အီရန်ပဋိပက္ခသည် အဘယ်ကြောင့် တရုတ်နိုင်ငံကို ဦးစွာ ထိခိုက်စေသနည်း

အီရန်နိုင်ငံအပေါ် စစ်မက်ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေရှိသည့်ကိစ္စရပ်ကို ဆွေးနွေးကြရာတွင် ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့၊ အစ္စရေးနှင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင်း ဟန့်တားမှုဆိုင်ရာ တည်ဆောက်ပုံများအပေါ် အခြေခံသည့် ဒေသတွင်း အရေးပေါ်အခြေအနေတစ်ရပ်အဖြစ်သာ ရှုမြင်လေ့ရှိကြသည်။ သို့သော် အီရန်၏ အခြေအနေကို အမြဲတစေ ပေါက်ကွဲလွယ်သော အနေအထားတွင် ရှိနေစေသည့် ပိုမိုနက်ရှိုင်းသော ယုတ္တိဗေဒမှာ ဒေသတွင်းအကြောင်းရင်းများထက် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အကြောင်းရင်းများအပေါ်တွင်သာ ပို၍ အခြေခံနေပါသည်။

အီရန်နိုင်ငံသည် စွမ်းအင်စျေးကွက်များ၊ ရေကြောင်းသွားလာမှုဆိုင်ရာ အချက်အချာကျသည့် ရေလက်ကြားများ၊ ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများ အာဏာသက်ရောက်စေခြင်းနှင့် အပြိုင်အဆိုင်ဖြစ်နေသော ဆက်သွယ်ရေးစီမံကိန်းများ ထပ်တူကျရာနေရာတွင် တည်ရှိနေသည်။ ထိုသို့ ထပ်တူကျနေခြင်းသည် အမေရိကန်နှင့် တရုတ်နိုင်ငံတို့အကြား ဖြစ်ပေါ်နေသော မဟာဗျူဟာမြောက် ပြိုင်ဆိုင်မှုနှင့် တိုက်ရိုက် ဆက်စပ်နေပါသည်။ ထို့ကြောင့် အီရန်အပေါ် စစ်ရေးအရ အရှိန်မြှင့်တင်လာနိုင်ခြေရှိသည့် အခြေအနေကို အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသအား ပုံစံသစ်ဖြင့် ပြန်လည်ဖော်ဆောင်ရန် ကြိုးပမ်းမှုအဖြစ်သာမက တရုတ်နိုင်ငံ၏ တိုးတက်မှုပုံစံ (Growth Model) အတွက် ကုန်ကျစရိတ်များကို မြှင့်တင်ခြင်း၊ တရုတ်၏ အရေးကြီးသောသွင်းကုန်ကဏ္ဍကို မတည်မငြိမ်ဖြစ်စေခြင်းနှင့် ပေကျင်းအနေဖြင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဦးစားပေးလုပ်ငန်းများတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမည့်အစား ဘေးအန္တရာယ်စီမံခန့်ခွဲမှု (Risk Management) အတွက် အရင်းအမြစ်များကို ပိုမိုသုံးစွဲလာစေရန် ဖိအားပေးခြင်းဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံကို ထိန်းချုပ်နိုင်မည့် "ပထဝီနိုင်ငံရေးလက်နက်တစ်ခု" အဖြစ်လည်း အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုနိုင်ပါသည်။

လက်ရှိခေတ်ကာလ အင်အားကြီးနိုင်ငံများ၏ ပြိုင်ဆိုင်မှုတွင် အဓိကကျသော အဆုံးအဖြတ်ပေးမည့် တိုက်ပွဲများကို အရှေ့အာရှဒေသ၌ တိုက်ရိုက်ထိပ်တိုက်တွေ့ခြင်းဖြင့် ဆင်နွှဲကြလိမ့်မည်မဟုတ်ဘဲ တရုတ်နိုင်ငံ၏ စက်မှုကဏ္ဍချဲ့ထွင်မှုကို ဆက်လက်ထိန်းထားနိုင်မည့် စနစ်တကျရှိသော အခြေအနေများ (Systemic Conditions) အပေါ် ထိန်းချုပ်နိုင်ခြင်းဖြင့်သာ ဆုံးဖြတ်ကြမည်ဖြစ်သည်။ ရေနံ၊ သင်္ဘောဖြင့် ကုန်စည်ပို့ဆောင်မှုနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာအခွင့်အလမ်းများသည် ထိုအခြေအနေများထဲတွင် ပါဝင်နေဆဲဖြစ်သည်။

တရုတ်နိုင်ငံသည် ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့များကို အဓိကတင်သွင်းနေရသည့် နိုင်ငံဖြစ်ပြီး ၎င်း၏ ကုန်ထုတ်လုပ်မှုနှင့် ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးဂေဟစနစ်သည် စွမ်းအင်စျေးနှုန်း အတက်အကျများနှင့် ရေကြောင်းလမ်းကြောင်းများတွင် အနှောင့်အယှက်ဖြစ်ပေါ်မှုများအပေါ် အလွန်အမင်း ထိခိုက်လွယ်ပါသည်။ အီရန်နိုင်ငံသည် ၎င်း၏ ပထဝီဝင်အနေအထားနှင့် စွမ်းဆောင်ရည်များအရ ဟော်မုဇ် ရေလက်ကြားနှင့် အနီးတစ်ဝိုက်ရေပြင်များ၏ လုံခြုံရေးကို သက်ရောက်မှုရှိစေနိုင်သောကြောင့် အရေးပါနေခြင်းဖြစ်သည်။ မည်သည့်ဒုံးကျည်မှ ပစ်ခတ်ခြင်းမရှိသည့်တိုင်အောင် သင်္ဘောသွားလာရေးလမ်းကြောင်းကို ခြိမ်းခြောက်ခံရနိုင်သည်ဟူသော အယူအဆမျှဖြင့်ပင် အာမခံကြေးများကို တက်သွားစေရန်နှင့် ကုန်စည်သယ်ယူခနှုန်းထားများကို ပြောင်းလဲသွားစေရန် လုံလောက်ပြီး ယင်းသည် စွမ်းအင်ကို အဓိကအားကိုးနေရသော စီးပွားရေးစနစ်များအတွက် ငွေကြေးဖောင်းပွမှုဆိုင်ရာ တွန်းအားတစ်ရပ်အဖြစ်သို့ ကူးပြောင်းသွားစေပါသည်။

