အီရန်စစ်ပွဲသုံးပတ်အတွင်း ပြီးဆုံးမည်ဟု ထရမ့်ပြော

KookieSpace97

အီရန်စစ်ပွဲသည် သီတင်းပတ်နှစ်ပတ်မှ သုံးပတ်အတွင်း အဆုံးသတ်နိုင်ခြေရှိကြောင်း အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့် က ပြောကြားလိုက်သည်ဟု အယ်လ်ဂျာဇီးယားမှ ဖော်ပြခဲ့သည်။

စွမ်းအင်ထောက်ပံ့မှုများကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေပြီး ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးကို တုန်လှုပ်စေခဲ့သည့် အီရန်စစ်ပွဲကို အဆုံးသတ်ရန်အတွက် သဘောတူညီချက်တစ်ရပ် ရရှိရန်မလိုကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။

အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အာဘက် အာရက်ချီ (Abbas Araghchi)က အမေရိကန်နှင့် တိုက်ရိုက်ဖြစ်စေ၊ သွယ်ဝိုက်၍ဖြစ်စေ သတင်းစကားများ အပြန်အလှန်ဖလှယ်မှုများရှိနေသော်လည်း မည်သည့်ညှိနှိုင်း ဆွေးနွေးမှု မျိုးမျှ ပြုလုပ်နေခြင်းမရှိကြောင်း ပြောဆိုခဲ့ပြီးနောက် ထရမ့်၏ မှတ်ချက်စကားထွက်ပေါ်လာ ခြင်းဖြစ်သည်။

ယခင်က အီရန်သည် ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးမှုများ ပြုလုပ်နေပြီး သဘောတူညီချက်ရရန် တောင်းပန်နေသည်ဟု ထရမ့်က ပြောကြားခဲ့ဖူးသော်လည်း မတ်လ ၃၁ ရက်တွင်မူ ၎င်း၏ လေသံကို ပြောင်းလဲခဲ့သည်။

ပဋိပက္ခများကို ရပ်တန့်ရန်အတွက် အမေရိကန်အနေဖြင့် အောင်မြင်သော သံတမန်ရေးရာ ရလဒ်တစ်ခုရှိရန် လိုအပ် မလိုအပ် သတင်းထောက်များက အိမ်ဖြူတော်တွင် မေးမြန်းရာ ထရမ့်က “ အီရန်အနေနဲ့ သဘောတူညီချက်တစ်ခု လုပ်စရာမလိုပါဘူး၊ မလိုအပ်ပါဘူး။ မကြာခင် အချိန်မှာပဲ... ဖြစ်နိုင်ရင် နှစ်ပတ် ဒါမှမဟုတ် သုံးပတ်အတွင်းမှာပဲ အမေရိကန်က တိုက်ခိုက်မှုတွေ အဆုံးသတ်သွားမှာပါ”ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

“သူတို့ ကျောက်ခေတ်ကို ပြန်ရောက်သွားပြီလို့ ကျွန်တော်တို့ ယူဆနိုင်မယ့်အချိန်၊ သူတို့အနေနဲ့ နျူကလီးယား လက်နက် ထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်း မရှိတော့မယ့် အချိန်မျိုးကျရင် ကျွန်တော်တို့ တိုက်ခိုက်မှုတွေကို အဆုံးသတ် သွားမှာပါ” ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။

အီရန်နိုင်ငံကမူ ၎င်းတို့၏ နျူကလီးယားဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်ချက်များသည် ငြိမ်းချမ်းသော ရည်ရွယ်ချက် အတွက်သာဖြစ်ပြီး နျူကလီးယားလက်နက် ထုတ်လုပ်ရန် မည်သည့်အခါကမျှ ကြိုးပမ်းခဲ့ခြင်းမရှိကြောင်း အစဉ်တစိုက် တုန့်ပြန်ပြောဆိုထားသည်။

လက်ရှိတွင် ဒေသတွင်း ကူးစက်ပျံ့နှံ့နေပြီး လူပေါင်းထောင်ချီ သေဆုံးခဲ့သည့် အရှေ့အလယ်ပိုင်းပဋိပက္ခ အတွင်းမှ ထရမ့် အနေဖြင့် အလွယ်တကူ ခေါင်းရှောင်ပြီး ထွက်ခွာသွားရန် မလွယ်ကူကြောင်း ကွင်စီ အင်စတီကျု (Quincy Institute)မှ အီရန် နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်သူ ထရီတာ ပါစီ (Trita Parsi) က ပြောကြားခဲ့သည်။

ထို့ပြင်ထရမ့်သည် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား(Strait of Hormuz)အတွင်း ရေကြောင်းသွားလာမှု လွတ်လပ်ခွင့် ရရှိရေးအတွက် စစ်ရေးအရ ကူညီပေးရန် တောင်းဆိုချက်ကို ငြင်းပယ်ခဲ့ကြသည့် မဟာမိတ်နိုင်ငံများအား ပြစ်တင်ဝေဖန်ခဲ့သည်။

“ခင်ဗျားတို့ဟာ ကိုယ့်ဘာသာကိုယ် ဘယ်လိုတိုက်ပွဲ ဝင်ရမလဲဆိုတာကို စတင်သင်ယူရတော့မယ်။ ခင်ဗျားတို့က ကျွန်တော်တို့ဘက်မှာ မရှိခဲ့သလိုမျိုးပဲ၊ အမေရိကန်ကလည်း ခင်ဗျားတို့ကို ကူညီဖို့ နောက်ထပ် ရှိနေတော့မှာ မဟုတ်ဘူး။ အီရန်ကတော့ အခြေခံအားဖြင့် ပျက်စီးသွားပါပြီ။ ခက်ခဲတဲ့အပိုင်းက ပြီးသွားပြီ။ ကိုယ့်ဘာသာကိုယ်ပဲ ရေနံတွေကို ရှာကြပေတော့” ဟု ထရမ့်က Truth Social လူမှုမီဒီယာတွင် ရေးသားခဲ့သည်။

