နိုင်ငံတိုင်းသည် မိမိနိုင်ငံကိုကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရန် အတွက် တပ်မတော်ကိုဖွဲ့စည်းထားကြသည်။  မြန်မာနိုင်ငံသည်လည်း တပ်မတော်တစ်ရပ်ကို ဖွဲ့စည်းထားရှိသည်။  မြန်မာ့တပ်မတော်၏   ထူးခြားလေးနက်မှုမှာ မြန်မာနိုင်ငံလွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှုနှင့်အတူပေါ်ထွန်းလာခြင်းဖြစ်သည်။ တပ်မတော်သည် လွတ်လပ်ရေးနှင့်အတူ ပေါ်ထွန်းလာသကဲ့သို့   လွတ်လပ်ရေး ရရှိပြီးနောက်ပိုင်းတွင်လည်း  ရရှိထားပြီးဖြစ်သည့် လွတ်လပ်ရေးပြန်လည် မဆုံးရှုံးစေရေးအတွက်  အဓိကဦးစားပေး ကာကွယ်စောင့်ရှောက်လျက်ရှိသည်။ 

တပ်မတော်သည် နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးတာဝန်၊  လေ့ကျင့်ရေးတာဝန်နှင့် ပြည်သူ့အကျိုးပြုလုပ်ငန်းတာဝန်များကို အစဉ်တစိုက် ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။

အဆိုပါတာဝန်ကြီးသုံးရပ်ကို ထမ်းဆောင်လျက်ရှိရာတွ ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးနှင့် စိတ်ဓာတ် စစ်ဆင်ရေးတပ်ဖွဲ့များ၏ အခန်းကဏ္ဍမှာလည်း  အလွန်ပင်အရေးပါလှသည်။ တပ်မတော်သားတိုင်းနိုင်ငံတော် ကာကွယ်ရေး တာဝန်များကို စွမ်းအားပြည့် ထမ်းဆောင်နိုင်ရန်အတွက် တိုက်ပွဲဝင်လိုစိတ်၊ ယုံကြည်ချက်၊ ခံယူချက်မြင့်မားခိုင်မာလာစေရန်၊ တပ်မတော်နှင့်ပြည်သူ တစ်သားတည်းရှိနေစေရန်နှင့်ရန်သူ၏ခံယူချက်စိတ်များ၊ ယုံကြည်ချက်စိတ်များ ပျက်သုဉ်းစေရန်အတွက် စတုတ္ထင်္ဂ(စတုတ္ထစစ်လက်ရုံး) ဖြစ်သည့် စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေး တပ်ဖွဲ့များအား ဖွဲ့စည်းကြရသည်။ ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးနှင့် စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံးသည် စတုတ္ထစစ်လက်ရုံးဖြစ်သည်။

မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေးကြိုးပမ်းမှု ကာလကတည်းက    တပ်မတော်နှင့်အတူ  စတင်သန္ဓေတည်ခဲ့သည့်ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးနှင့်စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံးသည် ယခုအခါ  (၇၉)နှစ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီဖြစ်သည်။  ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးဆိုသည်မှာ  စစ်ဘက်-နယ်ဘက်ဆက်ဆံရေးအထိ သက်ရောက်မှုရှိသည့်လုပ်ငန်းတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။  စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေးဟူသည် တပ်မတော်(ကြည်း၊ ရေ၊  လေ) အင်အားစုကြီးတစ်ခုလုံးကို  စိတ်ဓာတ်ဖြင့် တည်ဆောက်ခြင်း၊  ပြည်သူကြားက မွေးဖွားလာသော တပ်မတော်နှင့်ပြည်သူကို တစ်သားတည်းဖြစ်စေခြင်းဆိုသည်အထိ စွမ်းပကားရှိသည်။

ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးနှင့် စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေးတပ်ဖွဲ့များသည်  တပ်ဖွဲ့၏ ရည်မှန်းချက်တာဝန်များဖြစ်သည့်  ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေး လုပ်ငန်း၊   စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေးလုပ်ငန်း၊   ပညာရေးလုပ်ငန်းနှင့် စည်းရုံးရေး လုပ်ငန်းများကို ကျေပွန်အောင်မြင်စွာ ထမ်းဆောင်နိုင်ရေး အတွက် မိမိတို့သိသင့်သိထိုက်သည့် အသိပညာများနှင့်  တတ်ကျွမ်းရမည့် အတတ်ပညာရပ်များကို  စဉ်ဆက်မပြတ် လေ့လာနေကြရသည်။ 

နိုင်ငံတော်၏ အမျိုးသားရေး မူဝါဒများကို   လေးနက်စွာခံယူနားလည်ပြီး    တပ်မတော်သားများ၊ တပ်မတော်သား မိသားစုဝင်များနှင့် တိုင်းရင်းသားပြည်သူ တစ်ရပ်လုံးကိုပါ နိုင်ငံချစ်စိတ် ပိုမိုမြင့်မားလာစေရန်၊ အမျိုးသားရေး ယုံကြည်ချက်၊ ခံယူချက်များပိုမို တိုးတက်လာစေရန်တို့ကို တစိုက်မတ်မတ် ကြိုးပမ်းနေကြရသည်။

ထို့ပြင် ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးနှင့်စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး ကွပ်ကဲမှုအောက်တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေကြသော အရာရှိ/စစ်သည် အဆင့်အတန်းအားလုံးသည်  မိမိတို့၏ ကိုယ်စီတာဝန်များကို  ယုံကြည်ချက်၊ ခံယူချက်ခိုင်ခိုင်မာမာဖြင့် ဆောင်ရွက်နေကြသူများဖြစ်ကြသည်။ စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေး သဘောတရားကို ကျွမ်းကျင်ပိုင်နိုင်စွာ နားလည်ကြပြီး ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေး လုပ်ငန်းများကို ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ လုပ်ကိုင်တတ်သူများဖြစ်သည်။ ဗဟုသုတပြည့်စုံကြွယ်ဝစေရေး ကမ္ဘာ့နိုင်ငံအသီးသီး၏ နိုင်ငံရေး၊  စီးပွားရေးနှင့်လူမှုရေးဖြစ်စဉ်များကို  စဉ်ဆက်မပြတ် လေ့လာကြရသည်။  သို့မှသာ ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးနှင့် စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေး လုပ်ငန်းများကို အောင်မြင်စွာ လုပ်ဆောင်နိုင်ကြမည်ဖြစ်သည်။

“လေ့လာ၊ လေ့ကျင့်၊ လိုက်နာ” ဆိုသည့်အတိုင်း မိမိတို့နှင့် သက်ဆိုင်ရာ ပညာရပ်များကို အစဉ်တိုးတက် မြင့်မားစေရန်  လေ့လာလေ့ကျင့်ပြီး လက်တွေ့အသုံးပြုနေကြရသည်။ ထိုသို့လုပ်ဆောင်နိုင်ခြင်းကြောင့်လည်း  ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးနှင့် စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေး လုပ်ငန်းများ အောင်မြင်နေခြင်းဖြစ်သည်။

အထက်ကပေးအပ်ထားသည့် တာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ရာတွင် ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးနှင့် စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေး တပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ပင်ကိုပါရမီနှင့်    အသီးသီးသင်ကြား တတ်မြောက်ထားသည့် စာပေ၊ ဂီတ၊ အနုပညာ၊ မီဒီယာဆိုင်ရာ အတတ်ပညာရပ်များဖြင့် တပ်မတော်သားများနှင့် တပ်မတော်သားမိသားစုများ၏ ပညာရည်မြင့်မားရေး၊ တပ်တွင်းစည်းလုံးညီညွတ်ရေး၊ ရှေ့တန်းရောက် တပ်မတော်သားများ၏ တိုက်ပွဲဝင်စိတ်ဓာတ်များ ရှင်သန်နိုးကြားစေရေးတို့ အတွက်လည်း သမိုင်းအဆက်ဆက်မှ ယနေ့ထက်တိုင် ကျေပွန်စွာ ထမ်းဆောင်လျက်ရှိကြသည်။

တပ်မတော်အနေဖြင့်  နိုင်ငံတော်နှင့်နိုင်ငံသားများအပေါ် ကျရောက်လာမည့်  မည်သည့်အန္တရာယ်မျိုးကိုမဆို  ကာကွယ်နေချိန်တွင်    ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးနှင့် စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေး တပ်ဖွဲ့အနေဖြင့်တပ်မတော်မှ အားကိုးရသည့် လက်ရုံးတပ်ဖွဲ့တစ်ခုဖြစ်စေရန်  တပ်ဖွဲ့ဝင်တိုင်း၏ အသိပညာ၊ အတတ်ပညာစွမ်းပကားများကို တိုးတက်အောင်     စဉ်ဆက်မပြတ်ကြိုးပမ်း ဆောင်ရွက်ကြရမည်ဖြစ်သည်။

ထိုသို့ကြိုးပမ်း ဆောင်ရွက်နေကြမှသာ တပ်မတော်သည်လည်း  အင်အားတောင့်တင်းပြီး စွမ်းရည်ထက်မြက်သော ခေတ်မီသည့် မျိုးချစ်တပ်မတော်အဖြစ် ထာဝစဉ် ရပ်တည်နေနိုင်မည်ဖြစ်သည်။

ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးနှင့်စိတ်ဓာတ် စစ်ဆင်ရေးတပ်ဖွဲ့အနေဖြင့်လည်း  ပေးအပ်လာသည့် တာဝန်များကို စေတနာမေတ္တာအပြည့်ဖြင့် ထမ်းဆောင်နေမည်သာ ဖြစ်ပါကြောင်း ရေးသားလိုက်ရပေသည်။        ။

MWD

အယ်ဒီတာ့အာဘော်

(၂ဝ၂၆  ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၉  ရက်)

ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်အစိုးရအနေဖြင့် နိုင်ငံတကာနှင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အန္တရာယ်ပေးလျက်ရှိသည့် အွန်လိုင်းလိမ်လည်လောင်းကစားမှု တိုက်ဖျက်ရေးလုပ်ငန်းစဉ်များကို အမျိုးသားရေးတာဝန်တစ်ရပ်အဖြစ်ခံယူပြီး မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း လုံးဝအခြေမပြုနိုင်ရေးအတွက် ပြည်တွင်းအင်အားစုများအပြင် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံအစိုးရများ၊ သက်ဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်း၍ အဆက်မပြတ် တက်တက်ကြွကြွ အရှိန်အဟုန်မြှင့်တင်တိုက်ဖျက်လျက်ရှိသည်။

အွန်လိုင်းလိမ်လည်လောင်းကစားလုပ်ငန်းများကို အဓိကပါဝင်ပတ်သက်သူ ပြည်ပနိုင်ငံသားများက မြန်မာနိုင်ငံကဲ့သို့ ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံငယ်များအတွင်း တရားမဝင်လာရောက်လုပ်ကိုင်ကြသည်ကို တွေ့ရမည်ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာပေါ်ရှိ နိုင်ငံအများအပြားမှ မသိနားမလည်သော ပြည်သူများအား အဆင့်မြင့်နည်းပညာများကို အသုံးပြု၍ အွန်လိုင်းပေါ်တွင် ငွေကြေးလိမ်လည်လှည့်ဖြားကာ ဒုစရိုက်မှုမျိုးစုံကျူးလွန်လျက်ရှိသည်။ လိမ်လည်လှည့်ဖြားခြင်းခံရသည့် သားကောင်များသည် သာမန်ပြည်သူများသာမက ဖွံ့ဖြိုးပြီးနိုင်ငံကြီးများမှ ငွေကြေးချမ်းသာကြွယ်ဝသည့် လူပုဂ္ဂိုလ်အချို့ကိုပါ လိမ်လည်လှည့်ဖြားနေကြသည်ကို တွေ့ရသည်။

မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် ဗဟိုအစိုးရအုပ်ချုပ်မှုနှင့် အလှမ်းဝေးသော နယ်စပ်ဒေသများ၊ သောင်းကျန်းသူများ ခေတ္တထိန်းချုပ်ထားသည့် အချို့သောနယ်စပ်ဒေသများ၌ ပြည်ပနိုင်ငံများမှ တရားမဝင် ဝင်ရောက်လာသူများက အွန်လိုင်းလိမ်လည် လောင်းကစားမှုများကို လုပ်ကိုင်လာကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် အစောပိုင်းကာလများက အွန်လိုင်းလိမ်လည်လောင်းကစားလုပ်ငန်းများ မပေါ်ပေါက်ခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းကာလများတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏အရှေ့ဘက် နယ်စပ်ဒေသများဖြစ်သည့် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ ကရင်ပြည်နယ် နယ်စပ်ဒေသများတွင် အခြေပြုလာကြပြီး ယခုအခါ ရှမ်းပြည်နယ်အရှေ့ပိုင်းနှင့် တောင်ပိုင်း၏ တောတောင်ဒေသအချို့တွင်ပါ အွန်လိုင်းလိမ်လည်လောင်းကစားလုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်လာကြသည်ကို ဖော်ထုတ်ဖမ်းဆီးရမိမှုဖြစ်စဉ်များအရ သိရသည်။

အွန်လိုင်းလိမ်လည်လောင်းကစားလုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်ကြသည့် ပြည်ပနိုင်ငံသားအချို့သည် များသောအားဖြင့် ထိုင်းနိုင်ငံအပါအဝင် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံအချို့မှ တစ်ဆင့်ခံဖြတ်သန်း၍ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ နယ်စပ်လမ်းကြောင်းများမှတစ်ဆင့် တရားမဝင် ဝင်ရောက်လာကြသူများဖြစ်သည်။ ကရင်ပြည်နယ် မြဝတီနယ်စပ်ဒေသ ရွှေကုက္ကိုလ်နယ်မြေကဲ့သို့ နေရာအချို့တွင် တရားမဝင်အွန်လိုင်း လောင်းကစားမှုများ၊ အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုများ၊ ဒုစရိုက်မှုများကို ဂိုဏ်းဖွဲ့ကျူးလွန်လာကြသဖြင့် နိုင်ငံတော်အစိုးရက ပြည်တွင်းလုံခြုံရေးအင်အားစုများအပြင် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံမှ တာဝန်ရှိသူများနှင့် ပူးပေါင်းလက်တွဲလျက် တိုက်ဖျက်နှိမ်နင်းလျက်ရှိရာ မြန်မာ့မြေပေါ်တွင် လုံးဝအခြေမပြုနိုင်ရေးအတွက် အခြေချထားသည့် အဆောက်အအုံနှင့် ပစ္စည်းများကို တစ်ခုမကျန်အမြစ်ဖြတ်ရှင်းလင်းဖယ်ရှားလျက် ရှိသည်။

အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုနှင့် လောင်းကစားမှုများကို တိုက်ဖျက်နှိမ်နင်းလျက်ရှိရာတွင် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၃၀ ရက်မှ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီလ ၇ ရက်နေ့အထိ မြဝတီမြို့နယ်အတွင်းသို့ တရားမဝင် ဝင်ရောက်လာကြသည့် ပြည်ပနိုင်ငံသား စုစုပေါင်း ၁၄၆၂၅ ဦးကို ထိန်းသိမ်းနိုင်ခဲ့ပြီး အဆိုပါနိုင်ငံသားများအားလုံးကို စစ်ဆေးခဲ့ပြီးနောက် ၎င်းတို့အနက် တရားမဝင် ဝင်ရောက်လာသည့် ပြည်ပနိုင်ငံသား ၁၃၄၀၅ ဦးကို ထိုင်းနိုင်ငံမှတစ်ဆင့် သက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံများသို့ ဥပဒေလုပ်ထုံး လုပ်နည်းများနှင့်အညီ စနစ်တကျပြည်နှင်လွှဲပြောင်းပေးအပ်ခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ရန်ကျန်ရှိသည့် ပြည်ပနိုင်ငံသား ၁၂၂၀ တွင် မြန်မာနိုင်ငံ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး (လတ်တလော) ပြဋ္ဌာန်းချက်များ အက်ဥပဒေပုဒ်မ ၃(၁)/၁၃(၁)အရ အပြစ်ပေးအရေးယူခဲ့သည့် ပြည်ပနိုင်ငံသား ၇၄၁ ဦးရှိသည့်အတွက် ကျန်ရှိသည့် ပြည်ပနိုင်ငံသား ၄၇၉ ဦးတို့ကို သက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံများသို့ လွှဲပြောင်းပေးရန် အသင့်ဖြစ်နေပြီး လက်ရှိတွင် ၎င်းတို့ကို ကောင်းမွန်စွာ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ထားသည်။

အလားတူ ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့ပိုင်း) နှင့် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်ပိုင်း) ဒေသအတွင်းသို့ တရားမဝင် ဝင်ရောက်လာကြကာ အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုနှင့် လောင်းကစားမှုများ လုပ်ကိုင်ကြသော ပြည်ပနိုင်ငံသားများကို ထိန်းသိမ်းစိစစ်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပြီး တရားမဝင်အဆောက်အအုံများနှင့် ဆက်စပ်ပစ္စည်းများကို သိမ်းဆည်းဖျက်ဆီးခဲ့သည်။

သို့ဖြစ်ရာ နိုင်ငံတော်အနေဖြင့် အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှု၊ အွန်လိုင်းလောင်းကစားမှုနှင့် ဒုစရိုက်မှုမှန်သမျှတို့တွင် ပါဝင်ပတ်သက်နေသူများနှင့် နောက်ကွယ်မှ ကြိုးကိုင်နေသော နိုင်ငံခြားသားများအား ဖော်ထုတ်ဖမ်းဆီးပြီး ထိထိရောက်ရောက် ပြင်းပြင်းထန်ထန်အရေးယူနိုင်ရေး အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများနှင့် ဒေသတွင်းနိုင်ငံများ၊ နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းများနှင့် တက်ကြွစွာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည့်အပြင် အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် ဒုက္ခရောက်နေကြသော နိုင်ငံခြားသားများနှင့် လူကုန်ကူးခံရသည့် နိုင်ငံခြားသားများအား သက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံများသို့ အမြန်ဆုံးပြည်နှင်လွှဲပြောင်းပေးနိုင်ရေး ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါကြောင်း။          ။

moi

ယနေ့သည် မကြာမီကာလအတွင်း ခုတ်မောင်းလည်ပတ်ရတော့မည့် နိုင်ငံတော်ယန္တရားသစ်ကြီးကို ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့်အညီ တပ်ဆင်ဖွဲ့စည်းနေသည့် အချိန်ကာလဖြစ်ပြီး ဥပဒေပြုရေး၊ အုပ်ချုပ်ရေး၊ တရားစီရင်ရေးယန္တရားအစိတ်အပိုင်း အသီးသီးတို့ ရုပ်လုံးပေါ်စပြုလာပြီဖြစ်သည်။ သင်္ကြန်အလွန် မြန်မာနှစ်သစ်ဦးတွင်မူ မိမိတို့အားလုံး လူသစ်၊ စိတ်သစ်၊ အားမာန်သစ်၊ အတွေးအမြင်သစ်၊ ရှုမျှော်မှုအသစ်တို့ဖြင့် ခေတ်မီဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်သော နိုင်ငံတော်သစ်ကို တက်ညီလက်ညီ တည်ဆောက်ကြရတော့မည်ဖြစ်သည်။

နိုင်ငံတော်သစ်ကို တည်ဆောက်ခြင်းဟူသည် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုလေးလံနှေးကွေးနေသည့် အခြေအနေ၊ နိမ့်ကျသည့် အခြေအနေမှ ရုန်းထကာအရှိန်အဟုန်ဖြင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်သည့် အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိလာအောင် ပြုလုပ်စွမ်းဆောင်ကြရခြင်းဖြစ်သည်။ ယင်းသို့ ပြုလုပ်ရာတွင် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနှင့် ဆန့်ကျင်သည့်၊ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို အဟန့်အတားဖြစ်စေသည့်အရာဟူသမျှတို့ကို ရှင်းလင်းဖယ်ရှားကြရမည်ဖြစ်ပြီး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို ဖြစ်စေနိုင်သော အခြေအနေများ ရှိလာစေရန်လည်း ဖန်တီးကြရမည်ဖြစ်သည်။ ဤကဲ့သို့ ဖန်တီးရာတွင်လည်း နိုင်ငံတွင် ပကတိအားဖြင့် တည်ရှိဖြစ်ပေါ်နေသည့် ကောင်းမွေဆိုးမွေတို့ကို ဆက်ခံ၍ ဆောင်ရွက်ကြရခြင်းဖြစ်ရာ အစိုးရသစ်နှင့် ပြည်သူတို့အဖို့ စိန်ခေါ်မှုများစွာတို့ကို ရင်ဆိုင်ကျော်လွှားကြရမည်ဖြစ်သလို အခွင့်အလမ်းများကိုလည်း အရအမိဆုပ်ကိုင်ရယူကြရမည်ဖြစ်သည်။

မိမိတို့နိုင်ငံသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်အနည်းငယ်အတွင်း ကြီးမားလှသည့် လူလုပ်ဘေးအန္တရာယ်များနှင့် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များကို တစ်နှစ်ပြီးတစ်နှစ် ဆက်တိုက်တွေ့ကြုံခဲ့ရပြီး နိုင်ငံ၏ လူသားအရင်းအမြစ်၊ ငွေကြေးအရင်းအမြစ်၊ သယံဇာတအရင်းအမြစ်များစွာ ထိခိုက်ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။ ပြည်တွင်းဒေသအနှံ့အပြားတို့တွင် အကြမ်းဖက်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများ ပြန့်ကျဲရှိနေဆဲဖြစ်ပြီး နိုင်ငံရေးကို အကြောင်းပြကာ လက်နက်ဖြင့် အကျိုးစီးပွားရှာဖွေသည့် ပုံစံသို့ ပြောင်းလဲလာနေကြသည်။ ၎င်းတို့၏ အဖျက်လုပ်ရပ်များကြောင့် နိုင်ငံတော်က ပြည်သူများ၏ အကျိုးစီးပွားအတွက် နှစ်ကာလကြာရှည်စွာ တည်ဆောက်ခဲ့ရသော အခြေခံအဆောက်အအုံများစွာ ပျက်စီးသွားခဲ့ရသည်။ ထို့အပြင် မြင်အပ်မမြင်အပ် အဖျက်အမှောင့်အင်အားစုများစွာတို့ကလည်း မိမိတို့၏ မြန်မာ့လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွင်း ဗြဟ္မစိုရ်တရားများ ပျက်ပြားလာစေရန်၊ စည်းလုံးညီညွတ်မှု ပြိုကွဲစေရန်၊ အမုန်းတရားများ ဖြစ်ပေါ်လာစေရန်၊ လူ့အဖွဲ့အစည်းပျက်စီးစေရန်ရည်ရွယ်၍ လူမျိုးရေး၊ ဘာသာရေးအပါအဝင် ဘက်ပေါင်းစုံမှ သပ်လျှိုသွေးထိုးမှုများကို ကောက်ကျစ်ယုတ်မာစွာ ပြုလုပ်နေကြသည်။

