သတိပြုသင့်သော သွေးတိုးရောဂါ၏ အစောပိုင်းသတိပေး လက္ခဏာများ
Posted_Date
Image
Body
ကမ္ဘာတစ်ဝန်း၌ သွေးတိုးရောဂါ၏ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးသည်လွန်ခဲ့သော ဆယ်စုနှစ် နှစ်ခုအတွင်းမြင့်တက်လာခဲ့ပြီး အထူးသဖြင့် ဝင်ငွေနည်းနှင့် ဝင်ငွေအလယ်အလတ်နိုင်ငံများ၌ ဖြစ်ပွားမှုနှုန်းတိုးလာခဲ့သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်အထိ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့နှင့် ဆက်စပ်သော ကျန်းမာရေးစစ်တမ်းများအရ ၂၀၂၅ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် အသက် ၃၀ မှ ၇၉ နှစ်ကြား လူဦးရေ ၁ ဒသမ ၄ ဘီလီယံခန့်သည် သွေးတိုးရောဂါခံစားနေရသည်။ ထိန်းချုပ်မှုမရှိပါက ၂၀၃၀ ပြည့်နှစ် တွင် လူဦးရေ၏ ၁ ဒသမ ၅ ဘီလီယံကျော်သည် သွေးတိုးရောဂါခံစားရမည်ဖြစ်ပြီး နိုင်ငံပေါင်း ၉၉ နိုင်ငံ၌ ထိန်းချုပ်မှုနှုန်းမှာ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းအောက်၌သာ ရှိနေမည်ဟု ကျွမ်းကျင်သူများက သတိပေးထားသည်။
ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ သွေးတိုးရောဂါရှိသူငါးဦးလျှင် တစ်ဦးထက်နည်းသောသူများသည်သာ သွေးတိုးရောဂါအခြေအနေကို လုံလောက်စွာ ထိန်းချုပ်နိုင်ကြသည်။ သွေးတိုးရောဂါရှိသော လူငယ်အရေအတွက်သည် လွန်ခဲ့သောဆယ်စုနှစ်နှစ်ခုအတွင်း နှစ်ဆနီးပါးမြင့်တက်လာခဲ့ပြီး အဝလွန်ခြင်းနှင့် တီဗွီကြည့်ခြင်း၊ ဖန်သားပြင် အသုံးပြုခြင်းကဲ့သို့ အထိုင်များသော လူနေမှုပုံစံအလေ့အထများကြောင့် ဖြစ်သည်။ အဝလွန်ခြင်းသည် ကလေးများအတွက် အပြင်းထန်ဆုံးအန္တရာယ်ရှိသောအချက်ဖြစ်ပြီး အဝလွန်သော လူငယ် ၁၉ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါးသည် သွေးတိုးရောဂါကို ခံစားနေရသည်။ သွေးတိုးရောဂါသည် လေဖြတ်ခြင်း၊ နှလုံးဖောက်ပြန်ခြင်းနှင့် သွေးကြောရောဂါများ၏ အဓိကအကြောင်းရင်းအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေပြီး လွန်ခဲ့သော ဆယ်စုနှစ်နှစ်ခုအတွင်း ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး နှစ်ဆနီးပါးမြင့်တက်လာခဲ့သည်။ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့၏ အဆိုအရ သွေးတိုးရောဂါနှင့်ပတ်သက်သော အသိပညာများ တိုးတက်လာခြင်းသည် သက်ရောက်မှုရှိသူများ၏ ထက်ဝက်ခန့်တွင် သွေးတိုးရောဂါကို ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီး ၂၀၅၀ ပြည့်နှစ်တွင် သေဆုံးမှုနှုန်း ၇၆ သန်းကို ကာကွယ်နိုင်ကြောင်း ကျွမ်းကျင်သူများက