခဲ့လေသည်။ ထို့ကြောင့် အင်္ဂလိပ်နယ်ချဲ့တို့ကလည်း တောင်တန်းသားတို့ကို မြေပြန့်သားတို့နှင့် သွေးခွဲခဲ့လေသည်။ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း၏ ကြိုးပမ်းမှုကြောင့် ၁၉၄၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၇ ရက်တွင် အောင်ဆန်းအက်တလီစာချုပ်ကို ချုပ်ဆိုနိုင်ခဲ့သည်။
ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းသည် နိုင်ငံလွတ်လပ်ရေးရရန်မှာ တိုင်းရင်းသား စည်းလုံးညီညွတ်မှုဖြင့်သာ ရနိုင်ကြောင်း ကောင်းစွာသဘောပေါက်၍ အင်္ဂလန်မှရောက်လျှင်ရောက်ချင်းပင် ရှမ်း၊ ချင်း၊ ကချင်တောင်တန်းဒေသများသို့ သွားရောက်ကာ တိုင်းရင်းသားစည်းလုံး ညီညွတ်ရေးအတွက် အပြင်းအထန်ကြိုးစားလေသည်။ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနှင့်အဖွဲ့သည် ၁၉၄၇ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၉ ရက်တွင် ရှမ်းပြည်နယ်(တောင်ပိုင်း) ပင်လုံမြို့သို့ရောက်ရှိလာပြီး ပြည်မတောင်တန်းမခွဲခြားဘဲ လွတ်လပ်ရေး တစုတစည်းတည်းရယူရန် သဘောတူဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။
တိုင်းရင်းသားကိုယ်စားလှယ်ပေါင်း ၂၂ ဦးက တစုတစည်းတည်းနေထိုင်ကြမည် ဟူသောသန္နိဋ္ဌာန်ဖြင့် ၁၉၄၇ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ ရက်နံနက် ၁၀ နာရီတွင် ပင်လုံစာချုပ်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနှင့်တကွ တိုင်းရင်းသားခေါင်းဆောင်များသည် နယ်ချဲ့တို့၏ သွေးခွဲမှုစနစ်ကို တော်လှန်ခဲ့ပြီး မြန်မာနိုင်ငံ၏ လွတ်လပ်ရေးကိုရယူပေးနိုင်ခဲ့သည်။ ပင်လုံစာချုပ်သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင်နေထိုင်ကြသော တိုင်းရင်းသားများအားလုံး၏ စည်းလုံးညီညွတ်မှုကို ပြသနိုင်ခဲ့သော သာဓကကောင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ “စည်းလုံးညီညွတ်မှုသည် အောင်မြင်ခြင်း၏ အဓိကသော့ချက်” ဖြစ်သည်။
တိုင်းရင်းသားအားလုံး၏ စည်းလုံးညီညွတ်သော အားမာန်နှင့် ပြည်ထောင်စုကိုချစ်သော ပြည်ထောင်စုစိတ်ဓာတ်သည် ပင်လုံမြေမှသန္ဓေတည်ကာ ခိုင်မာသောညီညွတ်မှုဖြင့် လွတ်လပ်ရေးဟူသောကမ္ပည်းကို စိုက်ထူနိုင်ခဲ့သည်။
လက်တွေ့ဘဝတွင် ပြည်ထောင်စုစိတ်ဓာတ်ကို အပြောဖြင့်တည်ဆောက်၍မရပါ။ ၁၉၄၇ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ ရက်မှအစပြုခဲ့သော ပြည်ထောင်စုစိတ်ဓာတ်သည် ယခုဆိုလျှင် (၇၉)နှစ်သို့တိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံသည် ပြည်ပနိုင်ငံများကပါ လေးစားရသည့် စာပေ၊ ယဉ်ကျေးမှု၊ လူမှုရေးအစဉ်အလာ၊ မျိုးချစ်စိတ်ဓာတ်ထွန်းကားခဲ့သောနိုင်ငံဖြစ်သည်။ မျိုးဆက်သစ်လူငယ်များအနေဖြင့် အခက်အခဲပေါင်းများစွာကို ရင်ဆိုင်ကျော်လွှားပြီး ရယူတည်ဆောက်ခဲ့ရသည့် အမျိုးသားပြန်လည် စည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးအကျိုးရလဒ်ကို ရေရှည်တည်တံ့ခိုင်မြဲအောင် ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်သွားကြရပါမည်။ ယင်းသို့ဖော်ဆောင်ရာတွင် ပြည်ထောင်စုကြီး၏ အကျိုးစီးပွားကို မြတ်နိုးလိုလားသည့်စိတ်ထားဖြင့် တာဝန်သိသိ၊ သစ္စာရှိရှိပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ကြရမည်ဖြစ်ပေသည်။
နှစ်စဉ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ ရက်ရောက်တိုင်း ပြည်ထောင်စုနေ့ကို လေးနက်မှန်ကန်သော ဦးတည်ချက်များ ချမှတ်ကာ မြန်မာတစ်မျိုးသားလုံးအတွက် ထူးမြတ်သော နေ့တစ်နေ့အဖြစ် ခမ်းနားထည်ဝါစွာ ကျင်းပလျက်ရှိသည်။ ပြည်ထောင်စုအခမ်းအနားကို စည်ကားသိုက်မြိုက်စွာကျင်းပခြင်းမှာ နိုင်ငံတော်၏လွတ်လပ်ရေးနှင့် အချုပ်အခြာအာဏာကို တိုင်းရင်းသား စည်းလုံးညီညွတ်မှု စွမ်းအားဖြင့် ပြန်လည်ရယူနိုင်ခဲ့သည့် အစဉ်အလာကောင်းများကို ဖော်ညွှန်းပြီး ပြည်ထောင်စု၏ မည်သည့်နေရာ၊ မည်သည့်ဒေသ၌ နေထိုင်ကြသည်ဖြစ်စေ ခိုင်မြဲသည့် ပြည်ထောင်စုစိတ်ဓာတ် ထားရှိမွေးမြူကြရန် ဦးတည်ကျင်းပနေခြင်းဖြစ်သည်။ ပြည်ထောင်စုနေ့အခမ်းအနားများ ကျင်းပခြင်းဖြင့် တိုင်းရင်းသား အချင်းချင်း ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှုနှင့် တစ်ဦးအပေါ်တစ်ဦး နားလည်မှုများ ပိုမိုရင့်သန်စေပြီး တိုင်းရင်းသားအားလုံးသည် ဤမြေဤရေပေါ်တွင် ဥမကွဲသိုက်မပျက် ရာသက်ပန်နေထိုင်သွားမည်ဟူသော အမျိုးသားသန္နိဋ္ဌာန် ပို၍ခိုင်မာစေသည်။
(၇၉)နှစ်မြောက် ပြည်ထောင်စုနေ့ကို -
(၁) နိုင်ငံတော်၏ အမျိုးသားရေးရည်မှန်းချက်ဖြစ်သည့် တိုင်းပြည်သာယာဝပြောရေးနှင့် စားရေရိက္ခာဖူလုံရေးအတွက် တိုင်းရင်းသားပြည်သူအားလုံးက ဝိုင်းဝန်းကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ရေး။
(၂) တိုင်းပြည်တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေးနှင့် တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးလုပ်ငန်းများ အောင်မြင်စွာ အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်ရာတွင် နိုင်ငံတော်အစိုးရ၊ တပ်မတော်တို့နှင့်အတူ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများအားလုံး လက်တွဲပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး။
(၃) နိုင်ငံတော်အတွင်း တရားမျှတခြင်း၊ လွတ်လပ်ခြင်းနှင့်ညီမျှခြင်းတည်းဟူသော လောကပါလတရားများထွန်းကားလျက် တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များနှင့် ထာဝရငြိမ်းချမ်းရေးတည်ဆောက်နိုင်ရန်အတွက် ဝိုင်းဝန်းကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ရေး။
(၄) တိုင်းရင်းသားညီအစ်ကိုမောင်နှမများ၏ ရင်းနှီးချစ်ကြည်မှု၊ ယုံကြည်မှု၊ စည်းလုံးညီညွတ်မှု၊ စုစည်းလုပ်ဆောင်မှုတို့ဖြင့် စစ်မှန်၍စည်းကမ်းပြည့်ဝသော ပါတီစုံဒီမိုကရေစီစနစ်ကို ကျင့်သုံးပြီး ဒီမိုကရေစီနှင့် ဖက်ဒရယ်စနစ်ကို အခြေခံသည့် ပြည်ထောင်စုကိုတည်ဆောက်ရေး။
(၅) ခေတ်မီဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်သော နိုင်ငံတော်ဖြစ်ပေါ်လာရေးနှင့် တိုင်းရင်းသားများ၏ ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေးနှင့် လူမှုစီးပွားဘဝများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်အောင် ဝိုင်းဝန်းဖော်ဆောင်ရေးဟူသော အမျိုးသားရေး ဦးတည်ချက်(၅)ရပ်ဖြင့် အနှစ်သာရရှိရှိ ကျင်းပမည်ဖြစ်ပါသည်။
နိုင်ငံတော်အစိုးရသည် နိုင်ငံ၏အသက်သွေးကြောဖြစ်သည့် စီးပွားရေးအခြေခံ အဆောက်အအုံများ၊ စွမ်းအင်ဆိုင်ရာအခြေခံ အဆောက်အအုံများ၊ ကျေးလက်နှင့် နယ်စပ်ဒေသပါမကျန် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး အတွက် စီးပွားရေး၊ ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေး၊ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး၊ ပို့ဆောင်ရေး အခြေခံလိုအပ်ချက်များကို နေ့မအား ညမအား ကြိုးပမ်းဖော်ဆောင်ပေးလျက်ရှိသည်။ တိုင်းဒေသ ကြီးနှင့် ပြည်နယ်များတွင် အထူးဖွံ့ဖြိုးရေးဇုန်များ၊ အဆင့်မြင့်ပညာ၊ ကွန်ပျူတာပညာ၊ နည်းပညာများကို သင်ယူနိုင်ရန်အတွက် တက္ကသိုလ်များကိုလည်း ထူထောင်ပေးလျက်ရှိသည်။ လမ်းတံတားကြီးများကိုလည်း တည်ဆောက်ပေးလျက်ရှိသည်။ တိုင်းပြည်ကို အမှန်တကယ်ချစ်မြတ်နိုးသူတိုင်း အမိနိုင်ငံတော်ကို ကမ္ဘာနှင့်ရင်ပေါင်တန်း စေချင်သည်ဆိုသည့် နိုင်ငံသားတိုင်းသည် တိုင်းရင်းသား စည်းလုံးညီညွတ်မှုကို တည်ဆောက်ကြရမည်။ ပြည်ထောင်စုအတွင်းရှိ မြေ၊ ရေ၊ လေ အဆောက်အအုံများ ကောင်းမွန်စေရေး တည်ဆောက်ပြုပြင် ထိန်းသိမ်းကြရမည်ဖြစ်သည်။
ခေတ်မီဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်သော ဒီမိုကရေစီနိုင်ငံတော်သစ်ဆီသို့ လှမ်းချီတက်နိုင်ရန်မှာ ပြည်ထောင်စုမပြိုကွဲရေး၊ တိုင်းရင်းသားစည်းလုံး ညီညွတ်မှုမပြိုကွဲရေး၊ အချုပ်အခြာအာဏာ တည်တံ့ခိုင်မြဲရေးတည်းဟူသော ဒို့တာဝန်အရေးသုံးပါးကို အမျိုးသားရေးမူဝါဒအဖြစ် ပြည်ထောင်စုတိုင်းရင်းသား အားလုံးက ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရန် အရေးကြီးသည်။ တိုင်းတစ်ပါးတို့၏ကြိုးဆွဲရာ၌ မကမိစေရန်၊ ပြည်တွင်းပြည်ပမှတိုင်းပြည်ပြိုကွဲအောင် ဆောင်ရွက်နေသည့် ဘေးအန္တရာယ်များကို မျိုးချစ်စိတ်ဓာတ်ဖြင့် ကာကွယ်သွားရမည်။ ကျွန်ုပ်တို့ပြည်ထောင်စုကြီး ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများနှင့်အဆင့်မီမီ ပခုံးချင်းယှဉ်နိုင်ရန်၊ ခေတ်နောက်မကျစေရန် အခြေအနေအကြောင်းအရပ်ရပ်ကို ဆင်ခြင်သုံးသပ်ကာ အစိုးရနှင့်ပြည်သူလက်တွဲကာ ထိန်းသိမ်းတည်ဆောက်ရှေ့ဆက်ကြရမည်။ ပြည်ထောင်စု တိုင်းရင်းသားအချင်းချင်း စည်းလုံးညီညွတ်သောစိတ်ဓာတ်ဖြင့်သတိမူ၍ မိမိကိုယ်ကို၊ မိမိမိသားစုအတွက် မိမိနိုင်ငံတော်အတွက် အလုပ်ကိုယ်စီလုပ်ကိုင်ကာ စည်းလုံးညီညွတ်ကြမည်ဆိုလျှင်ဖြင့် တိုင်းပြည်ငြိမ်းချမ်းဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်ပေလိမ့်မည်။
တိုင်းရင်းသားအချင်းချင်း အထင်အမြင်မှား၍ သွေးကွဲခဲ့ပါသော် အမိမြန်မာပြည်ကြီးသာ တိုးတက်မှုနှောင့်နှေးကာ မိမိတို့မျိုးဆက်သစ်များ အတိဒုက္ခရောက်ကြမည်ကို နားလည်သဘောပေါက်ရန် အလွန်အရေးကြီးသည်။ ထို့ကြောင့် ပြည်ထောင်စုတိုင်းရင်းသားအားလုံးသည် နိုင်ငံတော်၏ ကာကွယ်ရေးလုပ်ငန်းများ၊ တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းများ၊ ဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းများတွင် အားသွန်ခွန်စိုက်ပါဝင် ဆောင်ရွက်ကြရမည်။
အချုပ်ဆိုရသော် “ကျွန်းကိုင်းမှီ၊ ကိုင်းကျွန်းမှီ”ဆိုသကဲ့သို့ အစိုးရနှင့်ပြည်သူတစ်ဦးနှင့် တစ်ဦးနားလည်မှု၊ ညီညွတ်မှုဖြင့် တိုင်းပြည်ဖွံ့ဖြိုးအောင်ဆောင်ရွက်ရမည်။
အစိုးရနှင့် တိုင်းရင်းသားပြည်သူများလက်ချင်းချိတ်ကာ ရေခံမြေခံကောင်းများ တည်ရှိနေသော ပြည်ထောင်စုကြီးကို ခေတ်မီဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်သော ဒီမိုကရေစီနိုင်ငံတော်သစ် တည်ဆောက်နိုင်ရေးအတွက် အင်တိုက်အားတိုက်ပါဝင် ထမ်းဆောင်ရင်းဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့၏ ပြည်ထောင်စုအမွေကို ထိန်းသိမ်းကြပါစို့ ဟုတိုက်တွန်းရေးသား လိုက်ရပါသည်။ ။
MWD
ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်တွင် တိုင်းရင်းသားလူမျိုး ၁၃၀ ကျော်တို့က တစ်မြေတည်းနေ၊ တစ်ရေတည်းသောက်၊ အချင်းချင်းရင်းနှီးဆက်သွယ်၊ တုံ့လှည့်မေတ္တာ၊ စာနာစိတ်ပွားကာ၊ ကရုဏာ အရင်းတည်၍ နေထိုင်ကြသည့် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်သည်။ ပြည်ထောင်စုဟူသည် တိုင်းရင်းသားလူမျိုး အသီးသီးတို့ နှစ်ကာလပရိစ္ဆေဒကြာရှည်စွာ အေးအတူပူအမျှ ကောင်းတူဆိုးဖက် လက်တွဲညီညီနေထိုင်သော နယ်နိမိတ်ကိုခေါ်ဆိုသည်။ ပြည်ထောင်စုသားတို့သည် ပြည်ထောင်စုအတွင်း အန္တရာယ်ကျရောက်မည့် အရေးကိုမလိုလားဘဲ ဆင်စီးမြင်းရံကာ၊ ရွှေဘုံစံကြရမည့်အရေးကိုသာ တွေ့မြင်လိုကြ၍ ပြည်ထောင်စုကို အစဉ်အမြဲကာကွယ်စောင့်ရှောက်ကာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။
ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ ရက်သည် တိုင်းရင်းသားခေါင်းဆောင်များ စည်းလုံးညီညွတ်မှုဖြင့် နယ်ချဲ့အင်္ဂလိပ်တို့၏ သွေးခွဲမှုကို ကျော်လွှားနိုင်သော နေ့တစ်နေ့ဖြစ်သည့်အပြင် နိုင်ငံလွတ်လပ်ရေး ရရှိရန်အတွက် အခြေခံကျသော နေ့တစ်နေ့လည်းဖြစ်သည်။ ကချင်၊ ကယား၊ ကရင်၊ ချင်း၊ ဗမာ၊ မွန်၊ ရခိုင်၊ ရှမ်း စသောတိုင်းရင်းသားတို့က ပြည်ထောင်စုဟုခေါ်သော နယ်နိမိတ်အတွင်းရှိ တောတောင် ရေမြေများပေါ်၌ ရှေးနှစ်ပေါင်းများစွာကပင် အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြသည့် ညီရင်းအစ်ကိုမောင်ရင်း နှမများဖြစ်ကြသည်။ တစ်ဦးအရေးရှိက တစ်ဦးကကူညီ တစ်ဦးအခက်အခဲကို တစ်ဦးကဝိုင်းဝန်းဖြေရှင်း၊ ကျောချင်းကပ်၊ ရင်ချင်းအပ်ကာ အေးအတူပူအမျှ နေထိုင်ခဲ့ကြသည်မှာ ယနေ့တိုင်အောင်ပင်ဖြစ်သည်။
ထို့ပြင် သမိုင်းနောက်ခံအခြေမှန်ကာ ယဉ်ကျေးမှု ဓလေ့ထုံးစံများကလည်း ကိုယ်ပိုင်ဟန်ကိုယ်စီဖြင့် အစဉ်အလာကြီးမားခဲ့သည်။
မြန်မာတို့သည် အင်္ဂလိပ်နယ်ချဲ့တို့၏ကျူးကျော်စစ်သုံးကြိမ်ကြောင့် သူ့ကျွန်ဘဝသို့ ကျရောက်ခဲ့ရသည်။ ၁၉၄၂ ခုနှစ်မှ ၁၉၄၅ ခုနှစ်အထိ ဂျပန်ဖက်ဆစ်တို့၏ အစွယ်ငေါငေါနှင့် ရက်စက်ယုတ်မာမှုကိုလည်း ခံခဲ့ရသည်။ ဤသို့ဖြင့် မြန်မာတို့ရွှေမှန်ကင်းအစစ်က ထင်းဖြစ်ခဲ့ရသည်။
သို့သော်လည်း မြန်မာတို့၏ဇာတိသွေးဇာတိမာန်နှင့် အမျိုးသားရေးစိတ်ဓာတ်ကြံ့ခိုင်ပုံကို ကျူးကျော်သူများ မျက်ကွယ်ပြု၍မရခဲ့ပေ။ မြန်မာပြည်သူတို့၏ ပြည်ထောင်စုစိတ်ဓာတ်ကား ရေကိုသား၍ကြားမထင်သကဲ့သို့ ကြားဝင်၍မရကြောင်း နယ်ချဲ့တို့သိကြရလေပြီ။ နယ်ချဲ့အင်္ဂလိပ်တို့က ဉာဏ်နီဉာဏ်နက်ဖြင့် အကွက်ဆင်ထားသော ကျော့ကွင်းကို တစ်မျိုးသားလုံး စည်းလုံးညီညွတ်မှုအင်အားဖြင့် ဖြတ်တောက်နိုင်ခဲ့သည်။
ဖဆပလအဖွဲ့ချုပ်ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သူ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းသည် မြန်မာနိုင်ငံအနယ်နယ် အရပ်ရပ်သို့ လှည့်လည်သွားရောက်ကာ တိုင်းရင်းသား တစည်းတလုံးတည်း လက်တွဲပြီး လွတ်လပ်ရေးကို အရယူရန် ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းခဲ့လေသည်။ ထို့ကြောင့် အင်္ဂလိပ်နယ်ချဲ့တို့ကလည်း တောင်တန်းသားတို့ကို မြေပြန့်သားတို့နှင့် သွေးခွဲခဲ့လေသည်။ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း၏ ကြိုးပမ်းမှုကြောင့် ၁၉၄၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၇ ရက်တွင် အောင်ဆန်းအက်တလီစာချုပ်ကို ချုပ်ဆိုနိုင်ခဲ့သည်။
ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းသည် နိုင်ငံလွတ်လပ်ရေးရရန်မှာ တိုင်းရင်းသား စည်းလုံးညီညွတ်မှုဖြင့်သာ ရနိုင်ကြောင်း ကောင်းစွာသဘောပေါက်၍ အင်္ဂလန်မှရောက်လျှင်ရောက်ချင်းပင် ရှမ်း၊ ချင်း၊ ကချင်တောင်တန်းဒေသများသို့ သွားရောက်ကာ တိုင်းရင်းသားစည်းလုံး ညီညွတ်ရေးအတွက် အပြင်းအထန်ကြိုးစားလေသည်။ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနှင့်အဖွဲ့သည် ၁၉၄၇ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၉ ရက်တွင် ရှမ်းပြည်နယ်(တောင်ပိုင်း) ပင်လုံမြို့သို့ရောက်ရှိလာပြီး ပြည်မတောင်တန်းမခွဲခြားဘဲ လွတ်လပ်ရေး တစုတစည်းတည်းရယူရန် သဘောတူဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။
တိုင်းရင်းသားကိုယ်စားလှယ်ပေါင်း ၂၂ ဦးက တစုတစည်းတည်းနေထိုင်ကြမည် ဟူသောသန္နိဋ္ဌာန်ဖြင့် ၁၉၄၇ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ ရက်နံနက် ၁၀ နာရီတွင် ပင်လုံစာချုပ်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနှင့်တကွ တိုင်းရင်းသားခေါင်းဆောင်များသည် နယ်ချဲ့တို့၏ သွေးခွဲမှုစနစ်ကို တော်လှန်ခဲ့ပြီး မြန်မာနိုင်ငံ၏ လွတ်လပ်ရေးကိုရယူပေးနိုင်ခဲ့သည်။ ပင်လုံစာချုပ်သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင်နေထိုင်ကြသော တိုင်းရင်းသားများအားလုံး၏ စည်းလုံးညီညွတ်မှုကို ပြသနိုင်ခဲ့သော သာဓကကောင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ “စည်းလုံးညီညွတ်မှုသည် အောင်မြင်ခြင်း၏ အဓိကသော့ချက်” ဖြစ်သည်။
တိုင်းရင်းသားအားလုံး၏ စည်းလုံးညီညွတ်သော အားမာန်နှင့် ပြည်ထောင်စုကိုချစ်သော ပြည်ထောင်စုစိတ်ဓာတ်သည် ပင်လုံမြေမှသန္ဓေတည်ကာ ခိုင်မာသောညီညွတ်မှုဖြင့် လွတ်လပ်ရေးဟူသောကမ္ပည်းကို စိုက်ထူနိုင်ခဲ့သည်။
လက်တွေ့ဘဝတွင် ပြည်ထောင်စုစိတ်ဓာတ်ကို အပြောဖြင့်တည်ဆောက်၍မရပါ။ ၁၉၄၇ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ ရက်မှအစပြုခဲ့သော ပြည်ထောင်စုစိတ်ဓာတ်သည် ယခုဆိုလျှင် (၇၉)နှစ်သို့တိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံသည် ပြည်ပနိုင်ငံများကပါ လေးစားရသည့် စာပေ၊ ယဉ်ကျေးမှု၊ လူမှုရေးအစဉ်အလာ၊ မျိုးချစ်စိတ်ဓာတ်ထွန်းကားခဲ့သောနိုင်ငံဖြစ်သည်။ မျိုးဆက်သစ်လူငယ်များအနေဖြင့် အခက်အခဲပေါင်းများစွာကို ရင်ဆိုင်ကျော်လွှားပြီး ရယူတည်ဆောက်ခဲ့ရသည့် အမျိုးသားပြန်လည် စည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးအကျိုးရလဒ်ကို ရေရှည်တည်တံ့ခိုင်မြဲအောင် ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်သွားကြရပါမည်။ ယင်းသို့ဖော်ဆောင်ရာတွင် ပြည်ထောင်စုကြီး၏ အကျိုးစီးပွားကို မြတ်နိုးလိုလားသည့်စိတ်ထားဖြင့် တာဝန်သိသိ၊ သစ္စာရှိရှိပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ကြရမည်ဖြစ်ပေသည်။
နှစ်စဉ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ ရက်ရောက်တိုင်း ပြည်ထောင်စုနေ့ကို လေးနက်မှန်ကန်သော ဦးတည်ချက်များ ချမှတ်ကာ မြန်မာတစ်မျိုးသားလုံးအတွက် ထူးမြတ်သော နေ့တစ်နေ့အဖြစ် ခမ်းနားထည်ဝါစွာ ကျင်းပလျက်ရှိသည်။ ပြည်ထောင်စုအခမ်းအနားကို စည်ကားသိုက်မြိုက်စွာကျင်းပခြင်းမှာ နိုင်ငံတော်၏လွတ်လပ်ရေးနှင့် အချုပ်အခြာအာဏာကို တိုင်းရင်းသား စည်းလုံးညီညွတ်မှု စွမ်းအားဖြင့် ပြန်လည်ရယူနိုင်ခဲ့သည့် အစဉ်အလာကောင်းများကို ဖော်ညွှန်းပြီး ပြည်ထောင်စု၏ မည်သည့်နေရာ၊ မည်သည့်ဒေသ၌ နေထိုင်ကြသည်ဖြစ်စေ ခိုင်မြဲသည့် ပြည်ထောင်စုစိတ်ဓာတ် ထားရှိမွေးမြူကြရန် ဦးတည်ကျင်းပနေခြင်းဖြစ်သည်။ ပြည်ထောင်စုနေ့အခမ်းအနားများ ကျင်းပခြင်းဖြင့် တိုင်းရင်းသား အချင်းချင်း ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှုနှင့် တစ်ဦးအပေါ်တစ်ဦး နားလည်မှုများ ပိုမိုရင့်သန်စေပြီး တိုင်းရင်းသားအားလုံးသည် ဤမြေဤရေပေါ်တွင် ဥမကွဲသိုက်မပျက် ရာသက်ပန်နေထိုင်သွားမည်ဟူသော အမျိုးသားသန္နိဋ္ဌာန် ပို၍ခိုင်မာစေသည်။
(၇၉)နှစ်မြောက် ပြည်ထောင်စုနေ့ကို -
(၁) နိုင်ငံတော်၏ အမျိုးသားရေးရည်မှန်းချက်ဖြစ်သည့် တိုင်းပြည်သာယာဝပြောရေးနှင့် စားရေရိက္ခာဖူလုံရေးအတွက် တိုင်းရင်းသားပြည်သူအားလုံးက ဝိုင်းဝန်းကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ရေး။
(၂) တိုင်းပြည်တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေးနှင့် တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးလုပ်ငန်းများ အောင်မြင်စွာ အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်ရာတွင် နိုင်ငံတော်အစိုးရ၊ တပ်မတော်တို့နှင့်အတူ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများအားလုံး လက်တွဲပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး။
(၃) နိုင်ငံတော်အတွင်း တရားမျှတခြင်း၊ လွတ်လပ်ခြင်းနှင့်ညီမျှခြင်းတည်းဟူသော လောကပါလတရားများထွန်းကားလျက် တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များနှင့် ထာဝရငြိမ်းချမ်းရေးတည်ဆောက်နိုင်ရန်အတွက် ဝိုင်းဝန်းကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ရေး။
(၄) တိုင်းရင်းသားညီအစ်ကိုမောင်နှမများ၏ ရင်းနှီးချစ်ကြည်မှု၊ ယုံကြည်မှု၊ စည်းလုံးညီညွတ်မှု၊ စုစည်းလုပ်ဆောင်မှုတို့ဖြင့် စစ်မှန်၍စည်းကမ်းပြည့်ဝသော ပါတီစုံဒီမိုကရေစီစနစ်ကို ကျင့်သုံးပြီး ဒီမိုကရေစီနှင့် ဖက်ဒရယ်စနစ်ကို အခြေခံသည့် ပြည်ထောင်စုကိုတည်ဆောက်ရေး။
(၅) ခေတ်မီဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်သော နိုင်ငံတော်ဖြစ်ပေါ်လာရေးနှင့် တိုင်းရင်းသားများ၏ ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေးနှင့် လူမှုစီးပွားဘဝများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်အောင် ဝိုင်းဝန်းဖော်ဆောင်ရေးဟူသော အမျိုးသားရေး ဦးတည်ချက်(၅)ရပ်ဖြင့် အနှစ်သာရရှိရှိ ကျင်းပမည်ဖြစ်ပါသည်။
နိုင်ငံတော်အစိုးရသည် နိုင်ငံ၏အသက်သွေးကြောဖြစ်သည့် စီးပွားရေးအခြေခံ အဆောက်အအုံများ၊ စွမ်းအင်ဆိုင်ရာအခြေခံ အဆောက်အအုံများ၊ ကျေးလက်နှင့် နယ်စပ်ဒေသပါမကျန် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး အတွက် စီးပွားရေး၊ ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေး၊ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး၊ ပို့ဆောင်ရေး အခြေခံလိုအပ်ချက်များကို နေ့မအား ညမအား ကြိုးပမ်းဖော်ဆောင်ပေးလျက်ရှိသည်။ တိုင်းဒေသ ကြီးနှင့် ပြည်နယ်များတွင် အထူးဖွံ့ဖြိုးရေးဇုန်များ၊ အဆင့်မြင့်ပညာ၊ ကွန်ပျူတာပညာ၊ နည်းပညာများကို သင်ယူနိုင်ရန်အတွက် တက္ကသိုလ်များကိုလည်း ထူထောင်ပေးလျက်ရှိသည်။ လမ်းတံတားကြီးများကိုလည်း တည်ဆောက်ပေးလျက်ရှိသည်။ တိုင်းပြည်ကို အမှန်တကယ်ချစ်မြတ်နိုးသူတိုင်း အမိနိုင်ငံတော်ကို ကမ္ဘာနှင့်ရင်ပေါင်တန်း စေချင်သည်ဆိုသည့် နိုင်ငံသားတိုင်းသည် တိုင်းရင်းသား စည်းလုံးညီညွတ်မှုကို တည်ဆောက်ကြရမည်။ ပြည်ထောင်စုအတွင်းရှိ မြေ၊ ရေ၊ လေ အဆောက်အအုံများ ကောင်းမွန်စေရေး တည်ဆောက်ပြုပြင် ထိန်းသိမ်းကြရမည်ဖြစ်သည်။
ခေတ်မီဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်သော ဒီမိုကရေစီနိုင်ငံတော်သစ်ဆီသို့ လှမ်းချီတက်နိုင်ရန်မှာ ပြည်ထောင်စုမပြိုကွဲရေး၊ တိုင်းရင်းသားစည်းလုံး ညီညွတ်မှုမပြိုကွဲရေး၊ အချုပ်အခြာအာဏာ တည်တံ့ခိုင်မြဲရေးတည်းဟူသော ဒို့တာဝန်အရေးသုံးပါးကို အမျိုးသားရေးမူဝါဒအဖြစ် ပြည်ထောင်စုတိုင်းရင်းသား အားလုံးက ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရန် အရေးကြီးသည်။ တိုင်းတစ်ပါးတို့၏ကြိုးဆွဲရာ၌ မကမိစေရန်၊ ပြည်တွင်းပြည်ပမှတိုင်းပြည်ပြိုကွဲအောင် ဆောင်ရွက်နေသည့် ဘေးအန္တရာယ်များကို မျိုးချစ်စိတ်ဓာတ်ဖြင့် ကာကွယ်သွားရမည်။ ကျွန်ုပ်တို့ပြည်ထောင်စုကြီး ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများနှင့်အဆင့်မီမီ ပခုံးချင်းယှဉ်နိုင်ရန်၊ ခေတ်နောက်မကျစေရန် အခြေအနေအကြောင်းအရပ်ရပ်ကို ဆင်ခြင်သုံးသပ်ကာ အစိုးရနှင့်ပြည်သူလက်တွဲကာ ထိန်းသိမ်းတည်ဆောက်ရှေ့ဆက်ကြရမည်။ ပြည်ထောင်စု တိုင်းရင်းသားအချင်းချင်း စည်းလုံးညီညွတ်သောစိတ်ဓာတ်ဖြင့်သတိမူ၍ မိမိကိုယ်ကို၊ မိမိမိသားစုအတွက် မိမိနိုင်ငံတော်အတွက် အလုပ်ကိုယ်စီလုပ်ကိုင်ကာ စည်းလုံးညီညွတ်ကြမည်ဆိုလျှင်ဖြင့် တိုင်းပြည်ငြိမ်းချမ်းဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်ပေလိမ့်မည်။
တိုင်းရင်းသားအချင်းချင်း အထင်အမြင်မှား၍ သွေးကွဲခဲ့ပါသော် အမိမြန်မာပြည်ကြီးသာ တိုးတက်မှုနှောင့်နှေးကာ မိမိတို့မျိုးဆက်သစ်များ အတိဒုက္ခရောက်ကြမည်ကို နားလည်သဘောပေါက်ရန် အလွန်အရေးကြီးသည်။ ထို့ကြောင့် ပြည်ထောင်စုတိုင်းရင်းသားအားလုံးသည် နိုင်ငံတော်၏ ကာကွယ်ရေးလုပ်ငန်းများ၊ တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းများ၊ ဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းများတွင် အားသွန်ခွန်စိုက်ပါဝင် ဆောင်ရွက်ကြရမည်။
အချုပ်ဆိုရသော် “ကျွန်းကိုင်းမှီ၊ ကိုင်းကျွန်းမှီ”ဆိုသကဲ့သို့ အစိုးရနှင့်ပြည်သူတစ်ဦးနှင့် တစ်ဦးနားလည်မှု၊ ညီညွတ်မှုဖြင့် တိုင်းပြည်ဖွံ့ဖြိုးအောင်ဆောင်ရွက်ရမည်။
အစိုးရနှင့် တိုင်းရင်းသားပြည်သူများလက်ချင်းချိတ်ကာ ရေခံမြေခံကောင်းများ တည်ရှိနေသော ပြည်ထောင်စုကြီးကို ခေတ်မီဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်သော ဒီမိုကရေစီနိုင်ငံတော်သစ် တည်ဆောက်နိုင်ရေးအတွက် အင်တိုက်အားတိုက်ပါဝင် ထမ်းဆောင်ရင်းဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့၏ ပြည်ထောင်စုအမွေကို ထိန်းသိမ်းကြပါစို့ ဟုတိုက်တွန်းရေးသား လိုက်ရပါသည်။ ။
MWD
(၇၉)နှစ်မြောက် ပြည်ထောင်စုနေ့အကြို ဂုဏ်ပြုဆောင်းပါး“ပြည်ထောင်စုဆိုသည်မှာ ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီး အများကို ပေါင်းစည်း၍ ဗဟိုအာဏာပိုင်အဖွဲ့က စီမံခန့်ခွဲသည့်နိုင်ငံ”ဖြစ်သည်ဟု မြန်မာအဘိဓာန်အကျဉ်းချုပ်တွင် ဖွင့်ဆိုထားသည်။ မြန်မာနိုင်ငံသည်ခိုင်မာသောလူမျိုးသမိုင်း၊ ခိုင်မာသောနိုင်ငံသမိုင်းနှင့် တည်တံ့ခိုင်မြဲသော အချုပ်အခြာအာဏာပိုင် ရေမြေပိုင်နယ်နိမိတ်များ ပြည့်စုံသည့် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် မှီတင်းနေထိုင်လျက်ရှိကြသော ပြည်ထောင်စုဖွား တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ အားလုံးသည် မိမိတို့ကိုယ်ကို မြန်မာတိုင်းရင်းသားများအဖြစ်ခံယူကာ ကမ္ဘာ့အလယ်တွင် ဂုဏ်ယူဝင့်ကြွားစွာ ရပ်တည်နေသောလူမျိုးများ ဖြစ်သည်။
ဝံသာနုရက္ခိတတရားနှင့်အညီ
ရှေးနှစ်ပေါင်းများစွာကတည်းကပင် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံအတွင်း၌ တစ်မြေတည်းနေတစ်ရေတည်းသောက် တိုင်းရင်းသားများစွာ နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ ပြည်ထောင်စုကြီးဟုခေါ်ဆိုသည့် ဤမြေပေါ်တွင် နယ်မြေဒေသအလိုက်ဘာသာစကား၊ ဓလေ့စရိုက်နှင့်လူမျိုးအခေါ်အဝေါ်အသီးသီး အမည်တွင်လျက်ရှိသော်လည်း မြန်မာတိုင်းရင်းသားအားလုံးသည် ရှေးပဝေသဏီကပင် ဝံသာနုရက္ခိတတရားနှင့်အညီ ထာဝရလက်တွဲနေထိုင်ခဲ့ကြသည့် စည်းလုံးညီညွတ်သော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ ဖြစ်ကြသည်။
တကောင်း၊ သရေခေတ္တရာ၊ ဗိဿနိုး၊ ဟန်လင်း၊ မိုင်းမော၊ ပုဂံ၊ ပင်းယ၊ အင်းဝ၊ စစ်ကိုင်း၊ မြင်စိုင်း၊ တောင်ငူ၊ ညောင်ရမ်း၊ ကုန်းဘောင်ခေတ်တို့တွင် မြန်မာတို့၏သမိုင်းအစဉ်အလာထွန်းပြောင်ခဲ့သည်။
ထိုစဉ်က မြန်မာတို့သည် ကိုယ့်ထီးကိုယ့်နန်း၊ ကိုယ့်ကြငှန်းဖြင့် တင့်တယ်စွာနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ ကိုယ်ပိုင်အမျိုးသားစာပေ၊ အနုပညာ၊ ယဉ်ကျေးမှုတို့ကို ထူထောင်ခဲ့ကြသည်။ ပြည်ပကျူးကျော်မှု မှန်သမျှကိုလည်း ပြည်ထောင်စုစိတ်ဓာတ် အရင်းခံသော တိုင်းရင်းသားစည်းလုံး ညီညွတ်မှုဖြင့် တွန်းလှန်နိုင်ခဲ့သည်။
သမိုင်းဝင်ပင်လုံစာချုပ်
ထို့ပြင် ၁၉ ရာစုနှောင်းပိုင်းတွင် ဗြိတိသျှနယ်ချဲ့တို့သည် မြန်မာနိုင်ငံကို ကျူးကျော်စစ်သုံးကြိမ်ဆင်နွှဲ၍ သိမ်းပိုက်ခဲ့သည့် အချိန်၌လည်း တိုင်းရင်းသားအားလုံးသည် သူ့ကျွန်မခံလိုသည့်စိတ်ဓာတ်ဖြင့် လက်နက်စွဲကိုင်တိုက်ပွဲဝင်ခဲ့ပေသည်။ ထိုရပ်တည်ချက်သည် မြန်မာတို့၏ ပြည်ထောင်စုစိတ်ဓာတ်ကို အခြေခံ၍ သွေးစည်းညီညွတ်မှုကို သက်သေပြခဲ့ခြင်းပင်ဖြစ်ပေသည်။ ထို့နောက်ပိုင်း မြန်မာနိုင်ငံအား လွတ်လပ်ရေးမပေးလျှင်မဖြစ်တော့သည့် အခြေအနေတွင်လည်း ဗြိတိသျှနယ်ချဲ့တို့သည်ပြည်မနှင့်
တောင်တန်းဒေသ မြန်မာတိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ၏ သမိုင်းအစဉ်အဆက် သွေးစည်းညီညွတ်ခဲ့သော ပြည်ထောင်စုစိတ်ဓာတ်ကို သွေးခွဲရန်ကြံစည်ခဲ့သည်။
ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းသည် တောင်တန်းနှင့်ပြည်မအကြား ရေကိုသားလျှင် အကြားမထင်သကဲ့သို့ တစ်ဆက်တစ်စပ်တည်း စည်းလုံးပေးခဲ့သည်။ ၁၉၄၇ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက်နေ့မှစတင်၍ ရှမ်းပြည်နယ်(တောင်ပိုင်း)ပင်လုံမြို့တွင် ပင်လုံညီလာခံကြီး
ကျင်းပခဲ့ရာ တိုင်းရင်းသားခေါင်းဆောင်များ စုံညီစွာတက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့ နံနက် ၁ဝ နာရီတွင် ဗိုလ်ချုပ်နှင့်အတူ ကချင်၊ ချင်း၊ ရှမ်းအမျိုးသားကိုယ်စားလှယ်ကြီး ၂၃ ဦးသည် သာတူညီမျှတစည်းတလုံးတည်း နေထိုင်ကြမည်ဟူသော သန္နိဋ္ဌာန်ဖြင့် ပင်လုံစာချုပ်ကြီးကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က ကိုလိုနီနယ်ချဲ့တို့သည် တောင်တန်းနှင့် ပြည်မကို သွေးခွဲအုပ်ချုပ်ခဲ့ပြီး တိုင်းရင်းသားညီအစ်ကိုများအကြား စိတ်ဝမ်းကွဲပြားအောင် အမျိုးမျိုး သပ်လျှိုသွေးခွဲခဲ့သည်။
ပြည်ထောင်စုနေ့
ထိုကဲ့သို့ ပြည်ထောင်စုတိုင်းရင်းသားများအကြား ပြည်ထောင်စုစိတ်ဓာတ်ကိုအခြေခံလျက် သွေးစည်းညီညွတ်စွာ လွတ်လပ်ရေး အတွက် အားထုတ်သောနေ့ဖြစ်သဖြင့် နှစ်စဉ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့ကို “ပြည်ထောင်စုနေ့”အဖြစ် သတ်မှတ်နိုင်ခဲ့သည်။ လွန်ခဲ့သော ၇၉ နှစ်က အမျိုးသားခေါင်းဆောင်ကြီးနှင့် တိုင်းရင်းသားခေါင်းဆောင်များသည် ရှမ်းပြည်နယ်(တောင်ပိုင်း) ပင်လုံမြို့လေးတွင် ဥမကွဲသိုက်မပျက် အတူတကွပူးပေါင်းနေထိုင်သွားမည်ဆိုသော ပင်လုံစာချုပ်ကို လက်မှတ်ရေးထိုး နိုင်ခဲ့သည့်နေ့ကို ပြည်ထောင်စုနေ့အဖြစ် သတ်မှတ်ထားရှိခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုသို့ ပင်လုံစာချုပ်လက်မှတ် ရေးထိုးနိုင်ခဲ့သဖြင့် ၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် နယ်ချဲ့တို့ထံမှ တိုင်းပြည်လွတ်လပ်ရေးရရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
