စစ်မီးဂယက်ထဲက မီးဖိုချောင်အတွက် ဇီဝဓာတ်ငွေ့မျှော်လင့်ချက်

NoahJune222

Article_Author

ထက်မြတ်

Posted_Date

MM-Article-Category
အထွေထွေဆောင်းပါး
အထွေထွေ-နိုင်ငံတကာ

Image

စစ်မီးဂယက်ထဲက မီးဖိုချောင်အတွက် ဇီဝဓာတ်ငွေ့မျှော်လင့်ချက်

Body

ကမ္ဘာ့နေရာအသီးသီးတွင် ဖြစ်ပွားနေသော စစ်ပွဲများနှင့် နိုင်ငံရေးပဋိပက္ခများသည် သေနတ်သံများငြိမ်သက်သွားပြီးနောက်တွင်လည်း နောက်ဆက်တွဲသက်ရောက်မှုများ ဆက်လက်တည်ရှိနေတတ်သည်။ အထူးသဖြင့် စွမ်းအင်အကျပ်အတည်းသည် နယ်စပ်များကိုကျော်ဖြတ်၍ သာမန်ပြည်သူများ၏ မီးဖိုချောင်အထိ ထိခိုက်သက်ရောက်လာနိုင်သည်။

လက်ရှိတွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၌ ဖြစ်ပေါ်နေသော အခြေအနေသည် ထိုအချက်ကို ထင်ရှားစွာ ပြသနေသည်။ အီရန်စစ်ပွဲကြောင့် လောင်စာဆီနှင့် ဓာတ်ငွေ့ပြတ်လပ်မှုများ ဖြစ်ပေါ်လာပြီး နိုင်ငံတစ်ဝန်းတွင် ဂတ်စ်အိုးတစ်လုံးရရှိရန် နေပူရှိန်ပြင်းပြင်းအောက်တွင် နာရီပေါင်းများစွာ၊ ရက်ပေါင်းများစွာ တန်းစီစောင့်ဆိုင်းနေကြရသည်။

သို့ရာတွင် ထိုအခြေအနေကြားမှပင် စိုးရိမ်မှုမရှိဘဲ အေးအေးဆေးဆေး ဟင်းချက်နိုင်သော မိသားစုများလည်း ရှိနေကြသည်။ ၎င်းတို့၏ လျှို့ဝှက်ချက်မှာ ခေတ်မီနည်းပညာများမဟုတ်ဘဲ အိမ်နောက်ဖေးရှိ နွားချေးမှ ထုတ်လုပ်သည့် ဇီဝဓာတ်ငွေ့ (Biogas) ဖြစ်သည်။

နယူးဒေလီမြို့တော်အနီး အူတာပရာဒေ့ရှ်ပြည်နယ်ရှိ ကျေးရွာတစ်ရွာတွင် နေထိုင်သည့် ဂေါ်ရီဒေဝီ၏ အိမ်၌ မီးဖိုချောင်မီးတောက်သည် အပြာရောင်သန့်ရှင်းသော မီးဖြစ်ပြီး ဇီဝဓာတ်ငွေ့အသုံးပြုမှု၏ အကျိုးကျေးဇူးကို ပြသနေသည်။ သူမက “ဇီဝဓာတ်ငွေ့နဲ့ပဲ ဟင်းချက်တာ၊ လက်ဖက်ရည်ဖျော်တာ အကုန်လုပ်လို့ရတယ်” ဟု ပြောကြားသည်။

ဇီဝဓာတ်ငွေ့ထုတ်လုပ်သည့်စနစ်မှာ နွားချေးနှင့် လယ်ယာစွန့်ပစ်ပစ္စည်းများကို ရေနှင့်ရောစပ်ကာ လေလုံမြေအောက်ကန်ထဲ ထည့်ပြီး ဗက်တီးရီးယားများက ချေဖျက်စေခြင်းဖြင့် မီသိန်းဓာတ်ငွေ့ ထွက်ရှိစေသည်။ ထွက်ရှိသော ဓာတ်ငွေ့ကို ပိုက်လိုင်းဖြင့် မီးဖိုချောင်သို့ ပို့ဆောင်ကာ အသုံးပြုနိုင်သည်။

ဤစနစ်သည် စွန့်ပစ်ပစ္စည်းများကို အကျိုးရှိအောင် အသုံးချနိုင်ခြင်း၊ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ကို မထိခိုက်စေခြင်းနှင့်အတူ ကျန်ရှိသည့်အနည်များကို အရည်အသွေးမြင့် သဘာဝမြေဩဇာအဖြစ် အသုံးပြုနိုင်ခြင်းတို့ကြောင့် လယ်သမားများအတွက် အကျိုးကျေးဇူးများစွာရှိသည်။

အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် ဇီဝဓာတ်ငွေ့နည်းပညာကို ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်များမှ စတင်၍ မြှင့်တင်ခဲ့ပြီး လက်ရှိတွင် စနစ်ပေါင်းသန်းချီကို အသုံးပြုနေကြသည်။ ယင်းသည် နိုင်ငံ၏ စွမ်းအင်လိုအပ်ချက်ကို ဖြည့်ဆည်းရာတွင် အရေးပါသော အစားထိုးစွမ်းအင်တစ်ရပ်ဖြစ်လာသည်။

သို့သော်လည်း ဇီဝဓာတ်ငွေ့စနစ်သည် လူတိုင်းအတွက် အသုံးပြုနိုင်သော နည်းလမ်းမဟုတ်သေးပေ။ နေရာလွတ်၊ နွားမွေးမြူမှုရှိရန်လိုအပ်သည့်အတွက် အချို့သော လူမှုအလွှာများအတွက် အခက်အခဲများ ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။

နိဂုံးချုပ်အနေဖြင့် ဇီဝဓာတ်ငွေ့သည် စွမ်းအင်အကျပ်အတည်းကို အပြည့်အဝ မဖြေရှင်းနိုင်သေးသော်လည်း ကျေးလက်ဒေသများအတွက် အရေးပါသည့် အနာဂတ်စွမ်းအင်အစားထိုးနည်းလမ်းတစ်ရပ်အဖြစ် ထင်ရှားလာနေသည်။