ပြောကြားခဲ့သည်။ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့သည် မူလသွေးတိုးရောဂါစောင့်ရှောက်မှု အစီအမံများကို အားကောင်းစေခြင်း၊ ဆားစားသုံးမှုကို လျှော့ချခြင်းနှင့် ပုံမှန်ကျန်းမာရေး ဝန်ဆောင်မှုများတွင် သွေးတိုးရောဂါစစ်ဆေးခြင်းကို ပေါင်းစပ်ခြင်းသည် သွေးတိုးရောဂါ ကာကွယ်ရန်နှင့် ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာစေရန် အရေးကြီးကြောင်း အလေးပေးပြောကြားခဲ့သည်။
သွေးတိုးရောဂါဟု လူသိများသော သွေးပေါင်ချိန်မြင့်မားခြင်းသည် သိသာထင်ရှားသော လက္ခဏာများ သို့မဟုတ် ရောဂါလက္ခဏာများမရှိဘဲ နှစ်ပေါင်းများစွာကြာအောင် ဖြစ်ပွားတတ်သည့် တိတ်တဆိတ် အခြေအနေတစ်ခုဖြစ်သည်။
သွေးတိုးရောဂါရှိသော လူသန်းပေါင်းများ စွာသည် ပြင်းထန်သော ကျန်းမာရေး အခြေအနေရှိသော်လည်း လုံးဝမသိရှိကြဘဲ သွေးတိုးရောဂါရှိသူ လူကြီး ၄၂ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သာ သွေးတိုးရောဂါရှိမှန်း သိရှိသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။ လူအများစုက ၎င်းတို့တွင် သွေးတိုးရောဂါရှိပါက ထိုအခြေအနေကြောင့် နေမကောင်းဖြစ်လိမ့်မည်ဟု ထင်မြင်ကြသော်လည်း ပထမဆုံးသတိပေး လက္ခဏာများသည် အလွန်သိမ်မွေ့သောကြောင့် သတိမပြုမိဘဲရှိနေတတ်သည်။ လူတစ်ဦးချင်းစီသည် မိမိတွင်ဖြစ်ပေါ်သော သိမ်မွေ့သောလက္ခဏာများနေ့စဉ် အသေးအဖွဲပြောင်းလဲမှုများကိုအာရုံစိုက်ခြင်းဖြင့် ပိုမိုပြင်းထန်သော ပြဿနာများမပေါ်ပေါက်မီ သွေးတိုးရောဂါ လက္ခဏာများကို ရှာဖွေတွေ့ရှိနိုင်ပေမည်။
သွေးတိုးရောဂါ၏အစောပိုင်းသတိပေးလက္ခဏာများ
ခေါင်းကိုက်ခြင်း
လူအများစုတွေ့ကြုံရသော အစောပိုင်း သတိပေး လက္ခဏာတစ်ခုမှာ နံနက်ပိုင်းတွင် ခေါင်းကိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။ ရံဖန်ရံခါ ခေါင်းကိုက်ခြင်းသည် ပုံမှန်ဖြစ်နိုင်သော်လည်း ခေါင်းနောက်တွင် ပြင်းထန်စွာ တဒုတ်ဒုတ်ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ ထပ်ခါတလဲလဲ ခေါင်းကိုက်ခြင်းနှင့် ခေါင်းကိုက်ခြင်း ကြောင့်နိုးထလာပါက သွေးပေါင်ချိန်မြင့် တက်လာခြင်းဖြစ်နိုင်သည်။ အများအားဖြင့် ခေါင်းကိုက်ခြင်းသည် တစ်နေ့တာကုန်လွန်လာသည်နှင့်အမျှ သက်သာလာတတ်သောကြောင့် နေ့စဉ်ဘဝ၏ ဖိစီးမှုများ သို့မဟုတ် အိပ်ရေးမဝခြင်းကြောင့်ဟု ယူဆရန်လွယ်ကူသဖြင့် သတိထားပြီး သွေးပေါင်ချိန်တိုင်းတာရန် လိုအပ်ပါသည်။
ပုံမှန်မဟုတ်သောမောပန်းနွမ်းနယ်မှု