အားလုံးအတွက်ထာဝရငြိမ်းချမ်းရေး
တိုင်းရင်းသားညီအစ်ကိုများအကြား ရေပက်မဝင်သောစည်းလုံးညီညွတ်မှုကိုသာ ခိုင်မာစွာတည်ဆောက်ထားနိုင်မည်ဆိုလျှင် တိုင်းပြည်အင်အား တောင့်တင်းခိုင်မာနေမည်ဖြစ်သည်။ အင်အားတောင့်တင်းခိုင်မာနေသောနိုင်ငံကို မည်သည့်နိုင်ငံကမျှ ကျူးကျော်ရန် စမည်မဟုတ်ချေ။ ဆိုလိုသည်မှာ ထိုနိုင်ငံသည် စည်းလုံးညီညွတ်မှုစွမ်းအားဖြင့် လွတ်လပ်ရေးနှင့် အချုပ်အခြာအာဏာကို အမြဲတစေ ထိန်းသိမ်းထားနိုင်မည်ဖြစ်သည်။
လွတ်လပ်ရေးရရှိခဲ့သည်မှာ (၇၉)နှစ်ရှိပြီဖြစ်သော်လည်း လက်ရှိအချိန်အထိ တိုင်းရင်းသားစည်းလုံး ညီညွတ်မှုကို အပြည့်အဝ တည်ဆောက်နိုင်ခြင်း မရှိသေးပေ။ ထို့ကြောင့် အစိုးရအဆက်ဆက်သည် ထာဝရငြိမ်းချမ်းရေး ရရှိရေးအတွက် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများကို ကမ်းလှမ်း ခဲ့သည်။ ထိုသို့ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုများကြောင့် နိုင်ငံတော်အစိုးရ၊ လွှတ်တော်၊ တပ်မတော်နှင့်တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ ၁ဝ ဖွဲ့တို့သည်တစ်နိုင်ငံလုံး ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုရပ်စဲရေးစာချုပ် (Nationwide Ceasefire Agreement-NCA)ကိုအောင်မြင်စွာ လက်မှတ်ရေးထိုးနိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။
သို့သော် NCA တွင် လက်မှတ်ရေးထိုးထားသည့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့(EAO)တချို့သည် NCA ပါ ကတိကဝတ်များကို လိုက်နာမှုမရှိဘဲ ချိုးဖောက်လျက်ရှိသည်။ နယ်မြေဒေသအသီးသီးတွင် လက်နက်ကိုင်သောင်းကျန်းသူများ၏ အကြမ်းဖက် တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် ဒေသခံပြည်သူလူထု၏အသက်အိုးအိမ်စည်းစိမ်များ ပျက်သုဉ်းကာ ဆင်းရဲဒုက္ခရောက်လျက်ရှိကြသည်။
ဆိုရလျှင် ပင်လုံတွင် တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်မှုတည်ဆောက်နိုင်ခဲ့သော်လည်း နယ်ချဲ့တို့၏သပ်လျှိုသွေးခွဲမှုကြောင့် လွတ်လပ်ရေးရရှိပြီးနောက်ပိုင်းတွင် ပြည်ထောင်စုဖွားတိုင်းရင်းသားညီအစ်ကိုများအကြား စိတ်ဝမ်းကွဲပြားခဲ့ကြသည်။ လူမျိုးစွဲ၊ ဒေသစွဲဖြင့် လက်နက်စွဲကိုင်ကြသည်။ တပ်မတော်သည် ပြည်ပကျူးကျော်သူများအပြင် ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှု အမြစ်ပြတ် ချေမှုန်းရေး တာဝန်များကို စဉ်ဆက်မပြတ်ထမ်းဆောင်ခဲ့ရသည်။ ထို့ပြင် ခေတ်အဆက်ဆက်တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သော အစိုးရများအနေဖြင့်လည်း တိုင်းပြည်အတွင်း ထာဝရငြိမ်းချမ်းရေး တည်ဆောက်နိုင်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြရသည်။
ထာဝရငြိမ်းချမ်းရေး တည်ဆောက်ရာတွင် တိုင်းရင်းသားအားလုံး ဥမကွဲသိုက်မပျက် အေးအတူ ပူအမျှ တစည်းတလုံးတည်း ပူးပေါင်းနေထိုင်သွားမည်ဆိုသော ပြည်ထောင်စုစိတ်ဓာတ်အရင်းခံဖြင့်သာ အကောင်အထည်ဖော်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။ တိုင်းရင်းသားညီအစ်ကိုများ အနေဖြင့် တိုင်းပြည်၏မည်သည့်ဒေသတွင်နေထိုင်သည်ဖြစ်စေ တိုင်းရင်းသားညီအစ်ကို မောင်နှမများအကြား ကျဉ်းမြောင်းသည့်ဝါဒများနှင့်သံသယများအားချေဖျက်ကာ ပြည်ထောင်စုစိတ်ဓာတ်၊ မျိုးချစ်စိတ်ဓာတ် အရင်းခံဖြင့် ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှု တည်ဆောက်သွားနိုင်မည်ဆိုလျှင် အနာဂတ်ကာလတွင် အားလုံးမျှော်လင့်နေသော ထာဝရငြိမ်းချမ်းရေးကို ဧကန်မုချတည်ဆောက်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။ သို့မှသာလျှင် ပြည်ထောင်စုကြီး ထာဝစဉ်အဓွန့်ရှည်တည်တံ့ခိုင်မြဲနေမည်ဖြစ်သည်။
လက်တွဲကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ရန်လို
မျက်မှောက်ခေတ် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံအသီးသီးအားလေ့လာကြည့်မည်ဆိုလျှင် ပြည်ထောင်စုစိတ်ဓာတ်ကို ခိုင်မာစွာထိန်းသိမ်းထားနိုင်ခြင်း မရှိသောနိုင်ငံအချို့သည် ခေတ်သစ်ကိုလိုနီနယ်ချဲ့တို့၏ ဩဇာလွှမ်းမိုးလိုမှုအမျိုးမျိုးကြားတွင် အချင်းချင်းသွေးခွဲကာ ပဋိပက္ခများ၊ စစ်ပွဲများဖြစ်ပွား၍ အင်အားချည့်နဲ့ ယိမ်းယိုင်ပြိုကွဲသွားကြရသည်ကို တွေ့မြင်နေကြရသည်။
ထို့ကြောင့် တိုင်းပြည်တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေးနှင့် တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးဖော်ဆောင်ရာတွင်လည်းကောင်း၊ နိုင်ငံတော်အချုပ်အခြာ အာဏာကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရာတွင်လည်းကောင်း၊ တိုင်းပြည်အတွင်း ထာဝရငြိမ်းချမ်းရေး တည်ဆောက်ရာတွင် လည်းကောင်း၊ ဒီမိုကရေစီဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုကြီး တည်ဆောက်ရာတွင်လည်းကောင်း ပြည်သူလူထုတစ်ရပ်လုံးအနေဖြင့် နိုင်ငံတော်အစိုးရ၊ တပ်မတော်နှင့်အတူ လက်တွဲဆောင်ရွက်သွားရန်လိုအပ်ပေသည်။ အထူးသဖြင့် တိုင်းရင်းသား ညီအစ်ကိုများအကြား ပြည်ထောင်စုစိတ်ဓာတ်ကိန်းအောင်း နေစေရန်အတွက် ဒို့တာဝန်အရေးသုံးပါးကို တိုင်းရင်းသား အားလုံး၏ယုံကြည်ချက်၊ ခံယူချက်တစ်ခုအနေဖြင့် မမှိတ်မသုန်စောင့်ထိန်းသွားရန်လည်း လိုအပ်သည်။
တိုင်းရင်းသား စည်းလုံးညီညွတ်မှုနှင့် ပြည်ထောင်စုကြီးအဓွန့်ရှည်တည်တံ့ရေးပြည်ထောင်စုစိတ်ဓာတ်အရင်းခံဖြင့်သာ စည်းလုံးညီညွတ်မှုကို တည်ဆောက်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။
ထိုတိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်မှုဖြင့်သာ ထာဝရငြိမ်းချမ်းရေးရရှိရေး၊ ပြည်ထောင်စုကြီးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် ဒီမိုကရေစီဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုကြီးကို တည်ဆောက်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။
မည်သို့ပင်ဆိုစေကာမူ ပြည်ထောင်စုစိတ်ဓာတ်ရှင်သန်ထွန်းကားမှု၊ တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်မှု၊ ဒီမိုကရေစီစနစ် ထွန်းကားမှုတို့နှင့်သာလျှင် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်ကြီးသည်လည်း ကမ္ဘာ့အလယ်တွင် ထာဝစဉ်အဓွန့်ရှည်တည်တံ့နေမည် ဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် တိုင်းရင်းသားညီအစ်ကိုများအကြား ပင်လုံတွင်သန္ဓေတည်ခဲ့သောပြည်ထောင်စုစိတ်ဓာတ်ကိုအခြေခံသည့် တိုင်းရင်းသားအားလုံး၏ ရေပက်မဝင်သော စည်းလုံးညီညွတ်မှုဖြင့်သာလျှင် ပြည်ထောင်စုကြီး အဓွန့်ရှည်တည်တံ့နေအောင် တည်ဆောက်နိုင်မည် ဖြစ်ပြီး မဝေးတော့သည့်အနာဂတ်တွင် ပြည်သူအားလုံးလိုလားတောင့်တနေသည့် တည်ငြိမ်အေးချမ်းဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်သော နိုင်ငံတော်ကြီးကို တည်ဆောက်နိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း (၇၉)နှစ်မြောက် ပြည်ထောင်စုနေ့ကိုဂုဏ်ပြု ရေးသားလိုက်ရပါသည်။ ။
MWD
(၇၉)နှစ်မြောက် ပြည်ထောင်စုနေ့အကြို ဂုဏ်ပြုဆောင်းပါး“ပြည်ထောင်စုဆိုသည်မှာ ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီး အများကို ပေါင်းစည်း၍ ဗဟိုအာဏာပိုင်အဖွဲ့က စီမံခန့်ခွဲသည့်နိုင်ငံ”ဖြစ်သည်ဟု မြန်မာအဘိဓာန်အကျဉ်းချုပ်တွင် ဖွင့်ဆိုထားသည်။ မြန်မာနိုင်ငံသည်ခိုင်မာသောလူမျိုးသမိုင်း၊ ခိုင်မာသောနိုင်ငံသမိုင်းနှင့် တည်တံ့ခိုင်မြဲသော အချုပ်အခြာအာဏာပိုင် ရေမြေပိုင်နယ်နိမိတ်များ ပြည့်စုံသည့် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် မှီတင်းနေထိုင်လျက်ရှိကြသော ပြည်ထောင်စုဖွား တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ အားလုံးသည် မိမိတို့ကိုယ်ကို မြန်မာတိုင်းရင်းသားများအဖြစ်ခံယူကာ ကမ္ဘာ့အလယ်တွင် ဂုဏ်ယူဝင့်ကြွားစွာ ရပ်တည်နေသောလူမျိုးများ ဖြစ်သည်။
ဝံသာနုရက္ခိတတရားနှင့်အညီ
ရှေးနှစ်ပေါင်းများစွာကတည်းကပင် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံအတွင်း၌ တစ်မြေတည်းနေတစ်ရေတည်းသောက် တိုင်းရင်းသားများစွာ နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ ပြည်ထောင်စုကြီးဟုခေါ်ဆိုသည့် ဤမြေပေါ်တွင် နယ်မြေဒေသအလိုက်ဘာသာစကား၊ ဓလေ့စရိုက်နှင့်လူမျိုးအခေါ်အဝေါ်အသီးသီး အမည်တွင်လျက်ရှိသော်လည်း မြန်မာတိုင်းရင်းသားအားလုံးသည် ရှေးပဝေသဏီကပင် ဝံသာနုရက္ခိတတရားနှင့်အညီ ထာဝရလက်တွဲနေထိုင်ခဲ့ကြသည့် စည်းလုံးညီညွတ်သော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ ဖြစ်ကြသည်။
တကောင်း၊ သရေခေတ္တရာ၊ ဗိဿနိုး၊ ဟန်လင်း၊ မိုင်းမော၊ ပုဂံ၊ ပင်းယ၊ အင်းဝ၊ စစ်ကိုင်း၊ မြင်စိုင်း၊ တောင်ငူ၊ ညောင်ရမ်း၊ ကုန်းဘောင်ခေတ်တို့တွင် မြန်မာတို့၏သမိုင်းအစဉ်အလာထွန်းပြောင်ခဲ့သည်။
ထိုစဉ်က မြန်မာတို့သည် ကိုယ့်ထီးကိုယ့်နန်း၊ ကိုယ့်ကြငှန်းဖြင့် တင့်တယ်စွာနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ ကိုယ်ပိုင်အမျိုးသားစာပေ၊ အနုပညာ၊ ယဉ်ကျေးမှုတို့ကို ထူထောင်ခဲ့ကြသည်။ ပြည်ပကျူးကျော်မှု မှန်သမျှကိုလည်း ပြည်ထောင်စုစိတ်ဓာတ် အရင်းခံသော တိုင်းရင်းသားစည်းလုံး ညီညွတ်မှုဖြင့် တွန်းလှန်နိုင်ခဲ့သည်။
သမိုင်းဝင်ပင်လုံစာချုပ်
ထို့ပြင် ၁၉ ရာစုနှောင်းပိုင်းတွင် ဗြိတိသျှနယ်ချဲ့တို့သည် မြန်မာနိုင်ငံကို ကျူးကျော်စစ်သုံးကြိမ်ဆင်နွှဲ၍ သိမ်းပိုက်ခဲ့သည့် အချိန်၌လည်း တိုင်းရင်းသားအားလုံးသည် သူ့ကျွန်မခံလိုသည့်စိတ်ဓာတ်ဖြင့် လက်နက်စွဲကိုင်တိုက်ပွဲဝင်ခဲ့ပေသည်။ ထိုရပ်တည်ချက်သည် မြန်မာတို့၏ ပြည်ထောင်စုစိတ်ဓာတ်ကို အခြေခံ၍ သွေးစည်းညီညွတ်မှုကို သက်သေပြခဲ့ခြင်းပင်ဖြစ်ပေသည်။ ထို့နောက်ပိုင်း မြန်မာနိုင်ငံအား လွတ်လပ်ရေးမပေးလျှင်မဖြစ်တော့သည့် အခြေအနေတွင်လည်း ဗြိတိသျှနယ်ချဲ့တို့သည်ပြည်မနှင့်
တောင်တန်းဒေသ မြန်မာတိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ၏ သမိုင်းအစဉ်အဆက် သွေးစည်းညီညွတ်ခဲ့သော ပြည်ထောင်စုစိတ်ဓာတ်ကို သွေးခွဲရန်ကြံစည်ခဲ့သည်။
ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းသည် တောင်တန်းနှင့်ပြည်မအကြား ရေကိုသားလျှင် အကြားမထင်သကဲ့သို့ တစ်ဆက်တစ်စပ်တည်း စည်းလုံးပေးခဲ့သည်။ ၁၉၄၇ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက်နေ့မှစတင်၍ ရှမ်းပြည်နယ်(တောင်ပိုင်း)ပင်လုံမြို့တွင် ပင်လုံညီလာခံကြီး
ကျင်းပခဲ့ရာ တိုင်းရင်းသားခေါင်းဆောင်များ စုံညီစွာတက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့ နံနက် ၁ဝ နာရီတွင် ဗိုလ်ချုပ်နှင့်အတူ ကချင်၊ ချင်း၊ ရှမ်းအမျိုးသားကိုယ်စားလှယ်ကြီး ၂၃ ဦးသည် သာတူညီမျှတစည်းတလုံးတည်း နေထိုင်ကြမည်ဟူသော သန္နိဋ္ဌာန်ဖြင့် ပင်လုံစာချုပ်ကြီးကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က ကိုလိုနီနယ်ချဲ့တို့သည် တောင်တန်းနှင့် ပြည်မကို သွေးခွဲအုပ်ချုပ်ခဲ့ပြီး တိုင်းရင်းသားညီအစ်ကိုများအကြား စိတ်ဝမ်းကွဲပြားအောင် အမျိုးမျိုး သပ်လျှိုသွေးခွဲခဲ့သည်။
ပြည်ထောင်စုနေ့
ထိုကဲ့သို့ ပြည်ထောင်စုတိုင်းရင်းသားများအကြား ပြည်ထောင်စုစိတ်ဓာတ်ကိုအခြေခံလျက် သွေးစည်းညီညွတ်စွာ လွတ်လပ်ရေး အတွက် အားထုတ်သောနေ့ဖြစ်သဖြင့် နှစ်စဉ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့ကို “ပြည်ထောင်စုနေ့”အဖြစ် သတ်မှတ်နိုင်ခဲ့သည်။ လွန်ခဲ့သော ၇၉ နှစ်က အမျိုးသားခေါင်းဆောင်ကြီးနှင့် တိုင်းရင်းသားခေါင်းဆောင်များသည် ရှမ်းပြည်နယ်(တောင်ပိုင်း) ပင်လုံမြို့လေးတွင် ဥမကွဲသိုက်မပျက် အတူတကွပူးပေါင်းနေထိုင်သွားမည်ဆိုသော ပင်လုံစာချုပ်ကို လက်မှတ်ရေးထိုး နိုင်ခဲ့သည့်နေ့ကို ပြည်ထောင်စုနေ့အဖြစ် သတ်မှတ်ထားရှိခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုသို့ ပင်လုံစာချုပ်လက်မှတ် ရေးထိုးနိုင်ခဲ့သဖြင့် ၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် နယ်ချဲ့တို့ထံမှ တိုင်းပြည်လွတ်လပ်ရေးရရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
အားလုံးအတွက်ထာဝရငြိမ်းချမ်းရေး
တိုင်းရင်းသားညီအစ်ကိုများအကြား ရေပက်မဝင်သောစည်းလုံးညီညွတ်မှုကိုသာ ခိုင်မာစွာတည်ဆောက်ထားနိုင်မည်ဆိုလျှင် တိုင်းပြည်အင်အား တောင့်တင်းခိုင်မာနေမည်ဖြစ်သည်။ အင်အားတောင့်တင်းခိုင်မာနေသောနိုင်ငံကို မည်သည့်နိုင်ငံကမျှ ကျူးကျော်ရန် စမည်မဟုတ်ချေ။ ဆိုလိုသည်မှာ ထိုနိုင်ငံသည် စည်းလုံးညီညွတ်မှုစွမ်းအားဖြင့် လွတ်လပ်ရေးနှင့် အချုပ်အခြာအာဏာကို အမြဲတစေ ထိန်းသိမ်းထားနိုင်မည်ဖြစ်သည်။
လွတ်လပ်ရေးရရှိခဲ့သည်မှာ (၇၉)နှစ်ရှိပြီဖြစ်သော်လည်း လက်ရှိအချိန်အထိ တိုင်းရင်းသားစည်းလုံး ညီညွတ်မှုကို အပြည့်အဝ တည်ဆောက်နိုင်ခြင်း မရှိသေးပေ။ ထို့ကြောင့် အစိုးရအဆက်ဆက်သည် ထာဝရငြိမ်းချမ်းရေး ရရှိရေးအတွက် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများကို ကမ်းလှမ်း ခဲ့သည်။ ထိုသို့ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုများကြောင့် နိုင်ငံတော်အစိုးရ၊ လွှတ်တော်၊ တပ်မတော်နှင့်တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ ၁ဝ ဖွဲ့တို့သည်တစ်နိုင်ငံလုံး ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုရပ်စဲရေးစာချုပ် (Nationwide Ceasefire Agreement-NCA)ကိုအောင်မြင်စွာ လက်မှတ်ရေးထိုးနိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။
သို့သော် NCA တွင် လက်မှတ်ရေးထိုးထားသည့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့(EAO)တချို့သည် NCA ပါ ကတိကဝတ်များကို လိုက်နာမှုမရှိဘဲ ချိုးဖောက်လျက်ရှိသည်။ နယ်မြေဒေသအသီးသီးတွင် လက်နက်ကိုင်သောင်းကျန်းသူများ၏ အကြမ်းဖက် တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် ဒေသခံပြည်သူလူထု၏အသက်အိုးအိမ်စည်းစိမ်များ ပျက်သုဉ်းကာ ဆင်းရဲဒုက္ခရောက်လျက်ရှိကြသည်။
ဆိုရလျှင် ပင်လုံတွင် တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်မှုတည်ဆောက်နိုင်ခဲ့သော်လည်း နယ်ချဲ့တို့၏သပ်လျှိုသွေးခွဲမှုကြောင့် လွတ်လပ်ရေးရရှိပြီးနောက်ပိုင်းတွင် ပြည်ထောင်စုဖွားတိုင်းရင်းသားညီအစ်ကိုများအကြား စိတ်ဝမ်းကွဲပြားခဲ့ကြသည်။ လူမျိုးစွဲ၊ ဒေသစွဲဖြင့် လက်နက်စွဲကိုင်ကြသည်။ တပ်မတော်သည် ပြည်ပကျူးကျော်သူများအပြင် ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှု အမြစ်ပြတ် ချေမှုန်းရေး တာဝန်များကို စဉ်ဆက်မပြတ်ထမ်းဆောင်ခဲ့ရသည်။ ထို့ပြင် ခေတ်အဆက်ဆက်တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သော အစိုးရများအနေဖြင့်လည်း တိုင်းပြည်အတွင်း ထာဝရငြိမ်းချမ်းရေး တည်ဆောက်နိုင်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြရသည်။
ထာဝရငြိမ်းချမ်းရေး တည်ဆောက်ရာတွင် တိုင်းရင်းသားအားလုံး ဥမကွဲသိုက်မပျက် အေးအတူ ပူအမျှ တစည်းတလုံးတည်း ပူးပေါင်းနေထိုင်သွားမည်ဆိုသော ပြည်ထောင်စုစိတ်ဓာတ်အရင်းခံဖြင့်သာ အကောင်အထည်ဖော်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။ တိုင်းရင်းသားညီအစ်ကိုများ အနေဖြင့် တိုင်းပြည်၏မည်သည့်ဒေသတွင်နေထိုင်သည်ဖြစ်စေ တိုင်းရင်းသားညီအစ်ကို မောင်နှမများအကြား ကျဉ်းမြောင်းသည့်ဝါဒများနှင့်သံသယများအားချေဖျက်ကာ ပြည်ထောင်စုစိတ်ဓာတ်၊ မျိုးချစ်စိတ်ဓာတ် အရင်းခံဖြင့် ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှု တည်ဆောက်သွားနိုင်မည်ဆိုလျှင် အနာဂတ်ကာလတွင် အားလုံးမျှော်လင့်နေသော ထာဝရငြိမ်းချမ်းရေးကို ဧကန်မုချတည်ဆောက်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။ သို့မှသာလျှင် ပြည်ထောင်စုကြီး ထာဝစဉ်အဓွန့်ရှည်တည်တံ့ခိုင်မြဲနေမည်ဖြစ်သည်။
လက်တွဲကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ရန်လို
မျက်မှောက်ခေတ် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံအသီးသီးအားလေ့လာကြည့်မည်ဆိုလျှင် ပြည်ထောင်စုစိတ်ဓာတ်ကို ခိုင်မာစွာထိန်းသိမ်းထားနိုင်ခြင်း မရှိသောနိုင်ငံအချို့သည် ခေတ်သစ်ကိုလိုနီနယ်ချဲ့တို့၏ ဩဇာလွှမ်းမိုးလိုမှုအမျိုးမျိုးကြားတွင် အချင်းချင်းသွေးခွဲကာ ပဋိပက္ခများ၊ စစ်ပွဲများဖြစ်ပွား၍ အင်အားချည့်နဲ့ ယိမ်းယိုင်ပြိုကွဲသွားကြရသည်ကို တွေ့မြင်နေကြရသည်။
ထို့ကြောင့် တိုင်းပြည်တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေးနှင့် တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးဖော်ဆောင်ရာတွင်လည်းကောင်း၊ နိုင်ငံတော်အချုပ်အခြာ အာဏာကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရာတွင်လည်းကောင်း၊ တိုင်းပြည်အတွင်း ထာဝရငြိမ်းချမ်းရေး တည်ဆောက်ရာတွင် လည်းကောင်း၊ ဒီမိုကရေစီဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုကြီး တည်ဆောက်ရာတွင်လည်းကောင်း ပြည်သူလူထုတစ်ရပ်လုံးအနေဖြင့် နိုင်ငံတော်အစိုးရ၊ တပ်မတော်နှင့်အတူ လက်တွဲဆောင်ရွက်သွားရန်လိုအပ်ပေသည်။ အထူးသဖြင့် တိုင်းရင်းသား ညီအစ်ကိုများအကြား ပြည်ထောင်စုစိတ်ဓာတ်ကိန်းအောင်း နေစေရန်အတွက် ဒို့တာဝန်အရေးသုံးပါးကို တိုင်းရင်းသား အားလုံး၏ယုံကြည်ချက်၊ ခံယူချက်တစ်ခုအနေဖြင့် မမှိတ်မသုန်စောင့်ထိန်းသွားရန်လည်း လိုအပ်သည်။
တိုင်းရင်းသား စည်းလုံးညီညွတ်မှုနှင့် ပြည်ထောင်စုကြီးအဓွန့်ရှည်တည်တံ့ရေးပြည်ထောင်စုစိတ်ဓာတ်အရင်းခံဖြင့်သာ စည်းလုံးညီညွတ်မှုကို တည်ဆောက်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။
ထိုတိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်မှုဖြင့်သာ ထာဝရငြိမ်းချမ်းရေးရရှိရေး၊ ပြည်ထောင်စုကြီးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် ဒီမိုကရေစီဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုကြီးကို တည်ဆောက်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။
မည်သို့ပင်ဆိုစေကာမူ ပြည်ထောင်စုစိတ်ဓာတ်ရှင်သန်ထွန်းကားမှု၊ တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်မှု၊ ဒီမိုကရေစီစနစ် ထွန်းကားမှုတို့နှင့်သာလျှင် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်ကြီးသည်လည်း ကမ္ဘာ့အလယ်တွင် ထာဝစဉ်အဓွန့်ရှည်တည်တံ့နေမည် ဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် တိုင်းရင်းသားညီအစ်ကိုများအကြား ပင်လုံတွင်သန္ဓေတည်ခဲ့သောပြည်ထောင်စုစိတ်ဓာတ်ကိုအခြေခံသည့် တိုင်းရင်းသားအားလုံး၏ ရေပက်မဝင်သော စည်းလုံးညီညွတ်မှုဖြင့်သာလျှင် ပြည်ထောင်စုကြီး အဓွန့်ရှည်တည်တံ့နေအောင် တည်ဆောက်နိုင်မည် ဖြစ်ပြီး မဝေးတော့သည့်အနာဂတ်တွင် ပြည်သူအားလုံးလိုလားတောင့်တနေသည့် တည်ငြိမ်အေးချမ်းဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်သော နိုင်ငံတော်ကြီးကို တည်ဆောက်နိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း (၇၉)နှစ်မြောက် ပြည်ထောင်စုနေ့ကိုဂုဏ်ပြု ရေးသားလိုက်ရပါသည်။ ။
MWD
မြန်မာနိုင်ငံတွင် အလေးအမြတ်ပြုထားသော နေ့ထူးနေ့မြတ်များစွာ ရှိသည့်အနက် ပြည်ထောင်စုနေ့သည်လည်း တစ်ခုအပါအဝင် ဖြစ်သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့ကို ပြည်ထောင်စုနေ့အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ပြည်ထောင်စုနေ့သည် မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှုသမိုင်းတွင် အထင်ကရနေ့တစ်နေ့ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံလွတ်လပ်ရေးရရန်အတွက် အုတ်မြစ်ချခဲ့သော နေ့တစ်နေ့ဟု ဆိုလျှင်လည်း မှားမည်မထင်ပေ။ ပြည်ထောင်စုနေ့သည် မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေး၏ အသက်သွေးကြောဖြစ်သလို ပြည်ထောင်စုအတွင်း မှီတင်းနေထိုင်ကြသော တိုင်းရင်းသား ညီအစ်ကို မောင်နှမများအား မည်သူမျှ သွေးခွဲ၍မရသော ပြည်ထောင်စုစိတ်ဓာတ်ကို စည်းလုံးညီညွတ်မှု စွမ်းအားဖြင့် ကမ္ဘာသိသက်သေပြခဲ့သည့် နေ့ထူးနေ့မြတ်လည်းဖြစ်သည်။
မြန်မာ့သမိုင်းတစ်လျှောက်ကို ကြည့်မည်ဆိုလျှင် အနော်ရထာ၊ ဘုရင့်နောင်၊ အလောင်းမင်းတရားတို့လက်ထက်တွင် မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံး တစ်ပေါင်းတစ်စည်းတည်း စည်းလုံးညီညွတ်စွာဖြင့် တည်ရှိခဲ့သည်ကိုတွေ့ရသည်။ ထိုကာလများတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏အချုပ်အခြာအာဏာ တည်ငြိမ်ခဲ့သလို ပြည်သူအားလုံး ငြိမ်းချမ်းစွာ အတူတကွနေထိုင်ခဲ့သည်ကို တွေ့ရမည်ဖြစ်သည်။ သီပေါမင်းပါတော်မူပြီး အင်္ဂလိပ်လက်အောက် ကျရောက်ခဲ့သည့် အချိန်တွင် မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးရှိ တိုင်းရင်းသားတို့က လက်နက်စွဲကိုင်တော်လှန်ခဲ့ကြသော်လည်း ပေါင်းစည်းမှုအားနည်းခြင်း၊ လက်နက်အင်အားကွာခြားခြင်း စသည်တို့ကြောင့် တော်လှန်ရေးများမအောင်မြင်ဘဲ မြန်မာနိုင်ငံ၏ကျွန်သက်တမ်းမှာ ရှည်ကြာခဲ့သည်။
စည်းလုံးညီညွတ်မှုကို ပြသနိုင်ခဲ့သောနေ့
၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းခေါင်းဆောင်သော မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့သည် မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေးအတွက် အင်္ဂလန်သို့သွားရောက်ရာတွင် အင်္ဂလိပ်တို့က တောင်တန်းဒေသရှိ တိုင်းရင်းသားများသာ ပြည်မနှင့်ပူးပေါင်းရန် သဘောတူပါက တောင်တန်းရောပြည်မပါ တစ်ပြိုင်နက်တည်း လွတ်လပ်ရေးပေးမည်ဟု ကတိပြုခဲ့သည့် အောင်ဆန်း-အက်တလီစာချုပ်ကို ချုပ်ဆိုခဲ့သည်။ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနှင့်အဖွဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာချိန်တွင် ပင်လုံညီလာခံသို့တက်ရောက်ပြီး ပြည်နယ်နှင့်တောင်တန်းဒေသများ ပူးပေါင်းရေးကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြကာ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနှင့် တောင်တန်းဒေသကိုယ်စားလှယ် ၁၂ ဦးတို့ ပြည်နယ် ပြည်မပူးပေါင်းရေးအတွက် သဘောတူသောပင်လုံစာချုပ်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။ ပင်လုံညီလာခံတွင် တန်းတူရည်တူရှိမှု၊ ကိုယ်ပိုင်ပြဋ္ဌာန်းခွင့်နှင့် ဒီမိုကရေစီအခွင့်အရေးများ ရှိစေရမည်ဟူသော ကတိကဝတ်များထည့်သွင်းဆွေးနွေးမှုကြောင့် တိုင်းရင်းသားများအကြား ယုံကြည်မှုပိုမိုခိုင်မာစေခဲ့သည့်အတွက်
၁၉၄၇ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင်သဘောတူလက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့သည် တိုင်းရင်းသားအားလုံးတို့၏ စည်းလုံးညီညွတ်မှုကို ပြသနိုင်ခဲ့သော နေ့တစ်နေ့ဖြစ်သောကြောင့် ထိုနေ့ကို ပြည်ထောင်စုနေ့အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည်။
ယခု ၂ဝ၂၆ ခုနှစ် (၇၉)နှစ်မြောက် ပြည်ထောင်စုနေ့ကို အောက်ပါအမျိုးသားရေးဦးတည်ချက်များဖြင့်ကျင်းပမည်ဖြစ်ပါသည်။
၁။ နိုင်ငံတော်၏ အမျိုးသားရေးရည်မှန်းချက်ဖြစ်သည့် တိုင်းပြည်သာယာဝပြောရေးနှင့်စားရေရိက္ခာဖူလုံရေးအတွက် တိုင်းရင်းသားပြည်သူအားလုံးက ဝိုင်းဝန်းကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ရေး။
၂။ တိုင်းပြည်တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေးနှင့် တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးလုပ်ငန်းများ အောင်မြင်စွာအကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်ရာတွင် နိုင်ငံတော်အစိုးရ၊ တပ်မတော်တို့နှင့်အတူ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများအားလုံး လက်တွဲပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး။
၃။ နိုင်ငံတော်အတွင်း တရားမျှတခြင်း၊ လွတ်လပ်ခြင်းနှင့်ညီမျှခြင်းတည်းဟူသော လောကပါလတရားများထွန်းကားလျက် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် အဖွဲ့များနှင့် ထာဝရငြိမ်းချမ်းရေး တည်ဆောက်နိုင်ရန်အတွက် ဝိုင်းဝန်းကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ရေး။
၄။ တိုင်းရင်းသားညီအစ်ကို မောင်နှမများ၏ ရင်းနှီးချစ်ကြည်မှု၊ ယုံကြည်မှု၊ စည်းလုံးညီညွတ်မှု၊ စုစည်းလုပ်ဆောင်မှုတို့ဖြင့် စစ်မှန်၍ စည်းကမ်းပြည့်ဝသော ပါတီစုံဒီမိုကရေစီစနစ်ကိုကျင့်သုံးပြီး ဒီမိုကရေစီနှင့်ဖက်ဒရယ်စနစ်ကိုအခြေခံသည့် ပြည်ထောင်စုကိုတည်ဆောက်ရေး။
၅။ ခေတ်မီဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်သောနိုင်ငံတော်ဖြစ်ပေါ်လာရေးနှင့် တိုင်းရင်းသားများ၏ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေးနှင့်လူမှုစီးပွားဘဝများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်အောင် ဝိုင်းဝန်းဖော်ဆောင်ရေး။
သမိုင်းဝင်ပင်လုံစာချုပ်မှသည်
ပင်လုံညီလာခံတွင် ရှမ်း၊ ကချင်၊ ချင်းနှင့် ဗမာခေါင်းဆောင်များ အင်္ဂလိပ်လက်အောက်မှ အတူတကွ လွတ်မြောက်ရန်နှင့် လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက်ပိုင်း အတူတကွ ညီညွတ်ချစ်ခင်စွာနေထိုင်ရေးကို အဓိကထား ဆွေးနွေးခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုအချိန်က တိုင်းရင်းသားအားလုံး၏ အဓိကရည်မှန်းချက်မှာ လွတ်လပ်ရေးအလျင်အမြန်ရရှိရေး၊ လွတ်လပ်ရေးရရှိပြီးနောက် ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော်အဖြစ် အတူတကွယှဉ်တွဲနေထိုင်ရေးပင်ဖြစ်သည်။ ပင်လုံစာချုပ်ကြောင့် အင်္ဂလိပ်တို့သည် မြန်မာနိုင်ငံကို ခြွင်းချက်မရှိလွတ်လပ်ရေးပေးခဲ့ရပြီးနောက် ယနေ့ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်အဖြစ် တည်ရှိခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ပင်လုံစာချုပ်သည် တောင်ပေါ်မြေပြန့်မခွဲခြားဘဲ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ တိုင်းရင်းသားအားလုံး၏တစ်စုတစ်ဝမ်းတည်း စည်းလုံးညီညွတ်မှုကို ပြသနိုင်သောသက်သေတစ်ခုဖြစ်သည်။ စည်းလုံးညီညွတ်ခြင်းသည် ရန်သူကိုအောင်မြင်ရေးအတွက် အဓိကကျသောလက်နက်ဖြစ်သည်ကိုပြသခဲ့သော အကောင်းဆုံးပြယုဂ်တစ်ခုဖြစ်ပေသည်။ ပင်လုံစာချုပ်ဖြင့် မြေပြန့်တောင်ပေါ်ဒေသအားလုံး၏ စည်းလုံးညီညွတ်မှုကို ပြသနိုင်ခဲ့ပြီး ပင်လုံမြေမှအခြေတည်ခဲ့သော ပြည်ထောင်စုစိတ်ဓာတ်ဖြင့် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်ကြီးမပြိုကွဲစေရန် ထိန်းသိမ်းခဲ့ကြသည်။
မြန်မာ့သမိုင်းကြောင်းတစ်လျှောက်တွင် အုပ်ချုပ်သူမင်းအဆက်ဆက်တို့သည် အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးကိုအခြေပြုပြီး ခိုင်မာသည့်ပြည်ထောင်စုကြီးအဖြစ် ကြိုးပမ်းတည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။ သို့ရာတွင် မိမိတို့နိုင်ငံသည် ကုန်းဘောင်ခေတ်နှောင်းပိုင်းတွင် နယ်ချဲ့ကိုလိုနီ အင်္ဂလိပ်လက်အောက်သို့ ကျရောက်ခဲ့ပြီးနောက် နယ်ချဲ့အစိုးရ၏သွေးခွဲအုပ်ချုပ်မှုများကြောင့် တိုင်းရင်းသား ညီအစ်ကိုမောင်နှမများ အချင်းချင်း သံသယများအခြေခံကာ စိတ်ဝမ်းကွဲပြားခဲ့ကြသည်။
လူတိုင်းသည် အတ္တကိုဗဟိုပြုကာ စဉ်းစားကြသည့်သူများဖြစ်သည်။ ငါ့အတွက်၊ ငါ့မိသားစုအတွက်၊ ငါ့လူမျိုးအတွက်ဟူ၍ စဉ်းစားကြသည်တွင် ငါနေထိုင်သော ငါ့တိုင်းပြည်အတွက်ဟူသည့် အချက်ကိုပါ ထည့်သွင်းစဉ်းစားရပေလိမ့်မည်။ ယနေ့ကဲ့သို့ တိုးတက်လာသည့်အခြေအနေတွင် ငါ့နိုင်ငံ၊ ငါ့တိုင်းပြည်အတွက်ဟူသည့် အမျိုးသားအကျိုးစီးပွားကို မဖြစ်မနေ ထည့်သွင်းစဉ်းစားကြမှသာ မိမိတိုင်းပြည်ကို ကမ္ဘာပေါ်တွင် မျက်နှာမငယ်စေဘဲ ရဲရဲရင့်ရင့် ရပ်တည်နိုင်အောင် တစ်ဖက်တစ်လမ်းမှ
အထောက်အကူပြုရာ ရောက်ပေလိမ့်မည်။
ပြည်ထောင်စုဟူသည်
ပြည်ထောင်စုဟူသည် တိုင်းဒေသကြီးနှင့်ပြည်နယ်များကိုစုစည်းပြီး စည်းလုံးညီညွတ်မှုကို ဖော်ဆောင်သော စကားစုဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံသည် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်ဟူသော အမည်နှင့်အညီ ကချင်၊ ကယား၊ ကရင်၊ ချင်း၊ ဗမာ၊ မွန်၊ ရခိုင်၊ ရှမ်းဟူသည့် တိုင်းရင်းသားများနှင့် ဖွဲ့စည်းထားသောနိုင်ငံတော်ဖြစ်သည်။ တိုင်းရင်းသားညီအစ်ကိုမောင်နှမများ ချစ်ခင်စည်းလုံးစွာ ရပ်တည်စုစည်း၍ ပြည်ထောင်စုကြီးအဖြစ် ကာလအဓွန့်ရှည်စွာ တည်ထောင်နေထိုင်ခဲ့ကြသောနိုင်ငံ ဖြစ်သည်။
