စည်းလုံးညီညွတ်မှုဖြင့် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရမည့် အမိမြန်မာပြည်လွတ်လပ်ရေး

NoahJune222

Article_Author

ဆုလတ်မေ

Posted_Date

MM-Article-Category
နိုင်ငံရေးကဏ္ဍဆောင်းပါး
နိုင်ငံရေး-ပြည်တွင်း

Image

စည်းလုံးညီညွတ်မှုဖြင့် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရမည့် အမိမြန်မာပြည်လွတ်လပ်ရေး (၇၈)နှစ်မြောက် လွတ်လပ်ရေးနေ့အကြို ဂုဏ်ပြုဆောင်းပါး

Body

(၇၈)နှစ်မြောက် လွတ်လပ်ရေးနေ့အကြို ဂုဏ်ပြုဆောင်းပါး

တစ်နိုင်ငံ၊ လူမျိုးတစ်မျိုး ရှင်သန်ဖွံ့ဖြိုးခြင်းနှင့် တိုးတက်မြင့်မားခြင်းသည် လွတ်လပ်ရေးဟူသည့်အုတ်မြစ်ကို  ခိုင်မာစွာ တည်ဆောက်ထားနိုင်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ လွတ်လပ်သောနိုင်ငံဖြစ်မှသာ အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်ဆိုင်မှုရှိပြီး    ကိုယ့်မြေ၊ ကိုယ့်ရေ၊   ကိုယ့်ပိုင်နက်နယ်မြေ၊  ကိုယ့်နိုင်ငံသား၊ ကိုယ့်လူမျိုးနှင့်    ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်သူအစိုးရဖြင့် ကမ္ဘာ့အလယ်တွင်   ထည်ဝါစွာ ရပ်တည်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံသည် လွတ်လပ်သော အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင်နိုင်ငံအဖြစ်သို့ အလွယ်တကူ ရောက်ရှိခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပေ။ ဇာတိသွေး၊ ဇာတိမာန်ထက်သန်ပြီး နိုင်ငံချစ်စိတ်အပြည့်အဝရှိသော  ရဟန်းရှင်လူပြည်သူလူထုတို့က အသက်၊ သွေး၊ ချွေးများကို စတေး၍ နယ်ချဲ့ကိုတိုက်ထုတ်၊ ဖက်ဆစ်ကိုတွန်းလှန်ကာ ရယူခဲ့ရသည့် လွတ်လပ်ရေးဖြစ်သည်။ လွတ်လပ်ရေးရမှ ဖြစ်မည်ဟူသော မြန်မာမျိုးချစ်သူရဲကောင်းတို့၏ မဆုတ်မနစ်သောဇွဲ၊  အနိုင်မခံအရှုံးမပေးသည့်စိတ်နှင့် ရဲရင့်သည့်  သတ္တိသွေးတို့ဖြင့်   လွတ်လပ်ရေးကို ရယူတည်ဆောက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ 

ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများစွာကို တစ်ချိန်က ကျူးကျော်ကျွန်ပြုခဲ့ကြသည့် နယ်ချဲ့နိုင်ငံများသည်  ယခုမျက်မှောက်ကာလတွင်လည်း နိုင်ငံငယ်များကို လွှမ်းမိုးခြယ်လှယ်၍ ခေတ်သစ်ကိုလိုနီဝါဒကို ပုံဖော်အသက်သွင်းလျက်ရှိကြသည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အပြီး လက်လွှတ်ခဲ့ရသည့် ၎င်းတို့ကျွန်ပြုခဲ့သော နိုင်ငံများ၏လွတ်လပ်ရေးကို တစ်နည်းနည်းဖြင့်ထိပါးကာ ပြန်လည်ချုပ်ကိုင်စိုးမိုးနိုင်ရန် အားထုတ်လျက်ရှိကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင်လည်း လွတ်လပ်ရေးရပြီးချိန်မှစ၍ ယခုထိရင်ဆိုင်ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည့် လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများ၌ ပြည်ပစွက်ဖက်မှုများက နောက်ကွယ်မှ ကြိုးကိုင်လျက်ရှိပြီး   ခေတ်အဆက်ဆက်အစိုးရများအား ဆန့်ကျင်သည့် နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုများတွင်လည်း မြှောက်ထိုးပင့်ကော် ပါဝင်နေသည်ကိုတွေ့ရသည်။ 

၎င်းတို့ကြိုးကိုင်ခြယ်လှယ်နိုင်သည့်  နိုင်ငံမဟုတ်ပါက နိုင်ငံရေးမတည်မငြိမ်ဖြစ်စေရန်၊ ပြည်တွင်းပဋိပက္ခတိုက်ပွဲများဖြင့် သံသရာလည်၍ ဆင်းရဲမှုကို နာလန်မထူနိုင်စေရန်၊ နိမ့်ကျသည့်နိုင်ငံဘဝသို့ရောက်ရှိစေရန် လုပ်ကြံဖန်တီးကြသည်။ နိုင်ငံ၏လွတ်လပ်ရေးနှင့် အချုပ်အခြာအာဏာသည် နိုင်ငံသားတို့၏ စည်းလုံးညီညွတ်မှုပျက်ပြားလျှင် အချိန်မရွေး ဆုံးရှုံးသွားနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် နိုင်ငံအတွက် လွတ်လပ်ရေးသည် အဖိုးအနဂ္ဃထိုက်တန်သောကြောင့် နိုင်ငံသားအားလုံးက   ကာကွယ်စောင့်ရှောက် ထိန်းသိမ်းကြရမည်ဖြစ်သည်။

အတိတ်သမိုင်းကပင်ရှိနေသော တိုင်းရင်းသားညီအစ်ကိုများအကြား သံသယနှင့် ပဋိပက္ခများကြောင့် နိုင်ငံတော်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု     အဟန့်အတားဖြစ်စေသည်ကို    သဘောပေါက်ကြရမည်ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတော်ကြီး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန်နှင့် ဂုဏ်ကျက်သရေ လင်းလက်တောက်ပစေရန်တို့အတွက်  နိုင်ငံတော်နှင့် နိုင်ငံသားပြည်သူများအကြား၊ တိုင်းရင်းသားပြည်သူအချင်းချင်းအကြား စည်းလုံးညီညွတ်မှု ခိုင်မာစွာတည်ဆောက်၍ လွတ်လပ်ရေးနှင့် အချုပ်အခြာအာဏာရေရှည်တည်တံ့စေရေး     အမျိုးသားရေး တာဝန်တစ်ရပ်အဖြစ် ကာကွယ်ထိန်းသိမ်း စောင့်ရှောက်ကြရမည်ဖြစ်သည်။

လွတ်လပ်ရေးသမိုင်းကြောင်း

နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ လွတ်လပ်ရေးသမိုင်းကြောင်းဆိုသည်မှာ ယင်းနိုင်ငံ၏ အသည်းနှလုံးဟုဆိုရမည်ဖြစ်သည်။ မိမိတို့မြန်မာနိုင်ငံသည် နယ်ချဲ့အင်္ဂလိပ်တို့၏ ၁၈၂၄ ခုနှစ်တွင် ပထမကျူးကျော်စစ်၊ ၁၈၅၂ ခုနှစ်တွင် ဒုတိယကျူးကျော်စစ်နှင့် ၁၈၈၅ ခုနှစ်တွင် တတိယကျူးကျော်စစ်တို့ဆင်နွှဲခံရပြီး နယ်ချဲ့လက်အောက်သို့ ကျရောက်ခဲ့ရသည်။ ကျူးကျော်စစ်ကြီးသုံးကြိမ်ဖြစ်ပွားပြီးနောက် ဆုံးရှုံးခဲ့ရသောနယ်မြေများကို ပြန်လည်ရရှိရန် နိုင်ငံသူ၊ နိုင်ငံသားများက ကြိုးစားခဲ့ကြသော်လည်း ခေတ်မီလက်နက်မရှိခြင်း၊ ညီညွတ်စွာ စုစည်းဦးဆောင်နိုင်သော ခေါင်းဆောင်မရှိခြင်း၊ မိမိတို့ဒေသအလိုက်သာ   တော်လှန်နေခြင်းတို့ကြောင့် အကျိုးမထင်သော အခြေအနေများ ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။  မြန်မာနိုင်ငံလွတ်လပ်ရေးကြိုးပမ်းမှုသမိုင်းတွင် သခင်အောင်ဆန်း ခေါင်းဆောင်သည့် မျိုးချစ်လူငယ်များသည်  ရဲဘော်သုံးကျိပ်အဖြစ်ဖွဲ့စည်းပြီး ဂျပန်ပြည်သို့ စစ်ပညာသွားရောက်သင်ယူခဲ့သည်။ သူ့ကျွန်မခံလိုသောကြောင့်  ဇာတိမာန်တက်ကြွကာ  နိုင်ငံချစ်စိတ်၊ မျိုးချစ်စိတ်၊  အသက်၊ သွေး၊ ချွေးတို့ဖြင့်ရင်းနှီးပြီး မြန်မာနိုင်ငံ၏လွတ်လပ်ရေးကို အရယူခဲ့ကြသည်။ 

နှစ်ပေါင်း ၁၀၀ ကျော် တိုင်းတစ်ပါးလက်အောက်မှ လွတ်မြောက်ရန်  အသက်၊   သွေး၊  ချွေးများစွာ ရင်းနှီးပေးဆပ်ခဲ့ရပြီး လွတ်လပ်ရေးရရှိရန် စွမ်းဆောင်ကြရာ၌  အရေးပါဆုံးလက်နက်မှာ  နှလုံးရည်လက်နက်ဖြစ်သည်။  ထို့အတူ ဇွဲ၊ လုံ့လ၊ ဝီရိယ၊ ပညာ

နှင့်  ဗဟုသုတရှိမှုတို့သည်လည်းအရေးပါကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။      ဗြိတိသျှလက်အောက်ခံဘဝ၊ ဖက်ဆစ်လက်အောက်ခံ ဘဝတို့မှသည် ဂျပန်ခေတ် ရွှေရည်စိမ်လွတ်လပ်ရေးရရှိခဲ့မှု၊ ဂျပန်ကိုတော်လှန်ပြီးနောက် ဗြိတိသျှလက်အောက် ပြန်လည်ရောက်ရှိခဲ့

မှု ထိုမှတစ်ဆင့် လုံးဝလွတ်လပ်ရေးရရှိရန် လက်ရုံးရည်တိုက်ပွဲများမှသည်  နှလုံးရည်နှင့်ပေါင်းစပ်လျက် မြန်မာပြည်သူအားလုံး လိုလားတောင့်တခဲ့ကြသည့် လွတ်လပ်ရေးကို အဆင့်ဆင့်ဖြတ်သန်းရယူခဲ့ကြောင်း သမိုင်းဝိညာဉ်များက သက်သေပြလျက်ရှိသည်။ 

မြန်မာ့သမိုင်းတစ်လျှောက်  ထိန်းသိမ်းကာကွယ်စောင့်ရှောက်ကြသည့် လွတ်လပ်ရေးနှင့် အချုပ်အခြာအာဏာကို ဆုံးရှုံးခြင်း မဖြစ်ရအောင် အစဉ်သတိပြုကြစေရန်နှင့် မျိုးချစ်စိတ်ဓာတ်   ရှင်သန်ထက်မြက်စေရန် ရည်ရွယ်၍ နှစ်စဉ်လွတ်လပ်ရေးနေ့သို့ ရောက်တိုင်းလွတ်လပ်ရေးနေ့ ဦးတည်ချက်များချမှတ်ကာ လွတ်လပ်ရေးနေ့ အထိမ်းအမှတ် အလံတင်အခမ်းအနားများကို နိုင်ငံတစ်ဝန်း  ကျင်းပလျက်ရှိသည်။ ၂ဝ၂၆  ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင်ကျရောက်မည့် (၇၈)နှစ်မြောက် လွတ်လပ်ရေးနေ့အတွက်   အမျိုးသားရေးဦးတည်ချက်(၄)ရပ်ကို အောက်ပါအတိုင်း ချမှတ်ထားပါသည်-

(၁)  ပြည်ထောင်စုမပြိုကွဲရေး၊    တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်မှုမပြိုကွဲရေး၊ အချုပ်အခြာ အာဏာတည်တံ့ခိုင်မြဲရေးတို့သည် အလို

အပ်ဆုံးနှင့် အဖြစ်သင့်ဆုံး အမျိုးသားရေး ရည်မှန်းချက်၊ အမျိုးသားရေးတာဝန်ဖြစ်သည့်အတွက် နိုင်ငံသားအားလုံးက ထိန်းသိမ်း စောင့်ရှောက်ရေး။

(၂)    ရေရှည်တည်တံ့ခိုင်မြဲပြီး ဟန်ချက်ညီသော  ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုများကို   ဖော်ဆောင်နိုင်ရန်   အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ပြည်ထောင်စုငြိမ်းချမ်းရေးကို ဦးတည်ကြိုးပမ်း ဆောင်ရွက်ရေး။

(၃)    လွတ်လပ်မှုနှင့်တရားမျှတမှုကို ဥပဒေစည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများနှင့်အညီ ရယူအသုံးချပြီး စစ်မှန်စည်းကမ်းပြည့်ဝသည့် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီစနစ်ကို အပြည့်အဝအကောင်အထည်ဖော်ရေး။

(၄)  ဒေသအလိုက်  သဘာဝထွက်ကုန်များကိုအခြေခံကာ အသေးစား၊ အငယ်စားနှင့် အလတ်စားစီးပွားရေးလုပ်ငန်း (MSME)များကို အားပေးမြှင့်တင်၍ အခြားစီးပွားရေးကဏ္ဍများကိုလည်း တိုးတက်အောင်ဆောင်ရွက်ရေး။

ထို့ပြင် နိုင်ငံအတွက် စွမ်းစွမ်းတမံ ထမ်းရွက်ခဲ့ကြသော ပုဂ္ဂိုလ်များအား ဘွဲ့ထူး၊ ဂုဏ်ထူးများချီးမြှင့်ခြင်းကို လွတ်လပ်ရေးရပြီး ကာလမှစ၍ အထင်အရှားပြုလုပ်လာကြသည်။ ထိုသို့ ဘွဲ့တံဆိပ်တော်များ၊ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ၊ ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များနှင့် အသိအမှတ်ပြုတံဆိပ်များ ချီးမြှင့်ခြင်းသည် အနာဂတ်တွင် တိုင်းပြည်နှင့်လူမျိုးအကျိုးအတွက် စွမ်းဆောင်နိုင်သော လူတော်လူကောင်းများ  နှစ်စဉ်ပေါ်ထွက်လာနိုင်စေရန် ရည်ရွယ်ခြင်းဖြစ်သည်။ လွတ်လပ်ရေးနေ့ အခမ်းအနားများ ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် ပြည်သူလူထုအကြား လွတ်လပ်ရေးကို ထိန်းသိမ်းလိုသော စိတ်ဓာတ်များ၊ တိုင်းပြည်နှင့်လူမျိုးအပေါ် ချစ်မြတ်နိုးသော တိုင်းချစ်ပြည်ချစ်စိတ်ဓာတ်များ ရှင်သန်တိုးပွားလာမည်ဖြစ်သည်။

လွတ်လပ်ရေးနှင့် နိုင်ငံသား၏တာဝန်

လွတ်လပ်ရေးဆိုသည်မှာ လူမျိုးတစ်မျိုး၊ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံအတွက် အလွန်တန်ဖိုးကြီးသော အခြေခံအခွင့်အရေးတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။   နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရရှိရန် အတိတ်ကာလတွင်  အနစ်နာခံမှုများ၊ စွန့်လွှတ်မှုများနှင့် သွေးချွေးများကို ပေးဆပ်ခဲ့ရသည်။ ထိုလွတ်လပ်ရေးကြီးကို ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ရန်အတွက်   နိုင်ငံသားတိုင်း၏တာဝန်သည်   အရေးကြီးဆုံးဖြစ်လာသည်။ လွတ်လပ်ရေး ရရှိထားသော နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံတွင် နိုင်ငံသားများသည် မိမိတို့၏အခွင့်အရေးများကို ရရှိနိုင်သကဲ့သို့ တာဝန်များကိုလည်း ထမ်းဆောင်ရသည်။ ဥပဒေကိုလေးစားလိုက်နာခြင်း၊     လူမှုစည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများကို လိုက်နာခြင်းတို့သည် နိုင်ငံသား၏ အခြေခံတာဝန်များ ဖြစ်သည်။ ထိုသို့ လိုက်နာခြင်းဖြင့် လူမှုအေးချမ်းသာယာရေးကို ထိန်းသိမ်းနိုင်မည်ဖြစ်သည်။

နိုင်ငံသားတစ်ဦးအနေဖြင့် မိမိနိုင်ငံကို ချစ်မြတ်နိုးစိတ်ရှိရမည်။    နိုင်ငံ၏အကျိုးစီးပွားကို   ဦးစားပေးစဉ်းစားခြင်း၊ ပြည်သူအချင်းချင်း စည်းလုံးညီညွတ်စွာ နေထိုင်ခြင်းတို့သည်  လွတ်လပ်ရေးကို   ရေရှည်တည်တံ့စေရန်အရေးပါသည်။  ထို့ပြင် ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေး၊ လူမှုရေးလုပ်ငန်းများတွင် ပါဝင်ကူညီခြင်းသည်လည်း နိုင်ငံသား၏ တာဝန်တစ်ရပ်ဖြစ်သည်။   နိုင်ငံသားတိုင်းက  မိမိတာဝန်ကို သိရှိနားလည်ပြီး ထမ်းဆောင်နိုင်ပါက   နိုင်ငံ၏လွတ်လပ်ရေးသည် ပိုမိုခိုင်မာတည်တံ့လာမည်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် လွတ်လပ်ရေးကို တန်ဖိုးထားကာ   နိုင်ငံသား၏ တာဝန်များကို အပြည့်အဝထမ်းဆောင်ခြင်းသည်  မိမိကိုယ်တိုင်အတွက်သာမက  နိုင်ငံအနာဂတ် အတွက်ပါ  အလွန်အရေးကြီးသည်ဟုဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည်။

ယနေ့နိုင်ငံတော်အစိုးရအနေဖြင့် နိုင်ငံတော်ကြီးအား ဘက်စုံဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် အရှိန်အဟုန်ဖြင့် ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိရာ တိုင်းရင်းသားပြည်သူများအနေဖြင့်   နိုင်ငံတော်အစိုးရနှင့်ပူးပေါင်းပြီး  ကြုံတွေ့လာရမည့်   စိန်ခေါ်မှု အခက်အခဲများကို ညီညီညွတ်ညွတ်ဖြင့်  စုပေါင်းကျော်လွှားကြရမည် ဖြစ်ပေသည်။ သို့မှသာ တိုင်းရင်းသားပြည်သူတစ်ရပ်လုံး မျှော်မှန်းသည့်  ခေတ်မီဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်သော ဒီမိုကရေစီဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုကြီးသို့ အလျင်အမြန်ရောက်ရှိနိုင်ပြီး ဒီမိုကရေစီကျင့်စဉ်များ  ထွန်းကားခြင်းနှင့်အတူ လွတ်လပ်ရေး၏အနှစ်သာရနှင့် အသီးအပွင့်များကို နိုင်ငံသားပြည်သူများ   ရရှိခံစားနိုင်ကြမည် ဖြစ်သည်။

၂၁ ရာစုတွင်မွေးဖွားလာကြသော  မျိုးဆက်သစ်များအနေဖြင့်   လွတ်လပ်ရေး၏တန်ဖိုးကို လက်တွေ့ခံစားသိရှိနိုင်သကဲ့သို့ သမိုင်းတွင် လွတ်လပ်ရေးဆုံးရှုံးမှု၏ ခါးသီးသောအရသာကို စာအုပ်စာပေများထဲတွင် ရှာဖွေဖတ်ရှုနိုင်ကြပေသည်။ ဒီမိုကရေစီစနစ်သစ်ထွန်းကားနေချိန် လူ့အခွင့်အရေးတည်းဟူသော လူသားတစ်ဦးချင်းစီ၏  လွတ်လပ်မှုကို ဦးစားပေးလာချိန်တွင် နိုင်ငံ၏လွတ်လပ်ရေးကိုလည်း မမေ့မလျော့ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရမည်ဖြစ်သည်။ 

စင်စစ် အတိတ်သမိုင်းဟူသည် ဂုဏ်ယူဖွယ်ရာများ၊  သင်ခန်းစာယူဖွယ်ရာများနှင့်အပြည့်သာဖြစ်သည်။ နိုင်ငံလွတ်လပ်ရေးအတွက် တောင်ပေါ်မြေပြန့်နေရာအနှံ့မှ   တိုင်းရင်းသားတို့    ညီညွတ်ခဲ့ကြခြင်း၊ လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက်   ကိုလိုနီစနစ်၏ရန်ဆူးရန်ငြောင့် မျိုးစေ့တို့အပင်ပေါက်ကာ ဘာသာရေး၊ လူမျိုးရေး၊ အယူဝါဒများ၊ ပဋိပက္ခများပေါ်ထွက်လာခြင်း စသည်တို့မှာ မဝေးလှသည့် အတိတ်သမိုင်းတို့၏ သင်ခန်းစာယူဖွယ်ပင်ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံလွတ်လပ်ရေး အဓွန့်ရှည်တည်တံ့ရေးနှင့် ကမ္ဘာ့အလယ် ဝင့်ထည် ဂုဏ်ယူနိုင်ရေးတို့အတွက်  တောင်ပေါ်မြေပြန့်မကွဲပြား၊ ဘာသာလူမျိုးမခွဲခြား၊   တစ်သွေးတစ်သားတည်း စည်းလုံးညီညွတ်စွာ မိမိတို့ပခုံးထက်မှ ခေတ်သမိုင်း၏ တာဝန်ကို ရွပ်ရွပ်ချွံချွံ ထမ်းဆောင်ကြရမည်ဖြစ်သည်။ သို့ဖြစ်ရာ မြန်မာတို့၏ ဘိုးဘွားအစဉ်အဆက်  အသက်သွေးချွေးပေါင်းများစွာနှင့် တည်ဆောက်ထားခဲ့ရသော လွတ်လပ်ရေးကို တိုင်းရင်းသားပြည်သူ အပေါင်းက ထိန်းသိမ်းကာကွယ် တာဝန်ယူတည်ဆောက်သွားကြရမည် ဖြစ်ပေသည်။  ။

MWD

 