အီရန်ကို ဗဟိုပြုသည့် အကျပ်အတည်းတစ်ခု၊ အထူးသဖြင့် ရေရှည်ဖြစ်ပွားမည့် အကျပ်အတည်းသည် တရုတ်နိုင်ငံအပေါ် သွယ်ဝိုက်သောနည်းဖြင့် ဖိအားပေးနိုင်သည့် နည်းလမ်းများစွာ ရှိပါသည်။

ပထမယန္တရားမှာ စျေးနှုန်းနှင့် မတည်ငြိမ်မှု ဖြစ်သည်။ ရေနံစျေးနှုန်းသည် အနားသတ်အပေါ်တွင်သာ အခြေခံပြီး ဘေးအန္တရာယ်များအပေါ် ပြင်းထန်စွာ တုံ့ပြန်တတ်သည်။ တစ်ခါတစ်ရံတွင် လက်တွေ့မြေပြင်၌ အမှန်တကယ်ဆုံးရှုံးမှုထက် ပိုမိုပြင်းထန်စွာ တုံ့ပြန်တတ်ပါသည်။ ပါရှန် ပင်လယ်ကွေ့တစ်ဝိုက်တွင် မသေချာမရေရာမှုများရှိလာနိုင်သည်ဟု အချက်ပြသည့် အကျပ်အတည်းတစ်ခုသည် ရေနံအနာဂတ်စျေးနှုန်းများကို မြင့်တက်စေပြီး စျေးကစားမှုများကို ပိုမို အားကောင်းလာစေသည်။ တရုတ်နိုင်ငံအတွက်မူ မြင့်မားသော ရေနံစျေးနှုန်းများသည် အခွန်ကောက်ခံ ခံရသကဲ့သို့ပင် ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် စက်မှုကဏ္ဍတစ်ခုလုံး၏ ကုန်ကျစရိတ်များကို မြင့်တက်စေပြီး အိမ်ထောင်စုများ၏ ဝယ်ယူနိုင်စွမ်းအားကို ကျဆင်းစေကာ မက်ခရိုစီးပွားရေး စီမံခန့်ခွဲမှုကို ရှုပ်ထွေးစေပါသည်။ အမေရိကန်အတွက်မူ ထိခိုက်မှုရှိမည်ဖြစ်သော်လည်း ၎င်းတို့၏ စွမ်းအင်ထုတ်လုပ်မှုပုံစံသည် ပြောင်းလဲသွားပြီဖြစ်သည်။ ပြည်တွင်း၌ ရေနံထုတ်လုပ်မှု မြင့်မားခြင်းနှင့် ပြည်ပသို့ တင်ပို့နိုင်သည့်အခန်းကဏ္ဍကြောင့် စားသုံးသူ လောင်စာဆီစျေးနှုန်းသည် နိုင်ငံရေးအရ အကဲဆတ်နေဆဲဖြစ်သော်လည်း မက်ခရိုစီးပွားရေးဆိုင်ရာထိခိုက်မှုကို တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ခုနှိမ်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။ မဟာဗျူဟာမြောက် အသာစီးရမှုသည် အလုံးစုံ ကင်းလွတ်ခွင့်ရရှိခြင်းမျိုးမဟုတ်ဘဲ "နှိုင်းယှဉ်ချက်အရ ဒဏ်ခံနိုင်ရည်ပိုရှိခြင်း" သာ ဖြစ်သည်။

ဒုတိယယန္တရားမှာ လမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ဘေးအန္တရာယ်ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်မှုပြုနေသော ရေနံအမြောက်အမြားသည် ကျဉ်းမြောင်းသော ရေလက်ကြားများနှင့် အားနည်းချက်ရှိသော ပင်လယ်ရေကြောင်းလမ်းများမှတစ်ဆင့် ဖြတ်သန်းနေရသည်။ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားသည် ယင်းတို့အထဲတွင် သင်္ကေတအရရော လက်တွေ့အရပါ အရေးအကြီးဆုံးဖြစ်ပြီး အီရန်သည် ၎င်း၏ ကမ်းရိုးတန်းနှင့် စစ်ရေးအနေအထားအရ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဘေးအန္တရာယ်ဖြစ်စေသည့်နေရာအဖြစ် ပြောင်းလဲနိုင်သည့် တစ်ခုတည်းသော အဓိကအင်အားကြီးနိုင်ငံ ဖြစ်သည်။ ထိုနယ်ပယ်တွင် ဟန့်တားမှု (Deterrence) ဆိုသည်မှာ လမ်းကြောင်းအမှန်တကယ် ပိတ်ဆို့မှုကို တားဆီးရန်သာမက စျေးကွက်၏ မျှော်လင့်ချက်ကို ပုံဖော်ရန်လည်း ဖြစ်သည်။ စစ်ဘေးအာမခံများ၊ သင်္ဘောအချိန်ဇယားများနှင့် သင်္ဘောသားများ၏ အန္တရာယ်ရှိသောဇုန်ကို ဖြတ်သန်းသွားလာလိုသည့် ဆန္ဒအားလုံးသည် ပြောင်းလဲလွယ်သော အရာများဖြစ်သည်။ သေးငယ်သော စစ်ရေးအရှိန်မြှင့်သည့် အချက်ပြမှုများသည်ပင် စီးပွားရေးအရ အချိုးအစားမညီသော နောက်ဆက်တွဲဆိုးကျိုးများကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပါသည်။ စွမ်းအင်လုံခြုံရေးအတွက် ခန့်မှန်းရလွယ်ကူသော ပင်လယ်ရေကြောင်းလမ်းများကို အားကိုးနေရသည့် တရုတ်နိုင်ငံသည် ထိုသို့သောအခြေအနေမျိုးတွင် တူညီသော ကုန်စည်အတွက် ပိုမိုပေးဆောင်ရခြင်း၊ ကုန်ပစ္စည်းများကို ပိုမိုသိုလှောင်ထားရခြင်းနှင့် အမေရိကန်က ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေး၊ အခြေစိုက်စခန်းများနှင့် မဟာမိတ်များအကြား အပြန်အလှန် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများတွင် ကာလရှည်ကြာ အသာစီးရထားသော ဝေးလံသည့် ရေပြင်များအတွက် ရေတပ်အင်အားကို ပိုမိုအသုံးပြုလာရခြင်းတို့ကို ကြုံတွေ့ရမည်ဖြစ်သည်။