အိမ်တွင်ဖြစ်ပွားနိုင်သည့် နောက်ထပ်လက္ခဏာတစ်ခုမှာ ပုံမှန်ထက်ပို၍မောပန်းနွမ်းနယ်ခြင်းဖြစ်သည်။ သွေးပေါင်ချိန် မြင့်မားခြင်းသည် နှလုံးအားခန္ဓာကိုယ်မှ တစ်ဆင့် သွေးများကိုတွန်းပို့ရန် ပိုမိုအလုပ်လုပ်စေသောကြောင့် သွေးတိုးရောဂါရှိသူများသည် အချိန်တိုင်းမောပန်း နွမ်းနယ်မှု ကိုခံစားရလေ့ရှိသည်။ သာမန်လုပ်ဆောင်မှုများကို လုပ်ဆောင်ရန် ခက်ခဲလာခြင်း သို့မဟုတ် ရုတ်တရက် မောပန်းနွမ်းနယ်လာပါက သွေးပေါင်ချိန်ကို စစ်ဆေးရန် လိုအပ်ပါသည်။
အသက်ရှူမဝခြင်း
နေ့စဉ် ပုံမှန်လုပ်ဆောင်မှုများအတွင်း အသက်ရှူမဝခြင်းသည် သွေးပေါင်ချိန် မြင့်မားခြင်း၏ ညွှန်ပြချက်တစ်ခုဖြစ်နိုင် သည်။ လှေကားတက်ခြင်း၊ အကွာအဝေး တိုများ လမ်းလျှောက်ခြင်း သို့မဟုတ် အိမ်မှုကိစ္စများလုပ်ခြင်းကဲ့သို့သော ပုံမှန်အလုပ်များကို လုပ်ဆောင်သည့်အခါ မကြာခဏအသက်ရှူမဝခြင်းကို ခံစားရပါက ခန္ဓာကိုယ်အတွင်း နှလုံးနှင့်သွေးကြော များကို ထိခိုက်စေသောအခက်အခဲတစ်ခု ရှိနေကြောင်း ညွှန်ပြခြင်းဖြစ်နိုင်သည်။
နှာခေါင်းသွေးယိုခြင်း
လူအများစုသည် ထင်ရှားသော အကြောင်းရင်းမရှိဘဲ နှာခေါင်းသွေးယိုခြင်းကို မကြာခဏခံစားရနိုင်သည်။ လူတချို့တွင် ခြောက်သွေ့သောလေ သို့မဟုတ် ဓာတ်မတည့်မှုများကြောင့် ဖြစ်နိုင်သော်လည်း မကြာခဏခံစားရပါက အထူးသဖြင့် သွေးတိုးရောဂါ၏ တခြားသတိပေး လက္ခဏာများနှင့်အတူ ဖြစ်ပွားပါက လျစ်လျူရှုမထားသင့်ပါ။
အမြင်အာရုံဝေဝါးခြင်း
အမြင်အာရုံဝေဝါးခြင်းနှင့် ခေါင်းကိုက်ခြင်းကဲ့သို့သော ခံစားမှုများသည် အစော ပိုင်းသတိပေး လက္ခဏာများ ဖြစ်နိုင်သည်။ သွေးပေါင်ချိန်မြင့်မားနေချိန်တွင် မျက်လုံးများရှိ သွေးကြောများထိခိုက်ပြီး အမြင်အာရုံချို့ယွင်းမှုများ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည် သို့မဟုတ် အာရုံစူးစိုက်ရန် ခက်ခဲစေသည် သို့မဟုတ် မျက်လုံးများတစ်ဝိုက်တွင် ဖိအားဖြစ်စေနိုင်သည်။
အိပ်မပျော်ခြင်း
လူအများစုသည် အိပ်စက်မှုပုံစံမမှန်ခြင်းကို ခံစားရကြောင်း မကြာခဏပြော တတ်ကြသည်။ ကောင်းမွန်စွာအိပ်မပျော် ခြင်း၊ ညဘက်တွင် မကြာခဏနိုးထခြင်းနှင့် ဟောက်ခြင်းသည် သွေးပေါင်ချိန်နှင့် ပတ်သက်၍ ပြဿနာတစ်ခုရှိနေနိုင်သော လက္ခဏာဖြစ်နိုင်သည်။အိပ်ပျော်နေစဉ် အသက်ရှူရပ်ခြင်းကဲ့သို့သော အခြေအနေများသည် သွေးတိုးရောဂါနှင့် မကြာခဏ ဆက်စပ်နေပြီး အချိန်ကြာလာသည်နှင့် အမျှ အကျိုးသက်ရောက်မှုများကို ပိုမို ဆိုးရွားစေနိုင်သည်။
ရင်ဘတ်အောင့်ခြင်း
ရင်ဘတ်အောင့်ခြင်း သို့မဟုတ် ရင်ဘတ် တင်းကျပ်ခြင်း တစ်စုံတစ်ရာ ခံစားရခြင်း သည် အစောပိုင်းသတိပေးလက္ခဏာ တစ်ရပ်ဖြစ်နိုင်သည်။ အဆိုပါခံစားချက်များ သည် အမြဲတမ်းပြင်းထန်မည် မဟုတ်သော်လည်း ရင်ဘတ်နာကျင်မှုအကြိမ်များစွာ ဖြစ်ပွားပါက အလေးအနက်ထားပြီး ဆရာဝန်နှင့်ပြသင့်သည်။