တစ်လုံးတည်းသော ဝါးဖြင့် တံတားမဆောက်နိုင်သကဲ့သို့ စည်းလုံးညီညွတ်မှုမရှိဘဲ မည်သည့် တိုင်းပြည်ကိုမှ တိုးတက်သာယာဝ ပြောအောင် တည်ဆောက်နိုင်မည်မဟုတ်ပေ။ ထို့ပြင် ကချင်၊ ကယား၊ ကရင်၊ ချင်း၊ ဗမာ၊ မွန်၊ ရခိုင်၊ ရှမ်း စသည့် တိုင်းရင်းသားတို့ပေါင်းစည်းနေထိုင်ရာပြည်ထောင်စုကြီးသည် ပဒေသာပင်ပေါက်သကဲ့သို့ အသင့်ဖြစ်ပေါ်လာသည်မဟုတ်ပေ။ ပထမမြန်မာနိုင်ငံတော်ကြီးတည်ဆောက်ချိန်မှစ၍ ယနေ့အထိပင် ပြည်ထောင်စုဖွားတိုင်းရင်းသားများအားလုံး တစ်စိတ်တစ်ဝမ်းတည်း စုစည်းနေထိုင်ကြရန် စည်းလုံးညီညွတ်ရေးကို တည်ဆောက်ခဲ့ကြရသည်။ မိဘဘိုးဘွားတို့၏ သမိုင်းပေးအမွေဟုပင် ဆိုဆို၊ သမိုင်းပေးတာဝန်ဟုပင်ဆိုဆို ပြည်ထောင်စုကြီးကို မျိုးဆက်သစ်လူငယ်များသို့ လက်ဆင့်ကမ်းပေးကြရဦးမည် ဖြစ်သည်။
လက်ဆင့်ကမ်း တာဝန်ကျေပွန်ကြမှလည်း အနာဂတ်ပြည်ထောင်စုအရေးစိတ်အေးကြရပေလိမ့်မည်။
ပြည်ထောင်စုဆိုသည်က စာရွက်တွင်သာရှိရမည့်အရာမဟုတ်သကဲ့သို့ ရည်ညွှန်းရမည့် စကားသက်သက်လည်း မဟုတ်ပေ။
ပြည်ထောင်စုတွင်နေထိုင်ကြသည့် တိုင်းရင်းသားအားလုံးသည် ကောင်းတူဆိုးဖက် တစ်စိတ်တစ်ဝမ်းတည်း နေထိုင်လိုစိတ်ရှိကြရပေမည်။
တစ်နည်းအားဖြင့် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ စုစည်းနေထိုင်ကြသည့် မိမိတို့နိုင်ငံသည် သူတစ်လူ ငါတစ်မင်းနှင့် ကိုယ့်မြင်းကိုယ်စိုင်း နေကြမည်ဆိုပါက ဒီမိုကရေစီဖက်ဒရယ် ပြည်ထောင်စု တည်ဆောက်ရေး မျှော်မှန်းချက်ဆိုသည်မှာ လိုက်လေဝေးလေဖြစ်နေမည်။
ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုဆိုရာဝယ်
နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်သည်ဆိုရာတွင် တည်ငြိမ်အေးချမ်းမှုသည်လည်း အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍတစ်ခုဖြစ်သည်။ တည်ငြိမ်အေးချမ်းမှုမရှိဘဲ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုမရှိနိုင်ပေ။ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်သည်ဆိုရာတွင်လည်း တစ်မြို့တစ်ရွာတည်းကွက်၍ ဖြစ်ထွန်းတိုးတက်နေ၍ မရပေ။ နိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးတွင် နေထိုင်ကြသည့် ပြည်သူအားလုံးတိုးတက်ရန် လိုအပ်သည်။ ယခုကာလတွင် နိုင်ငံတော်က ကျေးလက်ဒေသများနှင့် ကျေးလက်လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ခက်ခဲသည့် နယ်စပ်ဒေသများပါမကျန် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကို ဆောင်ရွက်နေပြီဖြစ်ရာ တည်ငြိမ်အေးချမ်းမှုရှိသည့်ဒေသများတွင် လွယ်ကူလျင်မြန်စွာဆောင်ရွက်နိုင်ပြီး တည်ငြိမ်အေးချမ်းမှု မရှိသည့် ဒေသများတွင်မူ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနောက်ကျကျန်မည်သာဖြစ်သည်။
ယနေ့အချိန်အခါသည် နိုင်ငံတော်အစိုးရအနေဖြင့် ပြည်သူလူထုလိုလားတောင့်တသည့်ပါတီစုံဒီမိုကရေစီစနစ်ကို အောင်မြင်စွာ လျှောက်လှမ်းနိုင်ရေး ပြည်သူလူထု၏ပူးပေါင်းပါဝင်မှုဖြင့် အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။ တိုင်းပြည်သည် သစ်ပင်တစ်ပင်ဆိုပါက ထိုတိုင်းပြည်တွင် မှီတင်းနေထိုင်ကြသော တိုင်းရင်းသားပြည်သူများသည် ရေသောက်မြစ်များပင် ဖြစ်သည်။ ထိုရေသောက်မြစ်များကျန်းမာဖွံ့ဖြိုးပါမှ သစ်ပင်၏အကိုင်း အခက်အရွက်အလက်များ ဝေစည်လာမည်ဖြစ်ပေသည်။
မိသားစုတစ်ခုအတွင်း၌ဖြစ်စေ၊ လူ့အဖွဲ့အစည်းအသိုက်အမြုံတစ်ခု၌ဖြစ်စေ၊ နိုင်ငံတစ်ခုဒေသတစ်ခု၌ဖြစ်စေ စည်းစည်းလုံးလုံး ညီညီညွတ်ညွတ်ရှိကြမည်ဆိုလျှင် အရေးအရာမှန်သမျှ အနှောင့်အယှက်ကင်းကင်းနှင့် အဆင်ပြေပြေချောချောမွေ့မွေ့ အောင်မြင်
နိုင်မည်ဖြစ်သည်။ မိမိဒေသ မိမိနိုင်ငံဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးတိုင်းရင်းသားအားလုံးတွင် တာဝန်ကိုယ်စီရှိပေသည်။ ထို့ကြောင့် ပြည်ထောင်စု စိတ်ဓာတ်ရင်မှာအပ်လျက် အမိနိုင်ငံတော်ရေရှည်တည်တံ့မည့် အတွေးအခေါ်၊ ယုံကြည်မှု၊ ကြိုးပမ်း အားထုတ်မှုများဖြင့် တက်ညီလက်ညီဆောင်ရွက်မည် ဆိုပါက မိမိတို့လိုလားတောင့်တသည့်အရာသည် ဖြစ်ပေါ်လာမည် ဖြစ်သည်။
သို့ဖြစ်၍ မိမိတို့အမိနိုင်ငံတော်ကို ဘိုးဘွားများပေးအပ်ထားခဲ့သည့် အမွေအနှစ်အဖြစ် မြတ်မြတ်နိုးနိုးတန်ဖိုးထားရမည်ဖြစ်သလို ပင်လုံညီလာခံမှအစပြုခဲ့သည့် ပင်လုံစိတ်ဓာတ်ကိုလည်း ဘိုးဘွားတို့အမွေပေးခဲ့သည့် အမွေအနှစ်တစ်ရပ်သဖွယ် တန်ဖိုးထားကာ ယနေ့ကာလအထိဆက်လက်မွေးမြူသွားကြမှသာ အမိမြန်မာနိုင်ငံတော်၏ အေးချမ်းသာယာမှုကို သားစဉ်မြေးဆက် ထိန်းသိမ်း တည်ဆောက်သွားနိုင်မည် ဖြစ်ပေတော့သည်။ ။
MWD
မြန်မာနိုင်ငံတွင် အလေးအမြတ်ပြုထားသော နေ့ထူးနေ့မြတ်များစွာ ရှိသည့်အနက် ပြည်ထောင်စုနေ့သည်လည်း တစ်ခုအပါအဝင် ဖြစ်သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့ကို ပြည်ထောင်စုနေ့အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ပြည်ထောင်စုနေ့သည် မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှုသမိုင်းတွင် အထင်ကရနေ့တစ်နေ့ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံလွတ်လပ်ရေးရရန်အတွက် အုတ်မြစ်ချခဲ့သော နေ့တစ်နေ့ဟု ဆိုလျှင်လည်း မှားမည်မထင်ပေ။ ပြည်ထောင်စုနေ့သည် မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေး၏ အသက်သွေးကြောဖြစ်သလို ပြည်ထောင်စုအတွင်း မှီတင်းနေထိုင်ကြသော တိုင်းရင်းသား ညီအစ်ကို မောင်နှမများအား မည်သူမျှ သွေးခွဲ၍မရသော ပြည်ထောင်စုစိတ်ဓာတ်ကို စည်းလုံးညီညွတ်မှု စွမ်းအားဖြင့် ကမ္ဘာသိသက်သေပြခဲ့သည့် နေ့ထူးနေ့မြတ်လည်းဖြစ်သည်။
မြန်မာ့သမိုင်းတစ်လျှောက်ကို ကြည့်မည်ဆိုလျှင် အနော်ရထာ၊ ဘုရင့်နောင်၊ အလောင်းမင်းတရားတို့လက်ထက်တွင် မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံး တစ်ပေါင်းတစ်စည်းတည်း စည်းလုံးညီညွတ်စွာဖြင့် တည်ရှိခဲ့သည်ကိုတွေ့ရသည်။ ထိုကာလများတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏အချုပ်အခြာအာဏာ တည်ငြိမ်ခဲ့သလို ပြည်သူအားလုံး ငြိမ်းချမ်းစွာ အတူတကွနေထိုင်ခဲ့သည်ကို တွေ့ရမည်ဖြစ်သည်။ သီပေါမင်းပါတော်မူပြီး အင်္ဂလိပ်လက်အောက် ကျရောက်ခဲ့သည့် အချိန်တွင် မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးရှိ တိုင်းရင်းသားတို့က လက်နက်စွဲကိုင်တော်လှန်ခဲ့ကြသော်လည်း ပေါင်းစည်းမှုအားနည်းခြင်း၊ လက်နက်အင်အားကွာခြားခြင်း စသည်တို့ကြောင့် တော်လှန်ရေးများမအောင်မြင်ဘဲ မြန်မာနိုင်ငံ၏ကျွန်သက်တမ်းမှာ ရှည်ကြာခဲ့သည်။
စည်းလုံးညီညွတ်မှုကို ပြသနိုင်ခဲ့သောနေ့
၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းခေါင်းဆောင်သော မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့သည် မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေးအတွက် အင်္ဂလန်သို့သွားရောက်ရာတွင် အင်္ဂလိပ်တို့က တောင်တန်းဒေသရှိ တိုင်းရင်းသားများသာ ပြည်မနှင့်ပူးပေါင်းရန် သဘောတူပါက တောင်တန်းရောပြည်မပါ တစ်ပြိုင်နက်တည်း လွတ်လပ်ရေးပေးမည်ဟု ကတိပြုခဲ့သည့် အောင်ဆန်း-အက်တလီစာချုပ်ကို ချုပ်ဆိုခဲ့သည်။ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနှင့်အဖွဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာချိန်တွင် ပင်လုံညီလာခံသို့တက်ရောက်ပြီး ပြည်နယ်နှင့်တောင်တန်းဒေသများ ပူးပေါင်းရေးကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြကာ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနှင့် တောင်တန်းဒေသကိုယ်စားလှယ် ၁၂ ဦးတို့ ပြည်နယ် ပြည်မပူးပေါင်းရေးအတွက် သဘောတူသောပင်လုံစာချုပ်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။ ပင်လုံညီလာခံတွင် တန်းတူရည်တူရှိမှု၊ ကိုယ်ပိုင်ပြဋ္ဌာန်းခွင့်နှင့် ဒီမိုကရေစီအခွင့်အရေးများ ရှိစေရမည်ဟူသော ကတိကဝတ်များထည့်သွင်းဆွေးနွေးမှုကြောင့် တိုင်းရင်းသားများအကြား ယုံကြည်မှုပိုမိုခိုင်မာစေခဲ့သည့်အတွက်
၁၉၄၇ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင်သဘောတူလက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့သည် တိုင်းရင်းသားအားလုံးတို့၏ စည်းလုံးညီညွတ်မှုကို ပြသနိုင်ခဲ့သော နေ့တစ်နေ့ဖြစ်သောကြောင့် ထိုနေ့ကို ပြည်ထောင်စုနေ့အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည်။
ယခု ၂ဝ၂၆ ခုနှစ် (၇၉)နှစ်မြောက် ပြည်ထောင်စုနေ့ကို အောက်ပါအမျိုးသားရေးဦးတည်ချက်များဖြင့်ကျင်းပမည်ဖြစ်ပါသည်။
၁။ နိုင်ငံတော်၏ အမျိုးသားရေးရည်မှန်းချက်ဖြစ်သည့် တိုင်းပြည်သာယာဝပြောရေးနှင့်စားရေရိက္ခာဖူလုံရေးအတွက် တိုင်းရင်းသားပြည်သူအားလုံးက ဝိုင်းဝန်းကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ရေး။
၂။ တိုင်းပြည်တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေးနှင့် တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးလုပ်ငန်းများ အောင်မြင်စွာအကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်ရာတွင် နိုင်ငံတော်အစိုးရ၊ တပ်မတော်တို့နှင့်အတူ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများအားလုံး လက်တွဲပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး။
၃။ နိုင်ငံတော်အတွင်း တရားမျှတခြင်း၊ လွတ်လပ်ခြင်းနှင့်ညီမျှခြင်းတည်းဟူသော လောကပါလတရားများထွန်းကားလျက် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် အဖွဲ့များနှင့် ထာဝရငြိမ်းချမ်းရေး တည်ဆောက်နိုင်ရန်အတွက် ဝိုင်းဝန်းကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ရေး။
၄။ တိုင်းရင်းသားညီအစ်ကို မောင်နှမများ၏ ရင်းနှီးချစ်ကြည်မှု၊ ယုံကြည်မှု၊ စည်းလုံးညီညွတ်မှု၊ စုစည်းလုပ်ဆောင်မှုတို့ဖြင့် စစ်မှန်၍ စည်းကမ်းပြည့်ဝသော ပါတီစုံဒီမိုကရေစီစနစ်ကိုကျင့်သုံးပြီး ဒီမိုကရေစီနှင့်ဖက်ဒရယ်စနစ်ကိုအခြေခံသည့် ပြည်ထောင်စုကိုတည်ဆောက်ရေး။
၅။ ခေတ်မီဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်သောနိုင်ငံတော်ဖြစ်ပေါ်လာရေးနှင့် တိုင်းရင်းသားများ၏ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေးနှင့်လူမှုစီးပွားဘဝများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်အောင် ဝိုင်းဝန်းဖော်ဆောင်ရေး။
သမိုင်းဝင်ပင်လုံစာချုပ်မှသည်
ပင်လုံညီလာခံတွင် ရှမ်း၊ ကချင်၊ ချင်းနှင့် ဗမာခေါင်းဆောင်များ အင်္ဂလိပ်လက်အောက်မှ အတူတကွ လွတ်မြောက်ရန်နှင့် လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက်ပိုင်း အတူတကွ ညီညွတ်ချစ်ခင်စွာနေထိုင်ရေးကို အဓိကထား ဆွေးနွေးခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုအချိန်က တိုင်းရင်းသားအားလုံး၏ အဓိကရည်မှန်းချက်မှာ လွတ်လပ်ရေးအလျင်အမြန်ရရှိရေး၊ လွတ်လပ်ရေးရရှိပြီးနောက် ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော်အဖြစ် အတူတကွယှဉ်တွဲနေထိုင်ရေးပင်ဖြစ်သည်။ ပင်လုံစာချုပ်ကြောင့် အင်္ဂလိပ်တို့သည် မြန်မာနိုင်ငံကို ခြွင်းချက်မရှိလွတ်လပ်ရေးပေးခဲ့ရပြီးနောက် ယနေ့ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်အဖြစ် တည်ရှိခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ပင်လုံစာချုပ်သည် တောင်ပေါ်မြေပြန့်မခွဲခြားဘဲ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ တိုင်းရင်းသားအားလုံး၏တစ်စုတစ်ဝမ်းတည်း စည်းလုံးညီညွတ်မှုကို ပြသနိုင်သောသက်သေတစ်ခုဖြစ်သည်။ စည်းလုံးညီညွတ်ခြင်းသည် ရန်သူကိုအောင်မြင်ရေးအတွက် အဓိကကျသောလက်နက်ဖြစ်သည်ကိုပြသခဲ့သော အကောင်းဆုံးပြယုဂ်တစ်ခုဖြစ်ပေသည်။ ပင်လုံစာချုပ်ဖြင့် မြေပြန့်တောင်ပေါ်ဒေသအားလုံး၏ စည်းလုံးညီညွတ်မှုကို ပြသနိုင်ခဲ့ပြီး ပင်လုံမြေမှအခြေတည်ခဲ့သော ပြည်ထောင်စုစိတ်ဓာတ်ဖြင့် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်ကြီးမပြိုကွဲစေရန် ထိန်းသိမ်းခဲ့ကြသည်။
မြန်မာ့သမိုင်းကြောင်းတစ်လျှောက်တွင် အုပ်ချုပ်သူမင်းအဆက်ဆက်တို့သည် အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးကိုအခြေပြုပြီး ခိုင်မာသည့်ပြည်ထောင်စုကြီးအဖြစ် ကြိုးပမ်းတည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။ သို့ရာတွင် မိမိတို့နိုင်ငံသည် ကုန်းဘောင်ခေတ်နှောင်းပိုင်းတွင် နယ်ချဲ့ကိုလိုနီ အင်္ဂလိပ်လက်အောက်သို့ ကျရောက်ခဲ့ပြီးနောက် နယ်ချဲ့အစိုးရ၏သွေးခွဲအုပ်ချုပ်မှုများကြောင့် တိုင်းရင်းသား ညီအစ်ကိုမောင်နှမများ အချင်းချင်း သံသယများအခြေခံကာ စိတ်ဝမ်းကွဲပြားခဲ့ကြသည်။
လူတိုင်းသည် အတ္တကိုဗဟိုပြုကာ စဉ်းစားကြသည့်သူများဖြစ်သည်။ ငါ့အတွက်၊ ငါ့မိသားစုအတွက်၊ ငါ့လူမျိုးအတွက်ဟူ၍ စဉ်းစားကြသည်တွင် ငါနေထိုင်သော ငါ့တိုင်းပြည်အတွက်ဟူသည့် အချက်ကိုပါ ထည့်သွင်းစဉ်းစားရပေလိမ့်မည်။ ယနေ့ကဲ့သို့ တိုးတက်လာသည့်အခြေအနေတွင် ငါ့နိုင်ငံ၊ ငါ့တိုင်းပြည်အတွက်ဟူသည့် အမျိုးသားအကျိုးစီးပွားကို မဖြစ်မနေ ထည့်သွင်းစဉ်းစားကြမှသာ မိမိတိုင်းပြည်ကို ကမ္ဘာပေါ်တွင် မျက်နှာမငယ်စေဘဲ ရဲရဲရင့်ရင့် ရပ်တည်နိုင်အောင် တစ်ဖက်တစ်လမ်းမှ
အထောက်အကူပြုရာ ရောက်ပေလိမ့်မည်။
ပြည်ထောင်စုဟူသည်
ပြည်ထောင်စုဟူသည် တိုင်းဒေသကြီးနှင့်ပြည်နယ်များကိုစုစည်းပြီး စည်းလုံးညီညွတ်မှုကို ဖော်ဆောင်သော စကားစုဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံသည် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်ဟူသော အမည်နှင့်အညီ ကချင်၊ ကယား၊ ကရင်၊ ချင်း၊ ဗမာ၊ မွန်၊ ရခိုင်၊ ရှမ်းဟူသည့် တိုင်းရင်းသားများနှင့် ဖွဲ့စည်းထားသောနိုင်ငံတော်ဖြစ်သည်။ တိုင်းရင်းသားညီအစ်ကိုမောင်နှမများ ချစ်ခင်စည်းလုံးစွာ ရပ်တည်စုစည်း၍ ပြည်ထောင်စုကြီးအဖြစ် ကာလအဓွန့်ရှည်စွာ တည်ထောင်နေထိုင်ခဲ့ကြသောနိုင်ငံ ဖြစ်သည်။
တစ်လုံးတည်းသော ဝါးဖြင့် တံတားမဆောက်နိုင်သကဲ့သို့ စည်းလုံးညီညွတ်မှုမရှိဘဲ မည်သည့် တိုင်းပြည်ကိုမှ တိုးတက်သာယာဝ ပြောအောင် တည်ဆောက်နိုင်မည်မဟုတ်ပေ။ ထို့ပြင် ကချင်၊ ကယား၊ ကရင်၊ ချင်း၊ ဗမာ၊ မွန်၊ ရခိုင်၊ ရှမ်း စသည့် တိုင်းရင်းသားတို့ပေါင်းစည်းနေထိုင်ရာပြည်ထောင်စုကြီးသည် ပဒေသာပင်ပေါက်သကဲ့သို့ အသင့်ဖြစ်ပေါ်လာသည်မဟုတ်ပေ။ ပထမမြန်မာနိုင်ငံတော်ကြီးတည်ဆောက်ချိန်မှစ၍ ယနေ့အထိပင် ပြည်ထောင်စုဖွားတိုင်းရင်းသားများအားလုံး တစ်စိတ်တစ်ဝမ်းတည်း စုစည်းနေထိုင်ကြရန် စည်းလုံးညီညွတ်ရေးကို တည်ဆောက်ခဲ့ကြရသည်။ မိဘဘိုးဘွားတို့၏ သမိုင်းပေးအမွေဟုပင် ဆိုဆို၊ သမိုင်းပေးတာဝန်ဟုပင်ဆိုဆို ပြည်ထောင်စုကြီးကို မျိုးဆက်သစ်လူငယ်များသို့ လက်ဆင့်ကမ်းပေးကြရဦးမည် ဖြစ်သည်။
လက်ဆင့်ကမ်း တာဝန်ကျေပွန်ကြမှလည်း အနာဂတ်ပြည်ထောင်စုအရေးစိတ်အေးကြရပေလိမ့်မည်။
ပြည်ထောင်စုဆိုသည်က စာရွက်တွင်သာရှိရမည့်အရာမဟုတ်သကဲ့သို့ ရည်ညွှန်းရမည့် စကားသက်သက်လည်း မဟုတ်ပေ။
ပြည်ထောင်စုတွင်နေထိုင်ကြသည့် တိုင်းရင်းသားအားလုံးသည် ကောင်းတူဆိုးဖက် တစ်စိတ်တစ်ဝမ်းတည်း နေထိုင်လိုစိတ်ရှိကြရပေမည်။
တစ်နည်းအားဖြင့် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ စုစည်းနေထိုင်ကြသည့် မိမိတို့နိုင်ငံသည် သူတစ်လူ ငါတစ်မင်းနှင့် ကိုယ့်မြင်းကိုယ်စိုင်း နေကြမည်ဆိုပါက ဒီမိုကရေစီဖက်ဒရယ် ပြည်ထောင်စု တည်ဆောက်ရေး မျှော်မှန်းချက်ဆိုသည်မှာ လိုက်လေဝေးလေဖြစ်နေမည်။
ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုဆိုရာဝယ်
နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်သည်ဆိုရာတွင် တည်ငြိမ်အေးချမ်းမှုသည်လည်း အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍတစ်ခုဖြစ်သည်။ တည်ငြိမ်အေးချမ်းမှုမရှိဘဲ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုမရှိနိုင်ပေ။ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်သည်ဆိုရာတွင်လည်း တစ်မြို့တစ်ရွာတည်းကွက်၍ ဖြစ်ထွန်းတိုးတက်နေ၍ မရပေ။ နိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးတွင် နေထိုင်ကြသည့် ပြည်သူအားလုံးတိုးတက်ရန် လိုအပ်သည်။ ယခုကာလတွင် နိုင်ငံတော်က ကျေးလက်ဒေသများနှင့် ကျေးလက်လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ခက်ခဲသည့် နယ်စပ်ဒေသများပါမကျန် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကို ဆောင်ရွက်နေပြီဖြစ်ရာ တည်ငြိမ်အေးချမ်းမှုရှိသည့်ဒေသများတွင် လွယ်ကူလျင်မြန်စွာဆောင်ရွက်နိုင်ပြီး တည်ငြိမ်အေးချမ်းမှု မရှိသည့် ဒေသများတွင်မူ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနောက်ကျကျန်မည်သာဖြစ်သည်။
ယနေ့အချိန်အခါသည် နိုင်ငံတော်အစိုးရအနေဖြင့် ပြည်သူလူထုလိုလားတောင့်တသည့်ပါတီစုံဒီမိုကရေစီစနစ်ကို အောင်မြင်စွာ လျှောက်လှမ်းနိုင်ရေး ပြည်သူလူထု၏ပူးပေါင်းပါဝင်မှုဖြင့် အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။ တိုင်းပြည်သည် သစ်ပင်တစ်ပင်ဆိုပါက ထိုတိုင်းပြည်တွင် မှီတင်းနေထိုင်ကြသော တိုင်းရင်းသားပြည်သူများသည် ရေသောက်မြစ်များပင် ဖြစ်သည်။ ထိုရေသောက်မြစ်များကျန်းမာဖွံ့ဖြိုးပါမှ သစ်ပင်၏အကိုင်း အခက်အရွက်အလက်များ ဝေစည်လာမည်ဖြစ်ပေသည်။
မိသားစုတစ်ခုအတွင်း၌ဖြစ်စေ၊ လူ့အဖွဲ့အစည်းအသိုက်အမြုံတစ်ခု၌ဖြစ်စေ၊ နိုင်ငံတစ်ခုဒေသတစ်ခု၌ဖြစ်စေ စည်းစည်းလုံးလုံး ညီညီညွတ်ညွတ်ရှိကြမည်ဆိုလျှင် အရေးအရာမှန်သမျှ အနှောင့်အယှက်ကင်းကင်းနှင့် အဆင်ပြေပြေချောချောမွေ့မွေ့ အောင်မြင်
နိုင်မည်ဖြစ်သည်။ မိမိဒေသ မိမိနိုင်ငံဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးတိုင်းရင်းသားအားလုံးတွင် တာဝန်ကိုယ်စီရှိပေသည်။ ထို့ကြောင့် ပြည်ထောင်စု စိတ်ဓာတ်ရင်မှာအပ်လျက် အမိနိုင်ငံတော်ရေရှည်တည်တံ့မည့် အတွေးအခေါ်၊ ယုံကြည်မှု၊ ကြိုးပမ်း အားထုတ်မှုများဖြင့် တက်ညီလက်ညီဆောင်ရွက်မည် ဆိုပါက မိမိတို့လိုလားတောင့်တသည့်အရာသည် ဖြစ်ပေါ်လာမည် ဖြစ်သည်။
သို့ဖြစ်၍ မိမိတို့အမိနိုင်ငံတော်ကို ဘိုးဘွားများပေးအပ်ထားခဲ့သည့် အမွေအနှစ်အဖြစ် မြတ်မြတ်နိုးနိုးတန်ဖိုးထားရမည်ဖြစ်သလို ပင်လုံညီလာခံမှအစပြုခဲ့သည့် ပင်လုံစိတ်ဓာတ်ကိုလည်း ဘိုးဘွားတို့အမွေပေးခဲ့သည့် အမွေအနှစ်တစ်ရပ်သဖွယ် တန်ဖိုးထားကာ ယနေ့ကာလအထိဆက်လက်မွေးမြူသွားကြမှသာ အမိမြန်မာနိုင်ငံတော်၏ အေးချမ်းသာယာမှုကို သားစဉ်မြေးဆက် ထိန်းသိမ်း တည်ဆောက်သွားနိုင်မည် ဖြစ်ပေတော့သည်။ ။
MWD
မြန်မာနိုင်ငံသည် နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ(၂၀၀၈ ခုနှစ်)နှင့်အညီ စစ်မှန်၍စည်းကမ်းပြည့်ဝသော ပါတီစုံ
ဒီမိုကရေစီစနစ်ကို ကျင့်သုံးလျက်ရှိသည်။ ပါတီစုံဒီမိုကရေစီစနစ်၏အသက်သည် လွတ်လပ်၍ တရားမျှတသော ရွေးကောက်ပွဲဖြစ်သည်။ လွတ်လပ်၍တရားမျှတသောရွေးကောက်ပွဲဖြစ်မှသာလျှင် ပြည်သူ့ဆန္ဒ
အစစ်အမှန်ကို ထင်ဟပ်ပေါ်လွင်စေမည်ဖြစ်သည်။ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ(၂၀၀၈ ခုနှစ်)အရ နိုင်ငံတော်၏ အချုပ်အခြာအာဏာကို ကိုင်တွယ်ကျင့်သုံးမည့်အစိုးရအဖွဲ့၊ သက်ဆိုင်ရာ လွှတ်တော်အသီးသီး၊ ပြည်ထောင်စုနှင့် တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်အဆင့် အစိုးရအဖွဲ့နှင့် အဖွဲ့အစည်း အသီးသီးတို့ကို ရွေးကောက်ပွဲဖြင့် တိုက်ရိုက်သော်လည်းကောင်း၊ သွယ်ဝိုက်၍ သော်လည်းကောင်း ပြည်သူကရွေးချယ်ရခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ရွေးကောက်ပွဲသည် လွတ်လပ်၍တရားမျှတပြီး မိမိနိုင်ငံ၏ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ၊ တည်ဆဲဥပဒေများနှင့်အညီဆောင်ရွက်သော ရွေးကောက်ပွဲမျိုးဖြစ်ရပေမည်။
လွတ်လပ်ပြီး တရားမျှတသောရွေးကောက်ပွဲကျင်းပနိုင်ရေးဆိုသည်မှာ ရွေးကောက်ပွဲများကိုဥပဒေ၊ နည်းဥပဒေများနှင့်အညီ မှန်မှန်ကန်ကန် ဆောင်ရွက်ခြင်းနှင့် လွတ်လပ်၍တရားမျှတပြီး ပွင့်လင်းမြင်သာသော ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာလုပ်ငန်းစဉ်များဖြစ်သည့် နိုင်ငံသားတိုင်း ဥပဒေနှင့်အညီ မဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိစေရေး၊ မဲဆန္ဒရှင်စာရင်းမှန်ကန်ရေး၊ ပွင့်လင်းမြင်သာစွာမဲပေးရေး၊ မဲရေတွက်ခြင်းနှင့်ရလဒ်များ ထုတ်ပြန်နိုင်ရေး၊ လွတ်လပ်၍တရားမျှတသော မဲဆွယ်စည်းရုံးရေးနှင့်သာတူညီမျှအခွင့်အရေးများ ဆောင်ရွက်ခွင့်ရရှိရေး၊ လုံခြုံရေး၊ အကြမ်းဖက်မှုနှင့်ခြယ်လှယ်မှုမရှိစေရေး၊ အငြင်းပွားမှုကိုဖြေရှင်းရေး၊ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်နှင့် ကော်မရှင်အဖွဲ့ခွဲ အဆင့်ဆင့်တို့က သမာသမတ်ကျအောင် ဆောင်ရွက်ရေးတို့ဖြစ်သည်။
ရွေးကောက်ပွဲတစ်ရပ်ကျင်းပရာတွင် မဲစာရင်းများ တိကျမှန်ကန်ရေးသည်လည်း အရေးကြီးသည့်အချက်ပင်ဖြစ်သည်။ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်အနေဖြင့် မဲစာရင်းများပြည့်စုံမှန်ကန်စေရေးအတွက် လူဝင်မှု ကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာနနှင့် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန၊ အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေး ဦးစီးဌာနတို့နှင့် စနစ်တကျပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်သည်။ မဲစာရင်းများကိုလည်း အများပြည်သူများ သိရှိနိုင်စေရန်အတွက် သုံးကြိမ်တိုင်တိုင် ကပ်ထားပေးသည်။ မိမိအမည်မပါလျှင်၊ မှားယွင်းနေလျှင် ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်မီ ကြိုတင်ပြင်ဆင်ပေးနိုင်ရန်အတွက် ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြစ်သည်။ မဲစာရင်းထပ်ခြင်း၊ မှားယွင်း
ခြင်းမရှိစေရန်စနစ်တကျ ပွင့်လင်းမြင်သာစွာ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ပြည်သူအားလုံးပါဝင်မှုရှိစေရန်အတွက် ပထမဆုံးအကြိမ်မဲပေးမည့် မဲဆန္ဒရှင်လူငယ်များ၊ ယာယီနေရပ်စွန့်ခွာနေရသူများနှင့် မသန်စွမ်းသူများ အားလုံးပါဝင်စေရန် အသိပညာပေးခြင်း၊ ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာဥပဒေ၊ နည်းဥပဒေများ၊ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများကို ပြင်ဆင်ဖြည့်စွက်ခြင်းများဆောင်ရွက်ပေးခဲ့သည်။
ရွေးကောက်ပွဲတစ်ရပ်သည် ဆန္ဒမဲပေးခြင်းနှင့်စတင်ပြီး ရလဒ်များ ထုတ်ပြန်ကြေညာလိုက်သည်နှင့် ပြီးဆုံးသွားသည့် လုပ်ငန်းစဉ်မျိုးမဟုတ်ပေ။ တစ်ခုနှင့်တစ်ခုချိတ်ဆက်လျက်ရှိသည့်လုပ်ငန်းစဉ်များဖြင့် ပေါင်းစပ်ထားသည့် တစ်ဆက်တစ်စပ်တည်းသော ဖြစ်စဉ်ကြီးတစ်ခုဖြစ်သည်။ ရွေးကောက်ပွဲလုပ်ငန်းစဉ်တိုင်းမှာ တစ်ခုနှင့်တစ်ခုများစွာ မှီခိုလျက်ရှိသည့်အလျောက် လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုပျက်ယွင်းပါက လွတ်လပ်၍ တရားမျှတသည့် ရွေးကောက်ပွဲဖြစ်နိုင်မည် မဟုတ်ချေ။ ရွေးကောက်ပွဲတစ်ခု၏ စံနှုန်းကို လွတ်လပ်ပြီး တရားမျှတမှုရှိ/မရှိ Free and Fair ဖြစ်၊ မဖြစ်ဟူသည့် ပေတံဖြင့် တိုင်းတာလေ့ရှိသည်။ ယင်းသို့တိုင်းတာသုံးသပ်ရာတွင် ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပသော နေ့တစ်နေ့တည်း၏ ဖြစ်စဉ်ကို လေ့လာ သုံးသပ်ရုံမျှမက ရွေးကောက်ပွဲစက်ဝန်း(Election Circle)ပါ ကာလများဖြစ်သည့် ရွေးကောက်ပွဲအကြိုကာလ၊ ရွေးကောက်ပွဲကာလနှင့် ရွေးကောက်ပွဲနောက်ပိုင်း ကာလများကိုပါ ထည့်သွင်းလေ့လာသုံးသပ်ရမည်ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲသည် အစ၊ အလယ်၊ အဆုံးသုံးခုလုံး မှတ်ကျောက် တင်ခံနိုင်သည့် ရွေးကောက်ပွဲဖြစ်ခဲ့သည်။
ယခုအခါမြန်မာနိုင်ငံတွင် ကျင်းပခဲ့သည့်ရွေးကောက်ပွဲသည်လွတ်လပ်၍ တရားမျှတမှုရှိသည့်အပြင် ညီမျှမှုရှိသော ရွေးကောက်ပွဲဖြစ်စေရန် ဘက်ပေါင်းစုံမှ ကြိုတင်ပြင်ဆင်ပေးထားသည်။
ရွေးကောက်ပွဲကို လုံခြုံရေးနှင့်စီမံခန့်ခွဲရေး ကိစ္စရပ်များစနစ်တကျ ဆောင်ရွက်နိုင်ရန်အတွက် အပိုင်းသုံးပိုင်းခွဲ၍ ကျင်းပပေးခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၈ ရက်တွင် စတင်ကျင်းပခဲ့သည့် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် မဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိသည့် မဲဆန္ဒရှင်စုစုပေါင်း ၂၄ ဒသမ ၂၂ သန်းရှိပြီး နိုင်ငံရေးပါတီများအနေဖြင့် ပြည်ထောင်စုတစ်ဝန်းလုံးတွင် ယှဉ်ပြိုင်မည့်ပါတီ ၆ ပါတီနှင့်တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်တစ်ခုအတွင်း ယှဉ်ပြိုင်မည့်ပါတီ ၅၁ ပါတီစုစုပေါင်း ၅၇ ပါတီရှိသည်။
ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပရန်မြို့နယ်ပေါင်း ၃၃၀ အနက် ၂၆၃ မြို့နယ်တွင် ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပခြင်းဖြစ်ပြီး ကျန်ရှိသည့်မြို့နယ်များကိုလည်း ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပပေးမည်ဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲသည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မြန်မာလူမျိုးတို့နှင့် သက်ဆိုင်သော ရွေးကောက်ပွဲသာ ဖြစ်သည့်အတွက် မလိုလားအပ်သော အနှောင့်အယှက်များ၊ မြန်မာနိုင်ငံ၏ပြည်တွင်းရေးကို ဝင်ရောက်စွက်ဖက်သည့် လုပ်ရပ်နှင့်အပြောအဆိုများမှာ နေလာနှင်းပျောက်သည့်ပမာ မကြာမီတွင် ကွယ်ပျောက်သွားတော့မည်ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့ရွေးကောက်ပွဲနှင့်ပတ်သက်၍ လွတ်လပ်ခြင်း၊ တရားမျှတခြင်းရှိ၊ မရှိနှင့် မဲဆန္ဒရှင်ပြည်သူများ၏ စိတ်နေသဘောထားများကို အနီးကပ်စောင့်ကြည့်လေ့လာ အကဲခတ်နိုင်ရန်အတွက် နိုင်ငံတကာ စောင့်ကြည့်လေ့လာရေး အဖွဲ့များ၊ ပြည်တွင်းမှစောင့်ကြည့်လေ့လာရေး အဖွဲ့များလည်း လာရောက်ကြည့်ရှု လေ့လာခဲ့ကြပြီးဖြစ်သည်။ ဇန်နဝါရီလ၂၅ ရက်က ကျင်းပခဲ့သည့် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲအပိုင်း(၃)သို့ နိုင်ငံတကာစောင့်ကြည့်လေ့လာသူများအဖြစ် ဘယ်လာရုစ်သမ္မတနိုင်ငံ ဘယ်လာရုစ်ပါတီမှကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့၊ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်မှ ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့၊ နီပေါနိုင်ငံရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်မှ ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့၊ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်မှ ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့၊ ဗီယက်နမ်ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတနိုင်ငံမှ ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့၊ နီကာရာဂွါနိုင်ငံမှ ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံမှကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့နှင့် ICAPP အဖွဲ့မှ ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့တို့ လာရောက်ခဲ့ကြသည်။
မြန်မာ့ရွေးကောက်ပွဲသည် မြန်မာပြည်သူများ၏ အကျိုးအတွက်သာ ရည်ရွယ်ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြစ်၍ ပြည်သူလူထုကတစ်ခဲနက်လာရောက်မဲပေးကြသည်။ ရွေးကောက်ပွဲကို ပြည်သူတို့စိတ်ပါဝင်စားမှုရှိကြောင်းကို ဆန္ဒမဲလာရောက် ပေးကြသည့် ပြည်သူများက သက်သေခံလျက်ရှိသည်။ ရွေးကောက်ပွဲ အနီးကပ် လာရောက်လေ့လာ စောင့်ကြည့်နေကြသည့် ပြည်တွင်းပြည်ပအဖွဲ့အစည်းများကပင် တအံ့တဩ ဖြစ်လောက်အောင် မနက် ၆ နာရီမထိုးမီကတည်းက မဲရုံရှေ့တွင် တန်းစီစောင့်ဆိုင်းနေကြသည်။ ပြည်သူများ အနေဖြင့် သူတို့၏လူမှုစီးပွားဘဝအရေးတွင် အဖျက်အမှောင့်၊ အနှောင့်အယှက်၊ အတားအဆီးများမလိုလားပေ။ အေးချမ်းစွာနေထိုင်လိုကြသည်။ ပညာကိုအေးချမ်းစွာ သင်ကြားသင်ယူလိုကြသည်။ စီးပွားရေးရှာဖွေလိုကြသည်။ ထို့ကြောင့် သူတို့လိုလားသော အစိုးရတစ်ရပ်ပေါ်ထွန်းလာရေးကို မျှော်လင့်ချက်ဖြင့် လာရောက်မဲထည့်ကြသည်။
နိုင်ငံတော်အစိုးရအနေဖြင့် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကိုအောင်မြင်စွာ ကျင်းပနိုင်ရေးနှင့် ပြည်သူများ စိတ်နှလုံးအေးချမ်းစွာ မဲဆန္ဒပေးနိုင်ရေးအတွက် လိုအပ်ချက်မရှိအောင် ဖြည့်ဆည်းပေးထားသည်။ အထူးသဖြင့် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲများကို နှောင့်ယှက်ဟန့်တားဖျက်ဆီးခြင်းမှ ကာကွယ်ပေးရေး ဥပဒေထုတ်ပြန်ကာ ထိရောက်စွာ အရေးယူခြင်းမှာလည်း ရွေးကောက်ပွဲ အောင်မြင်ရေးအတွက် ထိရောက်သည့် ကာကွယ်မှုဖြစ်သည်။ မည်သူ့ကိုမျှ အကျိုးမရှိသည့်အဖျက်လုပ်ရပ်များကို လုပ်ဆောင်သူများအား ထိရောက်စွာ အရေးယူအပြစ်ပေးခြင်းကြောင့်လည်း ပါတီများအနေဖြင့် မဲဆွယ်စည်းရုံးဟောပြောခြင်းလုပ်ငန်းများကို ကောင်းမွန်စွာဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့ကြသည်။