ဆက်စပ်ဆောင်းပါးများ

မဲခေါင်-လန်ချန်း ရွှေရောင်ဆယ်စုနှစ်နှင့် မြန်မာ-တရုတ် ဆွေမျိုးပေါက်ဖော် ချစ်ကြည်ရေး
မဲခေါင်-လန်ချန်း ရွှေရောင်ဆယ်စုနှစ်နှင့် မြန်မာ-တရုတ် ဆွေမျိုးပေါက်ဖော် ချစ်ကြည်ရေး
     လူသားတို့၏   ယဉ်ကျေးသော  အဖွဲ့အစည်း သမိုင်းအစကို မြစ်ဝှမ်းဒေသကြီးများက ဖန်တီးပေးခဲ့သည်။ ရေကြည်ရာ မြက်နုရာ လှည့်လည်သွားလာ ရှာဖွေစားသောက် နေထိုင်ခဲ့ကြသော ကမ္ဘာဦးလူသားတို့သည် စားရေရိက္ခာနှင့် သယ်ယူပို့ဆောင်သွားလာမှုလွယ်ကူသော မြစ်ဝှမ်းဒေသများတွင် အတည်တကျ အခြေချနေထိုင်လာကြရာမှ လူသားအချင်းချင်း သဟဇာတဖြစ်စေသော ယဉ်ကျေးသည့် လူ့အဖွဲ့အစည်းအဖြစ် ပြောင်းလဲဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပါသည်။ မြစ်ဝှမ်းဒေသများတွင်  လူသားနှင့် သဘာဝတရားအကြား  အပြန်အလှန် ထိန်းကျောင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများက လူသားတို့၏ သမိုင်းကြောင်းကို   အရှိန်အဟုန်ဖြင့်   ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေခဲ့ပါသည်။ကမ္ဘာပေါ်ရှိ   မြစ်ဝှမ်းဒေသ  ယဉ်ကျေးမှုကြီးများအနက် အာရှဒေသရှိ တရုတ်၊ လာအို၊ မြန်မာ၊ ထိုင်း၊ ကမ္ဘောဒီးယားနှင့်   ဗီယက်နမ်နိုင်ငံများ မျှဝေအသုံးပြုနေသော မဲခေါင်မြစ်ဝှမ်း ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုသည်လည်း သမိုင်းကောင်းနှင့် သမိုင်းကြောင်းရှည်လျားသည့် မြစ်ဝှမ်းဒေသတစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ မြစ်ဝှမ်းများကို မှီခိုရပ်တည် အကျိုးခံစားနေရသော  လူသားများ၊  နိုင်ငံများအနေဖြင့် ရေရှည်တည်တံ့ခိုင်မြဲသော  ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနှင့် ဂေဟစနစ် ထိန်းသိမ်းရေးကို ဟန်ချက်ညီ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန် လိုအပ်ပါသည်။ ကျွန်ုပ်တို့ မဲခေါင်ဒေသ(၆)နိုင်ငံအကြီးအကဲများ၏ အမြော်အမြင်ကြီးမားမှုဖြင့် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၊ ဟိုင်နန်ပြည်နယ်၊ ဆန်းယမြို့၌ ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၂၃) ရက်တွင်   ကျင်းပခဲ့သော   ပထမအကြိမ် မဲခေါင်-လန်ချန်း    ထိပ်သီးအစည်းအဝေးတွင် ဆန်းယကြေညာစာတမ်း (Sanya Declaration)ကို ထုတ်ပြန်၍ မဲခေါင်-လန်ချန်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို တရားဝင်စတင်ထူထောင်ခဲ့သည်မှာ ဆယ်နှစ်တိုင်ရှိခဲ့ပြီဖြစ်ပါသည်။ မြစ်တစ်စင်းကိုအခြေပြုမွေးဖွားလာသည့် မိတ်ဖက်ယန္တရား       ဆီးနှင်းများဖုံးလွှမ်းနေသော တိဗက်ကုန်းပြင်မြင့်မှ မြစ်ဖျားခံကာ  စီးဆင်းလာသော မဲခေါင်မြစ် (တရုတ်အခေါ် လန်ချန်းမြစ်) သည် တရုတ်၊ မြန်မာ၊ လာအို၊ ထိုင်း၊ ကမ္ဘောဒီးယားနှင့် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ (၆) နိုင်ငံကို ချိတ်ဆက်ပေးထားသကဲ့သို့ ထိုမြစ်ကိုအခြေခံ၍  ဖြစ်ပေါ်လာသော  မဲခေါင်-လန်ချန်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုယန္တရားသည်လည်း ဒေသတွင်း အရေးပါသည့် ယန္တရားတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့ပါသည်။    ယနေ့ကမ္ဘာ့အခင်းအကျင်းတွင်  ဒေသတွင်းနိုင်ငံများအကြား အပြန်အလှန်ချိတ်ဆက်မှုနှင့် ပေါင်းစည်းမှုအားမာန်တို့သည် နိုင်ငံတကာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး၏ အဓိကသော့ချက်ဖြစ်လာသည်။ထိုသို့သောအခင်းအကျင်းတွင် မဲခေါင်-လန်ချန်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု   (Mekong-Lancang Cooperation - MLC) သည် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများအကြား ယုံကြည်မှု၊ အပြန်အလှန် အကျိုးတူ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနှင့်   ရေရှည်တည်တံ့ခိုင်မြဲမှုတို့ကို  အခြေခံကာ ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုအတွင်း   သိသာထင်ရှားသောအောင်မြင်မှုများရရှိစေခဲ့ပြီး ဒေသတွင်းပြည်သူများ၏ လူမှုစီးပွားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် သာယာဝပြောရေး ရည်မှန်းချက်ကို အပြည့်အဝ လွှမ်းခြုံပေးနိုင်ခဲ့သည်။အထူးသဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံအတွက်မူ ဤပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည်   တရုတ်နိုင်ငံနှင့်   ရှိရင်းစွဲ “ဆွေမျိုးပေါက်ဖော်” ချစ်ကြည်ရေးကို အခြေခံကာ နှစ်နိုင်ငံအကြားရှိ သမိုင်းဝင် မိတ်ဖက်ဆက်ဆံရေးကို   ခေတ်သစ်အခြေအနေများနှင့်  လိုက်လျောညီထွေရှိစွာ တိုးမြှင့်တည်ဆောက်နိုင်ခဲ့သည်ကို ဂုဏ်ယူဖွယ်တွေ့မြင်ကြရမည်ဖြစ်ပါသည်။ဘုံမျှော်မှန်းချက်နှင့် ခိုင်မာသောအခြေခံမူများ     အားလုံးမျှဝေခံစားနိုင်မည့် အနာဂတ်တစ်ခုကို အတူတကွတည်ဆောက်ကြရန်ဟူသော ဘုံမျှော်မှန်းချက်ကို အခြေခံလျက် ဒေသတွင်းနိုင်ငံများ၏ လူမှုစီးပွားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကို အထောက်အကူပြုရန်၊ ပြည်သူများ၏ သာယာဝပြောမှုကို မြှင့်တင်ပေးရန်၊  မဲခေါင်ဒေသအတွင်း   ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကွာဟချက်လျှော့ချရန်၊   အာဆီယံအသိုက်အဝန်း   တည်ထောင်ရေးကို အထောက်အကူပြုရန်၊ ကုလသမဂ္ဂ၏  စဉ်ဆက်မပြတ်  ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးရည်မှန်းချက်များကို တိုးမြှင့်အကောင်အထည်ဖော်ရန်နှင့် ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများအကြား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုမြှင့်တင်ရန် စသည့် ရည်ရွယ်ချက်များဖြင့် မဲခေါင်-လန်ချန်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို တည်ထောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပါသည်။ဘုံအနာဂတ်တစ်ခုဆီသို့ လျှောက်လှမ်းရာတွင် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများအကြား တူညီဆန္ဒ၊ ညီတူညီမျှရှိမှု၊ အပြန်အလှန်ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်မှု၊ မိမိဆန္ဒအလျောက်ပါဝင်ဆောင်ရွက်မှု၊  စုပေါင်းပါဝင်ဆောင်ရွက်မှု၊ အကျိုးအမြတ်များကို  မျှဝေခံစားမှု၊ ကုလသမဂ္ဂ ပဋိညာဉ်စာတမ်းနှင့်   နိုင်ငံတကာဥပဒေများကို လေးစားမှု စသောအခြေခံမူများဖြင့် ထိန်းကျောင်းထားသည့်အတွက်  မဲခေါင်-လန်ချန်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည်    ဒေသခွဲဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု ယန္တရားများအနက် လက်တွေ့ကျပြီး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု မြန်ဆန်အားကောင်းသည့် ယန္တရားတစ်ခုအဖြစ် ဂုဏ်သိက္ခာရှိစွာ ရပ်တည်နေခြင်းဖြစ်ပါသည်။ဆယ်စုနှစ်တာအောင်မြင်မှုနှင့်  အနာဂတ်အလားအလာကောင်းများ     ယခုဆိုလျှင်   မဲခေါင်-လန်ချန်း   ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည်   ပြည်သူလူထုပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုမှ ထိပ်သီးအဆင့်အထိ အလွှာစုံပါဝင်ပြီး ဘက်စုံကဏ္ဍစုံ လွှမ်းခြုံသည့် ဒေသခွဲဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု ယန္တရားတစ်ခုအဖြစ်    အခိုင်အမာရပ်တည်လျက်   ဆယ်စုနှစ်သစ်တစ်ခုသို့ ကူးပြောင်းလာပြီဖြစ်ပါသည်။   ဆယ်စုနှစ်တာခရီးတစ်လျှောက်   အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများအကြား  ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှုကို ထိန်းသိမ်းလျက် ဒေသတွင်း တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကို ဦးတည်သည့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများကို တစိုက်မတ်မတ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည့်အတွက် လက်ဆုပ်လက်ကိုင်ပြနိုင်သည့် ဖြစ်ပေါ်တိုးတက်မှုများကို ဖော်ဆောင်နိုင်ခဲ့ပြီး ဒေသတွင်းရှိ ပြည်သူလူထု၏ လူမှုစီးပွားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကို အထောက်အကူပြုသည့် ရလဒ်ကောင်းများ ဖော်ဆောင်ပေးနိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်ပါသည်။အထူးသဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံက ကမကထပြုသည့် လန်ချန်း-မဲခေါင် အထူးရန်ပုံငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်း(၃၀၀)ဖြင့်   ပြည်သူကိုဦးတည်သည့်  ဖွံ့ဖြိုးရေးစီမံကိန်းများကို  ၂၀၁၇  ခုနှစ်မှစ၍  နှစ်စဉ် အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်ခဲ့ရာ  ပြီးခဲ့သည့် ဆယ်စုနှစ်အတွင်း  အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံအားလုံးအတွက် စီမံကိန်းစုစုပေါင်း (၉၉၁) ခုကို အတည်ပြုပေးအပ်ခဲ့ပြီး မဲခေါင်မြစ်ဝှမ်း ဒေသတစ်လျှောက် ပြည်သူများ၏ လူမှုစီးပွားဘဝ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကို ပံ့ပိုးကူညီပေးနိုင်ခဲ့သည်ကို ဝမ်းမြောက်ဖွယ် တွေ့မြင်ကြရမည်ဖြစ်ပါသည်။ထို့အပြင် ယနေ့ ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးသည် စိန်ခေါ်မှုများနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည့်အချိန်တွင် မဲခေါင်-လန်ချန်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများအကြား စီးပွားရေးနှင့် ကုန်သွယ်ရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအတွက် မောင်းနှင်အားတစ်ခုအဖြစ် အင်အားဖြည့်တင်းပေးလျက်ရှိပါသည်။ တရုတ်နိုင်ငံသည် မဲခေါင်နိုင်ငံများ၏ အဓိကကုန်သွယ်ရေး မိတ်ဖက်အဖြစ်   အခိုင်အမာရပ်တည်လျက်ရှိပြီး ၂၀၂၅ ခုနှစ် စာရင်းများအရ တရုတ်နှင့် မဲခေါင်နိုင်ငံများအကြား စုစုပေါင်းကုန်သွယ်မှု တန်ဖိုးသည် အမေရိကန်ဒေါ်လာ (၅၀၀) ဘီလီယံကျော်အထိ စံချိန်တင်တိုးတက်ခဲ့သည်မှာ အားတက်စရာဖြစ်ပါသည်။ဆယ်နှစ်တာခရီးလမ်းတစ်လျှောက် အောင်မြင်မှုများစွာ ရရှိခဲ့သကဲ့သို့ တစ်ဖက်တွင် MLC အနေဖြင့် ဒေသတွင်းနှင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုများကို ရင်ဆိုင်ခဲ့ရပါသည်။ သို့ရာတွင် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများအကြား စည်းလုံးညီညွတ်မှုဖြင့် အခက်အခဲလှိုင်းတံပိုးများကို ကျော်လွှားနိုင်ခဲ့သည်မှာ MLC အတွက် ဂုဏ်ယူဖွယ်ရာ အောင်မြင်မှုတစ်ခုဖြစ်ပါသည်။ သာဓကအားဖြင့် COVID-19 ကပ်ရောဂါကာလအတွင်း ကမ္ဘာတစ်ဝန်း ခရီးသွားလာမှုနှင့်   ကုန်စည်စီးဆင်းမှုများ ရပ်တန့်သွားသည့်အတွက် ဒေသတွင်းကုန်သွယ်မှုအပေါ်   ကြီးမားသည့်ရိုက်ခတ်မှုနှင့်    ရင်ဆိုင် ရချိန်တွင် မဲခေါင်-လန်ချန်းနိုင်ငံများအကြား “Fast Track” နှင့် “Green Lane” အစီအစဉ်များကို အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့ခြင်းဖြင့် ဒေသတွင်းစီးပွားရေး ယိုင်နဲ့မသွားအောင်    ထိန်းပေးနိုင်ခဲ့ပါသည်။အလားတူ နည်းပညာတိုးတက်လာသည်နှင့်အမျှ အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှု၊ လူကုန်ကူးမှုနှင့်  မူးယစ်ဆေးဝါးမှောင်ခိုကူးမှု စသည့်နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် ရာဇဝတ်မှုများသည်လည်း ဒေသတွင်း တည်ငြိမ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကို  ခြိမ်းခြောက်လျက်ရှိရာမှာ “Operation SEAGULL” ကဲ့သို့သော ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအစီအစဉ်ဖြင့် ရာဇဝတ်မှုများကို နှိမ်နင်းနိုင်ခဲ့ပြီး  ဒေသတွင်း လုံခြုံရေးယန္တရားကို ပိုမိုခိုင်မာစေခဲ့သည်။  “Operation SEAGULL” အပြင် “Safe Lancang-Mekong 2025” Joint Operation ကို ၂၆-၂-၂၀၂၅ ရက်တွင် စတင်ဆောင်ရွက်ခဲ့ပါသည်။  မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့်  ဒေသတွင်းအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံကောင်း တစ်နိုင်ငံပီသစွာဖြင့်  အားသွန်ခွန်စိုက် ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါသည်။အမှန်စင်စစ်  မိမိတို့(၆)နိုင်ငံသည် မဲခေါင်-လန်ချန်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုဟူသော လှေကြီးတစ်စင်းထဲတွင် အတူတကွ လိုက်ပါစီးနင်းလျက် ဘုံအနာဂတ်တစ်ခုဆီသို့  ဦးတည်သည့်ခရီးကို အရောက်သွားနေကြသည့် “တစ်လှေထဲစီး တစ်ခရီးတည်းသွားဖော်များ” ပင် ဖြစ်ပါသည်။ တက်ညီလက်ညီဖြင့် တစ်ဦးကိုတစ်ဦး  ဖေးမကူညီပြီး အတူတကွ လှော်ခတ်သွားကြမည်ဆိုလျှင် မည်သည့်အခက်အခဲကိုမဆို မယိမ်းမယိုင်ကျော်ဖြတ်နိုင်ပြီး မိမိတို့မျှော်မှန်းသည့် အနာဂတ်ကို ဆိုက်ဆိုက်မြိုက်မြိုက်ရောက်ရှိနိုင်မည်မှာ မလွဲဧကန်ဖြစ်ပါသည်။ မဲခေါင်-လန်ချန်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို  အခြေခံအုတ်မြစ်မှသည် ပိုမိုကောင်းမွန်သည့်    ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအဆင့် (Mekong-Lancang Cooperation 2.0 - MLC 2.0) သို့  တက်လှမ်းရာတွင်   အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများအကြား စည်းလုံးညီညွတ်မှု၊   အပြန်အလှန်လေးစားမှု၊ အပြန်အလှန်အကျိုးဖြစ်ထွန်းမှုဖြင့် ပိုမိုကောင်းမွန်သော အနာဂတ်အသိုက်အဝန်းတစ်ရပ်ကို အတူတကွ တည်ဆောက်သွားရန် သန္နိဋ္ဌာန်ကို မြဲမြံစွာဆုပ်ကိုင်လျက်   ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု   အရှိန်အဟုန်ကို မြှင့်တင်သွားကြမည်ဖြစ်ပြီး၊    ရှိရင်းစွဲပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု  နယ်ပယ်များဖြစ်သည့် တရားဥပဒေစိုးမိုးရေး၊ ပေါင်းစပ်ဆက်နွှယ်မှု၊ ကုန်သွယ်ရေးနှင့်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု၊  စွမ်းအင်၊ စိုက်ပျိုးရေး၊ ရေအရင်းအမြစ်စီမံခန့်ခွဲမှု၊ ပညာရေးနှင့်လူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုစသည့်ကဏ္ဍများအပြင် ဉာဏ်ရည်တုနည်းပညာအခြေပြု ဒစ်ဂျစ်တယ်အသွင် ကူးပြောင်းရေး၊ စဉ်ဆက်မပြတ် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး၊ ဆန်းသစ်တီထွင်မှု၊    သမားရိုးကျမဟုတ်သော လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ  ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုစသည့် ကဏ္ဍများတွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု  မြှင့်တင်သွားကြမည်ဖြစ်ပါသည်။မဲခေါင်-လန်ချန်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏အခန်းကဏ္ဍ     အမှန်မှာမူ မဲခေါင်-လန်ချန်းဆိုသည်မှာ မြစ်တစ်စင်းတည်းသာဖြစ်ပြီး မြစ်အထက်ပိုင်းဖြစ်သည့် တရုတ်ဘက်အခြမ်းကို  “လန်ချန်း”  ဟုခေါ်ပြီး မြန်မာ၊  လာအို၊  ထိုင်း၊  ကမ္ဘောဒီးယားနှင့် ဗီယက်နမ်တို့ကို ဖြတ်သန်းသည့် မြစ်အောက်ပိုင်းကို “မဲခေါင်” ဟု ခေါ်ဆိုကြခြင်းဖြစ်ပါသည်။ မဲခေါင်မြစ်၏ စုစုပေါင်းအရှည်သည် ၄,၃၅၀ ကီလိုမီတာခန့်ရှိရာ   မြန်မာနှင့်ထိစပ်နေသော  အပိုင်းမှာ ၂၃၄ ကီလိုမီတာခန့်၊ ရာခိုင်နှုန်းအားဖြင့် မြစ်ဝှမ်းတစ်ခုလုံးဧရိယာ၏  (၃)ရာခိုင်နှုန်းသာ ပိုင်ဆိုင်ထားပါသည်။ ပိုင်ဆိုင်မှုဧရိယာ နည်းပါးသော်လည်း မြန်မာနိုင်ငံသည်  မဲခေါင်မြစ် အထက်ပိုင်းနှင့်အောက်ပိုင်းကို ဆက်သွယ်ပေးသည့် မဟာဗျူဟာမြောက်နေရာတွင် ရှိနေခြင်း၊ မြန်မာ-လာအို-ထိုင်း ရွှေတြိဂံဒေသ၏ အချက်အချာဖြစ်ခြင်းတို့ကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံသည်  မဲခေါင်-လန်ချန်း   ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတွင်  အရေးပါသည့်နိုင်ငံဖြစ်ပါသည်။ဤဆယ်နှစ်တာခရီးတွင် မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် တာဝန်သိအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံဖြစ်သည်နှင့်အညီ မဲခေါင်-လန်ချန်း   ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတွင် အရေးပါသည့် အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့ပါသည်။ သိသာထင်ရှားသည့် သမိုင်းမှတ်တိုင်တစ်ခုအနေဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံသည် မဲခေါင်-လန်ချန်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု၏ ပူးတွဲဥက္ကဋ္ဌတာဝန်ကို တရုတ်နိုင်ငံနှင့်အတူ  ၂၀၂၀  ပြည့်နှစ်မှ  ၂၀၂၃  ခုနှစ်အထိ ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး နိုင်ငံရေးနှင့်လုံခြုံရေး၊ စီးပွားရေးနှင့် စဉ်ဆက်မပြတ်   ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး၊  လူမှုရေး၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ပြည်သူအချင်းချင်း အပြန်အလှန် ထိတွေ့ဆက်ဆံရေးဟူသော မဏ္ဍိုင်ကြီး ၃ ရပ်နှင့် မဲခေါင်-လန်ချန်း   ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု၏ ဘုံမျှော်မှန်းချက်နှင့် အခြေခံမူများကို အခြေခံကာ ဒေသတွင်း   ပေါင်းစည်းရေး၊   သမားရိုးကျနှင့် သမားရိုးကျမဟုတ်သော လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များနှင့် နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် ရာဇဝတ်မှုတိုက်ဖျက်ရေး၊ တရားဥပဒေစိုးမိုးရေး၊ လူမှုစီးပွားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး၊ ရေအရင်းအမြစ် စီမံခန့်ခွဲမှု၊ ဆန်းသစ်တီထွင်မှု၊ သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာ စသည့်နယ်ပယ်များတွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုမြှင့်တင်ရန်  အလေးထားဆောင်ရွက်ခဲ့ပါသည်။ထို့အပြင် မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် စတုတ္ထအကြိမ်မြောက် မဲခေါင်-လန်ချန်း နိုင်ငံ့ခေါင်းဆောင်များ အစည်းအဝေးနှင့် (၇) ကြိမ်မြောက် မဲခေါင်-လန်ချန်း နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ   အစည်းအဝေးတို့ကို အိမ်ရှင်အဖြစ်လည်းကောင်း၊ (၆)ကြိမ်မြောက်နှင့်(၉)ကြိမ်မြောက် မဲခေါင်-လန်ချန်း နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ အစည်းအဝေးတို့ကို     ပူးတွဲဥက္ကဋ္ဌ တရုတ်နိုင်ငံနှင့် ပူးပေါင်း၍လည်းကောင်း အောင်မြင်စွာ ကျင်းပနိုင်ခဲ့သည့်အပြင် နေပြည်တော်ကြေညာချက်နှင့် မဲခေါင်-လန်ချန်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု လုပ်ငန်းစီမံချက် (၂၀၂၃-၂၀၂၇) တို့ကို အတည်ပြုနိုင်ခဲ့ပြီး မဲခေါင်-လန်ချန်း       ဆန်းသစ်တီထွင်မှုစင်္ကြံ  (MLC innovation corridor) ဆိုင်ရာ အစည်းအဝေးယန္တရား တည်ထောင်ရန်အတွက်လည်း အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများအကြား  တူညီဆန္ဒကို ဖော်ဆောင်ပေးနိုင်ခဲ့ပါသည်။မြန်မာနိုင်ငံသည် မဲခေါင်-လန်ချန်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို အလေးအနက်ထားပြီး တက်ကြွစွာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိရာ ယခု ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင်ကျရောက်သော မဲခေါင်-လန်ချန်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု (၁၀) နှစ်ပြည့် နှစ်ပတ်လည်နေ့ကို ဂုဏ်ပြုကြိုဆိုသည့်အနေဖြင့်  မဲခေါင်-လန်ချန်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုဆိုင်ရာ  ဆောင်းပါးများနှင့် ဂုဏ်ပြုကြိုဆိုသည့်    စာသားကြော်ငြာတို့ကို နိုင်ငံပိုင်သတင်းစာများတွင် ထည့်သွင်းဖော်ပြခြင်း၊ ဗီဒီယိုမှတ်တမ်းများ ထုတ်လွှင့်ပြသခြင်းနှင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၅ ရက်တွင် နေပြည်တော်ရှိ M Gallery ဟိုတယ်၌ “မဲခေါင်-လန်ချန်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု (၁၀) နှစ်ပြည့်  နှစ်ပတ်လည်နေ့ အထိမ်းအမှတ် ဧည့်ခံပွဲနှင့် လန်ချန်း-မဲခေါင်အထူးရန်ပုံငွေဖြင့် စီမံကိန်းများကို အောင်မြင်စွာ အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့သည့် မှတ်တမ်းဓာတ်ပုံပြပွဲ”  တို့ကို  သက်ဆိုင်ရာဝန်ကြီးဌာနများ၊ မဲခေါင်-လန်ချန်း အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများမှ သံအမတ်ကြီးများ၊ သံတမန်များနှင့်အတူ ပူးပေါင်း၍ အောင်မြင်စွာ ကျင်းပပြုလုပ်နိုင်ခဲ့ကြောင်း မှတ်တမ်းတင်ဖော်ပြအပ်ပါသည်။အပြန်အလှန်အကျိုးပြုနေသော မြန်မာ-တရုတ်ဆက်ဆံရေးနှင့် MLC     ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်တွင် စတင်ခဲ့သည့် မြန်မာ-တရုတ် သံတမန်ဆက်ဆံရေးသည်   ၂၀၂၅  ခုနှစ်တွင် (၇၅) နှစ်ပြည့် စိန်ရတုကာလကို ဖြတ်ကျော်ခဲ့ပြီးဖြစ်သလို ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် ဘက်စုံမဟာဗျူဟာမြောက်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု မိတ်ဖက်ဆက်ဆံရေးအဖြစ်သို့တိုးမြှင့်ခဲ့ပါသည်။နှစ်နိုင်ငံခေါင်းဆောင် အဆက်ဆက်၏ အမြော်အမြင်ကြီးမားမှု၊ ပထဝီဝင်အနေအထားအရ အိမ်နီးချင်းကောင်းများဖြစ်မှုနှင့် ယဉ်ကျေးမှုချင်းနီးစပ်မှု၊ ဆွေမျိုးပေါက်ဖော်စိတ်ဓာတ်နှင့် ငြိမ်းချမ်းစွာ အတူယှဉ်တွဲနေထိုင်ရေးမူကြီး(၅)ရပ်ကို အခြေခံမှု စသည့်အချက်များကြောင့် နှစ်နိုင်ငံအကြား ကာလရှည်ကြာစွာ တည်ရှိခဲ့သည့် ထိုဆက်ဆံရေးသည် ယနေ့တိုင် ခိုင်မြဲနေသည့် ထူးခြားသော သံတမန်ဆက်ဆံရေးပုံစံဖြစ်ပါသည် ။မြန်မာ-တရုတ် ဆက်ဆံရေးနှင့် မဲခေါင်-လန်ချန်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတို့သည်   တစ်ခုနှင့်တစ်ခု အပြန်အလှန် အားဖြည့်ပေးလျက်ရှိသည်ဟုဆိုလျှင် မှားနိုင်မည်မဟုတ်ပေ။ နှစ်နိုင်ငံအကြား ယုံကြည်မှုနှင့် ကောင်းမွန်သည့်ဆက်ဆံရေးမှ  ဒေသတွင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအတွက်   နိုင်ငံရေးအရ ခိုင်မာသည့်အုတ်မြစ်ကို ပံ့ပိုးပေးသကဲ့သို့ ဒေသတွင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုမှ နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး တိုးတက်ကောင်းမွန်လာစေပြီး ဘုံရည်မှန်းချက်များကို စုပေါင်းအင်အားဖြင့် ပိုမိုထိရောက်စွာ အကောင်အထည်ဖော်နိုင်မည်ဖြစ်ပါသည်။မဲခေါင်-လန်ချန်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအောက်မှ အထူးရန်ပုံငွေဖြင့် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည့် စီမံကိန်းများသည် ပြည်သူလူထု၏ လူမှုစီးပွားဘဝအပေါ် တိုက်ရိုက်သက်ရောက်မှုရှိသော စီမံကိန်းများဖြစ်ရာ မြန်မာနိုင်ငံ၏ လူမှုစီးပွားဘဝ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုကို တစ်တပ်တစ်အား အထောက်အကူပြုလျက်ရှိပါသည်။ မြန်မာနိုင်ငံသည် မဲခေါင်-လန်ချန်း အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများအနက် စီမံကိန်းအများဆုံးရရှိသည့် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်ပြီး ၂၀၁၇ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၅ ခုနှစ်အထိ လန်ချန်း-မဲခေါင် အထူးရန်ပုံငွေဖြင့် စီမံကိန်း (၁၃၂)ခု၊ စုစုပေါင်းတန်ဖိုးအမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃၈.၆  သန်းကျော်ရရှိ အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့ပြီး မြန်မာနိုင်ငံရှိ စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေး၊ ကျေးလက်ဒေသဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး၊ အခြေခံအဆောက်အဦ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး၊ ကျန်းမာရေး၊ သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာ၊ အသေးစားနှင့်အလတ်စား စက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးစသည့်နယ်ပယ်များတွင် သိသာသည့် အကျိုးကျေးဇူးများရရှိစေခဲ့ပါသည်။ဆယ်စုမှသည် ရာစုဆီသို့     အချုပ်အားဖြင့်ဆိုရသော် မဲခေါင်-လန်ချန်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် တရုတ်နိုင်ငံနှင့် ဒေသတွင်းနိုင်ငံများအကြား ဘက်စုံမဟာဗျူဟာမြောက် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု   မိတ်ဖက်ဆက်ဆံရေးကို အရှိန်အဟုန်မြှင့်တင်ပေးလျက်ရှိပါသည်။ ထို့ပြင် ဒေသတွင်းနိုင်ငံများနှင့်  တရုတ်နိုင်ငံတို့အတွက်  နှစ်နိုင်ငံ ခိုင်မာသည့်ဆက်ဆံရေးနှင့်  နီးကပ်သည့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများကိုလည်း  ပိုမိုအားကောင်းစေသည့်  အစီအမံတစ်ရပ်ဖြစ်ပါသည်။  မဲခေါင်-လန်ချန်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု အဓွန့်ရှည်တည်တံ့ခိုင်မြဲရေးနှင့် အောင်မြင်ရေးအတွက် နိုင်ငံများအကြား ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှုနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုမှာ အပြန်အလှန် အထောက်အကူပြုလျက် ရှိပါသည်။ ဒေသတွင်းနိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်သည့် မြန်မာနှင့်တရုတ်နိုင်ငံတို့သည် နှစ်နိုင်ငံပြည်သူများ၏ အကျိုးစီးပွားနှင့် ဒေသတွင်းတည်ငြိမ်အေးချမ်း သာယာဝပြောရေးနှင့် စဉ်ဆက်မပြတ် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် ခွဲခြား၍မရသော   မိတ်ဖက်များအဖြစ်   ဆက်လက် တည်ရှိနေမည်ဖြစ်ပါသည်။    သို့ဖြစ်ရာ စိတ်ရင်းစေတနာမှန်ကို အခြေခံသည့် မဲခေါင်-လန်ချန်းပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်မှုသည် ကုန်လွန်ခဲ့ပြီဖြစ်သော ရွှေရောင်လွှမ်းသည့် ဆယ်စုနှစ်မှသည် အနာဂတ်ရာစုနှစ်တိုင် ဆက်လက်တည်ရှိနိုင်ရေးအတွက် ဆက်လက်ကြိုးပမ်းကြရန် တိုက်တွန်းလျက် မဲခေါင်-လန်ချန်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု  (၁၀) နှစ်ပြည့် အထိမ်းအမှတ်ကာလကို ဂုဏ်ပြုမှတ်တမ်းတင် ဖော်ပြအပ်ပါသည်။    ။(ဆောင်းပါးတွင်    ဖော်ပြထားသည်များမှာ စာရေးသူ၏ အာဘော်သာဖြစ်ပါသည်။)MWD
(၁၀)နှစ်တာ လန်ချန်း-မဲခေါင် ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှု၊ အေးအတူပူအမျှ အနာဂတ်ဆီသို့ လှမ်းချီစို့
(၁၀)နှစ်တာ လန်ချန်း-မဲခေါင် ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှု၊ အေးအတူပူအမျှ အနာဂတ်ဆီသို့ လှမ်းချီစို့
     လန်ချန်း-မဲခေါင် ခြောက်နိုင်ငံသည် တစ်မြစ်တွင်းရေအတူသောက်သုံးကာ  ဘဝကံကြမ္မာချင်း တစ်သားတည်းချိတ်ဆက်နေကြပါသည်။ လွန်ခဲ့သော (၁၀)နှစ်တာကာလ၏   မတ်လ   ၂၃  ရက်နေ့တွင် လန်ချန်း-မဲခေါင်   ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို တရားဝင်စတင်ခဲ့ပြီး ဒေသတွင်းနိုင်ငံများ၏ စည်းလုံးညီညွတ်စွာ ကိုယ့်အားကိုယ်ကိုးခြင်းနှင့် အပြန်အလှန် အကျိုးဖြစ်ထွန်းစေသော ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု မျိုးစေ့များကိုချခဲ့ပါသည်။   တရုတ်နိုင်ငံသမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင်နှင့် မဲခေါင်နိုင်ငံ ခေါင်းဆောင်များ၏ ဦးဆောင်မှုအောက်တွင် ခြောက်နိုင်ငံသည် “တန်းတူရည်တူဆက်ဆံခြင်း၊ စိတ်ရင်းမှန်ဖြင့် အပြန်အလှန်ကူညီခြင်း၊ မိသားစုဝင်များကဲ့သို့ရင်းနှီးခြင်း” ဆိုသည့် လန်ချန်း-မဲခေါင် ယဉ်ကျေးမှုကို လက်ကိုင်ထားပြီး “ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကိုဦးစားပေးခြင်း၊ တန်းတူညီမျှညှိနှိုင်းဆွေးနွေးခြင်း၊ လက်တွေ့ကျပြီး ထိရောက်ခြင်း၊ ပွင့်လင်းမြင်သာ၍ တံခါးဖွင့်လှစ်ပြီး အားလုံးပါဝင်နိုင်ခြင်း” ဆိုသည့် လန်ချန်း-မဲခေါင် စိတ်ဓာတ်ကို ကျင့်သုံးကာ “နေ့စဉ် တိုးတက်မှုများရှိနေခြင်း၊ လစဉ် ရလဒ်များထွက်ပေါ်ခြင်း၊  နှစ်စဉ် အဆင့်သစ်သို့ တက်လှမ်းခြင်း”ဟူသော လန်ချန်း-မဲခေါင် အရှိန်အဟုန်ကို ဖော်ဆောင်နိုင်ခဲ့ပါသည်။ လန်ချန်း-မဲခေါင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် မျိုးစေ့လေးတစ်ခုမှသည် သစ်ပင်ကြီးတစ်ပင်အဖြစ်သို့ ရှင်သန်ကြီးထွားလာခဲ့ပြီး လူသားမျိုးနွယ် အေးအတူပူအမျှ အသိုက်အဝန်း တည်ဆောက်ရာတွင်  စံနမူနာကောင်းတစ်ခုဖြစ်လာခဲ့ပါသည်။ဤ(၁၀)နှစ်တာကာလအတွင်း  လန်ချန်း-မဲခေါင်နိုင်ငံများ၏ ကံကြမ္မာချိတ်ဆက်မှုသည် ပိုမိုခိုင်မြဲလာခဲ့ပါသည်။  ရာစုနှစ်အတွင်း မကြုံစဖူးအပြောင်းအလဲများကြားတွင်  ခြောက်နိုင်ငံသည် လက်တွဲလျှောက်လှမ်းကာ   နှစ်နိုင်ငံအကြား အေးအတူပူအမျှ အသိုက်အဝန်း တည်ဆောက်ရေးကို ဘက်ပေါင်းစုံတွင်  အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ခဲ့ပြီး ဒုက္ခသုခ အတူမျှဝေကာ အပြန်အလှန် စောင့်ရှောက်ကူညီကြသည့်   အိမ်နီးချင်းကောင်း၊  မိတ်ဆွေကောင်းနှင့် မိတ်ဖက်ကောင်းများ  ဖြစ်လာခဲ့ကြပါသည်။ဤ (၁၀) နှစ်တာကာလအတွင်း လန်ချန်း-မဲခေါင် နိုင်ငံများ၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု မောင်းနှင်အားမှာ ပိုမိုအားကောင်းလာခဲ့ပါသည်။  တရုတ်နိုင်ငံနှင့် မဲခေါင်မြစ်ဝှမ်းနိုင်ငံ ၅ နိုင်ငံတို့၏ ကုန်သွယ်မှုပမာဏမှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ဘီလီယံ ၅၀၀ ကျော်လွန်ခဲ့ပြီး လွန်ခဲ့သော(၁၀)နှစ်ကထက်  ၁၅၀ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်လာခဲ့ပါသည်။ ခြောက်နိုင်ငံမှ ဌာနအသီးသီးနှင့် ဒေသအသီးသီးတို့၏ ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုဖြင့် များပြားလှသည့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု ရလဒ်ကောင်းများကိုရရှိခဲ့သည်။ဤ(၁၀)နှစ်တာကာလအတွင်း  လန်ချန်း-မဲခေါင် နိုင်ငံများ၏ လုံခြုံရေးအတားအဆီးမှာ ပိုမိုခိုင်မာလာခဲ့ပါသည်။ ခြောက်နိုင်ငံသည် “ဘေးကင်းလုံခြုံသော လန်ချန်း-မဲခေါင် လှုပ်ရှားမှု” ကို တွန်းအားပေးကာ သဘာဝဘေးအန္တရာယ် ကာကွယ်ရေးနှင့် လျှော့ချရေး၊ ပြည်သူ့ကျန်းမာရေး စသည့်နယ်ပယ်များတွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခဲ့ကြပြီး ဒေသတွင်းပြည်သူများ၏ အသက်အိုးအိမ်စည်းစိမ် လုံခြုံရေးကို ထိရောက်စွာ ကာကွယ်ပေးခဲ့ပါသည်။ တရုတ်နိုင်ငံသည် မြစ်အောက်ပိုင်းနိုင်ငံများသို့ လန်ချန်းမြစ်၏ ဇလဗေဒဆိုင်ရာ အချက်အလက်များကိုမျှဝေပေးပြီး မြစ်ဝှမ်းနိုင်ငံများအား ရေကြီးရေလျှံမှုနှင့် မိုးခေါင်ရေရှားမှုအန္တရာယ်များကို  ကာကွယ်ဖြေရှင်းနိုင်ရန် ပံ့ပိုးကူညီပေးခဲ့ပါသည်။ဤ(၁၀)နှစ်တာကာလအတွင်း    လန်ချန်း-မဲခေါင် နိုင်ငံများ၏ လူမှုယဉ်ကျေးမှုဖလှယ်မှုမှာ ပိုမိုနက်ရှိုင်းလာခဲ့ပါသည်။ “လန်ချန်း-မဲခေါင် ဗီဇာ” ကို စတင်ကျင့်သုံးနိုင်ခဲ့ပြီး “LMC Harvest”၊ “လန်ချန်း-မဲခေါင် စမ်းရေချိုလှုပ်ရှားမှု (Operation Sweet Spring)” စသည့် “သေးငယ်ပြီးကောင်းမွန်သည့်” ပြည်သူအကျိုးပြုစီမံကိန်းများမှာ သိသာထင်ရှားသော အောင်မြင်မှုများ  ရရှိခဲ့ပါသည်။   ခြောက်နိုင်ငံမှ ပြည်သူများသည် အပြန်အလှန် လည်ပတ်ကြကာ ရင်းနှီးမှုပိုမိုရရှိလာပြီး   ယဉ်ကျေးမှုအပြန်အလှန် လေ့လာသင်ယူမှုနှင့်   ပြည်သူချင်း   စိတ်ချင်းဆက်နွှယ်မှု၏ ပေါင်းကူးတံတားမှာ ပိုမိုခိုင်မာလာခဲ့ပါသည်။လန်ချန်း-မဲခေါင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု (၁၀) နှစ်တာအတွင်း ထွန်းကားလာရခြင်း၏ အဓိကသော့ချက်မှာ အချက် (၃) ချက်အပေါ် ဦးလည်မသုန် ရပ်တည်ခဲ့ခြင်းကြောင့်ဖြစ်ပါသည်။  ပထမအချက်မှာ အိမ်နီးချင်းကောင်းပီသမှုနှင့် ဘုံကံကြမ္မာတစ်ခုဖြစ်မှုကို အမြဲဦးစားပေးခြင်း၊ ဒုတိယအချက်မှာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို အဓိကထားပြီး ပြည်သူများအတွက် အကျိုးကျေးဇူးများ ဖော်ဆောင်ပေးခြင်း၊ တတိယအချက်မှာ တီထွင်ဆန်းသစ်မှုဖြင့် ရှေ့ဆောင်လမ်းပြ ဆောင်ရွက်ခြင်းတို့ဖြစ်ပါသည်။လက်ရှိ ကမ္ဘာကြီးတွင် မတည်ငြိမ်မှုများ၊ ဗိုလ်ကျစိုးမိုးရေးဝါဒ (Hegemonism) နှင့် အင်အားကြီးနိုင်ငံရေး (Power politics)  များကြောင့်  လက်ရှိ နိုင်ငံတကာစည်းမျဉ်းအပေါ်   ပြင်းထန်သော သက်ရောက်မှုများရှိနေပါသည်။   မကြာသေးမီက တရုတ်နိုင်ငံ၏ “Two Sessions အစည်းအဝေး”ကို အောင်မြင်စွာ ကျင်းပပြီးစီးခဲ့ပြီး “၁၅ ကြိမ်မြောက် ငါးနှစ်စီမံကိန်း” ကိုလည်း စတင်ခဲ့ကာ ဒေသတွင်းအတွက် တည်ငြိမ်မှုကို ဆောင်ကြဉ်းပေးခဲ့ပါသည်။ ကျွန်တော်တို့သည် မဟာဗျူဟာမြောက် ချိတ်ဆက်မှုများကို အားကောင်းအောင်ဆောင်ရွက်ပြီး “လန်ချန်း-မဲခေါင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု ၂.