တတိယယန္တရားမှာ ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုဆိုင်ရာ တည်ဆောက်ပုံ (Sanctions Architecture) ဖြစ်သည်။ အီရန်သည် ပြင်းထန်သော ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများအောက်တွင် နှစ်ပေါင်းများစွာ ရပ်တည်ခဲ့ပြီး ၎င်း၏ ရေနံတင်ပို့မှုအပေါ်အခြေခံ၍ လျှို့ဝှက်ကုန်သွယ်မှုကွန်ရက်တစ်ခု ထွန်းကားလာခဲ့သည်။ လက်တွေ့တွင် အီရန်အပေါ် ဖိအားပေးခြင်းသည် အမေရိကန်၏ ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ အကျပ်ကိုင်နိုင်စွမ်း မည်မျှအသက်ဝင်သနည်းဆိုသည်ကို စမ်းသပ်သည့်ဖြစ်ရပ်တစ်ခု ဖြစ်လာသည်။ အကယ်၍ ဝါရှင်တန်အနေဖြင့် ပိတ်ဆို့ထားသော ရေနံစည်များကို သယ်ယူနေသည့် ကွန်ရက်များကို ဖြတ်တောက်နိုင်ကြောင်း သက်သေပြနိုင်ပါက ယင်းသည် တရုတ်နိုင်ငံထံသို့ ပေးပို့သည့် သတင်းစကားလည်း ဖြစ်သည်။ ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများကို ဆန့်ကျင်သော ကုန်သွယ်မှုတွင် ပါဝင်ခြင်းသည် ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော ကော်ပိုရိတ်နှင့် ဘဏ်လုပ်ငန်းကဏ္ဍများအထိ ကူးစက်သွားနိုင်သည့် ကုန်ကျစရိတ်များနှင့် မသေချာမရေရာမှုများကို သယ်ဆောင်လာနိုင်ကြောင်း အချက်ပြနေခြင်းဖြစ်သည်။ အကယ်၍ အမေရိကန်က စစ်ရေးအရှိန်မြှင့်ရန် သို့မဟုတ် အရှိန်မြှင့်မည်ဟု အချက်ပြရန် ရွေးချယ်ခဲ့ပါက အရေးယူဆောင်ရွက်မှုပတ်ဝန်းကျင်သည် ပိုမိုတင်းကျပ်လာနိုင်ပြီး တရုတ်သွင်းကုန်လုပ်ငန်းရှင်များနှင့် ကြားခံဆောင်ရွက်သူများအနေဖြင့် ၎င်းတို့၏ အပြုအမူကို ပြင်ဆင်ရန်၊ မြင့်မားသော အရောင်းအဝယ်ကုန်ကျစရိတ်များကို လက်ခံရန် သို့မဟုတ် စျေးလျှော့ပေးမှု နည်းပါးသည့်အတွက် စီးပွားရေးအရ အကျိုးအမြတ်သိပ်မရှိသော အခြားထောက်ပံ့ရေးအရင်းအမြစ်များကိုရှာဖွေရန် ဖိအားပေးခံရမည် ဖြစ်သည်။

တရုတ်နိုင်ငံ၏ အီရန်ရေနံအပေါ် မှီခိုနေရမှုအတိုင်းအတာသည် သေးငယ်သည့် အချက်အလက်တစ်ခု မဟုတ်ပါ။ လတ်တလော ခြေရာခံမှုများအပေါ် အခြေခံသည့် ခန့်မှန်းချက်များအရ ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် တရုတ်၏ အီရန်ရေနံစိမ်း ပျမ်းမျှဝယ်ယူမှုသည် တစ်ရက်လျှင် စည်ပေါင်း ၁.၃၈ သန်းခန့် ရှိနေပြီး ၎င်းသည် တရုတ်၏ စုစုပေါင်း ပင်လယ်ရေကြောင်း ရေနံတင်သွင်းမှု တစ်ရက်လျှင် စည် ၁၀.၂၇ သန်း၏ ၁၃.၄% ခန့် ရှိပါသည်။ ထို့အပြင် တရုတ်နိုင်ငံသည် အီရန်မှ တင်ပို့သော ရေနံစုစုပေါင်း၏ ၈၀% ကျော်ကို ဝယ်ယူနေခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုကိန်းဂဏန်းများသည် ပမာဏကို ဖော်ပြနေရုံသာမက စျေးနှုန်းသဘောတရားကိုလည်း ညွှန်ပြနေသည်။ အီရန်ရေနံစည်များသည် တရုတ်နိုင်ငံ၏ စနစ်အတွင်းသို့ စျေးနှုန်းလျှော့ပေါ့မှုဖြင့် ဝင်ရောက်လေ့ရှိပြီး ယင်းသည် တင်သွင်းသူများအတွက် ဥပဒေကြောင်းအရနှင့် ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးဆိုင်ရာ ဘေးအန္တရာယ်များကို ခုနှိမ်ပေးခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုစျေးနှုန်းလျှော့ပေးမှုသည် ရေနံချက်စက်ရုံများ၏ စီးပွားရေးတွက်ခြေကိုက်မှုနှင့် ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော စက်မှုကုန်ကျစရိတ် တည်ဆောက်ပုံ၏ အစိတ်ပိုင်းတစ်ခုဖြစ်လာသည်။ ထို့ကြောင့် ထိုစီးဆင်းမှုကို အနှောင့်အယှက်ပေးခြင်းသည် ပမာဏကိုသာမက အခွင့်အလမ်းကိုပါ ဖယ်ရှားပစ်လိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။ အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ အခြားအစားထိုးရန် ဖြစ်နိုင်သော်လည်း အစားထိုးခြင်းသည် တန်ဖိုးချင်း ညီမျှလေ့မရှိပါ။ အခြားထောက်ပံ့သူများသည် ပို၍စျေးကြီးနိုင်သလို အခြားအမျိုးအစားများအတွက် ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများ လိုအပ်နိုင်ပြီး ကုန်စည်သယ်ယူခနှင့် စာချုပ်ပါ စည်းကမ်းချက်များသည်လည်း အကျိုးအမြတ် နည်းပါးနိုင်ပါသည်။ အသားတင် အကျိုးသက်ရောက်မှုမှာ ကုန်ကျစရိတ် အခြေခံ ပိုမိုမြင့်မားသွားခြင်းပင် ဖြစ်သည်။