“နိုင်ငံတော်၏ အမျိုးသားအကျိုးစီးပွားကိုအလေးထား၍ စစ်မှန်စည်းကမ်းပြည့်ဝသော ပါတီစုံဒီမိုကရေစီစနစ်ကို အကောင်အထည်ဖော်နိုင်မည့် နိုင်ငံရေးအင်အားစုများ၊ ပြည်သူ့ကိုယ်စားလှယ်များဖြစ်ပေါ်လာစေရန် အစဉ်တစိုက် ဆောင်ရွက်ရေးနှင့် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲလုပ်ငန်းစဉ်များ အောင်မြင်ပြီး ပြည်သူလူထုတစ်ရပ်လုံး လိုလားတောင့်တသည့် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီစနစ်ကို အောင်မြင်စွာ လျှောက်လှမ်းနိုင်ရေး ပြည်သူလူထု၏ပူးပေါင်းပါဝင်မှုဖြင့် အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်ရေး”ဟူသော အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ ဦးတည်ချက်များအတိုင်း ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲများကို အောင်မြင်ပြီးမြောက်စွာ ကျင်းပနိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။
ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်သည် အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်ဆိုင်သော လွတ်လပ်သည့်နိုင်ငံဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာ့ပထဝီဝင် အနေအထားအရ ပြောင်းလဲကျင့်သုံးလာသည့် ပထဝီနိုင်ငံရေး၏အရေးပါသော တည်နေရာ အနေအထားကြောင့် နိုင်ငံတော်၏ အချုပ်အခြာအာဏာတည်တံ့ခိုင်မြဲရေးအတွက် ကမ္ဘာ့အင်အားကြီးနိုင်ငံများမှ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်လွှမ်းမိုးခြယ်လှယ်မှုများ မပြုလုပ်နိုင်စေရန် မျက်ခြည်မပြတ်ထိန်းသိမ်း ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရန် လိုအပ်သည်။ ဒီမိုကရေစီကျင့်သုံးရာတွင် အများဆန္ဒဖြင့် ဆောင်ရွက်ကြသော်လည်း အခြေခံအကျဆုံး လိုအပ်ချက်သည် တရားဥပဒေကို စောင့်ထိန်းလိုက်နာကျင့်သုံးခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေသည် အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများကိုတရားဝင်ဖြစ်စေခြင်းနှင့် နိုင်ငံသားများ၏ အခွင့်အရေးများကို အာမခံရခြင်းဖြစ်သည်။ ပါတီနိုင်ငံရေး ဆောင်ရွက်ကြရာတွင် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေကို လေးစားလိုက်နာရန် အထူးလိုအပ်သည်။ နိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံသားများ၏ ကောင်းကျိုးကိုလိုလားသူများ ဖြစ်ကြရသည်။
ထို့ကြောင့် ပြည်သူလူထုအနေဖြင့် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် နိုင်ငံတော်နှင့် ဒေသအကျိုးကို ဆောင်ရွက်ပေးနိုင်သည့်သူ၊ အမျိုးဘာသာသာသနာအကျိုးကိုသယ်ပိုးထမ်းရွက်နိုင်မည့်သူ၊ နိုင်ငံတည်ရှိနေသရွေ့ တည်တံ့ခိုင်မြဲစွာ တည်ရှိနေမည့် တပ်မတော်နှင့် လက်တွဲဆောင်ရွက်နိုင်မည့်သူ၊ ဥပဒေပြုရေး လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်မည်ဖြစ်၍ ဥပဒေကိုသိရှိနားလည်သူ၊ ပညာတတ် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများကို ပြည်သူတို့က တစ်ခဲနက်ဆန္ဒပြု ရွေးချယ်ခဲ့ကြပြီး ဖြစ်သည်ဟု စာရေးသူက အပြည့်အဝ ယုံကြည်မိပါသည်။ ယခုအခါ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းရပ်များ အောင်မြင်စွာ ပြီးစီးခဲ့ပြီဖြစ်သည့်အတွက် နိုင်ငံတော်၏ဥပဒေပြုရေး၊ အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် တရားစီရင်ရေး မဏ္ဍိုင်များတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင် မည့်သူပေါ်ပေါက်လာတော့မည်ဖြစ်၍ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အနာဂတ်သည် ပိုမိုလှပသစ်လွင်တောက်ပကာ ပိုမိုဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာတော့မည် ဖြစ်ပါကြောင်း ရေးသား တင်ပြလိုက်ရပေသည်။ ။
MWD
မြန်မာနိုင်ငံသည် နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ(၂၀၀၈ ခုနှစ်)နှင့်အညီ စစ်မှန်၍စည်းကမ်းပြည့်ဝသော ပါတီစုံ
ဒီမိုကရေစီစနစ်ကို ကျင့်သုံးလျက်ရှိသည်။ ပါတီစုံဒီမိုကရေစီစနစ်၏အသက်သည် လွတ်လပ်၍ တရားမျှတသော ရွေးကောက်ပွဲဖြစ်သည်။ လွတ်လပ်၍တရားမျှတသောရွေးကောက်ပွဲဖြစ်မှသာလျှင် ပြည်သူ့ဆန္ဒ
အစစ်အမှန်ကို ထင်ဟပ်ပေါ်လွင်စေမည်ဖြစ်သည်။ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ(၂၀၀၈ ခုနှစ်)အရ နိုင်ငံတော်၏ အချုပ်အခြာအာဏာကို ကိုင်တွယ်ကျင့်သုံးမည့်အစိုးရအဖွဲ့၊ သက်ဆိုင်ရာ လွှတ်တော်အသီးသီး၊ ပြည်ထောင်စုနှင့် တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်အဆင့် အစိုးရအဖွဲ့နှင့် အဖွဲ့အစည်း အသီးသီးတို့ကို ရွေးကောက်ပွဲဖြင့် တိုက်ရိုက်သော်လည်းကောင်း၊ သွယ်ဝိုက်၍ သော်လည်းကောင်း ပြည်သူကရွေးချယ်ရခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ရွေးကောက်ပွဲသည် လွတ်လပ်၍တရားမျှတပြီး မိမိနိုင်ငံ၏ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ၊ တည်ဆဲဥပဒေများနှင့်အညီဆောင်ရွက်သော ရွေးကောက်ပွဲမျိုးဖြစ်ရပေမည်။
လွတ်လပ်ပြီး တရားမျှတသောရွေးကောက်ပွဲကျင်းပနိုင်ရေးဆိုသည်မှာ ရွေးကောက်ပွဲများကိုဥပဒေ၊ နည်းဥပဒေများနှင့်အညီ မှန်မှန်ကန်ကန် ဆောင်ရွက်ခြင်းနှင့် လွတ်လပ်၍တရားမျှတပြီး ပွင့်လင်းမြင်သာသော ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာလုပ်ငန်းစဉ်များဖြစ်သည့် နိုင်ငံသားတိုင်း ဥပဒေနှင့်အညီ မဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိစေရေး၊ မဲဆန္ဒရှင်စာရင်းမှန်ကန်ရေး၊ ပွင့်လင်းမြင်သာစွာမဲပေးရေး၊ မဲရေတွက်ခြင်းနှင့်ရလဒ်များ ထုတ်ပြန်နိုင်ရေး၊ လွတ်လပ်၍တရားမျှတသော မဲဆွယ်စည်းရုံးရေးနှင့်သာတူညီမျှအခွင့်အရေးများ ဆောင်ရွက်ခွင့်ရရှိရေး၊ လုံခြုံရေး၊ အကြမ်းဖက်မှုနှင့်ခြယ်လှယ်မှုမရှိစေရေး၊ အငြင်းပွားမှုကိုဖြေရှင်းရေး၊ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်နှင့် ကော်မရှင်အဖွဲ့ခွဲ အဆင့်ဆင့်တို့က သမာသမတ်ကျအောင် ဆောင်ရွက်ရေးတို့ဖြစ်သည်။
ရွေးကောက်ပွဲတစ်ရပ်ကျင်းပရာတွင် မဲစာရင်းများ တိကျမှန်ကန်ရေးသည်လည်း အရေးကြီးသည့်အချက်ပင်ဖြစ်သည်။ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်အနေဖြင့် မဲစာရင်းများပြည့်စုံမှန်ကန်စေရေးအတွက် လူဝင်မှု ကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာနနှင့် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန၊ အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေး ဦးစီးဌာနတို့နှင့် စနစ်တကျပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်သည်။ မဲစာရင်းများကိုလည်း အများပြည်သူများ သိရှိနိုင်စေရန်အတွက် သုံးကြိမ်တိုင်တိုင် ကပ်ထားပေးသည်။ မိမိအမည်မပါလျှင်၊ မှားယွင်းနေလျှင် ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်မီ ကြိုတင်ပြင်ဆင်ပေးနိုင်ရန်အတွက် ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြစ်သည်။ မဲစာရင်းထပ်ခြင်း၊ မှားယွင်း
ခြင်းမရှိစေရန်စနစ်တကျ ပွင့်လင်းမြင်သာစွာ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ပြည်သူအားလုံးပါဝင်မှုရှိစေရန်အတွက် ပထမဆုံးအကြိမ်မဲပေးမည့် မဲဆန္ဒရှင်လူငယ်များ၊ ယာယီနေရပ်စွန့်ခွာနေရသူများနှင့် မသန်စွမ်းသူများ အားလုံးပါဝင်စေရန် အသိပညာပေးခြင်း၊ ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာဥပဒေ၊ နည်းဥပဒေများ၊ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများကို ပြင်ဆင်ဖြည့်စွက်ခြင်းများဆောင်ရွက်ပေးခဲ့သည်။
ရွေးကောက်ပွဲတစ်ရပ်သည် ဆန္ဒမဲပေးခြင်းနှင့်စတင်ပြီး ရလဒ်များ ထုတ်ပြန်ကြေညာလိုက်သည်နှင့် ပြီးဆုံးသွားသည့် လုပ်ငန်းစဉ်မျိုးမဟုတ်ပေ။ တစ်ခုနှင့်တစ်ခုချိတ်ဆက်လျက်ရှိသည့်လုပ်ငန်းစဉ်များဖြင့် ပေါင်းစပ်ထားသည့် တစ်ဆက်တစ်စပ်တည်းသော ဖြစ်စဉ်ကြီးတစ်ခုဖြစ်သည်။ ရွေးကောက်ပွဲလုပ်ငန်းစဉ်တိုင်းမှာ တစ်ခုနှင့်တစ်ခုများစွာ မှီခိုလျက်ရှိသည့်အလျောက် လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုပျက်ယွင်းပါက လွတ်လပ်၍ တရားမျှတသည့် ရွေးကောက်ပွဲဖြစ်နိုင်မည် မဟုတ်ချေ။ ရွေးကောက်ပွဲတစ်ခု၏ စံနှုန်းကို လွတ်လပ်ပြီး တရားမျှတမှုရှိ/မရှိ Free and Fair ဖြစ်၊ မဖြစ်ဟူသည့် ပေတံဖြင့် တိုင်းတာလေ့ရှိသည်။ ယင်းသို့တိုင်းတာသုံးသပ်ရာတွင် ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပသော နေ့တစ်နေ့တည်း၏ ဖြစ်စဉ်ကို လေ့လာ သုံးသပ်ရုံမျှမက ရွေးကောက်ပွဲစက်ဝန်း(Election Circle)ပါ ကာလများဖြစ်သည့် ရွေးကောက်ပွဲအကြိုကာလ၊ ရွေးကောက်ပွဲကာလနှင့် ရွေးကောက်ပွဲနောက်ပိုင်း ကာလများကိုပါ ထည့်သွင်းလေ့လာသုံးသပ်ရမည်ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲသည် အစ၊ အလယ်၊ အဆုံးသုံးခုလုံး မှတ်ကျောက် တင်ခံနိုင်သည့် ရွေးကောက်ပွဲဖြစ်ခဲ့သည်။
ယခုအခါမြန်မာနိုင်ငံတွင် ကျင်းပခဲ့သည့်ရွေးကောက်ပွဲသည်လွတ်လပ်၍ တရားမျှတမှုရှိသည့်အပြင် ညီမျှမှုရှိသော ရွေးကောက်ပွဲဖြစ်စေရန် ဘက်ပေါင်းစုံမှ ကြိုတင်ပြင်ဆင်ပေးထားသည်။
ရွေးကောက်ပွဲကို လုံခြုံရေးနှင့်စီမံခန့်ခွဲရေး ကိစ္စရပ်များစနစ်တကျ ဆောင်ရွက်နိုင်ရန်အတွက် အပိုင်းသုံးပိုင်းခွဲ၍ ကျင်းပပေးခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၈ ရက်တွင် စတင်ကျင်းပခဲ့သည့် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် မဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိသည့် မဲဆန္ဒရှင်စုစုပေါင်း ၂၄ ဒသမ ၂၂ သန်းရှိပြီး နိုင်ငံရေးပါတီများအနေဖြင့် ပြည်ထောင်စုတစ်ဝန်းလုံးတွင် ယှဉ်ပြိုင်မည့်ပါတီ ၆ ပါတီနှင့်တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်တစ်ခုအတွင်း ယှဉ်ပြိုင်မည့်ပါတီ ၅၁ ပါတီစုစုပေါင်း ၅၇ ပါတီရှိသည်။
ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပရန်မြို့နယ်ပေါင်း ၃၃၀ အနက် ၂၆၃ မြို့နယ်တွင် ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပခြင်းဖြစ်ပြီး ကျန်ရှိသည့်မြို့နယ်များကိုလည်း ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပပေးမည်ဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲသည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မြန်မာလူမျိုးတို့နှင့် သက်ဆိုင်သော ရွေးကောက်ပွဲသာ ဖြစ်သည့်အတွက် မလိုလားအပ်သော အနှောင့်အယှက်များ၊ မြန်မာနိုင်ငံ၏ပြည်တွင်းရေးကို ဝင်ရောက်စွက်ဖက်သည့် လုပ်ရပ်နှင့်အပြောအဆိုများမှာ နေလာနှင်းပျောက်သည့်ပမာ မကြာမီတွင် ကွယ်ပျောက်သွားတော့မည်ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့ရွေးကောက်ပွဲနှင့်ပတ်သက်၍ လွတ်လပ်ခြင်း၊ တရားမျှတခြင်းရှိ၊ မရှိနှင့် မဲဆန္ဒရှင်ပြည်သူများ၏ စိတ်နေသဘောထားများကို အနီးကပ်စောင့်ကြည့်လေ့လာ အကဲခတ်နိုင်ရန်အတွက် နိုင်ငံတကာ စောင့်ကြည့်လေ့လာရေး အဖွဲ့များ၊ ပြည်တွင်းမှစောင့်ကြည့်လေ့လာရေး အဖွဲ့များလည်း လာရောက်ကြည့်ရှု လေ့လာခဲ့ကြပြီးဖြစ်သည်။ ဇန်နဝါရီလ၂၅ ရက်က ကျင်းပခဲ့သည့် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲအပိုင်း(၃)သို့ နိုင်ငံတကာစောင့်ကြည့်လေ့လာသူများအဖြစ် ဘယ်လာရုစ်သမ္မတနိုင်ငံ ဘယ်လာရုစ်ပါတီမှကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့၊ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်မှ ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့၊ နီပေါနိုင်ငံရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်မှ ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့၊ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်မှ ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့၊ ဗီယက်နမ်ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတနိုင်ငံမှ ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့၊ နီကာရာဂွါနိုင်ငံမှ ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံမှကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့နှင့် ICAPP အဖွဲ့မှ ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့တို့ လာရောက်ခဲ့ကြသည်။
မြန်မာ့ရွေးကောက်ပွဲသည် မြန်မာပြည်သူများ၏ အကျိုးအတွက်သာ ရည်ရွယ်ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြစ်၍ ပြည်သူလူထုကတစ်ခဲနက်လာရောက်မဲပေးကြသည်။ ရွေးကောက်ပွဲကို ပြည်သူတို့စိတ်ပါဝင်စားမှုရှိကြောင်းကို ဆန္ဒမဲလာရောက် ပေးကြသည့် ပြည်သူများက သက်သေခံလျက်ရှိသည်။ ရွေးကောက်ပွဲ အနီးကပ် လာရောက်လေ့လာ စောင့်ကြည့်နေကြသည့် ပြည်တွင်းပြည်ပအဖွဲ့အစည်းများကပင် တအံ့တဩ ဖြစ်လောက်အောင် မနက် ၆ နာရီမထိုးမီကတည်းက မဲရုံရှေ့တွင် တန်းစီစောင့်ဆိုင်းနေကြသည်။ ပြည်သူများ အနေဖြင့် သူတို့၏လူမှုစီးပွားဘဝအရေးတွင် အဖျက်အမှောင့်၊ အနှောင့်အယှက်၊ အတားအဆီးများမလိုလားပေ။ အေးချမ်းစွာနေထိုင်လိုကြသည်။ ပညာကိုအေးချမ်းစွာ သင်ကြားသင်ယူလိုကြသည်။ စီးပွားရေးရှာဖွေလိုကြသည်။ ထို့ကြောင့် သူတို့လိုလားသော အစိုးရတစ်ရပ်ပေါ်ထွန်းလာရေးကို မျှော်လင့်ချက်ဖြင့် လာရောက်မဲထည့်ကြသည်။
နိုင်ငံတော်အစိုးရအနေဖြင့် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကိုအောင်မြင်စွာ ကျင်းပနိုင်ရေးနှင့် ပြည်သူများ စိတ်နှလုံးအေးချမ်းစွာ မဲဆန္ဒပေးနိုင်ရေးအတွက် လိုအပ်ချက်မရှိအောင် ဖြည့်ဆည်းပေးထားသည်။ အထူးသဖြင့် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲများကို နှောင့်ယှက်ဟန့်တားဖျက်ဆီးခြင်းမှ ကာကွယ်ပေးရေး ဥပဒေထုတ်ပြန်ကာ ထိရောက်စွာ အရေးယူခြင်းမှာလည်း ရွေးကောက်ပွဲ အောင်မြင်ရေးအတွက် ထိရောက်သည့် ကာကွယ်မှုဖြစ်သည်။ မည်သူ့ကိုမျှ အကျိုးမရှိသည့်အဖျက်လုပ်ရပ်များကို လုပ်ဆောင်သူများအား ထိရောက်စွာ အရေးယူအပြစ်ပေးခြင်းကြောင့်လည်း ပါတီများအနေဖြင့် မဲဆွယ်စည်းရုံးဟောပြောခြင်းလုပ်ငန်းများကို ကောင်းမွန်စွာဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့ကြသည်။
“နိုင်ငံတော်၏ အမျိုးသားအကျိုးစီးပွားကိုအလေးထား၍ စစ်မှန်စည်းကမ်းပြည့်ဝသော ပါတီစုံဒီမိုကရေစီစနစ်ကို အကောင်အထည်ဖော်နိုင်မည့် နိုင်ငံရေးအင်အားစုများ၊ ပြည်သူ့ကိုယ်စားလှယ်များဖြစ်ပေါ်လာစေရန် အစဉ်တစိုက် ဆောင်ရွက်ရေးနှင့် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲလုပ်ငန်းစဉ်များ အောင်မြင်ပြီး ပြည်သူလူထုတစ်ရပ်လုံး လိုလားတောင့်တသည့် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီစနစ်ကို အောင်မြင်စွာ လျှောက်လှမ်းနိုင်ရေး ပြည်သူလူထု၏ပူးပေါင်းပါဝင်မှုဖြင့် အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်ရေး”ဟူသော အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ ဦးတည်ချက်များအတိုင်း ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲများကို အောင်မြင်ပြီးမြောက်စွာ ကျင်းပနိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။
ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်သည် အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်ဆိုင်သော လွတ်လပ်သည့်နိုင်ငံဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာ့ပထဝီဝင် အနေအထားအရ ပြောင်းလဲကျင့်သုံးလာသည့် ပထဝီနိုင်ငံရေး၏အရေးပါသော တည်နေရာ အနေအထားကြောင့် နိုင်ငံတော်၏ အချုပ်အခြာအာဏာတည်တံ့ခိုင်မြဲရေးအတွက် ကမ္ဘာ့အင်အားကြီးနိုင်ငံများမှ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်လွှမ်းမိုးခြယ်လှယ်မှုများ မပြုလုပ်နိုင်စေရန် မျက်ခြည်မပြတ်ထိန်းသိမ်း ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရန် လိုအပ်သည်။ ဒီမိုကရေစီကျင့်သုံးရာတွင် အများဆန္ဒဖြင့် ဆောင်ရွက်ကြသော်လည်း အခြေခံအကျဆုံး လိုအပ်ချက်သည် တရားဥပဒေကို စောင့်ထိန်းလိုက်နာကျင့်သုံးခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေသည် အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများကိုတရားဝင်ဖြစ်စေခြင်းနှင့် နိုင်ငံသားများ၏ အခွင့်အရေးများကို အာမခံရခြင်းဖြစ်သည်။ ပါတီနိုင်ငံရေး ဆောင်ရွက်ကြရာတွင် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေကို လေးစားလိုက်နာရန် အထူးလိုအပ်သည်။ နိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံသားများ၏ ကောင်းကျိုးကိုလိုလားသူများ ဖြစ်ကြရသည်။
ထို့ကြောင့် ပြည်သူလူထုအနေဖြင့် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် နိုင်ငံတော်နှင့် ဒေသအကျိုးကို ဆောင်ရွက်ပေးနိုင်သည့်သူ၊ အမျိုးဘာသာသာသနာအကျိုးကိုသယ်ပိုးထမ်းရွက်နိုင်မည့်သူ၊ နိုင်ငံတည်ရှိနေသရွေ့ တည်တံ့ခိုင်မြဲစွာ တည်ရှိနေမည့် တပ်မတော်နှင့် လက်တွဲဆောင်ရွက်နိုင်မည့်သူ၊ ဥပဒေပြုရေး လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်မည်ဖြစ်၍ ဥပဒေကိုသိရှိနားလည်သူ၊ ပညာတတ် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများကို ပြည်သူတို့က တစ်ခဲနက်ဆန္ဒပြု ရွေးချယ်ခဲ့ကြပြီး ဖြစ်သည်ဟု စာရေးသူက အပြည့်အဝ ယုံကြည်မိပါသည်။ ယခုအခါ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းရပ်များ အောင်မြင်စွာ ပြီးစီးခဲ့ပြီဖြစ်သည့်အတွက် နိုင်ငံတော်၏ဥပဒေပြုရေး၊ အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် တရားစီရင်ရေး မဏ္ဍိုင်များတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင် မည့်သူပေါ်ပေါက်လာတော့မည်ဖြစ်၍ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အနာဂတ်သည် ပိုမိုလှပသစ်လွင်တောက်ပကာ ပိုမိုဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာတော့မည် ဖြစ်ပါကြောင်း ရေးသား တင်ပြလိုက်ရပေသည်။ ။
MWD
ယနေ့အချိန်အခါသည် လွတ်လပ်၍တရားမျှတသော ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲမှသည် အနာဂတ်နိုင်ငံတော်သစ်ဆီသို့ စတင်လျှောက်လှမ်းမည့် အချိန်အခါဖြစ်ပေရာ ပါတီစုံဒီမိုကရေစီစနစ်ခိုင်မြဲစေရန် ဒေသနှင့်တိုင်းရင်းသားများ၏အကျိုးကို တရားဥပဒေနှင့်အညီ ဆွေးနွေးနိုင်ရေးအတွက် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ နိုင်ငံရေးစင်မြင့်တွင် ပိုမိုပါဝင်ရန် လိုအပ်နေသည့်အချိန်ဖြစ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် မဲဆန္ဒရှင်ပြည်သူများ၏ဆန္ဒမဲတစ်ခုက ဒီမိုကရေစီနိုင်ငံတော် တည်ဆောက်ရေးနှင့် ဒေသအကျိုးစီးပွားအတွက် မှတ်ကျောက်တင်နိုင်မည်ဖြစ်သောကြောင့် ဆန္ဒမဲပေးရန် အချိန်ကောင်းဖြစ်ပါသည်။
နိုင်ငံတော်အစိုးရအနေဖြင့် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကို အပိုင်း(၃)ပိုင်းဖြင့် ကျင်းပပေးလျက်ရှိရာ ပြီးခဲ့သည့်ရွေးကောက်ပွဲအပိုင်း(၁)နှင့် အပိုင်း(၂)တွင် ဆန္ဒမဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိသူ ပြည်သူများအားလုံးက တက်ကြွစွာ ဆန္ဒမဲပေးခဲ့သောကြောင့် အောင်မြင်သည့်ရွေးကောက်ပွဲဖြစ်ခဲ့သည်။ ကျင်းပပြီးစီးခဲ့သည့် ရွေးကောက်ပွဲများကိုကြည့်လျှင် ပြည်သူများစိတ်ဝင်တစားရှိခြင်း၊ တက်တက်ကြွကြွဆန္ဒမဲပေးခြင်းတို့က ဒီမိုကရေစီစနစ်လျှောက်လှမ်းမည့် မြန်မာနိုင်ငံအတွက် အောင်မြင်မှု အသီးအပွင့်တစ်ခုပင်ဖြစ်သည်။ ဆန္ဒမဲပေးကြသူများတွင် လူငယ်များကိုယ်တိုင် တက်တက်ကြွကြွဖြင့် ပါဝင်လာခြင်းသည် နိုင်ငံ၏အနာဂတ်အတွက် အခြေခံအုတ်မြစ်ပင်ဖြစ်သည်။
တိုးတက်သော နိုင်ငံတိုင်းတွင် လူငယ်များ၏ အခန်းကဏ္ဍသည် အရေးကြီးပေရာ လူငယ်များ၏ တက်ကြွသောစိတ်နှင့် လူကြီးများ၏အတွေ့အကြုံတို့ ပေါင်းစပ်ပြီးလုပ်ကိုင်ပါမှ တိုင်းပြည်ငြိမ်းချမ်း၍ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က လူငယ်ငြိမ်းချမ်းရေးဖိုရမ် ၂၀၂၆ ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနားတွင် ပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် နိုင်ငံတည်ဆောက်ရေးတွင် လူငယ်များ၏စွမ်းအားကို အသုံးချနိုင်ရန် လိုအပ်သည်။
ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၃)ကျင်းပမည့် မြို့နယ်ပေါင်း (၆၃)မြို့နယ်ရှိပြီး မဲဆန္ဒရှင်ပြည်သူများ အဆင်ပြေလွယ်ကူစွာ မဲပေးနိုင်ရေး နိုင်ငံတော်အစိုးရအနေဖြင့် မဲရုံကြိုတင်ပြင်ဆင်ရေးလုပ်ငန်းများကို အချိန်နှင့်တစ်ပြေးညီ ဆောင်ရွက်လျက်ရှိရာ ယခုအခါ ပြီးမြောက်လျက်ရှိပြီဖြစ်သည်။ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်သည် ပြီးခဲ့သည့် ရွေးကောက်ပွဲအပိုင်း(၁)နှင့် အပိုင်း(၂)တို့၏ မဲစာရင်းရလဒ်များကို ပြည်သူများသိရှိအောင် ပွင့်လင်းမြင်သာစွာထုတ်ပြန်ပြီးဖြစ်ပေရာ ဇန်နဝါရီလ ၂၅ ရက်(ယနေ့)တွင်ကျင်းပမည့် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၃)ကိုလည်း အောင်မြင်စွာကျင်းပနိုင်လိမ့်မည်မှာမလွဲဧကန်ပင်ဖြစ်သည်။
အောင်မြင်စွာ ကျင်းပပြီးစီးခဲ့သည့် ရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၁)နှင့် အပိုင်း(၂)တွင် မဲရုံကျင်းပသည့် နေရာအထိ လာရောက်လေ့လာစောင့်ကြည့်ခဲ့ကြသည့် နိုင်ငံတကာသံတမန်များနှင့် ပြည်တွင်းပြည်ပလေ့လာစောင့်ကြည့်ကြသူများ၏ စကားသံများကိုလည်း ပွင့်ပွင့်လင်းလင်းကြားသိခဲ့ရပြီးဖြစ်သည်။ ရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၁)နှင့် အပိုင်း(၂)တွင် သက်ဆိုင်ရာမြို့နယ်များအလိုက် မည်သည့်ဖိအား တစ်စုံတစ်ရာမျှမပါရှိဘဲ တက်တက်ကြွကြွ၊ စည်းကမ်းရှိရှိဆန္ဒမဲပေးခဲ့ကြသည့် မဲဆန္ဒရှင်ပြည်သူများ၏ လွတ်လပ်စွာ ဆန္ဒမဲပေးနေမှုနှင့် MEVM စက်ဖြင့် မဲပေးရာတွင်ကြုံတွေ့ရသည့် အခြေအနေများကို နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲကိုယ်တိုင် လိုက်လံကြည့်ရှုမေးမြန်းခဲ့သည့်အပြင် သက်ဆိုင်ရာမဲရုံများအလိုက် မဲရုံမှတာဝန်ရှိသူများ၏ ကွန်ပျူတာစနစ်ဖြင့် မဲစာရင်းများတိုက်ဆိုင်စစ်ဆေးပေးလျက်ရှိသည့်လုပ်ငန်းစဉ်များ၊ မဲရုံဝန်ထမ်းများ၏ တာဝန်ထမ်းဆောင်နေမှု အခြေအနေကိုလည်း မမေ့မလျော့အားပေးစကား ပြောကြားကာ နှုတ်ဆက်နေသည့် မြင်ကွင်းမှာလည်း ဝမ်းသာဖွယ်ရာပင်ဖြစ်သည်။
ထူးခြားချက်အနေဖြင့် လက်ရှိကျင်းပနေသည့် ရွေးကောက်ပွဲသည် ပုံမှန်အားဖြင့် ငါးနှစ်တစ်ကြိမ် ကျင်းပနေသည့် ရွေးကောက်ပွဲများနှင့်မတူဘဲ ပါတီစုံဒီမိုကရေစီလမ်းကြောင်းပေါ်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိနိုင်ရန် ဆန္ဒပြုကြရသည့် ရွေးကောက်ပွဲဟုဆိုနိုင်သည်။ တိုင်းပြည်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကို နိုင်ငံအကြီးအကဲကိုယ်တိုင်ဦးဆောင်ဦးရွက်ပြုကာ ဆောင်ရွက်နေချိန်တွင် တစ်ဖက်တွင်လည်း အဖျက်အမှောင့်၊ အနှောင့်အယှက်များစွာဖြင့် ရွေးကောက်ပွဲကိုပျက်စီးရာ ပျက်စီးကြောင်း လုပ်နေသည့် အကြမ်းဖက်အဖွဲ့အစည်းများကလည်း ရှိနေသေးသည်။
နိုင်ငံတော်အစိုးရအနေဖြင့် တိုင်းပြည်တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေးကို ဆောင်ရွက်နေရသည့်အပြင် တစ်ဖက်တွင်လည်း လွတ်လပ်၍ တရားမျှတသည့်ရွေးကောက်ပွဲ၊ သိက္ခာရှိသည့် ရွေးကောက်ပွဲဖြစ်အောင်လည်း ဆောင်ရွက်ရသည်။ ရွေးကောက်ပွဲကို မည်သည့်အတွက်ကြောင့် လုပ်ရကြောင်းကိုလည်း ပြည်သူများက သိရှိထားရန်လိုသည်။ ဒီမိုကရေစီစနစ်တွင် မဲမသမာမှုသည် အလွန်အကျည်းတန်အရုပ်ဆိုးသည့် ကိစ္စရပ်ကြီးတစ်ခုဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံအတွက် အမည်းစက်တစ်ခုအဖြစ်ကျန်ရှိနေမည်ဖြစ်သည်။
၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည့် မဲမသမာမှုအခြေအနေများအရ နိုင်ငံ့တာဝန်များကို တရားဥပဒေနှင့်အညီ ထမ်းဆောင်နေရခြင်းဖြစ်ပြီး ပါတီစုံဒီမိုကရေစီလမ်းကြောင်း ခိုင်မာမှုရှိစေရေး ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်းကို ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ကဇန်နဝါရီလ ၁၉ ရက်တွင် ရှမ်းပြည်နယ်(အရှေ့ပိုင်း) ကျိုင်းတုံမြို့ရှိဌာနဆိုင်ရာတာဝန်ရှိသူများနှင့်မြို့မိမြို့ဖများအား တွေ့ဆုံစဉ် “မိမိတို့အနေဖြင့် ထိုစဉ်က တာဝန်ရှိသည့်အစိုးရကို မဲစာရင်းများကြီးမားစွာကွဲလွဲနေမှုအား ဖြေရှင်းဆောင်ရွက်ပေးရန် အကြိမ်ကြိမ်ပြောကြားခဲ့သော်လည်း ဖြေရှင်းဆောင်ရွက်ပေးခြင်းမရှိသည့်အပြင် လွှတ်တော်ခေါ်ယူ၍ နိုင်ငံတော်၏အာဏာကို အတင်းအဓမ္မရယူရန် ကြိုးပမ်းလာခဲ့သောကြောင့် နိုင်ငံတော်ကို အရေးပေါ်အခြေအနေအဖြစ်ကြေညာခဲ့ပြီး လက်ရှိအခြေအနေသို့ ရောက်ရှိခဲ့ရခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ သို့ဖြစ်၍ယခုကျင်းပသည့် ရွေးကောက်ပွဲသည် လွတ်လပ်၍တရားမျှတသည့်ရွေးကောက်ပွဲ၊ သိက္ခာရှိသည့် ရွေးကောက်ပွဲဖြစ်ရမည်ဟု ဆုံးဖြတ်ချက်ချထားပြီး အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း” ပြောကြားခဲ့သည်။
ထို့ပြင် နိုင်ငံတော်အစိုးရအနေဖြင့် နိုင်ငံတော်၏ တာဝန်များကို ခေတ္တထမ်းဆောင်ခဲ့ရစဉ် ကိုဗစ်-၁၉ ရောဂါဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိပြီး ကျန်းမာရေး၊ ပညာရေးဝန်ထမ်းအချို့အပါအဝင် နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းအချို့ လုပ်ငန်းခွင်စွန့်ခွာမှုများကြောင့် အခက်အခဲအကျပ်အတည်းများစွာကို ရင်ဆိုင်ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။ နိုင်ငံရေးအရဖြစ်ပေါ်လာသည့် ပြဿနာကိုနိုင်ငံရေးအရမဖြေရှင်းဘဲ နိုင်ငံရေးသဘောထား ကွဲလွဲမှုများကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ဆူပူအကြမ်းဖက်မှုများနှင့် လက်နက်ကိုင် အကြမ်းဖက်မှုများကိုလည်း ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။ ထို့ပြင် ရေကြီးရေလျှံမှုများ၊ လေပြင်းတိုက်ခတ်မှုများ၊ ငလျင်လှုပ်ခတ်မှုများ စသည့်သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များကိုလည်း ကြုံတွေ့ခဲ့ကြရသည်။ ထိုကဲ့သို့သော အခက်အခဲ၊ အကျပ်အတည်း ပေါင်းစုံများအကြားမှ သစ္စာရှိနိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းများ၊ တည်ငြိမ်အေးချမ်းမှုကိုလိုလားသော ပြည်သူလူထုတို့၏ ပူးပေါင်းပါဝင်မှုများဖြင့် ကြံ့ကြံ့ခံရင်ဆိုင်ကျော်လွှားနိုင်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့်လည်း ဒီမိုကရေစီစနစ်ရှင်သန်ရေးအတွက် သစ္စာရှိနိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းများနှင့် ပြည်သူများက ဆန္ဒမဲကိုတက်တက်ကြွကြွမဲပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
အကြမ်းဖက်လက်နက်ကိုင်သောင်းကျန်းသူများသည် ရွေးကောက်ပွဲမအောင်မြင်ရေးအတွက် အဖျက်အမှောင့်နည်းလမ်း မျိုးစုံသုံး၍ ရွေးကောက်ပွဲပျက်စီးရေးကို ပေါ်ပေါ်ထင်ထင် လုပ်ဆောင်နေသည်ကို ပြည်သူများကလည်း သိရှိရန်လိုသည်။
၎င်းတို့၏ ကောက်ကျစ်သည့် လုပ်ရပ်များကို ပြည်သူလူထုက တွေ့ရှိပါကလည်း သက်ဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်းများအား သတင်းပို့တိုင်ကြားရန်လိုသည်။
ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကျင်းပမှုကို ပျက်ပြားစေရန်ရည်ရွယ်၍ လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာများ၊ အများပြည်သူဆိုင်ရာနေရာများ၌ ဟောပြောခြင်း၊ ပြောဆိုခြင်း၊ စည်းရုံးလှုံ့ဆော်ခြင်း၊ ဆန္ဒပြခြင်း၊ စာရေးသားခြင်း၊ ရုပ်ပုံပိုစတာများချိတ်ဆွဲခြင်း စသည်တို့ဖြင့် နှောင့်ယှက်ဟန့်တားဖျက်ဆီးခြင်းများ၊ ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာလုပ်ငန်းစဉ်များအား ထိခိုက်ပျက်စီးအောင် နှောင့်ယှက်ဟန့်တားဖျက်ဆီးခြင်းပြုလုပ်သူများအား လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များက ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲများကို နှောင့်ယှက်ဟန့်တားခြင်းမှကာကွယ်ပေးရေးဥပဒေနှင့်အညီ ထိရောက်စွာအရေးယူဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