ကိုးကား - CNI International News

Subject-Image

  • အီရန်စစ်ပွဲသုံးပတ်အတွင်း ပြီးဆုံးမည်ဟု ထရမ့်ပြော

Posted-Date

MM-Subject-Category
နိုင်ငံရေးကဏ္ဍ
နိုင်ငံရေးကဏ္ဍ-နိုင်ငံတကာ

ဆက်စပ်ကဏ္ဍများ

ပြင်ပ ပယောဂနှင့် နောက်ကွယ်မှ အာဂျင်ဒါ
ပြင်ပ ပယောဂနှင့် နောက်ကွယ်မှ အာဂျင်ဒါ
၂၀၂၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလမှ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလအထိ ကျင်းပခဲ့သည့် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲက မြန်မာပြည်သူတစ်ရပ်လုံး၏ ဆန္ဒနှင့်အညီ နိုင်ငံကို ဒီမိုကရေစီလမ်းကြောင်းပေါ်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိစေခဲ့သည်။ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ဆန္ဒမဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိသူ ၂၄ ဒသမ ၂၃ သန်းရှိသည့်အနက် ၁၃ ဒသမ ၁၃ သန်းကျော်တို့က လွတ်လပ်စွာဆန္ဒမဲပေးခဲ့ကြခြင်းဖြစ်ရာ ရာခိုင်နှုန်းအားဖြင့် ၅၄ ရာခိုင်နှုန်းကျော်ရှိသည်။ရွေးကောက်ပွဲကို ပြည်တွင်းပြည်ပလေ့လာစောင့်ကြည့်သူများ၊ ပြည်တွင်းပြည်ပမီဒီယာများ လာရောက်လေ့လာစောင့်ကြည့် သတင်းရယူခဲ့ကြပြီး ရွေးကောက်ပွဲ၏ လွတ်လပ်မှု၊ တရားမျှတမှု၊ စနစ်တကျရှိမှု၊ မဲဆန္ဒရှင်ပြည်သူများ၏ တက်ကြွမှုစသည်တို့အပေါ် အသိအမှတ်ပြုခဲ့ကြသည်။ အဆိုပါရွေးကောက်ပွဲတွင် ပြည်သူလူထုက လွတ်လပ်၍ တက်ကြွစွာလာရောက်မဲပေးခဲ့ကြခြင်းက နိုင်ငံတည်ငြိမ်အေးချမ်းရေး၊ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် နိုင်ငံသားတို့၏ ဒီမိုကရေစီဆိုင်ရာအခွင့်အရေးတို့ကို ဥပဒေနှင့်အညီရရှိရေးစသည့် လိုအင်ဆန္ဒများကို ဖော်ဆောင်နိုင်ရေးအတွက်ဖြစ်သည်။ ရွေးကောက်ပွဲ အောင်မြင်စွာကျင်းပပြီးနောက် လွှတ်တော်များနှင့်အစိုးရအဖွဲ့တို့ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပါအတိုင်း အချိန်ဇယားကိုက်ညီစွာ ပေါ်ထွန်းလာခဲ့ရာ ပြည်သူကရွေးချယ်ခဲ့သည့် လွှတ်တော်နှင့် လွှတ်တော်ကရွေးချယ်တင်မြှောက်သည့် နိုင်ငံတော်သမ္မတဦးဆောင်သော အစိုးရတစ်ရပ်ပေါ်ထွန်းလာခြင်းပင်ဖြစ်သည်။၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ရွေးကောက်ပွဲမှ ထွက်ပေါ်လာသောရလဒ်သည် ထိုစဉ်က အာဏာရပါတီနှင့် ၎င်းပါတီကိုထောက်ခံသူများအဖို့ ကျေနပ်အားရဖွယ်ဖြစ်သော်လည်း အခြားပါတီများနှင့် အခြားပါတီထောက်ခံသူများအဖို့မူ မကျေနပ်စရာများစွာတို့ ရှိနေခဲ့သည်။ အမှန်တကယ်လည်း မဲမသမာမှုပေါင်း ၁၁ ဒသမ ၃ သန်းကျော် ပေါ်ပေါက်ခဲ့ရာ ဥပဒေနှင့်အညီ အရေးယူဆောင်ရွက်မှုများပြုလုပ်ခဲ့ရသည်။ ဖြစ်ပေါ်လာသည့် နိုင်ငံရေးအပြောင်းအလဲကို အကြောင်းပြု၍ ဆန္ဒပြပွဲများမှသည် အဓိကရုဏ်းများ၊ ဆူပူသောင်းကျန်းမှုများမှသည် လက်နက်ကိုင် အကြမ်းဖက်သောင်းကျန်းမှုများအထိ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ယင်းသို့ဖြစ်စေရန် ဦးဆောင်သူများ၊ နောက်ကွယ်မှ သွေးထိုးလှုံ့ဆော်သူများ၊ အထောက်အပံ့ပြုသူများ၊ အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်သူများမှာ အာဏာကို မသမာသည့်နည်းဖြင့်ရယူရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည့်ပါတီနှင့် ယင်းပါတီကို အစွန်းရောက်ထောက်ခံသူများ၊ ၎င်းတို့၏ လှည့်ဖျားစည်းရုံးခံရသူများဖြစ်ပြီး လက်ရှိအခြေအနေမှာ လွန်ခဲ့သည့် ငါးနှစ်ကအခြေအနေနှင့် လွန်စွာကွာခြားသွားခဲ့ပြီဖြစ်သည်။မြန်မာနိုင်ငံသည် ၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် အာဆီယံအဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်လာခဲ့ပြီး ထိုအချိန်ကပင် စတင်ကာ တာဝန်ယူမှုရှိသော အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံအဖြစ် အာဆီယံ၏တာဝန်ဝတ္တရားများကို ကျေကျေပွန်ပွန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် လွန်ခဲ့သောငါးနှစ်အတွင်း ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည့် ပြည်တွင်းရေးကိစ္စအချို့နှင့်ပတ်သက်၍ အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံအချို့က မြန်မာအစိုးရအပေါ် ကန့်သတ်မှုများ၊ ခွဲခြားဆက်ဆံမှုများ၊ တန်းတူကိုယ်စားပြုမှုကို ချန်လှပ်ထားခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့ရာ စင်စစ်အားဖြင့် ယင်းလုပ်ရပ်များသည် အာဆီယံပဋိညာဉ်နှင့် ကိုက်ညီခြင်းမရှိသော လုပ်ရပ်များပင်ဖြစ်သည်။ မျက်မှောက်ကာလ ကမ္ဘာ့အင်အားကြီးနိုင်ငံများအကြား ပထဝီနိုင်ငံရေးအားပြိုင်မှုတွင် အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံအချို့အတွင်း ပြင်ပပယောဂ ဝင်ရောက်နေသည့် သက်သေပြယုဂ်တစ်ခုလည်းဖြစ်သည်။လက်ရှိအချိန်တွင် မြန်မာနိုင်ငံသည် ဒီမိုကရေစီစနစ်ကိုကျင့်သုံး၍ ဒီမိုကရေစီလမ်းကြောင်းပေါ်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသော နိုင်ငံဖြစ်သည်။ မဲဆန္ဒပေးပိုင်ခွင့်ရှိသူ မြန်မာပြည်သူများ၏ ဆန္ဒမဲပေး ရွေးချယ်တင်မြှောက်မှုမှတစ်ဆင့် ဒီမိုကရေစီနည်းလမ်းတကျ ပေါ်ပေါက်လာသည့် အစိုးရသစ်နှင့်ပတ်သက်၍ အပြုသဘောမဆောင်သည့် ခွဲခြားဆက်ဆံမှုများပြုလုပ်နေခြင်း၊ ပြည်တွင်းရေးကို ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်း၊ ဝေဖန်ပြောဆိုမှုများ၊ ဖိအားပေးမှုများပြုလုပ်နေခြင်း စသည်တို့က မဲဆန္ဒရှင် မြန်မာပြည်သူတို့၏ ဆန္ဒသဘောထားကို လျစ်လျူရှုထားခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် အာဆီယံအဖွဲ့ကြီး၏ ပဋိညာဉ်များကို ပြောင်ပြောင်တင်းတင်းချိုးဖောက်၍ ၎င်းတို့၏ အာဂျင်ဒါများအတိုင်း အာဆီယံပလက်ဖောင်းပေါ်မှနေ၍ အကောင်အထည်ဖော်နေခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အပြုသဘောဆောင်သော ဖြစ်ပေါ်တိုးတက်မှုများကို အသိအမှတ်ပြု၍ ထောက်ခံကူညီပေးသည့် အာဆီယံနိုင်ငံအများစုရှိသကဲ့သို့ မိတ်ဆွေနိုင်ငံများလည်း များစွာရှိနေသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် တိုးတက်ဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိသည့် ပကတိအခြေအနေများနှင့်အညီ နိုင်ငံတည်ငြိမ်အေးချမ်းရေး၊ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး၊ သာယာဝပြောရေးနှင့် နိုင်ငံသားတို့၏ အကျိုးစီးပွားများဖြစ်ထွန်းရေး၊ အကျိုးစီးပွားများကာကွယ်ရေးတို့ကို အစိုးရနှင့်ပြည်သူတို့အတူတကွ လက်တွဲကာ ကြိုးပမ်းဖော်ဆောင်သွားကြမည်ဖြစ်သည့်အကြောင်း။ ။moi