နိုင်ငံ၏ အနာဂတ်တွင် ဆက်လက်ကြုံတွေ့ကြရမည့် စိန်ခေါ်မှုများအနက် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များမှာမူ ကြိုတင်ပြင်ဆင်ကာကွယ်မှုများ ပြုလုပ်ခြင်း၊ မြန်မာ့လူ့အဖွဲ့အစည်းကို ဘေးဒဏ်အန္တရာယ်များ ကြံ့ကြံ့ခံနိုင်စွမ်းရှိသည့် ခိုင်မာသော လူ့အဖွဲ့အစည်းဖြစ်အောင် တည်ဆောက်ခြင်းတို့ဖြင့် ဆက်လက်ရင်ဆိုင်သွားကြရမည်ဖြစ်သည်။ လူလုပ်ဘေးအန္တရာယ်များဖြစ်သည့် အကြမ်းဖက်လက်နက်ကိုင်သောင်းကျန်းမှုများကိုမူ တစ်ဖက်တွင် ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် လမ်းဖွင့်ပေးထားပြီး တစ်ဖက်တွင် တပ်မတော်နှင့် ပြည်သူတို့ ပူးပေါင်း၍ ပြတ်သားစွာ ချေမှုန်းရန်ပင်ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတည်ဆောက်ရေးတွင် မြေပေါ်မြေအောက် အဖျက်ရန်ကာကွယ်ရေးသည် မဖြစ်မနေလိုအပ်သည့်အလျောက် ပြည်သူလူထုပါဝင်မှုအားကိုယူ၍ အဖျက်သမားများကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်ချေမှုန်းဖယ်ရှားကြရမည်ဖြစ်သည်။

နိုင်ငံတည်ငြိမ်အေးချမ်းရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဆောင်ရွက်ရာတွင် နိုင်ငံတော်အစိုးရသည် ပိုမိုထိရောက်သော ဦးဆောင်မှု တာဝန်များကို ရယူဆောင်ရွက်ခြင်း၊ အဆောက်အအုံပိုင်းနှင့် ပြည်သူလူထု၏ အတွေးအခေါ်၊ အယူအဆပိုင်းဆိုင်ရာများ ပြောင်းလဲရန်လိုအပ်ခြင်း၊ လူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ် ဖွံ့ဖြိုးအားကောင်းစေခြင်း၊ နိုင်ငံအရေးအရာများတွင် ပြည်သူလူထုပါဝင်မှု ပိုမိုတိုးမြင့်စေခြင်း၊ အမျိုးသားစုစည်းမှု (national integration) ပိုမိုခိုင်မာအားကောင်းစေခြင်းတို့ လိုအပ်သည့်အလျောက်နိုင်ငံတော်၏ အမျိုးသားအကျိုးစီးပွားအတွက် အားထုတ်ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်မှုများတွင် ပြည်သူများက အင်တိုက်အားတိုက် ပူးပေါင်းပါဝင်ဆောင်ရွက်ကြရန်လိုသည်။

ခေတ်မီဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်သော နိုင်ငံတော်တည်ဆောက်ရေးတွင် ပြည်တွင်းအင်အားသည် အဓိက၊ ပြည်တွင်းအင်အားသည်သာ အချက်အချာဖြစ်ရာ နိုင်ငံတော်အစိုးရ၊ တပ်မတော်နှင့် ပြည်သူတို့၏ တစ်သွေးတည်းတစ်သားတည်းသော စည်းလုံးညီညွတ်မှုစွမ်းအား၊ ဆန္ဒ၊ ဝီရိယ၊ စိတ္တ၊ ပညာ လေးပါးသော အဓိပတိတရားတို့ဖြင့် မိမိတို့အားလုံး အတူတကွကြိုးပမ်းစွမ်းဆောင်သွားကြရပါမည့်အကြောင်း။

moi

မြန်မာနိုင်ငံတွင် မုန်တိုင်းများ အဖြစ်အများဆုံးရာသီအချိန်နှစ်ချိန်ရှိရာ မိုးကြိုကာလဖြစ်သော ဧပြီလလယ်မှ မေလအထိ တစ်ချိန်နှင့် မိုးလွန်ကာလဖြစ်သော အောက်တိုဘာလနှင့် နိုဝင်ဘာလအထိ တစ်ချိန်ဖြစ်သည်။ အဆိုပါ မိုးကြိုရာသီနှင့် မိုးလွန်ရာသီတို့တွင် ဖြစ်ပွားသော မုန်တိုင်းများသည် အဖျက်စွမ်းအား ကြီးမားခြင်းကြောင့် ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုအားဖြင့်လည်း များပြားကြသည်။

မိုးလေဝသနှင့် ဇလဗေဒညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာနက မုန်တိုင်းဖြစ်ပေါ်မည့်အခြေအနေကို နေ့ရောညပါ အချိန်နှင့်တစ်ပြေးညီ စောင့်ကြည့်လေ့လာနေပြီး မုန်တိုင်းဖြစ်ပေါ်နေစဉ်မှ ကုန်းတွင်းသို့ ဝင်ရောက်အားပျော့သွားသည်အထိ ကြိုတင်သတင်းထုတ်ပြန်ပေးလျက်ရှိသည်။ သို့ဖြစ်ရာ မုန်တိုင်းရာသီရောက်လာသည်နှင့် မုန်တိုင်းသတင်းများကို ဂရုတစိုက်နားထောင်ကြရန်၊ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်တွင် မုန်တိုင်းဖြစ်သည့်အခါတိုင်း မြန်မာ့ကမ်းရိုးတန်းနှင့် နီးကပ်လာမည့် မုန်တိုင်းတည်နေရာ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော် အစိတ်အပိုင်းကိုသိရှိထားရန်၊ မုန်တိုင်းသတင်းထုတ်ပြန်ရာတွင် မြန်မာနိုင်ငံအတွက် အန္တရာယ်မရှိနိုင်သော မုန်တိုင်းဖြစ်ပါက မုန်တိုင်းသတင်းဟုကြေညာပြီး မြန်မာနိုင်ငံအတွက် အန္တရာယ်ရှိနိုင်သော မုန်တိုင်းမှသာ မုန်တိုင်းသတိပေးချက်ဟု ထုတ်ပြန်ကြေညာကြောင်း သိရှိထားရန်လိုအပ်သည်။ မုန်တိုင်းသတိပေးချက်တွင်ပါဝင်သော မုန်တိုင်းတည်နေရာနှင့် မိမိနေထိုင်ရာ ဒေသအကွာအဝေး၊ မုန်တိုင်းရွေ့လျားရာလမ်းကြောင်းနှင့် မိမိနေထိုင်ရာဒေသအကွာအဝေး၊ မုန်တိုင်းအမျိုးအစား၊ မုန်တိုင်းဖြတ်ကျော်မည်ဟု ခန့်မှန်းဒေသနှင့် မိမိနေထိုင်ရာ ဒေသအကွာအဝေး၊ မုန်တိုင်းဖြစ်ပေါ်နေချိန်နှင့် ရေထရက်တို့ တိုက်ဆိုင်မှု၊ မိမိနေရာဒေသ၏ ဒီရေသဘာဝတို့ကိုလည်း အထူးသတိပြုကြရန်လိုသည်။ 

မုန်တိုင်း၏ အဓိကအဖျက်စွမ်းအား (၃) မျိုးမှာ လေပြင်းများတိုက်ခတ်ခြင်း၊ မိုးသည်းထန်စွာ ရွာသွန်းခြင်းနှင့် မုန်တိုင်းဒီရေတက်ခြင်း တို့ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့ကမ်းရိုးတန်းသို့ မုန်တိုင်းဖြတ်ကျော်ပါက မုန်တိုင်း၏ အင်အားနှင့် အရွယ်အစားပေါ်မူတည်၍ အများဆုံးလေတိုက်နှုန်း တစ်နာရီ မိုင် ၁၂၀ မှ ၁၃၀ အထိရှိနိုင်သည်။ ကမ်းခြေဒေသများတွင် မုန်တိုင်းဖြတ်ကျော်စဉ် လေပြင်းနှင့်အတူ ပင်လယ်ဒီလှိုင်းကြီးများ ရုတ်တရက်ကုန်းတွင်းသို့ အရှိန်အဟုန်ဖြင့် ဝင်ရောက်ပြီးနောက် ယင်းဒီလှိုင်းကြီးများ ပင်လယ်ထဲသို့ပြန်လည်စီးဆင်းရာတွင် သက်ရှိများနှင့် အဆောက်အဦ၊ ပစ္စည်းများကို ပင်လယ်ထဲသို့ ဆွဲယူသွားလေ့ရှိသည်။ မုန်တိုင်းကြောင့် မြင့်တက်သည့်ရေလှိုင်းသည် ရေထရက်တွင် ပိုမိုမြင့်မားနိုင်ပြီး ကမ်းရိုးတန်းမြစ်ဝများမှတစ်ဆင့် ကုန်းတွင်းပိုင်းအထိ ဝင်ရောက်နိုင်သည်။ အဆိုပါဖြစ်စဉ်သည် မုန်တိုင်းကမ်းခြေသို့ မဝင်ရောက်မီ နာရီအနည်းငယ်အလိုတွင် မုန်တိုင်းလမ်းကြောင်း၏ လက်ယာဘက်၊ အောက်ဘက်တွင် ဖြစ်ပေါ်တတ်သည်ဟု သိရသည်။

မုန်တိုင်းသည် ကြိုတင်ခန့်မှန်းသိရှိနိုင်သော သဘာဝ ဘေးအန္တရာယ်ဖြစ်ရာ မုန်တိုင်းရာသီ မကျရောက်မီ မိုးလေဝသသတင်းများကို ဂရုစိုက်နားထောင်ကြရန်လိုသည်။ ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုအနေဖြင့် မိမိနှင့်အနီးဆုံးတွင်တည်ရှိသော မုန်တိုင်းခို အဆောက်အအုံကို ကြိုတင်သတ်မှတ်ထားရန်နှင့် ထိုနေရာသို့ ဘေးအန္တရာယ်ကင်းရှင်းစွာ ဖြင့် အမြန်ဆုံးရောက်ရှိနိုင်မည့် လမ်းကြောင်းကို ကြိုတင်ရှာဖွေထားရန်၊ အရေးကြီးပစ္စည်းများပါဝင်သည့် အရေးပေါ်လက်စွဲအသုံးအဆောင် အရန်သင့် ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားရန်၊ မိမိအိမ်ကို သေချာစွာစစ်ဆေး၍ ခိုင်ခံ့မှုမရှိသည်များကို ခိုင်ခံ့အောင်အားဖြည့်ပြုပြင်ထားရန်၊ အိမ်ခြံဝင်းအတွင်း ကျိုးပဲ့ပြိုလဲနိုင်သည့် သစ်ပင်၊ အကိုင်းအခက်များကို ကြိုတင်ခုတ်ထွင် ရှင်းလင်းထားရန်၊ မိမိအရပ်ဒေသသည် မုန်တိုင်းဒီရေလှိုင်းဒဏ် ကျရောက်နိုင်သည့်ဒေသဖြစ်လျှင် ကုန်းမြင့်နေရာ၊ မုန်တိုင်းခို အဆောက်အဦစသည့် ပုန်းခိုရန်နေရာကို ကြိုတင်ရှာဖွေသတ်မှတ်ထားရန်၊ အရေးပေါ်ဆက်သွယ်ရမည့် ကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့၊ အရေးပေါ်အဖွဲ့၊ သတင်းအချက်အလက်ရရှိနိုင်မည့် အဖွဲ့များ၏ ဖုန်းနံပါတ်၊ နေရပ်လိပ်စာတို့ကို အလွယ်တကူထားရှိရန်၊ အစာခြောက်များ၊ အရေးပေါ်ဆေးဝါးများ၊ သင့်လျော်သည့် အကာအကွယ်ပစ္စည်းများကို စုဆောင်းထားရန်၊ အရေးပေါ်ရှာဖွေခြင်း၊ ကယ်ဆယ်ခြင်းလုပ်ငန်းများ ကို ကြိုတင်ပြင်ဆင်လေ့ကျင့်ထားရန်တို့ကို မိုး/ဇလက အကြံပြုလမ်းညွှန်ထားသည်။