MWD

ဆက်စပ်ဆောင်းပါးများ

ပြည်သူများကို ဘေးအန္တရာယ်များမှ ကာကွယ်ပေးနေသော မြန်မာနိုင်ငံမီးသတ်တပ်ဖွဲ့
ပြည်သူများကို ဘေးအန္တရာယ်များမှ ကာကွယ်ပေးနေသော မြန်မာနိုင်ငံမီးသတ်တပ်ဖွဲ့
နှစ်(၈၀)ပြည့် မြန်မာနိုင်ငံ မီးသတ်တပ်ဖွဲ့နေ့ဂုဏ်ပြုဆောင်းပါးမီးသည် လူ့ယဉ်ကျေးမှု၏ အခြေခံအုတ်မြစ်ဖြစ်ခဲ့သည်။ မီးရှိမှလူသားတို့သည် ထမင်းချက်နိုင်ခဲ့သည်။ အလင်းရောင်ရနိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုမီးအလင်းသာမက မီးဘေးဟူသောအန္တရာယ်ကြီးကိုလည်း လူသားတို့ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။ အိမ်တစ်အိမ်မှမီးဘေးသည် ရပ်ကွက်တစ်ခုလုံး၊ မြို့တစ်မြို့လုံးကို ပြာပုံဖြစ်စေနိုင်သော ကြောက်မက်ဖွယ်ရာအဖြစ်ဆိုးကြီးဖြစ်စေသဖြင့် ထိုသို့သောဘေးဆိုးကြီးမှ လူ့အသက်၊ အိုးအိမ်၊ စီးပွားဥစ္စာများကိုကာကွယ်ရန်  မီးသတ်တပ်ဖွဲ့ဟူသော   အဖွဲ့အစည်းကြီး ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။လူအများသည်  မီးလောင်ရာမှပြေးကြသော်လည်း  မီးသတ်တပ်ဖွဲ့ဝင်တို့သည် မီးလောင်ရာသို့ပြေးကြသည်။ လူအများသည် ဘေးအန္တရာယ်ကို ရှောင်ကြသော် ထိုသူတို့သည် ဘေးအန္တရာယ်ကို ရင်ဆိုင်ကြသည်။ အိပ်ချိန်၊ စားချိန်၊ အနားယူချိန်မရွေး ဒါမှမဟုတ် သန်းခေါင်ယံအချိန်မရွေး “မီးလောင်သည်”ဟူသောအချက်ပြသံကို ကြားသည်နှင့်တစ်ပြိုင်နက် သူတို့သည် မိမိတို့၏တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ရန်   အဆင်သင့်ဖြစ်နေကြသည်။ ဤသည်မှာ  မီးသတ်တပ်ဖွဲ့ဝင်တစ်ဦး၏ ပုံမှန်ဘဝဖြစ်သည်။မြန်မာနိုင်ငံရှိ မီးသတ်တပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် မီးငြှိမ်းသတ်ခြင်း အလုပ်တစ်ခုတည်းသာမဟုတ်ဘဲ ရေကြီးခြင်း၊ ငလျင်လှုပ်ခြင်း၊ မုန်တိုင်းကျခြင်း၊ မြေပြိုခြင်း အစရှိသောသဘာဝဘေးအန္တရာယ်များ ကျရောက်ချိန်တွင် ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းများကိုပါ ဆောင်ရွက်ကြသည်။ ပြည်သူတို့ဘေးအန္တရာယ် ကြုံတွေ့ရပါက ၎င်းတို့သည်   အသက်အန္တရာယ်ကို မငဲ့ကွက်ဘဲ ကယ်ဆယ်ကြသည်။ မီးသတ်တပ်ဖွဲ့နေ့သည် ထိုသို့သော ရဲစွမ်းသတ္တိရှိသည့် လူများအတွက် အသိအမှတ်ပြုသည့်နေ့ဖြစ်သည်။ ထိုနေ့တွင် နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ မီးသတ်စခန်းများ၌ အခမ်းအနားများ ကျင်းပကြပြီး ထူးချွန်သည့်မီးသတ်တပ်ဖွဲ့ဝင်များကို ဆုများ၊ ဂုဏ်ပြုလွှာများ ပေးအပ်ကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံမီးသတ်တပ်ဖွဲ့နေ့ဖြစ်ပေါ်လာပုံ၁၉၄၆ ခုနှစ် မေလ ၅ ရက်တွင် ဗမာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ စေတနာ့ဝန်ထမ်း မီးသတ်အစည်းအရုံး ညီလာခံကြီးကို ရန်ကုန်မြို့ ကန်တော်ကလေး၊ ဇိနတ်အစ္စလာမ် အမျိုးသမီးကျောင်းတွင် ျင်းပခဲ့ရာ တစ်ပြည်လုံးရှိ  ၁၉ ခရိုင်မှ  ကိုယ်စားလှယ်ပေါင်း ၁၉၇  ဦး   စုံညီစွာတက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။  ညီလာခံကြီး၏ နာယကလူကြီးများမှာ ဦးအောင်ဆန်း၊ ဦးဘချို၊ ဦးဘဂျမ်း၊ သခင်မြ၊ ဦးဘဖေကြီး၊ ဦးစိုးညွန့်၊ ဟင်္သာတဦးမြ၊ ဦးတင် (မြန်မာ့အလင်း)၊ ဦးမြ(ပျော်ဘွယ်)၊  သခင်သန်းထွန်း၊ ဦးဘဝင်း၊ ဗန္ဓုလဦးစိန်တို့ဖြစ်ကြသည်။ ထို့နောက် ဗမာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ မီးသတ်ညီလာခံ ကျင်းပခဲ့သည့် မေလ ၅ ရက်ကို မီးသတ်တပ်ဖွဲ့နေ့အဖြစ် နှစ်စဉ်ကျင်းပခဲ့ရာ  ယခုနှစ်တွင် နှစ်(၈၀)ပြည့်မြောက်ပြီဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင်  မီးသတ်တပ်ဖွဲ့သည်  မီးငြှိမ်းသတ်ရေး၊ သဘာဝဘေးအန္တရာယ်ဖြစ်ပွားပါက ရှာဖွေကယ်ဆယ်ရေး လုပ်ငန်းများတွင် ခေတ်မီယာဉ်ကြီးများ၊   ခေတ်မီနည်းပညာများဖြင့်  မြန်မြန်သိ၊ မြန်မြန်သွား၊ မြန်မြန်ငြှိမ်းသတ်လျက်ရှိရာ ပြည်သူများအနေဖြင့် မီးလောင်မှုနှင့် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များကြုံတွေ့လာပါက မြန်မာနိုင်ငံမီးသတ်တပ်ဖွဲ့ Hot Line နံပါတ် ၁၉၁ သို့ အမြန်ဆုံး အကြောင်းကြားကြရန်နှင့်  ပါဝင်ကူညီကြရန်လည်း   နှိုးဆော်ထားသည်။မြန်မာနိုင်ငံမီးသတ်တပ်ဖွဲ့သမိုင်းသမိုင်းမှတ်တမ်းများအရ ပုဂံခေတ်အနော်ရထာမင်းစော (အေဒီ-၁၀၄၄-၁၀၇၇)လက်ထက်ကပင် မီးကပ်တပ်သား ၆၆၃ ဦး(သောသောညံပုဂံမီးဆော်မောင်း)ခန့်ထားပြီး   ပုဂံနေပြည်တော်၏ မီးဘေးကာကွယ်ရေး လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ရှေးခေတ်မြန်မာမင်း အဆက်ဆက် လက်ထက်တွင်လည်း မီးဘေးကာကွယ်ရေး အမိန့်ပြန်တမ်းများ ထုတ်ပြန်ပြီး နိုင်ငံတော်မီးဘေးကာကွယ်ရေး လုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည့် အထောက်အထားများရှိသည်။   ပထမဦးဆုံးသော ရန်ကုန်မြူနီစီပယ်မီးသတ်ကို  ၁၈၈၅ ခုနှစ်တွင်  တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၃၂ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြူနီစီပယ်အက်ဥပဒေအရ စေတနာ့ဝန်ထမ်း မီးသတ်အဖွဲ့အစည်းကို  စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ၁၉၄၇ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၃ ရက်တွင် ပညာရေးနှင့်ဒေသန္တရ အုပ်ချုပ်ရေးဌာန၏အမိန့်အရ  မီးဘေးတားဆီးရေးနှင့် မီးဘေးကာကွယ်ရေး ကိစ္စရပ်များကို ဆောင်ရွက်ရန် မီးသတ်ဌာနကို  ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၉၅၂ ခုနှစ် မတ်လ ၂၈ ရက်တွင် မီးသတ်ဝန်ထမ်း အက်ဥပဒေအမှတ်-၆ ပြဋ္ဌာန်းပြီး ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာနခွဲ၊   နိုင်ငံတော်အစိုးရ မီးသတ်ဌာနကိုဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။  ၁၉၆၃ ခုနှစ် မီးသတ်တပ်ဖွဲ့ဥပဒေကို အသစ်ထုတ်ပြန်ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။မီးသတ်တပ်ဖွဲ့သုံးမျိုးနှင့် လုပ်ငန်းစဉ်ကြီး(၇)ရပ်မြန်မာနိုင်ငံတွင် မီးသတ်တပ်ဖွဲ့ကို အစိုးရမီးသတ်တပ်ဖွဲ့ဝင်များ (သန္ဓေမီးသတ်တပ်ဖွဲ့ဝင်များ)၊ ဒေသအရန်မီးသတ်တပ်ဖွဲ့ဝင်များ၊  သီးသန့်ဖွဲ့စည်းထားသော   မီးသတ်တပ်ဖွဲ့ဝင်များ(မီးဘေး စိုးရိမ်ရသော စက်ရုံ/အလုပ်ရုံများ၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများအတွက် ဖွဲ့စည်းထားသော ဝန်ထမ်းများ) ဟူ၍ သုံးမျိုးခွဲခြားထားသည်။ မီးသတ်ဦးစီးဌာနတွင် လုပ်ငန်းစဉ်ကြီး (၇)ရပ်ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ-၁။         မီးသတ်တပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏    စွမ်းရည်(၄)ရပ်ဖြစ်သော  မီးသတ်စွမ်းရည်၊ ရှာဖွေကယ်ဆယ်ရေး စွမ်းရည်၊ အုပ်ချုပ်မှုစွမ်းရည်နှင့်  စည်းရုံးရေးစွမ်းရည် ထက်မြက်စေရန်  မီးသတ်တပ်ဖွဲ့ဝင်တိုင်း၏ စွမ်းဆောင်ရည်မြှင့်တင်ရေးလုပ်ငန်း၊၂။         မီးသတ်စက်၊ ယာဉ်နှင့်ပစ္စည်းကိရိယာများ မွမ်းမံရေး၊ ကြံ့ခိုင်ရေး၊ အသင့်ရှိရေးလုပ်ငန်းနှင့် ရှာဖွေကယ်ဆယ်ရေးသုံးစက်၊ ယာဉ်၊ ပစ္စည်းကိရိယာများမွမ်းမံရေး၊   ကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်   အသင့်ရှိရေးလုပ်ငန်း၊၃။         ပြည်သူလူထုအား မီးဘေးလုံခြုံရေး အသိပညာပေးလုပ်ငန်းများ ထိရောက်စွာဆောင်ရွက်ရေး လုပ်ငန်း၊၄၊၊        အရန်နှင့်သီးသန့်မီးသတ်တပ်ဖွဲ့ဝင်များ တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းရေးနှင့်   လေ့ကျင့်သင်တန်းပေးရေး လုပ်ငန်း၊၅။        မြန်မာနိုင်ငံမီးသတ်တပ်ဖွဲ့သည် နိုင်ငံတကာ အဆင့်နှင့်အညီ ရင်ပေါင်တန်းဆောင်ရွက်နိုင်ရေး အတွက် ကွပ်ကဲမှုနည်းစနစ်များ၊ မီးသတ်ပညာရပ်များ၊ ရှာဖွေကယ်ဆယ်ရေးဆိုင်ရာ ပညာရပ် များအား အစဉ်အမြဲ သုတေသနပြုလုပ် ဖော်ထုတ်၍ တပ်ဖွဲ့ဝင်အားလုံး တတ်ကျွမ်းနားလည်စေရန် လေ့ကျင့်ပေးရေးလုပ်ငန်း၊၆။        မီးသတ်တပ်ဖွဲ့ဥပဒေ၊ နည်းဥပဒေပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များအရ အပ်နှင်းထားသည့် လုပ်ပိုင်ခွင့်နှင့်တာဝန်များကို အသုံးပြု၍   မီးဘေးလုံခြုံရေးဆိုင်ရာ စစ်ဆေးအကြံပြုချက်များကို  သက်ဆိုင်ရာ နိုင်ငံတော်ပိုင်/ပုဂ္ဂလိကပိုင်၊ ဌာန၊ အဖွဲ့အစည်း၊ လုပ်ငန်းများမှ တိကျစွာလိုက်နာဆောင်ရွက်စေရေးလုပ်ငန်း၊၇။        မြန်မာနိုင်ငံမီးသတ် တပ်ဖွဲ့ဝင်များအား နိုင်ငံတော်၏  ခိုင်မာသော အရန်အင်အားဖြစ်စေရေးအတွက် လေ့ကျင့်ဖွဲ့စည်း၍  စွမ်းဆောင်ရည်မြှင့်တင်ရေး လုပ်ငန်းတို့ဖြစ်သည်။စွမ်းရည်မြင့်သင်တန်းကျောင်းများမီးသတ်တပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ စွမ်းဆောင်ရည်အစဉ်အမြဲ တိုးတက်နေစေရန်အတွက် မီးသတ်သင်တန်းကျောင်း(ရန်ကုန်)ကို ၁၉၅၂ ခုနှစ်မှစတင်၍ အလုံလမ်း ဒဂုံမြို့နယ် (ယခု ပြည်သူ့ရင်ပြင်)တည်ရှိရာ နေရာတွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၃ ခုနှစ်မှ ၁၉၆၈ ခုနှစ်အထိ ပြည်လမ်းနှင့်အလုံ လမ်းထောင့်ရှိ (ယခုပြည်သူ့လွှတ်တော်)တည်ရှိရာနေရာတွင်    ပြောင်းရွှေ့ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၆၉ ခုနှစ်မှ   ၁၉၉၄ ခုနှစ်အထိ   မရမ်းကုန်းမြို့နယ်  နာဂလိုဏ်ဂူကုန်းမြင့် (ယခုစွယ်တော်မြတ်စေတီ)  တည်ထားကိုးကွယ်သည့်နေရာတွင်   သင်တန်းကျောင်း ပြောင်းရွှေ့ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး  ၁၉၉၆ ခုနှစ်မှစတင်၍  မရမ်းကုန်းမြို့နယ် အုတ်ပုံဆိပ်လမ်းနှင့် စွယ်တော်မြတ်စေတီလမ်းထောင့်ရှိ ယခုနေရာသို့ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ပါသည်။ ထို့ပြင် အထက်မြန်မာပြည်တွင် အဆင့်မြင့်မီးသတ်သင်တန်းများ သင်ကြားပို့ချရန် “အထက်မြန်မာပြည်အဆင့်မြင့် မီးသတ်သင်တန်းကျောင်း”ကို မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ် ရေတံခွန်တောင်ရှင်တော်ကုန်းရေကြည်ကွင်းရှိ မြေဧက ၁၇၃ ဒသမ ၃၁ မြေနေရာတွင် ၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင်စတင်ဆောက်လုပ်ခဲ့ပြီး ဗဟိုမီးသတ်သင်တန်းကျောင်း(Central Fire Services Training School)ဟု ခေါ်ဝေါ်သတ်မှတ်ပေးခဲ့သည်။ နိုင်ငံတော်အေးချမ်း သာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ၏လမ်းညွှန်မှုအရ မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးရှိ သန္ဓေနှင့်အရန်မီးသတ်တပ်ဖွဲ့ဝင်များအား   နိုင်ငံတော်၏ အရန်အင်အားများအဖြစ်  ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက် လေ့ကျင့်ပေးရန်နှင့် အဆင့်မြင့် မီးသတ်သင်တန်းများ  သင်ကြားပို့ချပေးသွားရန်  ရေတံခွန်တောင် ဗဟိုမီးသတ်သင်တန်းကျောင်းအား   မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ် မန္တလေး-ပြင်ဦးလွင် ကားလမ်း၏မြောက်ဘက်  ၂ ဒသမ  ၃မိုင်ခန့်အကွာ ဇီးပင်ကြီးကျေးရွာအနီး နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းတက္ကသိုလ်(အထက်မြန်မာပြည်)နှင့် ရဲဗဟိုလေ့ကျင့်ရေးဌာနတို့နှင့်    နယ်နိမိတ်ချင်းဆက်စပ်လျက် မြေဧက  ၁၆၇၁  ရှိ  မြေနေရာတွင်  ဗဟိုမီးသတ် သင်တန်းကျောင်းကို ၁၉၉၈-၁၉၉၉ ဘဏ္ဍာနှစ်တွင် စတင်တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ၁၉၉၉ ခုနှစ် မေလ ၁၆ ရက်တွင် စတင်ဖွင့်လှစ်၍ သင်တန်းများကို သင်ကြားလေ့ကျင့်ပေးနိုင်ခဲ့သည်။စွမ်းရည်သတ္တိဆိုင်ရာနှင့် စွမ်းဆောင်မှုဆိုင်ရာဘွဲ့ထူး၊ ဂုဏ်ထူးများရရှိခဲ့သော မီးသတ်တပ်ဖွဲ့ဝင်များ ခေတ်အဆက်ဆက်တွင်  မီးသတ်တပ်ဖွဲ့သည် မီးငြှိမ်းသတ်ရေးနှင့် ရှာဖွေကယ်ဆယ်ရေး လုပ်ငန်းများတွင် နိုင်ငံတော်နှင့် တိုင်းရင်းသားပြည်သူလူထု အကျိုးအတွက် အသက်ကိုပဓာနမထားဘဲ စွန့်လွှတ်စွန့်စားမှုများနှင့် အကျိုးပြုနေကြသည်။ ထိုကဲ့သို့  စွန့်လွှတ်စွန့်စားပြီး စွမ်းစွမ်းတမံသယ်ပိုးဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည့် မီးသတ်တပ်ဖွဲ့ဝင်များကိုလည်း နိုင်ငံတော်မှ စွမ်းရည်သတ္တိဆိုင်ရာနှင့် စွမ်းဆောင်မှုဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့ထူးဂုဏ်ထူးများ ချီးမြှင့်ပေးအပ်လျက်ရှိသည်။မြန်မာနိုင်ငံမီးသတ်တပ်ဖွဲ့သည် ပြည်သူလူထု၏ အသက်၊  အိုးအိမ်၊ စီးပွားဥစ္စာများကို  မီးဘေးအန္တရာယ်နှင့် အခြားသော သဘာဝဘေးဆိုးများမှ  ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ပေးသော အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်ရုံသာမက နိုင်ငံတော်၏လုံခြုံရေးနှင့် တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေးအတွက် အဓိကကျသော အင်အားစုတစ်ခုလည်းဖြစ်သည်။ မီးသတ်တပ်ဖွဲ့ဝင်တိုင်းသည် မိမိတို့၏တာဝန်ကို   အသက်နှင့်လဲလှယ်ကာ ထမ်းဆောင်နေကြသူများဖြစ်ပြီး သူတို့၏စွန့်လွှတ် အနစ်နာခံမှုမှာကြီးမားလှသည်။နှစ်စဉ် မေလ ၅ ရက်တွင် ကျင်းပသော မြန်မာနိုင်ငံ မီးသတ်တပ်ဖွဲ့နေ့သည်  ထိုသူရဲကောင်းများ၏ ကျေးဇူးကို ပြန်လည်အမှတ်ရသည့်နေ့ ဖြစ်သကဲ့သို့ ကျွန်ုပ်တို့ပြည်သူများအနေဖြင့် မီးဘေးကာကွယ်ရေးဆိုင်ရာအသိပညာများ တိုးပွားလာစေရန်နှင့် တာဝန်ယူမှုရှိလာစေရန် သတိပေးသည့်နေ့လည်း ဖြစ်သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် မီးဘေးအန္တရာယ် ကာကွယ်ရေးသည်  မီးသတ်တပ်ဖွဲ့တစ်ခုတည်း၏ တာဝန်မဟုတ်ဘဲ  ပြည်သူတိုင်းပါဝင်ဆောင်ရွက်ရမည့် အမျိုးသားရေးတာဝန် တစ်ရပ်ဖြစ်သောကြောင့်ပင်ဖြစ်သည်။သို့ဖြစ်ပါ၍ ကျွန်ုပ်တို့အားလုံးစုပေါင်း၍ မြန်မာနိုင်ငံ မီးသတ်တပ်ဖွဲ့၏ ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုများကို လေးစားဂုဏ်ပြုကြပါစို့။  တစ်ဦးချင်းစီအနေဖြင့် မီးဘေးကြိုတင်ကာကွယ်ရေး စည်းမျဉ်းများကို လိုက်နာကျင့်သုံးကြပါစို့။ မီးသတ်တပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ အသက်အန္တရာယ်စွန့်ကာ ဆောင်ရွက်နေမှုများကို အလဟဿမဖြစ်စေဘဲ ဘေးအန္တရာယ် ကင်းရှင်းသော လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းကို အတူတကွ တည်ဆောက်သွားကြပါစို့ဟု  တိုက်တွန်းရေးသား လိုက်ရပါသည်။     ။MWD 