၀ ဗားရှင်း”ကို အတူတကွဖော်ဆောင်ကာ   ဒေသတွင်း ရေရှည်တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် အထောက်အကူဖြစ်စေပြီး ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာစီမံခန့်ခွဲမှုအတွက် “လန်ချန်း-မဲခေါင် စံနမူနာ” ကို ထူထောင်သွားရပါမည်။ကျွန်တော်တို့သည် စည်းလုံးညီညွတ်စွာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သည့် လန်ချန်း-မဲခေါင်ကို တည်ဆောက်ကာ ငြိမ်းချမ်းမှု၊ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု၊ ပွင့်လင်းမြင်သာ၍တံခါးဖွင့်လှစ်မှုနှင့် အားလုံးပါဝင်နိုင်မှု ဟူသော   အာရှတန်ဖိုးအမြင်များကို   မြှင့်တင်ပြီး လန်ချန်း-မဲခေါင်    နိုင်ငံတကာအတွင်းရေးမှူး ဌာန  တည်ထောင်မှုကိုအရှိန်မြှင့်ကာ  လန်ချန်း-မဲခေါင် နိုင်ငံများ၏ အေးအတူပူအမျှအသိုက်အဝန်း တည်ဆောက်ရေးအတွက် အင်အားသစ်များ ပံ့ပိုးဖြည့်ဆည်းပေးရပါမည်။ကျွန်တော်တို့သည်  ပွင့်လင်းမြင်သာ၍  တံခါးဖွင့်လှစ်သော နှစ်ဦးနှစ်ဖက် အကျိုးဖြစ်ထွန်းစေသည့် လန်ချန်း-မဲခေါင်ကို တည်ဆောက်ကာ အခြေခံအဆောက်အအုံ ချိတ်ဆက်မှုများကို ဘက်စုံတွန်းအားပေးပြီး “နိုင်ငံအများအပြားတွင် စက်မှုဇုန်အများအပြား” ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုပုံစံကို ဖော်ဆောင်ကာ “အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကုန်းလမ်းနှင့် ရေလမ်း ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းသစ် (New International Land-Sea Trade Corridor)” ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို နက်ရှိုင်းစေပြီး   လန်ချန်း-မဲခေါင် မြစ်ဝှမ်းဒေသ စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုဇုန်ကို    အတူတကွ တည်ဆောက်ရပါမည်။ကျွန်တော်တို့သည် စိမ်းလန်းစိုပြည်၍ တီထွင်ဆန်းသစ်သည့် လန်ချန်း-မဲခေါင်ကို တည်ဆောက်ကာ လန်ချန်း-မဲခေါင် ဆန်းသစ်တီထွင်မှုစင်္ကြံ တည်ဆောက်ရေးကို နက်ရှိုင်းစေပြီး ဒစ်ဂျစ်တယ်စီးပွားရေး၊ ဉာဏ်ရည်တု (Artificial Intelligence-AI)၊ သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဆန်းသစ်တီထွင်မှု၊ ဂေဟစနစ် စီမံခန့်ခွဲမှု စသည့်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများကို တွန်းအားပေးကာ စွမ်းအင်သစ်ကဏ္ဍတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများကိုမြှင့်တင်ပြီး ဒေသတွင်း စိမ်းလန်းစိုပြည်၍ တန်ဖိုးရှိသော ကွင်းဆက်များနှင့် စိမ်းလန်းသော စက်မှုလုပ်ငန်းစုများကို တည်ဆောက်ရပါမည်။ကျွန်တော်တို့သည် ယဉ်ကျေးမှုအပြန်အလှန်လေ့လာသင်ယူသည့် လန်ချန်း-မဲခေါင်ကို တည်ဆောက်ကာ လန်ချန်း-မဲခေါင်  ခရီးသွားမြို့တော်များ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး  မဟာမိတ်အဖွဲ့အစည်း တည်ထောင်မှုကို အရှိန်အဟုန်မြှင့်တင်ပြီး မီဒီယာနှင့် တတ်သိပညာရှင် (Think Tank) များပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို  စဉ်ဆက်မပြတ်နက်ရှိုင်းစေကာ လန်ချန်း-မဲခေါင်ရန်ပုံငွေ၏ အကျိုးကျေးဇူးများကို ချဲ့ထွင်ပြီး ခြောက်နိုင်ငံမှ  ပြည်သူများနှင့် လူငယ်များ  အပြန်အလှန် ကူးလူးဆက်ဆံမှုကို တိုးမြှင့်၍ လန်ချန်း-မဲခေါင် ချစ်ကြည်ရေးကို မျိုးဆက်သစ်များထံ လက်ဆင့်ကမ်းသွားရပါမည်။ကျွန်တော်တို့သည်   ငြိမ်းချမ်းပြီး   အေးချမ်းသာယာသည့် လန်ချန်း-မဲခေါင်ကို တည်ဆောက်ကာ မြစ်ဝှမ်းတစ်ခုလုံး စီမံခန့်ခွဲမှု ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို အားကောင်းအောင်ဆောင်ရွက်ပြီး မြစ်အထက်ပိုင်းနှင့် အောက်ပိုင်း ဇလဗေဒအချက်အလက်များကို မျှဝေကာ   အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုနှင့်   အွန်လိုင်းလောင်းကစားမှု စသည့်နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်ရာဇဝတ်မှုများကို တိုက်ဖျက်ရာတွင် အရှိန်အဟုန်မြှင့်တင်ပြီး“ဘေးကင်းလုံခြုံသော လန်ချန်း-မဲခေါင် လှုပ်ရှားမှု” နှင့် မဲခေါင်မြစ် ပူးတွဲကင်းလှည့်မှုများကို ကောင်းမွန်စွာ ဆောင်ရွက်ကာ အေးအတူပူအမျှ အသိုက်အဝန်း တည်ဆောက်ရေးအတွက် လုံခြုံသော ပတ်ဝန်းကျင်ကို ဖော်ဆောင်ရပါမည်။လန်ချန်း-မဲခေါင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု စတင်တည်ထောင်စဉ်ကပင် လန်ချန်း-မဲခေါင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် “လေထဲတိုက်အိမ်ဆောက်ခြင်း (Talking-Shop)” မဟုတ်ဘဲ လက်တွေ့ကျကျ ဆောင်ရွက်သည့် “တွန်းအားပေးသည့် ယန္တရား” ကဲ့သို့ ဖြစ်ရမည်ဟု ကျွန်တော်တို့ သဘောတူခဲ့ကြပါသည်။ ပြည်သူကို ဗဟိုပြုပြီး ခြောက်နိုင်ငံမှ ပြည်သူများ၏ သုခချမ်းသာကို ဖော်ဆောင်ပေးရပါမည်။ အစပျိုးမှုမှတ်တိုင် အသစ်တစ်ခုတွင်  တရုတ်နိုင်ငံသည် အိမ်နီးချင်း နိုင်ငံများနှင့် ချစ်ခင်ရင်းနှီးခြင်း၊ ရိုးသားစွာဆက်ဆံခြင်း၊ အပြန်အလှန်အကျိုးဖြစ်ထွန်းခြင်း၊ အားလုံးပါဝင်ခြင်းဟူသော သံတမန်ဆက်ဆံရေး မူဝါဒကို ဆက်လက် ကိုင်စွဲထားပြီး မဲခေါင်မြစ်ဝှမ်း ၅ နိုင်ငံနှင့်အတူ  လန်ချန်း-မဲခေါင်  ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု၏ သစ်လွင်သော “ရွှေရောင် (၁၀) နှစ်” ကို အတူတကွ အစပြုဖွင့်လှစ်ကာ ငြိမ်းချမ်းသော၊ အေးချမ်းသော၊ သာယာဝပြောသော၊ လှပသော၊ ချစ်ကြည်ရင်းနှီးသော လန်ချန်း-မဲခေါင် အိမ်ဂေဟာကို လက်တွဲတည်ဆောက်ပြီး ဒေသတွင်းနှင့် ကမ္ဘာ့ငြိမ်းချမ်းရေး၊ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် လန်ချန်း-မဲခေါင်၏ အကျိုးပြုဆောင်ရွက်မှုများ ပံ့ပိုးကူညီပေးသွားမည်ဖြစ်ပါသည်။   ။(ဆောင်းပါးတွင်    ဖော်ပြထားသည်များမှာ စာရေးသူ၏ အာဘော်သာဖြစ်ပါသည်။)  
မဲခေါင်–လန်ချန်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု (၁၀)နှစ်တာခရီး မြစ်တစ်စင်းမှ စီးဆင်းဖန်တီးမည့် တောက်ပသော အနာဂတ်သို့ 
မဲခေါင်–လန်ချန်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု (၁၀)နှစ်တာခရီး မြစ်တစ်စင်းမှ စီးဆင်းဖန်တီးမည့် တောက်ပသော အနာဂတ်သို့ 
      မြစ်တစ်စင်းသည် ၎င်း၏နယ်နိမိတ်ကို ကန့်သတ်ချက်မထားရှိပါ။ မြစ်တစ်စင်းသည် နိုင်ငံများရေးရာ အခေါ်အဝေါ်များ၊ သတ်မှတ်ချက်များ၊ နယ်စပ်မျဉ်းများကိုကျော်လွှားကာ စီးဆင်းရာဒေသတစ်ခုလုံး၏ လူနေမှုဘဝ၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် သမိုင်းတို့ကို ချိတ်ဆက်ပေးလာခဲ့သော အသက်ရှင်သန်လျက်ရှိသည့် သဘာဝအမွေအနှစ်တစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ မဲခေါင်မြစ်သည် အရှေ့တောင်အာရှဒေသ၏ သဘာဝသွေးကြောတစ်စင်းအဖြစ် ရာစုနှစ်များစွာကြာ မြစ်ဝှမ်းဒေသတစ်လျှောက်နှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ရှိနေထိုင်သူများ၏ လူနေမှုဘဝ၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် စီးပွားရေးတို့ကို ကူးလူးဆက်နွှယ်ပေးလာခဲ့သည်။ ကမ္ဘောဒီးယား ၊ လာအို၊ မြန်မာ၊ ထိုင်းနှင့် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတို့တွင် မဲခေါင်မြစ်ဟုခေါ်တွင်ပြီး တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၌ လန်ချန်းမြစ်ဟုခေါ်တွင်သည့် မဲခေါင်-လန်ချန်းမြစ်သည် မိုင်ပေါင်း ၂၇၀၀ ကျော် ရှည်လျားပြီး ကမ္ဘာ့ ၁၂ ခုမြောက် အရှည်ဆုံးမြစ် လည်းဖြစ်သည်။  အဆိုပါမြစ်ကိုအခြေခံ၍ စတင်တည်ထောင်ခဲ့သော မဲခေါင်–လန်ချန်း ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်မှု (Mekong–Lancang Cooperation – MLC) သည် ယနေ့တွင် ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုကို ကျော်ဖြတ်လာခဲ့ပြီဖြစ်သည်။စတင်တည်ထောင်ပုံ     ၂၀၁၆ ခုနှစ်  မတ်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ ဟိုင်နန်ပြည်နယ် ဆန်းယမြို့၌ “Shared River, Shared Future” ခေါင်းစဉ်ဖြင့်ကျင်းပခဲ့သော ပထမအကြိမ် မဲခေါင်-လန်ချန်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု နိုင်ငံ့ခေါင်းဆောင်များအစည်းအဝေးတွင် ဆန်းယကြေညာစာတမ်း (Sanya Declaration)ကို ထုတ်ပြန်ကြေညာပြီး မဲခေါင်-လန်ချန်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို တရားဝင် စတင်ထူထောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သော မဲခေါင်–လန်ချန်း ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်မှုသည် မြန်မာနိုင်ငံ၊  ကမ္ဘောဒီးယား၊ လာအို၊ ထိုင်း၊ ဗီယက်နမ်နှင့် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံတို့ကို ချိတ်ဆက်ပေးထားသည့် ဒေသဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး မဟာဗျူဟာတစ်ရပ်ဖြစ်ပြီး “community with a shared future of peace and prosperity” “ငြိမ်းချမ်းရေး၊ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် ရေရှည်တည်တံ့ခိုင်မြဲမှု”ကို အခြေခံအယူအဆအဖြစ် ချမှတ်ထားသည်။ ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုအတွင်း အဆိုပါအယူအဆသည် စာရွက်စာတမ်းများပေါ်ရှိ ထုတ်ပြန်ချက်များမှတစ်ဆင့် လက်တွေ့အသုံးချနိုင်ပြီး ထိရောက်မှုရှိသောလုပ်ငန်းစဉ်များ (လက်တွေ့လုပ်ငန်းများ)အဖြစ်သို့ အရှိန်အဟုန်ဖြင့် ပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။မဲခေါင်-လန်ချန်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် ရေရှည်တည်တံ့ခိုင်မြဲသော လူမှုစီးပွားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို မြှင့်တင်ရန်၊ ဒေသတွင်းဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု ကွာဟချက်များအားလျှော့ချရန်နှင့်  ၎င်း၏အဖွဲ့ဝင် ခြောက်နိုင်ငံတို့အကြား သာယာဝပြောရေးကိုမြှင့်တင်ရန် ရည်ရွယ်သည်။ နိုင်ငံရေးနှင့် လုံခြုံရေး၊ စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်မှုနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဖလှယ်ရေး စသည့်မဏ္ဍိုင်ကြီးသုံးရပ်ဖြင့် အတူတကွမျှဝေထားသော အနာဂတ်အသိုက်အဝန်းကို တည်ဆောက်ရန် မျှော်မှန်းထားကြသည်။မဲခေါင် - လန်ချန်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု၏ အခြေခံမူဘောင်ကို အများသဘောတူညီမှု (consensus)၊ တန်းတူရည်တူရှိမှု(equality)၊ အပြန်အလှန်ညှိနှိုင်းတိုင်ပင်ဆောင်ရွက်မှု (mutual consultation and coordination)၊ မိမိစေတနာဆန္ဒအလျောက်ပါဝင်မှု (voluntarism)၊ ပံ့ပိုးကူညီမှုနှင့်   မျှဝေခံစားမှု (common contribution and shared benefits) ကုလသမဂ္ဂပဋိညာဉ်စာတမ်းနှင့် နိုင်ငံတကာဥပဒေများကိုလေးစားလိုက်နာမှု(respect for the United Nations Charter and international laws)တို့ဖြင့် လမ်းညွှန်ထားသည်။ ထို့ပြင်  အဆိုပါ မဲခေါင်-လန်ချန်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု အစီအစဉ်သည် ၂၀၁၄ ခုနှစ်အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့သော (၁၇)ကြိမ်မြောက် အာဆီယံ-တရုတ် ထိပ်သီးအစည်းအဝေးတွင် တရုတ်ဝန်ကြီးချုပ် Mr. Li Keqiang ၏စတင်အဆိုပြုချက်အရ  မဲခေါင်ဒေသအတွင်းဖွံ့ဖြိုးမှု ကွာဟချက်လျှော့ချရန်နှင့် စဉ်ဆက်မပြတ်ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်မှုရရှိရေးအတွက် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန် ရည်ရွယ်လျက်  ကမ္ဘောဒီးယား၊ တရုတ်၊ လာအို၊ မြန်မာ၊ ထိုင်းနှင့် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတို့ဖြင့် ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည့်အတွက် မြန်မာနိုင်ငံသည် မဲခေါင်-လန်ချန်း ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်မှု အစပျိုးသည့်နေရာဟုပင် မှတ်ယူနိုင်သည်။မဲခေါင်-လန်ချန်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု အစီအစဉ်၏ အဓိကအောင်မြင်မှုများအနက် တစ်ခုမှာ ဒေသခံပြည်သူများ၏ လူနေမှုဘဝကို တိုက်ရိုက်ထိတွေ့စေခဲ့သည့် စီမံကိန်းများပင်ဖြစ်သည်။ ဘက်ပေါင်းစုံ၊ ကဏ္ဍပေါင်းစုံမှဆောင်ရွက်ခဲ့သည့် စီမံကိန်းများသည် မဲခေါင်မြစ်ဝှမ်းဒေသရှိ လူထုအခြေပြု ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်မှုကိုများစွာ အထောက်အကူပြုခဲ့သည်။မြန်မာနိုင်ငံ၏အခန်းကဏ္ဍ မြန်မာနိုင်ငံအတွက် မဲခေါင်-လန်ချန်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု အစီအစဉ်သည် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး ပလက်ဖောင်းတစ်ခုသာမက အတွေ့အကြုံများမျှဝေရန်၊ အကောင်းဆုံးအလေ့အကျင့်များကို လေ့လာသင်ယူရန် အရေးပါသော အခွင့်အလမ်းတစ်ရပ်လည်းဖြစ်လာသည်။ ထို့ပြင် မဲခေါင်-လန်ချန်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု အစီအစဉ်သည် ပြည်သူလူထုအဆင့်  ယဉ်ကျေးမှုနှင့် လူငယ်ဖလှယ်ရေးကိုပါ အရေးကြီးလုပ်ငန်းတစ်ရပ်အဖြစ် သတ်မှတ်ထားရှိသည်။ ယင်းသည် ဒေသအတွင်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို  ရေရှည်တည်တံ့စေမည့် အခြေခံအုတ်မြစ် တစ်ရပ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ အနေဖြင့်လည်း ယင်းပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်မှု၏ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံအဖြစ် ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုအတွင်း ရရှိခဲ့သည့် အတွေ့အကြုံများကို ပြန်လည်သုံးသပ်ကာ နောင်လာမည့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု လမ်းကြောင်းကို ပိုမိုတည်ငြိမ်ခိုင်မာစေရန် ကြိုးပမ်းရမည့်အချိန်အခါကောင်းလည်းဖြစ်သည်။ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကိုဦးတည်သည့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု စီမံကိန်းများ ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုအတွင်း မဲခေါင်-လန်ချန်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု အစီအစဉ်အောက်တွင်   အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည့် စီမံကိန်းများသည် စာရင်းကိန်းဂဏန်းများထက် ဒေသခံပြည်သူများ၏ လူနေမှုဘဝကို တိုက်ရိုက်ထိတွေ့စေခဲ့သည်။မြန်မာနိုင်ငံသည် ၂၀၁၇ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၅ ခုနှစ်အထိ မဲခေါင်-လန်ချန်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု အထူးရန်ပုံငွေဖြင့် စီမံကိန်းစုစုပေါင်း ၁၃၂ ခုနှင့် တန်ဖိုး အမေရိကန်ဒေါ် လာ  ၃၈ ဒသမ ၆  သန်းခန့် ရရှိခဲ့ပြီး စီမံကိန်းပေါင်း  ၁၀၀ ကျော်ကို အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ခဲ့ပြီးဖြစ်ကာ အဆိုပါစီမံကိန်းများ အကောင်အထည်ဖော်မှုမှတစ်ဆင့် ဒေသတွင်းပြည်သူများ၏ လူမှုစီးပွားဘဝဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် ဒေသတွင်း ပေါင်းစည်းရေး အပါအဝင် မဲခေါင်-လန်ချန်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတွင် တိုးတက်မှုများစွာကို ဖော်ဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။မဲခေါင်-လန်ချန်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု အစီအစဉ်၏ ထူးခြားချက်တစ်ရပ်မှာ   အစိုးရအဆင့်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကိုသာမက လူထုအဆင့်ချိတ်ဆက်မှုကိုပါ အလေးထားခြင်းဖြစ်သည်။ ပညာရေး၊ သုတေသနနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဖလှယ်ရေးအစီအစဉ်များမှတစ်ဆင့် မဲခေါင်ဒေသရှိ ပြည်သူများအကြား နားလည်မှုနှင့် ချစ်ကြည်ရေးကို တဖြည်းဖြည်း တည်ဆောက်လာခဲ့သည်။မဲခေါင်-လန်ချန်းနိုင်ငံများအကြား ဆောင်ရွက်ခဲ့သော ယဉ်ကျေးမှုဖလှယ်ရေးလုပ်ငန်း အစီအစဉ်များသည်  မတူကွဲပြားသည့်ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်များကို အပြန်အလှန်လေးစား နားလည်စေပြီး ဒေသအတွင်း အတူတကွဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်ရေးအတွက် စိတ်ဓာတ်အခြေခံကို ခိုင်မာစေခဲ့သည်။သာသနာရေးနှင့်ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန၏ အတွေ့အကြုံနှင့်ရရှိခဲ့သော အကျိုးကျေးဇူးများ သာသနာရေးနှင့်ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာနအနေဖြင့် Workshop on Heritage Sites Management in Mekong – Lancang Countries (2017) စီမံကိန်းကို မြန်မာနိုင်ငံ ပုဂံတွင် ၁၈.၂.၂၀၁၉ ရက်နေ့မှ ၂၂.၂.၂၀၁၉ ရက်အထိ စီမံကိန်းရန်ပုံငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၆၁၃၀၀ ဖြင့် ရှေးဟောင်းသုတေသနနှင့် အမျိုးသားပြတိုက်ဦးစီးဌာနမှ လည်းကောင်း၊ Lancang-Mekong Cultural Exchange Youth Camp (2017) စီမံကိန်းကို မန္တလေးမြို့တွင် ၂၇.၁.၂၀၁၉ ရက်နေ့မှ ၃၁.၁.၂၀၁၉ ရက်နေ့အထိ စီမံကိန်းရန်ပုံငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၀၈၆၀၀ ဖြင့် အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှုနှင့် အနုပညာတက္ကသိုလ်(မန္တလေး)မှ လည်းကောင်း၊ Puppet Festival of Lancang – Mekong (2020) စီမံကိန်းကို မန္တလေးမြို့တွင် ၃၀.၃.၂၀၂၂ ရက်နေ့မှ ၃၁.၃.၂၀၂၂ ရက်နေ့အထိ ရန်ပုံငွေအမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၉၂၅၀၀ ဖြင့် အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှုနှင့် အနုပညာတက္ကသိုလ်(မန္တလေး)မှလည်းကောင်း၊ National Landmark Sculpturing & Painting Youth Camp for LMC Fine Arts Students (2021) စီမံကိန်းကို မန္တလေးမြို့တွင် ၂၉.၁.၂၀၂၃ ရက်နေ့မှ  ၃၀.၁.၂၀၂၃ ရက်နေ့အထိ စီမံကိန်းရန်ပုံငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၆၆၃၀၀ ဖြင့် အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှုနှင့် အနုပညာတက္ကသိုလ်(မန္တလေး)မှလည်းကောင်း၊ Mekong – Lancang Traditional Dances Festival (2021)ကို နေပြည်တော်တွင် ၁၉.၁.၂၀၂၃ ရက်နေ့တွင် ရန်ပုံငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂၇၇၄၀၀  ဖြင့် အနုပညာဦးစီးဌာနမှလည်းကောင်း၊ Building Network on Preservation and Conservation of Literary Heritage among Lancang – Mekong Area, Especially Rare Materials in Libraries (2022) စီမံကိန်းကို နေပြည်တော်တွင် စီမံကိန်းရန်ပုံငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄၉၁၀၀ ဖြင့် ၂၅.၇.၂၀၂၃ ရက်နေ့တွင် သမိုင်းသုတေသနနှင့် အမျိုးသားစာကြည့်တိုက်ဦးစီးဌာနမှ လည်းကောင်း၊ Mekong – Lancang Cultural Activity 2024 in Myanmar (2024) ကို ပုဂံတွင် ရန်ပုံငွေအမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂၂၂၁၀၀ ဖြင့် ၂၂.၂.၂၀၂၅ ရက်နေ့ မှ ၂၈.၂.