သို့ပါ၍ ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပရာတွင် လွတ်လပ်၍တရားမျှတသည့် ရွေးကောက်ပွဲဖြစ်စေရေး၊ မဲစာရင်းများမှန်ကန်စေရေး၊ သိက္ခာရှိသည့် ရွေးကောက်ပွဲဖြစ်စေရေးအတွက် ၂၀၂၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့်အိမ်အကြောင်းအရာ သန်းခေါင်စာရင်းကောက်ယူခြင်းအပါအဝင် ရွေးကောက်ပွဲကြိုတင်ပြင်ဆင်ခြင်းလုပ်ငန်းများကို အလေးအနက်ထားဆောင်ရွက်ပြီးဖြစ်သောကြောင့် ဇန်နဝါရီလ ၂၅ ရက်တွင်ကျင်းပမည့်ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲအပိုင်း (၃)တွင်လည်း ပြည်သူများ ပါဝင်ဆန္ဒမဲပေးရန်လိုသည်။ မဲပေးခြင်းသည် နိုင်ငံသားတစ်ဦး၏ အခွင့်အရေးဖြစ်ပြီး ယင်းအခွင့်အရေးကို ခွင့်ကြုံခိုက်မှာအပြည့်အဝအသုံးချ၍ အနာဂတ်ဒီမိုကရေစီနိုင်ငံတော်သစ်ဆီသို့ လျှောက်လှမ်းကာ တက်ညီလက်ညီရှေ့သို့ချီကိုယ်စီဆန္ဒမဲပေးကြရန်လိုပါကြောင်း မဲဆန္ဒရှင်ပြည်သူများအား တိုက်တွန်း နှိုးဆော်လိုက်ရပါသည်။ ။
MWD
ယနေ့အချိန်အခါသည် လွတ်လပ်၍တရားမျှတသော ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲမှသည် အနာဂတ်နိုင်ငံတော်သစ်ဆီသို့ စတင်လျှောက်လှမ်းမည့် အချိန်အခါဖြစ်ပေရာ ပါတီစုံဒီမိုကရေစီစနစ်ခိုင်မြဲစေရန် ဒေသနှင့်တိုင်းရင်းသားများ၏အကျိုးကို တရားဥပဒေနှင့်အညီ ဆွေးနွေးနိုင်ရေးအတွက် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ နိုင်ငံရေးစင်မြင့်တွင် ပိုမိုပါဝင်ရန် လိုအပ်နေသည့်အချိန်ဖြစ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် မဲဆန္ဒရှင်ပြည်သူများ၏ဆန္ဒမဲတစ်ခုက ဒီမိုကရေစီနိုင်ငံတော် တည်ဆောက်ရေးနှင့် ဒေသအကျိုးစီးပွားအတွက် မှတ်ကျောက်တင်နိုင်မည်ဖြစ်သောကြောင့် ဆန္ဒမဲပေးရန် အချိန်ကောင်းဖြစ်ပါသည်။
နိုင်ငံတော်အစိုးရအနေဖြင့် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကို အပိုင်း(၃)ပိုင်းဖြင့် ကျင်းပပေးလျက်ရှိရာ ပြီးခဲ့သည့်ရွေးကောက်ပွဲအပိုင်း(၁)နှင့် အပိုင်း(၂)တွင် ဆန္ဒမဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိသူ ပြည်သူများအားလုံးက တက်ကြွစွာ ဆန္ဒမဲပေးခဲ့သောကြောင့် အောင်မြင်သည့်ရွေးကောက်ပွဲဖြစ်ခဲ့သည်။ ကျင်းပပြီးစီးခဲ့သည့် ရွေးကောက်ပွဲများကိုကြည့်လျှင် ပြည်သူများစိတ်ဝင်တစားရှိခြင်း၊ တက်တက်ကြွကြွဆန္ဒမဲပေးခြင်းတို့က ဒီမိုကရေစီစနစ်လျှောက်လှမ်းမည့် မြန်မာနိုင်ငံအတွက် အောင်မြင်မှု အသီးအပွင့်တစ်ခုပင်ဖြစ်သည်။ ဆန္ဒမဲပေးကြသူများတွင် လူငယ်များကိုယ်တိုင် တက်တက်ကြွကြွဖြင့် ပါဝင်လာခြင်းသည် နိုင်ငံ၏အနာဂတ်အတွက် အခြေခံအုတ်မြစ်ပင်ဖြစ်သည်။
တိုးတက်သော နိုင်ငံတိုင်းတွင် လူငယ်များ၏ အခန်းကဏ္ဍသည် အရေးကြီးပေရာ လူငယ်များ၏ တက်ကြွသောစိတ်နှင့် လူကြီးများ၏အတွေ့အကြုံတို့ ပေါင်းစပ်ပြီးလုပ်ကိုင်ပါမှ တိုင်းပြည်ငြိမ်းချမ်း၍ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က လူငယ်ငြိမ်းချမ်းရေးဖိုရမ် ၂၀၂၆ ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနားတွင် ပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် နိုင်ငံတည်ဆောက်ရေးတွင် လူငယ်များ၏စွမ်းအားကို အသုံးချနိုင်ရန် လိုအပ်သည်။
ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၃)ကျင်းပမည့် မြို့နယ်ပေါင်း (၆၃)မြို့နယ်ရှိပြီး မဲဆန္ဒရှင်ပြည်သူများ အဆင်ပြေလွယ်ကူစွာ မဲပေးနိုင်ရေး နိုင်ငံတော်အစိုးရအနေဖြင့် မဲရုံကြိုတင်ပြင်ဆင်ရေးလုပ်ငန်းများကို အချိန်နှင့်တစ်ပြေးညီ ဆောင်ရွက်လျက်ရှိရာ ယခုအခါ ပြီးမြောက်လျက်ရှိပြီဖြစ်သည်။ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်သည် ပြီးခဲ့သည့် ရွေးကောက်ပွဲအပိုင်း(၁)နှင့် အပိုင်း(၂)တို့၏ မဲစာရင်းရလဒ်များကို ပြည်သူများသိရှိအောင် ပွင့်လင်းမြင်သာစွာထုတ်ပြန်ပြီးဖြစ်ပေရာ ဇန်နဝါရီလ ၂၅ ရက်(ယနေ့)တွင်ကျင်းပမည့် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၃)ကိုလည်း အောင်မြင်စွာကျင်းပနိုင်လိမ့်မည်မှာမလွဲဧကန်ပင်ဖြစ်သည်။
အောင်မြင်စွာ ကျင်းပပြီးစီးခဲ့သည့် ရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၁)နှင့် အပိုင်း(၂)တွင် မဲရုံကျင်းပသည့် နေရာအထိ လာရောက်လေ့လာစောင့်ကြည့်ခဲ့ကြသည့် နိုင်ငံတကာသံတမန်များနှင့် ပြည်တွင်းပြည်ပလေ့လာစောင့်ကြည့်ကြသူများ၏ စကားသံများကိုလည်း ပွင့်ပွင့်လင်းလင်းကြားသိခဲ့ရပြီးဖြစ်သည်။ ရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၁)နှင့် အပိုင်း(၂)တွင် သက်ဆိုင်ရာမြို့နယ်များအလိုက် မည်သည့်ဖိအား တစ်စုံတစ်ရာမျှမပါရှိဘဲ တက်တက်ကြွကြွ၊ စည်းကမ်းရှိရှိဆန္ဒမဲပေးခဲ့ကြသည့် မဲဆန္ဒရှင်ပြည်သူများ၏ လွတ်လပ်စွာ ဆန္ဒမဲပေးနေမှုနှင့် MEVM စက်ဖြင့် မဲပေးရာတွင်ကြုံတွေ့ရသည့် အခြေအနေများကို နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲကိုယ်တိုင် လိုက်လံကြည့်ရှုမေးမြန်းခဲ့သည့်အပြင် သက်ဆိုင်ရာမဲရုံများအလိုက် မဲရုံမှတာဝန်ရှိသူများ၏ ကွန်ပျူတာစနစ်ဖြင့် မဲစာရင်းများတိုက်ဆိုင်စစ်ဆေးပေးလျက်ရှိသည့်လုပ်ငန်းစဉ်များ၊ မဲရုံဝန်ထမ်းများ၏ တာဝန်ထမ်းဆောင်နေမှု အခြေအနေကိုလည်း မမေ့မလျော့အားပေးစကား ပြောကြားကာ နှုတ်ဆက်နေသည့် မြင်ကွင်းမှာလည်း ဝမ်းသာဖွယ်ရာပင်ဖြစ်သည်။
ထူးခြားချက်အနေဖြင့် လက်ရှိကျင်းပနေသည့် ရွေးကောက်ပွဲသည် ပုံမှန်အားဖြင့် ငါးနှစ်တစ်ကြိမ် ကျင်းပနေသည့် ရွေးကောက်ပွဲများနှင့်မတူဘဲ ပါတီစုံဒီမိုကရေစီလမ်းကြောင်းပေါ်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိနိုင်ရန် ဆန္ဒပြုကြရသည့် ရွေးကောက်ပွဲဟုဆိုနိုင်သည်။ တိုင်းပြည်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကို နိုင်ငံအကြီးအကဲကိုယ်တိုင်ဦးဆောင်ဦးရွက်ပြုကာ ဆောင်ရွက်နေချိန်တွင် တစ်ဖက်တွင်လည်း အဖျက်အမှောင့်၊ အနှောင့်အယှက်များစွာဖြင့် ရွေးကောက်ပွဲကိုပျက်စီးရာ ပျက်စီးကြောင်း လုပ်နေသည့် အကြမ်းဖက်အဖွဲ့အစည်းများကလည်း ရှိနေသေးသည်။
နိုင်ငံတော်အစိုးရအနေဖြင့် တိုင်းပြည်တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေးကို ဆောင်ရွက်နေရသည့်အပြင် တစ်ဖက်တွင်လည်း လွတ်လပ်၍ တရားမျှတသည့်ရွေးကောက်ပွဲ၊ သိက္ခာရှိသည့် ရွေးကောက်ပွဲဖြစ်အောင်လည်း ဆောင်ရွက်ရသည်။ ရွေးကောက်ပွဲကို မည်သည့်အတွက်ကြောင့် လုပ်ရကြောင်းကိုလည်း ပြည်သူများက သိရှိထားရန်လိုသည်။ ဒီမိုကရေစီစနစ်တွင် မဲမသမာမှုသည် အလွန်အကျည်းတန်အရုပ်ဆိုးသည့် ကိစ္စရပ်ကြီးတစ်ခုဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံအတွက် အမည်းစက်တစ်ခုအဖြစ်ကျန်ရှိနေမည်ဖြစ်သည်။
၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည့် မဲမသမာမှုအခြေအနေများအရ နိုင်ငံ့တာဝန်များကို တရားဥပဒေနှင့်အညီ ထမ်းဆောင်နေရခြင်းဖြစ်ပြီး ပါတီစုံဒီမိုကရေစီလမ်းကြောင်း ခိုင်မာမှုရှိစေရေး ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်းကို ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ကဇန်နဝါရီလ ၁၉ ရက်တွင် ရှမ်းပြည်နယ်(အရှေ့ပိုင်း) ကျိုင်းတုံမြို့ရှိဌာနဆိုင်ရာတာဝန်ရှိသူများနှင့်မြို့မိမြို့ဖများအား တွေ့ဆုံစဉ် “မိမိတို့အနေဖြင့် ထိုစဉ်က တာဝန်ရှိသည့်အစိုးရကို မဲစာရင်းများကြီးမားစွာကွဲလွဲနေမှုအား ဖြေရှင်းဆောင်ရွက်ပေးရန် အကြိမ်ကြိမ်ပြောကြားခဲ့သော်လည်း ဖြေရှင်းဆောင်ရွက်ပေးခြင်းမရှိသည့်အပြင် လွှတ်တော်ခေါ်ယူ၍ နိုင်ငံတော်၏အာဏာကို အတင်းအဓမ္မရယူရန် ကြိုးပမ်းလာခဲ့သောကြောင့် နိုင်ငံတော်ကို အရေးပေါ်အခြေအနေအဖြစ်ကြေညာခဲ့ပြီး လက်ရှိအခြေအနေသို့ ရောက်ရှိခဲ့ရခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ သို့ဖြစ်၍ယခုကျင်းပသည့် ရွေးကောက်ပွဲသည် လွတ်လပ်၍တရားမျှတသည့်ရွေးကောက်ပွဲ၊ သိက္ခာရှိသည့် ရွေးကောက်ပွဲဖြစ်ရမည်ဟု ဆုံးဖြတ်ချက်ချထားပြီး အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း” ပြောကြားခဲ့သည်။
ထို့ပြင် နိုင်ငံတော်အစိုးရအနေဖြင့် နိုင်ငံတော်၏ တာဝန်များကို ခေတ္တထမ်းဆောင်ခဲ့ရစဉ် ကိုဗစ်-၁၉ ရောဂါဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိပြီး ကျန်းမာရေး၊ ပညာရေးဝန်ထမ်းအချို့အပါအဝင် နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းအချို့ လုပ်ငန်းခွင်စွန့်ခွာမှုများကြောင့် အခက်အခဲအကျပ်အတည်းများစွာကို ရင်ဆိုင်ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။ နိုင်ငံရေးအရဖြစ်ပေါ်လာသည့် ပြဿနာကိုနိုင်ငံရေးအရမဖြေရှင်းဘဲ နိုင်ငံရေးသဘောထား ကွဲလွဲမှုများကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ဆူပူအကြမ်းဖက်မှုများနှင့် လက်နက်ကိုင် အကြမ်းဖက်မှုများကိုလည်း ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။ ထို့ပြင် ရေကြီးရေလျှံမှုများ၊ လေပြင်းတိုက်ခတ်မှုများ၊ ငလျင်လှုပ်ခတ်မှုများ စသည့်သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များကိုလည်း ကြုံတွေ့ခဲ့ကြရသည်။ ထိုကဲ့သို့သော အခက်အခဲ၊ အကျပ်အတည်း ပေါင်းစုံများအကြားမှ သစ္စာရှိနိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းများ၊ တည်ငြိမ်အေးချမ်းမှုကိုလိုလားသော ပြည်သူလူထုတို့၏ ပူးပေါင်းပါဝင်မှုများဖြင့် ကြံ့ကြံ့ခံရင်ဆိုင်ကျော်လွှားနိုင်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့်လည်း ဒီမိုကရေစီစနစ်ရှင်သန်ရေးအတွက် သစ္စာရှိနိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းများနှင့် ပြည်သူများက ဆန္ဒမဲကိုတက်တက်ကြွကြွမဲပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
အကြမ်းဖက်လက်နက်ကိုင်သောင်းကျန်းသူများသည် ရွေးကောက်ပွဲမအောင်မြင်ရေးအတွက် အဖျက်အမှောင့်နည်းလမ်း မျိုးစုံသုံး၍ ရွေးကောက်ပွဲပျက်စီးရေးကို ပေါ်ပေါ်ထင်ထင် လုပ်ဆောင်နေသည်ကို ပြည်သူများကလည်း သိရှိရန်လိုသည်။
၎င်းတို့၏ ကောက်ကျစ်သည့် လုပ်ရပ်များကို ပြည်သူလူထုက တွေ့ရှိပါကလည်း သက်ဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်းများအား သတင်းပို့တိုင်ကြားရန်လိုသည်။
ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကျင်းပမှုကို ပျက်ပြားစေရန်ရည်ရွယ်၍ လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာများ၊ အများပြည်သူဆိုင်ရာနေရာများ၌ ဟောပြောခြင်း၊ ပြောဆိုခြင်း၊ စည်းရုံးလှုံ့ဆော်ခြင်း၊ ဆန္ဒပြခြင်း၊ စာရေးသားခြင်း၊ ရုပ်ပုံပိုစတာများချိတ်ဆွဲခြင်း စသည်တို့ဖြင့် နှောင့်ယှက်ဟန့်တားဖျက်ဆီးခြင်းများ၊ ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာလုပ်ငန်းစဉ်များအား ထိခိုက်ပျက်စီးအောင် နှောင့်ယှက်ဟန့်တားဖျက်ဆီးခြင်းပြုလုပ်သူများအား လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များက ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲများကို နှောင့်ယှက်ဟန့်တားခြင်းမှကာကွယ်ပေးရေးဥပဒေနှင့်အညီ ထိရောက်စွာအရေးယူဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
သို့ပါ၍ ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပရာတွင် လွတ်လပ်၍တရားမျှတသည့် ရွေးကောက်ပွဲဖြစ်စေရေး၊ မဲစာရင်းများမှန်ကန်စေရေး၊ သိက္ခာရှိသည့် ရွေးကောက်ပွဲဖြစ်စေရေးအတွက် ၂၀၂၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့်အိမ်အကြောင်းအရာ သန်းခေါင်စာရင်းကောက်ယူခြင်းအပါအဝင် ရွေးကောက်ပွဲကြိုတင်ပြင်ဆင်ခြင်းလုပ်ငန်းများကို အလေးအနက်ထားဆောင်ရွက်ပြီးဖြစ်သောကြောင့် ဇန်နဝါရီလ ၂၅ ရက်တွင်ကျင်းပမည့်ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲအပိုင်း (၃)တွင်လည်း ပြည်သူများ ပါဝင်ဆန္ဒမဲပေးရန်လိုသည်။ မဲပေးခြင်းသည် နိုင်ငံသားတစ်ဦး၏ အခွင့်အရေးဖြစ်ပြီး ယင်းအခွင့်အရေးကို ခွင့်ကြုံခိုက်မှာအပြည့်အဝအသုံးချ၍ အနာဂတ်ဒီမိုကရေစီနိုင်ငံတော်သစ်ဆီသို့ လျှောက်လှမ်းကာ တက်ညီလက်ညီရှေ့သို့ချီကိုယ်စီဆန္ဒမဲပေးကြရန်လိုပါကြောင်း မဲဆန္ဒရှင်ပြည်သူများအား တိုက်တွန်း နှိုးဆော်လိုက်ရပါသည်။ ။
MWD
လွန်ခဲ့သည့် ဆယ်စုနှစ်နှစ်ခု နီးပါးကာလအတွင်း ဝါရှင်တန်၏ မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် ထားရှိသော မူဝါဒရပ်တည်ချက်မှာ ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ အမျက်ထွက်မှုနှင့် မဟာဗျူဟာမြောက် လျစ်လျူရှုမှုတို့အကြား လူးလားခေါက်တုံ့ ဖြစ်နေခဲ့ပါသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အတိတ်သမိုင်းတွင် လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက် မှုများရှိခဲ့သည်ဆိုသည့်အပေါ် မည်သို့မျှ ငြင်းဆိုမည် မဟုတ်သော်လည်း မေးခွန်းထုတ်စရာမှာ အနာဂတ်အတွက် မဟာဗျူဟာမြောက် စဉ်းစားရမည့်အစား ထိုကိစ္စရပ်များကို အမေရိကန်၏ နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒ အပေါ် ဘယ်လောက်ကြာကြာ လွှမ်းမိုးခွင့်ပေးထား မည်နည်းဟူသော အချက်ဖြစ်ပါသည်။
စီးပွားရေးပညာရှင်တစ်ဦးနှင့် ကွန်ဂရက်လွှတ်တော်အမတ်ဟောင်းတစ်ဦးအနေဖြင့် ကျွန်ုပ်သည် ကျွန်ုပ်၏အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း သက်တမ်းတစ်လျှောက်လုံးတွင် စီးပွားရေးကျင့်ဝတ်များကိုလေ့လာခြင်း၊ ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ အခိုင်အမာပြောဆိုမှုများနှင့် ယှဉ်ပြိုင်ဘက် အကျိုးစီးပွားများအကြား ချိန်ခွင်လျှာထိန်းညှိခြင်းတို့ကို လုပ်ဆောင် ခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် ပိတ်ဆို့အရေးယူရန်သာ စွဲလမ်းနေသော အမေရိကန်၏ ချဉ်းကပ်ပုံသည် အာရှ၏ ပထဝီနိုင်ငံရေးအရ အချက်အချာအကျဆုံး လမ်းဆုံလမ်းခွတစ်ခု၌ ကျွန်ုပ်တို့နိုင်ငံ၏ အနေ အထားကို အားနည်းသွားစေခဲ့သည်ဟု ကျွန်ုပ်ယုံကြည်သည်။
သို့ရာတွင် သမ္မတ ထရမ့်သည် ထိုမူဝါဒရပ်တည်ချက်ကို ပြောင်းလဲနိုင်ဖွယ်ရှိကြောင်း အချက်ပြခဲ့သည်။ ပထမဦးစွာ မြန်မာနိုင်ငံနှင့် သံတမန်ရေးအရ ထိတွေ့ဆက်ဆံခြင်းသည် ထိုနိုင်ငံ၏ အစိုးရကို ထောက်ခံအတည်ပြုခြင်းမဟုတ်ဘဲ ဒေသတွင်းတည်ငြိမ်မှုနှင့် ရေရှည်စီးပွားရေးလုံခြုံမှုတို့အတွက် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံခြင်းသာဖြစ်ပါသည်။ ထို့အပြင် အမေရိကန်နှင့် မြန်မာနှစ်နိုင်ငံစလုံးအတွက် ပိုမိုကောင်းမွန်သည့်အခြေအနေကို ပေးစွမ်းနိုင်မည့် အခြားသော အစားထိုးအဆိုပြုချက်မျိုးလည်း မရှိပါ။
မကြာသေးမီက နိုင်ငံတကာလေ့လာစောင့်ကြည့် သူများရှေ့မှောက်တွင် အကျဉ်းသားလွှတ်ပေးမှုများနှင့်အတူ ပြုလုပ်ခဲ့သည့် မြန်မာနိုင်ငံ၏အပိုင်းခွဲခြား၍ ကျင်းပသော နိုင်ငံအဆင့် ရွေးကောက်ပွဲများ သည် ထရမ့်အစိုးရအား သတိထား၍ တံခါးဖွင့် ဆက်ဆံမှုမျိုးကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ သမ္မတထရမ့်သည် ယခင်အမေရိကန် မူဝါဒများတွင် တွေ့ရလေ့ရှိသည့် ဟိတ်ဟန်ထုတ်သော သံတမန်ရေးနည်းလမ်းများကို ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိရှောင်ရှားခဲ့ပြီး သဘောတူညီချက်များရရှိနိုင်ခြေကို ထိန်းသိမ်းရန်ရွေးချယ်ခဲ့ပါသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် သံတမန်ရေးရာ တွင် တံခါးဖွင့်ထားရှိမှုနှင့် တည်ငြိမ်ရင့်ကျက်မှုတို့ လိုအပ်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။
အမေရိကန်၏ မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ထိတွေ့ဆက်ဆံ မှုသည် ချို့ယွင်းချက်ရှိသော နိုင်ငံရေးလုပ်ငန်းစဉ်ကို အသိအမှတ်ပြုရာရောက်စေသည်ဟု ဝေဖန်သူများကဆိုကြပါသည်။ ကျွန်ုပ်ကမူ သဘောမတူပါ။ စီးပွားရေးပညာရှင်များ နားလည်ထားသည့်အတိုင်း မက်လုံးများက ရလဒ်များကိုပုံဖော်ပေးပါသည်။ ကျယ်ပြန့်သော ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများနှင့် လူသိရှင်ကြား ပြစ်တင်ရှုတ်ချမှုများမှတစ်ဆင့် လုံးဝ အဆက်အသွယ်ဖြတ်တောက်ထားခြင်းသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးကို တိုးတက်ကောင်းမွန်မလာစေခဲ့ပါ။ သို့သော် ၎င်းသည် အမေရိကန်၏ ပြိုင်ဘက် များက အငမ်းမရ ဝင်ရောက်အစားထိုးနေရာယူနိုင် မည့် အာဏာဟာကွက်တစ်ခုကိုသာ ဖန်တီးပေးခဲ့ပါသည်။
မြန်မာ့ကမ်းရိုးတန်းမှ တရုတ်နိုင်ငံယူနန်ပြည်နယ်အထိ ရေနံနှင့်သဘာဝဓာတ်ငွေ့ အဓိကပိုက်လိုင်းကို လည်ပတ်နေပြီဖြစ်ကာ မဟာဗျူဟာမြောက် စွမ်းအင်ရယူခွင့် အခိုင်အမာရယူထားပြီးဖြစ်ပါသည်။ အကယ်၍ အမေရိကန်အနေဖြင့် ကျွန်ုပ် တို့ ပထဝီနိုင်ငံရေးအနေအထားကို ခိုင်မာစေရန် အလေးအနက်ထားပါက လစ်ဟာနေသော မူဝါဒမျိုးကို ကျွန်ုပ်တို့လက်မခံနိုင်ပါ။ လက်ရှိအခြေအနေ အနေအထားမှာ အလုပ်မဖြစ်တော့ပါ။
ထိတွေ့ဆက်ဆံရန်အတွက် ခိုင်မာသော စီးပွား ရေးဆိုင်ရာ အကြောင်းပြချက်လည်း ရှိနေပါသည်။ မြန်မာနိုင်ငံသည် ရေနံ၊ သဘာဝဓာတ်ငွေ့နှင့် မြေရှားသတ္တုများ(Rare Earth Minerals) အမြောက် အမြားရှိသည့်နေရာတွင် တည်ရှိနေပါသည်။ ဤ သယံဇာတများသည် ခေတ်မီစွမ်းအင်စနစ်များ၊ အဆင့်မြင့်ကုန်ထုတ်လုပ်မှုနှင့် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးတို့အတွက် မရှိမဖြစ် လိုအပ်ပါသည်။ အရေးကြီး သတ္တုများအတွက် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာအပြိုင်အဆိုင် ကြိုးပမ်းမှုများ ပြင်းထန်လာနေပြီး နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံတည်း၏ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်အပေါ် မှီခိုနေ ရခြင်းမှာ မဟာဗျူဟာအရ မဆင်ခြင်ရာ ရောက်ကြောင်း သက်သေပြပြီးလည်းဖြစ်ပါသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ စွမ်းအင်နှင့် အရေးကြီးသတ္တု အခွင့်အလမ်းများတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံခြင်းသည် ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်ကို မျိုးစုံကွဲပြားစေမည် ဖြစ်သလို တစ်ချိန်တည်းမှာပင် အမေရိကန်နိုင်ငံအဖို့ သံတမန်ရေးအရ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုအဖြစ် အသွင်ပြောင်းနိုင်သော စီးပွားရေး အကျိုးအမြတ်များကို ရရှိစေမည်ဖြစ်ပါသည်။
အမေရိကန်၏ ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော အင်ဒို-ပစိဖိတ်မဟာဗျူဟာသည် အာဆီယံအပါအဝင် အရှေ့တောင်အာရှနှင့် ခိုင်မာသော ထိတွေ့ဆက်ဆံမှုအပေါ် မူတည်နေပါသည်။ ဒေသတွင်း ထိပ်သီး အစည်းအဝေးများတွင် အသံတိတ်သံခင်းတမန်ခင်းဆောင်ရွက်ခြင်း၊ နယ်စပ်တစ်လျှောက် ယုံကြည်မှုတည်ဆောက်ရေးအစီအစဉ်များနှင့် စီးပွားရေးအရ ပြန်လည်ဝင်ရောက်ခြင်းတို့သည် အမေရိကန်အနေဖြင့် အလေးအနက်ထားပါဝင်ဆောင်ရွက်သူအဖြစ် ဆက်လက်ရှိနေမည်ဖြစ်ကြောင်း အချက်ပြနေသည်။
အမေရိကန် ကုမ္ပဏီအများအပြားသည် ဘိုင်ဒင်၏ အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့်ဖြင့် ချမှတ်ခဲ့သော ၂၀၂၁ ခုနှစ် ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများနောက်ပိုင်း မြန်မာနိုင်ငံမှ ထွက်ခွာခဲ့ကြရပြီး အခြားသောကုမ္ပဏီများကို နေရာပေးခဲ့ရသည်။ ထိုအရေးယူဆောင်ရွက်ချက်များ သည် ပြန်လည်သက်တမ်းမတိုးပါက ယခုနှစ်အစော ပိုင်းတွင် သက်တမ်းကုန်ဆုံးတော့မည်ဖြစ်ရာ ဝါရှင်တန်အနေဖြင့်မဖြစ်မနေ ရွေးချယ်စရာတစ်ခု ရင်ဆိုင်နေရပါသည်။ အမေရိကန်၏ဩဇာကို လက်လွှတ်ခဲ့ရသော မူဝါဒဟောင်းကို ဆက်လက်ဆုပ်ကိုင်နေမည်လား သို့မဟုတ် အမေရိကန်၏ အကျိုးစီးပွားကိုရှေးရှုသည့် မဟာဗျူဟာမြောက် ထိတွေ့ဆက်ဆံမှု ဆီသို့ ပြန်လည်ညှိနှိုင်း ချိန်ညှိမည်လားဆိုသည့် မေးခွန်းကို ရွေးချယ်ရန်ပင်ဖြစ်ပါသည်။
အမေရိကန်ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန၏ မကြာသေးမီက မြန်မာလူပုဂ္ဂိုလ်အချို့ကို ပိတ်ဆို့အရေးယူ မှုစာရင်းမှ ပယ်ဖျက်ပေးခဲ့သည့် ဆုံးဖြတ်ချက်၊ ပြည်တွင်းလုံခြုံရေးဝန်ကြီး ခရစ္စတီးနုမ်း (Kristi Noem)၏ မြန်မာနိုင်ငံရွေးကောက်ပွဲအပေါ် ကောင်းမွန်သောရည်ညွှန်းပြောဆိုချက်နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မာကိုရူဘီယို(Marco Rubio)၏ ပြည်ပ ရွေးကောက်ပွဲများ၏ တရားဝင်မှုကို ကြိုတင်အဆုံး အဖြတ်မပေးရန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန အရာရှိများကို ညွှန်ကြားချက်တို့က ပိုမိုနက်ရှိုင်းသော ချဉ်းကပ်မှုမျိုး ဖြစ်နိုင်ခြေရှိကြောင်း ညွှန်ပြနေပါသည်။
တစ်ဖက်တွင်လည်း ဆီးနိတ်အမတ် မစ်ချ် မက်ကောနယ် (Mitch McConnell) က အမေရိကန် ၏ ကင်းကွာနေမှုကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့၏ပြိုင်ဘက် များကို အနိုင်ပေးနေသည့် မူဝါဒဟောင်းကိုသာ ပိုမိုနှစ်သက်နေပြီး မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွေးကောက်ပွဲများ ကို လုံးဝပယ်ချထားသည်။
အမေရိကန်အနေဖြင့် သံတမန်ရေးအရ ထိတွေ့ ဆက်ဆံနေသောနိုင်ငံများတွင် ငြိမ်းချမ်းရေး၊ လူသားချင်းစာနာမှုအကူအညီနှင့် နိုင်ငံရေးအရ အားလုံးပါဝင်နိုင်မှုကို တွန်းအားပေးသင့်ပါသည်။ သို့ရာတွင် ထိုရည်မှန်းချက်များကို ဖော်ဆောင်ရန်မှာ ထိတွေ့ဆက်ဆံမှုစားပွဲဝိုင်းတွင် ရှိနေမှသာလျှင် အောင်မြင်နိုင်မည်ဖြစ်ပါသည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် အမျိုးသား လုံခြုံရေးမဟာဗျူဟာစာတမ်းတွင် သမ္မတ၏ဆောင်ရွက်မည့် နည်းဗျူဟာမှာ အလွန်ရှင်းလင်းပါသည်။
ပြောင်းလွယ်ပြင်လွယ်ရှိသော လက်တွေ့ဆန်မှု (Flexible Realism) အမေရိကန်၏မူဝါဒသည် အခြားနိုင်ငံများနှင့် ဆက်ဆံရာတွင် မည်သည့်အရာက ဖြစ်နိုင်ခြေရှိပြီး မည်သည့်အရာကို ရှာဖွေလိုလား အပ်သည်ဆိုသည့်အပေါ် လက်တွေ့ကျစွာရှိနေလိမ့် မည်။ ကျွန်ုပ်တို့သည် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများနှင့် ကောင်းမွန် သောဆက်ဆံရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းသော ကုန်သွယ်မှုဆက်ဆံရေးကိုရှာဖွေပြီး ၎င်းတို့၏ ဓလေ့ထုံးတမ်းနှင့် သမိုင်းကြောင်းများနှင့် များစွာကွဲပြားနေသော ဒီမိုကရေစီသို့မဟုတ် အခြားသောလူမှုရေးအပြောင်း အလဲများကို အတင်းအကျပ် သွတ်သွင်းမည်မဟုတ်ပါ။ ကျွန်ုပ်တို့၏ အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်များ၊ လူမှုအသိုက်အဝန်းကွဲပြားသော နိုင်ငံများနှင့် ကောင်းမွန်သော ဆက်ဆံရေးကို ထိန်းသိမ်းခြင်း သို့မဟုတ် ထိုသို့ သော လက်တွေ့ကျသော အကဲဖြတ်ချက်အပေါ်အခြေခံ၍ ဆောင်ရွက်ခြင်းတို့တွင် ရှေ့နောက်မညီ ခြင်း သို့မဟုတ် ဟန်ဆောင်ခြင်း လုံးဝမရှိကြောင်း ကျွန်ုပ်တို့ အတည်ပြုပါသည်။
တစ်ချိန်တည်းမှာပင် တူညီသော စံနှုန်းများကို ထိန်းသိမ်းရန် စိတ်တူကိုယ်တူ မိတ်ဆွေများကို တိုက်တွန်းသွားမည်ဖြစ်ပြီး ထိုသို့လုပ်ဆောင်ခြင်းဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့၏ အကျိုးစီးပွားများကို မြှင့်တင်သွား မည်ဖြစ်ပါသည်။
မြန်မာနိုင်ငံနှင့် မဟာဗျူဟာမြောက် ထိတွေ့ဆက်ဆံခြင်းသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအား ပြိုင်ဘက်များကို ယှဉ်ပြိုင်ရာတွင် ကျွန်ုပ်တို့၏အနေ အထားကို ခိုင်မာစေရန်နှင့် ကမ္ဘာ့ပထဝီနိုင်ငံရေးအရ အလွန်အရေးပါသောဒေသတွင် တည်ငြိမ်မှုရရှိစေရန် အခွင့်အရေးတစ်ရပ်ကို ပေးစွမ်းသည်။
ဤအရေးကြီးသော အချိန်ကာလတွင် လျစ်လျူရှုထွက်ခွာသွားခြင်းသည် မဟာဗျူဟာအရ မှားယွင်း မည်ဖြစ်သောကြောင့် ကွန်ဂရက်လွှတ်တော်အနေဖြင့် ဤမဟာဗျူဟာ ပြန်လည်ချိန်ညှိမှုအပေါ်တွင် သမ္မတထရမ့်ကိုထောက်ခံသင့်သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် အမေရိကန်၏ အကျိုးစီးပွားများက ထိုသို့လုပ်ဆောင်ရန် တောင်းဆိုနေသောကြောင့်ဖြစ်သည်။
(၁၂-၁-၂၀၂၆ ရက်နေ့တွင် ဝါရှင်တန်တိုင်းမ်ပါ Dave Brat ၏ Myanmar needs American engagement ကို ဆီလျော်အောင် ဘာသာပြန်ဆိုထားခြင်းဖြစ်ပါသည်။)
ဒေ့ဗ် ဘရက်တ် (Dave Brat) သည် ပါရဂူဘွဲ့ရ စီးပွားရေးပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူသည် ၂၀၁၄ မှ ၂၀၁၉ အထိ ဗာဂျီးနီးယားပြည်နယ်၏ ၇ ခုမြောက် ကွန်ဂရက်လွှတ်တော်မဲဆန္ဒနယ်ကို ကိုယ်စားပြုခဲ့သည်။
moi
လွန်ခဲ့သည့် ဆယ်စုနှစ်နှစ်ခု နီးပါးကာလအတွင်း ဝါရှင်တန်၏ မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် ထားရှိသော မူဝါဒရပ်တည်ချက်မှာ ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ အမျက်ထွက်မှုနှင့် မဟာဗျူဟာမြောက် လျစ်လျူရှုမှုတို့အကြား လူးလားခေါက်တုံ့ ဖြစ်နေခဲ့ပါသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အတိတ်သမိုင်းတွင် လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက် မှုများရှိခဲ့သည်ဆိုသည့်အပေါ် မည်သို့မျှ ငြင်းဆိုမည် မဟုတ်သော်လည်း မေးခွန်းထုတ်စရာမှာ အနာဂတ်အတွက် မဟာဗျူဟာမြောက် စဉ်းစားရမည့်အစား ထိုကိစ္စရပ်များကို အမေရိကန်၏ နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒ အပေါ် ဘယ်လောက်ကြာကြာ လွှမ်းမိုးခွင့်ပေးထား မည်နည်းဟူသော အချက်ဖြစ်ပါသည်။
စီးပွားရေးပညာရှင်တစ်ဦးနှင့် ကွန်ဂရက်လွှတ်တော်အမတ်ဟောင်းတစ်ဦးအနေဖြင့် ကျွန်ုပ်သည် ကျွန်ုပ်၏အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း သက်တမ်းတစ်လျှောက်လုံးတွင် စီးပွားရေးကျင့်ဝတ်များကိုလေ့လာခြင်း၊ ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ အခိုင်အမာပြောဆိုမှုများနှင့် ယှဉ်ပြိုင်ဘက် အကျိုးစီးပွားများအကြား ချိန်ခွင်လျှာထိန်းညှိခြင်းတို့ကို လုပ်ဆောင် ခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် ပိတ်ဆို့အရေးယူရန်သာ စွဲလမ်းနေသော အမေရိကန်၏ ချဉ်းကပ်ပုံသည် အာရှ၏ ပထဝီနိုင်ငံရေးအရ အချက်အချာအကျဆုံး လမ်းဆုံလမ်းခွတစ်ခု၌ ကျွန်ုပ်တို့နိုင်ငံ၏ အနေ အထားကို အားနည်းသွားစေခဲ့သည်ဟု ကျွန်ုပ်ယုံကြည်သည်။
သို့ရာတွင် သမ္မတ ထရမ့်သည် ထိုမူဝါဒရပ်တည်ချက်ကို ပြောင်းလဲနိုင်ဖွယ်ရှိကြောင်း အချက်ပြခဲ့သည်။ ပထမဦးစွာ မြန်မာနိုင်ငံနှင့် သံတမန်ရေးအရ ထိတွေ့ဆက်ဆံခြင်းသည် ထိုနိုင်ငံ၏ အစိုးရကို ထောက်ခံအတည်ပြုခြင်းမဟုတ်ဘဲ ဒေသတွင်းတည်ငြိမ်မှုနှင့် ရေရှည်စီးပွားရေးလုံခြုံမှုတို့အတွက် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံခြင်းသာဖြစ်ပါသည်။ ထို့အပြင် အမေရိကန်နှင့် မြန်မာနှစ်နိုင်ငံစလုံးအတွက် ပိုမိုကောင်းမွန်သည့်အခြေအနေကို ပေးစွမ်းနိုင်မည့် အခြားသော အစားထိုးအဆိုပြုချက်မျိုးလည်း မရှိပါ။
မကြာသေးမီက နိုင်ငံတကာလေ့လာစောင့်ကြည့် သူများရှေ့မှောက်တွင် အကျဉ်းသားလွှတ်ပေးမှုများနှင့်အတူ ပြုလုပ်ခဲ့သည့် မြန်မာနိုင်ငံ၏အပိုင်းခွဲခြား၍ ကျင်းပသော နိုင်ငံအဆင့် ရွေးကောက်ပွဲများ သည် ထရမ့်အစိုးရအား သတိထား၍ တံခါးဖွင့် ဆက်ဆံမှုမျိုးကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ သမ္မတထရမ့်သည် ယခင်အမေရိကန် မူဝါဒများတွင် တွေ့ရလေ့ရှိသည့် ဟိတ်ဟန်ထုတ်သော သံတမန်ရေးနည်းလမ်းများကို ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိရှောင်ရှားခဲ့ပြီး သဘောတူညီချက်များရရှိနိုင်ခြေကို ထိန်းသိမ်းရန်ရွေးချယ်ခဲ့ပါသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် သံတမန်ရေးရာ တွင် တံခါးဖွင့်ထားရှိမှုနှင့် တည်ငြိမ်ရင့်ကျက်မှုတို့ လိုအပ်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။
အမေရိကန်၏ မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ထိတွေ့ဆက်ဆံ မှုသည် ချို့ယွင်းချက်ရှိသော နိုင်ငံရေးလုပ်ငန်းစဉ်ကို အသိအမှတ်ပြုရာရောက်စေသည်ဟု ဝေဖန်သူများကဆိုကြပါသည်။ ကျွန်ုပ်ကမူ သဘောမတူပါ။ စီးပွားရေးပညာရှင်များ နားလည်ထားသည့်အတိုင်း မက်လုံးများက ရလဒ်များကိုပုံဖော်ပေးပါသည်။ ကျယ်ပြန့်သော ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများနှင့် လူသိရှင်ကြား ပြစ်တင်ရှုတ်ချမှုများမှတစ်ဆင့် လုံးဝ အဆက်အသွယ်ဖြတ်တောက်ထားခြင်းသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးကို တိုးတက်ကောင်းမွန်မလာစေခဲ့ပါ။ သို့သော် ၎င်းသည် အမေရိကန်၏ ပြိုင်ဘက် များက အငမ်းမရ ဝင်ရောက်အစားထိုးနေရာယူနိုင် မည့် အာဏာဟာကွက်တစ်ခုကိုသာ ဖန်တီးပေးခဲ့ပါသည်။
မြန်မာ့ကမ်းရိုးတန်းမှ တရုတ်နိုင်ငံယူနန်ပြည်နယ်အထိ ရေနံနှင့်သဘာဝဓာတ်ငွေ့ အဓိကပိုက်လိုင်းကို လည်ပတ်နေပြီဖြစ်ကာ မဟာဗျူဟာမြောက် စွမ်းအင်ရယူခွင့် အခိုင်အမာရယူထားပြီးဖြစ်ပါသည်။ အကယ်၍ အမေရိကန်အနေဖြင့် ကျွန်ုပ် တို့ ပထဝီနိုင်ငံရေးအနေအထားကို ခိုင်မာစေရန် အလေးအနက်ထားပါက လစ်ဟာနေသော မူဝါဒမျိုးကို ကျွန်ုပ်တို့လက်မခံနိုင်ပါ။ လက်ရှိအခြေအနေ အနေအထားမှာ အလုပ်မဖြစ်တော့ပါ။