ဇူလိုင် ၃၁ ရက်နေ့မတိုင်မီ
ဇူလိုင် ၃၁ ရက်နေ့မတိုင်မီ
အကြမ်းဖက်ချေမှုန်းရေးစစ်ဆင်ရေး(Counter - Terrorism Operation) တစ်ရပ်ကို တစ်နှစ်နှင့် သုံးလကျော်ကြာ ဆင်နွှဲပြီးနောက် မန္တလေး-မြစ်ကြီးနား ကားလမ်းကြောင်းကို မေလ ၆ ရက်နေ့တွင် ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ပေးနိုင်ခဲ့သည်။ အကြမ်းဖက်သောင်းကျန်းသူများ ယာယီထိန်းချုပ်ထားသည့် အဆိုပါဆက်သွယ်ရေး လမ်းကြောင်းတစ်လျှောက်ရှိ မြို့ရွာများကို အဆင့်ဆင့်ပြန်လည်သိမ်းပိုက်နိုင်ရေးအတွက် တိုက်ပွဲ ကြီး/ ငယ် စုစုပေါင်း ၃၂၂ ကြိမ် ဖြစ်ပွားခဲ့ရာတွင် ရန်သူအလောင်း၊ လက်နက်ရာနှင့်ချီ၍ သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့ပြီး တပ်မတော်အရာရှိ၊ စစ်သည် အချို့အသက်ပေးလှူခဲ့ရသည်။မန္တလေးမှ မတ္တရာ - သပိတ်ကျင်း- တကောင်း - ထီးချိုင့်- ကသာ- အင်းတော် - မော်လူး- နန့်စီးအောင် - မိုးညှင်း- မိုးကောင်း- မြစ်ကြီးနားအထိ ဆက်သွယ်ထားသည့် အဆိုပါလမ်းကြောင်းသည် မြန်မာနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းဒေသဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် အရေးပါသည့် အခြေခံအဆောက်အအုံတစ်ခုဖြစ်သည်။ PDF အမည်ခံ အကြမ်းဖက်သောင်းကျန်းသူ ပူးပေါင်းအဖွဲ့များက ၎င်းတို့၏ အကျိုးစီးပွားအတွက် မြို့ရွာဒေသအချို့ကို ယာယီစိုးမိုး၍ ဒေသခံပြည်သူများ၏ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေး၊ ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေး၊ ဆက်သွယ်သွားလာမှုနှင့် ကုန်စည်စီးဆင်းမှုလွယ်ကူလျင်မြန်ရေးတို့အတွက် အဓိကအသုံးပြုနေရသည့် အဆိုပါလမ်းကြောင်းကို ပိတ်ဆို့ခဲ့ရာ ဒေသခံတိုင်းရင်းသား ပြည်သူများ၏ လူမှုစီးပွားဘဝများရော ဒေသတွင်းရှိ မြို့၊ ရွာများပါ ပျက်စီးခဲ့ရသည်။ အကြမ်းဖက်အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ၎င်းတို့၏လုပ်ရပ်များကို မထောက်ခံတော့သည့် ပြည်သူများက ၎င်းတို့၏သတင်းများကို တပ်မတော်ထံ လျှို့ဝှက်စွာပေးပို့၍ တပ်မတော်နှင့် ပူးပေါင်းလာခြင်း၊ ဥပဒေဘောင်အတွင်း ပြန်လည်ဝင်ရောက်လာသည့် PDF အမည်ခံအဖွဲ့ဝင်များနှင့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် အဖွဲ့ဝင်အချို့ကလည်း အကြမ်းဖက်လုပ်ရပ်များကို နှိမ်နင်းနိုင်ရေးအတွက် အကြမ်းဖက်သမားများ၏ သတင်းများကို တပ်မတော်သို့ ပေးပို့ခြင်းဖြင့် ပူးပေါင်းပါဝင်လာကြသည်။ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့၌လည်း မေလ ၆ ရက်နေ့တွင်ပင် အစိုးရ၏ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားများဖြစ်သည့် ရုံးများပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နိုင်ရေး၊ စာသင်ကျောင်းများ၊ ဆေးရုံများ ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နိုင်ရေးအတွက် ဌာနဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်းများ ပြန်လည်ဝင်ရောက်ခဲ့ကြရာ ဒေသခံတိုင်းရင်းသားပြည်သူများက ဝမ်းမြောက်စွာ ကြိုဆိုခဲ့ကြသည်။ ဖလမ်းမြို့နယ်တစ်ဝိုက်ကို အကြမ်းဖက်သောင်းကျန်းသူများက ယာယီစိုးမိုးခဲ့စဉ်က ဒေသခံတိုင်းရင်းသားပြည်သူများမှာ ၎င်းတို့ပိုင်ဆိုင်သည့် အိုးအိမ်စည်းစိမ်များကို စွန့်ခွာတိမ်းရှောင်ခဲ့ကြရပြီး လူ့အခွင့်အရေးများ ဆုံးရှုံးကာအဘက်ဘက်တွင် နိမ့်ကျခဲ့ရသည်။ PDF အမည်ခံအကြမ်းဖက်အဖွဲ့များနှင့် တိုင်းရင်းသားအမည်ခံလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များမှာ တော်လှန်ရေးအမည်ခံ၍ အဖျက်အမှောင့် လုပ်ရပ်မျိုးစုံကို ကျူးလွန်နေကြပြီး အများစုမှာ ဆက်ကြေး၊ ဂိတ်ကြေးတောင်းခံခြင်း၊ သယံဇာတများ ခိုးထုတ်ခြင်းတို့ဖြင့် ကိုယ်ကျိုးရှာနေကြခြင်းဖြစ်သည်။နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်က ပြီးခဲ့သည့် ဧပြီ ၂၀ ရက်တွင် ကျင်းပသည့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့အစည်းအဝေးတွင် အစိုးရအဖွဲ့ ရက်ပေါင်း ၁၀၀ နှင့်ပတ်သက်၍ ပြောကြားရာတွင် “EAO တွေမှာလည်း NCA လက်မှတ်ရေးထိုးထားတဲ့ အဖွဲ့တွေရော၊ NCA လက်မှတ်ရေးထိုးထားခြင်းမပြုတဲ့ အဖွဲ့တွေရောငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ ဖိတ်ခေါ်ပါတယ်။ ဇူလိုင် ၃၁ ရက်နေ့ မတိုင်မီမှာ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုတွေလုပ်ပါမယ်။ ဒီလိုပဲ PDF နဲ့ ပတ်သက်လို့ရှိရင်လည်း ဒီကာလအတွင်းမှာ ဥပဒေဘောင်အတွင်း ဝင်လာကြဖို့ ဖိတ်ခေါ်ပါတယ်” ဟူ၍ ထည့်သွင်းပြောကြားကာ တိုင်းပြည်တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေး၊ ငြိမ်းချမ်းရေးတို့ကို ရှေးရှု၍ အလေးအနက်ထားဖိတ်ခေါ်ခဲ့သည်။နိုင်ငံရေးမကျေလည်မှု၊ အမြင်မတူမှုတို့ကို အခြေခံ၍ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည့် လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများမှာ မိမိတို့နိုင်ငံ၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို တားဆီးပိတ်ဆို့ထားသည်။ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်း အချို့၏ခေါင်းဆောင်ပိုင်းအချို့တို့မှာ တရားမဝင် စီးပွားရှာဖွေမှုအမျိုးမျိုးဖြင့် အလွန်အမင်းကြွယ်ဝချမ်းသာနေကြပြီဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့ကိုယ်တိုင်မှာလည်း မြန်မာနိုင်ငံသားမဟုတ်တော့ပြီဖြစ်ရာ နိုင်ငံတည်ငြိမ်အေးချမ်းရေး၊ ထာဝရငြိမ်းချမ်းရေးတို့ကို စိတ်မဝင်စား၊ မလိုလားတော့သည့် အခြေအနေတွင် ရှိနေကြသည်။ အမှန်တကယ်သေချာသည့်အချက်မှာမူ ပြည်သူလူထုက လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများကို မလိုလားခြင်းနှင့် နိုင်ငံ တစ်ဝန်း တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေးနှင့် ထာဝရငြိမ်းချမ်းရေးကို လိုလားကြခြင်းဖြစ်သည်။ နိုင်ငံရေးအဖြေမှန်ကို နိုင်ငံရေးနည်းလမ်းဖြင့် ရှာဖွေခြင်း၊ တရားဝင်စီးပွားရေးကိုနိုင်ငံတကာအဆင့်မီ ဂုဏ်သိက္ခာရှိစွာ လုပ်ကိုင်ခြင်း စသည်တို့အားဖြင့် နိုင်ငံအကျိုး၊ တိုင်းရင်းသားပြည်သူလူထုနှင့် နိုင်ငံသားတစ်ရပ်လုံးတို့၏အကျိုးကို ဆောင်ကြဉ်းနိုင်ကြရေး ဇူလိုင် ၃၁ ရက် မတိုင်မီငြိမ်းချမ်းရေး ဖိတ်ခေါ်လက်ကမ်းမှုဆီ အရောက်လှမ်းကြစေလိုသည့်အကြောင်း။ ။MOI
