အမေရိကန်၏ မဟာမိတ် ထိုင်းနိုင်ငံသည် အဘယ်ကြောင့် တရုတ်လက်နက်များကို ဝယ်ယူနေရသနည်း

အမေရိကန်၏ စာချုပ်ဝင်မဟာမိတ်ဖြစ်သော ထိုင်းနိုင်ငံသည် တရုတ်နိုင်ငံထုတ် စစ်သင်္ဘောများ၊ တင့်ကားများနှင့် အခြားတန်ဖိုးကြီး စစ်လက်နက်ပစ္စည်းများကို ဝယ်ယူခြင်းဖြင့် ၎င်း၏ လက်နက် တိုက်ကို ဖြည့်တင်းလျက်ရှိသည်။ လေ့လာဆန်းစစ်သူများက ထိုအလားအလာမှာ လက်တွေ့ကျ သော စဉ်းစားချက်များကြောင့် ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။

ထိုင်းဘုရင့်ကြည်းတပ်သည် တရုတ်နိုင်ငံထုတ် VN-1 သံချပ်ကာယာဉ် အသုတ်သစ်ကို ဘတ်ငွေ ၁ ဘီလီယံဖြင့် ဝယ်ယူရန် အတည်ပြုလိုက်ပြီဖြစ်သည်။ ဒေသတွင်း မီဒီယာများ၏ အဆိုအရထိုဝယ်ယူမှုကြောင့် လက်ရှိ ရှိရင်းစွဲ VN-1 အစီးရေ ၁၀၀ ကျော်အပြင် အစီးရေ ၂၀ ခန့် ထပ်မံ တိုးပွားလာမည်ဖြစ်သည်။

အဆိုပါစာချုပ်ကို ဇန်နဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့က အစိုးရချင်းသဘောတူညီမှု (G2G) မူဘောင်အောက် တွင် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။ ပေကျင်းမြို့ရှိ China North Industries Group Corporation (Norinco) ဌာနချုပ်တွင် ပြုလုပ်သည့် လက်မှတ်ရေးထိုးပွဲသို့ ထိုင်းဘုရင့်ကြည်းတပ်၏ စစ်လက်နက်ပစ္စည်းဌာန အကြီးအကဲ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး Natthaporn Khwan-yam နှင့် တရုတ်အစိုးရပိုင် Norinco ကုမ္ပဏီမှ အဆင့်မြင့်အရာရှိများ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။

ကမ္ဘောဒီးယားနှင့် နယ်စပ်အငြင်းပွားမှုများ ရှိနေဆဲဖြစ်ရာ ထိုဝယ်ယူမှုသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ကာကွယ်ရေး ဘတ်ဂျက်အောက်တွင် ရှေ့တန်းခြေလျင်အကူ လက်နက်စနစ်များကို အားကောင်းစေရန် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ အစီအစဉ်တစ်ခုဖြစ်သည်။

လွန်ခဲ့သည့်လကလည်း ထိုင်းဘုရင့်ရေတပ် ဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး Nares Wongtrakul သည် ထိုင်းရေတပ်မှ မှာယူထားသည့် S26T ရေငုပ်သင်္ဘော တိုးတက်မှုအခြေအနေကို စစ်ဆေးရန် တရုတ်နိုင်ငံသို့ သွားရောက်ခဲ့သည်။ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး Nares သည် ထိုင်းရေတပ်၏ ဒုတိယဦးစီးချုပ်နှင့် ရေငုပ်သင်္ဘောစီမံကိန်း အကြီးအကဲလည်းဖြစ်ရာ ၎င်း၏ခရီးစဉ်သည် ပြန်လည်စတင်လိုက်သော ရေငုပ်သင်္ဘော သဘောတူညီချက်မှာ လမ်းကြောင်းမှန်ပေါ်တွင် ရှိနေကြောင်း ညွှန်ပြနေသည်။ ၁၁ ရက်ကြာ ခရီးစဉ်အတွင်း ၎င်းသည် S26T စီမံကိန်းနှင့် ပတ်သက်သည့် တရုတ်အဖွဲ့အစည်းများ၊ ဒီဇိုင်း၊ သုတေသန၊ တည်ဆောက်ရေးနှင့် ဝန်ထမ်းလေ့ကျင့်ရေး တာဝန်ခံဌာနများသို့ သွားရောက်ခဲ့သည်။