တစ်ချိန်တည်းမှာပင် အီရန်၏ တရုတ်အတွက် အရေးပါမှုမှာ ရေနံစိမ်းသက်သက်မျှ မဟုတ်ပါ။ အီရန်သည် ဆက်သွယ်ရေး စီမံကိန်းများတွင်လည်း ပထဝီဝင်မဟာဗျူဟာမြောက် အချက်အချာကျသော နေရာဖြစ်သည်။ ပေကျင်း၏ ပိုးလမ်းမသစ်စီမံကိန်း (Belt and Road) ၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ကုန်သွယ်မှုနှင့် စွမ်းအင်စီးဆင်းမှုများသည် ရေကြောင်းလမ်းတစ်ခုတည်း သို့မဟုတ် နိုင်ငံရေးအရ ဆက်ဆံရေးတစ်ခုတည်းအပေါ်တွင်သာ ပိတ်မိမနေစေရန် အရန်လမ်းကြောင်းများ တည်ဆောက်ခြင်းဖြစ်သည်။ အီရန်သည် အလယ်အာရှ၊ ကော့ကေးဆပ် (Caucasus)၊ တူရကီနှင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်းတို့အကြားတွင် ထူးခြားသောအနေအထား၌ တည်ရှိနေပြီး ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့နှင့် အိုမန်ပင်လယ်ကွေ့နှစ်ခုလုံးသို့ ထွက်ပေါက်ရှိသည်။ ဖြတ်သန်းသွားလာမှုနယ်မြေတစ်ခုအနေဖြင့် ၎င်းသည် ပင်လယ်ရေကြောင်း လမ်းကြောင်းများကို အားဖြည့်ပေးနိုင်သည့် ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းများကို ပံ့ပိုးပေးနိုင်ပြီး မြောက်-တောင် ရထားလမ်းနှင့် ကားလမ်းများအတွက် ရွေးချယ်စရာများဖြစ်စေကာ ယူရေးရှားကုန်းတွင်းပိုင်း ကွန်ရက်များကို ရေနွေးဆိပ်ကမ်းများ (Warm-water ports) နှင့် ချိတ်ဆက်ပေးနိုင်သည်။ နိုင်ငံရေးအရ ဖိအားများရှိနေစဉ်အတွင်း ကုန်စည်များကို ရွှေ့ပြောင်းနိုင်စွမ်းရှိခြင်းသည် စီးပွားရေးလုံခြုံမှုဟု ပိုမိုအဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုလာကြသည့် ခေတ်ကာလတွင် ယင်းကဲ့သို့သော လမ်းကြောင်းများသည် မဟာဗျူဟာမြောက် ရပိုင်ခွင့်များ ဖြစ်လာသည်။ အကယ်၍ အီရန်သည် တည်ငြိမ်ပြီး အခြားဒေသများနှင့် ပေါင်းစည်းနိုင်ပါက ဒေသတွင်း ထောက်ပံ့ ပို့ဆောင်ရေးအတွက် ကျောက်ဆူးတစ်ခုသဖွယ် ဖြစ်လာနိုင်သည်။ အကယ်၍ အီရန်သည် မတည်မငြိမ်ဖြစ်ခြင်း သို့မဟုတ် စစ်တလင်း ဖြစ်သွားပါက ၎င်းသည် ဆက်သွယ်ရေးကွင်းဆက်တွင် ပြတ်တောက်မှုတစ်ခု ဖြစ်သွားမည်ဖြစ်ပြီး၊ တရုတ်နိုင်ငံအနေဖြင့် အမေရိကန်ရေတပ်နှင့် မဟာမိတ် အဖွဲ့အစည်းများက လွှမ်းမိုးနိုင်သည့် လမ်းကြောင်းများအပေါ်တွင်သာ ပိုမိုအမှီပြုလာရစေမည်ဖြစ် သည်။

တရုတ်-အီရန် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု၏ ရေရှည်မျှော်မှန်းချက်သည် ထိုအချက်ကို ပိုမိုခိုင်မာစေသည်။ ပေကျင်းနှင့် တီဟီရန်တို့သည် ၎င်းတို့၏ မိတ်ဖက်ဖြစ်မှုကို ဆယ်စုနှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာမြင့် မည့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး မူဘောင်အဖြစ် သတ်မှတ်ထားကြသည်။ စီမံကိန်းများ၏ အသေးစိတ်အချက်အလက်များသည် မကြာခဏဆိုသလို မရေမရာရှိနေတတ်သော်လည်း မဟာဗျူဟာမြောက် ဦးတည်ချက်မှာ ရှင်းလင်းပါသည်။ အီရန်သည် အနောက်နိုင်ငံများ၏ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများမှာ ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုနှင့် နိုင်ငံရေးအရ ဘေးအန္တရာယ်များကြောင့် ကန့်သတ်ခံထားရသည့်နေရာတွင် တရုတ် နိုင်ငံအတွက် စွမ်းအင်၊ အခြေခံအဆောက်အအုံနှင့် ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုဆိုင်ရာ ရွေးချယ်စရာများကို ဖော်ဆောင်ပေးထားသည်။ ထိုရွေးချယ်စရာများသည် စီမံကိန်းများ နှေးကွေးနေသည့်တိုင်အောင် တန်ဖိုးရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အနာဂတ်တွင် ကြုံတွေ့ရနိုင်သည့် ကန့်သတ်ချက်များအတွက် ကြိုတင်ကာကွယ်မှု (Hedge) တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဝါရှင်တန်၏ အမြင်အရ အီရန်၏ ဘေးအန္တရာယ်ဖြစ်နိုင်ခြေကို မြှင့်တင်ခြင်းသည် ထိုကြိုတင်ကာကွယ်မှု၏ တန်ဖိုးကို လျော့ကျစေသည်။ ယင်းသည် အီရန်နှင့် လက်တွဲဆောင်ရွက်ခြင်းအတွက် ကုန်ကျစရိတ်ကို မြင့်တက်စေပြီး ရေရှည်ကတိကဝတ်များကို အဟန့်အတား ဖြစ်စေသည်။ တရုတ်အနေဖြင့် အီရန်ကို စွန့်လွှတ်မည်မဟုတ်သော်လည်း အီရန်ကို ယုံကြည်စိတ်ချရသော မိတ်ဖက်အဖြစ်ထက် ပိုမိုမသေချာသည့် ရပိုင်ခွင့်တစ်ခုအဖြစ် သဘောထားရန် ဖိအားပေးခံရနိုင်ပါသည်။