ဒီမိုကရေစီစနစ်နှင့်လျော်ညီသည့် ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများဖော်ဆောင်
ဒီမိုကရေစီစနစ်နှင့်လျော်ညီသည့် ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများဖော်ဆောင်
ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ အစည်းအဝေးကို မေ ၆ ရက်က နေပြည်တော်ရှိ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးတော် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့အစည်းအဝေးခန်းမ၌ ကျင်းပပြုလုပ်ရာ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်က “ဒီမိုကရေစီနည်းလမ်းတကျ မိမိဆန္ဒဖြင့် လာရောက်မဲပေးကြသူများကို ဒီမိုကရေစီနိုင်ငံများမှ တန်ဖိုးထားရန်လိုပါကြောင်း၊ မည်ကဲ့သို့ပင်ဖြစ်စေ မိမိတို့အနေဖြင့် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီစနစ်ကို ခိုင်ခိုင်မာမာဖြစ်စေရေး ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ပြီး ဒီမိုကရေစီနှင့် ဖက်ဒရယ်စနစ်ကိုအခြေခံသည့် ပြည်ထောင်စုကို ဆက်လက်အကောင်အထည်ဖော်တည်ဆောက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ဒီမိုကရေစီစနစ်နှင့် လျော်ညီသည့် ပြောင်းလဲမှုများကိုလည်း ဖော်ဆောင်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း” ပြောကြားခဲ့သည်။ယနေ့နိုင်ငံတော်အစိုးရအဖွဲ့သည် လွတ်လပ်၍တရားမျှတသည့် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ပြည်သူလူထုက ၎င်းတို့၏ စိတ်သဘောထားဆန္ဒအလျောက် ဆန္ဒမဲပေးရွေးချယ်ပြီး ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည့် ပြည်သူ့ကိုယ်စားလှယ်များမှ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ထားသည့် ရွေးကောက်ခံအစိုးရအဖွဲ့ဖြစ်သည်။ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ပြည်သူများအနေဖြင့် တက်တက်ကြွကြွ စနစ်တကျစည်းကမ်းရှိစွာ လာရောက်မဲပေးခဲ့ကြသည်ကို တွေ့ကြရမည်ဖြစ်သည်။ ဤသို့ တက်တက်ကြွကြွ စနစ်တကျမဲပေးခဲ့ကြခြင်းသည် ပြည်သူလူထုက ရွေးကောက်ပွဲကိုလည်းကောင်း၊ နိုင်ငံတော်အစိုးရ၏ နိုင်ငံရေးအရ ဆောင်ရွက်ချက်များကိုလည်းကောင်း ထောက်ခံမှုကို ပြသခဲ့ခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ပြည်သူ့ဆန္ဒနှင့်အညီ ဖြစ်ပေါ်လာသည့် လွှတ်တော်များမှ ပေါ်ထွက်လာသော အစိုးရဖြစ်သဖြင့် အစိုးရအဖွဲ့အနေဖြင့် နိုင်ငံဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး၊ စီးပွားရေးကောင်းမွန်စေရေး ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတော်တွင် ကြုံတွေ့ဖြတ်သန်းခဲ့ရသည့် သမိုင်းကြောင်းဆိုင်ရာများ၊ ခေတ်စနစ်အတွေ့အကြုံများပေါ်တွင် သင်ခန်းစာယူပြီး နိုင်ငံတော်အစိုးရအနေဖြင့် ကောင်းမွန်သည့် ဦးဆောင်မှုများဖြင့် နိုင်ငံတော်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကို ဦးလည်မသုန် ထမ်းဆောင်သွားမည်ဟု သန္နိဋ္ဌာန်ပြုထားသည်။ သို့သော် အချို့သောနိုင်ငံများအနေဖြင့် ပြည်သူများက ရွေးချယ်ထားသည့် ဒီမိုကရေစီနည်းလမ်းနှင့်အညီ တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသည့် အစိုးရအပေါ် ကန့်သတ်မှုများ၊ စီးပွားရေးပိတ်ဆို့မှုများကို ဖိအားပေးလုပ်ဆောင်နေကြဆဲ ဖြစ်သည်ကို တွေ့ရမည်ဖြစ်သည်။ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ ဒီမိုကရေစီစနစ်နှင့်လိုက်လျောညီစွာ နိုင်ငံတော်ကို ပုံဖော်တည်ဆောက်သွားမည်ဖြစ်သည်။ပထမငါးနှစ်တာကာလအတွင်းက တပ်မတော်အနေဖြင့် နိုင်ငံတော်ကို အရေးပေါ်အခြေအနေကြေညာပြီး ခေတ္တတာဝန်ယူဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတော်တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေး၊ လွတ်လပ်ပြီးတရားမျှတသည့် ရွေးကောက်ပွဲအောင်မြင်စွာကျင်းပရေးကို ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ယခုငါးနှစ်တာကာလတွင် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈ ခုနှစ်)နှင့်အညီ ဒီမိုကရေစီနည်းလမ်းတကျ ပြည်သူများ၏ဆန္ဒနှင့်အညီ ဒီမိုကရေစီနိုင်ငံတော်သစ်ကို တည်ဆောက်အကောင်အထည် ဖော်လျက်ရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် ဒီမိုကရေစီနိုင်ငံများနည်းတူ မိမိနိုင်ငံနှင့် လိုက်လျောညီထွေရှိသည့် ဒီမိုကရေစီစနစ်ကို ခိုင်ခိုင်မာမာရပ်တည်တည်ဆောက် အကောင်အထည်ဖော်သွားမည်ဖြစ်သည်။ ပြည်သူများက ရွေးချယ်တင်မြှောက်ထားသည့် အစိုးရအနေဖြင့် ဒီမိုကရေစီနှင့် ဖက်ဒရယ်စနစ်ကို အခြေခံသည့် ပြည်ထောင်စုကြီး အကောင်အထည်ပေါ်လာအောင် အားလုံးတက်ညီလက်ညီ ဝိုင်းဝန်းကြိုးပမ်း ဆောင်ရွက်ကြရမည်ဖြစ်သည်။ ဒီမိုကရေစီစနစ်ကို လျှောက်လှမ်းရာတွင် ခေတ်စနစ်နှင့်လျော်ညီသည့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုများကိုရရှိအောင် အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်ကြရမည် ဖြစ်သကဲ့သို့ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အမျိုးသားရေးစရိုက်လက္ခဏာများကိုလည်း မပျောက်ပျက်အောင် ထိန်းသိမ်းဆောင်ရွက်သွားကြရန်လိုသည်။ အမျိုး၊ ဘာသာ၊ သာသနာ၊ ထုံးတမ်းအစဉ်အလာများ၊ ယဉ်ကျေးမှုစရိုက်လက္ခဏာများနှင့် ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်များကို အားလုံးအနေဖြင့် စဉ်ဆက်မပြတ် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်သွားရန် တာဝန်ရှိသည်။ ယင်းတို့သည် ကိုယ်ပိုင်လက္ခဏာများ၊ အမျိုးသားရေးတာဝန်များဖြစ်၍ ယင်းတို့ကို မပျောက်ပျက်အောင် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ပြီး ဒီမိုကရေစီစနစ်ကို အကောင်အထည်ဖော်သွားရမည်ဖြစ်သည်။ ဒီမိုကရေစီနိုင်ငံသစ်တွင် စီးပွားရေး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်အောင် ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ပြီး ပြည်သူများ၏ လူမှုစီးပွားဘဝများ မြင့်မားတိုးတက်လာအောင် ဆောင်ရွက်ကြရမည်ဖြစ်သည်။ပြီးခဲ့သည့်ကာလများက နိုင်ငံတော်ကို တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ခဲ့ရာတွင် အားသာချက်များရှိသလို အားနည်းချက်များလည်းရှိခဲ့မည်ဖြစ်သည်။ လက်ရှိကာလတွင် နိုင်ငံတော်အစိုးရအဖွဲ့အနေဖြင့် သက်ဆိုင်ရာဝန်ကြီးဌာနများအလိုက် အားနည်းချက်များကို ထိန်းသိမ်းပြင်ဆင်ပြုပြင်၍ ဒီမိုကရေစီအစိုးရနှင့် လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်သွားကြမည်ဖြစ်သည်။ သို့ဖြစ်ရာ နိုင်ငံတော်အစိုးရအနေဖြင့် ဒီမိုကရေစီစနစ်နှင့်လျော်ညီသည့် ပြောင်းလဲမှုများကို အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်၍ ပါတီစုံဒီမိုကရေစီစနစ်ကို ခိုင်ခိုင်မာမာဖြစ်စေရေး ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ပြီး ဒီမိုကရေစီနှင့် ဖက်ဒရယ်စနစ်ကိုအခြေခံသည့် ပြည်ထောင်စုကို ဆက်လက်အကောင်အထည်ဖော် တည်ဆောက်သွားမည်ဖြစ်ပါကြောင်း။ ။moi
နှစ်နိုင်ငံပိုမို ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှုဖြင့် ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်မည်
နှစ်နိုင်ငံပိုမို ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှုဖြင့် ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်မည်
      မြန်မာနိုင်ငံသည် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ(၂၀၀၈ ခုနှစ်) ပုဒ်မ(၄၁)တွင် ပြဋ္ဌာန်းထားသည့် “နိုင်ငံတော်သည်လွတ်လပ်၍တက်ကြွပြီး ဘက်မလိုက်သော နိုင်ငံခြားရေးဝါဒကို ကျင့်သုံးသည်။ ကမ္ဘာ့ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် နိုင်ငံအချင်းချင်း   မိတ်ဝတ်မပျက်ပေါင်းဖက် ဆက်ဆံရေးကိုရှေးရှုသည်။ နိုင်ငံအချင်းချင်း ငြိမ်းချမ်းစွာအတူယှဉ်တွဲ နေထိုင်ရေးမူများကို စောင့်ထိန်းသည်။” ဆိုသည့်အတိုင်း ရပ်တည်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် နိုင်ငံတကာနှင့်ကောင်းမွန် မှန်ကန်သင့်မြတ်သော ဆက်ဆံရေးကို အစဉ်တစိုက် ကျင့်သုံးလျက်ရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံနှင့်တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတ နိုင်ငံတို့သည် နှစ်ပေါင်းများစွာကတည်းက  ဆွေမျိုးပေါက်ဖော် ဆက်ဆံရေးရှိခဲ့သည်မှာ  ယနေ့အချိန်အထိတိုင်ဖြစ်သည်။မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲကို အောင်မြင်စွာကျင်းပခဲ့ပြီး ယခုအခါ ဥပဒေပြုရေး၊  အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် တရားစီရင်ရေးဟူသော မဏ္ဍိုင်ကြီးသုံးရပ်ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းနှင့်အတူ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သော ပြည်ထောင်စုအစိုးရက နိုင်ငံတော်ကို ဦးဆောင်မှုပြုနေပြီဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံကိုတန်ဖိုးထားသော ချစ်ကြည်ရင်းနှီးသော နိုင်ငံ့အကြီးအကဲများက ဦးမင်းအောင်လှိုင်အား  နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်းအပေါ် ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာဂုဏ်ပြုကြောင်း  သဝဏ်လွှာများလည်း ပေးပို့လျက်ရှိကြသည်။ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ သမ္မတ မစ္စတာရှီကျင့်ဖျင်အနေဖြင့်  ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော် သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်အား သမ္မတအဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ပြီး နာရီပိုင်းအတွင်း ဝမ်းမြောက်ကြောင်း သဝဏ်လွှာအား ပထမဦးဆုံးပေးပို့ခဲ့ပြီး အလေးအနက် ထားမှုကိုပြသပေးခဲ့သည်။ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်‌ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်သည် တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုကော်မတီ၊  နိုင်ငံရေးရာဗျူရိုအဖွဲ့ဝင်နှင့်   နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး H.E. Mr. Wang Yi ဦးဆောင်သော ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့အား ဧပြီလ ၂၅ ရက် မွန်းလွဲပိုင်းတွင် နေပြည်တော်ရှိ နိုင်ငံတော်သမ္မတ၏ ဧည့်ဆောင်တော်၌ လက်ခံတွေ့ဆုံသည်။   တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီဗဟိုကော်မတီ၊   နိုင်ငံရေးရာဗျူရို အဖွဲ့ဝင်နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးက “ အဆွေတော်အနေဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတအဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း ခံရမှုအပေါ်  တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ သမ္မတ မစ္စတာရှီကျင့်ဖျင်မှလည်း ဝမ်းမြောက်ဂုဏ်ယူကြောင်းနှင့် ဆုမွန်ကောင်းများ တောင်းပေးလိုက်ပါကြောင်း၊ တရုတ်နိုင်ငံအနေဖြင့် အဆွေတော်ကို သမ္မတကြီးအဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရပြီး နာရီပိုင်းအတွင်း  ဝမ်းမြောက်ကြောင်း သဝဏ်လွှာပေးပို့ခဲ့ခြင်းနှင့် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုပွဲသို့ ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့စေလွှတ် တက်ရောက်စေခဲ့ခြင်းမှာ မြန်မာနိုင်ငံနှင့်မြန်မာပြည်သူ လူထုတို့အပေါ်၌ မိမိတို့နိုင်ငံအနေဖြင့် အလေးအနက်ထားမှုကို ပြသခြင်းပင်ဖြစ်ပါကြောင်း၊ အဆွေတော်၏ ဦးဆောင်မှုအောက်တွင် မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် ရေရှည်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်သည့် နိုင်ငံတော်ကြီးဖြစ်လာမည်ဟုလည်း ယုံကြည်ပါကြောင်း၊ နှစ်နိုင်ငံအကြား  နိုင်ငံတော်နှင့်ပြည်သူလူထုတို့၏ လူမှုစီးပွားဘဝအကျိုး ဖြစ်ထွန်းစေမည့် ကိစ္စရပ်များကို အရှိန်အဟုန်မြှင့်တင်၍  ဆက်လက်ဆောင်ရွက် သွားမည်ဖြစ်ပါကြောင်း၊တရုတ်နိုင်ငံအနေဖြင့် နိုင်ငံတကာမျက်နှာစာတွင်  မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် ဆက်လက်ရပ်တည် ထောက်ခံဆောင်ရွက်ပေးသွားမည်ဖြစ်ပါကြောင်း”ပြောကြားခဲ့သည်။ မြန်မာနှင့်တရုတ်နှစ်နိုင်ငံတို့သည်  သံတမန်ဆက်ဆံမှုနှင့် ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှုများ တိုးတက်ကောင်းမွန်လျက်ရှိပြီး နှစ်နိုင်ငံအကြား အေးအတူပူအမျှ အသိုက်အဝန်းကို အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။တရုတ်နိုင်ငံအနေဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏အခြေအနေနှင့်ကိုက်ညီသော ပြည်သူများ၏ ထောက်ခံမှုကိုလည်း  ရရှိနိုင်သည့်အောင်မြင်မှု လမ်းကြောင်းကိုချီတက်ရန်  စွဲစွဲမြဲမြဲထောက်ခံအားပေးလျက်ရှိသည်။  မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်အချုပ်အခြာအာဏာနှင့် နယ်မြေလုံခြုံရေး၊ တည်တံ့ခိုင်မြဲရေးကိုလည်း စွဲစွဲမြဲမြဲထောက်ခံ အားပေးလျက်ရှိသည်။  နိုင်ငံတော်တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေး၊ တိုင်းရင်းသား ရင်ကြားစေ့ရေးနှင့်  လူ့ဘောင်အဖွဲ့အစည်း သဟဇာတဖြစ်မှုကိုလည်း  အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်နိုင်စေရန် စွဲစွဲမြဲမြဲ ထောက်ခံအားပေးလျက်ရှိသည်။ နယ်စပ်ဒေသ တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေး၊  ကုန်စည်ကူးသန်းရောင်းဝယ်မှုများ  လွယ်ကူလျင်မြန်ချောမွေ့စေရေး၊ ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေး ရရှိရေး စသည့်ကိစ္စရပ်များတွင်  နှစ်ဦးနှစ်ဖက်ညှိနှိုင်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများကို  ဆက်လက်ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်သည်။  မန္တလေးငလျင်ကြီးကြောင့် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည့် ထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့ရမှုများအား  ပြန်လည်ထူထောင်ရေးနှင့် တည်ဆောက်ရေး လုပ်ငန်းများတွင် တရုတ်နိုင်ငံအနေဖြင့် ဆက်လက်ကူညီ ဆောင်ရွက်ပေးသွားမည်ဖြစ်သည်။မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးနယ်ပယ်နှင့် အာဆီယံအသိုက်အဝန်းတို့ အတွင်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများကို မြှင့်တင်ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ပြီး တရုတ်နိုင်ငံသမ္မတ မစ္စတာရှီကျင့်ဖျင်၏ အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေးအတွက် ပြောကြားထားသည့် အကြံပြုချက်(၄)ချက်အပေါ်တွင်လည်း ထောက်ခံလျက်ရှိသည်။ နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ်ဒေသကုန်သွယ်မှု၊ စွမ်းအင်နှင့်သတ္တုကဏ္ဍ၊ စိုက်ပျိုးရေးနှင့်နည်းပညာကဏ္ဍတို့တွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများကို မြှင့်တင်ဆောင်ရွက်သွားမည် ဖြစ်သည်။ထို့ပြင် အွန်လိုင်းလိမ်လည် လောင်းကစားမှု တိုက်ဖျက်ရေး လုပ်ငန်းများကို ပူးပေါင်းတိုက်ဖျက် ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်သည်။ နှစ်နိုင်ငံနှင့်နှစ်နိုင်ငံ ပြည်သူများအကြား ရှိရင်းစွဲ ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှုနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများကို အရှိန်အဟုန်မြှင့်တင် ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ရာ မြန်မာ-တရုတ် နှစ်နိုင်ငံ ပိုမိုချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှုဖြင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု ပိုမိုအောင်မြင်ပါစေကြောင်း။         ။MWDအယ်ဒီတာ့အာဘော်(၂ဝ၂၆  ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၂၉ ရက်)
နှစ်နိုင်ငံရှိရင်းစွဲချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှု အရှိန်အဟုန်မြှင့်တင်ဆောင်ရွက်
နှစ်နိုင်ငံရှိရင်းစွဲချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှု အရှိန်အဟုန်မြှင့်တင်ဆောင်ရွက်
ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်အနေဖြင့် နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးနှင့်ပတ်သက်၍ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈ ခုနှစ်)တွင် ပြဋ္ဌာန်းထားသည့် “နိုင်ငံတော်သည် လွတ်လပ်၍တက်ကြွပြီး ဘက်မလိုက်သော နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒကို ကျင့်သုံးသည်၊ ကမ္ဘာ့ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် နိုင်ငံအချင်းချင်း မိတ်ဝတ်မပျက် ပေါင်းဖက်ဆက်ဆံရေးကို ရှေးရှုသည်၊ နိုင်ငံအချင်းချင်း ငြိမ်းချမ်းစွာအတူယှဉ်တွဲနေထိုင်ရေးမူများကို စောင့်ထိန်းသည်” ဆိုသည့်အတိုင်း ရပ်တည်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။ အာဆီယံနှင့်ပတ်သက်၍ အကောင်းဆုံးဖြစ်အောင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သွားမည်ဟု နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုသည့်အချိန်က နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် မိန့်ခွန်းပြောကြားရာတွင် ထည့်သွင်းပြောကြားထားသည်။ မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် အာဆီယံဘုံသဘောတူညီချက် (၅)ရပ်ပါအချက်များတွင် ပါဝင်သည့် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များနှင့် အခြားကိစ္စရပ်များတွင် အတတ်နိုင်ဆုံး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ထံ ဧပြီလ ၂၂ ရက်နေ့က ထိုင်းနိုင်ငံ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဦးဆောင်သော ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့က နေပြည်တော်ရှိ နိုင်ငံတော်သမ္မတ၏ ဧည့်ဆောင်တော်၌ လာရောက်တွေ့ဆုံဂါရဝပြုခဲ့သည်။ ဧပြီလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်သည် တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီဗဟိုကော်မတီ၊ နိုင်ငံရေးရာဗျူရိုအဖွဲ့ဝင်နှင့် နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီး မစ္စတာဝမ်ယိ ဦးဆောင်သော ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့အား နေပြည်တော်ရှိ နိုင်ငံတော်သမ္မတ၏ ဧည့်ဆောင်တော်၌ လက်ခံတွေ့ဆုံခဲ့သည်။ ဆက်လက်၍ မြန်မာနိုင်ငံအား အပြုသဘောဆောင် အကောင်းမြင်သည့်မိတ်ဆွေနိုင်ငံများက လာရောက်တွေ့ဆုံကြဦးမည်ဖြစ်သည်။ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံအနေဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏သမ္မတအဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်းခံရမှုအပေါ် သမ္မတကြီး မစ္စတာ ရှီကျင့်ဖျင်က နာရီပိုင်းအတွင်း ဝမ်းမြောက်ကြောင်း သဝဏ်လွှာပေးပို့ခဲ့ခြင်းနှင့် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုပွဲသို့ ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့စေလွှတ် တက်ရောက်စေခဲ့ခြင်းသည် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် မြန်မာ ပြည်သူလူထုတို့အပေါ် တရုတ်နိုင်ငံအနေဖြင့် အလေးအနက်ထားကြောင်း ပြသခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတော်သမ္မတကြီး ဦးဆောင်မှုအောက်တွင် မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် ရေရှည်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်သည့် နိုင်ငံတော်ကြီးဖြစ်လာမည်ဟု ယုံကြည်လက်ခံထားသည်။ တရုတ်နိုင်ငံအနေဖြင့် နိုင်ငံတကာမျက်နှာစာတွင် မြန်မာ နိုင်ငံအပေါ် ဆက်လက်ရပ်တည် ထောက်ခံဆောင်ရွက်ပေးသွားမည်ဟု သိရသည်။ မြန်မာနိုင်ငံနှင့် တရုတ်နှစ်နိုင်ငံအကြား နိုင်ငံတော်နှင့် ပြည်သူလူထု၏ လူမှုစီးပွားဘဝ အကျိုးဖြစ်ထွန်းစေမည့် ကိစ္စရပ်များကို အရှိန်အဟုန်မြှင့်တင်၍ ဆက်လက်ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်သည်။ နှစ်နိုင်ငံအကြား သံတမန်ဆက်ဆံရေးနှင့် ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှုများ တိုးတက်ကောင်းမွန်လျက်ရှိသည်။ အေးအတူပူအမျှ အသိုက်အဝန်းကို အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။ တရုတ်နိုင်ငံအနေဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်အချုပ်အခြာအာဏာနှင့် နယ်မြေလုံခြုံမှုတည်တံ့ခိုင်မြဲရေးကိုလည်း စွဲစွဲမြဲမြဲထောက်ခံအားပေးလျက်ရှိသည်။ နိုင်ငံတော်တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေး၊ တိုင်းရင်းသားရင်ကြားစေ့ရေးနှင့် လူ့ဘောင်အဖွဲ့အစည်းသဟဇာတဖြစ်မှုကိုလည်း အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်နိုင်ရန် စွဲစွဲမြဲမြဲ ထောက်ခံအားပေးလျက်ရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးနယ်ပယ်နှင့် အာဆီယံအသိုက်အဝန်းတို့အတွင်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများကို အရှိန်အဟုန်မပြတ် ဆက်လက်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် လွတ်လပ်ပြီး တရားမျှတသည့် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကို အောင်မြင်စွာ ကျင်းပပြုလုပ်နိုင်ခဲ့ပြီး ပြည်သူများက ရွေးချယ်သည့်အစိုးရအဖွဲ့အနေဖြင့် နိုင်ငံတော်အား ဒီမိုကရေစီလမ်းကြောင်းပေါ်တွင် ခိုင်ခိုင်မာမာ ဆက်လက်လျှောက်လှမ်းလျက်ရှိသည်။ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံတို့သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများဖြစ်သည်နှင့်အညီ တစ်နိုင်ငံနှင့်တစ်နိုင်ငံ ချစ်ခင်ရင်းနှီးစွာ အစဉ်အလာမပျက် ဆက်ဆံနေထိုင်လျက်ရှိသည်။ နယ်စပ်ဒေသ တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေး၊ မူးယစ်ဆေးဝါး တားဆီးနှိမ်နင်းရေးနှင့် အွန်လိုင်းလိမ်လည်လောင်းကစားမှုများ ပပျောက်ရေး၊ ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် နှစ်နိုင်ငံကုန်သွယ်မှုမြှင့်တင်ရေးတို့တွင် အရှိန်အဟုန်ဖြင့် ဆက်လက်ဆောင်ရွက်သွားမည်ဟု ကတိကဝတ်များပြုခဲ့ကြသည်။ သို့ဖြစ်ရာ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်အား ဒီမိုကရေစီလမ်းကြောင်းပေါ်တွင် ခိုင်ခိုင်မာမာ ဆက်လက်လျှောက်လှမ်းလျက်ရှိပြီး ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေး၊ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးလုပ်ငန်းစဉ်များတွင် နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးနှင့်ပတ်သက်၍ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများ၊ အာဆီယံနိုင်ငံများ၊ ဒေသတွင်းနိုင်ငံများသာမက နိုင်ငံတကာနှင့်ပါ ရှိရင်းစွဲချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှုနှင့် ပူးပေါင်းဆက်ဆံဆောင်ရွက်မှုများကို ဆက်လက်အရှိန်အဟုန်မြှင့်တင် ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ပါကြောင်း။ ။MDN
သန့်ရှင်းသည့် အစိုးရ၊ ကောင်းမွန်သည့်အုပ်ချုပ်မှု
သန့်ရှင်းသည့် အစိုးရ၊ ကောင်းမွန်သည့်အုပ်ချုပ်မှု