ဘေးအန္တရာယ်များ ကျရောက်လာတိုင်း ပြည်သူ့ရှေ့မှ မားမားမတ်မတ် ရပ်တည်ကူညီနေသည့် မြန်မာနိုင်ငံမီးသတ်တပ်ဖွဲ့
ဘေးအန္တရာယ်များ ကျရောက်လာတိုင်း ပြည်သူ့ရှေ့မှ မားမားမတ်မတ် ရပ်တည်ကူညီနေသည့် မြန်မာနိုင်ငံမီးသတ်တပ်ဖွဲ့
မြန်မာနိုင်ငံလွတ်လပ်ရေးအတွက် ရောင်ခြည်သန်းချိန်၊ ၁၉၄၆ ခုနှစ် မေလ ၅ ရက်နေ့။ လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း (၈၀) ကာလ ရန်ကုန်မြို့၌ကျင်းပသည့် ဗမာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ စေတနာ့ဝန်ထမ်းမီးသတ်အစည်းအရုံးညီလာခံကြီးမှတစ်ဆင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ မီးသတ်တပ်ဖွဲ့သမိုင်းတွင် မော်ကွန်းတင်ထိုက်သော နေ့တစ်နေ့ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ထိုနေ့တွင် အကွဲကွဲအပြားပြားဖြစ်နေသော စေတနာ့ဝန်ထမ်း အပျော်တမ်းမီးသတ်တပ်ဖွဲ့များကို စုစည်း၍ တစ်ခုတည်းသော ဗမာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ မီးသတ်အစည်းအရုံးကြီးကို ပထမဆုံး ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်နိုင်ခဲ့သည်။ နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ မီးသတ်တပ်ဖွဲ့များ ပထမဆုံးအကြိမ် ညီညာစွာ စုရုံးနိုင်ခဲ့သည့် ထိုနေ့ကို ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် နှစ်စဉ် မေလ ၅ ရက်နေ့ကို “မြန်မာနိုင်ငံမီးသတ်တပ်ဖွဲ့နေ့”အဖြစ် ကျင်းပလာခဲ့ရာ ယခုနှစ်တွင် နှစ် (၈၀) ပြည့်မြောက်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။မြန်မာနိုင်ငံမီးသတ်တပ်ဖွဲ့နေ့ကို ကျင်းပခဲ့သည်မှာ နှစ်ပေါင်း ၈၀ ဟုဆိုသော်လည်း ပဒေသရာဇ်ခေတ် မြန်မာဘုရင်များလက်ထက်တော်တွင် မီးကပ်သား၊ မီးဆော်အစရှိသည့် မင်းမှုထမ်းများအဖြစ်လည်းကောင်း၊ နောင်ခေတ်အဆက်ဆက်၊ အစိုးရအဆက်ဆက်တွင် စေတနာ့ဝန်ထမ်းမီးသတ်တပ်ဖွဲ့၊ မြူနီစီပယ်မီးသတ်တပ်ဖွဲ့၊ မျိုးချစ်အပျော်တမ်းမီးသတ်တပ်ဖွဲ့များ၊ ယနေ့ မြန်မာနိုင်ငံမီးသတ်တပ်ဖွဲ့အစရှိသည့် အမည်နာမအမျိုးမျိုးတို့ဖြင့် ယနေ့အချိန်အထိ ပြည်သူလူထု၏ အသက်အိုးအိမ်ပစ္စည်းများ မီးဘေးအန္တရာယ်မှ တားဆီးကာကွယ်ရေးလုပ်ငန်းစဉ်နှင့် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်အပါအဝင် အခြားသော ဘေးအန္တရာယ်များကျရောက်သည့်အခါ အရေးပေါ်ရှာဖွေကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းများကို ကူညီဆောင်ရွက်လာခဲ့ကြသည့် ပရဟိတစိတ်ကို အခြေခံသော အဖွဲ့အစည်းကြီးအဖြစ် မြင်တွေ့လာခဲ့ရသည်။မြန်မာနိုင်ငံမီးသတ်တပ်ဖွဲ့ အင်အားများ ဆက်လက်တိုးချဲ့မြန်မာနိုင်ငံမီးသတ်တပ်ဖွဲ့အနေဖြင့် မီးဘေးလုံခြုံရေး၊ သဘာဝဘေးအန္တရာယ်ကာကွယ်ရေး၊ ရှာဖွေကယ်ဆယ်ရေး၊ ပြည်သူ့အကျိုးပြုဆောင်ရွက်ရေးဟူသည့် စွမ်းရည်လေးရပ်ကို အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်နိုင်ရန်အတွက် လွတ်လပ်ရေးရပြီး ခေတ်မှစ၍ မီးဘေးလုံခြုံရေး၊ သဘာဝဘေးကာကွယ်ရေးနှင့် အဘက်ဘက်သော လိုအပ်ချက်များတွင် ပါဝင်ကူညီဖြည့်ဆည်းဆောင်ရွက်နိုင်ရေးအတွက် ဖွဲ့စည်းပုံနှင့်အင်အားများကို ဆက်လက်တိုးချဲ့ဆောင်ရွက်လျက်ရှိရာ ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လအထိ အရာထမ်းတပ်ဖွဲ့ဝင်အင်အား ၆၅၁ ဦး၊ အမှုထမ်း မီးသတ်တပ်ဖွဲ့ဝင်အင်အား ၁၃၇၅၈ ဦးအထိ တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းထားနိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ထို့ပြင် အရန်မီးသတ်တပ်ဖွဲ့ဝင် အင်အားများကိုလည်း ထပ်မံတိုးချဲ့လာနိုင်ပြီး ၂၀၂၅ - ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် ၈၈၀၃၀ အထိ ရှိခဲ့သည့်အပြင် စက်ရုံ/ အလုပ်ရုံ၊ လုပ်ငန်းများ မီးဘေးလုံခြုံရေးအတွက် ဖွဲ့စည်းထားရှိသည့် သီးသန့်မီးသတ်တပ်ဖွဲ့ဝင်များကိုလည်း ၂၀၂၅ - ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် အင်အား ၁၉၁၀၅ ဦးအထိ တိုးချဲ့နိုင်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။မီးသတ်တပ်ဖွဲ့အနေဖြင့် မီးဘေးနှင့် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များ ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းရန် လက်ရှိအခြေအနေနှင့် နောင်အနာဂတ်တွင် ပေါ်ပေါက်လာနိုင်သော စိန်ခေါ်မှုများကို မျှော်မှန်းပြီး မီးသတ်တပ်ဖွဲ့အနေဖြင့် အသွင်သဏ္ဌာန်ရော အနှစ်သာရပိုင်းပါ ပြုပြင်ပြောင်းလဲနိုင်ရန်အတွက် Man Power ၊ Equipment Power နှင့် Technical Power တို့ကို ဟန်ချက်ညီညီ တည်ဆောက်လျက်ရှိသကဲ့သို့ သဘာဝဘေးအန္တရာယ်ဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုအသစ်များအား ရင်ဆိုင်နိုင်ရေးအတွက် အဆင့်မြင့်ရှာဖွေကယ်ဆယ်ရေးနည်းပညာများ အသုံးပြုဆောင်ရွက်နိုင်သည့် ရှာဖွေကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့ (Search and Rescue Team) များကို ဒေသအလိုက် စုဖွဲ့လေ့ကျင့်ပြီး အသင့်ပြင်ဆင်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။ထို့အတူ Equipment Power နှင့် Technical Power တို့ကို ဟန်ချက်ညီဖြစ်ရေးအတွက် ၂၀၂၄ - ၂၀၂၅ ဘဏ္ဍာရေးနှစ်အတွင်း တိုင်းဒေသကြီး/ ပြည်နယ်အစိုးရခွင့်ပြုဘဏ္ဍာရန်ပုံငွေဖြင့် မီးငြှိမ်းသတ်ယာဉ် ၂၄ စီး၊ မီးသတ်ရေသယ်ယာဉ် လေးစီး၊ မီးသတ်စက်ယာဉ် နှစ်စီး၊ မီးသတ်အထောက်အကူပြု ယာဉ်ငါးစီး စုစုပေါင်းမီးသတ်ယာဉ် ၃၅ စီးတို့အား ထပ်မံတိုးချဲ့ရရှိခဲ့ပြီဖြစ်သဖြင့် လက်ရှိတွင် နိုင်ငံတကာအဆင့်မီ ခေတ်မီမီးငြှိမ်းသတ်ရေးနှင့် ရှာဖွေကယ်ဆယ်ရေးပစ္စည်းကိရိယာများအပါအဝင် ၂၀၂၄ - ၂၀၂၅ ဘဏ္ဍာရေးနှစ်အထိ မီးငြှိမ်းသတ်ယာဉ် ၁၉၂၆ စီး၊ မီးသတ်ရေသယ်ယာဉ် ၁၂၁၉ စီး၊ မီးသတ်စက်ယာဉ် ၃၀၉ စီး၊ မီးသတ်အထောက်အကူပြုယာဉ် ၃၄၃ စီး စုစုပေါင်းမီးသတ်ယာဉ် ၃၇၉၇ စီးအထိ ဖြည့်တင်းထားနိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။နိုင်ငံတကာအဆင့်မီ ရှာဖွေကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့သို့မီးသတ်ဦးစီးဌာန၏ အထင်ရှားဆုံးခြေလှမ်းမှာ အင်အားပြင်းမန္တလေးငလျင်ကြီးလှုပ်ခတ်မှု ဖြစ်စဉ်တွင် ပြိုကျနေသည့် အဆောက်အအုံများအတွင်း ပိတ်မိ/ ပိမိသူများအား နိုင်ငံတကာမှ ရှာဖွေကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့များနှင့်အတူ ပူးပေါင်းရှာဖွေကယ်ဆယ်ဆောင်ရွက်ရာ၌ တွေ့ရှိခဲ့သည့် အတွေ့အကြုံများအပေါ် သင်ခန်းစာဖော်ထုတ်၍ မီးသတ်ဦးစီးဌာနအနေဖြင့် ရှာဖွေကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့ (National Search and Rescue Team) နှစ်ဖွဲ့အား ဖွဲ့စည်း၍ မြို့ပြရှာဖွေကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့ (Medium Urban Search and Rescue Team) များအဖြစ် ဖွဲ့စည်းနိုင်ရေး ဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။အဆိုပါအဖွဲ့များ ဖွဲ့စည်းနိုင်ရေးအတွက် ခေတ်မီရှာဖွေကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းသုံး စက်ပစ္စည်းကိရိယာများ၊ လုပ်ငန်းသုံးလိုအပ်ချက်များအား ဖြည့်ဆည်းကာ မြန်မာနိုင်ငံမီးသတ်တပ်ဖွဲ့ဌာနချုပ် (ရန်ကုန်) နှင့် မီးသတ်ဦးစီးဌာန နေပြည်တော်တို့တွင် အင်အား ၄၂ ဦးစီဖြင့် Medium Team အဆင့်ရှိ USAR Team နှစ်ဖွဲ့တို့အား ဖွဲ့စည်းဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။မြို့ပြရှာဖွေကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့ (Medium Urban Search and Rescue Team) အတွက် လိုအပ်သည့် ဆရာဝန်/ သူနာပြုများကိုလည်း ခန့်ထားဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့သကဲ့သို့ မြန်မာနိုင်ငံ မီးသတ်တပ်ဖွဲ့ဌာနချုပ် (ရန်ကုန်) တွင် ရှာဖွေရေးခွေး (Canine) ၁၀ ကောင်အား မွေးမြူထားရှိပြီး ရှာဖွေရေးနည်းစနစ်များ လေ့ကျင့်သင်ကြားပေးနိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။ထို့ပြင် မြန်မာနိုင်ငံမီးသတ်တပ်ဖွဲ့အနေဖြင့် နိုင်ငံတကာရှာဖွေကယ်ဆယ်ရေး အကြံပေးအဖွဲ့ (INSARAG) ၏ အသိအမှတ်ပြု Medium အဆင့်ရှိ အဖွဲ့နှစ်ဖွဲ့ ပေါ်ထွန်းလာစေရန် ကြိုးပမ်းနေခြင်းဖြစ်သည်။ ယင်းအတွက် ရှာဖွေရေးခွေးများ၊ အဆင့်မြင့်အရေးပေါ်ဆက်သွယ်ရေးစနစ်များနှင့် ခေတ်မီစက်ကိရိယာများကို ဖြည့်တင်းလျက်ရှိရုံသာမက တရုတ်၊ စင်ကာပူနှင့် လာအိုအစရှိသည့် နိုင်ငံများသို့ ကိုယ်စားလှယ် ၃၀ ကို စေလွှတ်ကာ ပညာရပ်ဖလှယ်နိုင်ခဲ့သည်။အရေးပေါ်ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ဝန်ဆောင်မှုတွင်လည်း တပ်မတော်ဆေးရုံများမှ ကျွမ်းကျင်နည်းပြများဖြင့် Vital Signs စမ်းသပ်ခြင်းမှအစ Air Way Support အထိ နိုင်ငံတကာစံနှုန်းမီ သင်ကြားလေ့ကျင့်ပေးနေပြီဖြစ်ပါသည်။ ရှာဖွေကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့ (National Urban Search and Rescue Team) အား နိုင်ငံတကာအဆင့်မီ ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂ အသိအမှတ်ပြု (International Search and Rescue Advisory Group–INSARAG) ၏ Medium Team အဆင့်အဖြစ် သတ်မှတ်နိုင်ရေးအတွက် INSARAG External Classification - IEC လုပ်ငန်းစဉ်အား လိုက်ပါဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်း သိရှိရသည်။သဘာဝဘေးဒဏ်ကြားက ပြန်လည်ထူထောင်ရေး၂၀၂၅ ခုနှစ် မတ်လ ၂၈ ရက်တွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့သည့် မန္တလေးငလျင်ကြီးကြောင့် ဌာနပိုင်အဆောက်အအုံ ၁၄၈ လုံး ထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့ရာတွင် နေပြည်တော်အတွင်းရှိ အဆောက်အအုံ ၆၄ လုံးအပါအဝင် တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်အသီးသီးရှိ ပျက်စီးမှုများကို ဘဏ္ဍာနှစ်အလိုက် အပြည့်အဝပြုပြင်နိုင်ရန် စီမံဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။ အလားတူပင် အခြားဘေးအမျိုးမျိုးကြောင့် ပျက်စီးဆုံးရှုံးခဲ့ရသည့် မီးသတ်စခန်းခြောက်ခု၊ နေအိမ်ကိုးလုံးနှင့် မီးသတ်ယာဉ်များအတွက်လည်း ထိရောက်သော တုံ့ပြန်မှုများနှင့် ပြန်လည်စုဖွဲ့မှုများကို လုပ်ဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။တပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ စိတ်ဓာတ်မြှင့်တင်ရေးနှင့် လူမှုဘဝ သာယာရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ စိတ်ဓာတ်မြင့်မားစေရန်နှင့် စည်းကမ်းကောင်းမွန်စေရန်အတွက် ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း ဆွေးနွေးပွဲပေါင်း ၇၄၆၉၆ ကြိမ် ကျင်းပခဲ့သည်။ ထို့အတူ အရာထမ်း ၇၄ ဦးနှင့် အမှုထမ်း ၁၀၆၄ ဦးအား ရာထူးတိုးမြှင့်ပေးနိုင်ခဲ့သည့်အပြင် နိုင်ငံတော်နှင့် ပြည်သူ့အတွက် စွမ်းစွမ်းတမံတာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့ကြသူများအား ခေတ်အဆက်ဆက် နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲများက ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့နှင့် ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များ ပေးအပ်ချီးမြှင့်ခဲ့ရာ ၁၉၄၆ ခုနှစ်မှစ၍ ယနေ့အထိ နှစ်ပေါင်း ၈၀ အတွင်း ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့ ငါးဦး၊ သရေစည်သူဘွဲ့ တစ်ဦး၊ သီဟဗလတံဆိပ် သုံးဦး၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတ၏ ဂုဏ်ထူးဆောင်လက်မှတ်နှင့် ဆုငွေရရှိသူ လေးဦး၊ ပြည်ထောင်စုငွေတံဆိပ်ရရှိသူ တစ်ဦး၊ လွတ်လပ်ရေးမော်ကွန်း ဒုတိယအဆင့်ရရှိသူ သုံးဦး၊ ဂုဏ်ထူးဆောင်လက်မှတ်ရရှိသူ ခြောက်ဦး၊ စွမ်းရည်သတ္တိဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များအနေဖြင့် ရဲသီဟ တစ်ဦး၊ ရဲသူရ ၁၈ ဦး၊ ရဲဗလ ၆၈ ဦး ရရှိခဲ့ပြီး စွမ်းဆောင်ရည်ဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များအနေဖြင့် ရဲသူရိန် ၇၅ ဦး၊ ရဲကျော်စွာ ၇၉ ဦး၊ ရဲကျော်သူ ၇၁ ဦး ရရှိခဲ့သည်။လူမှုထူးချွန်တံဆိပ်များအနေဖြင့် လူမှုထူးချွန် ပထမအဆင့် ၁၂ ဦး၊ ဒုတိယအဆင့် ၁၁ ဦးနှင့် တတိယအဆင့် ၁၅၆ ဦး၊ စီမံထူးချွန်တံဆိပ်များအနေဖြင့် စီမံထူးချွန် ပထမအဆင့် ခြောက်ဦး၊ ဒုတိယအဆင့် ရှစ်ဦး၊ တတိယအဆင့် ၁၂ ဦးရရှိခဲ့ပြီး စက်မှုထူးချွန်အနေဖြင့် စက်မှုထူးချွန် ဒုတိယအဆင့် နှစ်ဦးနှင့် တတိယအဆင့် ရှစ်ဦး ရရှိထားပြီးဖြစ်ရာ နိုင်ငံတော်မှ ပေးအပ်ချီးမြှင့်ခဲ့သည့် ဘွဲ့တံဆိပ်နှင့် ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်ရရှိခဲ့သူ မီးသတ်တပ်ဖွဲ့ဝင်ပေါင်း နှစ်ပေါင်း ၈၀ အတွင်း ၅၅၀ အထိ ပေါ်ထွန်းခဲ့ပါကြောင်း သိရသည်။ပြည်သူ့အကျိုးရှေးရှုပေး မီးဘေးလုံခြုံရေးမြန်မာနိုင်ငံမီးသတ်တပ်ဖွဲ့၏ မှတ်တမ်းများအရ ၂၀၂၅ ခုနှစ် တစ်နှစ်တည်းအတွင်းမှာပင် မီးသတ်ဦးစီးဌာနအနေဖြင့် မီးဘေးကြိုတင်ကာကွယ်ရေးဆောင်ရွက်မှုကဏ္ဍတွင် နေပြည်တော်၊ တိုင်းဒေသကြီး / ပြည်နယ်များ၌ စာသင်ကျောင်းအခြေပြု မီးဘေးလုံခြုံရေး ၁၀၁၈၅ ကြိမ်၊ ရပ်ရွာအခြေပြု မီးဘေးလုံခြုံရေး အသိပညာပေးအစီအစဉ် (Community Base Fire Safety Education Program) ၁၄၇၄၅ ကြိမ်၊ တစ်အိမ်တက်ဆင်းစနစ်ဖြင့် မီးဘေးလုံခြုံရေးစစ်ဆေးခြင်း ၈၃၁၂၆၉ ကြိမ်၊ ဟိုတယ်/ မိုတယ် မီးဘေးကြိုတင်ကာကွယ်ရေး ၁၄၆၄ ကြိမ်၊ စက်ရုံ/ အလုပ်ရုံ မီးဘေးကြိုတင်ကာကွယ်ရေး ၅၈၉၄ ကြိမ်နှင့် ဈေးမီးဘေးကြိုတင်ကာကွယ်ရေး ၄၅၅ ကြိမ် ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့သည်။မီးငြှိမ်းသတ်ရေးလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်မှုအနေဖြင့် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဧပြီလမှ ၂၀၂၅ ခုနှစ် မတ်လအထိ နိုင်ငံတော်တစ်ဝန်းလုံးတွင် မီးလောင်မှု ၁၀၈၆ ကြိမ် ဖြစ်ပွားခဲ့ရာ နေအိမ်/ အဆောက်အအုံ ၄၀၈၉ လုံး၊ စက်ရုံ/ အလုပ်ရုံ ၁၁ လုံး၊ ဂိုဒေါင် ၄၂ လုံး မီးလောင်ခံရ၍ ကျပ်သန်း ၉၀၁၁၈ ဒသမ ၅၆၆ ခန့် ဆုံးရှုံးခဲ့ပြီး ၈၆ ဦး သေဆုံး၊ ၁၃၀ ဒဏ်ရာရ၊ ၉၉၃၉ ဦး မီးဘေးသင့်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ ဆုံးရှုံးမှုများကို လျှော့ချရန်မှာ ပြည်သူတစ်ရပ်လုံးက ၂၀၂၀ စံချိန်စံညွှန်းများကို လိုက်နာမှုအပေါ်တွင် များစွာမူတည်နေသဖြင့် မီးသတ်တပ်ဖွဲ့တစ်ခုတည်းကသာမက ပြည်သူအားလုံးပါဝင်သည့် မီးဘေးလုံခြုံရေးစနစ်ကို အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်သွားရမည်ဖြစ်ပါသည်။ရှာဖွေကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်မှုအနေဖြင့် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဧပြီလမှ ၂၀၂၅ ခုနှစ် မတ်လအထိ နိုင်ငံတော်တစ်ဝန်းလုံးတွင် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်အပါအဝင် အခြားမတော်တဆမှုဖြစ်စဉ် ၁၃၃၂ ကြိမ် ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ၁၃၃၂ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကာ ၆၉၃ ဦး သေဆုံးခဲ့မှုအား မီးသတ်ဦးစီးဌာနမှ ရှာဖွေကယ်ဆယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်သန္ဓေ ၁၆၇၈၁ ဦး၊ အရန် ၅၁၉၆ ဦးတို့မှ ကူညီကယ်ဆယ်ခြင်းလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့ပါသည်။အထပ်မြင့်အဆောက်အအုံများ မီးဘေးလုံခြုံရေး စစ်ဆေးအကြံပြုမှုအနေဖြင့်လည်း မီးသတ်ဦးစီးဌာနအနေဖြင့် နေပြည်တော်အပါအဝင် တိုင်းဒေသကြီး/ ပြည်နယ် မီးသတ်ဦးစီးမှူးရုံးများမှ အထပ်မြင့်ဆောက်လုပ်ပြီး အဆောက်အအုံများ စစ်ဆေးပေးရန်လျှောက်ထားမှု ၄၉၈၆ လုံးရှိပြီး မီးဘေးလုံခြုံရေး စစ်ဆေးထောက်ခံချက် ၂၄၉၆ စောင် ထုတ်ပေးနိုင်ခဲ့ကြောင်း သိရှိရပါသည်။ပြည်သူတိုင်း သိထားရမည့် အသက်ကယ် “ရွှေစည်းမျဉ်း” များမီးသတ်ဦးစီးဌာနမှ ၃၁-၁၂-၂၀၂၀ ရက်နေ့က အတည်ပြုထုတ်ပြန်ခဲ့သော မြန်မာနိုင်ငံမီးဘေး လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ စံချိန်စံညွှန်းသတ်မှတ်ချက်များ (၂၀၂၀) (Myanmar Fire Safety Code 2020) သည် အဆောက်အအုံများ ဆောက်လုပ်ရာတွင်လည်းကောင်း၊ လက်ရှိနေထိုင်ရာတွင်လည်းကောင်း မီးဘေးလုံခြုံရေးအတွက် လိုက်နာရမည့် “ရွှေစည်းမျဉ်း” များဖြစ်သည်။ပြည်သူများအနေဖြင့် အဆောက်အအုံတိုင်းတွင် အရေးပေါ်ထွက်ပေါက် (Emergency Exit) များ အတားအဆီးမရှိဘဲ အမြဲပွင့်နေရမည်။ အထပ်မြင့်များတွင် မီးသတ်လှေကားများ စံနှုန်းမီတပ်ဆင်ထားရမည်။ မီးခိုးငွေ့နှင့်အပူကို သိရှိနိုင်သော (Smoke/Heat Detector) များ စသည့်မီးဘေးအချက်ပေးစနစ်(Fire Alarm System) များ တပ်ဆင်ထားခြင်းဖြင့် မီးမလောင်မီကြိုတင်သိရှိနိုင်ရန် ဆောင်ရွက်ရမည်။ မီးငြှိမ်းသတ်ရေးပစ္စည်းများ (Fire Fighting Equipment) ဖြစ်သည့် မီးသတ်ဆေးဘူးများအား သက်တမ်းမကုန်စေဘဲ ထင်ရှားသောနေရာတွင်ထားရှိရမည်။အဆောက်အအုံကြီးများတွင် Hose Reel နှင့် Sprinkler စနစ်များ စနစ်တကျရှိရမည်။ ဒီဇိုင်းစံနှုန်း (Fire Safety Design) အနေဖြင့် အဆောက်အအုံတစ်ခုကို စတင်ဒီဇိုင်းဆွဲကတည်းက မီးလောင်လျှင် ကူးစက်မှုနှေးကွေးစေမည့် (Fire Compartmen-tation) စနစ်များကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည်။ အဆိုပါ စည်းမျဉ်းများကို လိုက်နာဆောင်ရွက်နိုင်မှသာလျှင် ပြည်သူအားလုံးပါဝင်သည့် မီးဘေးလုံခြုံမှုစနစ်ကို ဆောင်ရွက်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။နည်းပညာခေတ်နှင့်အညီ အရေးပေါ်တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်ရေးမီးသတ်ဦးစီးဌာနအနေဖြင့် ပြည်သူများနေ့စဉ် ကြုံတွေ့နေရသည့် ဘေးဒုက္ခအန္တရာယ်များအား IT နည်းပညာကို အသုံးပြု၍ မီးသတ်ဦးစီးဌာနသို့ အချိန်နှင့်တစ်ပြေးညီ သတင်းပေးပို့ အကူအညီတောင်းခံနိုင်ရန်၊ ရရှိလာသည့် သတင်းပေးပို့ချက်များအား မီးသတ်ဦးစီးဌာနမှ လျင်မြန်စွာတုံ့ပြန် ဆောင်ရွက်နိုင်ရန်တို့အတွက် ရည်ရွယ်၍ 191 report & Dispatch Order System ကို စတင်အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့ပါသည်။မီးသတ်ဦးစီးဌာနအနေဖြင့် ရည်မှန်းချက်တာဝန်ကြီး ၄ ရပ်ကို အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည့်အပြင် နေ့စဉ်ဖြစ်ပွားလျက်ရှိသော မီးလောင်မှုသတင်းများ၊ ရှာဖွေကယ်ဆယ်ရေး ဆောင်ရွက်မှုသတင်းများ၊ မီးဘေးအန္တရာယ်ကြိုတင်ကာကွယ်ရေးဆိုင်ရာသတင်းများ၊ သဘာဝဘေးအန္တရာယ်ကြိုတင်ကာကွယ်ရေးဆိုင်ရာ သတင်းများ၊ ပြည်သူ့အကျိုးပြုလုပ်ငန်း ဆောင်ရွက်မှုများနှင့် ရုတ်တရက်ဖြစ်ပွားသော ဘေးအန္တရာယ်များ ကျရောက်သည့်အခါ လျင်မြန်စွာတုံ့ပြန် ဆောင်ရွက်မှုသတင်းများအား ပြည်သူများမှန်ကန်သော သတင်းအချက်အလက်များ သိရှိစေရေးအတွက် လူမှုကွန်ရက်များဖြစ်သော Facebook ၊ Twitter ၊ Youtube နှင့် Website တို့မှ အချိန်နှင့်တစ်ပြေးညီ သတင်းထုတ်ပြန်ပေးလျက်ရှိပါသည်။ထို့ပြင် ပြည်တွင်းမီဒီယာများနှင့် ပြည်သူများမှ ဆက်သွယ်မေးမြန်းလာသည့်ကိစ္စရပ်များအား မီးသတ်ဦးစီးဌာန၏ မီဒီယာအဖွဲ့က စိစစ်၍ ပြန်လည်ဖြေကြားဆောင်ရွက်ပေးလျက်ရှိသဖြင့် မီဒီယာခေတ်ရေစီးနှင့်အတူ သတင်းမှန်များကို အချိန်နှင့်တစ်ပြေးညီ ဖြန့်ဝေပေးလျက်ရှိကြောင်း သိရှိရသည်။မြန်မာနိုင်ငံမီးသတ်တပ်ဖွဲ့အနေဖြင့် မီးသတ်တပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ စွမ်းရည် ၄ ရပ်ဖြစ်သော မီးသတ်စွမ်းရည်၊ ရှာဖွေကယ်ဆယ်ရေးစွမ်းရည်၊ အုပ်ချုပ်မှုစွမ်းရည်နှင့် စည်းရုံးရေး စွမ်းရည်ထက်မြက်စေရန် မီးသတ်တပ်ဖွဲ့ဝင်တိုင်း၏ စွမ်းဆောင်ရည်မြှင့်တင် ရေးလုပ်ငန်း၊ မီးသတ်စက်/ ယာဉ်နှင့် ပစ္စည်းကိရိယာများ၊ မွမ်းမံရေး၊ ကြံ့ခိုင်ရေး၊ အသင့်ရှိရေးလုပ်ငန်းနှင့် ရှာဖွေကယ်ဆယ်ရေးသုံးယာဉ်နှင့် လုပ်ငန်းသုံးပစ္စည်းကိရိယာများ မွမ်းမံရေး၊ ကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် အသင့်ရှိရေးလုပ်ငန်း၊ ပြည်သူလူထုအား မီးဘေးလုံခြုံရေး၊ သဘာဝဘေးအန္တရာယ်ကာကွယ်ရေးနှင့် ရှာဖွေကယ်ဆယ်ရေး အသိပညာပေးလုပ်ငန်းများ ထိရောက်စွာ ဆောင်ရွက်ရေးလုပ်ငန်း၊ အရန်မီးသတ်တပ်ဖွဲ့ဝင်နှင့် သီးသန့်မီးသတ်တပ်ဖွဲ့ဝင်များ တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းရေးနှင့် လေ့ကျင့်သင်တန်းပေးရေးလုပ်ငန်းများအပါအဝင် မြန်မာနိုင်ငံမီးသတ်တပ်ဖွဲ့သည် နိုင်ငံတကာအဆင့်နှင့်အညီ ရင်ပေါင်တန်းဆောင်ရွက်နိုင်ရေးအတွက် ကွပ်ကဲမှုနည်းစနစ်များ၊ မီးသတ်ပညာရပ်များ၊ ရှာဖွေကယ်ဆယ်ရေးဆိုင်ရာ ပညာရပ်များအား အစဉ်အမြဲသုတေသနပြုလုပ်ဖော်ထုတ်၍ တပ်ဖွဲ့ဝင်များအားလုံး တတ်ကျွမ်းနားလည်စေရန် လေ့ကျင့်ပညာပေးရေးလုပ်ငန်းများကို ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ရသကဲ့သို့ မီးသတ်တပ်ဖွဲ့အား နိုင်ငံတော်၏ ခိုင်မာသောအရန်အင်အား ဖြစ်စေရေးအတွက် လေ့ကျင့်ဖွဲ့စည်း၍ စွမ်းဆောင်ရည်မြှင့်တင်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်း သိရှိရသည်။ထို့ကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံမီးသတ်ဦးစီးဌာနသည် ဘေးအန္တရာယ်များကျရောက်လာတိုင်း ပြည်သူ့ရှေ့မှ မားမားမတ်မတ် ရပ်တည်နေသည့် မီးသတ်တပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ ကြိုးပမ်းမှုနှင့်အတူ နှစ် (၈၀) ပြည့် မြန်မာနိုင်ငံမီးသတ်တပ်ဖွဲ့နေ့မှသည် ပြည်သူ့အကျိုးပြု ပရဟိတအဖွဲ့အစည်းကြီးအဖြစ် အဓွန့်ရှည်ကြာစွာ ရပ်တည်နိုင်ပါစေကြောင်း ဆန္ဒပြုရင်း မီးသတ်သူရဲကောင်းများအား ဂုဏ်ပြုရေးသားတင်ပြ လိုက်ရပါသည်။ ။moi
စစ်မီးဂယက်ထဲက မီးဖိုချောင်အတွက် ဇီဝဓာတ်ငွေ့မျှော်လင့်ချက်
စစ်မီးဂယက်ထဲက မီးဖိုချောင်အတွက် ဇီဝဓာတ်ငွေ့မျှော်လင့်ချက်
ကမ္ဘာ့နေရာအသီးသီးတွင် ဖြစ်ပွားနေသော စစ်ပွဲများနှင့် နိုင်ငံရေးပဋိပက္ခများသည် သေနတ်သံများငြိမ်သက်သွားပြီးနောက်တွင်လည်း နောက်ဆက်တွဲသက်ရောက်မှုများ ဆက်လက်တည်ရှိနေတတ်သည်။ အထူးသဖြင့် စွမ်းအင်အကျပ်အတည်းသည် နယ်စပ်များကိုကျော်ဖြတ်၍ သာမန်ပြည်သူများ၏ မီးဖိုချောင်အထိ ထိခိုက်သက်ရောက်လာနိုင်သည်။လက်ရှိတွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၌ ဖြစ်ပေါ်နေသော အခြေအနေသည် ထိုအချက်ကို ထင်ရှားစွာ ပြသနေသည်။ အီရန်စစ်ပွဲကြောင့် လောင်စာဆီနှင့် ဓာတ်ငွေ့ပြတ်လပ်မှုများ ဖြစ်ပေါ်လာပြီး နိုင်ငံတစ်ဝန်းတွင် ဂတ်စ်အိုးတစ်လုံးရရှိရန် နေပူရှိန်ပြင်းပြင်းအောက်တွင် နာရီပေါင်းများစွာ၊ ရက်ပေါင်းများစွာ တန်းစီစောင့်ဆိုင်းနေကြရသည်။သို့ရာတွင် ထိုအခြေအနေကြားမှပင် စိုးရိမ်မှုမရှိဘဲ အေးအေးဆေးဆေး ဟင်းချက်နိုင်သော မိသားစုများလည်း ရှိနေကြသည်။ ၎င်းတို့၏ လျှို့ဝှက်ချက်မှာ ခေတ်မီနည်းပညာများမဟုတ်ဘဲ အိမ်နောက်ဖေးရှိ နွားချေးမှ ထုတ်လုပ်သည့် ဇီဝဓာတ်ငွေ့ (Biogas) ဖြစ်သည်။နယူးဒေလီမြို့တော်အနီး အူတာပရာဒေ့ရှ်ပြည်နယ်ရှိ ကျေးရွာတစ်ရွာတွင် နေထိုင်သည့် ဂေါ်ရီဒေဝီ၏ အိမ်၌ မီးဖိုချောင်မီးတောက်သည် အပြာရောင်သန့်ရှင်းသော မီးဖြစ်ပြီး ဇီဝဓာတ်ငွေ့အသုံးပြုမှု၏ အကျိုးကျေးဇူးကို ပြသနေသည်။ သူမက “ဇီဝဓာတ်ငွေ့နဲ့ပဲ ဟင်းချက်တာ၊ လက်ဖက်ရည်ဖျော်တာ အကုန်လုပ်လို့ရတယ်” ဟု ပြောကြားသည်။ဇီဝဓာတ်ငွေ့ထုတ်လုပ်သည့်စနစ်မှာ နွားချေးနှင့် လယ်ယာစွန့်ပစ်ပစ္စည်းများကို ရေနှင့်ရောစပ်ကာ လေလုံမြေအောက်ကန်ထဲ ထည့်ပြီး ဗက်တီးရီးယားများက ချေဖျက်စေခြင်းဖြင့် မီသိန်းဓာတ်ငွေ့ ထွက်ရှိစေသည်။ ထွက်ရှိသော ဓာတ်ငွေ့ကို ပိုက်လိုင်းဖြင့် မီးဖိုချောင်သို့ ပို့ဆောင်ကာ အသုံးပြုနိုင်သည်။ဤစနစ်သည် စွန့်ပစ်ပစ္စည်းများကို အကျိုးရှိအောင် အသုံးချနိုင်ခြင်း၊ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ကို မထိခိုက်စေခြင်းနှင့်အတူ ကျန်ရှိသည့်အနည်များကို အရည်အသွေးမြင့် သဘာဝမြေဩဇာအဖြစ် အသုံးပြုနိုင်ခြင်းတို့ကြောင့် လယ်သမားများအတွက် အကျိုးကျေးဇူးများစွာရှိသည်။အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် ဇီဝဓာတ်ငွေ့နည်းပညာကို ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်များမှ စတင်၍ မြှင့်တင်ခဲ့ပြီး လက်ရှိတွင် စနစ်ပေါင်းသန်းချီကို အသုံးပြုနေကြသည်။ ယင်းသည် နိုင်ငံ၏ စွမ်းအင်လိုအပ်ချက်ကို ဖြည့်ဆည်းရာတွင် အရေးပါသော အစားထိုးစွမ်းအင်တစ်ရပ်ဖြစ်လာသည်။သို့သော်လည်း ဇီဝဓာတ်ငွေ့စနစ်သည် လူတိုင်းအတွက် အသုံးပြုနိုင်သော နည်းလမ်းမဟုတ်သေးပေ။ နေရာလွတ်၊ နွားမွေးမြူမှုရှိရန်လိုအပ်သည့်အတွက် အချို့သော လူမှုအလွှာများအတွက် အခက်အခဲများ ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။နိဂုံးချုပ်အနေဖြင့် ဇီဝဓာတ်ငွေ့သည် စွမ်းအင်အကျပ်အတည်းကို အပြည့်အဝ မဖြေရှင်းနိုင်သေးသော်လည်း ကျေးလက်ဒေသများအတွက် အရေးပါသည့် အနာဂတ်စွမ်းအင်အစားထိုးနည်းလမ်းတစ်ရပ်အဖြစ် ထင်ရှားလာနေသည်။MWD