ထိတွေ့ဆက်ဆံရန်အတွက် ခိုင်မာသော စီးပွား ရေးဆိုင်ရာ အကြောင်းပြချက်လည်း ရှိနေပါသည်။ မြန်မာနိုင်ငံသည် ရေနံ၊ သဘာဝဓာတ်ငွေ့နှင့် မြေရှားသတ္တုများ(Rare Earth Minerals) အမြောက် အမြားရှိသည့်နေရာတွင် တည်ရှိနေပါသည်။ ဤ သယံဇာတများသည် ခေတ်မီစွမ်းအင်စနစ်များ၊ အဆင့်မြင့်ကုန်ထုတ်လုပ်မှုနှင့် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးတို့အတွက် မရှိမဖြစ် လိုအပ်ပါသည်။ အရေးကြီး သတ္တုများအတွက် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာအပြိုင်အဆိုင် ကြိုးပမ်းမှုများ ပြင်းထန်လာနေပြီး နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံတည်း၏ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်အပေါ် မှီခိုနေ ရခြင်းမှာ မဟာဗျူဟာအရ မဆင်ခြင်ရာ ရောက်ကြောင်း သက်သေပြပြီးလည်းဖြစ်ပါသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ စွမ်းအင်နှင့် အရေးကြီးသတ္တု အခွင့်အလမ်းများတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံခြင်းသည် ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်ကို မျိုးစုံကွဲပြားစေမည် ဖြစ်သလို တစ်ချိန်တည်းမှာပင် အမေရိကန်နိုင်ငံအဖို့ သံတမန်ရေးအရ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုအဖြစ် အသွင်ပြောင်းနိုင်သော စီးပွားရေး အကျိုးအမြတ်များကို ရရှိစေမည်ဖြစ်ပါသည်။
အမေရိကန်၏ ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော အင်ဒို-ပစိဖိတ်မဟာဗျူဟာသည် အာဆီယံအပါအဝင် အရှေ့တောင်အာရှနှင့် ခိုင်မာသော ထိတွေ့ဆက်ဆံမှုအပေါ် မူတည်နေပါသည်။ ဒေသတွင်း ထိပ်သီး အစည်းအဝေးများတွင် အသံတိတ်သံခင်းတမန်ခင်းဆောင်ရွက်ခြင်း၊ နယ်စပ်တစ်လျှောက် ယုံကြည်မှုတည်ဆောက်ရေးအစီအစဉ်များနှင့် စီးပွားရေးအရ ပြန်လည်ဝင်ရောက်ခြင်းတို့သည် အမေရိကန်အနေဖြင့် အလေးအနက်ထားပါဝင်ဆောင်ရွက်သူအဖြစ် ဆက်လက်ရှိနေမည်ဖြစ်ကြောင်း အချက်ပြနေသည်။
အမေရိကန် ကုမ္ပဏီအများအပြားသည် ဘိုင်ဒင်၏ အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့်ဖြင့် ချမှတ်ခဲ့သော ၂၀၂၁ ခုနှစ် ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများနောက်ပိုင်း မြန်မာနိုင်ငံမှ ထွက်ခွာခဲ့ကြရပြီး အခြားသောကုမ္ပဏီများကို နေရာပေးခဲ့ရသည်။ ထိုအရေးယူဆောင်ရွက်ချက်များ သည် ပြန်လည်သက်တမ်းမတိုးပါက ယခုနှစ်အစော ပိုင်းတွင် သက်တမ်းကုန်ဆုံးတော့မည်ဖြစ်ရာ ဝါရှင်တန်အနေဖြင့်မဖြစ်မနေ ရွေးချယ်စရာတစ်ခု ရင်ဆိုင်နေရပါသည်။ အမေရိကန်၏ဩဇာကို လက်လွှတ်ခဲ့ရသော မူဝါဒဟောင်းကို ဆက်လက်ဆုပ်ကိုင်နေမည်လား သို့မဟုတ် အမေရိကန်၏ အကျိုးစီးပွားကိုရှေးရှုသည့် မဟာဗျူဟာမြောက် ထိတွေ့ဆက်ဆံမှု ဆီသို့ ပြန်လည်ညှိနှိုင်း ချိန်ညှိမည်လားဆိုသည့် မေးခွန်းကို ရွေးချယ်ရန်ပင်ဖြစ်ပါသည်။
အမေရိကန်ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန၏ မကြာသေးမီက မြန်မာလူပုဂ္ဂိုလ်အချို့ကို ပိတ်ဆို့အရေးယူ မှုစာရင်းမှ ပယ်ဖျက်ပေးခဲ့သည့် ဆုံးဖြတ်ချက်၊ ပြည်တွင်းလုံခြုံရေးဝန်ကြီး ခရစ္စတီးနုမ်း (Kristi Noem)၏ မြန်မာနိုင်ငံရွေးကောက်ပွဲအပေါ် ကောင်းမွန်သောရည်ညွှန်းပြောဆိုချက်နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မာကိုရူဘီယို(Marco Rubio)၏ ပြည်ပ ရွေးကောက်ပွဲများ၏ တရားဝင်မှုကို ကြိုတင်အဆုံး အဖြတ်မပေးရန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန အရာရှိများကို ညွှန်ကြားချက်တို့က ပိုမိုနက်ရှိုင်းသော ချဉ်းကပ်မှုမျိုး ဖြစ်နိုင်ခြေရှိကြောင်း ညွှန်ပြနေပါသည်။
တစ်ဖက်တွင်လည်း ဆီးနိတ်အမတ် မစ်ချ် မက်ကောနယ် (Mitch McConnell) က အမေရိကန် ၏ ကင်းကွာနေမှုကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့၏ပြိုင်ဘက် များကို အနိုင်ပေးနေသည့် မူဝါဒဟောင်းကိုသာ ပိုမိုနှစ်သက်နေပြီး မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွေးကောက်ပွဲများ ကို လုံးဝပယ်ချထားသည်။
အမေရိကန်အနေဖြင့် သံတမန်ရေးအရ ထိတွေ့ ဆက်ဆံနေသောနိုင်ငံများတွင် ငြိမ်းချမ်းရေး၊ လူသားချင်းစာနာမှုအကူအညီနှင့် နိုင်ငံရေးအရ အားလုံးပါဝင်နိုင်မှုကို တွန်းအားပေးသင့်ပါသည်။ သို့ရာတွင် ထိုရည်မှန်းချက်များကို ဖော်ဆောင်ရန်မှာ ထိတွေ့ဆက်ဆံမှုစားပွဲဝိုင်းတွင် ရှိနေမှသာလျှင် အောင်မြင်နိုင်မည်ဖြစ်ပါသည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် အမျိုးသား လုံခြုံရေးမဟာဗျူဟာစာတမ်းတွင် သမ္မတ၏ဆောင်ရွက်မည့် နည်းဗျူဟာမှာ အလွန်ရှင်းလင်းပါသည်။
ပြောင်းလွယ်ပြင်လွယ်ရှိသော လက်တွေ့ဆန်မှု (Flexible Realism) အမေရိကန်၏မူဝါဒသည် အခြားနိုင်ငံများနှင့် ဆက်ဆံရာတွင် မည်သည့်အရာက ဖြစ်နိုင်ခြေရှိပြီး မည်သည့်အရာကို ရှာဖွေလိုလား အပ်သည်ဆိုသည့်အပေါ် လက်တွေ့ကျစွာရှိနေလိမ့် မည်။ ကျွန်ုပ်တို့သည် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများနှင့် ကောင်းမွန် သောဆက်ဆံရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းသော ကုန်သွယ်မှုဆက်ဆံရေးကိုရှာဖွေပြီး ၎င်းတို့၏ ဓလေ့ထုံးတမ်းနှင့် သမိုင်းကြောင်းများနှင့် များစွာကွဲပြားနေသော ဒီမိုကရေစီသို့မဟုတ် အခြားသောလူမှုရေးအပြောင်း အလဲများကို အတင်းအကျပ် သွတ်သွင်းမည်မဟုတ်ပါ။ ကျွန်ုပ်တို့၏ အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်များ၊ လူမှုအသိုက်အဝန်းကွဲပြားသော နိုင်ငံများနှင့် ကောင်းမွန်သော ဆက်ဆံရေးကို ထိန်းသိမ်းခြင်း သို့မဟုတ် ထိုသို့ သော လက်တွေ့ကျသော အကဲဖြတ်ချက်အပေါ်အခြေခံ၍ ဆောင်ရွက်ခြင်းတို့တွင် ရှေ့နောက်မညီ ခြင်း သို့မဟုတ် ဟန်ဆောင်ခြင်း လုံးဝမရှိကြောင်း ကျွန်ုပ်တို့ အတည်ပြုပါသည်။
တစ်ချိန်တည်းမှာပင် တူညီသော စံနှုန်းများကို ထိန်းသိမ်းရန် စိတ်တူကိုယ်တူ မိတ်ဆွေများကို တိုက်တွန်းသွားမည်ဖြစ်ပြီး ထိုသို့လုပ်ဆောင်ခြင်းဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့၏ အကျိုးစီးပွားများကို မြှင့်တင်သွား မည်ဖြစ်ပါသည်။
မြန်မာနိုင်ငံနှင့် မဟာဗျူဟာမြောက် ထိတွေ့ဆက်ဆံခြင်းသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအား ပြိုင်ဘက်များကို ယှဉ်ပြိုင်ရာတွင် ကျွန်ုပ်တို့၏အနေ အထားကို ခိုင်မာစေရန်နှင့် ကမ္ဘာ့ပထဝီနိုင်ငံရေးအရ အလွန်အရေးပါသောဒေသတွင် တည်ငြိမ်မှုရရှိစေရန် အခွင့်အရေးတစ်ရပ်ကို ပေးစွမ်းသည်။
ဤအရေးကြီးသော အချိန်ကာလတွင် လျစ်လျူရှုထွက်ခွာသွားခြင်းသည် မဟာဗျူဟာအရ မှားယွင်း မည်ဖြစ်သောကြောင့် ကွန်ဂရက်လွှတ်တော်အနေဖြင့် ဤမဟာဗျူဟာ ပြန်လည်ချိန်ညှိမှုအပေါ်တွင် သမ္မတထရမ့်ကိုထောက်ခံသင့်သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် အမေရိကန်၏ အကျိုးစီးပွားများက ထိုသို့လုပ်ဆောင်ရန် တောင်းဆိုနေသောကြောင့်ဖြစ်သည်။
(၁၂-၁-၂၀၂၆ ရက်နေ့တွင် ဝါရှင်တန်တိုင်းမ်ပါ Dave Brat ၏ Myanmar needs American engagement ကို ဆီလျော်အောင် ဘာသာပြန်ဆိုထားခြင်းဖြစ်ပါသည်။)
ဒေ့ဗ် ဘရက်တ် (Dave Brat) သည် ပါရဂူဘွဲ့ရ စီးပွားရေးပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူသည် ၂၀၁၄ မှ ၂၀၁၉ အထိ ဗာဂျီးနီးယားပြည်နယ်၏ ၇ ခုမြောက် ကွန်ဂရက်လွှတ်တော်မဲဆန္ဒနယ်ကို ကိုယ်စားပြုခဲ့သည်။
moi
မြန်မာနိုင်ငံမှာ အများစုဗုဒ္ဓဘာသာဝင်ပြည်သူတွေက အနည်းစုအခြားဘာသာဝင်တွေနဲ့အတူ အေးချမ်းစွာ အတူယှဉ်တွဲနေထိုင်ကြပါတယ်။ အရေးကြုံတိုင်းအပြန်အလှန်ကူညီထောက်ပံ့ အားပေးကြပါတယ်။ ၁၃၅ မျိုးမည်သောတိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ်စုတွေဟာ အေးအတူ၊ ပူအမျှ လက်တွဲ နေထိုင်ကြပါတယ်။ ပြဿနာတွေဖြစ်လာတိုင်းလည်း လက်တွဲဖြေရှင်းလေ့ရှိကြတယ်။ ဒါပေမယ့် မြန်မာနိုင်ငံမှာ နိုင်ငံရေးဖြစ်စဉ်တစ်ခုဖြစ်တိုင်း ယှဉ်တွဲပါလာလေ့ရှိတဲ့ အချုပ်အခြာဆိုင်ရာ ပြဿနာတစ်ခုက အမြဲရှိနေတတ်ပါတယ်။ လူ့အခွင့်အရေး၊ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှု၊ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု စတဲ့၊ စတဲ့ အကြောင်းအမျိုးမျိုးပြ ခေါင်းစဉ်အမျိုးမျိုးအောက်မှာ ပွဲလန့်ဖျာခင်းပြီး နိုင်ငံရဲ့တစ်စိတ်တစ်ဒေသကို ချိုးဖဲ့သိမ်းယူလိုတဲ့ အကြံအစည်တွေ အမြဲပါလာလေ့ရှိပါတယ်။ ဒါကြောင့် အမျိုးသားအကျိုးစီးပွားနဲ့ ပတ်သက်နေတဲ့ အဲဒီအမျိုးသားအရေးကို ကျွန်တော်တို့မြန်မာပြည်သူတွေ အမြဲနားစွင့်ထားရပါမယ်။ အထူး သတိထားကြရပါမယ်။
အကျိုးစီးပွား၊ အချုပ်အခြာနှင့် ဂုဏ်သိက္ခာအတွက်
ယခုလည်း နယ်သာလန်နိုင်ငံ၊ သည်ဟိတ်ဂ်မြို့၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံးမှာ ဇန်နဝါရီလ ၁၂ ရက်ကနေ ၂၉ ရက်နေ့အထိ ပြုလုပ်နေတဲ့ မြန်မာနဲ့ဂမ်ဘီယာတို့ရဲ့ အမှုနဲ့ပတ်သက်တဲ့ကြားနာပွဲကို ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးကိုကိုလှိုင်နဲ့ ဒေါက်တာသီတာဦးတို့ ခေါင်းဆောင်တဲ့ ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ တက်ရောက်နေကြပြီး နှစ်ကြိမ်လျှောက်လဲချက်များပေးသွားမှာဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာတိုင်းရင်းသားလူမျိုးမှာ ဘယ်တုံးကမှမပါဝင်ခဲ့တဲ့ လူမျိုးတစ်ခုအရေးကိစ္စမှာ ဘယ်ကိုယ်ကျိုးစီးပွားမှထိခိုက်မှုမရှိတဲ့ အနောက်အာဖရိကက ဂမ်ဘီယာဆိုတဲ့ နိုင်ငံငယ်တစ်နိုင်ငံက ICJ မှာ အာရှတိုက်က မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် တရားစွဲခဲ့တဲ့အပေါ်မှာ လျှောက်လဲမှာဖြစ်ပါတယ်။ ဆင်ခြင်တုံတရား ရှိမှု/မရှိမှု၊ လွတ်လပ်မှု ရှိ/မရှိ၊ တရားမျှတမှု ရှိ/မရှိ၊ ဓမ္မနဲ့အဓမ္မအကြား ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းရတဲ့ အမျိုးသားအကျိုးစီးပွားဆိုင်ရာ တိုက်ပွဲတစ်ခုဖြစ်တဲ့အတွက် မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ဟာ နိုင်ငံအတွက် အကောင်းဆုံးဖြစ်အောင် အစွမ်းကုန်ကြိုးစားမယ့်သူတွေဖြစ်ပါတယ်။ သူ့အလုပ်သူလုပ်၊ ကိုယ့်အလုပ်ကိုယ်လုပ်ကြမယ့် သူတွေပါ။ ဒါကြောင့်လည်း မြန်မာပြည်သူတစ်ရပ်လုံးက မှန်ကန်တဲ့ ဓမ္မဘက်မှာသာ အခိုင်အမာရပ်တည်နေကြခြင်းဖြစ်ပါတယ်။
မဝေးလှတဲ့ အတိတ်ကိုပြန်လှန်ရရင် ဒီဇာတ်လမ်းက ၂၀၁၆-၁၇ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ကနေ ARSA အကြမ်းဖက်သမားတွေ ရခိုင်ဒေသမြောက်ပိုင်းက ရဲစခန်း ၃၀ ခန့်ကို ဝင်ရောက်ကျူးကျော်တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် မြန်မာ့တပ်မတော်က ပြန်လည်တွန်းလှန်တိုက်ခိုက်ခဲ့တဲ့ အကြမ်းဖက်ချေမှုန်းရေးစစ်ဆင်ရေး (Counter - TerrorisOperation) လုပ်ချိန်မှာ ARSA က ဘင်္ဂါလီတွေကို လူသားဒိုင်းအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ပြီး တစ်ဖက်နိုင်ငံထဲကိုလည်း သူတို့ကိုယ်တိုင် ခြိမ်းခြောက်မောင်းထုတ်ခဲ့တဲ့အတွက် ဘင်္ဂါလီတွေ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နယ်ထဲ ထွက်ပြေးခဲ့ရာက စခဲ့တဲ့ဇာတ်လမ်းပါ။
ဒီဖြစ်စဉ်ကို ဘုမသိဘမသိဘဲ Genocide ခေါင်းစဉ်တပ်ပြီး OIC ကိုယ်စား ဂမ်ဘီယာက ၂၀၁၉ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့မှာမြန်မာနိုင်ငံကို တရားစွဲဆိုခဲ့ပါတယ်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ၊ ပထမဆုံးကြားနာပွဲမှာ မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့ သွားရောက်ပြီး ဖြေရှင်းခဲ့တယ်။ ထိုအချိန် ထိုအခါက သွားရောက်ဖြေရှင်းခဲ့မှုရဲ့ ရလဒ်အနေနဲ့တော့ မြန်မာ့တပ်မတော်အပေါ် နိုင်ငံတကာဖိအား တစ်ခုပိုတိုးလာခဲ့ကြောင်းသာ ထင်မြင်မိတယ်။ ကြားနာဆဲကာလတစ်လျှောက်မှာ ချမှတ်ခဲ့တဲ့ ကြားဖြတ်အမိန့်ကိုလည်း မြန်မာဘက်က တိတိကျကျ လိုက်နာဆောင်ရွက်ခဲ့တယ်။ ပေးပို့ရမယ့် အစီရင်ခံစာတွေကိုလည်း ပေးပို့ခဲ့တယ်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလမှာ မြန်မာဘက်က ဥပဒေကြောင်းအရ ကနဦးကန့်ကွက် လျှောက်လဲချက်တွေ တင်ပါတယ်။
မြန်မာဘက်မှာ ခိုင်လုံသော သက်သေအထောက်အထားများ ရှိပြီးဖြစ်
ARSA အဖွဲ့ရဲ့ အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်မှုကြောင့်သာ မြန်မာဘက်က အကြမ်းဖက်ချေမှုန်းရေး စစ်ဆင်ရေး ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာဘက်ကစခဲ့တဲ့ ပဋိပက္ခမဟုတ်ဘူးဆိုတာ ရှင်းပါတယ်။ အကြမ်းဖက်သမားတွေကိုသာ ပြန်လည်တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး လူမျိုးစုတွေကိုဖျက်ဆီးဖို့ ကြံရွယ်ချက်လည်း မရှိခဲ့ပါ။ ဖျက်ဆီးဖို့အကြောင်းလည်းမရှိပါ။ အကြမ်းဖက်ချေမှုန်းရေးစစ်ဆင်ရေးမှာ ARSA ရဲ့ လူသားဒိုင်းအဖြစ် အသုံးပြုခံရတာကြောင့် ဘင်္ဂါလီအချို့သေကျေထိခိုက်မှုတွေ ရှိခဲ့ပါတယ်။
အခု တွေ့ရတဲ့ ဂမ်ဘီယာရဲ့ စွပ်စွဲချက်တွေဟာ မြန်မာနိုင်ငံကို ဆန့်ကျင်တဲ့လူတစ်ဦးချင်းရဲ့ ပုဂ္ဂလိက အမြင်တွေနဲ့ တစ်ဖက်သတ်ပြောစကားတွေကို အခြေခံထားတာဖြစ်တယ်။ မြေပြင်ကို ကွင်းဆင်းစစ်ဆေးထားခြင်းမရှိ၊ ခိုင်လုံမှုမရှိ၊ အထောက်အထားမဲ့တွေဖြစ်နေတယ်။ အချို့အချက်အလက်တွေဟာ လုပ်ကြံဖန်တီးချက်တွေဖြစ်နေတယ်။ မြန်မာဘက်က မွတ်ဆလင်တွေကို ဖျက်ဆီးတယ်၊ ဘင်္ဂါလီတွေကို ဖျက်ဆီးတယ်ဆိုရင် ယခုအချိန်ထိ ရခိုင်ပြည်နယ်မှာ ဘာကြောင့် မွတ်ဆလင်တွေရှိနေသေးသလဲ၊ ဘာကြောင့် သူတို့တွေအကြောက်အလန့်မရှိ မြန်မာနိုင်ငံမှာ နေထိုင်ရဲကြပါသလဲ၊၊ ကြောက်စရာကောင်းတယ်ဆိုတဲ့ ဒီလိုနိုင်ငံထဲဘာကြောင့် အတင်းဝင်ချင်နေကြရတာလဲ။ ထိုအချက်များက ရခိုင်ပြည်နယ်မှာ Genocide ဖြစ်စဉ် လုံးဝမရှိခဲ့ဘူးဆိုတဲ့ သက်သေသာဓကတွေပါပဲ။
ဒါပေမယ့် မခိုင်လုံတဲ့ အရင်းအမြစ်ပေါင်းစုံကနေ အထောက်အထားများစွာနဲ့ တင်သွင်းလာတဲ့ ဂမ်ဘီယာနဲ့ ပြန်လည်ချေပလွှာတင်သွင်းမယ့် မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့တွေဟာ သည်ဟိတ်ဂ်မှာ နှစ်ဖက်ရင်ဆိုင်တွေ့နေကြပါပြီ။ မြန်မာဘက်က ယခုလို အရေးတယူသွားရောက် ဖြေရှင်းပေးတာကိုက မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ဂုဏ်သိက္ခာကို နိုင်ငံတကာအလယ်မှာ သိစေချင်တဲ့သဘောကို ဆောင်နေပါတယ်။ နိုင်ငံတကာဥပဒေတွေကို လေးစားလျက်ရှိကြောင်း သက်သေပြရာလည်း ရောက်ပါတယ်။ တရားရုံးကိုလည်း ယုံကြည်ချက်ရှိစွာနဲ့ မြန်မာဘက်က အပြုသဘောဆောင်ရွက်နေကြောင်း ပြသဖို့ရည်ရွယ်ပါတယ်။ မြန်မာကိုယ်စားလှယ်များအနေနဲ့ တစ်ဖက်က အသေးစိတ်ပြုစုပြီး ဘက်ပေါင်းစုံကနေ စွပ်စွဲထားတဲ့ လျှောက်လဲချက်တွေကို အစွမ်းကုန်ခုခံ ကာကွယ်သွားမှာဖြစ်ပါတယ်။ သူတို့ကိုးကားတဲ့ အချက်အလက်များ မှားယွင်းကြောင်း ငြင်းပယ်ချေဖျက်မှာဖြစ်ပါတယ်။ ၂၀၁၆-၁၇ ခုနှစ်က ARSA အကြမ်းဖက်သမားတွေနဲ့ ဘင်္ဂါလီအချို့က ရခိုင်၊ မြန်မာလူနည်းစုတွေနဲ့ မြန်မာလုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင် တွေအပေါ် ရက်ရက်စက်စက်သတ်ဖြတ်ခဲ့ကြတဲ့ သက်သေအထောက်အထားတွေကိုလည်း ပြသပြီး ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းကြမယ်လို့ ယူဆရပါတယ်။
ဒါကြောင့်လည်း မြန်မာပြည်သူတွေက မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ပြီး တိုင်းပြည်တာဝန်ထမ်းရွက်နေတဲ့ မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ကို ထောက်ခံအားပေးကြခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ မလွယ်မှန်းသိပေမဲ့ နိုင်ငံနဲ့ပြည်သူအတွက်၊ အနာဂတ်သားစဉ်မြေးဆက်တွေအတွက်ပါ ဖြေရှင်းနေကြတဲ့ သည်ဟိတ်ဂ်ရောက် မြန်မာကိုယ်စားလှယ်တွေကို သူရဲကောင်းပညာရှင်များသဖွယ် အားကိုးယုံကြည်ပါကြောင်းပြောပါရစေ။ အမှန်တရားနတ်စောင့်တဲ့အတွက် အောင်မြင်ပါစေလို့လည်း ဆုတောင်းပါတယ်။ ပြည်သူနဲ့တစ်သားတည်းရှိတဲ့ သစ္စာတရားကြောင့် အကောင်းဆုံးဆောင်ရွက်နိုင်ကြမယ်လို့လည်း ယုံကြည်ပါတယ်။ သည်ဟိတ်ဂ်မှာ သွားရောက်ဖြေရှင်းနေကြတဲ့ ကိုယ်စားလှယ်များဟာ သူတို့အကျိုးအတွက် မဟုတ်ဘဲ နိုင်ငံနဲ့လူမျိုး အကျိုးအတွက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ နိုင်ငံနဲ့ပြည်သူရဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာကို မြှင့်တင်ဖို့ဖြစ်ပါတယ်။ အချုပ်အခြာနဲ့ သာသနာတော်ကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ဖို့ဖြစ်ပါတယ်။ OIC က ပုံအောထားတဲ့ ဒေါ်လာနဲ့ နိုင်ငံနဲ့လူမျိုး၊ ဘာသာသာသနာကိုချနင်းပြီး ခိုင်းသမျှလုပ်နေကြတဲ့ လူတစ်သိုက်ရဲ့ လိုလားချက်တွေ အောင်မြင်မှုမရအောင် သွားရောက်ဖြေရှင်းနေကြခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ နိုင်ငံတကာအလယ်မှာ မိမိဘက်က မှန်ကန်ကြောင်း သက်သေပြခွင့်ရမယ်ဆိုတဲ့ အခိုင်အမာယုံကြည်ချက်ကြောင့်လည်း ဖြစ်ပါတယ်။
ယခုတစ်ကြိမ်မှာ ဂမ်ဘီယာဘက်က လျှောက်လဲသူ လူတစ်စုဟာ ဗုဒ္ဓဘာသာရဲ့ အသည်းနှလုံးကိုပါ လှံနဲ့ထိုးဆွသလို တိုက်ခိုက်လာကြပြန်ပါပြီ။ တစ်ပြိုင်တည်း ကမ္ဘာ့ငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ စည်ပင်ဖွံ့ဖြိုးရေးလှိုင်းနဲ့အတူ တရိပ်ရိပ်တက်လာနေတဲ့ ဗုဒ္ဓသာသနာ အညွန့်အရွက်တွေ မစည်ပင်၊ မဝေဆာအောင် ကြိုးစားနေဟန်ရှိပါတယ်။ ထေရဝါဒမြန်မာနိုင်ငံနဲ့ ကမ္ဘာ့ဗုဒ္ဓမဏ္ဍိုင်ကို ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ တိုက်ခိုက်ဖြိုလှဲဖို့ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိတို့ရဲ့ ကြိုးစားအားထုတ်မှုတစ်ခုအဖြစ် မြင်နိုင်ပါတယ်။ ယူဆမိတာက ပြည်တွင်းပြည်ပ အဖျက်အုပ်စုတွေဟာ မြန်မာနိုင်ငံက လူတစ်ဦးချင်းကို ပစ်မှတ်ထားတာထက် တပ်မတော်ကြီးကို ပြိုကွဲအောင်အပြင် မြန်မာနိုင်ငံမှာ ဘာသာသနာပါ ပျောက်ကွယ်အောင် ဟန်ချက်ညီညီ ကြံစည်နေကြတယ်ဆိုတဲ့ သဘောကိုဆောင်နေကြောင်း သတိပြုရမှာဖြစ်ပါတယ်။ ဘယ်လိုပဲဖြစ်ဖြစ် ဗုဒ္ဓဘာသာရဟန်းတော်တွေကို စော်ကားခြင်းဟာ နိုင်ငံသားအားလုံးကို စော်ကားလိုက်ခြင်းအဖြစ်ခံယူထားပြီး ဘာသာသာသနာကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
အချုပ်အားဖြင့် ယနေ့ ICJ မှာ ရင်ဆိုင်နေရတဲ့အရေးက မြန်မာတစ်မျိုးသားလုံးရဲ့ အရေးဖြစ်ပါတယ်။ အမျိုးသားအကျိုးစီးပွားနဲ့ အမျိုးသားဂုဏ်သိက္ခာကို ထင်ဟပ်နေတဲ့၊ အမျိုးသားရေးဖြစ်တဲ့အတွက် မြန်မာပြည်သူတစ်ရပ်လုံးက နိုင်ငံတော်ဘက်မှာသာ ရပ်တည်နေခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ လူမျိုးခြားတွေနဲ့ အရေးမို့ အလေးထားရမယ့်တာဝန်တစ်ရပ်လည်း ဖြစ်ပါတယ်။ လူမျိုးခြားတွေရဲ့ စနစ်တကျ နယ်မြေပိုင်နက် စိုးမိုးရေးလုပ်ဆောင်ချက်တွေကို အစွမ်းရှိသမျှ ကာကွယ်တိုက်ဖျက်ကြရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ တိုင်းရင်းသားအမည် ဖြစ်ခွင့်မရှိတဲ့ ခိုးဝင်လူမျိုးတို့ရဲ့ အမည်ကို လုံးဝလက်ခံလို့ မရပါဘူး။ ထိုလူမျိုးတွေကိုလည်း မြန်မာနိုင်ငံသားဖြစ်ခွင့် လုံးဝမပေးလို့မရပါ။ ထိုအမည်နဲ့ ပြည်နယ်ထူထောင်ခွင့် စိတ်ကူးယဉ်ခွင့်မရှိပါ။ ယခုအချိန်မှာ အနောက်ဘက်က တို့မီးရှို့မီး မီးပွားတစ်စမှ၊ ဘယ်နည်းနဲ့မှ လက်မခံနိုင်ပါ။ ဂမ်ဘီယာဘက်က လျှောက်လဲကြတဲ့ ဥပဒေပညာရှင်တွေအားလုံးဟာ ဒေါ်လာစားတွေရဲ့ အစေခံတွေသာဖြစ်ပြီး မြန်မာပြည်ကြီး ပျက်စီးသွားစေဖို့ နှပ်ကြောင်းပေး ကြိုတင်စီစဉ်ထားတဲ့အကွက်တွေသာ ဖြစ်ပါတယ်။ တိုက်ဆိုင်စွာပဲ ဆရာတော်၊ သံဃာတော်တွေကို စော်ကားခြင်းဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံမှာ တည်ငြိမ်အေးချမ်းမှု ပျက်ပြားအောင် လူမျိုးရေး၊ ဘာသာရေးမှိုင်းတိုက်ပြီး ပဋိပက္ခတွေ ဖြစ်ပွားလာအောင် ဖန်တီးနေခြင်းကိုလည်း သတိထားရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါကြောင့် ယခုအချိန်မှာ ပြည်သူအားလုံးက သတိဝီရိယရှိကြရပါမယ်။ ဘယ်လိုဖြစ်ဖြစ် အစမကောင်းခဲ့တဲ့ ဆိုးကျိုးဖြစ်စဉ်ဖြစ်ရပ်တစ်ခုအတွက် အဆုံးသတ်ကောင်းအောင်လုပ်ဖို့တော့ တစ်မျိုးသားလုံးမှာ တာဝန်ရှိလာပါပြီ။ ဒီအချက်ကို သင်ခန်းစာယူပြီး အဆိုးထဲက အကောင်းဖြစ်ဖို့ရာ၊ အနာဂတ်နိုင်ငံတော်နဲ့ အနာဂတ်သားစဉ်မြေးဆက်များအတွက်၊ အားလုံးအတွက် ဦးတည်ကြိုးစားကြရမှာပါ။ ယခုအချိန်မှာ မတူကွဲပြားမှုတွေကို ဘေးချိတ်ပြီး လတ်တလော နိုင်ငံအပေါ်ကျရောက်နေတဲ့ မဟုတ်မမှန် မတရားစွပ်စွဲတိုက်ခိုက်မှုများကို ပြည်သူတစ်ရပ်လုံးက ပြန်လည်ခုခံကာကွယ်ရင်ဆိုင်ကြဖို့ အချိန်တန်ပြီဖြစ်ကြောင်းသာ ဆိုရပါတော့မယ်။ ။
MOI
မြန်မာနိုင်ငံမှာ အများစုဗုဒ္ဓဘာသာဝင်ပြည်သူတွေက အနည်းစုအခြားဘာသာဝင်တွေနဲ့အတူ အေးချမ်းစွာ အတူယှဉ်တွဲနေထိုင်ကြပါတယ်။ အရေးကြုံတိုင်းအပြန်အလှန်ကူညီထောက်ပံ့ အားပေးကြပါတယ်။ ၁၃၅ မျိုးမည်သောတိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ်စုတွေဟာ အေးအတူ၊ ပူအမျှ လက်တွဲ နေထိုင်ကြပါတယ်။ ပြဿနာတွေဖြစ်လာတိုင်းလည်း လက်တွဲဖြေရှင်းလေ့ရှိကြတယ်။ ဒါပေမယ့် မြန်မာနိုင်ငံမှာ နိုင်ငံရေးဖြစ်စဉ်တစ်ခုဖြစ်တိုင်း ယှဉ်တွဲပါလာလေ့ရှိတဲ့ အချုပ်အခြာဆိုင်ရာ ပြဿနာတစ်ခုက အမြဲရှိနေတတ်ပါတယ်။ လူ့အခွင့်အရေး၊ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှု၊ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု စတဲ့၊ စတဲ့ အကြောင်းအမျိုးမျိုးပြ ခေါင်းစဉ်အမျိုးမျိုးအောက်မှာ ပွဲလန့်ဖျာခင်းပြီး နိုင်ငံရဲ့တစ်စိတ်တစ်ဒေသကို ချိုးဖဲ့သိမ်းယူလိုတဲ့ အကြံအစည်တွေ အမြဲပါလာလေ့ရှိပါတယ်။ ဒါကြောင့် အမျိုးသားအကျိုးစီးပွားနဲ့ ပတ်သက်နေတဲ့ အဲဒီအမျိုးသားအရေးကို ကျွန်တော်တို့မြန်မာပြည်သူတွေ အမြဲနားစွင့်ထားရပါမယ်။ အထူး သတိထားကြရပါမယ်။
အကျိုးစီးပွား၊ အချုပ်အခြာနှင့် ဂုဏ်သိက္ခာအတွက်
ယခုလည်း နယ်သာလန်နိုင်ငံ၊ သည်ဟိတ်ဂ်မြို့၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံးမှာ ဇန်နဝါရီလ ၁၂ ရက်ကနေ ၂၉ ရက်နေ့အထိ ပြုလုပ်နေတဲ့ မြန်မာနဲ့ဂမ်ဘီယာတို့ရဲ့ အမှုနဲ့ပတ်သက်တဲ့ကြားနာပွဲကို ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးကိုကိုလှိုင်နဲ့ ဒေါက်တာသီတာဦးတို့ ခေါင်းဆောင်တဲ့ ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ တက်ရောက်နေကြပြီး နှစ်ကြိမ်လျှောက်လဲချက်များပေးသွားမှာဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာတိုင်းရင်းသားလူမျိုးမှာ ဘယ်တုံးကမှမပါဝင်ခဲ့တဲ့ လူမျိုးတစ်ခုအရေးကိစ္စမှာ ဘယ်ကိုယ်ကျိုးစီးပွားမှထိခိုက်မှုမရှိတဲ့ အနောက်အာဖရိကက ဂမ်ဘီယာဆိုတဲ့ နိုင်ငံငယ်တစ်နိုင်ငံက ICJ မှာ အာရှတိုက်က မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် တရားစွဲခဲ့တဲ့အပေါ်မှာ လျှောက်လဲမှာဖြစ်ပါတယ်။ ဆင်ခြင်တုံတရား ရှိမှု/မရှိမှု၊ လွတ်လပ်မှု ရှိ/မရှိ၊ တရားမျှတမှု ရှိ/မရှိ၊ ဓမ္မနဲ့အဓမ္မအကြား ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းရတဲ့ အမျိုးသားအကျိုးစီးပွားဆိုင်ရာ တိုက်ပွဲတစ်ခုဖြစ်တဲ့အတွက် မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ဟာ နိုင်ငံအတွက် အကောင်းဆုံးဖြစ်အောင် အစွမ်းကုန်ကြိုးစားမယ့်သူတွေဖြစ်ပါတယ်။ သူ့အလုပ်သူလုပ်၊ ကိုယ့်အလုပ်ကိုယ်လုပ်ကြမယ့် သူတွေပါ။ ဒါကြောင့်လည်း မြန်မာပြည်သူတစ်ရပ်လုံးက မှန်ကန်တဲ့ ဓမ္မဘက်မှာသာ အခိုင်အမာရပ်တည်နေကြခြင်းဖြစ်ပါတယ်။
မဝေးလှတဲ့ အတိတ်ကိုပြန်လှန်ရရင် ဒီဇာတ်လမ်းက ၂၀၁၆-၁၇ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ကနေ ARSA အကြမ်းဖက်သမားတွေ ရခိုင်ဒေသမြောက်ပိုင်းက ရဲစခန်း ၃၀ ခန့်ကို ဝင်ရောက်ကျူးကျော်တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် မြန်မာ့တပ်မတော်က ပြန်လည်တွန်းလှန်တိုက်ခိုက်ခဲ့တဲ့ အကြမ်းဖက်ချေမှုန်းရေးစစ်ဆင်ရေး (Counter - TerrorisOperation) လုပ်ချိန်မှာ ARSA က ဘင်္ဂါလီတွေကို လူသားဒိုင်းအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ပြီး တစ်ဖက်နိုင်ငံထဲကိုလည်း သူတို့ကိုယ်တိုင် ခြိမ်းခြောက်မောင်းထုတ်ခဲ့တဲ့အတွက် ဘင်္ဂါလီတွေ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နယ်ထဲ ထွက်ပြေးခဲ့ရာက စခဲ့တဲ့ဇာတ်လမ်းပါ။
ဒီဖြစ်စဉ်ကို ဘုမသိဘမသိဘဲ Genocide ခေါင်းစဉ်တပ်ပြီး OIC ကိုယ်စား ဂမ်ဘီယာက ၂၀၁၉ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့မှာမြန်မာနိုင်ငံကို တရားစွဲဆိုခဲ့ပါတယ်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ၊ ပထမဆုံးကြားနာပွဲမှာ မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့ သွားရောက်ပြီး ဖြေရှင်းခဲ့တယ်။ ထိုအချိန် ထိုအခါက သွားရောက်ဖြေရှင်းခဲ့မှုရဲ့ ရလဒ်အနေနဲ့တော့ မြန်မာ့တပ်မတော်အပေါ် နိုင်ငံတကာဖိအား တစ်ခုပိုတိုးလာခဲ့ကြောင်းသာ ထင်မြင်မိတယ်။ ကြားနာဆဲကာလတစ်လျှောက်မှာ ချမှတ်ခဲ့တဲ့ ကြားဖြတ်အမိန့်ကိုလည်း မြန်မာဘက်က တိတိကျကျ လိုက်နာဆောင်ရွက်ခဲ့တယ်။ ပေးပို့ရမယ့် အစီရင်ခံစာတွေကိုလည်း ပေးပို့ခဲ့တယ်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလမှာ မြန်မာဘက်က ဥပဒေကြောင်းအရ ကနဦးကန့်ကွက် လျှောက်လဲချက်တွေ တင်ပါတယ်။
မြန်မာဘက်မှာ ခိုင်လုံသော သက်သေအထောက်အထားများ ရှိပြီးဖြစ်
ARSA အဖွဲ့ရဲ့ အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်မှုကြောင့်သာ မြန်မာဘက်က အကြမ်းဖက်ချေမှုန်းရေး စစ်ဆင်ရေး ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာဘက်ကစခဲ့တဲ့ ပဋိပက္ခမဟုတ်ဘူးဆိုတာ ရှင်းပါတယ်။ အကြမ်းဖက်သမားတွေကိုသာ ပြန်လည်တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး လူမျိုးစုတွေကိုဖျက်ဆီးဖို့ ကြံရွယ်ချက်လည်း မရှိခဲ့ပါ။ ဖျက်ဆီးဖို့အကြောင်းလည်းမရှိပါ။ အကြမ်းဖက်ချေမှုန်းရေးစစ်ဆင်ရေးမှာ ARSA ရဲ့ လူသားဒိုင်းအဖြစ် အသုံးပြုခံရတာကြောင့် ဘင်္ဂါလီအချို့သေကျေထိခိုက်မှုတွေ ရှိခဲ့ပါတယ်။
အခု တွေ့ရတဲ့ ဂမ်ဘီယာရဲ့ စွပ်စွဲချက်တွေဟာ မြန်မာနိုင်ငံကို ဆန့်ကျင်တဲ့လူတစ်ဦးချင်းရဲ့ ပုဂ္ဂလိက အမြင်တွေနဲ့ တစ်ဖက်သတ်ပြောစကားတွေကို အခြေခံထားတာဖြစ်တယ်။ မြေပြင်ကို ကွင်းဆင်းစစ်ဆေးထားခြင်းမရှိ၊ ခိုင်လုံမှုမရှိ၊ အထောက်အထားမဲ့တွေဖြစ်နေတယ်။ အချို့အချက်အလက်တွေဟာ လုပ်ကြံဖန်တီးချက်တွေဖြစ်နေတယ်။ မြန်မာဘက်က မွတ်ဆလင်တွေကို ဖျက်ဆီးတယ်၊ ဘင်္ဂါလီတွေကို ဖျက်ဆီးတယ်ဆိုရင် ယခုအချိန်ထိ ရခိုင်ပြည်နယ်မှာ ဘာကြောင့် မွတ်ဆလင်တွေရှိနေသေးသလဲ၊ ဘာကြောင့် သူတို့တွေအကြောက်အလန့်မရှိ မြန်မာနိုင်ငံမှာ နေထိုင်ရဲကြပါသလဲ၊၊ ကြောက်စရာကောင်းတယ်ဆိုတဲ့ ဒီလိုနိုင်ငံထဲဘာကြောင့် အတင်းဝင်ချင်နေကြရတာလဲ။ ထိုအချက်များက ရခိုင်ပြည်နယ်မှာ Genocide ဖြစ်စဉ် လုံးဝမရှိခဲ့ဘူးဆိုတဲ့ သက်သေသာဓကတွေပါပဲ။
ဒါပေမယ့် မခိုင်လုံတဲ့ အရင်းအမြစ်ပေါင်းစုံကနေ အထောက်အထားများစွာနဲ့ တင်သွင်းလာတဲ့ ဂမ်ဘီယာနဲ့ ပြန်လည်ချေပလွှာတင်သွင်းမယ့် မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့တွေဟာ သည်ဟိတ်ဂ်မှာ နှစ်ဖက်ရင်ဆိုင်တွေ့နေကြပါပြီ။ မြန်မာဘက်က ယခုလို အရေးတယူသွားရောက် ဖြေရှင်းပေးတာကိုက မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ဂုဏ်သိက္ခာကို နိုင်ငံတကာအလယ်မှာ သိစေချင်တဲ့သဘောကို ဆောင်နေပါတယ်။ နိုင်ငံတကာဥပဒေတွေကို လေးစားလျက်ရှိကြောင်း သက်သေပြရာလည်း ရောက်ပါတယ်။ တရားရုံးကိုလည်း ယုံကြည်ချက်ရှိစွာနဲ့ မြန်မာဘက်က အပြုသဘောဆောင်ရွက်နေကြောင်း ပြသဖို့ရည်ရွယ်ပါတယ်။ မြန်မာကိုယ်စားလှယ်များအနေနဲ့ တစ်ဖက်က အသေးစိတ်ပြုစုပြီး ဘက်ပေါင်းစုံကနေ စွပ်စွဲထားတဲ့ လျှောက်လဲချက်တွေကို အစွမ်းကုန်ခုခံ ကာကွယ်သွားမှာဖြစ်ပါတယ်။ သူတို့ကိုးကားတဲ့ အချက်အလက်များ မှားယွင်းကြောင်း ငြင်းပယ်ချေဖျက်မှာဖြစ်ပါတယ်။ ၂၀၁၆-၁၇ ခုနှစ်က ARSA အကြမ်းဖက်သမားတွေနဲ့ ဘင်္ဂါလီအချို့က ရခိုင်၊ မြန်မာလူနည်းစုတွေနဲ့ မြန်မာလုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင် တွေအပေါ် ရက်ရက်စက်စက်သတ်ဖြတ်ခဲ့ကြတဲ့ သက်သေအထောက်အထားတွေကိုလည်း ပြသပြီး ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းကြမယ်လို့ ယူဆရပါတယ်။