မြန်မာနိုင်ငံကမ်းရိုးတန်းကို ဖြတ်ကျော်ဝင်ရောက်တိုက်ခတ်ခဲ့သော မုန်တိုင်းကြီးများတွင် အပျက်အစီး၊ အသေအပျောက်များခဲ့သည့် မုန်တိုင်းကြီးများအနက် ၂၀၀၈ ခုနှစ်၊ မေလ ၂-၃ ရက်တွင် တိုက်ခတ်ခဲ့ပြီး လူ ၁၄၀၀၀၀ ခန့် သေဆုံး၊ ငွေကျပ် ၁၃ ထရီလီယံဖိုးခန့် ပျက်စီးဆုံးရှုံးခဲ့ရသည့် နာဂစ်ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်း၊၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ မေလ ၈-၁၅ ရက်တွင် တိုက်ခတ်ခဲ့ပြီး လူ ၁၅၁ ဦးသေ၊ ၂၁ ဦး ဒဏ်ရာရ၊ ဘေးသင့်သူဦးရေ ၂၉၉၅၈ ဦး၊ ငွေကျပ်သန်းပေါင်း ၃ သောင်းကျော်ဖိုး ပျက်စီးဆုံးရှုံးခဲ့သည့် မိုခါမုန်တိုင်းတို့မှာ မိုးကြိုကာလမုန်တိုင်းရာသီတွင် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ မုန်တိုင်းအပါအဝင် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များမှာ ကြိုတင်ပြင်ဆင်ကာကွယ်ခြင်းအားဖြင့် ထိခိုက်ဆုံးရှုံးနိုင်မှုကို အနည်းဆုံးသို့ လျှော့ချနိုင်ကြသည်ဖြစ်ရာ မိမိတို့၏ အသက်အိုးအိမ်စည်းစိမ်များကို ဉာဏ်ပညာ လုံ့လဝီရိယတို့ စိုက်ထုတ်၍ ကြိုတင်ပြင်ဆင်ကာကွယ်မှုပြုနိုင်ကြပါစေကြောင်း။ ။

moi

      ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်အား နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်းခံရသည့်သတင်းမှာ မြန်မာနိုင်ငံနှင့်မြန်မာပြည်သူလူထုအတွက် အထူးပင် ဝမ်းသာဖွယ်ကောင်းလှသည့် သတင်းကောင်းဖြစ်သည်။ ပြည်ပနိုင်ငံမှ နိုင်ငံ့ခေါင်းဆောင်များနှင့် ပြည်တွင်းရှိ ပါတီများ၊ အသင်း/အဖွဲ့များက အထူးဂုဏ်ယူ ဝမ်းမြောက်ကြောင်း ထုတ်ပြန်ချက်များ ထုတ်ပြန်ကာ ဂုဏ်ပြုလျက်ရှိကြသည်။

မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဘာသာရေးဆိုင်ရာအသင်းအဖွဲ့များကလည်း နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသည့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်နှင့် ပတ်သက်၍ ဝမ်းမြောက်ကြည်နူးသည့် ပီတိသဝဏ်လွှာများကို ပေးပို့ကြသည်။ နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ(၂၀၀၈ ခုနှစ်)ပုဒ်မ ၃၆၃ တွင် “နိုင်ငံတော်သည် အသိအမှတ်ပြုထားသော ဘာသာသာသနာများကို တတ်နိုင်သမျှ ကူညီစောင့်ရှောက်မည်”ဟုပြဋ္ဌာန်းထားသည့်အတိုင်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် ခရစ်ယာန်ဘာသာသာသနာ၊ အစ္စလာမ်ဘာသာသာသနာ၊ ဟိန္ဒူဘာသာသာသနာဆိုင်ရာ ပွဲတော်အခမ်းအနားများသို့ ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ တက်ရောက်အားပေးလျက်ရှိသည်။ နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲ ကိုယ်တိုင်တက်ရောက် အားပေးသည့်အတွက် သက်ဆိုင်ရာ ဘာသာဝင်များကလည်း ဝမ်းသာပီတိဖြစ်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ယခုအခါ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်အား နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် တစ်ခဲနက် ရွေးချယ်တင်မြှောက်သည့်အခါအလွန်ပင် ဝမ်းသာပီတိဖြစ်ကြသည်။

မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် လွတ်လပ်ရေးရပြီးချိန်မှစတင်၍ ခေတ်အဆက်ဆက်တွင် အစိုးရအမျိုးမျိုး၊ နိုင်ငံရေး စနစ်အမျိုးမျိုးဖြင့်ပြောင်းလဲ ကျင့်သုံးခဲ့ပြီး ၂၀၁၁ ခုနှစ်မှစတင်ကာ စစ်မှန်၍စည်းကမ်းပြည့်ဝသော ပါတီစုံဒီမိုကရေစီလမ်းကြောင်းပေါ်တွင် လျှောက်လှမ်းခဲ့သည်။ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် မဲမသမာမှုရလဒ်များဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီး ၎င်းတို့အနေဖြင့် ဥပဒေနှင့်အညီ ဖြေရှင်းမှုမရှိဘဲ မဲမသမာမှုရလဒ်များဖြင့် ထွက်ပေါ်လာသည့် ကိုယ်စားလှယ်များဖြင့် လွှတ်တော်ခေါ်ယူ၍ နိုင်ငံတော်၏ အာဏာကို အတင်းအဓမ္မရယူရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ခြင်းကြောင့် တပ်မတော်အနေဖြင့် နိုင်ငံတော်တာဝန်များကို ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ(၂၀၀၈ ခုနှစ်)နှင့်အညီ ထမ်းဆောင်ခဲ့ရသည်။

ထို့ကြောင့် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် အစိုးရအဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းရာတွင် ဒီမိုကရေစီစနစ်နှင့် ကိုက်ညီမှုရှိစေရေး တပ်မတော်သားများဖြင့်သာ သီးခြားဖွဲ့စည်းခြင်းမဟုတ်ဘဲ နိုင်ငံ့အကျိုးကို ဆောင်ရွက်နိုင်ပြီး အတွေ့အကြုံရှိသည့် အရပ်သားများကိုပါ ထည့်သွင်းဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ နိုင်ငံတော်တာဝန်ကို စတင်ထမ်းဆောင်ချိန်တွင် ရှေ့လုပ်ငန်းစဉ် (၅)ရပ်ကို ချမှတ်ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး ထိုအထဲတွင် ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းစဉ်များပြီးဆုံးပါက ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပ၍ ထွက်ပေါ်လာသည့်အစိုးရအား နိုင်ငံတော်တာဝန်များကို လွှဲပြောင်းပေးအပ်မည်ဟု လုပ်ငန်းစဉ် ချမှတ်ထားပြီးဖြစ်သည်။

ထိုသို့ နိုင်ငံတော်တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ရာတွင် နိုင်ငံရေးအရသဘောထား ကွဲလွဲမှုများကြောင့် နိုင်ငံတစ်ဝန်း ဆန္ဒပြမှုများမှတစ်ဆင့် အကြမ်းဖက်မှုများအထိဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီး တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ကိုဗစ် -၁၉ ရောဂါဖြစ်ပွားနေသည့်အချိန်လည်းဖြစ်ပြီး ပြင်းထန်သည့်သဘာဝဘေးများလည်း ကြုံတွေ့ရသည်။ အခက်အခဲအကျပ်အတည်း အမျိုးမျိုးကြားမှ နိုင်ငံတည်ငြိမ်အေးချမ်းရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကို ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ခဲ့ရသည်။ ထို့ပြင် ငြိမ်းချမ်းရေးကိုတိုးမြှင့်ဆောင်ရွက်နိုင်ရေး အတွက်လည်း ၂၀၂၂ ခုနှစ်ကို ငြိမ်းချမ်းရေးနှစ်အဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး NCA လက်မှတ်ရေးထိုးပြီးသည့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများနှင့် (၈၉)ကြိမ်၊ NCA လက်မှတ်ရေးထိုးခြင်းမပြုရသေးသည့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများနှင့် (၂၅) ကြိမ်၊ နိုင်ငံရေးပါတီများနှင့်(၂၂)ကြိမ်၊ ငြိမ်းချမ်းရေးအကျိုးဆောင်များနှင့် (၁၃)ကြိမ် စုစုပေါင်း(၁၄၉)ကြိမ်တွေ့ဆုံညှိနှိုင်း ဆွေးနွေးနိုင်ခဲ့သည်။

ထို့ပြင် PDF အပါအဝင်အဖွဲ့အစည်း အမျိုးမျိုးအမည်ခံ၍ လက်နက်ကိုင် ဆန့်ကျင်လျက်ရှိသည့်အဖွဲ့အစည်းများအတွင်း ရောက်ရှိနေသူများအား ဥပဒေဘောင်အတွင်းသို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်ရန် ဖိတ်ခေါ်ပေးခဲ့သည့်အတွက် လမ်းမှားသို့ ရောက်ရှိသွားသည့် လူငယ်လူရွယ်များမှာ ဥပဒေဘောင်အတွင်းသို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်နေကြသည်။ နိုင်ငံတော်နှင့်မိဘပြည်သူများအတွက် ဝမ်းသာကြည်နူးဖွယ်ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် နိုင်ငံတော်နှင့်နိုင်ငံသားများအပေါ် စေတနာ၊  မေတ္တာ၊ ကရုဏာကြီးမားစွာဖြင့် နိုင်ငံဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး လုပ်ငန်းများတွင် အားလုံးပါဝင်ဆောင်ရွက်နိုင်ရေးကို အစဉ်ဦးတည်ကာ ဖြေလျှော့မှုမျိုးစုံဆောင်ရွက်ပေးခဲ့သည်။

နိုင်ငံ့စီးပွားတိုးတက်မြင့်မားရေး အတွက် အသေးစား၊ အငယ်စား၊ အလတ်စား MSME လုပ်ငန်းများဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကိုအားပေး ဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်းကြောင့် ယခင်နှင့်မတူအောင် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုများရရှိနေပြီဖြစ်သည်။ ပညာရေးကဏ္ဍမြင့်မားတိုးတက်စေရေးအတွက်လည်း ယနေ့ခေတ်မှာ နည်းပညာခေတ်ဖြစ်သည့်အတွက် နေပြည်တော်တွင် Napyitaw State Academy နှင့် Napyitaw State Polytechnic University တို့ကိုဖွင့်လှစ်ပေးနိုင်ခဲ့ပြီး တိုင်းဒေသကြီးနှင့်ပြည်နယ်လေးခု၌လည်း Polytechnic University များကိုဖွင့်လှစ်ပေးနိုင်ခဲ့သည်။ ထို့အတူ ကျန်းမာရေးကဏ္ဍအပါအဝင် အခြားသောကဏ္ဍများစွာကိုလည်း တိုးတက်အောင်စီမံဆောင်ရွက်ပေးနိုင်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ယခုအခါ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်အား ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်သည့်အခါ ပြည်တွင်းပြည်ပရှိ ပုဂ္ဂိုလ်များ၊ အဖွဲ့အစည်းများက ဝမ်းမြောက်ကြောင်း သဝဏ်လွှာများပေးပို့ခြင်းမှာ စိတ်ရင်းစေတနာကောင်းဖြင့် နိုင်ငံအကျိုး သယ်ပိုးလျက်ရှိသည့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ခေါင်းဆောင်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခြင်းလည်း ဖြစ်ပါကြောင်း ရေးသားလိုက်ရပေသည်။   ။

အယ်ဒီတာ့အာဘော်

(၂ဝ၂၆  ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၆ ရက်)