ဘတ်ငွေ ၁၃.၅ ဘီလီယံတန်ဖိုးရှိ ရေငုပ်သင်္ဘောစာချုပ်ကို ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် လက်မှတ်ရေးထိုး ခဲ့သော်လည်း ဂျာမနီနိုင်ငံက ၎င်းတို့ထုတ် ဒီဇယ်အင်ဂျင်များအတွက် ပို့ကုန်လိုင်စင် ထုတ်ပေးရန် ငြင်းဆန်ခဲ့သဖြင့် ၂၀၂၁-၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် ဖျက်သိမ်းလုနီးပါး ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က ပေကျင်းက တရုတ် ထုတ်အင်ဂျင်များကို အစားထိုးရန် ကမ်းလှမ်းခဲ့သော်လည်း ထိုင်းဘက်က စိတ်မချရသေးဟုဆိုကာ အစပိုင်းတွင် ငြင်းပယ်ခဲ့သည်။ ဆွေးနွေးမှုများနှင့် နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာ စစ်ဆေးမှုများ အချိန် ကြာမြင့်စွာ ပြုလုပ်ပြီးနောက် ပေကျင်းဘက်က အာမခံကာလ တိုးမြှင့်ပေးခြင်းနှင့် နည်းပညာပံ့ပိုး မှုများ ထပ်မံပေးခြင်းတို့ကြောင့် ထိုင်းအစိုးရအဖွဲ့သည် ဩဂုတ်လတွင် ပြင်ဆင်ထားသော စာချုပ်ကို အတည်ပြုပြီး တရုတ်အင်ဂျင်ကို လက်ခံရန် သဘောတူခဲ့သည်။

အဘူဒါဘီရှိ Rabdan လုံခြုံရေးနှင့် ကာကွယ်ရေးတက္ကသိုလ်မှ လက်ထောက်ပါမောက္ခ Abdul Rahman Yaacob က ဘန်ကောက်၏ VN-1 ဝယ်ယူမှုများသည် တရုတ်နှင့် ကာကွယ်ရေးဆိုင်ရာ ဆက်ဆံရေးကို ပိုမိုခိုင်မာစေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ "ထိုင်းနိုင်ငံဟာ ဘတ်ဂျက်ကန့်သတ်ချက် ရှိတာ၊ အမေရိကန်နဲ့ ကာကွယ်ရေးဆက်ဆံရေး သိပ်မနွေးထွေးတာရယ်၊ အမေရိကန်ထုတ် လက်နက် စနစ်များနှင့် ဒုံးကျည်လို ခဲယမ်းတွေ အသုံးပြုမှုအပေါ် အမေရိကန်၏ ကန့်သတ်ချက်တွေကြောင့် လက်နက်ဝယ်ယူမှုကို နည်းလမ်းမျိုးစုံနှင့် ခွဲထုတ်လုပ်ဆောင်နေခြင်းဖြစ်ပါသည်" ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

အမေရိကန်နှင့် မဟာမိတ်ဖြစ်သော်လည်း ထိုင်းနိုင်ငံသည် ၂၀၁၄ ခုနှစ် အာဏာသိမ်းမှုကြောင့် အနောက်နိုင်ငံများနှင့် ဆက်ဆံရေး တင်းမာလာချိန်မှစ၍ တရုတ်နိုင်ငံထံမှ လက်နက်များကို သိသိ သာသာ ဝယ်ယူလာခဲ့သည်။ တရုတ်ထံမှ ဝယ်ယူထားသော အဓိကလက်နက်များတွင် VT-4 တင့်ကား များ၊ VN-16 ကမ်းတက်တိုက်ခိုက်ရေးယာဉ်များ၊ FK-3 လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေး ဒုံးကျည်များ နှင့် အရှေ့တောင်အာရှတွင် အကြီးဆုံးစစ်သင်္ဘောဖြစ်သည့် တန် ၂၂,၀၀၀ ရှိ Type 071E ကမ်းတက် သင်္ဘောတို့ ပါဝင်သည်။

ထို့အပြင် ထိုင်းနိုင်ငံသည် တရုတ်၏ နောက်ဆုံးပေါ် QBZ-191 တိုက်ခိုက်ရေးရိုင်ဖယ်ကို ပထမဆုံး ဝယ်ယူသည့် နိုင်ငံဖြစ်လာသည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ်မှစတင်ခဲ့သော Norinco ၏ VT-4 တင့်ကားများ ဝယ်ယူမှုသည် တရုတ်နိုင်ငံအတွက် ခေတ်မီလေးလံသော လက်နက်များ တင်ပို့ရာတွင် ပထမဆုံး အောင်မြင်မှုဖြစ်ပြီး VN-1 သံချပ်ကာယာဉ်များအပါအဝင် နောက်ဆက်တွဲ စာချုပ်များအတွက် လမ်းခင်းပေးခဲ့သည်။