ရွှေစိမ်းလို့တင်စား မြန်မာ့ဝါး
ရွှေစိမ်းလို့တင်စား မြန်မာ့ဝါး
ဆိုင်ရှေ့မှာ မနက်စာစားသူတွေရဲ့ မော်တော်ဆိုင်ကယ်နဲ့ကားတွေ ရပ်ထားပါတယ်။ ဆိုင်ထဲမှာ လူအများရဲ့စကားပြောသံတွေ၊ မုန့်မှာနေတဲ့စားပွဲထိုးတွေရဲ့ အသံ၊ ဇွန်းသံ၊ ပန်းကန်သံတွေနဲ့အတူ လက်ဖက်ရည်နဲ့ တွဲဖက်စားသောက်ရတဲ့ ပလာတာ၊ စမူဆာ၊ အီကြာကွေးကြော်တဲ့ ညှော်နံ့တွေက လှိုင်နေပါတယ်။ မနက်ခင်းစောစော အဆာပြေစာအတွက် လက်ဖက်ရည်၊ မုန့်တွေအပြင် ရှမ်းခေါက်ဆွဲ၊ မုန့်ဟင်းခါးနဲ့ ထမင်းဆီဆမ်းသာရပြီး အရသာကလည်း သာမန်၊ ဒါပေမယ့် ဆိုင်ကလူအမြဲပြည့်နေတတ်ပါတယ်။ မုန့်တွေစားချင်ရင် စောစောသွားမှ အဆင်ပြေပြီး နည်းနည်းနောက်ကျသွားရင် လက်ဖက်ရည်သာ ရပါတော့တယ်။ဒီဆိုင်ကို ဘာကြောင့် လူတွေအလာများကြ တာလဲ လေ့လာကြည့်တော့ ကျေးလက်အငွေ့ အသက်ကို သဘာဝဆန်ဆန်ရရှိစေတဲ့အတွက် လာကြတာလို့ ထင်ပါတယ်။ ဆိုင်ရဲ့ အပြင်အဆင်က မြို့ပြမှာ တွေ့ရလေ့ရှိတဲ့ ပုံစံနဲ့ကွဲထွက်နေပြီး ပလတ် စတစ်ထိုင်ခုံတွေအစား ရိုးရာအသွင်နဲ့ ခေတ်ပေါ် လိုအပ်ချက်ကို ပေါင်းစပ်ထားတဲ့ ဝါးစားပွဲနဲ့ တွဲဆက်ထားတဲ့ ထိုင်ခုံရှည်တွေက သူ့ရဲ့ဆွဲဆောင်မှု တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ဝါးထိုင်ခုံရှည်တွေက လှပထူးခြားနေပြီး မိသားစုဝင်တွေ၊ ဧည့်သည်တွေ၊ အေးအေးဆေးဆေး ထိုင်လိုသူ၊ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေးစသဖြင့် စကားစမြည် ပြောလိုသူတွေအတွက် စုစုစည်းစည်း အတူထိုင် နိုင်တဲ့အတွက် ဒီဆိုင်လေးကို ရွေးချယ်ကြခြင်းလို့ ထင်ပါတယ်။ ဝါးစားပွဲနဲ့ ထိုင်ခုံရှည်တွေက ကြာကြာထိုင်သူတွေအတွက် သက်သောင့်သက်သာ ရှိပါ့မလားလို့ ထင်မိပေမယ့် တကယ်တမ်းထိုင်ကြည့်တော့ ပလတ်စတစ်ထိုင်ခုံတွေလို အထိုင်ကြာလို့ ပူလာတာ ညောင်းလာတာမရှိ၊ ပူတဲ့ရာသီဥတုမှာအေးနေပြီး အေးတဲ့ရာသီဥတုမှာ အဆင်ပြေစေပါ တယ်။သဘာဝထွက်ကုန်ကို မြန်မာ့ရိုးရာလက်မှုနဲ့ အနုပညာမြောက်စွာ ပေါင်းစပ်ဒါ​ပေမယ့် ဝါးစားပွဲဝိုင်းတစ်စုံစာရဲ့ တန်ဖိုးကလည်း မသေးလှ။ သိန်းဂဏန်းအထက်လို့ သိရပါ တယ်။ သဘာဝထွက်ကုန်ကို မြန်မာ့ရိုးရာလက်မှုနဲ့ အနုပညာမြောက်စွာ ပေါင်းစပ်လိုက်တဲ့အခါလိုက်ဖက်ညီမှု၊ စနစ်တကျထိုင်နိုင်မှု၊ ကျန်းမာရေးအတွက် သင့်လျော်ပြီး တန်ဖိုးရှိအသုံးတည့်လှတဲ့ လက်ရာမြောက် ပရိဘောဂတစ်ခုအဖြစ် ပွဲလယ်တင့်လာပါတယ်။ဝါးက ခိုင်ခံ့မှုရှိပြီးကွေးညွတ်နိုင်တဲ့အပြင် ပုံစံအမျိုးမျိုး ဖန်တီးထုတ်လုပ်နိုင်ခြင်းက သူ့ရဲ့အားသာချက်လို့ ဆိုရပါမယ်။ ပေါင်းခံ၊ ပိုးသတ်၊ အခြောက်လှန်းပြီး ရာသီဥတုဒဏ်၊ ရေဒဏ်၊ မိုးဒဏ်ကြာရှည်ခံနိုင်အောင် သဘာဝနည်းပညာနဲ့ ပေါင်းစပ် ထုတ်လုပ်လိုက်တဲ့အခါ နှစ်များစွာကြာအောင် မပျက်မစီးနိုင်ဘဲ ရေရှည်သုံးစွဲနိုင်တဲ့ သဘာဝထုတ်ကုန်ပစ္စည်းတစ်ခု ဖြစ်လာပါတယ်။ဝါးက သစ်သားထက်ပေါ့ပါးပြီး ရွှေ့ပြောင်းရတာ လွယ်ကူပါတယ်။ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်နဲ့ သဟ ဇာတဖြစ်ပြီး ပြန်လည်ပြည့်ဖြိုးမြဲအရင်းအဖြစ် တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ ဝါးရဲ့ကြံ့ခိုင်မှု၊ ပြန်လည်ရှင်သန်နိုင်မှုတို့က ရေရှည်တည်တံ့သော သဘာဝ အရင်း အမြစ်တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ ဝါးကို အများစုသိထားကြ တာ လူကြိုက်များတဲ့ မျှစ်ရရှိရာ၊ အဝတ်လှန်းတဲ့ တန်း၊ ငြမ်းနဲ့ တစ်ခုခုထောက်ကန်စရာ အကြမ်းသုံးအဖြစ်၊ ဒီထက်ပိုလာရင် ဆန်ကော၊ ဆန်ခါ၊ ခြင်းတောင်း၊ ဝါးကုလားထိုင်၊ တဲ၊ ခြံစည်းရိုး အကာအရံ၊ ကလေးကစားစရာ၊ တီးမှုတ်စရာ ပလွေ၊ ဝါးလက်ခုပ်စသဖြင့် အတွက်သာအသုံးများတယ်လို့ သိကြပေလိမ့်မယ်။“မောင်ရင်ငယ်သွေး ဟင်းစားပေး၍၊ အစ်ကိုလတ်ကား နှီးနွှယ်တတ်ကာ အစ်ကိုကြီးကား အိမ်ရာပေး၏” ဆိုတဲ့ မြန်မာဆိုရိုးစကားအရ ဝါးနုက လူသားတွေအတွက် စားစရာမျှစ်၊ ဝါးလတ် (တညင်)က ဝါးနှီးထိုးရက်လုပ်ရတဲ့ အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းတွေနဲ့ ဝါးရင့်ကပရိဘောဂ၊ နေထိုင်စရာ အဆောက်အအုံအထိပေးနိုင်ပြီး သစ်မဟုတ်တဲ့ သစ်သားအစားထိုး သယံဇာတတစ်မျိုးလည်းဖြစ်ပါတယ်။ဝါးကို သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးအတွက်၊ ဆောက် လုပ်ရေးအတွက်၊ စက္ကူပျော့ဖတ်ပြုလုပ်ရာ၊ လက်မှုပစ္စည်းပြုလုပ်ရာ၊ အစားအစာအတွက်၊ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးအတွက် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ သဘာဝဝါးရုံတွေက မြေဆီလွှာကို ကောင်းမွန်စေပြီး ရေတိုက်စားမှုကို ကာကွယ်နိုင်ပါတယ်။ ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုက်ကို စုပ်ယူထားနိုင်မှုမြင့်မားတဲ့အတွက် လေထုကိုသန့်စင်စေပြီး သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ကို အကျိုး သက်ရောက်စေပါတယ်။ မျှစ်နဲ့ဝါး ထုတ်ယူရရှိနိုင်တဲ့အတွက် ကျေးလက်နေပြည်သူတွေ လူမှုစီးပွားဘဝအတွက် နေ့စဉ်ဝင်ငွေရရှိစေပါတယ်။နေ့စဉ်လူမှုဘဝအတွက် အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းတွေကို ဖြည့်ဆည်းပေးကမ္ဘာပေါ်မှာ ဝါးမျိုးစု ၇၅ မျိုးနဲ့ ဝါးမျိုးစိတ် ၁၂၅၀ ရှိပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ဝါးမျိုးစု၂၁ မျိုးနဲ့ ဝါးမျိုးစိတ် ၁၀၂ မျိုးခန့် ပျံ့နှံ့ပေါက်ရောက်လျက်ရှိပြီး ကြခတ်ဝါး၊ တပင်တိုင်ဝါး၊ ကြသောင်းဝါး၊ သိုက်ဝါး၊ ဝါးနက်၊ တင်းဝါး၊ ကလွေဝါး၊ ကြလိုဝါး၊ ဝါးကြီး၊ ဝါးဘိုး၊ ဝါးဘိုးမျက်ဆန်ကျယ်၊ ဝါးနီ၊ မြင်ဝါး၊ ဝါးနွယ်၊ ဝါးယား၊ ကရင်ဝါး၊ သနပ်ဝါး၊ ထီးရိုးဝါး စတဲ့ ဝါးမျိုး စိတ် ၁၈ မျိုးက စီးပွားရေးအတွက် အသုံးဝင်အကျိုး ဖြစ်ထွန်းနိုင်ကြောင်း မှတ်တမ်းများက ဆိုပါတယ်။ကြခတ်ဝါးကို မျှစ်၊ တိရစ္ဆာန်အစားအစာ၊ ဝါးလက်မှု ပစ္စည်း၊ ဝါးဖတ်ထုတ်ကုန်၊ ဝါးတန်ဖိုးမြှင့် စက်မှု ထုတ်ကုန်၊ ဝါးအဆောက်အအုံဆောက်လုပ်ရာမှာသုံးစွဲကြပါတယ်။ မြင်ဝါးကို စက္ကူပျော့ဖတ်၊ အဆောက်အအုံငြမ်းဆင်တာ၊ အိမ်သုံးပစ္စည်း၊ ဝါးပရိဘောဂတွေအတွက်သုံးကြသလို ထီးရိုးဝါးကို ဝါးလက်မှုပစ္စည်း၊ ခြံစည်းရိုး၊ လေကာတန်း၊ ငါးမျှားတံ၊ ထီးရိုးလက်ကိုင်အဖြစ်သုံးကြပါတယ်။ တင်းဝါးကိုဝါးလက်မှုပစ္စည်း၊ ကောက်ညှင်းကျည်တောက်စသဖြင့် သူ့နေရာနဲ့သူ သုံးစွဲလေ့ရှိပါတယ်။ ဝါးပင်က မြန်မာ့ကျေးလက်ဒေသရဲ့ ရိုးသားတဲ့အလှတရားကို ကိုယ်စားပြုသလို လေတိုက်လိုက်တိုင်း ဝါးရွက်တို့ လှုပ်ခတ်သံက ကျေးလက်တောရွာရဲ့ သဘာဝဂီတသံပဲဖြစ်ပါတယ်။ ဝါးပင်ရဲ့အလှက အရောင်အသွေးမစုံပေမယ့်စိမ်းစိုတဲ့ ရိုးရှင်းမှုရှိပြီး မားမားမတ်မတ်ထိုးထွက်နေတဲ့ သန်မာတဲ့ပင်စည်တွေက နေ့စဉ်လူမှုဘဝအတွက် အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းတွေကို ဖြည့်ဆည်းပေးနေပါတယ်။ပူပြင်းတဲ့ နွေနေ့လယ်တွေမှာ နေရောင်ခြည်ကိုစုပ်ယူကာ အေးမြတဲ့အရိပ်ကိုပေးပြီး ညအချိန် လရဲ့အလင်းရောင်က ပင်ဝါးရုံပေါ်ကို ဖြန့်ကြက်လိုက်တဲ့အခါ လွမ်းမောဖွယ် သဘာဝပန်းချီကားချပ်သဖွယ် ဆွဲဆောင်နိုင်လွန်းလှပါတယ်။ အာရှနဲ့ အရှေ့တောင် အာရှဒေသမှာ တရုတ်၊ အိန္ဒိယပြီးရင် မြန်မာနိုင်ငံက တတိယမြောက် ဝါးသယံဇာတကြွယ်ဝတဲ့ နိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံဖြစ်ပါတယ်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ် စာရင်းများအရ မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်း သဘာဝတောတွေမှာ ဝါးပေါက်ရောက်တဲ့ ဧရိယာဧကသန်း ၇၀ ဝန်းကျင်ရှိပြီး အရုံလိုက်ပေါက်တဲ့ ဝါးမျိုးဧက ၅၁ သန်းခန့်နဲ့ တစ်ပင် ချင်းပေါက်တဲ့ ဝါးမျိုးဧက ၁၈ သန်းခန့်ရှိပါတယ်။သဘာဝတောကနေ စီးပွားဖြစ်ဝါးထုတ်ယူနိုင်တဲ့ဒေသအဖြစ် ပဲခူးရိုးမ၊ ရခိုင်ရိုးမနဲ့ တနင်္သာရီဒေသစတဲ့ နေရာသုံးခုကို သတ်မှတ်ထားပါတယ်။ အများစုက အရုံလိုက်ပေါက်ရောက်တတ်တဲ့ အပူပိုင်းဝါးမျိုး တွေဖြစ်ပြီး ကချင်ပြည်နယ်နဲ့ ရှမ်းပြည်နယ်တွေမှာ တစ်ပင်ချင်းပေါက်တဲ့ သမပိုင်းဝါးမျိုးတွေ အနည်းငယ်ပေါက်ရောက်နိုင်ကြောင်း တွေ့ရပါတယ်။ဒီနေ့ခေတ်မှာ မြန်မာနိုင်ငံအပါအဝင် အာရှနိုင်ငံအများစုမှာ ဝါးပင်က နေ့စဉ်ဘဝနဲ့ စီးပွားရေးအတွက် အရေးပါအသုံးဝင်လာတဲ့အတွက် စီးပွားဖြစ် စိုက်ပျိုး ထုတ်လုပ်လာကြပါတယ်။ ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ နေပြည်တော်၊ တိုင်းဒေသကြီးနဲ့ ပြည်နယ်တွေက ကြိုးဝိုင်း၊ ကြိုးပြင်ကာကွယ်တောတွေမှာ ပုဂ္ဂလိကဝါးစိုက်ခင်းတည်ထောင်ခွင့်ကို ၂၀၁၇ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းကစပြီး ခွင့်ပြုပေးခဲ့ပြီး ဝါးစိုက်ခင်း တည်ထောင်သူလုပ်ငန်းရှင် ၁၀၄ ဦးနဲ့ စိုက်ဧက ၄၂၀၀ ကျော်ရှိတယ်လို့ သိရပါတယ်။ဒါ​​ပေမယ့် ဝါးသယံဇာတထုတ်ယူရာမှာ သဘာဝသစ်တောတွေက ဝါးအရင်းအမြစ်တွေကို အဓိကအားထားနေရဆဲဖြစ်ပြီး စိုက်ခင်းတွေက စီးပွားဖြစ်ထုတ်ယူနိုင်မှုက အနည်းငယ်သာရှိသေးပါတယ်။ငှက်ပျောကဆုန် ဝါးနယုန်ဆိုတဲ့အတိုင်းဝါးကို နယုန်လအတွင်းသာ ပျိုးထောင်စိုက်ပျိုးသင့်ပါတယ်။ ဝါးရုံတစ်ရုံမှာ ဝါးလုံးသက်တမ်း တစ်နှစ်သားကို ဝါးနု၊ နှစ်နှစ်သားကို တညင်ဝါး၊ သုံးနှစ်နဲ့အထက် ဝါးတွေကို ဝါးရင့်လို့ခေါ်ကြပြီ သုံးနှစ်ကျော်တဲ့ ဝါးတွေကိုသာ ခုတ်လှဲထုတ်ယူသင့်ပါတယ်။ ကြီးမြန်ပြီး ပြန်လည်ပြည့်ဖြိုးနိုင်တဲ့ စက်မှုကုန်ကြမ်းသယံဇာတ ရင်းမြစ်တစ်ခုလည်း ဖြစ်ပါတယ်။မြန်မာနိုင်ငံမှာ ဝါးမျိုးစိတ်စုံလင်စွာ ပေါက်ရောက်ရှင်သန်နိုင်ပြီး နှစ်စဉ်ဝါးအလုံးရေ သန်းပေါင်း ၃၀၀ ခန့် ထုတ်လုပ်နိုင်တဲ့အတွက် ဝါးသယံဇာတကို အခြေခံပြီး အသေးစား၊ အငယ်စားနဲ့ အလတ်စား စီးပွားရေးလုပ်ငန်း (MSME) တွေ ဖော်ဆောင်နိုင်တဲ့ အားသာချက်တွေရှိပါတယ်။ ဝါးကသစ်မဟုတ်တဲ့ သစ်တောထွက်ပစ္စည်းဖြစ်တဲ့အတွက် လုပ်ငန်းရှင် တွေအတွက် လုပ်သာကိုင်သာရှိနိုင်ပါတယ်။ ကုန်ကြမ်း တန်ဖိုးမြင့်မားမှုမရှိသလို ဝါးနဲ့ပတ်သက်တဲ့ ထုတ်ကုန်ထုတ်လုပ်နိုင်တဲ့ မိရိုးဖလာနည်းပညာတွေ လည်း ရှိပြီးဖြစ်ပါတယ်။နည်းပညာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာတာနဲ့အမျှ အရည်အသွေးမီ ဝါးလက်မှုပစ္စည်းတွေ၊ ဝါး ပါကေး၊ ဝါးအထပ်သား၊ ဝါးဖျာ၊ ဝါးမီးသွေး၊ ဝါးအချဉ်ရည်မှ ဆေးဝါး၊ ဝါးအလှကုန်ပစ္စည်း၊ ဝါးမျှင်မှဝါးချည်ထည် အဝတ်အစားအစရှိတဲ့ တန်ဖိုးမြင့် ထုတ်ကုန်တွေကို ထုတ်လုပ်နိုင်လာတာ တွေ့ရပါတယ်။ဒီလို တန်ဖိုးမြင့်ဝါးထုတ်ကုန်ပစ္စည်းတွေ ထုတ်လုပ်နိုင်ခြင်းဖြင့် နိုင်ငံတော်က အားပေးဆောင်ရွက်နေတဲ့ အသေးစား၊ အငယ်စားနဲ့ အလတ်စားစီးပွားရေးလုပ်ငန်း( MSME)တွေ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကို တစ်ဖက်တစ်လမ်းကနေ အထောက်အကူပြုစေမှာ ဖြစ်ပါတယ်။မြန်မာနိုင်ငံလူဦးရေရဲ့ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းသော ကျေးလက်ဒေသနေပြည်သူတွေရဲ့ နေ့စဉ်လူမှုဘဝမှာ ဝါးပင်က လူမှုစီးပွားနဲ့ နေ့စဉ်လိုအပ်ချက်ကို ဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်တဲ့ အပင်လို့လည်း ဆိုနိုင်ပါတယ်။ ဝါးကဏ္ဍဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် ဝါးသယံဇာတတွေကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး၊ သဘာဝဝါးတောတွေကနေ စနစ်တကျထုတ်ယူ သုံးစွဲရေး၊ ဝါးစိုက်ခင်းတွေ တည်ထောင်ထုတ်လုပ်ရေး၊ ဝါးထုတ်ကုန်တွေ ထုတ်လုပ်ရေးကဏ္ဍတွေကို ပူးပေါင်းပါဝင်ဆောင်ရွက်ကြရမှာဖြစ်ပါတယ်။ ဝါးပင်တွေ ရှင်သန်ပေါက်ရောက်ရာ တရုတ်၊ အိန္ဒိယ၊ ဗီယက်နမ်၊ ဂျပန်စတဲ့ နိုင်ငံတွေမှာ ဝါးနဲ့ပတ်သက်တဲ့ ပရိဘောဂတွေ၊ လူ့အသုံးအဆောင်တွေ၊ အိမ်သုံးပစ္စည်းတွေ၊ အိမ်အလှဆင်ပစ္စည်းတွေ ထုတ်လုပ်နေကြပြီး နိုင်ငံတကာဈေးကွက်တွေမှာ နေရာယူနေကြပြီဖြစ်ပါတယ်။မြန်မာနိုင်ငံက ဝါးအခြေခံလက်မှုပစ္စည်းတွေက ပြည်တွင်းဈေးကွက်မှာအရေးပါတဲ့ အခန်းကဏ္ဍက ပါဝင်နေသလို တန်ဖိုးမြင့်ထုတ်ကုန်အဖြစ် ပြည်ပဝင်ငွေရရှိနေပါတယ်။ သွင်းကုန်အစားထိုး ပြည်ပပို့ကုန်အဖြစ် ခေတ်မီဆန်းသစ်တဲ့ ထုတ်ကုန်အရည်အသွေး၊ နိုင်ငံတကာဈေးကွက် ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်းနဲ့ ထုတ်လုပ်မှုစွမ်းရည်တွေ တိုးမြင့်နိုင်မယ် ဆိုရင် နိုင်ငံခြားဝင်ငွေ ပိုမိုရရှိစေနိုင်တဲ့ စီးပွားရေးကဏ္ဍတစ်ခုဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။ဒါကြောင့် ရွှေလိုပဲ အဖိုးတန်တဲ့အတွက် ရွှေစိမ်းလို့ တင်စားနိုင်တဲ့ မြန်မာ့ဝါးမျိုးစိတ်တွေကို စနစ်တကျ စီမံလုပ်ကိုင်ခြင်းဖြင့် လူသားတွေအတွက် အသုံးဝင်လှတဲ့ ဝါးသယံဇာတအရင်းအမြစ်ကို ရေရှည်တည်တံ့အောင် ထိန်းသိမ်းကြပါစို့လို့ တိုက်တွန်းလိုပါတယ်။ ။moi