MWD

    မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမိုင်းတစ်ကွေ့ဖြစ်သည့်  ၂၀၂၁  ခုနှစ်မှ  ၂၀၂၅  ခုနှစ်အထိကာလသည် တာဝန် ထမ်းဆောင်သူများအတွက် အခက်အခဲအကျပ်အတည်း ကြီးမားစွာရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည့် ကာလတစ်ခုဖြစ်ခဲ့သည်။  ကမ္ဘာတစ်ဝန်းပျံ့နှံ့နေသည့် ကိုဗစ်-၁၉ ကူးစက်ရောဂါဆိုးကြီးနှင့် စတင်ရင်ဆိုင်ခဲ့ရပြီး တစ်ဆက် တည်းမှာပင် အဖြစ်မှန်ကိုမသိ၊ သိဖို့လည်းမကြိုးစား၊ အဖျက်အမှောင့်ပယောဂများကို အခြေခံသည့်   ဆူပူအကြမ်းဖက်မှုများ   တစ်နိုင်ငံလုံးတွင် ပျံ့နှံ့ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် တပ်မတော်အနေဖြင့် နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ(၂၀၀၈ ခုနှစ်)နှင့်အညီ နိုင်ငံတော်တာဝန်ကို ယူခဲ့ရသည်။  မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်းတွင် နိုင်ငံ၏အန္တရာယ် ရန်စွယ်ကျမည့်အချိုးအကွေ့ တစ်ခုကို  ပြည်ထောင်စုစိတ်ဓာတ်ဖြင့် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်နိုင်ခဲ့ပြီး   နိုင်ငံကိုမူလရည်မှန်းသည့် ဒီမိုကရေစီလမ်းကြောင်းပေါ်   ပြန်လည်တည့်မတ် လွှဲပြောင်းပေးနိုင်ခဲ့သော သမိုင်းမော်ကွန်းတစ်ခုကို စိုက်ထူနိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

 “တောမီးလောင် တောကြောင်လက်ခမောင်းခတ်” ဆိုသကဲ့သို့ မူလကတည်းက  စိတ်သဘောထားမမှန်သည့်     တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းတချို့ကလည်း   မီးလောင်ရာလေပင့်  ဆူပူ အကြမ်းဖက်မှုများကို အားပေးမြှင့်တင်ပြီး  တိုက်ပွဲများ ဖော်ဆောင်လာခဲ့ခြင်းကြောင့်  အစိုးရနှင့်ပြည်သူများအားလုံး ဆင်းရဲဒုက္ခများစွာဖြင့်  ခက်ခဲပင်ပန်းကြမ်းတမ်းခဲ့ကြရသည်။ တစ်ဆက်တည်းမှာပင် မိုခါမုန်တိုင်း၊   ရာဂိမုန်တိုင်းနှင့်   အင်အားပြင်းမန္တလေး ငလျင်ကြီးတို့၏ သဘာဝဘေးအန္တရာယ်ကို ဆက်တိုက်ခံစားခဲ့ကြရသည်။  ထိုသို့ဆူပူအကြမ်းဖက်မှုများနှင့်  အင်အားကြီးမားသည့်  သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များကြောင့်  ပြည်သူအများအပြား သေဆုံးဒဏ်ရာရ၊  ထိခိုက်ဆုံးရှုံးမှုများရှိသကဲ့သို့  ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စပြုနေပြီဖြစ်သည့် အရှိန်အဟုန်များလည်း ရပ်တန့်သွားပြီး ရှိပြီးသား အခြေခံအဆောက်အအုံ အများအပြားသည်လည်း ပျက်စီးသွားခဲ့သည်။

ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်းခံရသော သမ္မတ၏  ဂုဏ်ပြုအထိမ်းအမှတ် လက်ဆောင်ချီးမြှင့်ခြင်း အခမ်းအနားကို ဧပြီလ ၅ ရက်နံနက်ပိုင်းတွင် ကျင်းပပြုလုပ်ရာ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း ခံရသော သမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေး ကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က တက်ရောက်အမှာစကားပြောကြားစဉ် “မိမိတို့အနေဖြင့် နိုင်ငံတော်တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေး၊ တရား ဥပဒေစိုးမိုးရေး၊ ပြန်လည်ထူထောင်ရေး၊  ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် စီးပွားရေးပြန်လည်ဦးမော့လာရန် အခြေခံများကို ခက်ခက်ခဲခဲကြိုးစား ရုန်းကန်ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြရကြောင်း၊  ထိုသို့ဆောင်ရွက်ခဲ့ရာတွင် နိုင်ငံနှင့်ပြည်သူများအတွက်   စွန့်လွှတ်စွန့်စားစွာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ကြသူများ၊  နိုင်ငံတော်နှင့် ပြည်သူလူထုကို သစ္စာစောင့်သိပြီး တာဝန်ကျေခဲ့သည့်သူများ အများအပြားရှိခဲ့ကြသဖြင့် ယခုကဲ့သို့ တည်ငြိမ်အေးချမ်းမှုနှင့်  ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စ အခြေအနေကို  ပြန်လည်ရောက်ရှိခဲ့ရခြင်း ဖြစ်ကြောင်း၊ ထို့ကြောင့် နိုင်ငံတော်နှင့်ပူးပေါင်းပြီး စွန့်လွှတ်စွန့်စားစွာဖြင့် အန္တရာယ်ကိုမမှုဘဲ ရဲရဲဝံ့ဝံ့ဆောင်ရွက် ခဲ့ကြသူအားလုံးကို ယခုနေရာမှ ဂုဏ်ပြုမှတ်တမ်း တင်ပါကြောင်းနှင့် ကျေးဇူးအထူးတင်ရှိသည်ကို ဂုဏ်ပြုစကားပြောကြားလိုကြောင်း” ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့သည်။ 

နိုင်ငံတော်တွင် အစိုးရ၏ ဦးစီးဦးဆောင်မှုသည်  အရေးကြီးသကဲ့သို့  ပြည်သူများ၏ ပူးပေါင်းပါဝင်မှုသည်လည်း  အဓိကကျသည်။ နိုင်ငံတော်အဆင့်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး၊ ပြည်နယ်များတွင် ဒေသအလိုက်၊ကဏ္ဍအလိုက် ချမှတ်ပေးထားသည့် ဦးတည်ချက်များ၊ ရည်မှန်းချက်များကို အောင်မြင်အောင်ဆောင်ရွက်ရသည်မှာ လွယ်ကူသည့်အလုပ်မဟုတ်ပေ။ သာမန်အချိန်၌ပင် မလွယ်ကူသည့်တာဝန်များကို ယခုကဲ့သို့အခက်အခဲမျိုးစုံကြားမှ လုပ်ဆောင်ရခြင်းသည် ပိုမိုခက်ခဲကြမ်းတမ်းလှသည်။ တော်ရုံတန်ရုံစိတ်ဓာတ်မျိုး၊ ဝတ်ကျေတန်းကျေ လုပ်ဆောင်မှုမျိုးဖြင့်  အောင်မြင်မှုရမည်မဟုတ်ဘဲ  လက်ရှိအခြေအနေကို ရောက်လာနိုင်မည်မဟုတ်ပေ။  ၅ နှစ်တာကာလ၏ အခက်အခဲများ၊ အန္တရာယ်များ၊ အကျပ်အတည်းများကို ကြိုးကြိုးစားစားဖြင့်  သစ္စာရှိရှိ၊  တာဝန်ကျေကျေ၊ အပြစ်ကင်းကင်း ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့ခြင်းများကို လေးလေးစားစား အသိအမှတ်ပြု မှတ်တမ်းတင်လို၍ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း ခံရသောသမ္မတ၏ ဂုဏ်ပြုအထိမ်းအမှတ် လက်ဆောင်ချီးမြှင့်ခြင်း အခမ်းအနားကိုကျင်းပခြင်းဖြစ်သည်။

မည်သည့်လုပ်ငန်းတွင်မဆို  ခေါင်းဆောင်မှုသည် အဓိကကျလှသည်။  ဦးစီးဦးဆောင်အကောင်အထည်ဖော်ကြရသည့်  အကြီးအကဲများ၏ တာဝန်သည်  အလွန်အရေးကြီးသည်။ နိုင်ငံတော်အစိုးရ တာဝန်ယူစဉ်ကာလတွင် ချမှတ်ခဲ့သည့်ဦးတည်ချက်များ၊ ရည်မှန်းချက်များ၊ အမျိုးသားရေးတာဝန်များကို နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲနှင့်အတူ ယုံယုံကြည်ကြည်၊ကြိုးစားပမ်းစား စိတ်ရင်းစေတနာကောင်းများဖြင့် အကောင်အထည်ဖော်ပေးကြသည့် လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များအား  နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲက   လေးလေးစားစားဖြင့် ဂုဏ်ယူပြီး အသိအမှတ်ပြုဂုဏ်ပြုအထိမ်းအမှတ် လက်ဆောင်ချီးမြှင့်ခြင်းဖြစ်သည်။ မကြာမီရက်ပိုင်း အတွင်း၌ နိုင်ငံတော်ကို  ဒီမိုကရေစီစနစ်ဖြင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်အောင်  ဆက်လက်ဆောင်ရွက်မည့် အစိုးရသစ်ကို  သင့်တင့်ကောင်းမွန်သည့် အခြေခံများဖြင့်  လွှဲပြောင်းပေး နိုင်တော့မည်ဖြစ်သည်။ တာဝန်ယူခဲ့သည့် ၅ နှစ်တာကာလ အစအဆုံးတွင် ပေးအပ်သည့် တာဝန်များကို သစ္စာရှိရှိဖြင့် ကျေပွန်အောင် ကြိုးစားထမ်းဆောင်ခဲ့၍  နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲ အနေဖြင့် လေးလေးစားစား အသိအမှတ်ပြုခြင်းမှာ တာဝန်ကျေပွန်စွာဖြင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခဲ့မှုကို ဂုဏ်ပြုခြင်းဖြစ်၍  အလွန်ပင်ကောင်းမွန်လှသည့် ဆောင်ရွက်ချက်ဖြစ်ပါကြောင်း  ရေးသားလိုက်ရပေသည်။         ။

အယ်ဒီတာ့အာဘော်

(၂ဝ၂၆  ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၇  ရက်)

MWD

နိုင်ငံရေးသိပ္ပံသဘောတရားအရ နိုင်ငံ (state) ဆိုသည်မှာ တိကျစွာ ပိုင်းခြားသတ်မှတ်ထားသော ပိုင်နက်နယ်နိမိတ်၊ ထိုပိုင်နက် နယ်နိမိတ်အတွင်း အမြဲနေထိုင်သည့် လူဦးရေ၊ နိုင်ငံကို အုပ်ချုပ်ခြင်းနှင့် စနစ်တကျစီမံခန့်ခွဲခြင်းတို့ပြုသည့် အစိုးရနှင့် ပြည်တွင်း ပြည်ပရေးရာတို့ကို လွတ်လပ်စွာဆုံးဖြတ်ဆောင်ရွက်နိုင်သည့် အချုပ်အခြာအာဏာဟူသော အဓိကလက္ခဏာ (၄) ရပ်တို့ကို ပိုင်ဆိုင်ထားသည့် ဖွဲ့စည်းမှုတစ်ခုပင်ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံသည် သက်ရှိလူသား တစ်ဦးကဲ့သို့ပင် ရှင်သန်ခြင်း၊ ဆက်လက်ရှင်သန်နိုင်ရန် အားထုတ်ကြိုးပမ်းရခြင်း၊ ဘေးရန်အန္တရာယ်များကို ကာကွယ်နှိမ်နင်းရခြင်း၊ ရှင်သန်နိုင်ရုံသက်သက်မျှသာ ရပ်တည်နေ၍မရဘဲ တိုးတက်ကြီးပွားရေး၊ ဖွံ့ဖြိုးရေးတို့အတွက် အခြားသူများနှင့်ယှဉ်ပြိုင်၍ ကြိုးစားအလုပ်လုပ်ရခြင်းတို့အားဖြင့် လှုပ်ရှားနေသည့် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။