ထို့ကြောင့် အီရန်အပေါ် စစ်မက်ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေရှိသည့် အတွေးအခေါ်သည် အချို့သော မဟာဗျူဟာမြောက် အသိုင်းအဝိုင်းများတွင် တရုတ်နိုင်ငံကို ထိန်းချုပ်ရန် "သွယ်ဝိုက်သော နည်းလမ်းတစ်ခု" အဖြစ် ပေါ်ထွက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ ဝါရှင်တန်အနေဖြင့် အလုံးစုံစစ်ပွဲကိုသာ ဦးတည်နေသည်ဟု ယူဆရန် မလိုအပ်ပါ။ အီရန်သည် ရေနံစျေးနှုန်း၊ ရေကြောင်းလုံခြုံရေး၊ ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများ အာဏာသက်ရောက်စေခြင်းနှင့် ဆက်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းများ ပြတ်တောက်ခြင်းစသည့် လမ်းကြောင်းအသွယ်သွယ်မှတစ်ဆင့် ဖိအားများကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း ထုတ်လွှင့်ပေးနိုင်သည့် အနည်းငယ်သော နေရာများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်ကို သတိပြုရန်သာ လိုအပ်ပါသည်။ ဤလမ်းကြောင်းများအားလုံး တစ်ပြိုင်နက်တည်း အသက်ဝင်လာသောအခါ ရလဒ်အနေဖြင့် ပေါ်ထွက်လာသော မသေချာမရေရာမှုများသည် အလွန်ကြီးမားသော ကုန်ထုတ်လုပ်မှုအခြေစိုက်စခန်းနှင့် ရှည်လျားသော ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်များရှိသည့် ရေနံအသားတင် တင်သွင်းရသော နိုင်ငံများအတွက် အထိခိုက်ဆုံး ဖြစ်စေသည်။ တရုတ်နိုင်ငံသည် ထိုပုံစံအတွင်း၌ အတိအကျ ရှိနေခြင်းပင် ဖြစ် သည်။

သို့ရာတွင် ထိုကဲ့သို့သော မဟာဗျူဟာတစ်ရပ် ထိရောက်မှုရှိမရှိဆိုသည်မှာ ဝါရှင်တန်၏ ကိုယ်ပိုင် စွမ်းအင်အနေအထားနှင့် နောက်ဆက်တွဲဆိုးကျိုးများကို မည်မျှထိန်းချုပ်နိုင်သနည်းဟူသည့် အချက်ပေါ်တွင် များစွာမူတည်နေပါသည်။ ထိုနေရာတွင် လက်ရှိအမေရိကန်၏ စွမ်းအင်အခင်းအကျင်းကို လူအများက လျှော့တွက်ထားလေ့ရှိကြသည်။ အမေရိကန်၏ ရေနံစိမ်းထုတ်လုပ်မှု သည် သမိုင်းတစ်လျှောက် အမြင့်ဆုံးအဆင့်တွင်ရှိနေပြီး ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် ပျမ်းမျှတစ်ရက်လျှင် စည်ပေါင်း ၁၃.၅ သန်းခန့် ရှိလာမည်ဟု ခန့်မှန်းထားကြရာ ယင်းသည် ရှေးလ် (Shale) ရေနံ ကဏ္ဍ၏ အဆောက်အအုံဆိုင်ရာ ကြံ့ခိုင်မှုနှင့် အဓိကရေနံထွက်ရာ ဒေသများ၏ ဆက်တိုက်ထွက်ရှိမှုကို ထင်ဟပ်နေပါသည်။ ရေနံစိမ်းတင်ပို့မှုသည်လည်း စနစ်တစ်ခုလုံး၏ တည်ငြိမ်သောအင်္ဂါရပ် တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့ရာ ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်၏ ပျမ်းမျှတင်ပို့မှုသည် တစ်ရက်လျှင် စည် ၄.၁ သန်းကျော်ရှိခဲ့သည်။ ယင်းက အမေရိကန်သည် ပြင်ပမှလာသော ရိုက်ခတ်မှုများကို ခံရလွယ်သည့် စားသုံးသူနိုင်ငံဘဝမှ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ စွမ်းအင်ညီမျှမှုကို ထိန်းညှိပေးနိုင်သော အဓိကထောက်ပံ့သူ နိုင်ငံဖြစ်လာကြောင်း ပြသနေပါသည်။ ထို့အပြင် မက္ကဆီကိုပင်လယ်ကွေ့ (US Gulf) မှ ပင်လယ်ကမ်းလွန် ရေနံထုတ်လုပ်မှုသည်လည်း ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် တစ်ရက်လျှင် စည် ၂ သန်းခန့်အထိ မြင့်တက်လာရန် ခန့်မှန်းထားရာ၊ ယင်းသည် ကာလတိုစျေးနှုန်း အတက်အကျအပေါ်တွင် ရှေးလ်ရေနံလောက် ထိခိုက်လွယ်မှုမရှိဘဲ တည်ငြိမ်သော ထုတ်လုပ်မှုအခြေခံကို ပိုမိုခိုင်မာစေပါသည်။ ယင်းအချက်များအပြင် အမေရိကန်၏ သဘာဝဓာတ်ငွေ့နှင့် LNG (သဘာဝဓာတ်ငွေ့ရည်) ထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်းမြင့်တက်လာခြင်းက စွမ်းအင်အကျပ်အတည်းကာလတွင် မဟာမိတ်များကို ဝါရှင်တန်အနေဖြင့် ပိုမိုကူညီပေးနိုင်လာစေသည်။ ထို့ကြောင့် လက်ရှိအခြေအနေကို ခြုံငုံကြည့်ပါက အမေရိကန်သည် လွန်ခဲ့သော ဆယ်စုနှစ်များကထက်စာလျှင် စျေးကွက်မတည်ငြိမ်မှုများကို ပိုမိုခံနိုင်ရည်ရှိသည့် အနေအထားတွင် ရှိနေပါသည်။