ခရီးစဉ်ဒေသဆိုင်ရာ စီမံခန့်ခွဲရေးအဖွဲ့ စတင်ဖြစ်ပေါ်လာပုံ
ခရီးစဉ်ဒေသဆိုင်ရာ စီမံခန့်ခွဲရေးအဖွဲ့ စတင်ဖြစ်ပေါ်လာပုံ
 ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေးနှင့်ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန (ယခင်ဟိုတယ်နှင့်ခရီးသွားလာရေးဝန်ကြီးဌာန)က မြန်မာနိုင်ငံခရီးသွားလုပ်ငန်းဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် ၂၀၁၈ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၇ ရက်နေ့ တွင် မြန်မာနိုင်ငံခရီးသွားလုပ်ငန်းဥပဒေအသစ်ကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့ပြီး ဥပဒေနှင့်အညီ အမျိုးသားခရီးသွားလုပ်ငန်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဗဟိုကော်မတီ၊ ခရီးသွားလုပ်ငန်းကော်မတီနှင့် တိုင်းဒေသကြီး၊ ပြည်နယ်များအလိုက် ဒေသဆိုင်ရာခရီးသွားလုပ်ငန်းကော်မတီများကို အဆင့်ဆင့်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ခရီးသွားလုပ်ငန်းများ စနစ်တကျနှင့် ရေရှည်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် စီမံကိန်းများချမှတ်၍ အကောင်အထည်ဖော်ဆောင် ရွက်လျက်ရှိပါသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ ခရီးသွားလုပ်ငန်းဥပဒေသစ်နှင့်အညီ ခရီးသွားလုပ်ငန်းကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ ပြည်ထောင်စု ဝန်ကြီးက ခရီးသွားလုပ်ငန်းကော်မတီအစည်းအဝေးတွင် လူထုအခြေပြုခရီးသွားလုပ်ငန်းများ ဖော်ထုတ်ရန် ခရိုင်/မြို့နယ် ခရီးစဉ်ဒေသဆိုင်ရာစီမံခန့်ခွဲရေးအဖွဲ့များ (Destination Management Organization–DMO) ဖွဲ့စည်းဆောင်ရွက်ရန် ဆွေးနွေးခဲ့ပြီး နေပြည်တော်ကောင်စီနယ်မြေအပါအဝင် တိုင်းဒေသကြီးနှင့်ပြည်နယ်များတွင် ခရိုင်/မြို့နယ်အဆင့် ခရီးစဉ်ဒေသဆိုင်ရာစီမံခန့်ခွဲရေးအဖွဲ့များကို ဒေသလိုအပ်ချက်အရ ဖွဲ့စည်းဆောင်ရွက်သွားကြရန်နှင့် ဖွဲ့စည်းဆောင်ရွက်သွားမည့် အစီအစဉ်ကိုလည်း ပြန်လည်တင်ပြစေခဲ့ပါသည်။ ခရီးစဉ်ဒေသဆိုင်ရာစီမံခန့်ခွဲရေးအဖွဲ့ (DMO) အဖွဲ့ဝင်များကို ခရိုင်၊ မြို့နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးက ဥက္ကဋ္ဌ၊ တိုင်းဒေသကြီး(သို့မဟုတ်) ပြည်နယ်လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်က ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ(၁)၊ မြန်မာနိုင်ငံ ရဲတပ်ဖွဲ့၊ ဥပဒေအရာရှိ၊ အလုပ်သမားလူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဦးစီးဌာန၊ စည်ပင် သာယာရေးကော်မတီ၊ သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန၊ မီးသတ်ဦးစီးဌာန၊ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန၊ ဟိုတယ်/မိုတယ်တည်းခိုခန်းများမှ ကိုယ်စားလှယ်၊ ခရီးသွား လုပ်ငန်းရှင်များမှ ကိုယ်စားလှယ်၊ ဧည့်လမ်းညွှန်များမှကိုယ်စားလှယ်၊ စားသောက်ဆိုင်လုပ်ငန်းရှင်များမှ ကိုယ်စားလှယ်၊ ပို့ဆောင်ရေးလုပ်ငန်းရှင်များမှ ကိုယ်စားလှယ်၊ မြို့မိမြို့ဖနှင့် CSO များမှ ကိုယ်စားလှယ်၊ HSP သင်တန်းတက်ရောက်ပြီးသည့် သင်တန်းဆရာများက အဖွဲ့ဝင်များအဖြစ်ပါဝင်ပြီး ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွား ညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာနမှ ခရိုင်/မြို့နယ်အဆင့်တာဝန်ခံများက အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် အဖွဲ့ဝင်ပျမ်းမျှ ၂၃ ဦးစီဖြင့် ဖွဲ့စည်းသွားရန်ဖြစ်ပါသည်။ အထက်ပါဖွဲ့စည်းမှုနှင့်အတူ ခရီးစဉ်ဒေသဆိုင်ရာစီမံခန့်ခွဲရေးအဖွဲ့ (DMO)၏ လုပ်ငန်းတာဝန်များ ကိုလည်း သတ်မှတ်ပေးခဲ့ရာအဖွဲ့ဝင်များ၏ လုပ်ငန်းတာဝန်များမှာ ဒေသခရီးသွားလုပ်ငန်း ဖွံ့ဖြိုးရေး အတွက် အလွန်အရေးပါလှသည်။ အထူးသဖြင့် ဒေသခရီးသွားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် အဖွဲ့ဝင်များက အရေးကြီးသော အဓိကမောင်းနှင်အားတွင်ပါဝင်နေပြီး အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးချင်းစီ၏ ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေး များကို ဆန်းစစ်နိုင်မည့်အခြေအနေတစ်ရပ်ဖြစ်သကဲ့သို့ ဖော်ထုတ်ပြသနိုင်မည့် အခွင့်အရေးရှိနေသည်ကို တွေ့ရှိရပါသည်။ လုပ်ငန်းတာဝန်များDMO အဖွဲ့ဝင်များ၏ အဓိကဖော်ဆောင်ရမည့် လုပ်ငန်းတာဝန်များမှာ တိုင်းဒေသကြီး၊ ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ်က ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်ဆောင်ရွက်သည့် ဒေသဆိုင်ရာခရီးသွားလုပ်ငန်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ကော်မတီက ချမှတ်ထားသော လမ်းညွှန်ချက်များနှင့်အညီဆောင်ရွက်ရန်၊ သက်ဆိုင်ရာခရီးစဉ်ဒေသ အသီးသီးတို့တွင် ခရီးသွားလာရေးလုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး၊ ဝန်ဆောင်မှုအဆင့်အတန်းနှင့် အရည်အသွေးမြင့်မားတိုးတက်ရေး၊ ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်များ၊ သဘာဝပတ်ဝန်း ကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့် လူသားအရင်းအမြစ်ဖွံ့ ဖြိုးတိုးတက်ရေးတို့အတွက် အထောက်အကူပြုမည့်လုပ်ငန်းများကို ဆက်စပ်လုပ်ငန်း အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်း၍ အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်ရန်၊ ပြည်တွင်း/ပြည်ပခရီးသွားများသာမက ဒေသခံ ပြည်သူများအတွက်ပါ လုံခြုံရေး၊ ဘေးအန္တရာယ် ကင်းရှင်းရေး၊ စိတ်အနှောင့်အယှက်မဖြစ်စေရေး၊ စိတ်ကျေနပ်မှုရရှိရေးတို့ကို နှစ်ဖက်သဟဇာတ ဖြစ်အောင် ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ပေးရန်၊ သက်ဆိုင်ရာ ခရီးစဉ်ဒေသအသီးသီးတို့တွင် ခရီးစဉ် အသစ်များဖော်ထုတ်ရန်၊ အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့အစည်းများ၊ ခရီးသွားနှင့် ဆက်စပ်လုပ်ငန်းအဖွဲ့ အစည်းများနှင့် ပေါင်းစပ်ဖြည့်ဆည်းဆောင်ရွက်ရန်၊ ခရီးသွားဧည့်သည်များက ခရီးစဉ်များကို လွယ်လင့်တကူသွားလာနိုင်ရန်၊ ဇုန်၊ လမ်းညွှန်မြေပုံ၊ ဆိုင်းဘုတ်များစိုက်ထူရန်၊ သမိုင်းဝင်အိမ်များ၊ ရှေးဟောင်းသာသနိက အဆောက်အအုံများအား အမည်နာမများ ချိတ်ဆွဲထားရန်၊ ကားအငှား၊ အနှေးယာဉ်၊ Taxi ဝန်ဆောင်မှုများ ဈေးနှုန်းမှန်ကန်မှုရှိစေရန်၊ တည်းခိုခန်းများ၊ စားသောက်ဆိုင်များ၊ ဝန်ဆောင်မှုကောင်းများပေးနိုင်ရန်၊ ခရီးသွားများ နားနေအပန်းဖြေနိုင်ရန် အဆောက်အအုံများထားရှိရန်၊ ခရီးစဉ်ဒေသများတွင် သန့်ရှင်းစင်ကြယ်သော အများသုံးသန့်စင်ခန်းများထားရှိရန်၊ ပြည်တွင်း/ ပြည်ပခရီးသွားဧည့်သည်များ၏ တည်းခိုဝင်ထွက်မှု စာရင်းရယူရန်၊ ထူးခြားဖြစ်စဉ်များဖြစ်ပွားပါက အချိန်မီတင်ပြနိုင်ရေးနှင့် ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းများ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန်တို့ ဖြစ်ပါသည်။ အထက်ပါလုပ်ငန်းတာဝန်များကို အလေးထားကြည့်ရှုပါက ခရိုင်/မြို့နယ် ခရီးစဉ်ဒေသဆိုင်ရာ စီမံခန့်ခွဲမှု အဖွဲ့တွင်ပါဝင်သော အဖွဲ့ဝင်များအနေဖြင့် ဒေသဆိုင်ရာခရီးသွားလုပ်ငန်း ရေရှည်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရေး ကိုလည်းကောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ခရီးသွားလုပ်ငန်းတိုးတက်စေရေးနှင့် ပုံရိပ်ကောင်းများ ဖြစ်ပေါ်စေရေးအတွက်လည်းကောင်း၊ လာရောက်လည်ပတ်သော ပြည်တွင်း/ပြည်ပခရီးသွားများ စိတ်ကြည်နူးမှုနှင့် ပိုမိုလာရောက်လည်ပတ်စေရေးအတွက်ကို လည်းကောင်း၊ ဒေသခံပြည်သူလူထု၏ လူမှုစီးပွားဘဝများ တိုးတက်စေရေးအတွက်ကိုလည်းကောင်း အဓိက စွမ်းဆောင်ပံ့ပိုးကူညီပေးနိုင်မည့် ပုဂ္ဂိုလ်များဖြစ်သည်ကို တွေ့ရှိရမည်ဖြစ်ပါသည်။ အဖွဲ့ဝင်များ၏ အခန်းကဏ္ဍခရီးစဉ်ဒေသဆိုင်ရာစီမံခန့်ခွဲမှုအဖွဲ့ (DMO)တွင် ပါဝင်သောအဖွဲ့ဝင်များ၏ တစ်ဦးချင်းအရည်အသွေးနှင့် ခရီးသွားလုပ်ငန်းအပေါ် စိတ်ပါဝင်စားမှုများက လုပ်ငန်းတာဝန်များကို စွမ်းဆောင်အောင်မြင်စေရန် အထောက်အကူဖြစ်စေပြီး အထူးသဖြင့် အဆိုပါအဖွဲ့တွင် အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် ပါဝင်သော ဟိုတယ်နှင့်ခရီးသွားညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာနမှ ခရိုင်/မြို့နယ်အဆင့်ရှိသည့် ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူး၊ လက်ထောက်ညွှန်ကြားရေးမှူး၊ ဦးစီးအရာရှိတို့၏အရည်အသွေးမှာ အဓိကကျအရေးကြီးသော အခန်းကဏ္ဍတွင် ကျရောက်နေပါသည်။ ခရီးစဉ်ဒေသများ ရေရှည်ဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက် (DMO) တွင် အတွင်းရေးမှူးအဖြစ်ပါဝင်သော ခရိုင်အဆင့်၊ မြို့နယ်အဆင့်ရှိ ဟိုတယ်နှင့်ခရီးသွားညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာနမှ အရာထမ်းများ၏ ခရီးသွား ကိုယ်ရည် ကိုယ်သွေးများမှာ မှတ်ကျောက်တင်ခံရမည်ဖြစ်ပါသည်။ အဖွဲ့တွင် ပါဝင်သောအဖွဲ့ဝင်များအပေါ် စည်းရုံးနိုင်မှု၊ ဦးဆောင်နိုင်မှု၊ ကောင်းမွန်သော အတွေးအခေါ်အကြံအစည်များ ပေးဆောင်နိုင်မှု၊ အဖွဲ့ဝင်များ လိုက်ပါဆောင်ရွက်နိုင်မှု စသည့်စံနှုန်းများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ချိန်ထိုးလျှင် ပေါ်လွင်လာမည် ဖြစ်ပါသည်။ မည်သို့ပင်ဆိုစေ ခရီးစဉ်ဒေသဆိုင်ရာ စီမံခန့်ခွဲရေးအဖွဲ့ (DMO) အတွင်းရေးမှူးအနေဖြင့် ခရီးသွားလုပ်ငန်းမှ ဝန်ထမ်းများဖြစ်၍ ဥစ္စာရင်လို-ဥစ္စာရင်ခဲဖြစ်ရန် လိုအပ်ပါသည်။ ခရိုင်/မြို့နယ် ခရီးစဉ်ဒေသဆိုင်ရာ စီမံခန့်ခွဲရေးအဖွဲ့အစည်းတွင် ဟိုတယ်နှင့်ခရီးသွားညွှန်ကြားမှု ဦးစီးဌာန ရုံးခွဲရှိသော ခရိုင်/မြို့နယ်များရှိသကဲ့သို့ ဟိုတယ်နှင့်ခရီးသွားညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာန ရုံးခွဲမရှိသော ခရိုင်/မြို့နယ်များလည်းရှိသဖြင့် ဦးစီးဌာနရုံးခွဲမရှိသော ခရိုင်/မြို့နယ်များတွင် မြို့နယ် စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီ အမှုဆောင်အရာရှိက အတွင်းရေးမှူးဖြစ်၍ ခရီးသွားလုပ်ငန်းနှင့် တိုက်ရိုက်ဆက်နွှယ်သူမဟုတ်သော်လည်း ထိုဒေသရှိ ဟိုတယ်နှင့်ခရီးသွားညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာနမှ တာဝန်ရှိသူများက ဦးဆောင်ပေါင်းစပ် ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်နိုင်ပါသည်။ ယခုအခါ ခရီးစဉ်ဒေသဆိုင်ရာစီမံခန့်ခွဲရေးအဖွဲ့များကို နေပြည်တော်ကောင်စီအပါအဝင် တိုင်းဒေသကြီး၊ ပြည်နယ် ၁၅ ခု တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့ရာ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ ငါးခု၌အဖွဲ့ဝင်ဦးရေ ၁၈၃၃ ဦး၊ မြို့နယ်/ မြို့ ၂၁၀ တွင် ၃၇၀၇ ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီးဖြစ်ပါသည်။ ကိုဗစ် -၁၉ ရောဂါ ဖြစ်ပွားမှုနှင့် လုံခြုံရေးအခြေအနေ များကြောင့် DMO ၏လုပ်ငန်းတာဝန်ဆောင်ရွက်မှုများ အချို့ခရိုင်၊ မြို့နယ်များတွင် ရပ်ဆိုင်းသွားခဲ့ သော်လည်း ယခုဒီမိုကရေစီအစိုးရသစ်လက်ထက်တွင် ပြန်လည်သက်ဝင်လှုပ်ရှားသွားရန် အထူးလိုအပ် လှပါသည်။ အလေ့အကျင့်ကောင်းများ မျှဝေရန်ခရီးစဉ်ဒေသစီမံခန့်ခွဲရေးအဖွဲ့ (DMO)များအတွက် နိုင်ငံတကာတွင် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည့် ခရီးစဉ်ဒေသရေရှည်တည်တံ့ရေး အလေ့အကျင့်ကောင်းများအား မျှဝေရန်ရည်ရွယ်ပြီး Workshop on Strengthening Destination Management for Sustainable Tourism Development in Myanmar အလုပ်ရုံဆွေးနွေးပွဲကို အာဆီယံ-ဂျပန်ဗဟိုဌာန၏ အထောက်အပံ့ဖြင့် ၁၉-၂-၂၀၂၆ ရက်နေ့ နှင့် ၂၀-၂-၂၀၂၆ ရက်နေ့တို့တွင် နေပြည်တော်ရှိ Aureum Palace Hotel ၌ ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့ရာ နေပြည်တော် ကောင်စီနယ်မြေအတွင်းရှိ ခရီးစဉ်ဒေသစီမံခန့်ခွဲရေးအဖွဲ့ဝင်များ Inperson တက်ရောက်ခဲ့ကြပြီး တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်ရုံးခွဲတာဝန်ခံများနှင့် ခရီးစဉ်ဒေသစီမံခန့်ခွဲရေးအဖွဲ့ဝင်များက Online မှတစ်ဆင့် ပါဝင်တက်ရောက်ခဲ့ကြပါသည်။ အလုပ်ရုံဆွေးနွေးပွဲ ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနားကို ယခင် ဟိုတယ်နှင့်ခရီးသွားလာရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး Jeng Phang နော်တောင်က တက်ရောက်အမှာစကားပြောကြားရာတွင် “မြန်မာနိုင်ငံသည် သမိုင်းအစဉ်အလာ၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် သဘာဝအလှအပများ အစရှိသည့် ခရီးသွားအရင်း အမြစ်များစွာ ပိုင်ဆိုင်ထားသည့် နိုင်ငံဖြစ်ပါကြောင်း၊ တောင်ပေါ် မြေပြန့်၊ ကမ်းရိုးတန်း၊ မြစ်ဝှမ်း၊ ပင်လယ်ကမ်းခြေများအစရှိသည့် မတူကွဲပြားထူးခြားလှပသော သဘာဝရှုခင်းများ၊ သမိုင်းဝင်ရှေးဟောင်း အမွေအနှစ်များကွဲပြား၍ ဓလေ့ထုံးစံ မပျက်ယွင်းသေးသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ၏ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် လူနေမှုပုံစံများသည် ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည်များ နှစ်ခြိုက်စွဲလမ်းစေသည့် ခရီးသွားအရင်း အမြစ်များ ဖြစ်ကြပါကြောင်း၊ DMO များ ခိုင်မာအားကောင်းမှသာ ခရီးစဉ်ဒေသများသည် စနစ်တကျနှင့် ရေရှည်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေမည်ဖြစ်ပြီး DMO များ၏ အခန်းကဏ္ဍမှာလည်း များစွာအရေးပါကြောင်း၊ DMO အဖွဲ့များ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ရာတွင် တွေ့ကြုံရသည့်အားသာချက်၊ အားနည်းချက်၊ စိန်ခေါ်မှုနှင့် အခွင့်အလမ်းများကိုမျှဝေခြင်းနှင့် ခရီးစဉ်ဒေသစီမံခန့်ခွဲရေးအဖွဲ့များ စွမ်းဆောင်ရည်မြှင့်တင်နိုင်မည့် အခွင့်အလမ်းများများစွာရရှိမည်ဟု ယုံကြည်ပါကြောင်း” ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ အားသာချက်၊ အားနည်းချက်အလုပ်ရုံဆွေးနွေးပွဲ Speaker တစ်ဦးဖြစ်သည့် ASEAN Trails Myanmar မှ မန်နေဂျာ Mr.Patrick က “မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဒေသအစားအစာများနှင့် ဒေသတွင်းအသုံးပြုနေသည့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးစနစ်တို့သည် နိုင်ငံခြားသားဧည့်သည်များအတွက် ထူးခြားသည့်အတွေ့အကြုံများဖြစ်ပါကြောင်း၊ လုံချည်ဝတ်ဆင်ခြင်း၊ သနပ်ခါးလိမ်းခြယ်ခြင်းနှင့် ကွမ်းစားခြင်းကဲ့သို့သော ရိုးရာဓလေ့များကို ခရီးသွားများအတွက် ဟန်ပြ မဟုတ်ဘဲ နေ့စဉ်လူမှုဘဝတွင် အမှန်တကယ်ကျင့်သုံး နေခြင်းဖြစ်သည့်အတွက် အခြားနိုင်ငံများနှင့် မတူဘဲ ထူးခြားနေပါကြောင်း၊ ထိုင်းနိုင်ငံသည် နိုင်ငံပေါင်း ၉၃ နိုင်ငံအား ဗီဇာကင်းလွတ်ခွင့်ပေးခြင်း၊ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံသည် အန်ကောဝပ်အတွက် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်သစ်ဖွင့်လှစ်ခြင်း၊ ဗီယက်နမ် နိုင်ငံတွင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ် ၁၂ ခုအထိ တိုးချဲ့ခြင်း၊ တရုတ်နိုင်ငံတွင် နိုင်ငံပေါင်း ၇၆ နိုင်ငံအား ဗီဇာကင်းလွတ်ခွင့်ပေးခြင်းနှင့် Transit ခရီးသည်များ အတွက် ၁၀ ရက်အထိ ဗီဇာမလိုဘဲ ဝင်ရောက်ခွင့် ပေးခြင်းများဖြင့် ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည်များ ပိုမိုလည်ပတ်လာရောက်စေရန် နည်းမျိုးစုံဖြင့် ကြိုးပမ်းနေကြ ကြောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံသည် ထူးခြားသောယဉ်ကျေးမှုနှင့် သဘာဝအလှအပများရှိနေသော်လည်း လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ ကန့်သတ်ချက်များ၊ အာမခံရရှိမှုနှင့် အခြေခံအဆောက်အအုံများ လိုအပ်ချက်ကြောင့် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် ခရီးသွားလုပ်ငန်းတိုးတက်မှုနည်းပါးနေကြောင်း” ရှင်းလင်းသုံးသပ် ပြောကြားပါသည်။ မြန်မာနိုင်ငံခရီးသွားလုပ်ငန်း ဈေးကွက်မြှင့်တင်ရေးအသင်းမှ ဗဟိုအလုပ်မှုဆောင် ဒေါက်တာသက်လွင်တိုး က “DMO တွင် Professional ဖြစ်သော Operation Team ကို ဖွဲ့စည်းပြီး ဘဏ္ဍာရေး၊ အရောင်းမြှင့်တင်ရေးနှင့် ထုတ်ကုန်မြှင့်တင်ရေးဌာနများထားရှိရန် လိုအပ်ပါကြောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ခရီးသွားလုပ်ငန်းကို ရေရှည်တည်တံ့ခိုင်မြဲစေရန်အတွက် အစိုးရနှင့် ပုဂ္ဂလိကပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်မှုကို အားကောင်းစေသည့် DMO များကို စနစ်တကျတည်ဆောက်ရန် လိုအပ်ပါကြောင်း” ရှင်းလင်းဆွေးနွေးပါသည်။ ခရီးသွားထုတ်ကုန်များ၊ ဆွဲဆောင်မှုများ ဖော်ထုတ်ရန်အလုပ်ရုံဆွေးနွေးပွဲအား ခရီးသွားထုတ်ကုန်များ၊ ဆွဲဆောင်မှုများ ဖော်ထုတ်ဆောင်ရွက်ခြင်း၊ ဈေးကွက် ရှာဖွေမြှင့်တင်ဆောင်ရွက်ခြင်းနှင့် ခရီးသွားလုပ်ငန်းရေရှည်တည်တံ့စေရေးဆောင်ရွက်ခြင်း စသည့် ခေါင်းစဉ်သုံးခုကိုအဖွဲ့သုံးဖွဲ့ခွဲ၍ ဆွေးနွေးခဲ့ကြရာ ခရီးသွားထုတ်ကုန်များ၊ ဆွဲဆောင်မှုများဖော်ထုတ် ဆောင်ရွက်ခြင်းခေါင်းစဉ်ဖြင့် ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည့်အဖွဲ့(၁)သည် ငှက်သိုက်၊ ပုလဲကဲ့သို့ ဒေသထွက်ကုန် များအား Value Added Product အဖြစ် အဆင့်မြှင့်ထုတ်လုပ်၍ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ထုတ်ကုန်အဖြစ် ထုတ်လုပ်ရောင်းချရန်၊ Year Round Tourism Destination ဖြစ်စေရန်၊ ရာသီဥတုကန့်သတ်ချက်မှလွဲ၍ သဘာဝအခြေခံခရီးသွားလုပ်ငန်း (Ecotourism)၊ လူဖန်တီးသည့်ဆွဲဆောင်မှုနေရာများ (Manmade Attraction)၊ ဘာသာရေး၊ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ပွဲတော်များကို Year Calendar ရေးဆွဲပြီး အကောင် အထည်ဖော်ရန်၊ ရေနေသတ္တဝါများအား စည်းကမ်းမဲ့ဖမ်းဆီးခြင်းများမှ ကာကွယ်ရန် စသည့်အချက် များကို ဆွေးနွေးဖော်ထုတ်ခဲ့ကြပါသည်။ ဈေးကွက်ရှာဖွေမြှင့်တင်ဆောင်ရွက်ရန်ဈေးကွက်ရှာဖွေမြှင့်တင်ဆောင်ရွက်ခြင်းခေါင်းစဉ်ဖြင့် ဆွေးနွေးကြသည့် အဖွဲ့(၂)က ခရီးစဉ်ဒေသများ တွင် ဘေးအန္တရာယ်ကင်းရှင်းစေရေးအတွက် ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများနှင့် အရေးပေါ် ကယ်ဆယ်ရေး အဖွဲ့များဖွဲ့စည်းသွားရန်၊ ပစ်မှတ်ထားသောဈေးကွက် (Target Market) ရှာဖွေရန်၊ ခရီးစဉ်ဒေသများကို လူသိများစေမည့် Promotion Tool များဖြစ်သည့် Social Media, Network များ စီစဉ်ထားရှိပြီး ဆောင်ရွက်ရန်၊ ခရီးစဉ်ဒေသများနှင့် ပတ်သက်သည့် လုံခြုံရေးအာမခံချက်များပေးနိုင်ရေး ဆောင်ရွက် သွားရန်၊ အပန်းဖြေနိုင်မည့် Resort နှင့် မြစ်ကြောင်းစီး စက်လှေ/ သင်္ဘောခရီးစဉ်များ ဖော်ထုတ်သွားရန်၊ နေပြည်တော်ခရီးစဉ်အပါအဝင် Overall Promotion Video များကို Famous Influencer များဖြင့် ရိုက်ကူးမြှင့်တင်ကြော်ငြာသွားရန်၊ Influencer များနှင့် Destination Branding မြှင့်တင်ဆောင်ရွက်နိုင် ရေးပူးပေါင်းသွားရန်၊ သက်ဆိုင်ရာခရီးစဉ်ဒေသအလိုက် Brand Logo၊ Brand Colour/ Brand Motto များသတ်မှတ်ပြီး Digital Platform မှတစ်ဆင့် Promotion လုပ်ရန်၊ Review များ၊ ဧည့်သည်များ ပျော်ရွှင်နေသောပုံရိပ်များဖြင့် Social Media များတွင် Boost လုပ်ရန် စသည့် အဓိကကျသော အချက်များကို ဆွေးနွေးဖော်ထုတ်ခဲ့ကြပါသည်။ ရေရှည်တည်တံ့စေရန်ခရီးသွားရေရှည်တည်တံ့စေရေး ဆောင်ရွက်ခြင်းခေါင်းစဉ်ဖြင့် ဆွေးနွေးအဖြေရှာသည့် အဖွဲ့(၃)က သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးစနစ်၊ ဘဏ္ဍာငွေရှာဖွေရေးစနစ်၊ ဆက်သွယ်ရေးစနစ်၊ စွမ်းအင်၊ လျှပ်စစ်မီးကောင်းမွန်ရေးစနစ်တို့ကို ဦးစားပေးဆောင်ရွက်ပေးရန်၊ ခရီးစဉ်ဒေသများတွင် Public Toilet များ လုံလောက်စွာထားရှိရန်၊ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဆိုင်ရာ Campaign အစီအစဉ်များ ဆောင်ရွက်ရန်၊ ကိုလိုနီခေတ် အဆောက်အအုံများအား ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရန်၊ လေကြောင်း ခရီးစဉ်များ တိုးချဲ့ပျံသန်းပြေးဆွဲရန်၊ ဟိုတယ်၊ မိုတယ်၊ စားသောက်ဆိုင်များမှ Quality Service များ ပေးနိုင်ရေးအတွက် ကျွမ်းကျင်ဝန်ထမ်းများထားရှိရန်အတွက် သက်မွေးအတတ်ပညာ သင်တန်းကျောင်း မှသည် ဘွဲ့သင်တန်းထိလေ့ကျင့်သင်ကြားပေးရန်၊ ဟိုတယ်ဝန်ဆောင်မှုသင်တန်းများ၊ အရည်အသွေးမြင့် ဝန်ဆောင်မှုသင်တန်းများ ပိုမိုဖွင့်လှစ်သင်ကြားရေးဆောင်ရွက်ရန်ကို ဆွေးနွေးဖော်ထုတ်ခဲ့ကြပါသည်။ ရလဒ်များအဖွဲ့သုံးဖွဲ့၏ ဆွေးနွေးပွဲဖော်ထုတ်ချက်များကို ဒေါက်တာသက်လွင်တိုးက ပြန်လည်သုံးသပ်ခဲ့ပြီး စကားဝိုင်းဆွေးနွေးပွဲကို ပြုလုပ်ခဲ့ပါသည်။ စကားဝိုင်းဆွေးနွေးပွဲမှ အောက်ပါရလဒ်များရရှိခဲ့ပါသည် -- မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရေရှည်တည်တံ့ပြီး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်သော ခရီးသွားလုပ်ငန်းကို ဖော်ဆောင်ရာတွင် ခရီးစဉ်ဒေသစီမံခန့်ခွဲရေးအဖွဲ့များကို မြေပြင်တွင် ထိထိရောက်ရောက်ဆောင်ရွက်နိုင်ရန်နှင့် ခိုင်မာစေရန် DMO အဖွဲ့ဝင်များကို ဒေသအလိုက် Human Resources Capacity Building ဆောင်ရွက်ပေး သင့်ကြောင်းနှင့် ကျွမ်းကျင်သည့် ခရီးသွားလုပ်ငန်းပညာရှင်များအား CEO အဖြစ် ခန့်အပ်ဆောင်ရွက် သင့်ပြီး ၎င်းတို့မှ Destination Management ဖြစ်ရန် Destination Plan များရေးဆွဲဆောင်ရွက်ရန်၊ - ရေရှည်တည်တံ့ခိုင်မြဲရေးအတွက် ခရီးသွားလုပ်ငန်းတွင် အားလုံးပါဝင်ရန်လိုအပ်ပြီး အထူးသဖြင့် ဒေသခံများ ပါဝင်ဆောင်ရွက်ရန်၊ - ခရီးစဉ်ဒေသရှိ ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်များ၊ သဘာဝအရင်းအမြစ်များအား ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရန်၊- DMO သည် Policy Maker နှင့် Regulator များမှ ချမှတ်ထားသည့် လုပ်ငန်းစဉ်များကို အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်ရန်၊ - National Branding ကိုလည်း ပြန်လည်ဆောင်ရွက်ရန်၊ အထူးသဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံသည် ယုံကြည်စိတ်ချရသည့် ခရီးစဉ်ဒေသတစ်ခုဖြစ်သည်ကို ပြန်လည်ပုံဖော်ပေးရန်၊ - တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်အလိုက် ခရီးသွားလုပ်ငန်းအမျိုး အစားများခွဲ၍ ခရီးစဉ်ဒေသ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် ဆောင်ရွက်ရန်၊ - လက်ရှိဖွဲ့စည်းထားသည့် ခရီးစဉ်ဒေသစီမံခန့်ခွဲရေးအဖွဲ့များအနေဖြင့် မူရင်းလုပ်ငန်းတာဝန် များနှင့်ရောထွေးနေ၍ အဖွဲ့၏ လုပ်ငန်းတာဝန်များ ထိရောက်စွာဆောင်ရွက်နိုင်ရန်အတွက် လုပ်ငန်း တာဝန်များကို ပြန်လည်သတ်မှတ်နိုင်ရေးစဉ်းစားရန်၊ - ခရီးစဉ်ဒေသစီမံခန့်ခွဲရေးအဖွဲ့များ ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းသွားရန်နှင့် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းမည်ဆိုပါက ကနဦးစီမံချက်အနေဖြင့် ခရီးစဉ်နေရာငါးခုခန့်ကို စနစ်တကျရွေးချယ်၍ စနစ်တကျ ဖွဲ့စည်းဆောင်ရွက်ရန်၊ -အစိုးရနှင့် ပုဂ္ဂလိက ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို အားကောင်းစေသည့် မြန်မာနိုင်ငံခရီးသွားမြှင့်တင်ရေးအဖွဲ့ (Tourism Board of Myanmar- TBM) ကို စနစ်တကျဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပြီး ခရီးစဉ်ဒေသစီမံခန့်ခွဲ ရေးအဖွဲ့ (DMO)နှင့်ပေါင်းစပ်၍ ခရီးသွားလုပ်ငန်း ရေရှည်တည်တံ့ခိုင်မြဲစေရေး ဆောင်ရွက်ရန်၊ DMO အဖွဲ့ဝင်များ၏ အရည်အသွေးအရေးကြီးခရီးစဉ်ဒေသစီမံခန့်ခွဲရေးအဖွဲ့များအနေဖြင့် ဤစကားဝိုင်းဆွေးနွေးပွဲမှရရှိခဲ့သော အချက်အလက် များအရ မိမိတို့တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်ရမည့် သက်ဆိုင်ရာခရီးစဉ်ဒေသများတွင် ခရီးသွားလုပ်ငန်းများ ရေရှည်တည်တံ့ဖွံ့ဖြိုးစေရေးအတွက် Action Plan များရေးဆွဲကာ အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်ရမည်ဖြစ်ပါသည်။ ထိုသို့ဆောင်ရွက်ရာတွင် လိုအပ်သောဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များကို ပြည်ထောင်စုဘဏ္ဍာငွေသို့ အဆိုပြုတင်ပြတောင်းခံနိုင်သကဲ့သို့ တိုင်းဒေသကြီး၊ ပြည်နယ်အစိုးရဘဏ္ဍာငွေမှလည်း ပံ့ပိုးရရှိအောင် ကြိုးစားတင်ပြတောင်းခံရန် လိုအပ်ပါသည်။ DMO အဖွဲ့ဝင်များ၏ စိတ်ပါဝင်စားမှု၊ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု၊ ခရီးသွားအမြင်ရှိမှု၊ တာဝန်ခံမှု၊ တာဝန်ယူမှုများက ခရီးစဉ်ဒေသများ အစဉ်ရှင်သန်ဖွံ့ဖြိုးစေပြီး ဒေသနေပြည်သူလူထုကို အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်းများရရှိစေကာ လူမှုစီးပွားဘဝတိုးတက်မှုများကို ရရှိစေမည်ဖြစ်ပါသည်။ ခရိုင်အဆင့်၊ မြို့နယ်အဆင့် DMO များ၏ အရည်အသွေးများကြောင့် တိုင်းဒေသကြီး၊ ပြည်နယ်အသီးသီးတွင်လည်း ခရီးသွားလုပ်ငန်းကောင်းမွန်လာမည်ဖြစ်ပါသည်။ အထူးသဖြင့် ခရိုင်အဆင့်၊ မြို့နယ်အဆင့်၊ တိုင်းဒေသကြီး၊ ပြည်နယ်အဆင့်များတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေကြသော ဟိုတယ်နှင့်ခရီးသွားတာဝန်ခံ တစ်ဦးချင်းစီ၏ အရည်အသွေးမှာ ခရီးသွားလုပ်ငန်းများ တိုးတက်ကောင်းမွန်ရေးအတွက် အလွန်အရေးကြီးကြောင်း ရေးသားတင်ပြလိုက်ရပါသည်။   ။MDN