အုပ်ချုပ်မှုစနစ် (Governance) ဆိုသည်ကို “ဆုံးဖြတ်ချက် ချမှတ်ခြင်းဖြစ်စဉ်နှင့် ချမှတ်ထားသော ဆုံးဖြတ်ချက်များကို အကောင်အထည်ဖော်နိုင်မှု ရှိ မရှိ လုပ်နည်းစဉ်” ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “လုပ်ကိုင် ဆောင်ရွက်မှု နည်းလမ်း သို့မဟုတ် အုပ်ချုပ်မှုစွမ်းပကား” ဟူ၍လည်းကောင်း အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုကြသည်။ လူ့ဘောင်အဖွဲ့အစည်းတစ်ရပ်ကို သမားရိုးကျမဟုတ်ဘဲ ကောင်းမွန်သည့် လူ့အဖွဲ့အစည်း ဖြစ်လာစေရန်အတွက်မူ သမားရိုးကျမဟုတ်သော ကောင်းမွန်သည့် အုပ်ချုပ်ရေး (Good Governance) လိုအပ်မည် ဖြစ်သည်။ အစိုးရနှင့်အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းများ၊ နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းများသည် ပြည်သူ့ရေးရာဝန်ဆောင်မှုများ ပြုလုပ်ရာတွင်လည်းကောင်း၊ နိုင်ငံ၏သယံဇာတ အရင်းအမြစ်များကို စီမံခန့်ခွဲရာတွင်လည်းကောင်း ကောင်းမွန်သည့် အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်ဖြစ်ရန်လိုသည်။ အုပ်ချုပ်ရေးစနစ် ကောင်းမကောင်းဆိုသည်ကို စားဝတ်နေရေး ပြေလည်ရေးနှင့် စားရေရိက္ခာဖူလုံမှု (sufficient food) ရှိမရှိ၊ အိမ်ရာလုံလောက်မှု (adequate housing) ရှိမရှိ၊ အရည်အသွေးပြည့်ဝသည့် ပညာရေး (quality education) ရှိမရှိ၊ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုအခွင့်အရေး (right to health) ရှိမရှိ၊ တရားမျှတမှုနှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ရေးရာလုံခြုံမှု (fair justice and personal security) ရှိမရှိ ဟူသော အခြေခံအချက်ငါးချက်နှင့် တိုင်းတာသည်ဟု ဆိုသည်။ Governance ဟူသည် အခွင့်အာဏာကို ကျင့်သုံးဆောင်ရွက်ခြင်းဖြစ်ရာ နိုင်ငံတော်၏ ကဏ္ဍ အသီးသီး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် အခွင့်အာဏာကို ကောင်းစွာကျင့်သုံးဆောင်ရွက်ခြင်းသည် Good Governance ပင်ဖြစ်သည်။ ကောင်းမွန်သည့် အုပ်ချုပ်ရေးကို အကောင်အထည်ဖော်ကြသူများမှာ နိုင်ငံတော် (The state) အပိုင်းမှ အစိုးရဌာနဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းများ၊ ၎င်းအဖွဲ့အစည်းများတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေကြသည့် နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းများ အားလုံးပါဝင်သည်။ နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းများဆိုသည်မှာ နိုင်ငံကို တာဝန်ယူရသည့် အစိုးရနှင့် အစိုးရကချမှတ်သည့် မူဝါဒများနှင့်အညီ နိုင်ငံဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်အောင် ဆောင်ရွက်ကြရသူများ ဖြစ်သည်။ သို့ဖြစ်ရာ နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်း တစ်ဦးချင်းစီတိုင်းတို့မှာ အရည်အသွေးမြင့်မားရန်၊ ကိုယ်ကျင့်တရား ကောင်းမွန်ရန်၊ ကျင့်ဝတ်နှင့် စည်းကမ်းများကို လေးစားလိုက်နာကြရန်လိုသည်။ ဝန်ထမ်းကောင်းမှ နိုင်ငံကောင်းမည်ဟူသော ဆောင်ပုဒ်နှင့်အညီ စည်းကမ်းလိုက်နာ၊ ကျင့်ဝတ်စောင့်ထိန်းပြီး တာဝန် ကျေပွန်သော ဝန်ထမ်းကောင်းများဖြင့် ကောင်းမွန်သည့်အုပ်ချုပ်ရေးကို ဖော်ဆောင်ကြရမည် ဖြစ်သည်။ ဒီမိုကရေစီစနစ်တွင် ကောင်းမွန်သည့် အုပ်ချုပ်ရေးကို ဖော်ဆောင်ကြရာ၌ ပုဂ္ဂလိကကဏ္ဍ (private sector) သည်လည်း အရေးပါသည်။ နိုင်ငံစီးပွားရေး၏ အဓိကမောင်းနှင်အားမှာ ပုဂ္ဂလိကပိုင်ကဏ္ဍတွင် ရှိနေပြီး ထုတ်လုပ်မှု၊ ကုန်သွယ်မှုနှင့် ဝန်ဆောင်မှုကဏ္ဍများမှနေ၍ နိုင်ငံ့စီးပွားမြင့်မားအောင် အထောက် အကူပြုခြင်း၊ ငွေကြေးစနစ်များ ခေတ်မီတိုးတက်စေခြင်း၊ စက်မှုနှင့် နည်းပညာများ တင်သွင်းရယူခြင်း၊ အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းများ ဖြစ်ပေါ်စေခြင်း စသည်ဖြင့် နိုင်ငံဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်ရေးတွင် အထူးအရေးပါသည်။ ပုဂ္ဂလိကကဏ္ဍသည်လည်း နိုင်ငံ၏ပင်မစွမ်းအား တစ်ရပ်ပင်ဖြစ်ရာ ကောင်းမွန်သည့်အုပ်ချုပ်ရေးတွင် ပုဂ္ဂလိက အဖွဲ့အစည်းအားလုံးကလည်း အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများကဲ့သို့ပင် အကောင်အထည်ဖော်ကြရမည်ဖြစ်ပြီး ကောင်းမွန်သော အစိုးရ- ပုဂ္ဂလိက ဆက်ဆံရေး (public-private relationship) ဖြင့် ခေတ်မီ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်သော နိုင်ငံဖြစ်လာစေရန် တည်ဆောက်ကြရမည်ဖြစ်သည်။ ကောင်းမွန်သည့် အုပ်ချုပ်ရေးကို အကောင်အထည်ဖော်ရာတွင် စီးပွားရေးဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းများ၊ အစိုးရမဟုတ်သောအဖွဲ့ အစည်းများ၊ လူမှုရေးအဖွဲ့အစည်းများ၊ အကျိုးအမြတ်မရှာသော အဖွဲ့အစည်းများ အစရှိသည့် လူမှုအဖွဲ့အစည်း (civil society) များလည်း ပါဝင်သက်ဆိုင်လျက်ရှိ သည်။ Good Governance ၏ စံနှုန်းများဖြစ်သည့် ပွင့်လင်းမှု၊ တာဝန်ခံမှု၊ ဥပဒေများနှင့်ညီညွတ်မှု၊ ပြည်သူလူထု၏ဆန္ဒကို အလေးထားမှု စသည်တို့နှင့်အတူ ကောင်းမွန်သည့် အကျင့်စရိုက်၊ အလေ့အထများ လူမှုအဖွဲ့အစည်းများအတွင်း၌လည်း စိမ့်ဝင်စွဲမြဲနေစေဖို့လိုသည်။ နိုင်ငံဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်ရေးကို ဆောင်ရွက်ရာတွင် အစိုးရ၏ မူဝါဒချမှတ် ဦးဆောင်မှုနှင့်အတူ နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းများ၊ ပုဂ္ဂလိကကဏ္ဍတစ်ရပ်လုံးနှင့် လူမှုအဖွဲ့အစည်းများ အားလုံးတို့က စိတ်ဓာတ် မြင့်မားစွာဖြင့် အားသွန်ခွန်စိုက် ညီညီညွတ်ညွတ် ဆောင်ရွက်သွားကြရမည်ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံ၏ အနာဂတ်ကို အကောင်အထည်ဖော်ရာတွင် သမိုင်းကို သင်ခန်းစာယူကြရစမြဲဖြစ်ရာ အချိန် ကာလအားဖြင့် ဝေးလံသည့် သမိုင်းမဟုတ်သော မိမိတို့ ဖြတ်သန်းခဲ့ရသည့် အတွေ့အကြုံများ ထဲ၌ပင် သင်ခန်းစာယူစရာတို့ ရှိနေသည့်အလျောက် “သန့်ရှင်းသည့် အစိုးရ၊ ကောင်းမွန်သည့်အုပ်ချုပ်မှု” ဖြစ်ရန် မိမိတို့အားလုံး ကြိုးပမ်း ဆောင်ရွက်ကြရပါမည့်အကြောင်း။MDN
© Copyright 2024 SAC All Rights Reserved.