အမေရိကန်၏ စွမ်းအင်တွက်ချက်မှုတွင် ပါဝင်သည့် နောက်ထပ်အချက်တစ်ခုမှာ ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံ ဖြစ်သည်။ ဗင်နီဇွဲလားနှင့် ပတ်သက်သည့် ဖြစ်ပေါ်တိုးတက်မှုများသည် ဝါရှင်တန်အနေဖြင့် ရေနံချက်စက်ရုံများနှင့် ကိုက်ညီသည့် "ရေနံစိမ်းအမျိုးအစား" (Heavy Crude) အပေါ်တွင် ဩဇာလွှမ်းမိုးမှု ပိုမိုရရှိလာစေမည့် အလားအလာအဖြစ် ဖော်ပြကြသည်။ ဤနေရာတွင် မဟာဗျူဟာမြောက် အရေးပါမှုမှာ အခြေခံအဆောက်အအုံနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ကန့်သတ်ချက်များကြောင့် ရေနံပမာဏ မည်မျှအမြန်ထွက်လာနိုင်သည်ဟူသည့် အချက်ထက်၊ အပိုဆောင်းလိုအပ်သည့် ရေနံထောက်ပံ့မှု (Marginal Supply) အပေါ် ထိန်းချုပ်နိုင်စွမ်းနှင့် ထိုရေနံကို မည်ကဲ့သို့သော နိုင်ငံရေးအခြေအနေများအောက်တွင် စျေးကွက်တင်မည်နည်းဟူသည့် အချက်ပေါ်တွင် ပို၍မူတည်ပါသည်။ စျေးကွက် အတွင်း ဝယ်လိုအား တင်းကျပ်နေချိန်တွင် ထိုသို့သော အပိုဆောင်းရေနံစည်များသည် အလွန် အရေးကြီးပြီး၊ ယင်းတို့ကို လမ်းညွှန်ပေးနိုင်ခြင်း သို့မဟုတ် စျေးကွက်ထဲသို့ ထုတ်ပေးနိုင်ခြင်းဖြင့် မဟာမိတ်စီးပွားရေးများအတွက် ရိုက်ခတ်မှုများကို လျှော့ချပေးနိုင်ကာ ပြိုင်ဘက်များအပေါ် ဆက်လက်ဖိအားပေးနိုင်မည် ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ ထိုသို့သော ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုသည် လက်တွေ့ကျပြီး ရေရှည်တည်တံ့ပါက အီရန်နှင့်ပတ်သက်သည့် အကျပ်အတည်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာမည့် ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများကို အမေရိကန်က ပိုမိုစီမံခန့်ခွဲနိုင်မည် ဖြစ်သည်။

သို့သော်လည်း အီရန်ကို တရုတ်နိုင်ငံအပေါ် ဖိအားပေးသည့် အချက်အချာအဖြစ် အသုံးချသည့် ယုတ္တိဗေဒတွင် ပြင်းထန်သော ကန့်သတ်ချက်များ ရှိနေပါသည်။ ရေနံစျေးနှုန်း ရုတ်တရက် မြင့်တက်ခြင်းသည် အမေရိကန်အပါအဝင် လူတိုင်းကို ထိခိုက်စေပါသည်။ ပြည်တွင်းရေနံထုတ်လုပ်သူများအနေဖြင့် စျေးနှုန်းမြင့်ခြင်းကြောင့် အကျိုးရှိနိုင်သော်လည်း စားသုံးသူများနှင့် စက်မှုလုပ်ငန်းများသည် ကုန်ကျစရိတ် မြင့်မားမှုနှင့်ရင်ဆိုင်ရမည်ဖြစ်ကာ နိုင်ငံရေးစနစ်သည်လည်း ဓာတ်ဆီ စျေးနှုန်းအပေါ် အလွန်အကဲဆတ်ပါသည်။ ထို့အပြင် မဟာမိတ်များသည်လည်း အလိုအလျောက် သဘောတူညီကြလိမ့်မည် မဟုတ်ပါ။ ဥရောပနှင့် အာရှရှိ အမေရိကန်၏ မဟာမိတ်အများစုမှာ ရေနံအသားတင် တင်သွင်းနေရသူများဖြစ်ကြပြီး ရေရှည်စျေးနှုန်းကြီးမြင့်မှုနှင့် ရေကြောင်းပို့ဆောင်ရေး အနှောင့်အယှက်များကြောင့် ဒုက္ခရောက်ကြမည် ဖြစ်သည်။ ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများ ထိရောက်စေရန်နှင့် ရေကြောင်းလုံခြုံရေး လုပ်ငန်းများအတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သည့် မဟာမိတ်များအကြား စည်းလုံးမှု (Coalition Discipline) သည် မဟာမိတ်များအနေဖြင့် ၎င်းတို့ကိုယ်တိုင်အချိုးအစားမညီသော ကုန်ကျစရိတ်များကို ပေးဆပ်နေရသည်ဟု ခံစားရသောအခါ ထိန်းသိမ်းရန် ပိုမိုခက်ခဲလာပါသည်။