၂၀၂၅ ရက်နေ့အထိ အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှုနှင့်  အနုပညာတက္ကသိုလ်(ရန်ကုန်)မှ လည်းကောင်း ရရှိကာ အောင်မြင်စွာ ကျင်းပဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။ထို့ပြင်  Mekong-Lancang Heritage Preservation: Preserving Cultural Heritage, Showcasing Tradition, and Promoting Cultural Awareness of Communication (2025) စီမံကိန်းကို ရန်ပုံငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၃၈၄၀၀ ဖြင့် ရရှိထားပြီး ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှုနှင့် အနုပညာတက္ကသိုလ် (မန္တလေး)မှ ပုဂံ၌အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်နိုင်ရေးအတွက် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။သို့ဖြစ်၍ သာသနာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာနအနေဖြင့် ၂၀၁၇ ခုနှစ်မှစတင်၍ ယနေ့အထိ မဲခေါင်-လန်ချန်းစီမံကိန်းပေါင်း ရှစ်ခုရရှိခဲ့ပြီး စီမံကိန်းခုနစ်ခုမှာ အောင်မြင်စွာ အကောင်အထည်ဖော်ပြီးစီးခဲ့ပြီဖြစ်ကာ စီမံကိန်းတစ်ခုမှာ ၂၀၂၆ ခုနှစ်အတွင်း အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်သည်။ မဲခေါင်-လန်ချန်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအစီအစဉ်မှ သာသနာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာနအတွက်ထောက်ပံ့သောရန်ပုံငွေမှာ အမေရိကန် ဒေါ်လာစုစုပေါင်း ၁၂၁၅၇၀၀ (တစ်သန်းနှစ်သိန်းတစ်သောင်းငါးထောင့်ခုနစ်ရာဒေါ်လာ) ရှိပြီဖြစ်သည်။အဆိုပါစီမံကိန်းများကို   ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြင့် ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ် နေရာဒေသများ၏ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး၊ ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းရေးစသည့် နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာအတွေ့အကြုံများကို မဲခေါင်–လန်ချန်း နိုင်ငံများအကြားမျှဝေနိုင်ခြင်း၊ အမွေအနှစ်ဆိုင်ရာ အောင်မြင်သော စီမံခန့်ခွဲမှုပုံစံများကို လေ့လာကာ မိမိတို့နိုင်ငံတွင် လက်တွေ့အသုံးချနိုင်ခြင်း၊ ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်များကို    ကာကွယ်ထိန်းသိမ်းရာတွင်သာမက ဒေသဆိုင်ရာငြိမ်းချမ်းရေး၊ ချိတ်ဆက်မှုနှင့် တည်တံ့ခိုင်မြဲသော  ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကိုလည်း အရေးပါစွာ အထောက်အကူပြုနိုင်ခြင်း၊ ကျင်းပပြီးစီးခဲ့သော လူငယ်ယဉ်ကျေးမှုဖလှယ်ရေး အစီအစဉ်များသည် မဲခေါင်–လန်ချန်းနိုင်ငံလူငယ်များအကြား  ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို မြှင့်တင်ပေးကာ နားလည်မှုနှင့် မိတ်ဖက်ဆက်ဆံမှု တိုးမြှင့်လာခဲ့ခြင်း၊ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ၏ မတူကွဲပြားသော ယဉ်ကျေးမှုများ၊ ရိုးရာဓလေ့ထုံးစံများကို တိုက်ရိုက်လေ့လာခွင့် ရရှိခဲ့ခြင်းကြောင့် အပြန်အလှန် နားလည်မှုတိုးတက်စေခြင်း၊ ရိုးရာအနုပညာ၊ ဓလေ့ထုံးစံ၊ ဘာသာစကားနှင့် လူမှုယဉ်ကျေးမှုတန်ဖိုးများကို မျှဝေဖလှယ်နိုင်ခြင်း၊ ဒေသအသီးသီး၏ ရိုးရာအက/ ရုပ်သေးပုံစံများကို စုစည်းတင်ဆက်နိုင်ခြင်းဖြင့် ဒေသတွင်းယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်များကို လက်ဆင့်ကမ်းထိန်းသိမ်းနိုင်ခြင်း၊ လူငယ်မျိုးဆက်များအတွင်း ရိုးရာအနုပညာအပေါ် စိတ်ဝင်စားမှုတိုးတက်စေခြင်း၊ မဲခေါင်–လန်ချန်း နိုင်ငံများ၏ စာကြည့်တိုက်များနှင့် သုတေသနအဖွဲ့အစည်းများ အပြန်အလှန်ချိတ်ဆက်နိုင်ခြင်း စသည့်အကျိုးကျေးဇူးများကို ရရှိခဲ့သည်။အဆိုပါ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်မှုများသည်  နိုင်ငံ၏အနာဂတ်ကို ထမ်းဆောင်မည့် လူငယ်များအကြား ယဉ်ကျေးမှုဖလှယ်ရေးနှင့် ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှုကိုမြှင့်တင်ပေးသည့်အပြင် မဲခေါင်–လန်ချန်းဒေသ၏ အနာဂတ်ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်မှုများအတွက် အခြေခံခိုင်မာသော ဆက်သွယ်ရေး တံတားတစ်ရပ်အဖြစ် အရေးပါသောအခန်းကဏ္ဍကို ဆောင်ရွက်ပေးလျက်ရှိသည်။ထို့ပြင် ရိုးရာအနုပညာအမွေအနှစ်များကို ထိန်းသိမ်းဖော်ထုတ်ရာတွင်သာမက မဲခေါင်-လန်ချန်းဒေသ၏ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုနှင့် လူမျိုးချင်းနားလည်မှု တိုးတက်ရေးအတွက် အရေးပါသည့် အခမ်းအနားများအဖြစ်လည်းကောင်း၊ စာပေအမွေအနှစ်များ၏ ရေရှည်ထိန်းသိမ်း ကာကွယ်ရေးကိုသာမက မဲခေါင် -လန်ချန်းဒေသအတွင်း ပညာရေး၊  သုတေသနနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု တိုးတက်ရေးအတွက် အရေးပါသောအခြေခံ ကွန်ရက်များအဖြစ်လည်းကောင်း တည်ဆောက်ပေးလျက်ရှိသည်။အဆိုပါလှုပ်ရှားမှုများသည် ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်များကို ထိန်းသိမ်းကာကွယ်ရာတွင်သာမက မဲခေါင်-လန်ချန်းဒေသအတွင်း   ချစ်ကြည်ရေး၊ နားလည်မှုနှင့် တည်တံ့ခိုင်မြဲသော ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကို အားဖြည့်ပေးသည့် အရေးပါသော ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများပင်ဖြစ်သည်။အချိန်အခါကောင်း     ဆယ်စုနှစ်တစ်ခု ပြည့်မြောက်လာသည့် ယနေ့ကာလတွင် မဲခေါင်-လန်ချန်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအစီအစဉ်သည် အောင်မြင်မှုများကို ပြန်လည်သုံးသပ်ရန်သာမက နောင်လာမည့်အနာဂတ်ကို ပိုမိုကောင်းမွန်အောင်   မည်ကဲ့သို့ဖော်ဆောင်သွားမည်ဆိုသည့် မျှော်မှန်းချက်ကိုလည်း    ရှာဖွေနိုင်မည့်အချိန်အခါကောင်းပင်ဖြစ်သည်။    အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုနှင့်   သဘာဝအရင်းအမြစ်များအပေါ်တွင် တိုးမြင့်လာသော ဖိအားများကြောင့် မဲခေါင်မြစ်ဝှမ်းဒေသအတွက် “ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု၏အရေးပါမှု”သည် ပိုမိုမြင့်မားလာလျက်ရှိသည်။မဲခေါင်–လန်ချန်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် ပထမဆယ်စုနှစ်အတွင်း နိုင်ငံများအကြား ယုံကြည်မှုနှင့် ချစ်ကြည်မှုကို   တည်ဆောက်ပေးသည့်အပြင် အပြန်အလှန်အကျိုးပြုသော ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများစွာကို အောင်မြင်စွာဖော်ဆောင်နိုင်ခဲ့သော အရေးပါသည့် ဒေသတွင်းမိတ်ဖက်ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ရေးတစ်ရပ်အဖြစ် ထင်ရှားလာခဲ့သည်။ သို့ဖြစ်ပါ၍ ယုံကြည်မှု၊ ချစ်ကြည်မှုနှင့် အပြန်အလှန်အကျိုးပြုမှုတို့ကို အခြေခံထားသည့် မဲခေါင်–လန်ချန်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် မဲခေါင်မြစ်၏စီးဆင်းမှုသကဲ့သို့ပင် အတားအဆီးများကို ကျော်လွှားကာ ဒေသအတွင်းပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်မှုကိုပိုမိုခိုင်မာတိုးတက်စေပြီး ဒေသတစ်ရပ်လုံး၏ အနာဂတ်ကို ပိုမိုတောက်ပစေမည့် အရေးပါသော မိတ်ဖက်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတစ်ရပ်အဖြစ် ဆက်လက်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်သွားမည်ဟု ယုံကြည်ပါကြောင်းနှင့် မဲခေါင်–လန်ချန်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုမှသည် ရာစုနှစ်များစွာတိုင် ခိုင်မာရှင်သန်ပါစေကြောင်းဆန္ဒပြုကာ မဲခေါင်-လန်ချန်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု (၁၀)နှစ်ပြည့်မြောက်သော နှစ်ပတ်လည်နေ့အား ဂုဏ်ပြုရေးသားလိုက်ရပါသည်။  ။MWD
ဆယ်နှစ်မှသည် အနာဂတ်ဆီ တူညီရွှေ့လှမ်း မဲခေါင်-လန်ချန်း
ဆယ်နှစ်မှသည် အနာဂတ်ဆီ တူညီရွှေ့လှမ်း မဲခေါင်-လန်ချန်း
      တိုင်းနိုင်ငံများ ပထဝီအနေအထားအရ တည်ရှိမှုသည် ထိုတိုင်းပြည်၏ကံကြမ္မာကို ဆုံးဖြတ်ပေးသည်ဟု ဆိုရိုးစကားရှိသည်။ အာရှတိုက်၏ အရှေ့တောင်ဘက်ဆီသို့ အရှိန်အဟုန်ဖြင့်စီးဆင်းနေသော မဲခေါင်မြစ်ကြီးသည် ထိုကံကြမ္မာ၏ သက်သေပင်ဖြစ်ပေသည်။ တိဗက်ကုန်းပြင်မြင့်မှ မြစ်ဖျားခံလာသော ထိုမြစ်မကြီးအား တရုတ်တို့က “လန်ချန်း”ဟု အမည်ပေးကာ   အားကိုးအားထားပြုခဲ့ကြသည်။ အရှေ့တောင်အာရှ မြေပြန့်လွင်ပြင်များဖြစ်ကြသော မြန်မာ၊ လာအို၊ ထိုင်း၊ ကမ္ဘောဒီးယားနှင့် ဗီယမ်နမ်နိုင်ငံတို့ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းချိန်မှာတော့ သူ့ကို “မဲခေါင် သို့မဟုတ် မယ်ခေါင်”ဟု အမည်နာမတစ်ခုပေးလိုက်ကြသည်။ အရှည် ၄၈၀၀  ကီလိုမီတာရှိတဲ့ မဲခေါင်မြစ်ဟာ သူဖြတ်သန်းစီးဆင်းရာ ကမ်းတစ်ဖက်တစ်ချက်မှာရှိတဲ့ ဒေသတွင်းနိုင်ငံများ၏ အသက်သွေးကြောဖြစ်လာခဲ့ရသည်။ ဤမြစ်မင်းသည် မြစ်လက်တက်ခွဲပေါင်းများစွာ ခြံရံကာဖြင့် နိုင်ငံနယ်နိမိတ်များကို ကျော်ဖြတ်ကာ လူမျိုးပေါင်းစုံ၊ ယဉ်ကျေးမှုပေါင်းစုံတို့ကို ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ ရှင်သန်စေခဲ့သည်။သို့သော် ခေတ်သစ်ကမ္ဘာ၏ စိန်ခေါ်မှုများဖြစ်သော စီးပွားရေးကွာဟမှု၊ အရင်းအမြစ်ခွဲဝေမှုနှင့် နည်းပညာလိုအပ်ချက်များကို တစ်နိုင်ငံချင်းစီရင်ဆိုင်ရန်မှာ မလွယ်ကူလှပေ။ ဤလိုအပ်ချက်များကို ဖြည့်ဆည်းရန်အတွက် ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် မဲခေါင်-လန်ချန်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု (MLC)  ဟူသော သမိုင်းဝင်ယန္တရားကြီးတစ်ခုပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ဤပေါ်ပေါက်မှုသည် သာမန်သံတမန်ရေးရာ ဆုံရပ်တစ်ခုမျှသာမဟုတ်ဘဲ “မြစ်ရေတစ်စင်းတည်းကို အတူသောက်ကြသူများ”ဟူသော နွေးထွေးသည့်စိတ်ဓာတ်ဖြင့် အနာဂတ်ကို အတူတကွပုံဖော်ရန် ကတိကဝတ်ပြုခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည်။ထိုပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် ဆယ်နှစ်ပြည့်ခဲ့လေပြီ။ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု ဆယ်နှစ်အတွင်း MLC သည် ဒေသတွင်းဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု၏ မယုံနိုင်စရာ စံနမူနာသစ်တစ်ခုဖြစ်လာခဲ့သည်။ “တူညီသောမြစ်ရေ တူညီသောကံကြမ္မာ” ဟူသောဆောင်ပုဒ်သည် စာသားတစ်ခုအဖြစ်မှ လက်တွေ့ကျသော အေးအတူပူအမျှ လူမှုအသိုက်အဝန်းတစ်ခုသို့ ကူးပြောင်းနိုင်ခဲ့သည်။ မြစ်ဖျားခံရာဒေသမှ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသအထိ တည်ရှိနေကြသော အဖွဲ့ဝင် ခြောက်နိုင်ငံလုံးသည် ကိုယ်ကျိုးစီးပွားထက် ဒေသတွင်းတည်ငြိမ်သာယာရေးကို ရှေ့တန်းတင်ကာ ရွှေရောင်ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုဆီသို့ အတူတကွ ချီတက်လျက်ရှိနေပြီဖြစ်သည်။လွန်ခဲ့သော  ဆယ်နှစ်တာကာလကို ပြန်လည်ကြည့်ရှုလျှင် မဲခေါင်-လန်ချန်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု(MLC)သည် အရှိန်အဟုန်နှင့်လက်တွေ့ကျခြင်းဟူသော ဝိသေသနှစ်ခုဖြင့် ဒေသတွင်းကို ပြောင်းလဲစေခဲ့သည်ကိုတွေ့ရမည်ဖြစ်သည်။ MLC သည် အခြားသောဒေသတွင်းအဖွဲ့အစည်းများနှင့်မတူဘဲ စီမံကိန်းအခြေပြု ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို   အဓိကထားသောကြောင့် စာရွက်ပေါ်တွင်သာရှိသော သဘောတူညီချက်များမဟုတ်ဘဲ မြေပြင်တွင် အမှန်တကယ်ပွင့်လင်းသော အသီးအပွင့်များကို ခံစားရခြင်းဖြစ်သည်။ပထမဦးစွာ စီးပွားရေးနှင့်ကုန်သွယ်မှုကဏ္ဍတွင် MLC သည် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများအကြား ကုန်သွယ်မှုပမာဏကို နှစ်စဉ် ဒေါ်လာဘီလီယံပေါင်းများစွာအထိ တိုးတက်စေခဲ့သည်။   အထူးရန်ပုံငွေကို အသုံးပြု၍ စိုက်ပျိုးရေးထွက်ကုန်များကို ဈေးကွက်သို့ တိုက်ရိုက်ပို့ဆောင်နိုင်သည့် နည်းပညာများနှင့် အအေးခန်းသိုလှောင်ရုံစီမံကိန်းများကို ဖော်ဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ ဒေသတွင်းရှိ လယ်သမားများနှင့်လုပ်ငန်းရှင်ငယ်များအတွက် အိပ်မက်ကို လက်တွေ့အကောင်အထည်ဖော်ပေးခဲ့ခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ဒုတိယအနေဖြင့် လူသားအရင်းအမြစ်ဖွံ့ဖြိုးမှုသည် ဤဆယ်စုနှစ်၏ အကြီးမားဆုံးအောင်မြင်မှုတစ်ခုဖြစ်သည်။ MLC အစီအစဉ်ဖြင့်  ဒေသတွင်းက ကျောင်းသား၊ ကျောင်းသူများနှင့် ပညာရှင်ပေါင်း သောင်းနှင့်ချီ၍ ပညာသင်ဆုများ၊ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းသင်တန်းများနှင့်   နည်းပညာဖလှယ်မှု အစီအစဉ်များကို ရရှိခဲ့ကြသည်။ ဤသည်မှာ ရုပ်ဝတ္ထုများ တည်ဆောက်ရုံသာမက အနာဂတ်ကို တည်ဆောက်မည့် လူသားများကိုပါ ပျိုးထောင်ပေးလိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။ထို့ပြင် ပြည်သူအချင်းချင်း ထိတွေ့ဆက်ဆံမှုသည်လည်း သိသိသာသာ အားကောင်းလာခဲ့သည်။ ယဉ်ကျေးမှုပွဲတော်များ၊ မီဒီယာဖလှယ်မှုများနှင့် ခရီးသွားလာရေးကဏ္ဍများ  မြှင့်တင်ပေးခြင်းဖြင့် မဲခေါင်-လန်ချန်းမိသားစုဝင်များအကြား အပြန်အလှန် နားလည်ယုံကြည်မှုကို   တည်ဆောက်နိုင်ခဲ့သည်။ ဆယ်နှစ်တာ ခရီးအတွင်း MLC သည် ဒေသတွင်းဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု ကွာဟချက်ကို လျှော့ချပေးနိုင်သည့် အားအကောင်းဆုံးသော ဖွံ့ဖြိုးမှုအင်ဂျင်တစ်ခုအဖြစ် ကမ္ဘာ့မျက်နှာစာတွင် ဝင့်ကြွားစွာ ရပ်တည်နိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။မဲခေါင်-လန်ချန်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု(MLC)၏ အောင်မြင်မှုသမိုင်းကြောင်းကို  ပြန်လှန်ကြည့်လျှင်မြန်မာနိုင်ငံသည် ဝတ်ကျေတန်းကျေပါဝင်ခဲ့ခြင်းမဟုတ်ဘဲ    ရှေ့တန်းမှတက်ကြွစွာပါဝင်သူအဖြစ် ရပ်တည်ခဲ့သည်ကို ထင်ရှားစွာတွေ့မြင်ရမည်ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံသည် ပထဝီအနေအထားအရ အရှေ့တောင်အာရှနှင့် တောင်အာရှကို ဆက်သွယ်ပေးထားသည့် တံခါးပေါက်ဖြစ်သလို MLC မိသားစု၏ အရေးပါသော အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးအနေဖြင့် ဒေသတွင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု ယန္တရားများကို ခိုင်မာစေရန် အစဉ်တစိုက်ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။မြန်မာနိုင်ငံ၏ပါဝင်မှုတွင် အထင်ရှားဆုံးသောမှတ်တိုင်မှာ အလှည့်ကျပူးတွဲဥက္ကဋ္ဌတာဝန်ကို ကျေပွန်စွာထမ်းဆောင်ခဲ့ခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ တရုတ်နိုင်ငံနှင့်အတူ ပူးတွဲဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆောင်ရွက်စဉ်အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံသည် ရလဒ်ကိုအခြေခံသော ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုဖြစ်ပေါ်လာစေရန် ဦးဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။ နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး နယ်ပယ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံသည် MLC ၏ အခြေခံမူများဖြစ်သည့် အပြန်အလှန်လေးစားမှု၊ တန်းတူညီမျှမှုနှင့် အကျိုးတူပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်မှုတို့ကို လက်ကိုင်စွဲကာ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများအကြား နားလည်မှုပိုမိုခိုင်မာစေရန် ပေါင်းကူးတံတားသဖွယ် ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့သည်။ထို့ပြင်  မြန်မာနိုင်ငံသည် MLC ၏ လုပ်ငန်းကဏ္ဍ ငါးခုလုံးတွင်  ကော်မတီအဆင့်ဆင့်၊ အစည်းအဝေးအဆင့်ဆင့်၌ တက်ကြွစွာပါဝင်ဆွေးနွေးပြီး မိမိနိုင်ငံ၏အကျိုးစီးပွားသာမက ဒေသတွင်းတစ်ခုလုံး၏ တည်ငြိမ်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက် အပြုသဘောဆောင်သော အကြံပြုချက်များကိုလည်း အစဉ်တစိုက် တင်ပြခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် ရာဇဝတ်မှုများတိုက်ဖျက်ရေး၊ မူးယစ်ဆေးဝါးထိန်းချုပ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပါဝင်မှုသည် ဒေသတွင်းငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော မဏ္ဍိုင်တစ်ခုဖြစ်ခဲ့သည်။ယင်းသို့ တက်ကြွစွာပါဝင်ဆောင်ရွက်ခြင်းသည် မြန်မာနိုင်ငံအား နိုင်ငံတကာမျက်နှာစာတွင် နိုင်ငံ၏ အခန်းကဏ္ဍမြင့်မားလာစေရုံသာမက MLC ၏ အားကိုးထိုက်သော ခိုင်မာသည့်  ဒေသတွင်းယန္တရားတစ်ခု ဖြစ်လာစေရန်အတွက် တွန်းအားပင်ဖြစ်သည်။မဲခေါင်-လန်ချန်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု၏ ထူးခြားချက်မှာစကားလုံးများထက် လုပ်ရပ်များကို ပိုမိုဦးစားပေးခြင်းဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံအတွက် MLC သည် အဝေးကလှမ်းကြည့်ရုံသာရှိသည့် မူဝါဒတစ်ခုမဟုတ်ဘဲ မြေပြင်တွင် အမှန်တကယ် အသက်ဝင်နေသည့် စီမံကိန်းများအဖြစ် တည်ရှိနေသည်။ MLC အထူးရန်ပုံငွေကို အသုံးပြု၍ မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်းတွင် စီမံကိန်းပေါင်း ၉၀ ကျော်ကို အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ခဲ့ခြင်းမှာ  ဤပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု၏ ခိုင်မာသောသက်သေပင်ဖြစ်သည်။စိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍတွင် မဲခေါင်-လန်ချန်း