လက်ရှိတွင် ထိုင်းစစ်တပ်၌ လူတင်သံချပ်ကာယာဉ်၊ အမြောက်တင်ယာဉ်၊ လူနာတင်ယာဉ်နှင့် ကွပ်ကဲမှုယာဉ် စသည့် အမျိုးအစား ၅ မျိုးပါဝင်သော VN-1 အုပ်စုဝင် ယာဉ်အစီးရေ ၁၁၁ စီးကို အသုံးပြုလျက်ရှိသည်။

Southeast Asia specialist Carlyle Thayer က ထိုင်းနိုင်ငံသည် အရည်အသွေးနှင့် စျေးနှုန်း ကိုက်ညီပါက တန်ဖိုးကြီးလက်နက်များကို ဝယ်ယူရန် အဆင်သင့်ရှိနေပြီး တရုတ်နိုင်ငံထံမှ အထူး သဖြင့် စစ်သင်္ဘောများကို ဆက်လက်ဝယ်ယူဖွယ်ရှိကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။ကမ္ဘောဒီးယားနှင့် နယ်စပ် ပဋိပက္ခတွင် ဒေါ်နယ်ထရမ့်၏ ကြားဝင်မှု၊ အခွန်နှုန်းထားများ မြင့်မားမှုနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံသားများအတွက် ဗီဇာပိတ်ပင်မှုများကြောင့် အမေရိကန်လက်နက် ဝယ်ယူရန် အကန့်အသတ်များ ရှိနေ ကြောင်းလည်း ၎င်းက ထောက်ပြခဲ့သည်။

စင်ကာပူ Nanyang နည်းပညာတက္ကသိုလ်မှ လက်ထောက်ပါမောက္ခ Kei Koga ကမူ ဘန်ကောက်၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို "ပုံမှန်စီးပွားရေးအရ ဆောင်ရွက်မှု" ဟုသာ ရှုမြင်သည်။ "ထိုင်းနိုင်ငံသည် စျေးနှုန်း ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်းနှင့် မြန်မြန်ဆန်ဆန် ရနိုင်ခြင်းများကြောင့် တရုတ်လက်နက်တွေကို ယခင် ကတည်းက ဝယ်ယူခဲ့တာပါ။ VN-1 တို့၏ စွမ်းဆောင်ရည်နှင့် ထောက်ပံ့ရေးပိုင်းကို ထိုင်းစစ်တပ်က ရင်းနှီးပြီးသား ဖြစ်သောကြောင့် ယခုလို ဆက်ဝယ်ခြင်းသည် မဟာဗျူဟာမြောက် ပြောင်းလဲမှု ထက် စစ်တပ်ခေတ်မီအောင် လက်တွေ့ကျကျ လုပ်ဆောင်တာပဲ ဖြစ်ပါသည်" ဟု ဆိုသည်။

Koga က ထိုဝယ်ယူမှုသည် ထိုင်းနိုင်ငံအနေဖြင့် အမေရိကန်နှင့်တရုတ် နှစ်နိုင်ငံလုံးနှင့် ကာကွယ်ရေး၊ နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒများ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နေခြင်းကြောင့် မဟာဗျူဟာမြောက် ပြောင်းလဲမှု အဖြစ် မယူဆသင့်ကြောင်း၊ သို့သော် နိုင်ငံတကာအမြင်တွင် တရုတ်နှင့် ရင်းနှီးလာသည်ဟု ထင်မြင် နိုင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် အမေရိကန်၏ F-35 တိုက်လေယာဉ်ကို ဝယ်ယူခွင့်မရခဲ့ သကဲ့သို့ အမေရိကန်လက်နက်များမှာ စျေးကြီးပြီး ရရှိရန်ခက်ခဲလာသောကြောင့် ထိုင်းနိုင်ငံအနေဖြင့် တရုတ်လက်နက်များကိုသာ ပိုမိုအားကိုးလာဖွယ်ရှိကြောင်း ၎င်းက ဖြည့်စွက်ပြောကြားခဲ့သည်။

Bangkok Post တွင် ဖော်ပြထားသည့် “Why Thailand, a US treaty ally, is stocking up on Chinese weapons” ဆောင်းပါးအား ဦးဝင်းဇော်ထွန်း၊ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူး၊ ဝန်ကြီးဌာန -၂ ကဆီလျော်အောင် ဘာသာပြန်ဆိုထားပါသည်။