သို့ဖြစ်ရာ သက်ရှိသဘောဆောင်သည့် နိုင်ငံအဖွဲ့အစည်းမှာ အပြုသဘောဆောင်သော ရွေ့လျားမှု၊ လှုပ်ရှားမှု၊ ပြောင်းလဲမှု၊ ရှင်သန်လှုပ်ရှားမှုများနှင့် တစ်ဆင့်ပြီးတစ်ဆင့်တက်၍ တည်ဆောက် ကြခြင်းအားဖြင့် မြင့်မားသည့်အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိကြရသည်။ ယင်းနှင့်ဆန့်ကျင်၍ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံတွင် အလုပ်လုပ်ရမည့် အင်အားစုများ တစ်စစီပြန့်ကျဲနေမည်၊ လှုပ်ရှားတက်ကြွမှု ကင်းမဲ့နေမည် သို့မဟုတ်ပါကလည်း အတွင်း၌ ပဋိပက္ခများသာဖြစ်နေမည် ဆိုလျှင် ၎င်းနိုင်ငံအဖို့ တိုးတက်မှုရရှိနိုင်ရန် ဆိုသည်ထက် ဆက်လက်ရှင်သန်ရပ်တည်ရန်ပင် ခက်ခဲလာမည်ဖြစ်သည်။ ပို၍ သတိပြုအပ်သည်မှာ အားနည်းချည့်နဲ့စွာ ရပ်တည်နေရသော နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံအဖို့ ဘေးရန်အန္တရာယ် ပိုမိုများပြားတတ်ခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ တောရိုင်းသဘာဝတွင် အားနည်းကြုံလှီသည့် သတ္တဝါသည် အသတ်ခံ၊ အစားခံရပြီး အားကောင်းသန်မာသည့် သတ္တဝါကိုသာ သဘာဝတရားကြီးက ရွေးချယ်သကဲ့သို့ပင်ဖြစ်သည်။

လူ့သဘာဝအရ လူတိုင်းလူတိုင်းတို့တွင် ရှိနေကြသည့် လိုအင်ဆန္ဒများမှာ ပိုမိုကောင်းမွန်သော ရှင်သန်နေထိုင်မှုကို ရယူလိုခြင်းနှင့် အသိအမှတ်ပြု ခံယူလိုခြင်းဖြစ်သည်။ သို့ဖြစ်ရာ လူတိုင်းသည် ပိုမိုကောင်းမွန်သောဘဝကို ပိုင်ဆိုင်ရရှိရေးနှင့် အသိအမှတ်ပြုခံရနိုင်ရေးတို့အတွက် တစ်နည်းအားဖြင့် လူတစ်လုံးသူတစ်လုံးအဖြစ် ရောက်ရှိလာရေးအတွက် ကြိုးပမ်းအလုပ်လုပ်ကြရသည်။ ယင်းသို့အလုပ်လုပ်ကြရာတွင် မိမိ၏အကျိုးစီးပွားအတွက် ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ခြင်းနှင့်အတူ မိမိနိုင်ငံနှင့် လူ့အဖွဲ့အစည်း၏ အကျိုးစီးပွားကိုပါ တစ်ပါတည်း ဆောင်ကြဉ်းကြခြင်းအားဖြင့် နိုင်ငံ့သားကောင်းများအဖြစ် မွန်မြတ်စွာ ခံယူကြရမည်ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတော်နှင့် နိုင်ငံသားဆိုသည်မှာ ရေနှင့်ကြာသဖွယ် အတူတွဲ၍သာ လှပတင့်တယ်နိုင်သည်ဖြစ်ရာ ရေမြင့်မှ ကြာတင့်သည် ဆိုသော စကားပုံကဲ့သို့ပင် မိမိနိုင်ငံတိုးတက်မြင့်မားစေရန် မိမိတို့၏ ကာယ၊ ဉာဏ၊ အသိပညာ၊ အတတ်ပညာစွမ်းအားများဖြင့် ကျရာကဏ္ဍများမှနေ၍ တည်ဆောက်ကြရန်လိုသည်။ ပြည်သူအားလုံးက မိမိတို့၏ အရည်အချင်း၊ အရည်အသွေး၊ အစွမ်းအစ၊ ကျွမ်းကျင်မှုများနှင့် တီထွင်ကြံဆမှုများကို နိုင်ငံတည်ဆောက်ရေးအတွက် အကောင်းဆုံး အသုံးချကြရမည်ဖြစ်သည်။

မကြာမီ မြန်မာသက္ကရာဇ်အရ နှစ်ဟောင်းတစ်ခု ကုန်ဆုံး၍ နှစ်သစ်တစ်ခု ကူးပြောင်းတော့မည်ဖြစ်သည်။ လူ့သမိုင်းသည်လည်း အနာဂတ်သို့သာ ဦးတည်သွားနေခြင်းဖြစ်ရာ ကောင်းသည့်အနာဂတ် ကို ဖန်တီးကြရမည့်သူများမှာ ယနေ့လူများပင်ဖြစ်သည်။ မိမိတို့နိုင်ငံ၏ သမိုင်းသည်လည်း စာမျက်နှာသစ်ကို ဖွင့်လှစ်ကြရတော့မည်ဖြစ်ရာ နိုင်ငံ့ခေါင်းဆောင်နှင့် နိုင်ငံသူနိုင်ငံသားအားလုံး နိုင်ငံဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဟူသော တူညီသည့် တစ်ခုတည်းသော ဦးတည် ချက်ဖြင့် တစ်သွေးတစ်သားတည်း၊ တညီတညွတ်တည်း ကြိုးပမ်းအလုပ်လုပ်ကြရမည်ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုသည် နိုင်ငံသားအားလုံးနှင့်ဆိုင်သည့် လုပ်ငန်းကြီးတစ်ခုဖြစ်ပြီး နိုင်ငံသားတို့၏ အစွမ်းအစများကို တက်ကြွသော အင်အားများအဖြစ် စုစည်းဖော်ဆောင်ပေးနိုင်မှသာလျှင် အောင်မြင်နိုင်သည့် လုပ်ငန်းကြီးဖြစ်သည်။

နိုင်ငံတော်၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးတွင် ခိုင်မာအားကောင်းသည့် အမျိုးသားရေး စိတ်ဓာတ်အားမာန် လိုအပ်သကဲ့သို့ ၎င်းအားမာန်ကို လက်တွေ့စွမ်းဆောင်မှုအဖြစ် ပြောင်းလဲနိုင်ကြရန်လည်း အစိုးရနှင့် ပြည်သူနှစ်ဖက်စလုံးတွင် ရှိနေကြရန်လိုသည်။ အမျိုးသားရေး စိတ်ဓာတ်အားမာန်ဖြင့် နိုင်ငံကို တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည့် ဂျပန်၊ တောင်ကိုရီးယား၊ တရုတ်စသည့် အာရှနိုင်ငံများ၏ မြင့်မားသည့် အောင်မြင်မှုကို မိမိတို့ မျက်စိရှေ့မှောက်တွင် တွေ့မြင်ကြပြီးဖြစ်ရာ မိမိတို့သည်လည်း “မြန်မာ” ဟူသော ခိုင်မာအားကောင်းသည့် အမျိုးသားရေးစိတ်ဓာတ်အားမာန်ဖြင့် မိမိတို့ခေတ်သမိုင်းသစ်ကို ဖော်ဆောင်ဖန်တီးတည်ဆောက်ကြရပါမည့်အကြောင်း။ ။

moi

ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်ကြီးသည် လွတ်လပ်ရေးရပြီးချိန်ကတည်းက နိုင်ငံရေးလှိုင်းတံပိုးရိုက်ခတ်မှုအခက်အခဲမျိုးစုံကြားမှ ကြမ်းတမ်းစွာဖြတ်သန်းလာခဲ့ရသည်။ ခေတ်အဆက်ဆက်အစိုးရများက နိုင်ငံတည်ငြိမ်အေးချမ်းရေး၊ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကို ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ခဲ့သော်လည်း အဖျက်အမှောင့်အမျိုးမျိုးတို့ နှောင့်ယှက်ဖျက်ဆီးမှုများကြောင့် တိုင်းပြည်တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေး၊ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးတို့တွင် နှောင့်နှေးကြန့်ကြာမှုများနှင့် ရင်ဆိုင်ကြုံတွေ့ခဲ့ကြရသည်။

တပ်မတော်အနေဖြင့် ပြည်သူများလိုလားသည့် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီစနစ်ကို လမ်းခင်းပုံဖော်ပေးခဲ့ပြီး ခေတ်မီဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်သည့် ဒီမိုကရေစီနိုင်ငံတော်ကို တည်ဆောက်နိုင်ရန် ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ပေးခဲ့သော်လည်း ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် အနိုင်ရပါတီ၏ မဲမသမာမှုများနှင့် နိုင်ငံတော်အာဏာကို အဓမ္မရယူရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ခြင်းကြောင့် တပ်မတော်က ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့်အညီ နိုင်ငံတော်တာဝန်ကိုရယူပြီး တိုင်းပြည်တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေး၊ တရားဥပဒေစိုးမိုးရေး၊ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး၊ ဒီမိုကရေစီစနစ်ကို ပြန်လည်တည့်မတ်ဖော်ဆောင်ပေးရေးစသည့် လုပ်ငန်းစဉ်များကို ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။

တပ်မတော်အနေဖြင့် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့်အညီ နိုင်ငံတော်ကို အရေးပေါ်ကာလသတ်မှတ်ပြီး စိန်ခေါ်မှုမျိုးစုံနှင့် အခက်အခဲများကြားမှ နိုင်ငံကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ထိုသို့တည်ဆောက်ရာတွင် ကမ္ဘာနှင့်တစ်ဝန်း ပျံ့နှံ့နေသည့် ကိုဗစ်-၁၉ ကပ်ရောဂါဆိုးကြီးကို စတင်ရင်ဆိုင်ခဲ့ရပြီး တစ်ဆက်တည်းပင် အမှား၊ အမှန် အကောင်းအဆိုးမသိ၊ အဖျက်အမှောင့်ပယောဂများကိုအခြေခံသည့် ဆူပူအကြမ်းဖက်မှုများ တစ်နိုင်ငံလုံး ပျံ့နှံ့ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ “တောမီးလောင်၊ တောကြောင်လက်ခမောင်းခတ်”၊ “ပွဲလန့်တုန်းဖျာခင်း”လိုသည့် ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပအကြမ်းဖက်အဖွဲ့အစည်းများက မီးလောင်ရာလေပင့်ပြီး အကြမ်းဖက်မှုများကို ဝိုင်းဝန်းဖော်ဆောင်ခဲ့သဖြင့် နိုင်ငံနှင့်ပြည်သူ ဆင်းရဲဒုက္ခမျိုးစုံ ရောက်ခဲ့ကြသည်။

တစ်ဆက်တည်းပင် ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် မိုခါမုန်တိုင်း၊ ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် ရာဂီ မုန်တိုင်းနှင့် ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် အင်အားပြင်းထန်သည့် မန္တလေးငလျင်ကြီးစသည့် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်အမျိုးမျိုးကို ဆက်တိုက်တွေ့ကြုံခံစားခဲ့ရသည်။ ဆူပူအကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်မှုများနှင့် အင်အားကြီးမားသည့် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များကြောင့် နိုင်ငံတော်နှင့်ပြည်သူ ထိခိုက်ဆုံးရှုံးမှုများ ကြီးမားစွာဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီး ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်စပြုနေသည့်အရှိန်အဟုန် ရပ်တန့်သကဲ့သို့ ဖြစ်ခဲ့ရသည်။ နိုင်ငံတော်အစိုးရအနေဖြင့် နိုင်ငံတည်ငြိမ်အေးချမ်းရေး၊ တရားဥပဒေစိုးမိုးရေး၊ ပြန်လည်ထူထောင်ရေး၊ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် စီးပွားရေး ဦးမော့လာရေးတို့ကို ကြိုးပမ်းရုန်းကန်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။

ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်းခံရသောသမ္မတ၏ ဂုဏ်ပြုအထိမ်းအမှတ်လက်ဆောင်ချီးမြှင့်ခြင်းအခမ်းအနားကို ဧပြီ ၅ ရက်က ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့ရာ ရွေးချယ် တင်မြှောက်ခြင်းခံရသော သမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့်အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က “မိမိတို့တာဝန်ယူခဲ့သည့် ၅ နှစ်တာကာလအစအဆုံးတွင် ပေးအပ်သည့်တာဝန်များကို သစ္စာရှိရှိဖြင့် ကျေပွန်အောင်ကြိုးစားထမ်းဆောင်ခဲ့သည်ကို တွေ့ရကြောင်း၊ ထို့ကြောင့်လည်း မကြာမီရက်ပိုင်းအတွင်း၌ နိုင်ငံတော်ကို ဒီမိုကရေစီစနစ်ဖြင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်အောင် ဆက်လက်ဆောင်ရွက်မည့် အစိုးရသစ်ကို သင့်တင့်ကောင်းမွန်သည့် အခြေခံများဖြင့် လွှဲပြောင်းပေးနိုင်တော့မည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ထိုသို့ နိုင်ငံတော်၊ အစိုးရနှင့်ပြည်သူလူထုကို သစ္စာစောင့်သိပြီး တာဝန်ကျေပွန်စွာဖြင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခဲ့မှုများကို မိမိအနေဖြင့် လေးလေးစားစားအသိအမှတ်ပြုကြောင်း” ပြောကြားခဲ့သည်။

နိုင်ငံတော်ကို ချမှတ်ပေးထားသည့် ဦးတည်ချက်များ၊ ရည်မှန်းချက်များ အောင်မြင်အောင် ဆောင်ရွက်ရသည်မှာ လွယ်ကူသောအလုပ်မဟုတ်ပေ။ သာမန်အချိန်၌ပင် မလွယ်ကူသည့်တာဝန်များကို ၅ နှစ်တာကာလအတွင်း အခက်အခဲမျိုးစုံကြားမှ လုပ်ဆောင်ရခြင်းသည် ပိုမိုခက်ခဲကြမ်းတမ်းသည်။ မည်သည့်လုပ်ငန်းတွင်မဆို ခေါင်းဆောင်မှုသည် အလွန်အရေးကြီးသည်။ ယခုရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသည့် နိုင်ငံတော်သမ္မတကြီးသည် ၅ နှစ်တာကာလ၏ အခက်အခဲ များ၊ အန္တရာယ်များ၊ အကျပ်အတည်းများကို ကောင်းစွာသိရှိနားလည်ပြီး သစ္စာရှိသည့် လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များနှင့်အတူ နိုင်ငံတော်ပြန်လည်တည်ဆောက်ရေး လုပ်ငန်းစဉ်များတွင် ရိုးရိုးသားသား၊ တက်တက်ကြွကြွ၊ ကိုယ်စွမ်းဉာဏ်စွမ်းရှိသရွေ့ ကြိုးပမ်းထမ်းဆောင်ခဲ့သဖြင့် နိုင်ငံတော်၏အနာဂတ်ကို ပိုမိုကောင်းမွန်အောင် တည်ဆောက်နိုင်မည့် ခေါင်းဆောင်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုရမည်ဖြစ်သည်။

သို့ဖြစ်ရာ မြန်မာနိုင်ငံ၏သမိုင်းတွင် နိုင်ငံ၏ အန္တရာယ်ရန်စွယ်ကျရောက်မည့် အချိုးအကွေ့တစ်ခုကို ပြည်ထောင်စုစိတ်ဓာတ်ဖြင့် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်နိုင်ခဲ့ပြီး နိုင်ငံကို မူလရည်မှန်းသည့် ဒီမိုကရေစီလမ်းကြောင်းပေါ်သို့ ပြန်လည်တည့်မတ်လွှဲပြောင်းပေးနိုင်ခဲ့သည့် သမိုင်းမော်ကွန်းတစ်ခုကို စိုက်ထူနိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်ရာ ၅ နှစ်တာကာလအတွင်း နိုင်ငံတော်ကို အကောင်းဆုံးဖြစ်အောင် အခက်အခဲမျိုးစုံကြားမှ လက်တွဲကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ခဲ့သကဲ့သို့ အနာဂတ်နိုင်ငံတော်ကို ဆက်လက်တည်ဆောက်ရာတွင်လည်း အတွေ့အကြုံအမြော်အမြင်ပြည့်ဝစွာ အကောင်းဆုံးထမ်းဆောင်နိုင်သည့် ခေါင်းဆောင်သစ်နှင့်အတူ ကျရာကဏ္ဍမှ ပူးပေါင်းပါဝင်ဆောင်ရွက်ကြရမည်ဖြစ်ပါကြောင်း။ ။

moi

မီးခိုးမြူငွေ့လေထုညစ်ညမ်းမှုပြဿနာသည် မြန်မာနိုင်ငံအတွက်သာမက ဒေသတွင်းနိုင်ငံများအတွက်ပါ အလွန်အရေးကြီးသည့် ပတ်ဝန်းကျင်စိန်ခေါ်မှုပြဿနာဖြစ်သည်။ မီးခိုးမြူငွေ့ညစ်ညမ်းမှုသည် လေထုညစ်ညမ်းမှုပင်ဖြစ်သည်။ သက်ရှိလူသတ္တဝါများအားလုံးကို အန္တရာယ်ဖြစ်စေနိုင်သော မီးခိုးမြူငွေ့ သို့မဟုတ် လေထုညစ်ညမ်းမှုပြဿနာကို မြို့ပြဒေသများတွင်သာမက နိုင်ငံဖြတ်ကျော် နယ်စပ်ဒေသများတစ်လျှောက်တွင်ပါ လျော့နည်းကင်းစင်သွားအောင် အမျိုးသားရေးအသွင်ဖြင့် အားလုံးပါဝင်ဆောင်ရွက်ကြရမည်ဖြစ်သည်။

လေထုညစ်ညမ်းမှုပြဿနာကို လေထုအပူချိန်၊ လေတိုက်နှုန်း၊ လေတိုက်ခတ်ရာလမ်းကြောင်း၊ စိုထိုင်းမှု၊ မိုးရွာသွန်းမှုအခြေအနေ၊ မော်တော်ယာဉ်အသုံးပြုမှုအခြေအနေ၊ ပူပြင်းခြောက်သွေ့မှုကြောင့် ဖုန်မှုန့်ပျံ့လွင့်မှု၊ စက်ရုံအလုပ်ရုံများမှ အခိုးအငွေ့များထုတ်လွှတ်မှုအခြေအနေနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်လေထုအရည်အသွေး တိုင်းတာသည့်နေရာ အနီးပတ်ဝန်းကျင်အခြေအနေတို့အပေါ်မူတည်၍ တိုင်းတာရရှိသည့် ပတ်ဝန်းကျင်လေထု အရည်အသွေးရလဒ်များသည် မြို့ပြဒေသများတွင် အချိန်အခါအခြေအနေအလိုက် အမြဲဆိုသလို အတက်အကျဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသည်။ လေထုညစ်ညမ်းမှုအနည်းအများအလိုက် ပတ်ဝန်းကျင်ကို ထိခိုက်မှုဖြစ်စေနိုင်သည်။

မီးခိုးမြူငွေ့လေထုညစ်ညမ်းမှုကို များသောအားဖြင့် နိုင်ငံဖြတ်ကျော်နယ်စပ်ဒေသများ၌ ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသည်။ မီးခိုးမြူငွေ့လေထုညစ်ညမ်းမှုသည် ရာသီဥတုပူပြင်းခြောက်သွေ့သည့်နှစ်များတွင် ပိုမိုဖြစ်ပေါ်တတ်သည်။ နှစ်စဉ် ဇန်နဝါရီလမှ မေလအတွင်း မီးခိုးမြူငွေ့ညစ်ညမ်းမှု နယ်စပ်ဒေသများ၌ ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသည်။ နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် မီးခိုးမြူငွေ့လေထုညစ်ညမ်းမှုသည် နယ်နိမိတ်ချင်းထိစပ်နေသည့်နိုင်ငံများအကြား မကြာခဏကြုံတွေ့လေ့ရှိသဖြင့် ပွင့်လင်းရာသီမရောက်မီနှင့် ပွင့်လင်းရာသီကာလများတွင် မီးခိုးမြူငွေ့လေထုညစ်ညမ်းမှု ထိန်းချုပ်လျှော့ချရေးလုပ်ငန်းစဉ်များကို အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများနှင့် ပူးပေါင်းလက်တွဲဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။

နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် မီးခိုးမြူငွေ့ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည့် အခြေအနေများနှင့်ပတ်သက်၍ စင်ကာပူနိုင်ငံအခြေစိုက် အာဆီယံမိုးလေဝသစောင့်ကြည့်လေ့လာရေးဗဟိုဌာနမှ ထုတ်ပြန်ချက်များအရ မြန်မာနိုင်ငံအပါအဝင် အာဆီယံမြောက်ပိုင်းဒေသဖြစ်သည့် မဲခေါင်ဒေသခွဲနိုင်ငံများတွင် ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၂၇ ရက်နေ့မှစတင်၍ Fire Hotspot နှင့် မီးခိုးမြူငွေ့ဖြစ်ပေါ်မှု သတိပေးချက်အဆင့်(၃)အခြေအနေသို့ စတင်ရောက်ရှိနေသည်ဟု အသိပေးထားသည်။ မဲခေါင်ဒေသတွင် ခြောက်သွေ့ရာသီဥတု ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်နေပြီး Fire Hotspot နှင့် မီးခိုးမြူငွေ့ဖြစ်ပေါ်မှုအခြေအနေ ပိုမိုများပြားလာနိုင်ကြောင်း အသိပေးထားသည်။ ဂြိုဟ်တုမှစောင့်ကြည့်လေ့လာမှုအရ မတ်လ ၂၅ ရက်နှင့် ၂၆ ရက်တို့တွင် မဲခေါင်ဒေသအတွင်း Fire Hotspot များဖြစ်ပေါ်ခဲ့မှုကို မြန်မာနိုင်ငံနှင့် လာအိုနိုင်ငံ နေရာအနှံ့အပြား၌ တွေ့ရှိခဲ့သည်ဟုဆိုသည်။

လာမည့်သီတင်းပတ်အတွင်း မဲခေါင်ဒေသခွဲ၏နေရာအများစုတွင် မိုးခေါင်သောအခြေအနေများရှိနေမည်ဟု ခန့်မှန်းထားပြီး Fire Hotspot များနှင့် မီးခိုးမြူငွေ့ဖြစ်ပေါ်မှုမှာ ပိုမိုဆိုးရွားလာနိုင်ပြီး မဲခေါင်ဒေသအတွင်း နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် မီးခိုးမြူငွေ့ဖြစ်ပေါ်မှုအန္တရာယ် ပိုမိုမြင့်တက်လာနိုင်ကြောင်း ခန့်မှန်းထားသည်။ မြန်မာ၊ ထိုင်းနှင့် လာအိုနိုင်ငံတို့၏ နယ်နိမိတ်တစ်လျှောက်တွင် လက်ရှိဖြစ်ပေါ်နေသော နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် မီးခိုးမြူငွေ့ညစ်ညမ်းမှုများကို ဖြေရှင်းဆောင်ရွက်နိုင်ရန်အတွက် နိုင်ငံအဆင့် ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးကော်မတီ၊ နှစ်နိုင်ငံပူးပေါင်းဖြေရှင်းရေးကော်မတီ၊ တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်အလိုက် လုပ်ငန်းအဖွဲ့များဖွဲ့စည်းပြီး ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည့်အပြင် မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ လာအိုနိုင်ငံတို့နှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်သည်။