စိုက်ပျိုးရေးနှင့် နည်းပညာစင်တာများ တည်ထောင်ခြင်း၊ အရည်အသွေးမြင့် မျိုးစေ့များထုတ်လုပ်ခြင်းနှင့် ခေတ်မီစိုက်ပျိုးရေးနည်းစနစ်များကို တောင်သူများ လက်ဝယ်သို့ ဖြန့်ဝေပေးနိုင်ခဲ့ခြင်းတို့ကြောင့် ကျေးလက်စီးပွားရေးကဏ္ဍကိုလည်း မြှင့်တင်ပေးနိုင်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းများတွင် ရောဂါထိန်းချုပ်ခြင်းနှင့် ထုတ်ကုန်အရည်အသွေးမြှင့်တင်ခြင်း စီမံကိန်းများကြောင့် မြန်မာ့လယ်ယာထွက်ကုန်များကို ပြည်ပဈေးကွက်သို့ ထိုးဖောက်နိုင်ရန် လမ်းစဖွင့်ပေးခဲ့သည်။ပညာရေးနှင့်  လူမှုဘဝမြှင့်တင်ရေးအပိုင်းတွင်လည်း MLC သည် အားကိုးထိုက်သော အင်အားတစ်ခုဖြစ်ခဲ့သည်။ ဝေးလံခေါင်ဖျားသောဒေသများရှိ စာသင်ကျောင်းများတွင် ဆိုလာစနစ်ဖြင့် လျှပ်စစ်မီးရရှိအောင်ဆောင်ရွက်ပေးခြင်း၊ အသက်မွေးမှုအတတ်ပညာသင်တန်းကျောင်းများကို အဆင့်မြှင့်တင်ပေးခြင်းနှင့် နည်းပညာတက္ကသိုလ်များတွင် သုတေသနလုပ်ငန်းများကို ပံ့ပိုးပေးခြင်းတို့သည် နိုင်ငံတော် တည်ဆောက်ရေးအတွက် လိုအပ်သော လူသားအရင်းအမြစ်များကို ပျိုးထောင်ပေးခြင်းပင်ဖြစ်သည်။အထူးသဖြင့် ကျန်းမာရေးကဏ္ဍတွင် MLC သည် ကပ်ရောဂါကာလအတွင်း  ကာကွယ်ဆေးများနှင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာပစ္စည်းများ ပံ့ပိုးပေးရုံသာမက  ကူးစက်ရောဂါကာကွယ်ထိန်းချုပ်ရေးစင်တာများကိုပါ ကူညီတည်ဆောက်ပေးခဲ့သည်။ ဤစီမံကိန်းများသည် မြို့ပြ၌သာမကကျေးလက်နေပြည်သူများ၏ တစ်နေ့တာလူမှုဘဝများထဲအထိ ရောက်ရှိသွားကာ မဲခေါင်-လန်ချန်း မိသားစုစိတ်ဓာတ်ကို မြန်မာပြည်သူတို့၏ နှလုံးသားထဲတွင် လက်တွေ့ကျကျစိုက်ပျိုးပေးနိုင်ခဲ့သည်။ခေတ်သစ်စီးပွားရေးကဏ္ဍတွင် ချိတ်ဆက်မှုသည် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု၏ သော့ချက်ဖြစ်သည်။ မဲခေါင်-လန်ချန်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် မြန်မာနိုင်ငံအပါအဝင် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများအကြား ကုန်စည်နှင့်ဝန်ဆောင်မှုများ  ချောမွေ့စွာစီးဆင်းနိုင်ရန် မဲခေါင်-လန်ချန်း စီးပွားရေးစင်္ကြံကို ဖော်ဆောင်လျက်ရှိသည်။ ဤစီမံကိန်းသည် ရုပ်ပြလမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးသာမကဘဲ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းဆိုင်ရာ ချိတ်ဆက်မှုများကိုပါ တစ်ပါတည်း တည်ဆောက်ပေးခြင်းဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံသည် ဤစီးပွားရေးစင်္ကြံ၏ မဟာဗျူဟာမြောက် ဗဟိုချက်တွင် တည်ရှိသည်။ MLC အစီအစဉ်အောက်ရှိ လမ်းတံတားနှင့် အခြေခံအဆောက်အအုံစီမံကိန်းများသည် နယ်စပ်ဒေသများကို ဗဟိုစီးပွားရေးဇုန်များနှင့် ချိတ်ဆက်ပေးကာ ကုန်သွယ်မှုကုန်ကျစရိတ်ကို လျှော့ချပေးသည်။   အထူးသဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံ၏ ပတ်လမ်းကြောင်းတစ်ခုနှင့် ဟန်ချက်ညီညီ ပေါင်းစပ်ထားခြင်းကြောင့် မြန်မာ့ထွက်ကုန်များသည် ဒေသတွင်းဈေးကွက်သာမက   ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်သို့ပါ ပိုမိုမြန်ဆန်စွာ ရောက်ရှိနိုင်သည့် အလားအလာများ ပွင့်လန်းလာခဲ့သည်။ထို့ပြင် ဒစ်ဂျစ်တယ်ချိတ်ဆက်မှုကိုလည်း တစ်ပြိုင်တည်း မြှင့်တင်လျက်ရှိသည်။    နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် အီးကောမာ့စ်နှင့် ခေတ်မီအကောက်ခွန်စနစ်များကို အကောင်အထည်ဖော်ခြင်းဖြင့်    ကုန်သွယ်ရေး လုပ်ငန်းစဉ်များကို ပိုမိုမြန်ဆန်စိတ်ချရစေသည်။ ဤစီးပွားရေးစင်္ကြံသည် မြို့ပြနှင့် ကျေးလက်ကြား၊ နိုင်ငံတစ်ခုနှင့်တစ်ခုကြား ကွာဟချက်များကိုပေါင်းကူးပေးကာ ဒေသတွင်းရှိ အသေးစားနှင့်အလတ်စား စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများအတွက် အားကိုးထိုက်သော ကွန်ရက်ကြီးတစ်ခုဖြစ်လာခဲ့သည်။ယင်းကဲ့သို့  ချိတ်ဆက်မှုများ အားကောင်းလာခြင်းကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံသည် ကုန်ထုတ်လုပ်မှု အခြေခံသည့် စီးပွားရေးစနစ်မှသည် ဝန်ဆောင်မှုနှင့် ကုန်သွယ်ရေးဗဟိုပြုသည့်    စီးပွားရေးစနစ်သို့ ကူးပြောင်းနိုင်ရန် ခိုင်မာသောခြေလှမ်းများကို လှမ်းနိုင်ခဲ့ခြင်းပင်ဖြစ်သည်။မဲခေါင်မြစ်သည်  ဒေသတွင်းနိုင်ငံများအတွက် စီးပွားရေးအရင်းအမြစ်တစ်ခုမျှသာမဟုတ်ဘဲ သက်ရှိထင်ရှားရှိနေသော သဘာဝအမွေအနှစ် တစ်ခုလည်းဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် မဲခေါင်-လန်ချန်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု၏ အဓိကမဏ္ဍိုင်တစ်ခုမှာ ရေအရင်းအမြစ်စီမံခန့်ခွဲမှုဖြစ်သည်။  မြစ်အထက်ပိုင်းနှင့် အောက်ပိုင်းနိုင်ငံများအကြား  ရေကိုတရားမျှတစွာခွဲဝေသုံးစွဲနိုင်ရေးနှင့်     ဂေဟစနစ်ထိန်းသိမ်းရေးသည်  MLC  ၏ အလေးအနက်ထားရမည့်     တာဝန်တစ်ခုဖြစ်လာခဲ့သည်။ပြီးခဲ့သောဆယ်စုနှစ်အတွင်း MLC သည် ရေအရင်းအမြစ်ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ရေးစင်တာကို တည်ထောင်ကာ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများအကြား ရေအရင်းအမြစ်ဆိုင်ရာအချက်အလက်များကို ပွင့်လင်းမြင်သာစွာမျှဝေနိုင်ခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ရာသီဥတုဖောက်ပြန်မှုကြောင့်  ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ရေကြီး ရေလျှံမှုနှင့် မိုးခေါင်ရေရှားမှု ဘေးအန္တရာယ်များကို   ကြိုတင်ကာကွယ်နိုင်ရန် စောစီးစွာသတိပေးစနစ်ကို ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့ခြင်းမှာ မြန်မာနိုင်ငံကဲ့သို့ စိုက်ပျိုးရေးနိုင်ငံများအတွက် များစွာ တန်ဖိုးရှိလှသည်။မြန်မာနိုင်ငံသည် ဤပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအောက်တွင် မြစ်ချောင်းများထိန်းသိမ်းရေး၊ ရေထုညစ်ညမ်းမှုကာကွယ်ရေးနှင့် ဇီဝမျိုးစုံ၊ မျိုးကွဲများ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရေး   စီမံကိန်းများကို  တက်ကြွစွာပါဝင်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။ မဲခေါင်မြစ်ဝှမ်းတစ်လျှောက်ရှိ ငါးသယံဇာတများရေရှည် တည်တံ့စေရန်နှင့် မြစ်ကြောင်းတစ်လျှောက်နေထိုင်ကြသော ပြည်သူများ၏ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် လုံခြုံမှုရှိစေရန်အတွက် နည်းပညာဖလှယ်မှုများကိုလည်း ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ယင်းကဲ့သို့ဆောင်ရွက်ခြင်းသည် ယနေ့မျိုးဆက်အတွက်သာမက နောင်လာနောက်သားများအတွက်ပါ မဲခေါင်မြစ်ကြီးကို အမွေပေးနိုင်ရန် ကြိုးပမ်းခြင်းဖြစ်သည်။ စိမ်းလန်းသော မဲခေါင်-လန်ချန်း ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို ဟန်ချက်ညီအောင်  ထိန်းညှိခြင်းသည် MLC ၏ အနှစ်သာရတစ်ခုပင်ဖြစ်သည်။ ဆယ်စုနှစ်တစ်ခု၏ အောင်မြင်မှုများကို ဂုဏ်ယူဝင့်ကြွားစွာ ကြည့်ရှုနေစဉ်မှာပင် ကျွန်ုပ်တို့သည် ရှေ့ဆက်ရမည့်ခရီးစဉ်တွင်ရှိနေသော အတားအဆီးများကို မျက်ကွယ်ပြု၍ မရနိုင်ပါ။ မဲခေါင်- လန်ချန်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု MLC သည် ယခုအခါတွင် အရှိန်အဟုန်ပြင်းစွာ မောင်းနှင်နေသော ယန္တရားတစ်ခုဖြစ်သော်လည်း ပြောင်းလဲလာသော ကမ္ဘာ့ဘဏ္ဍာရေးအခြေအနေ၊  ပထဝီနိုင်ငံရေးတင်းမာမှုများနှင့် ရာသီဥတုဖောက်ပြန်မှုများက စိန်ခေါ်မှုအသစ်များကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ပထမဦးစွာ စီးပွားရေးပြန်လည်ကုစားမှုသည် အဓိကစိန်ခေါ်မှုတစ်ခုဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ကပ်ရောဂါအပြီးတွင် ဖြစ်ပေါ်လာသော ငွေကြေးဖောင်းပွမှုနှင့်ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းများ ပြတ်တောက်မှုသည် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ၏ ဖွံ့ဖြိုးမှုနှုန်းကို အနည်းငယ်နှေးကွေးစေခဲ့သည်။ ဤအတားအဆီးကို ကျော်လွှားရန်အတွက် MLC အနေဖြင့် ယခင်ကထက် ပိုမိုခိုင်မာသော ဘဏ္ဍာရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုနှင့် ကုန်သွယ်မှုလွယ်ကူ ချောမွေ့စေရေးလုပ်ငန်းစဉ်များကို ဖော်ဆောင်ရမည်ဖြစ်သည်။နောက်ဆုံးအနေဖြင့် လုံခြုံရေးဆိုင်ရာစိန်ခေါ်မှုများဖြစ်သော နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် ရာဇဝတ်မှုများ၊ ဆိုက်ဘာလိမ်လည်မှုများနှင့် မူးယစ်ဆေးဝါးကုန်သွယ်မှုများသည် ဒေသတွင်းတည်ငြိမ်ရေးကို ခြိမ်းခြောက်လျက်ရှိသည်။ ဤစိန်ခေါ်မှုများသည် နိုင်ငံတစ်ခုတည်း၏ အားထုတ်မှုဖြင့် မလုံလောက်ဘဲ MLC မိသားစုဝင်များအားလုံး၏ စုပေါင်းအင်အား သတင်းအချက်အလက်မျှဝေမှုနှင့် ဥပဒေစိုးမိုးရေးဆိုင်ရာ   တင်းကျပ်သော ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများကြောင့်သာ အောင်မြင်စွာတွန်းလှန် နိုင်မည်ဖြစ်သည်။ရှေ့ဆက်ရမည့်ခရီးသည်    ပိုမိုနက်ရှိုင်းသောပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုနှင့် ခိုင်မာသောယုံကြည်မှုတို့ကို တောင်းဆိုနေပေသည်။ စိန်ခေါ်မှုများကို အခွင့်အလမ်းအဖြစ် ပြောင်းလဲနိုင်ခြင်းသည်သာ MLC ၏ နောက်ထပ်ဆယ်စုနှစ်အတွက် အောင်မြင်သော သော့ချက်ဖြစ်ပေလိမ့်မည်။မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့်လည်း လက်ရှိရင်ဆိုင်နေရသော ပြည်တွင်းနိုင်ငံရေး အကျပ်အတည်းများနှင့် နုနယ်သောအသွင်ကူးပြောင်းရေး ကာလသည် ဒေသတွင်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ အတွက် စိန်ခေါ်မှုတစ်ရပ်ဖြစ်စေခဲ့သည်မှာ အမှန်ပင်ဖြစ်သည်။ ထိုကဲ့သို့ ခက်ခဲသည့်အခြေအနေများကြားကပင်   မြန်မာ့ခေါင်းဆောင်များသည် မဲခေါင်-လန်ချန်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို မျက်ခြည်မပြတ်ဘဲ ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပေသည်။မြန်မာနိုင်ငံ၏ ခေါင်းဆောင်ပိုင်းသည် MLC   ကို နိုင်ငံတော်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက်   မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော မဟာဗျူဟာမြောက်မဏ္ဍိုင်တစ်ခုအဖြစ် ရှုမြင်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ပြည်တွင်းရေး အခက်အခဲများ ရှိနေလင့်ကစား  ဒေသတွင်းတည်ငြိမ်ရေးနှင့် စီးပွားရေးပြန်လည် နိုးထစေရန်အတွက် MLC အစည်းအဝေးများ၊  ထိပ်သီးဆွေးနွေးပွဲများနှင့်  စီမံကိန်းအကောင်အထည်ဖော်မှုများတွင် ရပ်တန့်သွားခြင်းမရှိဘဲ တက်ကြွစွာပါဝင်လျက်ရှိသည်။  ဤသည်မှာ နိုင်ငံရေးအခြေအနေမည်သို့ပင်ရှိစေကာမူ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများနှင့်လက်တွဲ၍ ဒေသတွင်းအကျိုးစီးပွားကို ရှေ့တန်းတင်လိုသည့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ခိုင်မာသည့်သံတမန်ရေးရာ ရပ်တည်ချက်ကို ပြသနေခြင်းပင်ဖြစ်ပေသည်။ထို့ပြင်   ဘေးကင်းလုံခြုံသော   မဲခေါင်ဒေသဖြစ်ပေါ်လာစေရန်အတွက်     နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် ရာဇဝတ်မှုများ   တိုက်ဖျက်ရေးနှင့်    ဆိုက်ဘာလိမ်လည်မှု နှိမ်နင်းရေးတို့တွင် မြန်မာနိုင်ငံသည် တရုတ်နိုင်ငံအပါအဝင် အခြားအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများနှင့် ပူးပေါင်းကာအရှိန်အဟုန်မြှင့်လုပ်ဆောင်လျက်ရှိသည်။ ခေါင်းဆောင်များ၏ ဤကဲ့သို့ မျက်ခြည်မပြတ် အားစိုက်ဆောင်ရွက်မှုကြောင့်သာ MLC စီမံကိန်းများသည် မြန်မာ့မြေပေါ်တွင် ဆက်လက်အသက်ဝင်နေပြီး ပြည်သူများအတွက် လိုအပ်သောနည်းပညာ၊ အရင်းအနှီးနှင့် အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းများကို  ဆက်လက်ဖော်ဆောင်ပေးနိုင်ခြင်းဖြစ်သည်။မဲခေါင်-လန်ချန်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု၏ ဒုတိယဆယ်စုနှစ်သို့ ခြေလှမ်း လှမ်းရာတွင် လျစ်လျူရှု၍မရသောကဏ္ဍမှာ ဒစ်ဂျစ်တယ်အသွင် ကူးပြောင်းရေးဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးစနစ်သည် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကုန်သွယ်မှုမှသည် အချက်အလက်နှင့်နည်းပညာအခြေပြု စီးပွားရေးစနစ်သို့ ကူးပြောင်းနေပြီဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် MLC ၏ ရှေ့ဆက်မည့် မဟာဗျူဟာတွင်(Digital Mekong)    ဖော်ဆောင်ရေးကို ထိပ်တန်းဦးစားပေးအဖြစ် ထည့်သွင်းရန် အကြံပြုလိုသည်။မြန်မာနိုင်ငံအတွက်မူ ဒစ်ဂျစ်တယ်စီးပွားရေးသည် ပထဝီဝင်နှင့် အခြေခံအဆောက်အအုံဆိုင်ရာ အကန့်အသတ်များကို ကျော်လွှားနိုင်မည့် ဖြတ်လမ်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ MLC အနေဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကျယ်ပြန့်သော 5G ကွန်ရက်များတည်ဆောက်ခြင်း၊ နည်းပညာမြင့် ဒေတာစင်တာများထူထောင်ခြင်းနှင့် အီလက်ထရောနစ် ငွေပေးချေမှုစနစ်များ   အပြန်အလှန်ချိတ်ဆက်ခြင်း တို့ကို ပံ့ပိုးပေးသင့်သည်။ ဤသည်မှာ နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် ကုန်သွယ်မှုများကို ပိုမိုမြန်ဆန်စေရုံသာမက ဝေးလံခေါင်ဖျားဒေသရှိ လူငယ်များအတွက် ဆန်းသစ်တီထွင်မှုဆိုင်ရာ အခွင့်အလမ်းသစ်များကို ဖန်တီးပေးမည်ဖြစ်သည်။ထို့ပြင် စမတ်စိုက်ပျိုးရေးနည်းပညာများကို MLC အထူးရန်ပုံငွေဖြင့် ပိုမိုတိုးချဲ့သင့်သည်။ အိုင်အိုတီ(IOT)နည်းပညာနှင့်  ဒရုန်းများကို အသုံးပြု၍  စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှုမြှင့်တင်ခြင်း၊ ရာသီဥတုခန့်မှန်းချက်များကို အချိန်နှင့်တစ်ပြေးညီ ရယူခြင်းတို့သည် မြန်မာ့လယ်ယာကဏ္ဍကို ခေတ်မီစေမည်ဖြစ်သည်။ အနာဂတ် MLC သည်   လမ်းတံတားများတည်ဆောက်ရုံသာမက   ဒစ်ဂျစ်တယ် ပိုးလမ်းမကိုပါ ခိုင်မာအောင်တည်ဆောက်ခြင်းဖြင့် ဒေသတွင်းနိုင်ငံများအကြား နည်းပညာကွာဟချက်ကို ပေါင်းကူးပေးရမည်ဖြစ်သည်။နည်းပညာသည်  စီးပွားရေးကိုမြှင့်တင်ပေးရုံသာမက အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် လူမှုရေးကဏ္ဍများကိုပါ ပွင့်လင်းမြင်သာပြီး ထိရောက်စေမည်ဖြစ်ရာ ဒစ်ဂျစ်တယ်ကဏ္ဍတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံခြင်းသည် MLC ၏ အနာဂတ်အတွက် အမြတ်အစွန်းအရှိဆုံးသော ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဖြစ်လာပေလိမ့်မည်။ကျွန်ုပ်တို့သည် ဒုတိယဆယ်စုနှစ်ထဲသို့ ခြေစုံပစ်ဝင်လာသည်နှင့်အမျှ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုဟူသော စကားရပ်ကို အဓိပ္ပာယ်အသစ်ဖွင့်ဆိုရမည်ဖြစ်သည်။ ယခင်ကစီးပွားရေးတိုးတက်မှုအတွက် သဘာဝအရင်းအမြစ်များကို အလွန်အကျွံအသုံးပြုခဲ့ကြသော်လည်း အနာဂတ် မဲခေါင်-လန်ချန်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် စိမ်းလန်းသောဖွံ့ဖြိုးမှုကို မဏ္ဍိုင်ပြုရမည်ဖြစ်သည်။ ဤသည်မှာ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ကို မထိခိုက်စေဘဲ စီးပွားရေးကို မြင့်မားစေမည့် ရေရှည်တည်တံ့သော လမ်းစဉ်ပင်ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင်  MLC အနေဖြင့် စိမ်းလန်းသောစက်မှုဇုန်များ တည်ထောင်ခြင်းကို အားပေးသင့်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံသို့ လာရောက်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသည့် လုပ်ငန်းများသည် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးစံနှုန်းများနှင့်အညီ လည်ပတ်နိုင်ရန် နည်းပညာနှင့် အရင်းအနှီးများ ကူညီပေးရမည်ဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် မဲခေါင်မြစ်ဝှမ်းတစ်လျှောက်ရှိ ဂေဟစနစ်ကိုအခြေခံသော ခရီးသွားလုပ်ငန်းများအား မြှင့်တင်ခြင်းဖြင့် ဒေသခံပြည်သူများ၏ ဝင်ငွေကိုတိုးတက်စေကာ သဘာဝတောတောင်များကိုလည်း တစ်ပါတည်းစောင့်ရှောက်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။အနာဂတ်၏ MLC သည် အကျိုးအမြတ်တစ်ခုတည်းကိုသာကြည့်သော   အဖွဲ့အစည်းမဟုတ်ဘဲ ကမ္ဘာမြေ၊ ပြည်သူနှင့် သာယာဝပြောမှုဟူသော အချက် သုံးချက်ကို ဟန်ချက်ညီညီပေါင်းစပ်ပေးသည့် စံပြယန္တရားတစ်ခုဖြစ်လာရန်အကြံပြုလိုသည်။မဲခေါင်-လန်ချန်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု MLC ၏ လွန်ခဲ့သောဆယ်စုနှစ်တစ်ခုသည် ရောင်နီဝေဆာသော အစပျိုးခြင်းသာဖြစ်သည်။ ဤမြစ်မကြီး၏ ရေစီးသံသည် အဖွဲ့ဝင် ခြောက်နိုင်ငံလုံးအတွက် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု၊ ငြိမ်းချမ်းမှု၊ စည်းလုံးမှုတို့၏ တေးသံအဖြစ် ပဲ့တင်ထပ်ခဲ့လေပြီ။ မြန်မာနိုင်ငံအတွက်လည်း  MLC သည် အိမ်နီးချင်းကောင်းပီသမှု၏  သက်သေဖြစ်သလို နိုင်ငံတော်၏အနာဂတ်ကို ပုံဖော်ရာတွင် အားကိုးထိုက်သော မဟာဗျူဟာမြောက်  လက်တွဲဖော်လည်းဖြစ်သည်။ကျွန်ုပ်တို့ဖြတ်သန်းခဲ့သော  ဆယ်နှစ်တာခရီးစဉ်သည် စိန်ခေါ်မှုများကို အခွင့်အလမ်းအဖြစ်ပြောင်းလဲနိုင်ခြင်းဟူသော သင်ခန်းစာကိုပေးခဲ့သည်။ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေးနှင့် နည်းပညာကဏ္ဍများတွင် ရရှိခဲ့သော အောင်မြင်မှုများသည် နောက်ထပ်ဆယ်စုနှစ်များစွာအတွက် ခိုင်မာသောအုတ်မြစ်များပင်ဖြစ်သည်။ရှေ့ဆက်မည့်ခရီးတွင်လည်း နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေးနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ အတားအဆီးများ ရှိနေဦးမည်ဖြစ်သော်လည်း မြစ်ရေတစ်စင်းတည်းကို အတူသောက်ကြသူ မိသားစုစိတ်ဓာတ်ဖြင့် လက်ချင်းတွဲလိုက်လျှင် ကျွန်ုပ်တို့ မကျော်လွှားနိုင်သော အခက်အခဲဟူသည် မရှိနိုင်ပါ။အနာဂတ်၏ မဲခေါင်-လန်ချန်းဒေသသည် ယခင်ကထက်  ပိုမိုစိမ်းလန်းပြီး   ပိုမိုခေတ်မီကာ  ပိုမိုသာယာဝပြောသော ကံကြမ္မာတူ အသိုက်အဝန်း တစ်ခုဖြစ်လာမည်မှာ မြေကြီးလက်ခတ်မလွဲပင်ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံသည်လည်း  ဤရွှေရောင်ခရီးစဉ်တွင် တက်ကြွသော အင်အားစုအဖြစ်၊ အားကိုးထိုက်သော အိမ်နီးချင်းအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေမည်ဖြစ်ကာ မဲခေါင်မြစ်မကြီးနှင့်အတူ ထာဝရရှင်သန်ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်နေဦးမည်ဖြစ်ပါကြောင်း ဂုဏ်ယူစွာဖြင့်ရေးသား တင်ပြလိုက်ရပါသည်။    ။MWDPhoto Credit to Gemini  
တစ်မြစ်တွင်းရေအတူသောက်သုံးကာ အနာဂတ်ပုံရိပ်သစ်ကို အတူရေးဆွဲခြင်း
တစ်မြစ်တွင်းရေအတူသောက်သုံးကာ အနာဂတ်ပုံရိပ်သစ်ကို အတူရေးဆွဲခြင်း
     လန်ချန်း-မဲခေါင်မြစ်သည် တရုတ်နိုင်ငံ ချင်းဟိုင်-ရှီးဇန့် ကုန်းမြင့်ဒေသမှ စတင်မြစ်ဖျားခံပြီး မြန်မာ၊ လာအို၊ ထိုင်း၊ ကမ္ဘောဒီးယား၊ ဗီယက်နမ် စသည့်ငါးနိုင်ငံကိုဖြတ်သန်းကာ တောင်တန်းချိုင့်ဝှမ်းများကြားတွင် ကီလိုမီတာ ၄၀၀၀ ကျော် ကွေ့ကောက်စီးဆင်းလျက် သန်းပေါင်းများစွာသော မြစ်ဝှမ်းဒေသရှိ ပြည်သူများကို ပံ့ပိုးပျိုးထောင်ပေးလျက်ရှိကာ တရုတ်နိုင်ငံနှင့် မဲခေါင်မြစ်ဝှမ်းငါးနိုင်ငံတို့ကို နီးကပ်စွာချိတ်ဆက်ထားသည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ် မတ်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် လန်ချန်း-မဲခေါင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု (LMC) ပထမဆုံးအကြိမ်  နိုင်ငံ့ခေါင်းဆောင်အစည်းအဝေးကို ဟိုင်နန်ပြည်နယ် စန်းယမြို့တွင် အောင်မြင်စွာကျင်းပခဲ့ပြီး လန်ချန်း-မဲခေါင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုယန္တရား ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ ဆယ်နှစ်တာကာလအတွင်း လန်ချန်း-မဲခေါင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် အစီအမံမှ လက်တွေ့လုပ်ဆောင်ချက်သို့လည်းကောင်း၊ အခြေခံတည်ဆောက်မှုမှ ဘက်စုံဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးသို့လည်းကောင်း   ပြောင်းလဲလာခဲ့ပြီး ဒေသတွင်း၏ သက်ဝင်လှုပ်ရှားမှုအရှိဆုံးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု အလားအလာအရှိဆုံး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးယန္တရား တစ်ခုဖြစ်လာခဲ့သည်။ဆယ်နှစ်တာကာလအတွင်း လန်ချန်း-မဲခေါင်နိုင်ငံများ၏ အေးအတူပူအမျှအသိုက်အဝန်း တည်ဆောက်မှုသည် ထွန်းလင်းတောက်ပသော အနာဂတ်စာမျက်နှာသစ်ကို သီကုံးရေးဖွဲ့ခဲ့သည်။ နိုင်ငံခြောက်နိုင်ငံသည် ခေါင်းဆောင်များ၏ အရေးပါသောသဘောတူညီချက်များကို လက်တွေ့အကောင်အထည် ဖော်ဆောင်ခဲ့ပြီး ထိပ်ပိုင်းဆိုင်ရာစီမံကိန်းရေးဆွဲမှုနှင့် ယန္တရားတည်ဆောက်မှုများကို စဉ်ဆက်မပြတ်အားဖြည့်ကာ ငါးနှစ်စီမံကိန်းနှစ်ခုကိုလည်း   ထိရောက်စွာ အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ခဲ့သည်။ တရုတ်နိုင်ငံနှင့် မဲခေါင်မြစ်ဝှမ်းငါးနိုင်ငံတို့၏ မဟာဗျူဟာ အပြန်အလှန်ယုံကြည်မှု ဆက်လက်နက်ရှိုင်းလာခဲ့ပြီး တရုတ်-လာအို၊ တရုတ်-ကမ္ဘောဒီးယား၊ တရုတ်-မြန်မာ၊ တရုတ်-ထိုင်း၊ တရုတ်-ဗီယက်နမ် စသည့် နှစ်နိုင်ငံအကြား အေးအတူပူအမျှအသိုက်အဝန်းများ အသီးသီးအကောင်အထည်ဖော်ခဲ့သည်။ လန်ချန်း-မဲခေါင်နိုင်ငံများ၏  အေးအတူပူအမျှအသိုက်အဝန်း တည်ဆောက်မှုသည် ခိုင်မာစွာတိုးတက်လာခဲ့ပြီး လန်ချန်း-မဲခေါင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် South-South Cooperation ၏ စံနမူနာဖြစ်လာခဲ့ကာ နိုင်ငံခြောက်နိုင်ငံ၏ ပြည်သူများအတွက် လက်တွေ့ကျသောအကျိုးကျေးဇူးများကို ဆောင်ကြဉ်းပေးခဲ့ပြီး ဒေသရေရှည်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် အတူတကွသာယာဝပြောရေးတို့ အတွက် အရေးပါသော ပံ့ပိုးကူညီမှုများ ဆောင်ရွက်ပေးနိုင်ခဲ့သည်။ဆယ်နှစ်တာကာလအတွင်း လန်ချန်း-မဲခေါင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် ကဏ္ဍစုံ၊ အဆင့်ပေါင်းစုံနှင့် ကျယ်ပြန့်သောနယ်ပယ်သစ်ပုံစံကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ နိုင်ငံခြောက်နိုင်ငံသည် မိတ်ဆွေစိတ်ဓာတ်ကို မြှင့်တင်ကာ ခေါင်းဆောင်များအစည်းအဝေး၊ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများအစည်းအဝေး၊ အရာရှိကြီးများအစည်းအဝေး၊ ပူးပေါင်းအလုပ်အမှုဆောင်အဖွဲ့ အစည်းအဝေးများ ပါဝင်သော သုံးဖက်မြင်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး ဖွဲ့စည်းပုံကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ နိုင်ငံခြောက်နိုင်ငံမှ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနများတွင် လန်ချန်း-မဲခေါင်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု National Secretariat ရုံး သို့မဟုတ် ညှိနှိုင်းရေးအဖွဲ့အစည်းများ ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး လန်ချန်း-မဲခေါင်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို နိုင်ငံတစ်ခုချင်းစီတွင် “ကဏ္ဍစုံလွှမ်းခြုံမှု၊ ဌာနအသီးသီးပါဝင်မှု” ရရှိစေခဲ့သည်။ အဓိကမဏ္ဍိုင်သုံးရပ် (နိုင်ငံရေးလုံခြုံမှု၊ စီးပွားရေးနှင့်စဉ်ဆက်မပြတ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု၊ လူမှုရေးနှင့်ယဉ်ကျေးမှု)နှင့် ဦးစားပေးကဏ္ဍငါးခု (ချိတ်ဆက်မှု၊ ထုတ်လုပ်မှုစွမ်းရည်၊ နယ်စပ်စီးပွားရေး၊ ရေအရင်းအမြစ်၊ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဆင်းရဲမှုလျှော့ချရေး)  စသည့်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ နက်ရှိုင်းလာခဲ့သည်။ လန်ချန်း-မဲခေါင် ရေအရင်းအမြစ် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုဗဟိုဌာန (Lancang-Mekong Water Resources Cooperation Center-MLWRCC)၊ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုဗဟိုဌာန (Lancang-Mekong Environmental Cooperation Center-MLECC) ၊ စိုက်ပျိုးရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုဗဟိုဌာန (Lancang-Mekong Agricultural Cooperation Center-MLACC)၊ လူငယ်များနှီးနှောဖလှယ်ရေးဗဟိုဌာန (Lancang-Mekong Youth Exchange Center-MLCYEC)၊ တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးနှင့် လုံခြုံရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုဗဟိုဌာန (Lancang-Mekong Integrated Law Enforcement and Security Cooperation Center) နှင့် မဲခေါင်ဒေသဆိုင်ရာ လေ့လာရေးစင်တာ (Global Center for Mekong Studies-GCMS) စသည်တို့တည်ထောင်ပြီး   လည်ပတ်လျက်ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် “နေ့စဉ်တိုးတက်မှု၊   လစဉ်ရလဒ်များ၊ နှစ်စဉ်အဆင့်မြင့်မှု” ဟူသော လန်ချန်း-မဲခေါင် အရှိန်အဟုန်ကို ဖန်တီးခဲ့သည်။ဆယ်နှစ်တာကာလအတွင်း လန်ချန်း-မဲခေါင်မြစ်ဝှမ်း စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု စင်္ကြံတည်ဆောက်ရေးတွင် မှတ်တိုင်သစ်များထူထောင်နိုင်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် တရုတ်-မဲခေါင်နိုင်ငံများ ကုန်သွယ်မှုပမာဏသည် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၅၀၀ ဒသမ ၉ ဘီလီယံအထိ စံချိန်တင်ရောက်ရှိခဲ့ပြီး လွန်ခဲ့သည့်ဆယ်နှစ်ကထက် ၁၅၀ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်ခဲ့သည်။ တရုတ်နိုင်ငံသည် ကမ္ဘောဒီးယား၊ မြန်မာ၊ ထိုင်းနှင့် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတို့၏ အကြီးဆုံးကုန်သွယ်ဖက်နိုင်ငံအဖြစ် လည်းကောင်း၊ လာအိုနိုင်ငံ၏ ဒုတိယအကြီးဆုံးကုန်သွယ်ဖက်နိုင်ငံအဖြစ် လည်းကောင်း နှစ်ပေါင်းများစွာ ဆက်တိုက်ရပ်တည်ခဲ့သည်။ တရုတ်-မြန်မာ ရေနံနှင့်သဘာဝ ဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်းမှာလည်း အဆင်ပြေချောမွေ့စွာ လည်ပတ်လျက်ရှိပြီး တရုတ်-လာအို ရထားလမ်း၏ ရွှေရောင်လမ်းကြောင်း အကျိုးသက်ရောက်မှုမှာ ဆက်လက်ထင်ရှားလျက်ရှိသည်။ တရုတ်-ကမ္ဘောဒီးယား၊ တရုတ်-ထိုင်း၊ တရုတ်-ဗီယက်နမ်တို့အကြား အခြေခံအဆောက်အအုံချိတ်ဆက်မှု၊ စိုက်ပျိုးရေးစဉ်ဆက်မပြတ် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနှင့် ဉာဏ်ရည်တု (AI) ဆိုင်ရာ ကဏ္ဍများအပါအဝင် စီမံကိန်းများစွာကို  အောင်မြင်စွာအကောင်အထည်ဖော်နိုင်ခဲ့သည်။ နိုင်ငံခြောက်နိုင်ငံအကြား ရန်ပုံငွေ၊ ကုန်စည်နှင့် နည်းပညာများသည် မြင့်မားသောအရည်အသွေးဖြင့် စီးဆင်းလျက်ရှိပြီး ကုန်ပစ္စည်းထုတ်လုပ်မှုနှင့် ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုမှာ နက်ရှိုင်းစွာဖွံ့ဖြိုးလာခဲ့သည်။ ယင်းသည် စီးပွားရေးအသွင်သစ်များ ပေါ်ထွန်းလာစေကာ တိုးတက်မှုတွန်းအားသစ်များကို လှုံ့ဆော်ပေးခဲ့ပြီး လန်ချန်း-မဲခေါင်မြစ်ဝှမ်းအား ခေတ်သစ်ကာလတွင် သက်ဝင်လှုပ်ရှားမှုအသစ်များ ရရှိစေခဲ့သည်။ဆယ်နှစ်တာကာလအတွင်းလန်ချန်း-မဲခေါင် လူမှုရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ကူးလူးဖလှယ်မှုတွင် အပြန်အလှန် နားလည်သဘောပေါက်မှု၊ သဟဇာတဖြစ်စွာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတို့၏ အခြေအနေအသစ်များ ပေါ်ထွန်းလာခဲ့သည်။ “လန်ချန်း-မဲခေါင်ဗီဇာ” သည် ဆက်ဆံရေးကိုပိုမိုအဆင်ပြေ ချောမွေ့စေပြီး  နိုင်ငံခြောက်နိုင်ငံမှ ပြည်သူများသည် အပြန်အလှန်လေ့လာရေး ခရီးစဉ်များ ပိုမိုများပြားလာခဲ့သည်။ အနုပညာပွဲတော်များ၊ ဓာတ်ပုံပြပွဲများနှင့် ရုပ်ရှင်ရက်သတ္တပတ်များကဲ့သို့သော လူမှုယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်ချက်များသည် နိုင်ငံခြောက်နိုင်ငံမှ ပြည်သူများ၏ စိတ်နှလုံးသားချိတ်ဆက်မှုကို ပိုမိုခိုင်မာစေခဲ့သည်။ လန်ချန်း-မဲခေါင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု အထူးရန်ပုံငွေဖြင့် “သေးငယ်ပြီးကောင်းမွန်သည့်” စီမံကိန်းပေါင်း ၉၉၁ ခုကို ပံ့ပိုးကူညီခဲ့သည်။ ၎င်းတို့အနက် “လန်ချန်း-မဲခေါင် စမ်းရေချိုလှုပ်ရှားမှု (Operation Sweet Spring)” ဖြင့် စံပြရေပေးဝေရေးစီမံကိန်း ၁၁၀ ခု တည်ဆောက်ခဲ့ရာ ကမ္ဘောဒီးယား၊ လာအိုနှင့် မြန်မာနိုင်ငံတို့မှ ခန့်မှန်းခြေ လူဦးရေ ၁၃၀၀၀ ခန့် အကျိုးခံစားခဲ့ရသည်။ “LMC Harvest” စီမံကိန်းသည် ကော်ဖီ၊ ရော်ဘာ၊ သစ်သီးဝလံ၊ ပိုးထည်နှင့် ရေထွက်ကုန်ပစ္စည်းများကဏ္ဍတွင် ဒေသခံတောင်သူ သောင်းနှင့်ချီ၍ ကုန်ထုတ်လုပ်မှုနှင့် ဝင်ငွေတိုးတက်စေရန် ကူညီပေးခဲ့သည်။ “လန်ချန်း-မဲခေါင် အလင်းရောင်ခရီးစဉ်” စီမံကိန်းကြောင့် အတွင်းတိမ်ဝေဒနာရှင်ပေါင်း သောင်းချီကို အမြင်အာရုံပြန်လည်ရရှိစေခဲ့သည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် နိုင်ငံခြောက်နိုင်ငံသည် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များနှင့် ကိုဗစ်-၁၉ ရောဂါကို ပူးပေါင်းရင်ဆိုင်ကျော်လွှားခဲ့ကြပြီး တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးနှင့် လုံခြုံရေးပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်မှုကို နက်ရှိုင်းစွာဆောင်ရွက်ကာ ပြည်သူများ၏ အသက်အိုးအိမ်နှင့် ကျန်းမာရေး၊ ဒေသတွင်းငြိမ်းချမ်းရေးတို့ကို အတူတကွကာကွယ်စောင့်ရှောက်ခဲ့ကြသည်။မြန်မာနိုင်ငံသည် လန်ချန်း-မဲခေါင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို ပထမဆုံး အဆိုပြုသည့်နိုင်ငံဖြစ်သည့်အပြင် တက်ကြွစွာပါဝင်ခြင်းနှင့် အကျိုးခံစားခွင့်ရရှိသော အဓိကနိုင်ငံဖြစ်သည်။ လန်ချန်း-မဲခေါင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု အထူးရန်ပုံငွေဖြင့်ပံ့ပိုးထားသော စီမံကိန်းပေါင်း ၁၃၂ ခုသည် မြန်မာနိုင်ငံ၌ အောင်မြင်မှုရလဒ်ကောင်းများစွာ ထွက်ပေါ်လျက်ရှိပြီး စိုက်ပျိုးရေးဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်မှု၊ ဂေဟစနစ်နှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး၊ သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာ ဆန်းသစ်တီထွင်မှု၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ခရီးသွားလုပ်ငန်း၊ ကုန်သွယ်ရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အစရှိသည့်ကဏ္ဍများစွာ၌ လွှမ်းခြုံထားသည်။ ယင်းတို့အနက် ဆင်းရဲမှုလျှော့ချရေး စံပြကျေးရွာများတည်ဆောက်ခြင်း ဖြင့် မြန်မာပြည်သူများ ဆင်းရဲမှုမှလွတ်မြောက်ပြီး သာယာဝပြောသော ဘဝတစ်ခုကို ပိုင်ဆိုင်နိုင်ရန် ကူညီပံ့ပိုးပေးခြင်း၊ ဆိုလာအသေးစား ဓာတ်အားပေးစနစ်စီမံကိန်းများ အကောင်အထည်ဖော်ခြင်းဖြင့် ဝေးလံခေါင်သီသော ဒေသများရှိ အိမ်ထောင်စုထောင်ချီအား ၂၄ နာရီ လျှပ်စစ်မီးအဆက်မပြတ်ရရှိစေခြင်း၊ ငါးထွက်ကုန်ပစ္စည်း အရည်အသွေးမြှင့်တင်ပေးခြင်းဖြင့် ပိုမိုဘေးကင်းလုံခြုံပြီး အရည်အသွေးပြည့်ဝကောင်းမွန်သော ငါးထွက်ကုန်များကို မြန်မာ့ရိုးရာအစားအစာ မုန့်ဟင်းခါး၏ ဟင်းရည်အဖြစ် အသုံးပြုနိုင်စေခြင်း စသည်တို့ပါဝင်သည်။ ယမန်နှစ် ဩဂုတ်လတွင် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး ဒေးဒရဲမြို့နယ် ကံဆိပ်ကျေးရွာရှိ ဆိုလာအသေးစား ဓာတ်အားပေးစနစ်နှင့် ရေပေးဝေရေးလုပ်ငန်းစီမံကိန်း ပြီးမြောက်အောင်မြင်ခြင်းအခမ်းအနားသို့ ကျွန်မတက်ရောက်ခဲ့စဉ် ဒေသခံရွာသူရွာသားများက “တစ်နေ့ကျရင် လျှပ်စစ်မီးနဲ့ သန့်ရှင်းတဲ့ရေကို သုံးရလိမ့်မယ်လို့ အိပ်မက်ထဲမှာတောင် မတွေးမိဘူး” ဟု စိတ်လှုပ်ရှားစွာ ပြောကြားခဲ့ကြသည်။ ဤလက်တွေ့ကျသောရလဒ်များနှင့် စိတ်လှုပ်ရှားဖွယ် အခိုက်အတန့်များသည် တရုတ်-မြန်မာ  ဆွေမျိုးပေါက်ဖော်ချစ်ကြည်ရေး၏ သက်ဝင်လှုပ်ရှားသောပုံရိပ်များ ဖြစ်သကဲ့သို့ လန်ချန်း-မဲခေါင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု၏ မဆုတ်မနစ်ကြိုးပမ်းခြင်း၏ အကောင်းဆုံးသက်သေပြချက်လည်းဖြစ်သည်။ဆယ်နှစ်တာကာလအတွင်း ဝီရိယစိုက်ထုတ်မှု၏ အသီးအပွင့်များ ဖူးပွင့်ခဲ့သည်။ တရုတ်-မြန်မာ လန်ချန်း-မဲခေါင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု၏ လက်တွေ့ အတွေ့အကြုံများက လန်ချန်း-မဲခေါင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် “တန်းတူညီမျှဆက်ဆံခြင်း၊ စိတ်ရင်းစေတနာဖြူစင်စွာဖြင့် အပြန်အလှန်ကူညီခြင်း၊ မိသားစုဝင်များကဲ့သို့ရင်းနှီးခြင်း” ဟူသော လန်ချန်း-မဲခေါင် ယဉ်ကျေးမှုကို အမြဲမြှင့်တင်ခဲ့ခြင်း၊ “ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကိုဦးစားပေးခြင်း၊ တန်းတူညီမျှညှိနှိုင်းဆွေးနွေးခြင်း၊ လက်တွေ့ကျပြီးထိရောက်မှုရှိခြင်း၊ တံခါးဖွင့်လှစ်၍ အားလုံးပါဝင်နိုင်ခြင်း” ဟူသော လန်ချန်း-မဲခေါင် စိတ်ဓာတ်ကို အမြဲလက်ကိုင်ထားခြင်း၊ နိုင်ငံခြောက်နိုင်ငံမှ ပြည်သူများအားအကျိုးပြုရန်  မိမိတို့၏တာဝန်အဖြစ် အမြဲသတ်မှတ်ခဲ့ခြင်းနှင့် ဒေသတွင်းနိုင်ငံများ၏ ငြိမ်းချမ်းရေးလိုလားမှု၊ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက်ကြိုးပမ်းလိုမှုနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးမြှင့်တင်လိုမှုဟူသော လိုအင်ဆန္ဒနှင့်အလွန်ကိုက်ညီမှုရှိခြင်းတို့ကြောင့် ဒေသတွင်းနိုင်ငံများနှင့် ပြည်သူများ၏ ကြိုဆိုလက်ခံမှုနှင့် အသိအမှတ်ပြုမှုကို ရရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။    ယနေ့ကမ္ဘာကြီးတွင် ရာစုနှစ်အတွင်း မကြုံစဖူး ပြောင်းလဲမှုကြီးများသည် အရှိန်အဟုန်ဖြင့် ဖြစ်ပေါ်နေပြီး စစ်ပွဲနှင့်ပဋိပက္ခများ တစ်ခုပြီးတစ်ခုပေါ်ပေါက်နေကာ အင်အားကြီးသူမှ အင်အားငယ်သူကို အနိုင်ကျင့်သော တောရိုင်းဥပဒေ (The Law of the Jungle)နှင့် တစ်ဖက်သတ်ဝါဒတို့က လွှမ်းမိုးချုပ်ကိုင်လာခဲ့သည်။   မငြိမ်မသက်မှုများနှင့် ပဋိပက္ခများရောယှက်နေသော နိုင်ငံတကာအခြေအနေကို ရင်ဆိုင်ရာတွင် လန်ချန်း-မဲခေါင် နိုင်ငံခြောက်နိုင်ငံတို့သည် ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် တောင်းဆိုကြမည်ဖြစ်ပြီး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် အားဖြည့်ပေးကြမည်ဖြစ်သည်။ စည်းလုံးညီညွတ်သောပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်မှု၊ တံခါးဖွင့်လှစ်၍အပြန်အလှန်အကျိုးရှိမှု၊ အစိမ်းရောင်ဆန်းသစ် တီထွင်မှုနှင့် တည်ငြိမ်အေးချမ်းမှုတို့ဖြင့် “လန်ချန်း-မဲခေါင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု ဗားရှင်း ၂.၀” ကို တည်ဆောက်ကာ လန်ချန်း-မဲခေါင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု၏ရွှေရောင် ဆယ်နှစ်ရာစုအသစ်ကို  အတူတကွစတင်ဖွင့်လှစ်သွားကြမည်ဖြစ်သည်။လက်ရှိတွင် တရုတ်နိုင်ငံသည် တရုတ်ပုံစံခေတ်မီမှုလမ်းစဉ်ဖြင့် အင်အားကြီးနိုင်ငံတစ်ခု တည်ဆောက်ရေးနှင့် တရုတ်အမျိုးသား ကြီးမြတ်သောပြန်လည်နိုးထရေး မဟာလုပ်ငန်းစဉ်ကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။ ပန်းတစ်ပွင့်တည်းပွင့်လန်းခြင်းသည် နွေဦးရာသီမဟုတ်  ပန်းမျိုးစုံပွင့်လန်းမှသာ နွေဦးရာသီ၏ ဥယျာဉ်တစ်ခုဖြစ်လာနိုင်သည်။ ကျွန်မတို့ လိုလားတောင့်တနေသည်မှာ တရုတ်တစ်နိုင်ငံတည်း ခေတ်မီတိုးတက်ရေးမဟုတ်ဘဲ ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများအပါအဝင် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံအားလုံးနှင့်အတူ ခေတ်မီတိုးတက်ရေးကို အတူတကွအကောင်အထည်ဖော်ရန် မျှော်လင့်လျက်ရှိသည်။ ကမ္ဘာ့အရေးအပါဆုံးသော ငြိမ်းချမ်းရေး၊ တည်ငြိမ်ရေးနှင့် တရားမျှတရေး အင်အားစုတစ်ခုအနေဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံသည် မဲခေါင်မြစ်ဝှမ်းနိုင်ငံများ၏ အိမ်နီးချင်းကောင်း၊ မိတ်ဆွေကောင်းနှင့် မိတ်ဖက်ကောင်းတစ်ဦး အဖြစ် အမြဲရပ်တည်သွားမည်ဖြစ်ပြီး တန်းတူညီမျှ စနစ်ကျသော ဗဟုဝင်ရိုးကမ္ဘာနှင့် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်အကျိုးပြုသော  ပါဝင်ထိုက်သူအားလုံးပါဝင်သည့် စီးပွားရေးဂလိုဘယ်လိုက်ဇေးရှင်းကို အတူတကွအဆိုပြုကာ လန်ချန်း-မဲခေါင်နိုင်ငံများ၏ အေးအတူပူအမျှအသိုက်အဝန်း တည်ဆောက်ရေးဟူသော ပင်မရည်မှန်းချက်ဆီသို့ လျှောက်လှမ်းရင်း လန်ချန်း-မဲခေါင် ဒေသတစ်ခုလုံး ခေတ်မီတိုးတက်ရေး လမ်းကြောင်းပေါ်၌ ပိုမိုအရည်အသွေးမြင့်မားပြီး အဆင့်အတန်းမြင့်သော   ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုများရရှိစေရန်   တွန်းအားပေး ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်သည်။    ။MWD  