စိတ်ဖိစီးမှုပြဿနာများ
နာတာရှည်စိတ်ဖိစီးမှုနှင့် ဒေါသသည် သွေးတိုးရောဂါနှင့် နောက်ဆက်တွဲ ပြဿနာများကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။ စိတ်ခံစားမှုအရ၊ ခန္ဓာကိုယ်ပေါ်တွင် ဖိစီး မှုကြောင့် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပြောင်းလဲမှုများကို သတိမပြုမိခင် ခန္ဓာကိုယ်တွင် ပြောင်းလဲမှုများဖြစ်နိုင်သည်။
အထက်ဖော်ပြပါရောဂါလက္ခဏာများကို အစောပိုင်းတွင်သိရှိပြီး အချိန်မီကုသခြင်းဖြင့် အဓိကနောက်ဆက်တွဲပြဿနာများဖြစ်သော နှလုံးရောဂါ၊လေဖြတ်ခြင်းနှင့် ကျောက်ကပ်ရောဂါများ မဖြစ်ပွားစေရန်ကာကွယ်ပေးနိုင်သည်။ သွေးတိုးရောဂါရှာဖွေရန် နည်းလမ်းတစ်ခုမှာယုံကြည်စိတ်ချရသော သွေးပေါင်ချိန်တိုင်းကိရိယာဖြင့် သွေးပေါင်ချိန်ကို အိမ်တွင်မှန်မှန်တိုင်းတာ စစ်ဆေးခြင်းဖြစ်သည်။ သွေးတိုး ရောဂါဖြစ်ပွားနေစဉ် အစောပိုင်းတွင် သွေးတိုးရောဂါရှိကြောင်း သိရှိခြင်းသည် ဆားစားသုံးမှုလျှော့ချခြင်း၊ ကိုယ်အလေး ချိန်လျှော့ချခြင်း၊ မကြာခဏလေ့ကျင့်ခန်း လုပ်ခြင်း၊ စိတ်ဖိစီးမှုကို စီမံခန့်ခွဲခြင်းနှင့် ပိုမိုကောင်းမွန်စွာအိပ်စက်ခြင်း စသည့်ဘဝနေထိုင်မှုပုံစံများကို ပြောင်းလဲရန် အခွင့်အရေးရရှိနိုင်သည်။ သွေးပေါင်ချိန်ကို လျော့ကျစေနိုင်သော ဆေးဝါးများဖြင့် သွေးတိုးရောဂါကိုထိန်းချုပ်နိုင်သည်။
လူအများစုသည် သွေးတိုးရောဂါရှိမှန်း မသိရှိခြင်းကြောင့် နေ့စဉ်လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို ပုံမှန်လုပ်ကိုင်စားသောက်နေကြသည်။ စိတ်ဖိစီးမှုများကို ကိုင်တွယ် ဖြေရှင်းနေကြသည်၊၊ ၎င်းတို့၏နှလုံးသည် အလွန်အလုပ်လုပ်နေရပြီး သွေးကြောများ ပျက်စီးနေသည်ကို လုံးဝမသိရှိကြသောကြောင့် နောက်တစ်နေ့တွင် လေဖြတ်ခြင်း၊နှလုံးဖောက်ပြန်ခြင်း စသည်ဖြင့် နောက်ဆက်တွဲပြဿနာ တစ်စုံတစ်ခုဖြစ်ပျက်ပြီးနောက် ခက်ခဲသောနည်းလမ်းဖြင့် သွေးတိုးရောဂါကို ရှာဖွေတွေ့ရှိကြသည်။ သွေးတိုးရောဂါသည်နှလုံးသွေးကြောဆိုင်ရာရောဂါအတွက် အဓိကပြုပြင်နိုင်သည့်အန္တရာယ်ရှိသောအချက်ဖြစ်ပြီး ယခုအခါ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ရောဂါဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးတစ်ခုဖြစ်လျက်ရှိသည်။
သို့ဖြစ်၍ ခန္ဓာကိုယ်တွင်ဖြစ်ပေါ်နေသော သွေးတိုးရောဂါ၏သိမ်မွေ့သော အစောပိုင်းလက္ခဏာများနှင့် နေ့စဉ် ပြောင်းလဲမှုများကို အာရုံစိုက်ခြင်းဖြင့် ရေရှည်ကျန်းမာရေးနှင့် သွေးတိုးရောဂါကို ကာကွယ်ကုသရန် လူအများစုအား သွေးတိုးရောဂါနှင့် ပတ်သက်သော အသိပညာများပေးရန် ရေးသား တင်ပြလိုက်ရပါသည်။
MWD