ကျန်းမာအောင်နေ တောက်ပြောင်အောင်ဆည်းပူး ကျေပွန်အောင်ကြိုးပမ်း
ကျန်းမာအောင်နေ တောက်ပြောင်အောင်ဆည်းပူး ကျေပွန်အောင်ကြိုးပမ်း
 လူတိုင်းအသက်ရှင်ရပ်တည်နေရသည့်အချိန်၌ စိတ်ချမ်းသာခြင်း၊ ကိုယ်ကျန်းမာခြင်းများနှင့်ပြည့်စုံ၍ အေးချမ်းစွာဖြင့် လွတ်လပ်ပျော်ရွှင်စွာ နေထိုင်လိုကြသူများချည်းဖြစ်ပါသည်။ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး မတူညီကြသည့်ဘဝများတွင် ရည်ရွယ်ချက်ကိုယ်စီဖြင့် စား၊ ဝတ်၊ နေရေးအတွက်အလုပ်များကို လုပ်ကိုင်နေကြသည်။ မည်သူမဆို မည်သည့်ဘဝ၊ မည်သည့်အခြေအနေတွင် မည်သို့ရပ်တည်နေထိုင်ရသည်ဖြစ်စေ အဓိကအရေးမှာ ကျန်းမာရေးကောင်းမွန်နေရန်လိုအပ်ပါသည်။ ကိုယ်ကျန်းမာမှ စိတ်ချမ်းသာမည်၊ စိတ်ချမ်းသာမှ လိုရာခရီးပြီး‌မြောက်နိုင်သည်ဟု ဆိုရိုးစကားလည်းရှိခဲ့သည်။ ကျန်းမာမှအလုပ် လုပ်နိုင်မည်။ အလုပ်လုပ်နိုင်မှ မိမိဘဝရပ်တည်ရှင်သန်ရေးကို စိတ်တိုင်းကျပြုလုပ်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။ ရာထူးဂုဏ်ရှိန် ဥစ္စာဓနစည်းစိမ်များ မည်မျှပင်ပြည့်စုံနေသည်ဖြစ်စေ ကျန်းမာရေးမကောင်းပါက စိတ်သွားတိုင်းကိုယ်မပါဘဲ ဘဝခရီးလမ်းကို ချောမွေ့စွာလျှောက်လှမ်းနိုင်မည်မဟုတ်ပါ။ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရားက “အာရောဂျံပရမံလာဘံ” ကျန်းမာခြင်းသည် လာဘ်တစ်ပါးဖြစ်သည်ဟု ဟောကြား တော်မူခဲ့သည်။ ကျန်းမာရေးကောင်းမှသာ မိမိရရှိလိုသည့် ဥစ္စာပစ္စည်းစည်းစိမ်များကို အလွယ်တကူ ရှာဖွေနိုင်မည်ဖြစ်သည်။ ရဟန်းသံဃာများကို လှူဒါန်းကြသည့် ပစ္စည်းလေးပါးတွင် ဆွမ်း၊ သင်္ကန်း၊ ကျောင်း၊ ဆေး ဟု ကျန်းမာရေး အတွက် အရေးပါသည့်ဆေးကို ထည့်သွင်းထားပါသည်။ ရုပ်တရားရှိသမျှ ဝေဒနာရှိကြောင်းနှင့် ကျန်းမာခြင်းသည် ကောင်းမြတ်သည့်မင်္ဂလာဖြစ်‌ကြောင်း မြတ်စွာဘုရားက မာဂဏ္ဍီပရဗိုဇ်ကြီးအား ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်ကို နာကြားရပါသည်။ မြန်မာတို့သည် တစ်ဦးအပေါ်တစ်ဦး ဆုတောင်းမေတ္တာပို့သကြရာတွင်လည်း ကျန်းမာကြပါစေ၊ ချမ်းသာကြပါစေ၊ ဘေးရန်ကင်းကြပါစေဟု ကျန်းမာရေးကို ရှေ့ဆုံးမှထားပြီး မေတ္တာပို့ကြပါသည်။ မြန်မာလူမျိုးတို့သည် မိမိကိုယ်မိမိ ကျန်းမာရေးကောင်းလိုသကဲ့သို့ သူတစ်ပါးကိုလည်း ကျန်းမာစေချင်သော စိတ်ထားရှိကြသည်မှာ ထင်ရှားပါသည်။ ကျန်းမာအောင်နေကျန်းမာခြင်းဆိုရာတွင် စိတ်ကျန်းမာရေးနှင့် ကိုယ်ကျန်းမာရေးဟု ‌နှစ်မျိုးသတ်မှတ်နိုင်ပါသည်။ စိတ်ကျန်းမာစေရန်မှာ မွန်မြတ်သန့်စင်ပြီး ကြည်လင်သောစိတ်ထားမွေးမြူခြင်း၊ မကောင်းသည့်စိတ်များ ဝင်မလာစေရန် သတိဖြင့်ဆင်ခြင်နေထိုင်ခြင်း၊ အများအပေါ်တွင် မေတ္တာထားခြင်း၊ ကိုယ်ချင်းစာစိတ်ဖြင့် နားလည်ပေးခြင်း၊ မတရားလောဘများကို ချုပ်တည်းထားခြင်း၊ ဖြစ်တတ်ပျက်တတ်သည့် မမြဲသော တရားသဘောကို ဆင်ခြင်အားထုတ်ခြင်းနှင့် စိတ်ညစ်ညူးစေမည့်ကိစ္စများကို ခေါင်းထဲမထည့်ခြင်း စသည်တို့ကို နှလုံးသွင်းနေထိုင်ခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ကိုယ်ကျန်းမာစေရန်မှာ တစ်ကိုယ်ရေသန့်ရှင်းမှုကို ဂရုပြုနေထိုင်ခြင်း၊ ရေများများသောက်ခြင်း၊ ဆေးလိပ်၊ ကွမ်းယာ၊ ဘီယာအရက်နှင့် မူးယစ်ဆေးဝါးသုံးစွဲမှုကိုမပြုခြင်း၊ လမ်းလျှောက်ခြင်း၊ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားအားကစားပြုလုပ်ခြင်း၊ အစားအစာများကို သင့်တင့်မျှတအောင် စားသုံးခြင်းနှင့် စိတ်ကိုခွန်အားဖြစ်စေမည့် စာပေများဖတ်ရှု၍ အသိပညာဗဟုသုတများကို သင်ယူလေ့လာ ဆည်းပူးခြင်းများကို လုပ်ဆောင်သင့်ပါသည်။ သက်ရှိသတ္တဝါမှန်သမျှတို့သည် ကံ၊ စိတ်၊ ဥတု၊ အာဟာရဆိုသည့် အကြောင်းတရားလေးပါးအပေါ်၌ တည်မှီ‌၍ အသက်ရှင်နေကြရသည်။ ကံဆိုသည်မှာ ကိုယ်၊ နှုတ်၊ စိတ်တစ်ခုခုဖြင့် ပြုလုပ်သည့်အမှု၊ ကောင်းကျိုး၊ ဆိုးကျိုးဖြစ်စေသော အကြောင်းတရားများဖြစ်ပါသည်။ ကံသည် ကမ္မဆိုသည့် ပါဠိစကားမှ ဆင်းသက်လာပြီး အဓိပ္ပာယ်မှာ အလုပ်ဖြစ်သည်။ ကောင်းမွန်သည့်အလုပ်ကို လုပ်ပါက ကောင်းကျိုးကိုခံစားရမည်ဖြစ်ပြီး မကောင်းသည့်အလုပ်ကိုပြုမိပါက ဆိုးကျိုးကိုသာ ခံစားရပါမည်။ စိတ်ဆိုသည်မှာ အာရုံကိုသိတတ်သော သဘောတရား၊ သဘောထားနှင့်စွဲလမ်းချက်ဖြစ်သည်။ စိတ်ကြည်လင်သန့်ရှင်းနေပါက ကျန်းမာရေးကို အထောက်အကူပြုစေပါသည်။ ဥတုဆိုသည်မှာ တစ်နှစ်ကို သုံးပိုင်းခွဲခြား၍ နွေ၊ မိုး၊ ဆောင်း ဟူသောကာလကိုဆိုပါသည်။ ဥတုသုံးပါးနှင့်ကိုက်ညီသည့် စားသောက်မှု၊ ဝတ်စားဆင်ယင်မှု၊ နေထိုင်မှုများက ကျန်းမာရေးအတွက် အကောင်းဆုံးနည်းလမ်းများဖြစ်ပါသည်။ အာဟာရဆိုသည်မှာ အစားအစာ၊ အသွေးအသား၊ အင်အား စသည်တို့ကို ဖြစ်စေတတ်သော သြဇာဓာတ်ဖြစ်သည်။ အသက်ရှင်ရပ်တည်နေထိုင်နိုင်ရေးအတွက် အစားအစာများကို နေ့စဉ်စားသုံးနေကြသည်။ စားသောက်သည့်အစားအစာများက မိမိ၏ ကိုယ်ခန္ဓာ၊ ကျန်းမာရေးနှင့် သင့် မသင့်၊ ဘေးအန္တရာယ်ရှိမရှိ ချင့်ချိန်စားသောက်တတ်ရန်လိုပါသည်။ အစားအသောက်မှား၍ ရောဂါဖြစ်ခြင်း၊ အသက်ဆုံးရှုံးရခြင်းများကို ကြားဖူး၊ ကြုံဖူးကြပါလိမ့်မည်။ ထို့ကြောင့် ကျန်းမာရေးအတွက် ကံ၊ စိတ်၊ ဥတု၊ အာဟာရတို့ကို သင့်တင့်မျှတအောင် သုံးစွဲကြရန်လိုပါသည်။ စိတ်ရောကိုယ်ပါ ကျန်းမာနေမှသာ မိမိ၏ရည်မှန်းချက်များကို ပြီးမြောက်အောင်မြင်အောင် ဆောင်ရွက် နိုင်ပါမည်။ ကိုယ်ကျန်းမာသော်လည်း စိတ်မချမ်းသာရသူ၊ ကိုယ်လည်းမကျန်းမာ စိတ်လည်းမချမ်းသာသူ များသည် လက်ရှိဘဝ မှာရော အနာဂတ်ဘဝများအထိပါ ဆိုးကျိုးများကို ခံစားရတတ်ပါသည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် စိတ်သွားတိုင်းကိုယ်မပါ ဆိုစကားကဲ့သို့ မပြည့်စုံသည့်ဘဝ၌သာ ရှင်သန်နေရ တတ်ပါသည်။ တစ်ကိုယ်‌ရေကျန်းမာရေးမှသည် မိသားစုကျန်းမာရေး၊ နိုင်ငံသားတိုင်း၏ကျန်းမာရေး၊ လူသားတစ်ရပ်လုံး၏ ကျန်းမာရေးကောင်းမွန်ရေးက ရခဲလှသည့်လူ့ဘဝတွင် အလွန်အရေးကြီးခြင်း ကြောင့် လူတိုင်းကျန်းမာအောင်နေထိုင်ကြရမည်ဖြစ်ပါသည်။ တောက်ပြောင်အောင်ဆည်းပူးလူတိုင်းသည် မိမိဘဝကို တိုးတက်အောင်မြင်မှုများဖြင့် ရပ်တည်လိုကြသည်။ တိုးတက်အောင်မြင်ခြင်း၏ အခြေခံအကြောင်းရင်းမှာ ပညာတတ်မြောက်ခြင်း၊ အလုပ်ကို ဇွဲ၊ လုံ့လ၊ ဝီရိယစိုက်ထုတ်၍ ကြိုးစားလုပ်ကိုင်နိုင်ခြင်းနှင့် ခွန်အားစိုက်ထုတ် လုပ်ကိုင်ခြင်းတို့ဖြစ်သည်။ ပညာဆိုသည်မှာ ခွဲခြားသိမြင် နိုင်သော အသိဉာဏ်၊ အတတ်ဟု မြန်မာအဘိဓာန်တွင် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။ အင်းဝခေတ်စာဆို ရှင်မဟာသီလဝံသက ပညာဟူသော်ကား အကျိုးအကြောင်း၊ အကောင်းအဆိုး၊ အကျိုးအပြစ်၊ တရားခြင်း၊ မတရားခြင်း၊ မှန်ခြင်း၊ မှားခြင်း၊ အကျိုးရှိခြင်း၊ အကျိုးမဲ့ခြင်း စသည်တို့ကို ခွဲခြားနိုင်စွမ်းရှိခြင်းဟု ဆိုခဲ့ပါသည်။ ပညာသည် လေ့လာသင်ယူဆည်းပူးခြင်းမှ ရရှိလာသည့်အသိကို အခြေခံ၍ ပိုမိုကောင်းမွန်လာရန် စဉ်းစားဆင်ခြင် လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်မှုစွမ်းရည် ဖြစ်သည်။ ထိုစွမ်းရည် သည် အခက်အခဲပြဿနာများ ကြုံတွေ့လာရသည့်အခါတွင်လည်းကောင်း၊ ဘဝတိုးတက်အောင်မြင်မှု အတွက် လုပ်ငန်းများဆောင်ရွက်ရာတွင်လည်းကောင်း တည်ငြိမ်စွာဖြေရှင်းဆောင်ရွက်နိုင်ပါသည်။ ပညာကို အသိပညာ (ဝိဇ္ဇာပညာ) နှင့် အတတ်ပညာ (အသက်မွေးမှုအတတ်ပညာ) ဟု ခွဲခြားနိုင်ပါသည်။ မျက်မှောက်ကာလတွင် နည်းပညာများ ထွန်းကားလာသဖြင့် နည်းပညာသည်လည်း အရေးပါလာပါ သည်။ အသိပညာ၏အခြေခံမှာ မိဘများ၏သွန်သင်ပြသမှု၊ ကျောင်းစာသင်ယူခြင်းတို့မှ ရရှိနိုင်သည်။ သို့ရာတွင် အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ပညာတတ်‌မြောက်မှုမတူညီဘဲ ကွာခြားသွား ကြပါသည်။ ပထမအရွယ်မှာ ပညာရှာ၊ ဒုတိယအရွယ်မှာ ဥစ္စာရှာ၊ တတိယအရွယ်မှာ တရားရှာဆိုစကားအရ ပညာကို အရွယ်သုံးပါးစလုံးတွင် သင်ယူလေ့လာနေကြရပါမည်။ မည်သူမဆို မွေးကင်းစအရွယ်ကတည်းက ပညာအားလုံး တတ်မြောက်သူဟူ၍မရှိပါ။ အသက်အရွယ်အပိုင်းအခြားအလိုက် သင်ယူလေ့လာမှုများဖြင့် ဘဝကိုရပ်တည်နေကြရသူ များသာဖြစ်ပါသည်။ပထမအရွယ်၌ ကျောင်းစာများ သင်ယူတတ်‌မြောက်ပြီး၍ ဒုတိယအရွယ်တွင် စားဝတ်နေရေးအတွက် အလုပ်များလုပ်ကြရာ၌ လုပ်ငန်းခွင်နှင့်သက်ဆိုင်သည့် အတတ်ပညာများကို ဆက်လက်သင်ယူကြရ ပြန်ပါသည်။ ကျောင်းပညာရပ်များ မည်မျှပင် ထူးချွန်ထက်မြက်စေကာမူ လုပ်ငန်းခွင်၏ အတတ်ပညာ များကို မဖြစ်မနေသင်ယူကြရပါသည်။ မျက်မှောက်ကာလ၌ အသိပညာနှင့် အတတ်ပညာများကို သင်ယူလေ့လာကြရမည့်အပြင် တိုးတက်ပြောင်းလဲနေသည့် ခေတ်နှင့်အညီ နည်းပညာရပ်များကိုပါ ပူးတွဲသင်ယူလေ့လာကြရန်လည်းလိုပါသည်။ အသိပညာကို ကျောင်းစာများတွင်သာ ဆည်းပူးနိုင်သည်မဟုတ်ဘဲ စာပေဖတ်ရှုလေ့လာခြင်း၊ ဟောပြောပွဲ၊ ဆွေးနွေးပွဲ၊ သင်တန်းများ တက်ရောက်ခြင်းနှင့် တရားပွဲများမှ ရရှိနိုင်ပါသည်။ ရရှိလာမည့် အသိပညာများက အကောင်းအဆိုး၊ အကြောင်းအကျိုးများကို ဝေဖန်ပိုင်းခြားနိုင်ပြီး မိမိတို့ဘဝရှေ့ ခရီးအတွက် အထောက်အကူများရစေပါသည်။ အတတ်ပညာများကို နှုတ်မှု၊ လက်မှုများမှသင်ယူရပါမည်။ လုပ်ငန်းခွင်တွင် အလုပ်လုပ်နေရင်း လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များထံမှလည်းကောင်း၊ လုပ်ငန်းအတွေ့အကြုံများမှလည်းကောင်း ပညာများ ထပ်မံရရှိနိုင်ပါသည်။ ရရှိလာသည့် စာတွေ့၊ လက်တွေ့ အတွေ့အကြုံများဖြင့် လုပ်ငန်းတိုးတက် အောင်မြင်အောင်‌ ဆောင်ရွက်နိုင်သကဲ့သို့ ထပ်မံတွေ့ကြုံလာရမည့် ပညာရပ်များကိုလည်း ဆက်လက် ဆည်းပူးလေ့လာသင်ယူနိုင်ပါသည်။ အလားတူ နည်းပညာရပ်များကို သင်ယူလေ့လာရန်မှာလည်း ထိုနည်းပညာများကြောင့် သင်ယူလေ့လာရန် မခက်ခဲနိုင်ပါ။ သင်ယူလိုစိတ်ရှိဖို့သာ လိုအပ်ပါသည်။ လူတိုင်းသည် တိုးတက်အောင်မြင်လိုကြသူများသာဖြစ်ပါသည်။ တိုးတက်အောင်မြင်ရန်အတွက် ရှိနေသည့်အ‌ခြေအနေတွင် ရပ်တန့်မနေဘဲ သင်ယူလေ့လာမှုများကို ဆည်းပူးနေမှသာ တောက်ပြောင် သည့်ဘဝကို တည်ဆောက်နိုင်မည်ဖြစ်ပါသည်။ ကျေပွန်‌အောင်ကြိုးပမ်းလူ့ဘဝသို့ရောက်ရှိလာချိန်တွင် ရခဲလှသည့် လူ့ဘဝတွင် လူဖြစ်ရကျိုးနပ်အောင် ကြိုးစားအားထုတ်ကြ ရပါမည်။ စားဝတ်နေရေးအတွက် လူတိုင်းအလုပ်လုပ်ကြရသည်။ ကိုယ်ပိုင်အလုပ်၊ အစိုးရဌာနဆိုင်ရာ အလုပ်၊ သူတစ်ပါးထံတွင် လက်ခစားအလုပ် စသည့်အလုပ်များကို လုပ်ကိုင်ကြသည်။ မည်သည့် အလုပ်ကို လုပ်ကိုင်သည်ဖြစ်စေ၊ တာဝ‌န်ကျေပွန်အောင် လုပ်ကိုင်ကြရပါမည်။ တိုးတက်အောင်မြင်သူ များသည် မည်သည့်အလုပ်ကိုမဆို အသေးအဖွဲဟုမသတ်မှတ်ဘဲ အလေးအနက်ထား၍ တာဝန်ကျေပွန် အောင် ထမ်းဆောင်သူများဖြစ်ကြပါသည်။ အလုပ်တစ်ခုကို လုပ်တော့မည်ဆိုလျှင် ဆောင်ရွက်ရမည့်တာဝန်နှင့် ဝတ္တရားများရှိလာသည်။ တာဝန် ဆိုသည်မှာ ဆောင်ရွက်ရန်အမှုကိစ္စ၊ ဝတ္တရား။ ဝတ္တရားဆိုသည်မှာ ဆောင်ရွက်အပ်သော အမှုကိစ္စဟု မြန်မာအဘိဓာန်တွင် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုထားသည်။ အနက်အဓိပ္ပာယ် တူသယောင်ဖြစ်သော်လည်း မတူညီပါ။ တာဝန်သည် တာဝန်ဖြစ်သည် (Duty is Duty) ဆိုသည့်အတိုင်း ပေးအပ်ခြင်းခံရသည်ဖြစ်၍ ကျေပွန် အောင် ထမ်းဆောင်ရမည်ဖြစ်သည်။ ဝတ္တရားမှာ ပေးဆပ်ရခြင်းဖြစ်၍ ပေးဆပ်နိုင်သမျှ ပေးဆပ်ရမည် ဖြစ်သည်။ သိင်္ဂါလသုတ်၌ မိဘဝတ်၊ သားသမီးဝတ်၊ ဆရာ့ဝတ်၊ တပည့်ဝတ်၊ လင့်ဝတ်၊ မယားဝတ်၊ မိတ်ဆွေဝတ်၊ သခင့်ဝတ်၊ ကျွန်ဝတ်၊ ရဟန်းဝတ်၊ ဒါယကာဝတ် စသည့်ကျင့်ဝတ်များကို ဖော်ပြထားသည်။ သင်္ဂဇာဆရာတော်ကြီးက သိင်္ဂါလောဝါဒ ဆုံးမစာတွင် “လှည်းဘီးပြင်က၊ နားစောင့်ချသို့၊ မိဘနှင့်သား၊ မယားနှင့်လင်၊ အရှင်နှင့်ကျွန်၊ ထေရ်မွန်ဒကာ၊ မိတ်သဟာနှင့် ဆရာတပည့်၊ တည့်တည့်မချွတ်၊ ကျင့်ဝတ်စုံလင်၊ ဖြူသန့်စင်မူ၊ ရှင်လည်း မကွေ၊ သေလည်းမကွာ၊ နတ်ရွာလူ့ပြည်၊ လှည့်လည် အတူ၊ စံစားမူ၍၊ နိဗ္ဗူရွှေပြည်၊ ဝင်အံ့သည်တည့်၊ မတည်ကျင့်ဝတ်၊ ချွတ်သူတို့မှာ၊ မလွတ်သာသည်၊ လေးရွာဖို့လုံးလုံး လူဖြစ်ရှုံး”ဟု ဆုံးမခဲ့သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ လှည်းဘီးကျွတ်မထွက်အောင် နားစောင့်ဖြင့် ထိန်းထားသကဲ့သို့ လူသားတိုင်းက လူ့ကျင့်ဝတ်များကို ထိန်းသိမ်းလိုက်နာရန် ဆုံးမခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အချုပ်အားဖြင့်ဆိုရသော် လူတိုင်းသည် တိုးတက်အောင်မြင်လိုကြသည်။ တိုးတက်အောင်မြင်ရန် အရေးကြီးသည့်အချက်များသည် မိမိတို့ရနေသည့် လူ့ဘဝခဏတာတွင် ကျန်းမာအောင်နေ၊ တောက်ပြောင်အောင်ဆည်းပူး၊ ကျေပွန်အောင် ကြိုးပမ်းနေထိုင်သွားကြရမည်ဖြစ်ပါကြောင်း ရေးသား တင်ပြလိုက်ရပါသည်။ကိုးကား-မြန်မာအဘိဓာန်၊ မြန်မာစာဦးစီးဌာန၊ ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန။ဦးအောင်သိန်း (နန်းညွန့်ဆွေ) တည်းဖြတ်သည့် ဟံသာဝတီဆုံးမစာပေါင်းချုပ်။MDN
© Copyright 2024 SAC All Rights Reserved.