ထို့ထက်ပို၍ နက်ရှိုင်းသော မဟာဗျူဟာမြောက် အန္တရာယ်တစ်ခုလည်း ရှိနေပါသည်။ ကြာရှည်သော ပဋိပက္ခတစ်ခုသည် အမေရိကန်၏ ဩဇာအာဏာကို အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ လျော့ပါးသွားစေမည့် "လိုက်လျောညီထွေ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများ" ကို ပိုမိုမြန်ဆန်လာစေနိုင်ပါသည်။ အကယ်၍ ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့ဒေသတွင် စစ်ပွဲ သို့မဟုတ် စစ်ပွဲနှင့် နီးစပ်သော အခြေအနေများမှာ ထပ်ခါတလဲလဲဖြစ်ပေါ်နေပါက တရုတ်နိုင်ငံအနေဖြင့် မဟာဗျူဟာမြောက် ရေနံသိုလှောင်မှုများကို မြှင့်တင်ရန်၊ ရေနံရရှိရာ အရင်းအမြစ်များကို စုံလင်အောင် ပြုလုပ်ရန်၊ ရုရှားနှင့် အခြားရေနံတင်ပို့သူများနှင့် ဆက်ဆံရေး ပိုမိုခိုင်မာအောင် တည်ဆောက်ရန်၊ လျှပ်စစ်စွမ်းအင်သုံးစွဲမှုကို အရှိန်မြှင့်ရန်နှင့် ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများကို ခံနိုင်ရည်ရှိသည့် ဘဏ္ဍာရေးနှင့် ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးလမ်းကြောင်းများ တည်ဆောက်ရန်အတွက် တွန်းအားများ ရရှိသွားမည်ဖြစ်သည်။ တစ်နည်းအားဖြင့်ဆိုသော် ဒုက္ခသည် လက်တွေ့ကျသော်လည်း ထိုဒုက္ခသည်ပင် ဒဏ်ခံနိုင်ရည် (Resilience) တည်ဆောက်ရန် တွန်းအားပေးသည့် ယန္တရားတစ်ခု ဖြစ်လာနိုင်ပါသည်။ အကျပ်ကိုင်မှုများကို မကြာခဏ အသုံးပြုလေလေ၊ တန်ပြန်ဆောင်ရွက်မှုများသည် ပိုမိုနက်ရှိုင်းပြီး ရှုပ်ထွေးလာလေလေ ဖြစ်ပါလိမ့်မည်။ ခဏတာ ရိုက်ခတ်မှုတစ်ခုသည် တရုတ်၏ ဘဏ္ဍာရေးအခြေအနေနှင့် အန္တရာယ် တွက်ချက်မှုကို ဖိအားပေးနိုင်သော်လည်း ရေရှည်တိုက်ပွဲတစ်ခုသည် အမေရိကန်၏ ပိတ်ဆို့အရေးယူမှု ဩဇာသက်ရောက်မှုကို လျော့ပါးစေမည့် အဆောက်အအုံဆိုင်ရာလမ်းခွဲမှုများ (Structural Decoupling) နှင့် အခြားရွေးချယ်စရာအဖွဲ့အစည်းများ ပေါ်ပေါက်လာမှုကို ပိုမိုအားပေးရာ ရောက်သွားနိုင်ပါသည်။

တရုတ်နိုင်ငံသည်လည်း ထိုနယ်ပယ်တွင် ငြိမ်ခံနေမည့်သူမဟုတ်ပါ။ ၎င်းတို့သည် ရေနံပမာဏကို ပြောင်းလဲခြင်း၊ စာချုပ်ပါစည်းကမ်းချက်များကို ပြန်လည်ညှိနှိုင်းခြင်း၊ ကြားခံများကို အသုံးပြုခြင်းနှင့် ပြည်တွင်းစျေးကွက်ကို တည်ငြိမ်စေရန် နိုင်ငံတော်က တိုက်ရိုက်ညွှန်ကြားသည့် နည်းလမ်းများကို အသုံးပြုနိုင်စွမ်းရှိပါသည်။ ထို့အပြင် စွမ်းအင်ကို ရိုးရှင်းသော စီးဆင်းမှုတစ်ခုအဖြစ် ရှုမြင်မည့်အစား ရေရှည်စာချုပ်များ၊ သိုလှောင်မှုများနှင့် တတိယနိုင်ငံ ကုန်သွယ်မှုများ ပါဝင်သည့် ပေါင်းစပ်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု (Portfolio) တစ်ခုအဖြစ် ကိုင်တွယ်နိုင်ပါသည်။ အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ စက်မှုလုပ်ငန်းများ အဆင့်မြှင့်တင်ခြင်း၊ စွမ်းအင်ချွေတာခြင်းနှင့် လျှပ်စစ်စွမ်းအင်သုံးစွဲမှု တိုးမြှင့်ခြင်းတို့မှတစ်ဆင့် ရေနံအပေါ် အမှီပြုနေရမှုကို လျှော့ချနိုင်မည်ဖြစ်သည်။ ထိုအပြောင်းအလဲများသည် ချက်ချင်းလက်ငင်း ဖြစ်မလာနိုင်သော်လည်း ယင်း၏ ဦးတည်ချက်သည် အရေးကြီးပါသည်။ အကယ်၍ အီရန်ပဋိပက္ခကို ဖိအားပေးရန်အတွက် ထပ်ခါတလဲလဲ အသုံးပြုလာပါက ပေကျင်း၏ မဟာဗျူဟာမြောက် သင်ခန်းစာမှာ မည်သည့်ရေလက်ကြား အချက်အချာနှင့် မည်သည့်အကျပ်ကိုင်နိုင်သော အင်အားစုအပေါ်တွင်မဆို မှီခိုနေရမှုကို လျှော့ချရန်ပင် ဖြစ်လိမ့်မည်။ ထိုသို့လုပ်ဆောင်ခြင်းသည် ကာလတိုတွင် စရိတ်စကများမည်ဖြစ်သော်လည်း ၎င်းတို့က ရွေးချယ်မည့်လမ်း ဖြစ်လာပါလိမ့်မည်။