ပြည်သူ့ကိုယ်စားလှယ်များ
ပြည်သူ့ကိုယ်စားလှယ်များ
ဒီမိုကရေစီကျင့်သုံးသော နိုင်ငံများတွင် အချုပ်အခြာအာဏာသည် နိုင်ငံသားများထံမှ ဆင်းသက်ပါသည်။ ထိုအချုပ်အခြာအာဏာကို နိုင်ငံသားများက ရွေးကောက်တင်မြှောက်ထားသော ပြည်သူ့ကိုယ်စားလှယ်များ (Members of Parliament) က ခံယူကျင့်သုံးကြပါသည်။ဒီမိုကရေစီဆိုသည်မှာ ပြည်သူများ၏ အာဏာအပ်နှင်းခြင်းခံရသော အစိုးရက ပြည်သူများ ရွေးကောက်တင်မြှောက်သော ကိုယ်စားလှယ်များဖြင့် အချုပ်အခြာအာဏာကို ကျင့်သုံးသည့်စနစ်ဖြစ်ပါသည်။ ပြည်သူများ ရွေးကောက်တင်မြှောက်သော ပုဂ္ဂိုလ်များသည် ပြည်သူ့ကိုယ်စားလှယ်များ ဖြစ်ပါသည်။ ထိုပြည်သူ့ကိုယ်စားလှယ်များ စုဝေးပြီး အစည်းအဝေးကျင်းပသည့် နေရာကို လွှတ်တော်ဟု အသိအမှတ်ပြုကြပါသည်။ကမ္ဘာ့နိုင်ငံအများစုတွင် လွှတ်တော်ကဲ့သို့သော အဖွဲ့အစည်းကို ပါလီမန် (Parliament) ဟု ခေါ်ဆိုကြပါသည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် Diet ဟုလည်းကောင်း၊ အမေရိကန်နိုင်ငံတွင် Congress ဟုလည်းကောင်း၊ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံတွင် The National People’s Congress ဟုလည်းကောင်း၊ ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံတွင် ဒူးမား (Duma) ဟုလည်းကောင်း ခေါ်ဆိုကြပါသည်။အချို့သောနိုင်ငံများတွင် လွှတ်တော်နှစ်ရပ် (Bicameral)စနစ် ကျင့်သုံးပြီး အချို့သောနိုင်ငံများတွင် လွှတ်တော်တစ်ရပ် (Unicameral) စနစ်ကို ကျင့်သုံးကြပါသည်။ မြန်မာနိုင်ငံသည် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကို ပြည်သူ့လွှတ်တော်နှင့် အမျိုးသားလွှတ်တော်နှစ်ရပ် ပေါင်းစည်းထားသည့် Bicameral စနစ်ကို ကျင့်သုံးပါသည်။ ထို့အပြင် တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်အသီးသီးတွင်လည်း တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်/ ပြည်နယ်လွှတ်တော်များကို ဖွဲ့စည်းထားပါသည်။ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ၏ အရေအတွက်နှင့် အရည်အချင်းကို သက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံအသီးသီး၏ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေများတွင် ပြဋ္ဌာန်းသတ်မှတ်ထားရှိပါသည်။နိုင်ငံတော်၏ အချုပ်အခြာအာဏာကို ဥပဒေပြုရေး၊ အုပ်ချုပ်ရေး (စီမံခန့်ခွဲရေး) နှင့် တရားစီရင်ရေးဟု ကဏ္ဍကြီးသုံးရပ်ပိုင်းခြားကျင့်သုံးကြပါသည်။ ဥပဒေပြုရေးအာဏာကို ဥပဒေပြုအဖွဲ့ (Legis-lature) က ကိုင်တွယ်ကျင့်သုံးပါသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဥပဒေပြုရေးအာဏာကို ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က ကျင့်သုံးပါသည်။ ထိုအဖွဲ့များကို ဆန္ဒမဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိသည့် ပြည်သူများက ရွေးကောက်တင်မြှောက်သော ကိုယ်စားလှယ်များ (Members of Parliament) ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပါသည်။ ထိုအဖွဲ့အစည်းများ၏ အဓိကတာဝန်မှာ ဥပဒေပြုခြင်း(Legislation) ဖြစ်ပါသည်။ ဥပဒေပြုရာတွင် သက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံ၏ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ၊ ဥပဒေပြုရေးနှင့် ဆက်စပ်သော ဥပဒေလုပ်ထုံးလုပ်နည်းများနှင့်အညီ ဆောင်ရွက်ရပါသည်။ ဥပဒေပြုအဖွဲ့ (မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကဲ့သို့ အဖွဲ့အစည်း) က အတည်ပြုပြီးသောအခါ သက်ဆိုင်ရာ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများနှင့်အညီ နိုင်ငံတော်သမ္မတက လက်မှတ်ရေးထိုးထုတ်ပြန်ကြေညာရပါသည်။ပြည်သူများက ရွေးကောက်တင်မြှောက်သော ကိုယ်စားလှယ်များ (Members of Parliament) ၏ တာဝန်များမှာ သက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံများ၏ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေများအရ အနည်းငယ်ကွဲပြားမှုရှိသော်လည်း အခြေခံကျသည့်တာဝန်များမှာ တူညီမှုရှိကြောင်း လေ့လာတွေ့ရှိရပါသည်။ဥပဒေပြုရေးတာဝန်ပြည်သူ့ကိုယ်စားလှယ်များ (လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ) ၏ အဓိကကျသောတာဝန်မှာ ဥပဒေပြုရေးဖြစ်ပါသည်။ နိုင်ငံတော်တွင် ပြဋ္ဌာန်းရန် လိုအပ်သောဥပဒေများကို အဆိုပြုခြင်း၊ ထိုအဆိုပြုသည့် ဥပဒေများကို ဆွေးနွေးခြင်းနှင့် ဆန္ဒမဲပေးခြင်း၊ တည်ဆဲဥပဒေများကို ပြင်ဆင်ခြင်း၊ ရုပ်သိမ်းခြင်း (ပယ်ဖျက်ခြင်း)၊ အစားထိုးခြင်း စသည့်ဥပဒေပြုရေးတာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ကြရပါသည်။ကိုယ်စားပြုခြင်းပြည်သူ့ကိုယ်စားလှယ်များသည် မိမိတို့အား ရွေးကောက်တင်မြှောက်လိုက်သည့် မဲဆန္ဒနယ်များမှ မဲဆန္ဒရှင်များကို ကိုယ်စားပြုရန် လိုအပ်ပါသည်။ ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်မီကာလက မိမိတို့အား ရွေးကောက်တင်မြှောက်လိုက်သည့် မဲဆန္ဒနယ်များမှ မဲဆန္ဒရှင်များအား မဲဆွယ်စည်းရုံးခြင်းနှင့် လိုအပ်သည်များကို ဆောင်ရွက်ပေးခြင်းများ ပြုခဲ့ကြပါသည်။ ရွေးကောက်ပွဲအနိုင်ရရှိပြီးသည့် အခါတွင်လည်း မဲဆန္ဒရှင်များနှင့်တွေ့ဆုံပြီး မဲဆန္ဒရှင်များ၏ လိုအပ်ချက်များနှင့် မိမိမဲဆန္ဒနယ်များ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို အတတ်နိုင်ဆုံးပံ့ပိုးဆောင်ရွက်ပေးနိုင်ရန် သက်ဆိုင်ရာလွှတ်တော်သို့ တင်ပြပေးနိုင်ရေးအတွက် မဲဆန္ဒရှင်များအား ကိုယ်စားပြုရန် လိုအပ်ပါသည်။အပြန်အလှန်စစ်ဆေးကြပ်မတ်ခြင်းနိုင်ငံတော်၏ အချုပ်အခြာအာဏာသုံးရပ်အား ခွဲဝေပိုင်းခြားကျင့်သုံးသည့်မူ (Principle of Separation of Power) ကို ကမ္ဘာ့နိုင်ငံအများစုတွင် ကျင့်သုံးကြပါသည်။ ထို့ပြင် ဥပဒေပြုရေး၊ အုပ်ချုပ်ရေး (စီမံခန့်ခွဲရေး) နှင့် တရားစီရင်ရေးကဏ္ဍကြီး သုံးရပ်သည်တစ်ခုနှင့်တစ်ခု အပြန်အလှန်ထိန်းကျောင်းသည့် (Check and Balance) မူကို ကျင့်သုံးကြပါသည်။ ထို့ကြောင့် ဥပဒေပြုရေးကဏ္ဍမှ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များသည် နိုင်ငံတော်အစိုးရ၏ အုပ်ချုပ်ရေးကဏ္ဍ (စီမံခန့်ခွဲရေး) နှင့် တရားစီရင်ရေးကဏ္ဍတို့ကို စိစစ်သုံးသပ်မှုများ ပြုရပါသည်။ထိုသို့ဆောင်ရွက်ရာတွင် သက်ဆိုင်ရာဝန်ကြီးဌာနများ၊ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ၏ ဆောင်ရွက်ချက်များ၊ မူဝါဒများကို ပြန်လည်သုံးသပ်ခြင်း၊ ၎င်းတို့၏ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုများနှင့် ပတ်သက်၍ လွှတ်တော်တွင် မေးခွန်းများမေးမြန်းခြင်း၊ သက်ဆိုင်ရာစီမံခန့်ခွဲရေးနှင့် တရားစီရင်ရေးအဖွဲ့အစည်းများအား အစီရင်ခံစာများ တင်သွင်းစေခြင်း စသည့်နည်းလမ်းများဖြင့် ကဏ္ဍတစ်ရပ်နှင့်တစ်ရပ် အပြန်အလှန်ထိန်းကျောင်းမှု ပြုရပါသည်။ကော်မတီလုပ်ငန်းများပါလီမန်များ၊ လွှတ်တော်များတွင် သက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံ၏ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့် လွှတ်တော်ဆိုင်ရာ ဥပဒေများအရ ကော်မတီများ၊ ကော်မရှင်များကို ဖွဲ့စည်းထားရှိပါသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ဥပဒေကြမ်းကော်မတီ၊ ပြည်သူ့ငွေစာရင်းကော်မတီ၊ လူ့အခွင့်အရေးကော်မတီ၊ ကျန်းမာရေးနှင့် သက်ဆိုင် သောကော်မတီ၊ ပညာရေးနှင့် သက်ဆိုင်သော ကော်မတီ၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာဆက်သွယ်ရေးနှင့် သက်ဆိုင်သော ကော်မတီ၊ ပြည်သူများ တိုင်ကြားစာကော်မတီ၊ စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကော်မတီ၊ တောင်သူလယ်သမားရေးရာကော်မတီ၊ အမျိုးသမီးများနှင့် ကလေးသူငယ်များ ရေးရာကော်မတီ စသည်ဖြင့် ကော်မတီများကို ဖွဲ့စည်းလေ့ရှိပါသည်။ ပြည်သူ့ကိုယ်စားလှယ်များ (လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ) သည် ထိုကော်မတီများတွင် ပါဝင်ဆောင်ရွက်ရန် တာဝန်ရှိပါသည်။ပါတီလုပ်ငန်းတာဝန်များပြည်သူ့ကိုယ်စားလှယ်များတွင် တစ်သီးပုဂ္ဂလကိုယ်စားလှယ်များရှိသကဲ့သို့ ပါတီကိုယ်စားပြုရွေးချယ်ခံရသည့် ကိုယ်စားလှယ်များလည်း ရှိပါသည်။ ပါတီကိုယ်စားပြု ကိုယ်စားလှယ်များသည် မိမိတို့ကိုယ်စားပြုသည့် နိုင်ငံရေးပါတီ၏ လုပ်ငန်းတာဝန်များကိုလည်း ထမ်းဆောင်ရပါသည်။ သို့ရာတွင် သက်ဆိုင်ရာဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ၏ ပြဋ္ဌာန်းချက်အရ သတ်မှတ်ထားသော နိုင်ငံတော်တာဝန်များ (ဥပမာ-ဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခံရခြင်း) ပေးအပ်ခြင်းခံရပါက ၎င်းကိုယ်စားပြုသည့် နိုင်ငံရေးပါတီ၏ တာဝန်များကို ထိုခန့်အပ်ခြင်းခံရသည့် နိုင်ငံတော်တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသည့်ကာလအတွင်း ဆောင်ရွက်ခွင့်မရှိပါ။မြန်မာနိုင်ငံ၏ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈ ခုနှစ်) အရ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်၏ အဓိကတာဝန်မှာ ဥပဒေပြုခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်သည် အခြေခံဥပဒေပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များနှင့်အညီ ပြည်ထောင်စုတစ်ဝန်းလုံးအတွက်သော်လည်းကောင်း၊ ပြည်ထောင်စု၏ တစ်စိတ်တစ်ဒေသအတွက်သော်လည်းကောင်း ဥပဒေပြုခွင့်ရှိပါသည်။ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ၊ အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များက ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းချက်များနှင့်အညီ ဥပဒေကြမ်းများကို တင်သွင်းခွင့်ရှိပါသည်။ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ၏ အဓိကတာဝန်မှာ ဥပဒေပြုရေးလုပ်ငန်းဖြစ်ပါသည်။၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေတွင် နိုင်ငံတော်၏ အချုပ်အခြာအာဏာကို ဥပဒေပြုရေးအာဏာ၊ အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာနှင့် တရားစီရင်ရေးအာဏာတို့ကို တတ်နိုင်သမျှ ပိုင်းခြားသုံးစွဲခြင်းနှင့် အချင်းချင်းအပြန်အလှန်ထိန်းကျောင်းခြင်းတို့ ပြုသည်ဟု ပြဋ္ဌာန်းထားပါသည်။ ထို့ကြောင့် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များက ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းချက်များနှင့်အညီ အုပ်ချုပ်ရေးကဏ္ဍနှင့် တရားစီရင်ရေးကဏ္ဍကို အပြန်အလှန်ထိန်းကျောင်းခြင်း ပြုပါသည်။ ထိုသို့ဆောင်ရွက်ရာတွင် အဆိုများ တင်သွင်းခြင်း၊ မေးခွန်းများမေးမြန်းခြင်းနှင့် ဖြေကြားခြင်း၊ အစီရင်ခံစာများတင်သွင်းခြင်း စသည့်နည်းလမ်းများကို ကျင့်သုံးပါသည်။လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များက သက်ဆိုင်ရာမဲဆန္ဒနယ်၏ ဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းများတွင်လည်း ပါဝင်ဆောင်ရွက်ပြီး မဲဆန္ဒရှင်ပြည်သူများနှင့် အစဉ်ထိတွေ့နေရန် လိုအပ်ပါသည်။၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ လွှတ်တော်တွင် ဥပဒေကြမ်းကော်မတီ၊ ပြည်သူ့ငွေစာရင်းကော်မတီ၊ လွှတ်တော်အခွင့်အရေးကော်မတီ၊ အစိုးရအာမခံချက်များ၊ ကတိများနှင့် တာဝန်ခံချက်များ စိစစ်ရေးကော်မတီတို့ကို ဖွဲ့စည်းထားရှိပါသည်။ ထို့ပြင် ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များ၊ ဥပဒေပြုရေး၊ အုပ်ချုပ်ရေး၊ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများအရေး၊ စီးပွားရေး၊ ဘဏ္ဍာရေး၊ လူမှုရေး၊ နိုင်ငံခြားရေးတို့အပြင် အခြားရေးရာကိစ္စများကို တင်ပြရန် လိုအပ်ပါက လွှတ်တော်ကော်မတီများကို လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းနိုင်ပါသည်။ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များသည် ထိုကဲ့သို့သော အဖွဲ့အစည်းများတွင်လည်း တာဝန်ပေးအပ်ခြင်းခံရပါက ပါဝင်ဆောင်ရွက်ရပါသည်။၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်နှင့် ပြည်နယ်လွှတ်တော်များကို ဖွဲ့စည်းထားရှိပါသည်။ တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များနှင့် ပြည်နယ်လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များသည်လည်း ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့် သက်ဆိုင်ရာလွှတ်တော်ဥပဒေများတွင် ပြဋ္ဌာန်းထားသည့် တာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ရပါသည်။ပြည်သူ့ကိုယ်စားလှယ်များ၏ အခန်းကဏ္ဍဒီမိုကရေစီစနစ်ကျင့်သုံးသော နိုင်ငံများသည် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့်အညီ နိုင်ငံကို တည်ဆောက်ပြီး အာဏာကို ခွဲဝေကျင့်သုံးကြပါသည်။ အချုပ်အခြာအာဏာတွင်ပါရှိသော ဥပဒေပြုအာဏာကို ပါလီမန်ကဲ့သို့သော အဖွဲ့အစည်းက ခံယူကျင့်သုံးပါသည်။ ထိုပါလီမန်တွင် တက်ရောက်ရမည့် ကိုယ်စားလှယ်များကို သက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံ၏ အခြေခံဥပဒေပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များနှင့်အညီ ဆန္ဒမဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိသော ပြည်သူများ၏ လွတ်လပ်သော ဆန္ဒမဲဖြင့် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ပါသည်။ထိုသို့ပြည်သူများ ရွေးကောက်တင်မြှောက်လိုက်သော ပြည်သူ့ကိုယ်စားလှယ်များက နိုင်ငံတော်၏ အကြီးအကဲကို ရွေးကောက်တင်မြှောက်ပါသည်။ (အချို့သောနိုင်ငံများတွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတကို ပြည်သူများက တိုက်ရိုက်ဆန္ဒမဲပေးသည့် စနစ်ဖြင့် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ပါသည်။) အလားတူပင် သက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံ၏ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ပြည်သူ့ကိုယ်စားလှယ်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ပါလီမန်က နိုင်ငံတော်၏ အစိုးရအဖွဲ့နှင့် အာဏာပိုင်အဖွဲ့အစည်းများ၏ တာဝန်ရှိပုဂ္ဂိုလ်များကိုလည်း ခန့်အပ်တာဝန်ပေးပါသည်။ပြည်သူ့ကိုယ်စားလှယ်များသည် အဓိကအားဖြင့် ဥပဒေပြုရေးတာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ရသည့်အပြင် အချုပ်အခြာအာဏာ၏ အစိတ်အပိုင်းများဖြစ်သော ဥပဒေပြုရေးကဏ္ဍ၊ စီမံခန့်ခွဲရေး (အုပ်ချုပ်ရေး) ကဏ္ဍနှင့် တရားစီရင်ရေးကဏ္ဍတို့၏ အပြန်အလှန်ထိန်းကျောင်းခြင်းတာဝန်နှင့် ပြည်သူကို ကိုယ်စားပြုခြင်းတာဝန်တို့ကို ထမ်းဆောင်ကြရပါသည်။ ထို့ကြောင့် နိုင်ငံတိုင်းတွင် ပြည်သူ့ကိုယ်စားလှယ်များသည် အလွန်အရေးကြီးသော ပုဂ္ဂိုလ်များဖြစ်ပါသဖြင့် ထိုပြည်သူ့ကိုယ်စားလှယ်များ၏ တာဝန်နှင့် အခန်းကဏ္ဍကို အကျဉ်းချုပ်လေ့လာတင်ပြခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ။moi
© Copyright 2024 SAC All Rights Reserved.