ဒါကြောင့်လည်း မြန်မာပြည်သူတွေက မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ပြီး တိုင်းပြည်တာဝန်ထမ်းရွက်နေတဲ့ မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ကို ထောက်ခံအားပေးကြခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ မလွယ်မှန်းသိပေမဲ့ နိုင်ငံနဲ့ပြည်သူအတွက်၊ အနာဂတ်သားစဉ်မြေးဆက်တွေအတွက်ပါ ဖြေရှင်းနေကြတဲ့ သည်ဟိတ်ဂ်ရောက် မြန်မာကိုယ်စားလှယ်တွေကို သူရဲကောင်းပညာရှင်များသဖွယ် အားကိုးယုံကြည်ပါကြောင်းပြောပါရစေ။ အမှန်တရားနတ်စောင့်တဲ့အတွက် အောင်မြင်ပါစေလို့လည်း ဆုတောင်းပါတယ်။ ပြည်သူနဲ့တစ်သားတည်းရှိတဲ့ သစ္စာတရားကြောင့် အကောင်းဆုံးဆောင်ရွက်နိုင်ကြမယ်လို့လည်း ယုံကြည်ပါတယ်။ သည်ဟိတ်ဂ်မှာ သွားရောက်ဖြေရှင်းနေကြတဲ့ ကိုယ်စားလှယ်များဟာ သူတို့အကျိုးအတွက် မဟုတ်ဘဲ နိုင်ငံနဲ့လူမျိုး အကျိုးအတွက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ နိုင်ငံနဲ့ပြည်သူရဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာကို မြှင့်တင်ဖို့ဖြစ်ပါတယ်။ အချုပ်အခြာနဲ့ သာသနာတော်ကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ဖို့ဖြစ်ပါတယ်။ OIC က ပုံအောထားတဲ့ ဒေါ်လာနဲ့ နိုင်ငံနဲ့လူမျိုး၊ ဘာသာသာသနာကိုချနင်းပြီး ခိုင်းသမျှလုပ်နေကြတဲ့ လူတစ်သိုက်ရဲ့ လိုလားချက်တွေ အောင်မြင်မှုမရအောင် သွားရောက်ဖြေရှင်းနေကြခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ နိုင်ငံတကာအလယ်မှာ မိမိဘက်က မှန်ကန်ကြောင်း သက်သေပြခွင့်ရမယ်ဆိုတဲ့ အခိုင်အမာယုံကြည်ချက်ကြောင့်လည်း ဖြစ်ပါတယ်။
ယခုတစ်ကြိမ်မှာ ဂမ်ဘီယာဘက်က လျှောက်လဲသူ လူတစ်စုဟာ ဗုဒ္ဓဘာသာရဲ့ အသည်းနှလုံးကိုပါ လှံနဲ့ထိုးဆွသလို တိုက်ခိုက်လာကြပြန်ပါပြီ။ တစ်ပြိုင်တည်း ကမ္ဘာ့ငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ စည်ပင်ဖွံ့ဖြိုးရေးလှိုင်းနဲ့အတူ တရိပ်ရိပ်တက်လာနေတဲ့ ဗုဒ္ဓသာသနာ အညွန့်အရွက်တွေ မစည်ပင်၊ မဝေဆာအောင် ကြိုးစားနေဟန်ရှိပါတယ်။ ထေရဝါဒမြန်မာနိုင်ငံနဲ့ ကမ္ဘာ့ဗုဒ္ဓမဏ္ဍိုင်ကို ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ တိုက်ခိုက်ဖြိုလှဲဖို့ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိတို့ရဲ့ ကြိုးစားအားထုတ်မှုတစ်ခုအဖြစ် မြင်နိုင်ပါတယ်။ ယူဆမိတာက ပြည်တွင်းပြည်ပ အဖျက်အုပ်စုတွေဟာ မြန်မာနိုင်ငံက လူတစ်ဦးချင်းကို ပစ်မှတ်ထားတာထက် တပ်မတော်ကြီးကို ပြိုကွဲအောင်အပြင် မြန်မာနိုင်ငံမှာ ဘာသာသနာပါ ပျောက်ကွယ်အောင် ဟန်ချက်ညီညီ ကြံစည်နေကြတယ်ဆိုတဲ့ သဘောကိုဆောင်နေကြောင်း သတိပြုရမှာဖြစ်ပါတယ်။ ဘယ်လိုပဲဖြစ်ဖြစ် ဗုဒ္ဓဘာသာရဟန်းတော်တွေကို စော်ကားခြင်းဟာ နိုင်ငံသားအားလုံးကို စော်ကားလိုက်ခြင်းအဖြစ်ခံယူထားပြီး ဘာသာသာသနာကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
အချုပ်အားဖြင့် ယနေ့ ICJ မှာ ရင်ဆိုင်နေရတဲ့အရေးက မြန်မာတစ်မျိုးသားလုံးရဲ့ အရေးဖြစ်ပါတယ်။ အမျိုးသားအကျိုးစီးပွားနဲ့ အမျိုးသားဂုဏ်သိက္ခာကို ထင်ဟပ်နေတဲ့၊ အမျိုးသားရေးဖြစ်တဲ့အတွက် မြန်မာပြည်သူတစ်ရပ်လုံးက နိုင်ငံတော်ဘက်မှာသာ ရပ်တည်နေခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ လူမျိုးခြားတွေနဲ့ အရေးမို့ အလေးထားရမယ့်တာဝန်တစ်ရပ်လည်း ဖြစ်ပါတယ်။ လူမျိုးခြားတွေရဲ့ စနစ်တကျ နယ်မြေပိုင်နက် စိုးမိုးရေးလုပ်ဆောင်ချက်တွေကို အစွမ်းရှိသမျှ ကာကွယ်တိုက်ဖျက်ကြရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ တိုင်းရင်းသားအမည် ဖြစ်ခွင့်မရှိတဲ့ ခိုးဝင်လူမျိုးတို့ရဲ့ အမည်ကို လုံးဝလက်ခံလို့ မရပါဘူး။ ထိုလူမျိုးတွေကိုလည်း မြန်မာနိုင်ငံသားဖြစ်ခွင့် လုံးဝမပေးလို့မရပါ။ ထိုအမည်နဲ့ ပြည်နယ်ထူထောင်ခွင့် စိတ်ကူးယဉ်ခွင့်မရှိပါ။ ယခုအချိန်မှာ အနောက်ဘက်က တို့မီးရှို့မီး မီးပွားတစ်စမှ၊ ဘယ်နည်းနဲ့မှ လက်မခံနိုင်ပါ။ ဂမ်ဘီယာဘက်က လျှောက်လဲကြတဲ့ ဥပဒေပညာရှင်တွေအားလုံးဟာ ဒေါ်လာစားတွေရဲ့ အစေခံတွေသာဖြစ်ပြီး မြန်မာပြည်ကြီး ပျက်စီးသွားစေဖို့ နှပ်ကြောင်းပေး ကြိုတင်စီစဉ်ထားတဲ့အကွက်တွေသာ ဖြစ်ပါတယ်။ တိုက်ဆိုင်စွာပဲ ဆရာတော်၊ သံဃာတော်တွေကို စော်ကားခြင်းဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံမှာ တည်ငြိမ်အေးချမ်းမှု ပျက်ပြားအောင် လူမျိုးရေး၊ ဘာသာရေးမှိုင်းတိုက်ပြီး ပဋိပက္ခတွေ ဖြစ်ပွားလာအောင် ဖန်တီးနေခြင်းကိုလည်း သတိထားရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါကြောင့် ယခုအချိန်မှာ ပြည်သူအားလုံးက သတိဝီရိယရှိကြရပါမယ်။ ဘယ်လိုဖြစ်ဖြစ် အစမကောင်းခဲ့တဲ့ ဆိုးကျိုးဖြစ်စဉ်ဖြစ်ရပ်တစ်ခုအတွက် အဆုံးသတ်ကောင်းအောင်လုပ်ဖို့တော့ တစ်မျိုးသားလုံးမှာ တာဝန်ရှိလာပါပြီ။ ဒီအချက်ကို သင်ခန်းစာယူပြီး အဆိုးထဲက အကောင်းဖြစ်ဖို့ရာ၊ အနာဂတ်နိုင်ငံတော်နဲ့ အနာဂတ်သားစဉ်မြေးဆက်များအတွက်၊ အားလုံးအတွက် ဦးတည်ကြိုးစားကြရမှာပါ။ ယခုအချိန်မှာ မတူကွဲပြားမှုတွေကို ဘေးချိတ်ပြီး လတ်တလော နိုင်ငံအပေါ်ကျရောက်နေတဲ့ မဟုတ်မမှန် မတရားစွပ်စွဲတိုက်ခိုက်မှုများကို ပြည်သူတစ်ရပ်လုံးက ပြန်လည်ခုခံကာကွယ်ရင်ဆိုင်ကြဖို့ အချိန်တန်ပြီဖြစ်ကြောင်းသာ ဆိုရပါတော့မယ်။ ။
MOI
၂၀၂၆ ခုနှစ် နှစ်ဆန်းရက်တွေက ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံသားတွေအတွက် အလွန်ကို စိတ်လှုပ်ရှားဖွယ်ရာ ကာလတွေပေါ့။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း (၂) ကလည်း ဇန်နဝါရီလ ၁၁ ရက်နေ့မှာ ပြီးစီးခဲ့ပြီ။ အောင်အောင်မြင်မြင်၊ ငြိမ်းငြိမ်းချမ်းချမ်းနဲ့ အသည်းကြားက မဲတစ်ပြားကို ပြည်သူတွေ အားရကျေနပ်စွာ ပေးခဲ့ကြပြီး စိတ်ဒုန်းဒုန်းချရမယ် မကြံသေးဘူး။ နောက်ထပ်သတင်းတစ်ပုဒ်ကြောင့် ကျွန်တော်တို့ ပြည်သူတွေ စိတ်အနှောင့်အယှက်ဖြစ်ရပြန်ပါလေရော။ စိတ်ထဲစနိုးစနောင့်မဖြစ်ရိုးခံနိုင်မလားဗျာ။ ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံနဲ့ ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံတို့အကြား တရားရင်ဆိုင်နေရတဲ့ ကိစ္စတစ်ခုရှိတယ်ခင်ဗျ။ အဲဒီအမှုနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ကြားနာပွဲကို ဇန်နဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့ကနေ လကုန်ရက်အထိ နယ်သာလန်နိုင်ငံသည် ဟိတ်ဂ်မြို့က အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ တရားရုံးမှာ စတင်နေပြီလေဗျာ။
ကျွန်တော်တို့ မြန်မာနိုင်ငံအတွက် တရားမျှတမှုနဲ့ အမှန်တရားအတွက်ရော၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဥပဒေနဲ့ တရားရုံးရဲ့ အခန်းကဏ္ဍကို အလေးထားယုံကြည်ကြောင်း ပြသတဲ့အနေနဲ့ရော၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာအသိုက်အဝန်းမှာ တာဝန်ရှိတဲ့ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံအဖြစ်အနေနဲ့ရော၊ ၁၉၄၈ ခုနှစ် လူမျိုးတုံးစေမှုကို တားဆီးရေးနှင့် ပြစ်ဒဏ်ပေးရေးဆိုင်ရာ သဘောတူစာချုပ်ရဲ့ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံအဖြစ်နဲ့ရော အခုတစ်ခေါက်မှာ နိုင်ငံကဘာသာရပ်ဆိုင်ရာနဲ့ ဥပဒေရေးရာ တတ်ကျွမ်းနားလည်တဲ့ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဆင့်ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ဦးဆောင်သွားရောက်ပြီး အစွမ်းကုန်ဆောင်ရွက်နေကြတယ်။
လက်ရှိရင်ဆိုင်တဲ့အမှုဟာ ကြီးလေးတဲ့ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာဥပဒေကို ချိုးဖောက်တယ်လို့ စွပ်စွဲခံထားရတာဖြစ်လို့ မြန်မာနိုင်ငံနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသားအားလုံးအတွက် အလွန်အရေးကြီးတယ်လို့ ဆိုနိုင်ပါတယ်။ အခြေအမြစ်မရှိတဲ့ တစ်ဖက်သတ်အစီရင်ခံစာတွေ၊ အချက်အလက်တွေအကြား ကျွန်တော်တို့ ပြည်သူတွေ မျှော်လင့်ထားတာတော့ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံးရဲ့ သမာသမတ်ကျမှု၊ ဆင်ခြင်တုံတရားနဲ့ လွတ်လပ်မှု၊ တရားမျှတမှုတွေကိုပါ။ ကျွန်တော်တို့ ပြည်သူတွေက အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံးရဲ့ တရားမျှတမှုအပေါ်ကို အပြည့်အဝယုံကြည်မှုရှိရှိနဲ့ စောင့်ကြည့်နေကြပါတယ်။
အချို့သော နိုင်ငံတကာမီဒီယာတွေကတော့ ဒါနဲ့ပတ်သက်ပြီး ထင်ကြေးအမျိုးမျိုးနဲ့ ဝေဖန်မှုအမျိုးမျိုး၊ ရှုထောင့်အမျိုးမျိုးကနေရေးကြပေမယ့် တစ်ဖက်သတ်ဆန်ပြီး ကျွန်တော်တို့ မြန်မာပြည်သူ၊ မြန်မာနိုင်ငံသားတွေရဲ့အသံ သိပ်မမြင်မတွေ့ရပါဘူး။ ဒါကလည်း ထူးဆန်းတဲ့အရာတော့ မဟုတ်ပေဘူး။ ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံကို သူတို့မြင်ချင်သလို၊ ဖြစ်စေချင်သလို ပုံဖော်စွပ်စွဲပြစ်တင် လုပ်ဇာတ်ခင်းမှုတွေက ကျွန်တော်တို့အဖို့ အသားကျနေပြီးသားပဲ မဟုတ်လား။ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံးရဲ့ ကြားနာမှုအခြေအနေတွေက ကျွန်တော်တို့ ပြည်သူတွေအနေနဲ့ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ဝေဖန်ဖို့ရာ မသင့်ပေမယ့် ကျွန်တော်တို့ပြည်သူတွေ အားလုံးအနေနဲ့ ဒီအကြောင်းနဲ့ ပတ်သက်ပြီး မှန်ကန်တဲ့အမြင်၊ မှန်ကန်တဲ့အသိ၊ မှန်ကန်တဲ့ အတွေးအခေါ်နဲ့ မှန်ကန်တဲ့ သတင်းအချက်အလက်တွေကို သိရှိ လေ့လာထားပြီးသားဖြစ်ပါတယ်။
အတိတ်သမိုင်းထဲက ကျူးကျော်လာကြသူတွေ
ရခိုင်ပြည်နယ်ထဲကို ဘင်္ဂါလီမူဆလင်ဘာသာ ကိုးကွယ်သူတွေ ၁၆ ရာစု အလယ်ပိုင်းလောက်မှာ စတင်ရောက်ရှိလာခဲ့တယ်လို့ သမိုင်းမှတ်တမ်းတွေအရ သိရပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ရိုဟင်ဂျာလို့ သူတို့ကိုယ် သူတို့ပြောဆိုနေကြသူတွေကတော့ ၈ ရာစုမှာ အာရပ်ကသင်္ဘောရခိုင်ကမ်းရိုးတန်းမှာ ပျက်ရာကနေ စတင်ရောက်လာတယ်လို့ ဆိုကြပါတယ်။ ချင့်ချိန်စဉ်းစားကြည့်မယ်ဆိုရင် အနောက်ဘင်္ဂလားနယ်ဘက်ကို မူဆလင်ဘာသာ ရောက်ရှိတာ ခရစ်နှစ် ၁၂၃၀ နောက်ပိုင်းမှ ရောက်တာဆိုတဲ့ ကမ္ဘာ့သမိုင်းနဲ့ ယှဉ်ထိုးကြည့်ရင်၊ ဒါမှမဟုတ် မူဆလင်ဦးရေများတဲ့ အင်ဒိုနီးရှားမှာ သူတို့ပြောတဲ့ ၈ ရာစု လောက်က ဗုဒ္ဓဘာသာနိုင်ငံအဖြစ်သာ ရှိနေသေးတဲ့ အခြေအနေနဲ့ တွက်ဆကြည့်မယ်ဆိုရင် အာရပ်သင်္ဘောပျက်ပုံပြင်ဟာ ရိုဟင်ဂျာလို့ ခံယူထားတဲ့သူတွေရဲ့ ယုံတမ်းတစ်ခုဆိုတာထင်ရှားပါတယ်။
ဘင်္ဂါလီလူမျိုးတွေက မြန်မာနိုင်ငံမှာ ရေကြည်ရာမြက်နုရာ လာရောက်ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ကြတာ တွေရှိပါတယ်။ နောက်ပိုင်းမှာ ပြည်ပက ဝင်ရောက်လာတဲ့သူတွေထဲက အစွန်းရောက်သူပုန်အဖွဲ့ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ပါတယ်။ လွတ်လပ်ရေးမရမီနဲ့ ရပြီးကာလတွေမှာ မူဂျာဟစ်သူပုန်တွေကို ဗမာ့လက်နက်ကိုင်တပ်ပေါင်းစုတွေက ဆက်လက် တိုက်ခိုက်ခဲ့ရပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံထဲကို အရှေ့ပါကစ္စတန် (ဟိုစဉ်ကအခေါ်) က တရားမဝင်ခိုးဝင်လာတဲ့သူတွေရှိသလို၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် လွတ်မြောက်ရေးစစ်ပွဲလို့ခေါ်တဲ့ အရှေ့နဲ့ အနောက်ပါကစ္စတန် နှစ်ခြမ်းကွဲတဲ့ကာလမှာတော့ အဲဒီအချိန် နိုင်ငံတကာမီဒီယာတွေရဲ့ ဖော်ပြချက်အရ အိန္ဒိယမှာ စစ်ဘေးရှောင်ဆယ်သန်းလောက် ရောက်ရှိခဲ့ပြီး မြန်မာနိုင်ငံမှာ တစ်သန်းခွဲ၊ နှစ်သန်း ရောက်နိုင်တယ်လို့ ဆိုကြတယ်။ စစ်ပြီးတဲ့အခါ တစ်ဖက်နိုင်ငံကလည်း စစ်ဘေးရှောင်သူတွေကို ပြန်လက်ခံပေးပေမယ့် မြန်မာနိုင်ငံမှာ နေပျော်သွားကြတဲ့ ဘင်္ဂါလီတွေကတော့ ပြည်တော်ပြန်ရောက်ရင်တောင် ရတဲ့နည်းနဲ့ တရားမဝင် ပြန်လည်ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြတယ်။
ဘယ်ကလာလာမွေးဌာနေက မြန်မာဟူ၍သာ
ဒါတင်မကသေးဘူး။ လူဦးရေပေါက်ကွဲမှုရဲ့ နောက်ဆက်တွဲ နီးစပ်ရာနေရာတွေကို နယ်ပယ်ချဲ့ထွင် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်လိုသူအချို့က မြန်မာနိုင်ငံကိုရော၊ အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာကိုဖြတ်ပြီး အခြားနိုင်ငံတစ်ခုခုစီ ခိုလှုံဖို့တရားမဝင်သွားကြတာမျိုးကလည်း ယနေ့တိုင် မပြီးနိုင်တဲ့ပြဿနာပါပဲ။ ဒါကြောင့်လည်း ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံမှာ တရားမဝင်နေထိုင်သူတွေ များပြားလာခဲ့ပါတယ်။ (မကြာသေးမီရက်ပိုင်းကတင် မြန်မာ့ရေပိုင်နက်အတွင်း ရေဝင်နေတဲ့ လှေတစ်စင်းပေါ်မှာ အမျိုးသမီးနဲ့ ကလေးတွေပါ ပါဝင်တာကို မြန်မာ့တပ်မတော်က ကယ်ဆယ်ပြုစုကုသပေးပြီး သူတို့ရဲ့နေရပ်ကို ပြန်ပို့ပေးဖို့ ပြင်ဆင်နေတာကို ဖတ်လိုက်ရတယ်) အချို့တွေကကျတော့ လှေတွေနဲ့ တရားမဝင်ခိုးဝင်ဖို့ကြိုးစားကြတဲ့အချိန် တခြားနိုင်ငံအစိုးရတွေက မတော်တဆဖမ်းမိလို့ စစ်ဆေးရင် မြန်မာနိုင်ငံက ဒုက္ခသည်တွေပါလို့ ဖြေကြတယ်။ မြန်မာစကားပြန်ခေါ်ပေးတော့လည်း တစ်လုံးမှ နားမလည်ကြဘူးတဲ့လေ။ ဘုရားစူး မြန်မာနိုင်ငံသားတွေပါ။
ဆက်စပ်ပြီး တွေးမိတာက ၂၀၁၂ ခုနှစ်လောက်မှာ လက်ရှိကုလသမဂ္ဂရဲ့ အတွင်းရေးမှူးချုပ်၊ အဲဒီတုန်းကတော့ ကုလသမဂ္ဂဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီးပေါ့ဗျာ၊ သူနဲ့ ကျွန်တော်တို့ သမ္မတကြီး ဦးသိန်းစိန်တို့ နေပြည်တော်မှာ တွေ့ကြတဲ့အခါ သမ္မတကြီးက သမိုင်းကြောင်းအရ ဘင်္ဂါလီများ ဝင်ရောက်လာသည်မှာ ၁၉၄၈ ခုနှစ် လွတ်လပ်ရေးမရခင်ကတည်းက အင်္ဂလိပ်နယ်ချဲ့တွေက လယ်ယာလုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်ဖို့ ခေါ်သွင်းလာခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ ထိုစဉ်က အလုပ်အကိုင်ကောင်းမွန်သဖြင့် မပြန်တော့ဘဲ အခြေချနေထိုင်သူများလည်းရှိကြောင်း၊ မိမိတို့ ဥပဒေအရ ၁၉၄၈ ခုနှစ်မတိုင်မီ မြန်မာနိုင်ငံကိုရောက်ရှိသူ မိဘနှစ်ပါးက မွေးဖွားပြီး တတိယမျိုးဆက်မြေးအဆင့်ကိုသာ နိုင်ငံသားအဖြစ် လက်ခံတဲ့ ဥပဒေရှိကြောင်း၊ နောက်ပိုင်းမှာ ခိုးဝင်လာသူတွေနဲ့ ရှုပ်ထွေးလျက်ရှိကြောင်း၊ နိုင်ငံတည်ငြိမ်အေးချမ်းမှုကိုပါ ခြိမ်းခြောက်လာတဲ့အတွက် ဒီကိစ္စကို ကိုင်တွယ်ဖို့ အလေးအနက်ထားစဉ်းစားလျက်ရှိကြောင်း၊ မိမိတိုင်းရင်းသားများကို တာဝန်ယူမည်ဖြစ်ကြောင်းနဲ့ တိုင်းရင်းသားမဟုတ်ဘဲ ခိုးဝင်လာသူတွေကိုတော့ လက်ခံဖို့မည်သို့မျှမဖြစ်နိုင်ကြောင်း၊ နောက်ဆုံးဖြေရှင်းသည့် နည်းလမ်းမှာ ခိုးဝင်လာသူတွေကို UNHCR ကို အပ်နှံပြီး ဒုက္ခသည်စခန်းအဖြစ်ထားရှိရန်ဖြစ်ကြောင်း၊ UNHCR က ကျွေးမွေး စောင့်ရှောက်ပေးရန်နဲ့ တတိယနိုင်ငံက လက်ခံမည်ဆိုလျှင် ပို့ပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ဤသည်မှာ ပြဿနာဖြေရှင်းနည်းကို စဉ်းစားနေခြင်းဖြစ်ကြောင်းဆိုပြီး ရှင်းလင်းပြောကြားခဲ့ဖူးတာရှိပါတယ်။
ကမ္ဘာ့မီဒီယာတွေ နှာစေးသွားရတဲ့ ဖြစ်ရပ်မှန်တွေ
အတိတ်ကိုထားပြီး မဝေးလှတဲ့ ဆယ်စုနှစ် ကာလ၊ ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံအပေါ် တရားကြားနာမှုဖြစ်စဉ်ရဲ့အစကို ပြန်ကောက်ရရင် အရင်အစိုးရလက်ထက် (၂၀၁၆-၂၀၂၁) ကာလမှာ ဖြစ်ပျက်ခဲ့တဲ့ အဖြစ်အပျက်တွေက စတယ်လို့ဆိုရမှာပါ။ ၂၀၁၆ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၉ ရက်နေ့မှာ Aqa Mul Mujahidin (AMM) (အကာလ်မူလ်မူဂျာဟီဒင်န်) အကြမ်းဖက်အဖွဲ့က နယ်ခြားစောင့်ရဲဌာနချုပ်ရဲ့ ရဲစခန်းနှစ်ခုကို အကြမ်းဖက်စတင်တိုက်ခိုက်ခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီမှာ ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၀ ဦးကျဆုံးပြီး လက်နက်တွေလည်း အကြမ်းဖက်လက်ထဲကို ပါရှိခဲ့ရပါတယ်။ နောက်ထပ် ၂၀၁၇ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၅ ရက် နံနက် ၁ နာရီခွဲမှာ ယခင်အမည် AMM ကနေ ARSA အဖြစ်နဲ့ ရဲစခန်း ၃၀ နဲ့ တပ်ဌာနချုပ်တစ်ခုကို တစ်ပြိုင်နက်တည်းကြိုတင်ကြံစည်ပြီး အလစ်ဝင်ရောက် တိုက်ခိုက်ပါတယ်။ မြန်မာ့ပိုင်နက်ထဲကိုဝင်ပြီး လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေကို ရက်ရက်စက်စက် သတ်ဖြတ်တာတင်မကသေးပါဘူး။ ရခိုင်ပြည်နယ်ထဲမှာအတူ တကွနေထိုင်တဲ့ ရခိုင်လူမျိုးအပါအဝင် ဟိန္ဒူဘာသာကိုးကွယ်သူဒေသခံတွေကို ရက်ရက်စက်စက် သတ်ဖြတ်ခဲ့ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံနဲ့ ပြည်သူတွေအတွက်တော့ ရင်နာဖွယ်ဖြစ်ရပ်မှန်တစ်ခု ဆိုပေမယ့်လည်း ကမ္ဘာ့မီဒီယာတွေမှာတော့ မထင်မရှားသတင်းတိုတစ်ခုလောက်ပါပဲ။
တရားမဝင် အထောက်အထားမဲ့ နေထိုင်သူတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့လည်း ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံဘက်ကတော့ ရှင်းလင်းပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံမှာ မွေးဖွားနေထိုင်ခဲ့တဲ့ သူမှန်ရင်၊ မြန်မာနိုင်ငံက ဥပဒေတွေနဲ့ ကိုက်ညီရင် မြန်မာနိုင်ငံကို အချိန်မရွေးပြန်လာနိုင် တယ်။ လက်ခံဖို့လည်း အသင့်ရှိပြီးသားပါ။ ကျွန်တော် တို့တိုင်းပြည်က လူသားချင်းစာနာထောက်ထားတဲ့ အတွက်ရော၊ လူ့အခွင့်အရေးကို အလေးထားပြီး နေရပ်စွန့်ခွာသွားတဲ့ ဘင်္ဂါလီတွေကို စနစ်တကျပြန်လည်လက်ခံမယ်ဆိုပြီး အမြဲအဆင်သင့်လုပ်ကိုင်ထားပေးတယ်။ ပြန်လည်လက်ခံရေးစခန်းတွေဟာ အခုအချိန်အထိ တံခါးဖွင့်စောင့်နေဆဲပါ။ ဥပဒေနဲ့ ညီညွတ်ရင် ကုန်းလမ်းကလာလာ၊ ရေလမ်းက လာလာနေဖို့ရွာတွေအဆင်သင့်ရှိတာကို ဒုက္ခသည်တွေအပါအဝင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်တာဝန်ရှိသူတွေ လာရောက်လေ့လာဖူးလို့ သိကြမယ်ထင်ပါတယ်။
ဒုက္ခသည် ၂၀၀၀ ကျော်ပြန်လာဖို့ ၂၀၁၉ ခုနှစ်မှာ သဘောတူညီမှုရတာတောင် သူတို့တကယ်တမ်းပြန်မလာခဲ့ကြဘူး။ ပဋိပက္ခကြောင့် ဒုက္ခရောက်သူတွေက ဘင်္ဂါလီလူမျိုးတွေတင်မက ရခိုင်လူမျိုးနဲ့ အခြားတိုင်းရင်းသားတွေလည်း ပါဝင်ပါတယ်။ အခြားဘေးပယောဂမျိုးစုံ အပါအဝင်ဒုက္ခသည်တွေနဲ့ ဒေသခံတွေအကြား၊ ဒုက္ခသည်တွေနဲ့အစိုးရအကြား ရန်တိုက်ပေးပြီး မြန်မာကိုကမ္ဘာ့အလယ်မှာ အကောင်းမမြင်အောင်၊ မြန်မာ့တပ်မတော်ကိုလည်း မတော်မတရား စွပ်စွဲတဲ့နောက်ကွယ်မှာ ဘယ်လိုအရာတွေ၊ ဘယ်လိုရည်ရွယ်ချက်တွေရှိသလဲဆိုတာ ပြည်သူအားလုံးသိအောင် လေ့လာထားကြဖို့လိုပါတယ်။
အခုအချိန်မှာ ကျွန်တော်တို့ဟာ ‘ယာရှင်ကို မျောက်မောင်း’ဆိုတဲ့ စကားပုံထဲကလို အခြေအမြစ်မရှိတဲ့ စွပ်စွဲပြောဆိုမှုတွေနဲ့တစ်ဖန် ကမ္ဘာ့တရားရုံးထိ တိုင်ကြားခံရတယ်။ လုပ်ကြံဖန်တီးထားတဲ့ အရာတွေကြောင့် အမှန်တရားဟာ လည်ချောင်းကွဲလုနီးပါး ရှင်းလင်းဖော်ထုတ်နေရတယ်။ ပြည်သူအားလုံးရဲ့ဆန္ဒက ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံအတွက် အမှန်တရားအမြန်ဆုံးပေါ်ထွက်လာပါစေဟုသာ။ ။
MOI
၂၀၂၆ ခုနှစ် နှစ်ဆန်းရက်တွေက ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံသားတွေအတွက် အလွန်ကို စိတ်လှုပ်ရှားဖွယ်ရာ ကာလတွေပေါ့။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း (၂) ကလည်း ဇန်နဝါရီလ ၁၁ ရက်နေ့မှာ ပြီးစီးခဲ့ပြီ။ အောင်အောင်မြင်မြင်၊ ငြိမ်းငြိမ်းချမ်းချမ်းနဲ့ အသည်းကြားက မဲတစ်ပြားကို ပြည်သူတွေ အားရကျေနပ်စွာ ပေးခဲ့ကြပြီး စိတ်ဒုန်းဒုန်းချရမယ် မကြံသေးဘူး။ နောက်ထပ်သတင်းတစ်ပုဒ်ကြောင့် ကျွန်တော်တို့ ပြည်သူတွေ စိတ်အနှောင့်အယှက်ဖြစ်ရပြန်ပါလေရော။ စိတ်ထဲစနိုးစနောင့်မဖြစ်ရိုးခံနိုင်မလားဗျာ။ ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံနဲ့ ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံတို့အကြား တရားရင်ဆိုင်နေရတဲ့ ကိစ္စတစ်ခုရှိတယ်ခင်ဗျ။ အဲဒီအမှုနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ကြားနာပွဲကို ဇန်နဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့ကနေ လကုန်ရက်အထိ နယ်သာလန်နိုင်ငံသည် ဟိတ်ဂ်မြို့က အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ တရားရုံးမှာ စတင်နေပြီလေဗျာ။
ကျွန်တော်တို့ မြန်မာနိုင်ငံအတွက် တရားမျှတမှုနဲ့ အမှန်တရားအတွက်ရော၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဥပဒေနဲ့ တရားရုံးရဲ့ အခန်းကဏ္ဍကို အလေးထားယုံကြည်ကြောင်း ပြသတဲ့အနေနဲ့ရော၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာအသိုက်အဝန်းမှာ တာဝန်ရှိတဲ့ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံအဖြစ်အနေနဲ့ရော၊ ၁၉၄၈ ခုနှစ် လူမျိုးတုံးစေမှုကို တားဆီးရေးနှင့် ပြစ်ဒဏ်ပေးရေးဆိုင်ရာ သဘောတူစာချုပ်ရဲ့ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံအဖြစ်နဲ့ရော အခုတစ်ခေါက်မှာ နိုင်ငံကဘာသာရပ်ဆိုင်ရာနဲ့ ဥပဒေရေးရာ တတ်ကျွမ်းနားလည်တဲ့ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဆင့်ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ဦးဆောင်သွားရောက်ပြီး အစွမ်းကုန်ဆောင်ရွက်နေကြတယ်။
လက်ရှိရင်ဆိုင်တဲ့အမှုဟာ ကြီးလေးတဲ့ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာဥပဒေကို ချိုးဖောက်တယ်လို့ စွပ်စွဲခံထားရတာဖြစ်လို့ မြန်မာနိုင်ငံနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသားအားလုံးအတွက် အလွန်အရေးကြီးတယ်လို့ ဆိုနိုင်ပါတယ်။ အခြေအမြစ်မရှိတဲ့ တစ်ဖက်သတ်အစီရင်ခံစာတွေ၊ အချက်အလက်တွေအကြား ကျွန်တော်တို့ ပြည်သူတွေ မျှော်လင့်ထားတာတော့ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံးရဲ့ သမာသမတ်ကျမှု၊ ဆင်ခြင်တုံတရားနဲ့ လွတ်လပ်မှု၊ တရားမျှတမှုတွေကိုပါ။ ကျွန်တော်တို့ ပြည်သူတွေက အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံးရဲ့ တရားမျှတမှုအပေါ်ကို အပြည့်အဝယုံကြည်မှုရှိရှိနဲ့ စောင့်ကြည့်နေကြပါတယ်။
အချို့သော နိုင်ငံတကာမီဒီယာတွေကတော့ ဒါနဲ့ပတ်သက်ပြီး ထင်ကြေးအမျိုးမျိုးနဲ့ ဝေဖန်မှုအမျိုးမျိုး၊ ရှုထောင့်အမျိုးမျိုးကနေရေးကြပေမယ့် တစ်ဖက်သတ်ဆန်ပြီး ကျွန်တော်တို့ မြန်မာပြည်သူ၊ မြန်မာနိုင်ငံသားတွေရဲ့အသံ သိပ်မမြင်မတွေ့ရပါဘူး။ ဒါကလည်း ထူးဆန်းတဲ့အရာတော့ မဟုတ်ပေဘူး။ ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံကို သူတို့မြင်ချင်သလို၊ ဖြစ်စေချင်သလို ပုံဖော်စွပ်စွဲပြစ်တင် လုပ်ဇာတ်ခင်းမှုတွေက ကျွန်တော်တို့အဖို့ အသားကျနေပြီးသားပဲ မဟုတ်လား။ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံးရဲ့ ကြားနာမှုအခြေအနေတွေက ကျွန်တော်တို့ ပြည်သူတွေအနေနဲ့ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ဝေဖန်ဖို့ရာ မသင့်ပေမယ့် ကျွန်တော်တို့ပြည်သူတွေ အားလုံးအနေနဲ့ ဒီအကြောင်းနဲ့ ပတ်သက်ပြီး မှန်ကန်တဲ့အမြင်၊ မှန်ကန်တဲ့အသိ၊ မှန်ကန်တဲ့ အတွေးအခေါ်နဲ့ မှန်ကန်တဲ့ သတင်းအချက်အလက်တွေကို သိရှိ လေ့လာထားပြီးသားဖြစ်ပါတယ်။
အတိတ်သမိုင်းထဲက ကျူးကျော်လာကြသူတွေ
ရခိုင်ပြည်နယ်ထဲကို ဘင်္ဂါလီမူဆလင်ဘာသာ ကိုးကွယ်သူတွေ ၁၆ ရာစု အလယ်ပိုင်းလောက်မှာ စတင်ရောက်ရှိလာခဲ့တယ်လို့ သမိုင်းမှတ်တမ်းတွေအရ သိရပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ရိုဟင်ဂျာလို့ သူတို့ကိုယ် သူတို့ပြောဆိုနေကြသူတွေကတော့ ၈ ရာစုမှာ အာရပ်ကသင်္ဘောရခိုင်ကမ်းရိုးတန်းမှာ ပျက်ရာကနေ စတင်ရောက်လာတယ်လို့ ဆိုကြပါတယ်။ ချင့်ချိန်စဉ်းစားကြည့်မယ်ဆိုရင် အနောက်ဘင်္ဂလားနယ်ဘက်ကို မူဆလင်ဘာသာ ရောက်ရှိတာ ခရစ်နှစ် ၁၂၃၀ နောက်ပိုင်းမှ ရောက်တာဆိုတဲ့ ကမ္ဘာ့သမိုင်းနဲ့ ယှဉ်ထိုးကြည့်ရင်၊ ဒါမှမဟုတ် မူဆလင်ဦးရေများတဲ့ အင်ဒိုနီးရှားမှာ သူတို့ပြောတဲ့ ၈ ရာစု လောက်က ဗုဒ္ဓဘာသာနိုင်ငံအဖြစ်သာ ရှိနေသေးတဲ့ အခြေအနေနဲ့ တွက်ဆကြည့်မယ်ဆိုရင် အာရပ်သင်္ဘောပျက်ပုံပြင်ဟာ ရိုဟင်ဂျာလို့ ခံယူထားတဲ့သူတွေရဲ့ ယုံတမ်းတစ်ခုဆိုတာထင်ရှားပါတယ်။
ဘင်္ဂါလီလူမျိုးတွေက မြန်မာနိုင်ငံမှာ ရေကြည်ရာမြက်နုရာ လာရောက်ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ကြတာ တွေရှိပါတယ်။ နောက်ပိုင်းမှာ ပြည်ပက ဝင်ရောက်လာတဲ့သူတွေထဲက အစွန်းရောက်သူပုန်အဖွဲ့ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ပါတယ်။ လွတ်လပ်ရေးမရမီနဲ့ ရပြီးကာလတွေမှာ မူဂျာဟစ်သူပုန်တွေကို ဗမာ့လက်နက်ကိုင်တပ်ပေါင်းစုတွေက ဆက်လက် တိုက်ခိုက်ခဲ့ရပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံထဲကို အရှေ့ပါကစ္စတန် (ဟိုစဉ်ကအခေါ်) က တရားမဝင်ခိုးဝင်လာတဲ့သူတွေရှိသလို၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် လွတ်မြောက်ရေးစစ်ပွဲလို့ခေါ်တဲ့ အရှေ့နဲ့ အနောက်ပါကစ္စတန် နှစ်ခြမ်းကွဲတဲ့ကာလမှာတော့ အဲဒီအချိန် နိုင်ငံတကာမီဒီယာတွေရဲ့ ဖော်ပြချက်အရ အိန္ဒိယမှာ စစ်ဘေးရှောင်ဆယ်သန်းလောက် ရောက်ရှိခဲ့ပြီး မြန်မာနိုင်ငံမှာ တစ်သန်းခွဲ၊ နှစ်သန်း ရောက်နိုင်တယ်လို့ ဆိုကြတယ်။ စစ်ပြီးတဲ့အခါ တစ်ဖက်နိုင်ငံကလည်း စစ်ဘေးရှောင်သူတွေကို ပြန်လက်ခံပေးပေမယ့် မြန်မာနိုင်ငံမှာ နေပျော်သွားကြတဲ့ ဘင်္ဂါလီတွေကတော့ ပြည်တော်ပြန်ရောက်ရင်တောင် ရတဲ့နည်းနဲ့ တရားမဝင် ပြန်လည်ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြတယ်။
ဘယ်ကလာလာမွေးဌာနေက မြန်မာဟူ၍သာ
ဒါတင်မကသေးဘူး။ လူဦးရေပေါက်ကွဲမှုရဲ့ နောက်ဆက်တွဲ နီးစပ်ရာနေရာတွေကို နယ်ပယ်ချဲ့ထွင် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်လိုသူအချို့က မြန်မာနိုင်ငံကိုရော၊ အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာကိုဖြတ်ပြီး အခြားနိုင်ငံတစ်ခုခုစီ ခိုလှုံဖို့တရားမဝင်သွားကြတာမျိုးကလည်း ယနေ့တိုင် မပြီးနိုင်တဲ့ပြဿနာပါပဲ။ ဒါကြောင့်လည်း ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံမှာ တရားမဝင်နေထိုင်သူတွေ များပြားလာခဲ့ပါတယ်။ (မကြာသေးမီရက်ပိုင်းကတင် မြန်မာ့ရေပိုင်နက်အတွင်း ရေဝင်နေတဲ့ လှေတစ်စင်းပေါ်မှာ အမျိုးသမီးနဲ့ ကလေးတွေပါ ပါဝင်တာကို မြန်မာ့တပ်မတော်က ကယ်ဆယ်ပြုစုကုသပေးပြီး သူတို့ရဲ့နေရပ်ကို ပြန်ပို့ပေးဖို့ ပြင်ဆင်နေတာကို ဖတ်လိုက်ရတယ်) အချို့တွေကကျတော့ လှေတွေနဲ့ တရားမဝင်ခိုးဝင်ဖို့ကြိုးစားကြတဲ့အချိန် တခြားနိုင်ငံအစိုးရတွေက မတော်တဆဖမ်းမိလို့ စစ်ဆေးရင် မြန်မာနိုင်ငံက ဒုက္ခသည်တွေပါလို့ ဖြေကြတယ်။ မြန်မာစကားပြန်ခေါ်ပေးတော့လည်း တစ်လုံးမှ နားမလည်ကြဘူးတဲ့လေ။ ဘုရားစူး မြန်မာနိုင်ငံသားတွေပါ။
ဆက်စပ်ပြီး တွေးမိတာက ၂၀၁၂ ခုနှစ်လောက်မှာ လက်ရှိကုလသမဂ္ဂရဲ့ အတွင်းရေးမှူးချုပ်၊ အဲဒီတုန်းကတော့ ကုလသမဂ္ဂဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီးပေါ့ဗျာ၊ သူနဲ့ ကျွန်တော်တို့ သမ္မတကြီး ဦးသိန်းစိန်တို့ နေပြည်တော်မှာ တွေ့ကြတဲ့အခါ သမ္မတကြီးက သမိုင်းကြောင်းအရ ဘင်္ဂါလီများ ဝင်ရောက်လာသည်မှာ ၁၉၄၈ ခုနှစ် လွတ်လပ်ရေးမရခင်ကတည်းက အင်္ဂလိပ်နယ်ချဲ့တွေက လယ်ယာလုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်ဖို့ ခေါ်သွင်းလာခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ ထိုစဉ်က အလုပ်အကိုင်ကောင်းမွန်သဖြင့် မပြန်တော့ဘဲ အခြေချနေထိုင်သူများလည်းရှိကြောင်း၊ မိမိတို့ ဥပဒေအရ ၁၉၄၈ ခုနှစ်မတိုင်မီ မြန်မာနိုင်ငံကိုရောက်ရှိသူ မိဘနှစ်ပါးက မွေးဖွားပြီး တတိယမျိုးဆက်မြေးအဆင့်ကိုသာ နိုင်ငံသားအဖြစ် လက်ခံတဲ့ ဥပဒေရှိကြောင်း၊ နောက်ပိုင်းမှာ ခိုးဝင်လာသူတွေနဲ့ ရှုပ်ထွေးလျက်ရှိကြောင်း၊ နိုင်ငံတည်ငြိမ်အေးချမ်းမှုကိုပါ ခြိမ်းခြောက်လာတဲ့အတွက် ဒီကိစ္စကို ကိုင်တွယ်ဖို့ အလေးအနက်ထားစဉ်းစားလျက်ရှိကြောင်း၊ မိမိတိုင်းရင်းသားများကို တာဝန်ယူမည်ဖြစ်ကြောင်းနဲ့ တိုင်းရင်းသားမဟုတ်ဘဲ ခိုးဝင်လာသူတွေကိုတော့ လက်ခံဖို့မည်သို့မျှမဖြစ်နိုင်ကြောင်း၊ နောက်ဆုံးဖြေရှင်းသည့် နည်းလမ်းမှာ ခိုးဝင်လာသူတွေကို UNHCR ကို အပ်နှံပြီး ဒုက္ခသည်စခန်းအဖြစ်ထားရှိရန်ဖြစ်ကြောင်း၊ UNHCR က ကျွေးမွေး စောင့်ရှောက်ပေးရန်နဲ့ တတိယနိုင်ငံက လက်ခံမည်ဆိုလျှင် ပို့ပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ဤသည်မှာ ပြဿနာဖြေရှင်းနည်းကို စဉ်းစားနေခြင်းဖြစ်ကြောင်းဆိုပြီး ရှင်းလင်းပြောကြားခဲ့ဖူးတာရှိပါတယ်။
ကမ္ဘာ့မီဒီယာတွေ နှာစေးသွားရတဲ့ ဖြစ်ရပ်မှန်တွေ
အတိတ်ကိုထားပြီး မဝေးလှတဲ့ ဆယ်စုနှစ် ကာလ၊ ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံအပေါ် တရားကြားနာမှုဖြစ်စဉ်ရဲ့အစကို ပြန်ကောက်ရရင် အရင်အစိုးရလက်ထက် (၂၀၁၆-၂၀၂၁) ကာလမှာ ဖြစ်ပျက်ခဲ့တဲ့ အဖြစ်အပျက်တွေက စတယ်လို့ဆိုရမှာပါ။ ၂၀၁၆ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၉ ရက်နေ့မှာ Aqa Mul Mujahidin (AMM) (အကာလ်မူလ်မူဂျာဟီဒင်န်) အကြမ်းဖက်အဖွဲ့က နယ်ခြားစောင့်ရဲဌာနချုပ်ရဲ့ ရဲစခန်းနှစ်ခုကို အကြမ်းဖက်စတင်တိုက်ခိုက်ခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီမှာ ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၀ ဦးကျဆုံးပြီး လက်နက်တွေလည်း အကြမ်းဖက်လက်ထဲကို ပါရှိခဲ့ရပါတယ်။ နောက်ထပ် ၂၀၁၇ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၅ ရက် နံနက် ၁ နာရီခွဲမှာ ယခင်အမည် AMM ကနေ ARSA အဖြစ်နဲ့ ရဲစခန်း ၃၀ နဲ့ တပ်ဌာနချုပ်တစ်ခုကို တစ်ပြိုင်နက်တည်းကြိုတင်ကြံစည်ပြီး အလစ်ဝင်ရောက် တိုက်ခိုက်ပါတယ်။ မြန်မာ့ပိုင်နက်ထဲကိုဝင်ပြီး လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေကို ရက်ရက်စက်စက် သတ်ဖြတ်တာတင်မကသေးပါဘူး။ ရခိုင်ပြည်နယ်ထဲမှာအတူ တကွနေထိုင်တဲ့ ရခိုင်လူမျိုးအပါအဝင် ဟိန္ဒူဘာသာကိုးကွယ်သူဒေသခံတွေကို ရက်ရက်စက်စက် သတ်ဖြတ်ခဲ့ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံနဲ့ ပြည်သူတွေအတွက်တော့ ရင်နာဖွယ်ဖြစ်ရပ်မှန်တစ်ခု ဆိုပေမယ့်လည်း ကမ္ဘာ့မီဒီယာတွေမှာတော့ မထင်မရှားသတင်းတိုတစ်ခုလောက်ပါပဲ။