မီးခိုးမြူငွေ့ညစ်ညမ်းမှုနှင့်စပ်လျဉ်း၍ ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း မြေပြင်ကွင်းဆင်းစစ်ဆေးမှုများ ဆောင်ရွက်ခဲ့ရာ အဓိကအားဖြင့် မီးလောင်မှုဖြစ်ပေါ်စေသည့် အကြောင်းရင်းများသည် တောမီးလောင်ကျွမ်းမှု၊ တောင်ယာခုတ်ထွင်ရှင်းလင်းရန်မီးရှို့မှုနှင့် လယ်ယာထွက်ကုန်ပစ္စည်းများ မီးရှို့မှုတို့ကြောင့်ဖြစ်ကြောင်းတွေ့ရသည်။ အဆိုပါဒေသများတွင် မီးလောင်ကျွမ်းမှု ထပ်မံမဖြစ်ပေါ်စေရေးအတွက် အလိုအလျောက် တောမီးလောင်ကျွမ်းခြင်းများကို သတိပြု ပူးပေါင်းကာကွယ်ဆောင်ရွက်ကြရန်၊ တောင်ယာမီးရှို့ခြင်း၊ ရိုးပြတ်များမီးရှို့ခြင်းနှင့် တောမီးရှို့ခြင်းများ မဖြစ်ပေါ်စေရေး ဒေသဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်းများက ကြိုတင်အသိပညာပေးဆောင်ရွက်ကြရမည်ဖြစ်ပြီး ယခုနှစ်အတွက် ရည်မှန်းထားသည့်အတိုင်း လျှော့ချနိုင်ရေးကို ဆောင်ရွက်ကြရမည်ဖြစ်သည်။

သို့ဖြစ်ရာ လေထုညစ်ညမ်းမှု၊ မီးခိုးမြူငွေ့ညစ်ညမ်းမှုသည် ပတ်ဝန်းကျင်ကို ကြီးမားစွာထိခိုက်နိုင်ရာ မြို့ပြဒေသနှင့် နယ်စပ်ဒေသများတွင် နေထိုင်ကြသော ပြည်သူများအနေဖြင့် လေထုညစ်ညမ်းမှုဖြစ်ပေါ်စေသည့် လုပ်ဆောင်မှုများ၊ မီးခိုးမြူငွေ့ညစ်ညမ်းမှုဖြစ်ပေါ်စေသည့် ဆောင်ရွက်မှုများကို အသိတရားဖြင့်လျှော့ချစေခြင်း၊ နိုင်ငံတော်နှင့်အတူပူးပေါင်းလက်တွဲ၍ အမျိုးသားရေးအသွင်ဖြင့် ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်ကြရမည်ဖြစ်ပါကြောင်း။      ။

moi

ကမ္ဘာ့အပူဆုံးမြို့ ၁၅ မြို့စာရင်းတွင် မြန်မာနိုင်ငံမှ မြို့ကိုးမြို့အထိ ပါဝင်နေသည်ဟု သတင်းတစ်ရပ်ကဆိုသည်။ နေ့အပူချိန်များ မြင့်တက်နေသည့် ဤသို့သောကာလတွင် မသွားမဖြစ်သွားရမည့် ကိစ္စ၊ မလုပ်မဖြစ်လုပ်ကြရမည့် အလုပ်တို့မှတစ်ပါး အပြင်အပသို့မသွားဘဲ အပူရှောင်နေကြရန် ဂရုပြုကြစေလိုသည်။ ထို့အပြင် စက်သုံးဆီများ ချွေတာကြရမည့် အချိန်အခါလည်း ဖြစ်နေသည့်အလျောက် အသွားအလာခရီးယာယီတို့ ရွှေ့ဆိုင်းထားကြရဦးမည်လည်းဖြစ်သည်။

“စာဖတ်ခြင်းသည် သွားလိုရာသို့ သွားနိုင်သည့် လျှော့စျေးလက်မှတ် တစ်စောင်ဖြစ်သည်”ဟု အမေရိကန်ဂျာနယ်လစ်တစ်ဦးက ဆိုထားသည့်အတိုင်း အပူချိန်မြင့်မားပြီး စက်သုံးဆီရှားပါးသည့် နွေရာသီတွင် အပူရှောင်၍ အေးရိပ်ခိုကာစာဖတ်ကြခြင်းက အကောင်းဆုံးဖြစ်သည်။ သုတဖြစ်စေ၊ ရသဖြစ်စေ မိမိစိတ်ဝင်စားရာ၊ နှစ်သက်ရာ စာအုပ်တစ်အုပ်ကို ဖတ်ရှုရင်း ဦးနှောက်ကို မုန်တိုင်းဆင်နိုင်သလို နှလုံးသားကိုလည်း အာဟာရဖြည့်တင်းနိုင်သည်။ စိတ်ကူးကိုလည်း ကမ္ဘာကုန်ကျယ်သရွေ့ရွက်လွှင့်နိုင်သည်။ စာကောင်းပေကောင်းကို ဖတ်သမျှဖတ်သူအဖို့ အမြတ်ရသည်ချည်းပင်ဖြစ်သည်။

စာဖတ်သည်နှင့်အမျှ သိမှုတို့ ပို၍များပြားလာရာ စာဖတ်လေလေ သိလေလေ၊ တစ်သက်တာ သင်ယူမှုပင်ဖြစ်သည်။ စာဖတ်သူရွေးချယ်သည့် စာအုပ်တို့က တစ်ခါတစ်ရံ စာဖတ်သူအား စာနာတတ်သူ တစ်ယောက်ဖြစ်လာစေသည့်အပြင် တစ်ခါတစ်ရံတွင်လည်း အတွေးအခေါ်၊ အသိအမြင်တို့ ပြောင်းလဲသွားစေသည်။ အင်းဝခေတ် စာဆိုတော် ရှင်မဟာရဋ္ဌသာရက “မှတ်ဖွယ်မှတ်ရာ၊ ထိုထိုစာကို၊ ရှာ၍မပြတ်၊ အိမ်တွင်ဖတ်။ ဖတ်ပြန်သော်ကား၊ ဖတ်ဖန်များက၊ သားမယားပင်၊ သိမြင်ကင်းကွာ၊ မလိမ္မာလည်း၊ စာပေစကား၊ နေ့တိုင်းကြားက၊ ထူးခြားလိမ္မာ၊ ရှိသည်သာတည့်။” ဟူ၍ စာဖတ်ကြရန် ဆုံးမစာဖြင့် ရေးသားတိုက်တွန်းခဲ့သည်။

မြန်မာနိုင်ငံလွတ်လပ်ရေးမရမီ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြိုခေတ်တွင် နဂါးနီစာအုပ်အသင်းက နဂါးနီသီချင်းဖြင့် စာဖတ်ကြရန် လှုံ့ဆော်ခဲ့သည်။ “ဆင်းရဲခြင်းလွတ်ကင်းအောင် လမ်းပြဆောင်ပါမည်” ဟူ၍ အစချီရေးဖွဲ့ထားသော နဂါးနီသီချင်းက နယ်ချဲ့အစိုးရအုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် အတွေးအခေါ်အားဖြင့် စကြာမင်းကလေး မျှော်နေကြသူ၊ ထွက်ရပ်ပေါက် ပုဂ္ဂိုလ်များ၏အစွမ်းဖြင့် တစ်တိုင်းပြည်လုံးချမ်းသာလိုကြသူ မြန်မာပြည်သူတို့အား နိုင်ငံလွတ်လပ်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် နဂါးနီမှထုတ်သည့် စာကောင်းပေမွန်များကို ဖတ်ရှုကြရန် နှိုးဆော်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

ဆရာရွှေတိုင်ညွန့်ရေးဖွဲ့ခဲ့သည့် နဂါးနီသီချင်းမှာ ခေတ်အဆက်ဆက် ရိုးမသွားခဲ့သော ဂန္ထဝင်သီချင်းတစ်ပုဒ်အဖြစ် ခေတ်ကာလများကို ဖြတ်ကျော်တည်ရှိခဲ့သော်လည်း နှောင်းကာလများတွင်မူ သီချင်း၏ မူလရည်ရွယ်ချက်ကို သိကောင်းမှ သိကြတော့မည်ဖြစ်သည်။ သီချင်းစာသားများမှ ထွက်ပေါ်လာသည့် နိမိတ်ပုံများကို လိုရာဆွဲ၍ နတ်နဂါးတို့၏ တန်ခိုးသိဒ္ဓိတို့ကိုပင် မျှော်ကောင်းမျှော်နေကြမည်ဟု ထင်မြင်ဖွယ်ရာဖြစ်သည်။ မည်သို့ပင်ဆိုစေကာမူ နဂါးနီစာအုပ်အသင်း ပေါ်ပေါက်လာပြီး နောက်ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုအကြာတွင် မြန်မာနိုင်ငံလွတ်လပ်ရေးရရှိလာခဲ့ခြင်းဖြစ်ရာ ထိုခေတ်က တိုးတက်သောအမြင်ရှိသည့် လူငယ်များမှာ နဂါးနီမှစာအုပ်များကို မလွဲမသွေ ဖတ်ရှုခဲ့ကြမည်သာဖြစ်သည်။

ယနေ့ခေတ်တွင် စာပေဖတ်ရှုခြင်းအတွက် စာအုပ်များအပြင် အခြားသော မီဒီယာနည်းလမ်းများလည်း ထွက်ပေါ်လာပြီး မျိုးဆက်သစ်များက နည်းလမ်းသစ်များဖြင့် စာဖတ်နေကြပြီဖြစ်သည်။ မည်သည့်နည်းလမ်းဖြင့် ဖတ်ရှုသည်ဖြစ်စေ မိမိတို့ဖတ်သည့်စာသည် မိမိအတွက် အကျိုးမယုတ်သည့် စာပေဖြစ်ဖို့လိုသည်။ စာမြင်သမျှ အလိမ္မာ စာမှာရှိသည်ဟု ယူဆ၍ မရနိုင်သည့်အလျောက် စာဖတ်ပြီးအကျိုးမယုတ်စေရန် စာကောင်းပေမွန်ကို ရှာဖွေဖတ်ရှုကြရမည်ဖြစ်သည်။

စာကောင်းပေမွန်ဟူသည် အဆိပ်အတောက်ကင်း၍ အကျိုးဖြစ်ထွန်းစေနိုင်သည့် စာပေဖြစ်ပြီး သုတသော်လည်းကောင်း၊ ရသသော်လည်းကောင်း ဖြစ်နိုင်သည်။

စာကောင်းပေမွန်တို့ထွန်းကားပြီး နိုင်ငံသူနိုင်ငံသားတို့ စာဖတ်ကြသည်နှင့်အမျှ နိုင်ငံအတွင်းကောင်းသောအမူအကျင့်များ၊ ကောင်းသည့် အပြောအဆိုများနှင့် စိတ်ကောင်းနှလုံးကောင်းတို့ ဖြစ်တည်ထွန်းကားလာမည်ဖြစ်သည်။ ကောင်းသော ကိုယ်မှု၊ နှုတ်မှု၊ စိတ်မှုတို့နှင့် ဖုံးလွှမ်းနေသည့် တိုင်းပြည်နိုင်ငံဆိုသည်မှာ အေးချမ်းသာယာပြီး မွေ့လျော်ဖွယ်ကောင်းသည့် တိုင်းပြည်နိုင်ငံသာဖြစ်သည်။ စာဖတ်တတ်သူတိုင်း၊ စာဖတ်နိုင်သူတိုင်း စာကောင်းပေမွန်များကို ရှာဖွေဖတ်ရှုကြခြင်းဖြင့် မိမိတို့၏ အသိပညာနယ်ပယ်ကို ကျယ်ဝန်းသည်ထက် ကျယ်ဝန်းအောင်ချဲ့ထွင်ကြရန်၊ မိမိတို့၏ စိတ်နှလုံးကိုလည်း အာဟာရပေး၍ ကောင်းသောနှလုံးသွင်းဆင်ခြင်မှုဖြင့် လောက၏ အကောင်း၊ အဆိုးဓမ္မနှစ်ဖြာကို တုန်လှုပ်ခြင်းကင်းစွာ ရင်ဆိုင်ကြရန် နှိုးဆော်တိုက်တွန်းအပ်ပါကြောင်း။ ။

moi