ထို့ကြောင့် ခြုံငုံသုံးသပ်ရလျှင် လက်ရှိအခြေအနေများအပေါ်မူတည်၍ တည်ငြိမ်စွာ ရှုမြင်ရန် လိုအပ်ပါသည်။ အီရန်အပေါ် စစ်မက်ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေသည် ရည်ရွယ်သည်ဖြစ်စေ၊ မရည်ရွယ်သည်ဖြစ်စေ တရုတ်နိုင်ငံကို ထိန်းချုပ်မည့် ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော အမေရိကန် မဟာဗျူဟာ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု အဖြစ် လုပ်ဆောင်နိုင်ပါသည်။ ယင်းသည် စွမ်းအင်ဆိုင်ရာ ဘေးအန္တရာယ်များကို မြှင့်တင်ခြင်း၊ ပိတ်ဆို့အရေးယူမှု ရှောင်လွှဲခြင်းအတွက် ကုန်ကျစရိတ်များကို မြင့်တက်စေခြင်းနှင့် တရုတ်၏ ဆက်သွယ်ရေးစီမံကိန်းများအတွက် အရေးပါသော ဒေသတစ်ခုတွင် မသေချာမရေရာမှုများကို ထည့်သွင်းပေးခြင်းဖြင့် တရုတ်ကို ဖိအားပေးပါသည်။ ယနေ့အချိန်တွင် အမေရိကန်သည် ယခင် ခေတ်များထက် ပိုမိုခိုင်မာသော ပြည်တွင်းစွမ်းအင် အခြေခံကောင်းများ ရှိနေသောကြောင့် နှိုင်းယှဉ်ချက်အရ ဒဏ်ခံနိုင်ရည် ပိုမိုရှိပါသည်။ တစ်ဖက်တွင်လည်း တရုတ်နိုင်ငံသည် အီရန်ရေနံအပေါ် လက်တွေ့ကျကျမှီခိုနေရပြီး အီရန်ကို လမ်းကြောင်းသစ်နှင့် မိတ်ဖက်အဖြစ် မဟာဗျူဟာမြောက် စိတ်ဝင်စားမှုရှိနေခြင်းကြောင့် အနှောင့်အယှက်ဖြစ်ပေါ်မှုများသည် ထိရောက်မှုရှိပါသည်။ သို့သော် ဖိအားကိုမြှင့်တင်လိုက်သည့် အလားတူလုပ်ရပ်သည်ပင်လျှင် တစ်ဖက်မှ လိုက်လျောညီထွေ ပြုပြင် ပြောင်းလဲမှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပါသည်။ အကယ်၍ စစ်ရေးအရှိန်မြှင့်ခြင်းသည် မဟာမိတ်များအကြား စည်းလုံးမှုကို ပျက်ပြားစေခြင်း၊ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ စွမ်းအင်ရိုက်ခတ်မှုကို ကြာရှည်စေခြင်း သို့မဟုတ် အခြားရွေးချယ်စရာ ကုန်သွယ်မှုနှင့် ဘဏ္ဍာရေးစနစ်များ ပေါ်ပေါက်လာမှုကို အရှိန်မြှင့်ပေးလိုက်ခြင်း ဖြစ်ခဲ့မည်ဆိုလျှင် ရေရှည်တွင် ဩဇာလွှမ်းမိုးမှု အသာစီးရရှိမှုသည် မူလရည်ရွယ်ချက်ကို ပျက်ပြားစေမည့် လမ်းကြောင်းဘက်သို့ ကူးပြောင်းသွားနိုင်ပါသည်။

အဆုံးသတ်မှာတော့ အီရန်အရေးဆိုသည်မှာ ရိုးရှင်းသည့် အရှေ့အလယ်ပိုင်း "ပြဿနာ" တစ်ခုမျှသာ မဟုတ်ပါ။ ၎င်းသည် ဒေသတွင်း လုံခြုံရေးနှင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အားပြိုင်မှုတို့အကြားက အဓိက "မဏ္ဍိုင်" (Hinge) ဖြစ်ပါသည်။ အီရန်ပြဿနာကို တရုတ်နိုင်ငံအပေါ် ဖိအားပေးသည့် လက်နက်တစ်ခုအဖြစ် သဘောထားခြင်းသည် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုအရ ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသည်ဟု ဆိုနိုင်ပါသည်။ အကြောင်းမှာ စျေးနှုန်း၊ လမ်းကြောင်းလုံခြုံရေး၊ ပိတ်ဆို့အရေးယူမှု အာဏာသက်ရောက်မှုနှင့်အခြေခံအဆောက်အအုံ စီမံကိန်းများစသည့် လွှဲပြောင်းပေးပို့နိုင်သော လမ်းကြောင်းများမှာ လက်တွေ့ရှိနေပြီး တစ်ခုနှင့်တစ်ခု အပြန်အလှန် အားဖြည့်ပေးနေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ သို့သော် ဖြစ်နိုင်ခြေရှိခြင်းသည် မှန်ကန်သော ဆုံးဖြတ်ချက်ဖြစ်ခြင်းနှင့် တူညီသည်မဟုတ်ပါ။ ဖိအားပေးခြင်း၏ မဟာဗျူဟာမြောက် အသုံးဝင်မှုသည် မည်မျှအတိုင်းအတာအထိ ချိန်ညှိနိုင်သနည်း၊ မည်မျှ ကြာရှည်ခံသနည်းနှင့် နောက်ဆက်တွဲဆိုးကျိုးများကြောင့် မိမိအားနည်းသွားစေလိုသော ပြိုင်ဘက်ကို ပို၍ပင် တောင့်တင်းခိုင်မာမသွားအောင် မည်သို့တားဆီးနိုင်သနည်း ဟူသည့် အချက်များအပေါ် တွင်သာ မူတည်နေပါသည်။

(RT တွင် ဖော်ပြထားသည့် ဆောင်းပါးရှင် “Murad Sadygzade, President of the Middle East Studies Center, Visiting Lecturer, HSE University (Moscow)” ၏ “Why an Iran crisis hits China first” ဆောင်းပါးကို ဦးဝင်းဇော်ထွန်း ၊ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူး ၊ ဝန်ကြီးဌာန-၂ က ဆီလျော်အောင် ဘာသာပြန်ဆိုထားခြင်းဖြစ်ပါသည်။)