တရားမဝင် အထောက်အထားမဲ့ နေထိုင်သူတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့လည်း ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံဘက်ကတော့ ရှင်းလင်းပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံမှာ မွေးဖွားနေထိုင်ခဲ့တဲ့ သူမှန်ရင်၊ မြန်မာနိုင်ငံက ဥပဒေတွေနဲ့ ကိုက်ညီရင် မြန်မာနိုင်ငံကို အချိန်မရွေးပြန်လာနိုင် တယ်။ လက်ခံဖို့လည်း အသင့်ရှိပြီးသားပါ။ ကျွန်တော် တို့တိုင်းပြည်က လူသားချင်းစာနာထောက်ထားတဲ့ အတွက်ရော၊ လူ့အခွင့်အရေးကို အလေးထားပြီး နေရပ်စွန့်ခွာသွားတဲ့ ဘင်္ဂါလီတွေကို စနစ်တကျပြန်လည်လက်ခံမယ်ဆိုပြီး အမြဲအဆင်သင့်လုပ်ကိုင်ထားပေးတယ်။ ပြန်လည်လက်ခံရေးစခန်းတွေဟာ အခုအချိန်အထိ တံခါးဖွင့်စောင့်နေဆဲပါ။ ဥပဒေနဲ့ ညီညွတ်ရင် ကုန်းလမ်းကလာလာ၊ ရေလမ်းက လာလာနေဖို့ရွာတွေအဆင်သင့်ရှိတာကို ဒုက္ခသည်တွေအပါအဝင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်တာဝန်ရှိသူတွေ လာရောက်လေ့လာဖူးလို့ သိကြမယ်ထင်ပါတယ်။
ဒုက္ခသည် ၂၀၀၀ ကျော်ပြန်လာဖို့ ၂၀၁၉ ခုနှစ်မှာ သဘောတူညီမှုရတာတောင် သူတို့တကယ်တမ်းပြန်မလာခဲ့ကြဘူး။ ပဋိပက္ခကြောင့် ဒုက္ခရောက်သူတွေက ဘင်္ဂါလီလူမျိုးတွေတင်မက ရခိုင်လူမျိုးနဲ့ အခြားတိုင်းရင်းသားတွေလည်း ပါဝင်ပါတယ်။ အခြားဘေးပယောဂမျိုးစုံ အပါအဝင်ဒုက္ခသည်တွေနဲ့ ဒေသခံတွေအကြား၊ ဒုက္ခသည်တွေနဲ့အစိုးရအကြား ရန်တိုက်ပေးပြီး မြန်မာကိုကမ္ဘာ့အလယ်မှာ အကောင်းမမြင်အောင်၊ မြန်မာ့တပ်မတော်ကိုလည်း မတော်မတရား စွပ်စွဲတဲ့နောက်ကွယ်မှာ ဘယ်လိုအရာတွေ၊ ဘယ်လိုရည်ရွယ်ချက်တွေရှိသလဲဆိုတာ ပြည်သူအားလုံးသိအောင် လေ့လာထားကြဖို့လိုပါတယ်။
အခုအချိန်မှာ ကျွန်တော်တို့ဟာ ‘ယာရှင်ကို မျောက်မောင်း’ဆိုတဲ့ စကားပုံထဲကလို အခြေအမြစ်မရှိတဲ့ စွပ်စွဲပြောဆိုမှုတွေနဲ့တစ်ဖန် ကမ္ဘာ့တရားရုံးထိ တိုင်ကြားခံရတယ်။ လုပ်ကြံဖန်တီးထားတဲ့ အရာတွေကြောင့် အမှန်တရားဟာ လည်ချောင်းကွဲလုနီးပါး ရှင်းလင်းဖော်ထုတ်နေရတယ်။ ပြည်သူအားလုံးရဲ့ဆန္ဒက ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံအတွက် အမှန်တရားအမြန်ဆုံးပေါ်ထွက်လာပါစေဟုသာ။ ။
MOI
နယ်သာလန်နိုင်ငံ သည်ဟိဂ်မြို့မှာရှိတဲ့ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံး (ICJ) မှာ ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံက မြန်မာနိုင်ငံကို Genocide Convention ဖောက်ဖျက်တယ်လို့ စွပ်စွဲပြီး တရားစွဲဆိုထားတာရှိပါတယ်။ ဒီအမှုဟာအခုဆိုရင် အပြီးသတ်ကြားနာပွဲအဆင့်ကို ရောက်ရှိလာပြီဖြစ်ပါတယ်။ ဒီကာလအတွင်း ဇန်နဝါရီလ ၁၀ ရက်နေ့က BBC သတင်းဌာနဟာ ဂမ်ဘီယာဘက်က ဦးဆောင်ရှေ့နေ Mr. Arsalan Suleman နဲ့ အင်တာဗျူးတစ်ခုကို ပြုလုပ်ထုတ်လွှင့်ခဲ့ပါတယ်။ ဒီအင်တာဗျူးမှာ Mr. Suleman ပြောကြားခဲ့တဲ့ အချက်အလက်တွေကို အသေအချာဆန်းစစ်ကြည့်တဲ့အခါ သူတို့ရဲ့ရည်ရွယ်ချက် အစစ်အမှန်၊ တရားစီရင်ရေးအပေါ် မီဒီယာလွှမ်းမိုးမှု ရယူလိုတာတွေနဲ့ အခြေအမြစ်မရှိတဲ့ စွပ်စွဲချက်အချို့ကို တွေ့မြင်လာရပါတယ်။
Mr. Arsalan Suleman ရဲ့ အင်တာဗျူးကို နားထောင်ကြည့်မယ်ဆိုရင် အထူးခြားဆုံး သတိပြုမိတဲ့အချက်ကတော့ တရားမျှတမှု (Justice) နှင့် အခွင့်အရေး (Rights) ဆိုတာတွေထက် လျော်ကြေးငွေ (Compensation) နဲ့ ကုစားမှု (Remedies) ဆိုတဲ့ကိစ္စရပ်တွေကိုပဲ ပိုမိုဦးစားပေးပြောဆိုသွားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ Mr. Suleman က ဒီအမှုရဲ့ နောက်ဆုံးအဆင့်မှာ တရားရုံးက မြန်မာနိုင်ငံကို Genocide ကျူးလွန်ကြောင်း ဆုံးဖြတ်မယ်ဆိုရင် နစ်နာသူတွေကို ဘယ်လိုကုစားဆောင်ရွက်ပေးရမယ်၊ လျော်ကြေးငွေဘယ်လောက်ပေးရမယ်ဆိုတဲ့အမိန့်တွေ ချမှတ်နိုင်ဖို့ ရည်ရွယ်တယ်လို့ ထုတ်ဖော် ပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။
ဒါကိုကြည့်မယ်ဆိုရင် သူတို့ဟာ လူ့အခွင့်အရေးနဲ့ Genocide ခေါင်းစဉ်ကို ဗန်းပြနေပေမယ့်လည်း လက်တွေ့မှာတော့ ဘင်္ဂါလီတွေ မြန်မာနိုင်ငံမှာ အသိအမှတ်ပြုခံရရေးထက် မြန်မာနိုင်ငံထံမှ လျော်ကြေးငွေရယူလိုတဲ့ရည်ရွယ်ချက်က ပိုမိုထင်ရှားနေသယောင် ရှိနေပါတယ်။ ဥပဒေကြောင်းအရ အမှုမနိုင်သေးခင်၊ တရားရုံးက အပြီးသတ်စီရင်ချက်မချရသေးခင် အချိန်ကတည်းက လျော်ကြေးငွေကိစ္စကို ဇောင်းပေးပြောဆိုနေတာဟာ ဒီအမှုရဲ့နောက်ကွယ်က သူတို့ရဲ့စေတနာမှန်ကို မေးခွန်းထုတ်စရာ ဖြစ်စေပါတယ်။ ရှင်းရှင်းလင်းလင်းပြောရရင် ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံအနေနဲ့ ‘အကျိုးလိုလို့ ညောင်ရေသွန်း’ ဆိုသလို ငွေကြေးအကျိုးအမြတ်တစ်စုံတစ်ရာကို မျှော်ကိုးပြီး ဒီအကွက်ကို ဖန်တီးနေတာဖြစ်ပါတယ်။
တရားစီရင်ရေးလုပ်ငန်းစဉ်တွေမှာ အမှုသည် နှစ်ဖက်စလုံးဟာ တရားရုံးရဲ့ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွေကို လေးစားလိုက်နာဖို့ရာ တာဝန်ရှိပါတယ်။ လက်ရှိတရားရင်ဆိုင်မှုဖြစ်စဉ် တစ်လျှောက်လုံးမှာဆိုရင် မြန်မာနိုင်ငံဘက်က ကိုယ်စားလှယ်တွေဟာ ဥပဒေဘောင်အတွင်းက တိတိကျကျဖြေရှင်း ဆောင်ရွက်နေပြီး မီဒီယာကိုအသုံးပြုဝါဒဖြန့်ချိတာမျိုး လုံးဝမရှိခဲ့ပါဘူး။ မြန်မာနိုင်ငံဟာ ICJ Statute ကို လေးစားလိုက်နာတဲ့ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံအဖြစ် လုပ်ငန်းစဉ်တွေကို တိတ်ဆိတ်စွာ၊ သိက္ခာရှိစွာ ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါတယ်။
ဒါပေမယ့် ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံဘက်မှ ရှေ့နေအဖွဲ့နဲ့ သူတို့ရဲ့နောက်ကွယ်က အထောက်အပံ့ပေးနေသူ တွေဟာ နိုင်ငံတကာမီဒီယာတွေကို အလွန်အကျွံအသုံးချနေတာတွေ့ရပါတယ်။ အမှုကြားနာပွဲမစတင်မီ ရက်ပိုင်းအလိုမှာ ပြုလုပ်ထားတဲ့ အခု BBC အင်တာဗျူးဟာလည်း တရားရုံးရဲ့ဆုံးဖြတ်ချက်ကို မီဒီယာကတစ်ဆင့် သွယ်ဝိုက်လွှမ်းမိုးဖို့နဲ့ နိုင်ငံတကာအမြင်ကို ပုံဖော်ဖို့ ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားတဲ့ မီဒီယာလှုပ်ရှားမှုတစ်ခုသာ ဖြစ်ပါတယ်။ သူတို့ဟာ ဥပဒေကြောင်းအရ အားနည်းချက်တွေကို မီဒီယာအင်အားနဲ့ ဖုံးဖိဖို့ရန် ကြိုးစားနေတာသာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီအမှုအခုအချိန်ထိ သက်ဆိုးရှည်နေတဲ့အကြောင်းရင်းကတော့ ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံရဲ့စွဲချက်များ ခိုင်လုံသောကြောင့်မဟုတ်ဘဲ၊ ICJ က တရားစီရင်ပိုင်ခွင့်ရှိတယ်လို့ ဆုံးဖြတ်ခဲ့တာကြောင့် သာ ဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံအနေနဲ့ ကနဦးကန့်ကွက်လွှာတွေကို တင်သွင်းခဲ့ရာမှာလည်း အရေးကြီးတဲ့ ဥပဒေကြောင်းဆိုင်ရာအချက်များကို ထောက်ပြခဲ့ဖူးပါတယ်။ အထူးသဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံဘက်က တင်ပြခဲ့တာမှာ ဒီအမှု၏ အမှန်တကယ်တရားလို (Real Applicant) မှာ ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံ မဟုတ်ဘဲ OIC (အစ္စလာမ္မစ်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့) သာဖြစ်ကြောင်းနဲ့ ICJ Statute အရ နိုင်ငံများ (States) သာလျှင် တရားစွဲဆိုခွင့်ရှိပြီး အဖွဲ့အစည်းများက တရားစွဲဆိုခွင့်မရှိကြောင်း ထောက်ပြခဲ့ဖူးပါတယ်။
ဒါ့အပြင် မြန်မာနိုင်ငံဟာ Genocide Convention ရဲ့ အပိုဒ် ၈ (Article VIII) ကို ခြွင်းချက် (Reservation) ပြုလုပ်ထားတဲ့အတွက် တရားရုံးသို့ တိုက်ရိုက်လွှဲပြောင်းတိုင်ကြားခွင့်မရှိကြောင်းကိုလည်း ခိုင်လုံစွာ တင်ပြခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် တရားရုံးက စီရင်ပိုင်ခွင့်ရှိတယ်လို့ ဆုံးဖြတ်ခဲ့တဲ့အတွက်ကြောင့်သာ ယခုလို ဆက်လက်တရား ရင်ဆိုင်နေရတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအချက်တွေကို ကြည့်မယ်ဆိုရင် ဂမ်ဘီယာရဲ့ မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် စွပ်စွဲချက်တွေဟာ မှန်ကန်တယ်လို့ ဆိုလိုလို့ လုံးဝမရတာ အထင်အရှားပါ။
Mr. Suleman က သူတို့ရဲ့ အထောက်အထားတွေ ခိုင်လုံကြောင်း ပြောဆိုရာမှာ ကုလသမဂ္ဂအချက်အလက်ရှာဖွေရေးမစ်ရှင် (FFM) တို့လို အဖွဲ့အစည်းတွေက အစီရင်ခံစာတွေကို အဓိကကိုးကားနေကြပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီအစီရင်ခံစာတွေဟာ မြေပြင်အခြေအနေမှန်ကို ထင်ဟပ်ခြင်းမရှိဘဲ တစ်ဖက်သတ်စွပ်စွဲချက်များသာ ဖြစ်ပါတယ်။ FFM ကဲ့သို့သော အစီရင်ခံစာတွေဟာ အများအားဖြင့် မြေပြင်ပကတိအခြေအနေမှန်နဲ့ ကွဲလွဲတဲ့အချက်အလက်တွေ၊ အတည်မပြုနိုင်တဲ့ ကောလာဟလတွေအပေါ် အခြေခံထားပြီး၊ မြန်မာနိုင်ငံဘက်က ခိုင်မာတဲ့အထောက်အထားတွေနဲ့ ပြန်လည်ချေပထားပြီး ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါကြောင့် ဂမ်ဘီယာဘက်က ကိုးကားနေတယ်ဆိုတာဟာ နိုင်ငံရေးအရ ဘက်လိုက်မှုရှိပြီး ငွေကြေးအထောက်အပံ့ရယူလှုပ်ရှားနေတဲ့အဖွဲ့အစည်းတွေ သာဖြစ်ကြပါတယ်။ သူတို့ရဲ့အချက်အလက်တွေဟာ နိုင်ငံတကာတရားရုံးတစ်ခုက ယုံကြည်လက်ခံနိုင်လောက်တဲ့ အဆင့်အတန်း ရှိ၊ မရှိ ဆိုတာဟာလည်း အလွန်သံသယဖြစ်ဖို့ကောင်းလှပါတယ်။
အင်တာဗျူးမှာ ဂမ်ဘီယာဘက်က ဖုံးကွယ်ထားတဲ့ အဓိကအချက်တစ်ချက်က ၂၀၁၆ နှင့် ၂၀၁၇ ခုနှစ် ဖြစ်စဉ်တွေရဲ့ မူလဇာစ်မြစ်ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီဖြစ်စဉ်တွေအရ မြန်မာနိုင်ငံက လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်ရန်ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ လုပ်ဆောင်ခဲ့တာမျိုး လုံးဝမဟုတ်တာကို တွေ့ရမှာပါ။ အမှန်တကယ်က အဲဒီအချိန်က ရခိုင်ပြည်နယ်မှာရှိတဲ့ ရဲကင်းစခန်းပေါင်းများစွာကို ARSA အကြမ်းဖက်အဖွဲ့က တစ်ပြိုင်နက်ထဲ ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် နိုင်ငံတော်အစိုးရအနေနဲ့ အချုပ်အခြာအာဏာနှင့် နယ်မြေလုံခြုံရေးအတွက် မဖြစ်မနေ တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်ခဲ့ရတဲ့ အကြမ်းဖက်ချေမှုန်းမှုစစ်ဆင်ရေး (Counter-Terrorism Operation) သာ ဖြစ်ပါတယ်။
ကမ္ဘာပေါ်မှာရှိတဲ့ ဘယ်နိုင်ငံမဆို မိမိရဲ့လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေနဲ့ ဒေသခံတွေကို အကြမ်းဖက်သမားတွေက တိုက်ခိုက်လာရင် လက်ပိုက်ကြည့်နေမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါ့အပြင် အခုလက်ရှိအချိန်မှာလည်း မြန်မာအစိုးရဟာ အဲဒီဒေသမှာရှိတဲ့ ပြည်သူလူထု လုံခြုံဘေးကင်းရေးအတွက် တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် AA အကြမ်းဖက်သောင်းကျန်းသူအဖွဲ့ကို နှိမ်နင်းနေတာဟာ အဲဒီဒေသမှာရှိတဲ့ ရှုပ်ထွေးတဲ့လုံခြုံရေးအခြေအနေကို မီးမောင်းထိုးပြနေတာဖြစ်ပါတယ်။ ARSA အကြမ်းဖက်အဖွဲ့ရဲ့ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်တဲ့ လုပ်ရပ်တွေနဲ့ပတ်သက်ပြီး ခိုင်လုံတဲ့အထောက်အထားများလည်း ရှိပြီး ဖြစ်ပါတယ်။
ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံဘက်မှ တင်သွင်းမယ့် သက်သေတွေမှာ ဘက်ပြောင်းလာတဲ့ စစ်သားများရဲ့ ထွက်ဆိုချက်တွေ ပါဝင်မယ်လို့ သတင်းတွေကြားနေရပါတယ်။
ဒါပေမယ့် ဒီပုဂ္ဂိုလ်တွေဟာ မြန်မာ့တပ်မတော်မှ စည်းကမ်း၊ ကျင့်ဝတ်များကို ဖောက်ဖျက်ပြီး ထွက်ပြေးသွားကြတဲ့ ‘စစ်ပြေး’ တွေသာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလို ရာဇဝတ်မှုကျူးလွန်ထားသူတွေ၊ တာဝန်မှ ရှောင်လွှဲထွက်ပြေးလိုသူများ၏ ထွက်ဆိုချက်တွေကို အမှန်တရားအဖြစ် ယူဆလို့ ရနိုင်ပါမလား မေးခွန်းထုတ်စရာဖြစ်နေပါတယ်။ သူတို့အနေနဲ့ အကျိုးစီးပွားတစ်စုံတစ်ရာအတွက် လုပ်ကြံဖန်တီးထွက်ဆိုခြင်းများ ပြုလုပ်နိုင်ခြေ အလွန်များပါတယ်။ ဒါကြောင့် သူတို့ရဲ့ ထွက်ဆို ချက်တွေဟာ ဥပဒေကြောင်းအရ ခိုင်လုံမှုမရှိနိုင်ပါဘူး။
ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံအနေနဲ့ တိုင်းရင်းသားမဟုတ်တဲ့ ဘင်္ဂါလီလူမျိုးများကို နိုင်ငံရေးခုတုံးလုပ်၍ ဗန်းပြနေခြင်းသာ ဖြစ်ပါတယ်။ သူတို့ရဲ့လုပ်ရပ်ဟာ ဥပဒေကြောင်းအရ ခိုင်လုံမှုမရှိတဲ့ နိုင်ငံရေးရည်ရွယ်ချက်တွေနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံကို ဖိအားပေးဖို့ ကြိုးပမ်းနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် မြန်မာနိုင်ငံဘက်ကတော့ ဥပဒေကြောင်းအရ ခိုင်မာစွာ ဖြေရှင်းသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အင်တာဗျူးမှာ ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံဘက်က မြန်မာနိုင်ငံဟာ ICJ ရဲ့ ကြားဖြတ်ညွှန်ကြားချက် တွေကို မလိုက်နာသယောင် စွပ်စွဲပြောဆိုမှုတွေ ရှိပေမယ့်လည်း လက်တွေ့မှာ မြန်မာနိုင်ငံဟာ တရားရုံးရဲ့ ညွှန်ကြားချက်တွေကို အတိအလင်းလိုက်နာလျက်ရှိပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံသည် တရားရုံးသို့ ခြောက်လတစ်ကြိမ် ပုံမှန်အစီရင်ခံစာတွေ တင်သွင်းလျက်ရှိပါတယ်။
ဒါ့အပြင် တစ်ဖက်နိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိနေတဲ့ ဘင်္ဂါလီများကိုလည်း ပြန်လည်စိစစ်လက်ခံဖို့ အတွက် မြန်မာနိုင်ငံက အစဉ်တစိုက် ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါတယ်။ ဒါပေမယ့် သူတို့ ပြန်မလာတာကတော့ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ပျက်ကွက်မှုကြောင့်မဟုတ်ဘဲ၊ Third Party အဖွဲ့အစည်းတွေရဲ့ သွေးထိုးလှုံ့ဆော်မှုတွေ၊ ဟန့်တားမှုတွေနဲ့ သူတို့ကိုယ်တိုင်က ပြန်လာဖို့ရန် ဆန္ဒမရှိတဲ့အတွက် နိုင်ငံရေးအမြတ်ထုတ်လိုသူတွေနဲ့ ပေါင်းသင်းနေခြင်းကြောင့်သာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီ ICJ အမှုဟာ မြန်မာနိုင်ငံအတွက် ရိုးရိုးအမှုခင်းတစ်ခုမဟုတ်ဘဲ၊ နိုင်ငံတော်ရဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာ၊ အချုပ်အခြာအာဏာနဲ့ အမျိုးသားအကျိုးစီးပွားတို့နဲ့သက်ဆိုင်တဲ့ နိုင်ငံ့အရေးဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံအနေနဲ့ မကျူးလွန်ခဲ့တဲ့ ပြစ်မှုတစ်ခုအတွက် နိုင်ငံတကာရဲ့အထင်အမြင် လွဲမှားခံရမှုတွေ၊ မတရားစွပ်စွဲခံရမှုတွေကို ဥပဒေနည်းလမ်းကျကျ ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းနေရတာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါကြောင့် ပြည်သူလူထုတစ်ရပ်လုံးအနေနဲ့ အခုလိုအရေးကြီးတဲ့အချိန်ကာလမှာ သွားရောက်တရားရင်ဆိုင်နေကြတဲ့ မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ရဲ့နောက်ကွယ်မှ တစ်မျိုးသားလုံးအနေနဲ့ တစ်သားတည်း ရပ်တည်ပေးကြဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ အမှန်တရားသည် တစ်နေ့တွင် ပေါ်ပေါက်လာမည်ဖြစ်ပြီး၊ ဂမ်ဘီယာနဲ့ သူ့နောက်ကွယ်က အဖွဲ့အစည်းတွေရဲ့ နိုင်ငံရေးဇာတ်ညွှန်းတွေဟာလည်း ဥပဒေရဲ့ရှေ့မှောက်မှာ ပျက်ပြယ်သွားမယ်လို့ ယုံကြည်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ပြည်တွင်းပြည်ပမှ သွေးထိုးမှုတွေ၊ မီဒီယာဝါဒဖြန့်မှုတွေကို သတိပြုပြီး ပြည်သူလူထု တစ်ရပ်လုံးက မိမိတို့ရဲ့ ကိုယ်စားလှယ်များဘက်မှ ခိုင်ခိုင်မာမာရပ်တည်ပေးကြဖို့ တိုက်တွန်းနှိုးဆော်လိုက်ရပါတယ်။ ။
moi
နယ်သာလန်နိုင်ငံ သည်ဟိဂ်မြို့မှာရှိတဲ့ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံး (ICJ) မှာ ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံက မြန်မာနိုင်ငံကို Genocide Convention ဖောက်ဖျက်တယ်လို့ စွပ်စွဲပြီး တရားစွဲဆိုထားတာရှိပါတယ်။ ဒီအမှုဟာအခုဆိုရင် အပြီးသတ်ကြားနာပွဲအဆင့်ကို ရောက်ရှိလာပြီဖြစ်ပါတယ်။ ဒီကာလအတွင်း ဇန်နဝါရီလ ၁၀ ရက်နေ့က BBC သတင်းဌာနဟာ ဂမ်ဘီယာဘက်က ဦးဆောင်ရှေ့နေ Mr. Arsalan Suleman နဲ့ အင်တာဗျူးတစ်ခုကို ပြုလုပ်ထုတ်လွှင့်ခဲ့ပါတယ်။ ဒီအင်တာဗျူးမှာ Mr. Suleman ပြောကြားခဲ့တဲ့ အချက်အလက်တွေကို အသေအချာဆန်းစစ်ကြည့်တဲ့အခါ သူတို့ရဲ့ရည်ရွယ်ချက် အစစ်အမှန်၊ တရားစီရင်ရေးအပေါ် မီဒီယာလွှမ်းမိုးမှု ရယူလိုတာတွေနဲ့ အခြေအမြစ်မရှိတဲ့ စွပ်စွဲချက်အချို့ကို တွေ့မြင်လာရပါတယ်။
Mr. Arsalan Suleman ရဲ့ အင်တာဗျူးကို နားထောင်ကြည့်မယ်ဆိုရင် အထူးခြားဆုံး သတိပြုမိတဲ့အချက်ကတော့ တရားမျှတမှု (Justice) နှင့် အခွင့်အရေး (Rights) ဆိုတာတွေထက် လျော်ကြေးငွေ (Compensation) နဲ့ ကုစားမှု (Remedies) ဆိုတဲ့ကိစ္စရပ်တွေကိုပဲ ပိုမိုဦးစားပေးပြောဆိုသွားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ Mr. Suleman က ဒီအမှုရဲ့ နောက်ဆုံးအဆင့်မှာ တရားရုံးက မြန်မာနိုင်ငံကို Genocide ကျူးလွန်ကြောင်း ဆုံးဖြတ်မယ်ဆိုရင် နစ်နာသူတွေကို ဘယ်လိုကုစားဆောင်ရွက်ပေးရမယ်၊ လျော်ကြေးငွေဘယ်လောက်ပေးရမယ်ဆိုတဲ့အမိန့်တွေ ချမှတ်နိုင်ဖို့ ရည်ရွယ်တယ်လို့ ထုတ်ဖော် ပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။
ဒါကိုကြည့်မယ်ဆိုရင် သူတို့ဟာ လူ့အခွင့်အရေးနဲ့ Genocide ခေါင်းစဉ်ကို ဗန်းပြနေပေမယ့်လည်း လက်တွေ့မှာတော့ ဘင်္ဂါလီတွေ မြန်မာနိုင်ငံမှာ အသိအမှတ်ပြုခံရရေးထက် မြန်မာနိုင်ငံထံမှ လျော်ကြေးငွေရယူလိုတဲ့ရည်ရွယ်ချက်က ပိုမိုထင်ရှားနေသယောင် ရှိနေပါတယ်။ ဥပဒေကြောင်းအရ အမှုမနိုင်သေးခင်၊ တရားရုံးက အပြီးသတ်စီရင်ချက်မချရသေးခင် အချိန်ကတည်းက လျော်ကြေးငွေကိစ္စကို ဇောင်းပေးပြောဆိုနေတာဟာ ဒီအမှုရဲ့နောက်ကွယ်က သူတို့ရဲ့စေတနာမှန်ကို မေးခွန်းထုတ်စရာ ဖြစ်စေပါတယ်။ ရှင်းရှင်းလင်းလင်းပြောရရင် ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံအနေနဲ့ ‘အကျိုးလိုလို့ ညောင်ရေသွန်း’ ဆိုသလို ငွေကြေးအကျိုးအမြတ်တစ်စုံတစ်ရာကို မျှော်ကိုးပြီး ဒီအကွက်ကို ဖန်တီးနေတာဖြစ်ပါတယ်။
တရားစီရင်ရေးလုပ်ငန်းစဉ်တွေမှာ အမှုသည် နှစ်ဖက်စလုံးဟာ တရားရုံးရဲ့ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွေကို လေးစားလိုက်နာဖို့ရာ တာဝန်ရှိပါတယ်။ လက်ရှိတရားရင်ဆိုင်မှုဖြစ်စဉ် တစ်လျှောက်လုံးမှာဆိုရင် မြန်မာနိုင်ငံဘက်က ကိုယ်စားလှယ်တွေဟာ ဥပဒေဘောင်အတွင်းက တိတိကျကျဖြေရှင်း ဆောင်ရွက်နေပြီး မီဒီယာကိုအသုံးပြုဝါဒဖြန့်ချိတာမျိုး လုံးဝမရှိခဲ့ပါဘူး။ မြန်မာနိုင်ငံဟာ ICJ Statute ကို လေးစားလိုက်နာတဲ့ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံအဖြစ် လုပ်ငန်းစဉ်တွေကို တိတ်ဆိတ်စွာ၊ သိက္ခာရှိစွာ ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါတယ်။
ဒါပေမယ့် ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံဘက်မှ ရှေ့နေအဖွဲ့နဲ့ သူတို့ရဲ့နောက်ကွယ်က အထောက်အပံ့ပေးနေသူ တွေဟာ နိုင်ငံတကာမီဒီယာတွေကို အလွန်အကျွံအသုံးချနေတာတွေ့ရပါတယ်။ အမှုကြားနာပွဲမစတင်မီ ရက်ပိုင်းအလိုမှာ ပြုလုပ်ထားတဲ့ အခု BBC အင်တာဗျူးဟာလည်း တရားရုံးရဲ့ဆုံးဖြတ်ချက်ကို မီဒီယာကတစ်ဆင့် သွယ်ဝိုက်လွှမ်းမိုးဖို့နဲ့ နိုင်ငံတကာအမြင်ကို ပုံဖော်ဖို့ ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားတဲ့ မီဒီယာလှုပ်ရှားမှုတစ်ခုသာ ဖြစ်ပါတယ်။ သူတို့ဟာ ဥပဒေကြောင်းအရ အားနည်းချက်တွေကို မီဒီယာအင်အားနဲ့ ဖုံးဖိဖို့ရန် ကြိုးစားနေတာသာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီအမှုအခုအချိန်ထိ သက်ဆိုးရှည်နေတဲ့အကြောင်းရင်းကတော့ ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံရဲ့စွဲချက်များ ခိုင်လုံသောကြောင့်မဟုတ်ဘဲ၊ ICJ က တရားစီရင်ပိုင်ခွင့်ရှိတယ်လို့ ဆုံးဖြတ်ခဲ့တာကြောင့် သာ ဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံအနေနဲ့ ကနဦးကန့်ကွက်လွှာတွေကို တင်သွင်းခဲ့ရာမှာလည်း အရေးကြီးတဲ့ ဥပဒေကြောင်းဆိုင်ရာအချက်များကို ထောက်ပြခဲ့ဖူးပါတယ်။ အထူးသဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံဘက်က တင်ပြခဲ့တာမှာ ဒီအမှု၏ အမှန်တကယ်တရားလို (Real Applicant) မှာ ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံ မဟုတ်ဘဲ OIC (အစ္စလာမ္မစ်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့) သာဖြစ်ကြောင်းနဲ့ ICJ Statute အရ နိုင်ငံများ (States) သာလျှင် တရားစွဲဆိုခွင့်ရှိပြီး အဖွဲ့အစည်းများက တရားစွဲဆိုခွင့်မရှိကြောင်း ထောက်ပြခဲ့ဖူးပါတယ်။
ဒါ့အပြင် မြန်မာနိုင်ငံဟာ Genocide Convention ရဲ့ အပိုဒ် ၈ (Article VIII) ကို ခြွင်းချက် (Reservation) ပြုလုပ်ထားတဲ့အတွက် တရားရုံးသို့ တိုက်ရိုက်လွှဲပြောင်းတိုင်ကြားခွင့်မရှိကြောင်းကိုလည်း ခိုင်လုံစွာ တင်ပြခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် တရားရုံးက စီရင်ပိုင်ခွင့်ရှိတယ်လို့ ဆုံးဖြတ်ခဲ့တဲ့အတွက်ကြောင့်သာ ယခုလို ဆက်လက်တရား ရင်ဆိုင်နေရတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအချက်တွေကို ကြည့်မယ်ဆိုရင် ဂမ်ဘီယာရဲ့ မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် စွပ်စွဲချက်တွေဟာ မှန်ကန်တယ်လို့ ဆိုလိုလို့ လုံးဝမရတာ အထင်အရှားပါ။
Mr. Suleman က သူတို့ရဲ့ အထောက်အထားတွေ ခိုင်လုံကြောင်း ပြောဆိုရာမှာ ကုလသမဂ္ဂအချက်အလက်ရှာဖွေရေးမစ်ရှင် (FFM) တို့လို အဖွဲ့အစည်းတွေက အစီရင်ခံစာတွေကို အဓိကကိုးကားနေကြပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီအစီရင်ခံစာတွေဟာ မြေပြင်အခြေအနေမှန်ကို ထင်ဟပ်ခြင်းမရှိဘဲ တစ်ဖက်သတ်စွပ်စွဲချက်များသာ ဖြစ်ပါတယ်။ FFM ကဲ့သို့သော အစီရင်ခံစာတွေဟာ အများအားဖြင့် မြေပြင်ပကတိအခြေအနေမှန်နဲ့ ကွဲလွဲတဲ့အချက်အလက်တွေ၊ အတည်မပြုနိုင်တဲ့ ကောလာဟလတွေအပေါ် အခြေခံထားပြီး၊ မြန်မာနိုင်ငံဘက်က ခိုင်မာတဲ့အထောက်အထားတွေနဲ့ ပြန်လည်ချေပထားပြီး ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါကြောင့် ဂမ်ဘီယာဘက်က ကိုးကားနေတယ်ဆိုတာဟာ နိုင်ငံရေးအရ ဘက်လိုက်မှုရှိပြီး ငွေကြေးအထောက်အပံ့ရယူလှုပ်ရှားနေတဲ့အဖွဲ့အစည်းတွေ သာဖြစ်ကြပါတယ်။ သူတို့ရဲ့အချက်အလက်တွေဟာ နိုင်ငံတကာတရားရုံးတစ်ခုက ယုံကြည်လက်ခံနိုင်လောက်တဲ့ အဆင့်အတန်း ရှိ၊ မရှိ ဆိုတာဟာလည်း အလွန်သံသယဖြစ်ဖို့ကောင်းလှပါတယ်။
အင်တာဗျူးမှာ ဂမ်ဘီယာဘက်က ဖုံးကွယ်ထားတဲ့ အဓိကအချက်တစ်ချက်က ၂၀၁၆ နှင့် ၂၀၁၇ ခုနှစ် ဖြစ်စဉ်တွေရဲ့ မူလဇာစ်မြစ်ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီဖြစ်စဉ်တွေအရ မြန်မာနိုင်ငံက လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်ရန်ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ လုပ်ဆောင်ခဲ့တာမျိုး လုံးဝမဟုတ်တာကို တွေ့ရမှာပါ။ အမှန်တကယ်က အဲဒီအချိန်က ရခိုင်ပြည်နယ်မှာရှိတဲ့ ရဲကင်းစခန်းပေါင်းများစွာကို ARSA အကြမ်းဖက်အဖွဲ့က တစ်ပြိုင်နက်ထဲ ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် နိုင်ငံတော်အစိုးရအနေနဲ့ အချုပ်အခြာအာဏာနှင့် နယ်မြေလုံခြုံရေးအတွက် မဖြစ်မနေ တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်ခဲ့ရတဲ့ အကြမ်းဖက်ချေမှုန်းမှုစစ်ဆင်ရေး (Counter-Terrorism Operation) သာ ဖြစ်ပါတယ်။
ကမ္ဘာပေါ်မှာရှိတဲ့ ဘယ်နိုင်ငံမဆို မိမိရဲ့လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေနဲ့ ဒေသခံတွေကို အကြမ်းဖက်သမားတွေက တိုက်ခိုက်လာရင် လက်ပိုက်ကြည့်နေမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါ့အပြင် အခုလက်ရှိအချိန်မှာလည်း မြန်မာအစိုးရဟာ အဲဒီဒေသမှာရှိတဲ့ ပြည်သူလူထု လုံခြုံဘေးကင်းရေးအတွက် တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် AA အကြမ်းဖက်သောင်းကျန်းသူအဖွဲ့ကို နှိမ်နင်းနေတာဟာ အဲဒီဒေသမှာရှိတဲ့ ရှုပ်ထွေးတဲ့လုံခြုံရေးအခြေအနေကို မီးမောင်းထိုးပြနေတာဖြစ်ပါတယ်။ ARSA အကြမ်းဖက်အဖွဲ့ရဲ့ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်တဲ့ လုပ်ရပ်တွေနဲ့ပတ်သက်ပြီး ခိုင်လုံတဲ့အထောက်အထားများလည်း ရှိပြီး ဖြစ်ပါတယ်။
ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံဘက်မှ တင်သွင်းမယ့် သက်သေတွေမှာ ဘက်ပြောင်းလာတဲ့ စစ်သားများရဲ့ ထွက်ဆိုချက်တွေ ပါဝင်မယ်လို့ သတင်းတွေကြားနေရပါတယ်။
ဒါပေမယ့် ဒီပုဂ္ဂိုလ်တွေဟာ မြန်မာ့တပ်မတော်မှ စည်းကမ်း၊ ကျင့်ဝတ်များကို ဖောက်ဖျက်ပြီး ထွက်ပြေးသွားကြတဲ့ ‘စစ်ပြေး’ တွေသာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလို ရာဇဝတ်မှုကျူးလွန်ထားသူတွေ၊ တာဝန်မှ ရှောင်လွှဲထွက်ပြေးလိုသူများ၏ ထွက်ဆိုချက်တွေကို အမှန်တရားအဖြစ် ယူဆလို့ ရနိုင်ပါမလား မေးခွန်းထုတ်စရာဖြစ်နေပါတယ်။ သူတို့အနေနဲ့ အကျိုးစီးပွားတစ်စုံတစ်ရာအတွက် လုပ်ကြံဖန်တီးထွက်ဆိုခြင်းများ ပြုလုပ်နိုင်ခြေ အလွန်များပါတယ်။ ဒါကြောင့် သူတို့ရဲ့ ထွက်ဆို ချက်တွေဟာ ဥပဒေကြောင်းအရ ခိုင်လုံမှုမရှိနိုင်ပါဘူး။
ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံအနေနဲ့ တိုင်းရင်းသားမဟုတ်တဲ့ ဘင်္ဂါလီလူမျိုးများကို နိုင်ငံရေးခုတုံးလုပ်၍ ဗန်းပြနေခြင်းသာ ဖြစ်ပါတယ်။ သူတို့ရဲ့လုပ်ရပ်ဟာ ဥပဒေကြောင်းအရ ခိုင်လုံမှုမရှိတဲ့ နိုင်ငံရေးရည်ရွယ်ချက်တွေနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံကို ဖိအားပေးဖို့ ကြိုးပမ်းနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် မြန်မာနိုင်ငံဘက်ကတော့ ဥပဒေကြောင်းအရ ခိုင်မာစွာ ဖြေရှင်းသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အင်တာဗျူးမှာ ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံဘက်က မြန်မာနိုင်ငံဟာ ICJ ရဲ့ ကြားဖြတ်ညွှန်ကြားချက် တွေကို မလိုက်နာသယောင် စွပ်စွဲပြောဆိုမှုတွေ ရှိပေမယ့်လည်း လက်တွေ့မှာ မြန်မာနိုင်ငံဟာ တရားရုံးရဲ့ ညွှန်ကြားချက်တွေကို အတိအလင်းလိုက်နာလျက်ရှိပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံသည် တရားရုံးသို့ ခြောက်လတစ်ကြိမ် ပုံမှန်အစီရင်ခံစာတွေ တင်သွင်းလျက်ရှိပါတယ်။
ဒါ့အပြင် တစ်ဖက်နိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိနေတဲ့ ဘင်္ဂါလီများကိုလည်း ပြန်လည်စိစစ်လက်ခံဖို့ အတွက် မြန်မာနိုင်ငံက အစဉ်တစိုက် ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါတယ်။ ဒါပေမယ့် သူတို့ ပြန်မလာတာကတော့ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ပျက်ကွက်မှုကြောင့်မဟုတ်ဘဲ၊ Third Party အဖွဲ့အစည်းတွေရဲ့ သွေးထိုးလှုံ့ဆော်မှုတွေ၊ ဟန့်တားမှုတွေနဲ့ သူတို့ကိုယ်တိုင်က ပြန်လာဖို့ရန် ဆန္ဒမရှိတဲ့အတွက် နိုင်ငံရေးအမြတ်ထုတ်လိုသူတွေနဲ့ ပေါင်းသင်းနေခြင်းကြောင့်သာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီ ICJ အမှုဟာ မြန်မာနိုင်ငံအတွက် ရိုးရိုးအမှုခင်းတစ်ခုမဟုတ်ဘဲ၊ နိုင်ငံတော်ရဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာ၊ အချုပ်အခြာအာဏာနဲ့ အမျိုးသားအကျိုးစီးပွားတို့နဲ့သက်ဆိုင်တဲ့ နိုင်ငံ့အရေးဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံအနေနဲ့ မကျူးလွန်ခဲ့တဲ့ ပြစ်မှုတစ်ခုအတွက် နိုင်ငံတကာရဲ့အထင်အမြင် လွဲမှားခံရမှုတွေ၊ မတရားစွပ်စွဲခံရမှုတွေကို ဥပဒေနည်းလမ်းကျကျ ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းနေရတာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါကြောင့် ပြည်သူလူထုတစ်ရပ်လုံးအနေနဲ့ အခုလိုအရေးကြီးတဲ့အချိန်ကာလမှာ သွားရောက်တရားရင်ဆိုင်နေကြတဲ့ မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ရဲ့နောက်ကွယ်မှ တစ်မျိုးသားလုံးအနေနဲ့ တစ်သားတည်း ရပ်တည်ပေးကြဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ အမှန်တရားသည် တစ်နေ့တွင် ပေါ်ပေါက်လာမည်ဖြစ်ပြီး၊ ဂမ်ဘီယာနဲ့ သူ့နောက်ကွယ်က အဖွဲ့အစည်းတွေရဲ့ နိုင်ငံရေးဇာတ်ညွှန်းတွေဟာလည်း ဥပဒေရဲ့ရှေ့မှောက်မှာ ပျက်ပြယ်သွားမယ်လို့ ယုံကြည်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ပြည်တွင်းပြည်ပမှ သွေးထိုးမှုတွေ၊ မီဒီယာဝါဒဖြန့်မှုတွေကို သတိပြုပြီး ပြည်သူလူထု တစ်ရပ်လုံးက မိမိတို့ရဲ့ ကိုယ်စားလှယ်များဘက်မှ ခိုင်ခိုင်မာမာရပ်တည်ပေးကြဖို့ တိုက်တွန်းနှိုးဆော်လိုက်ရပါတယ်။ ။
moi