ဘက်စုံအသုံးဝင်ဝါးပင်နှင့် မြန်မာ့စီးပွားရေးဝါးထုတ်ကုန်

Article_Author

ကိုကျော်စွာ(ကျိုက်ပိ)

Posted_Date

Wed, 05/13/2026 - 12:00

MM-Article-Category

စီးပွားရေးကဏ္ဍဆောင်းပါး

စီးပွားရေး-ပြည်တွင်း

Image

ဘက်စုံအသုံးဝင်ဝါးပင်နှင့် မြန်မာ့စီးပွားရေးဝါးထုတ်ကုန်

Body

ဝါးမျိုးစိတ်နှင့်ဝါးပင်၏သဘာဝ

ဝါးကို မြန်မာအဘိဓာန်တွင် အမြစ်ဆုံမှ အပင်များပွား၍ တစ်စုတည်းပေါက်ပြီး ပင်စည်ကိုစိတ်ဖြာ၍ ထရံ၊ တောင်း စသည့် ရက်လုပ်ရသောအပင်ဟူ၍အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုထားသည်။ ဝါးသည် မြက်မျိုးရင်းဝင်ဖြစ်သည်။ မြက်အမျိုးပေါင်း ၄၂၀ ရှိသည့်အနက် ၈၆ မျိုးသည် ဝါးမျိုးများဖြစ်ကြောင်းသိရသည်။ မျိုးစဉ်မှာ Poales ဖြစ်ပြီး မျိုးရင်းမှာ Poaceae ဖြစ်သည်။ အင်္ဂလိပ်အမည်အားဖြင့် Bamboo ဖြစ်သည်။ ရုက္ခဗေဒအမည်မှာ Bambusa Vulgaris/ Phyllostachys edulis ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဝါးမျိုးစိတ် ၁၂၅၀ ခန့်ရှိပြီး မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဝါးမျိုးစိတ် ၁၀၀ ကျော်ခန့် အလေ့ကျပေါက်ရောက်ရှင်သန်ကြသည်။ ထိုမျိုးစိတ်များအနက်မှ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဝါးမျိုး ၂၀ မျိုးပေါက်ရောက်ရှင်သန်ကြသည်။ ဝါးပေါက်ရောက်ပုံသဘာဝကို အကြမ်းအားဖြင့် သုံးမျိုးခွဲခြားနိုင်သည်။ (၁) တစ်ပင်ချ ပေါက်ရောက်လေ့ရှိသောဝါး၊ (၂) အစုလိုက် သို့မဟုတ် အုပ်စုလိုက်ပေါက်လေ့ရှိသောဝါး၊ (၃) အထက်ပါအုပ်စုနှစ်စုရော၍ ပေါက်သောဝါး (စကဝါး) တို့ဖြစ်သည်။ ဝါးပင်သည် စုစုရုံးရုံးပေါက်ရောက်လေ့ရှိသည့်သဘာဝကြောင့် စည်းရုံးခြင်းသဘောကိုဆောင်သည်။ ဝါးပင်သည် အတ္တကင်းသောသဘောသဘာဝလည်းရှိပေသည်။ အကြောင်းမှာ ဝါးပင်ပေါက်ရောက်သော ပတ်ဝန်းကျင်တွင်အခြားသော အပင်များကိုလည်း ရှင်သန်ပေါက်ရောက်ခွင့်ပေးသည်။ ဝါးပင်သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ပေ ၃၀၀ မှ ပေ ၂၆၀၀ အကြားတွင် အများဆုံးရှင်သန်ပေါက်ရောက်ကြသည်။ ရာသီဥတုအနေဖြင့် အပူချိန် ၁၁ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်မှ ၁၀၀ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်နှင့် မိုးရေချိန်အနေဖြင့် ၃၁ လက်မမှ ၂၅၄ လက်မအတွင်း

ဖြစ်ထွန်းပြီး ရေမဝပ်သောမြေမျိုးနှင့် ဆားငန်ရေဝင်သောမြေမှလွဲ၍ အခြားမြေမျိုးများတွင် ရှင်သန်ပေါက်ကြသည်။ ဝါးသည် စုစုရုံးရုံး ပေါက်ရောက်ကြသဖြင့် အပင်ရှုပ်ပြီး အပင်ကျပ်သည့်သဘောရှိသည်။ ထို့ကြောင့်ဝါးခုတ်ရာတွင် မလွယ်ကူပေ။ ပင်စည် တစ်ဝက်ကျော်ကျော်မှစ၍အတက်အရွက်ထွက်သည်။ အပင်အမြင့် ပေ ၈၀ မှ ၉၀ အထိရှိတတ်သည်။ အပင်လုံးပတ်မှာ ၉ လက်မခန့်မှ ၁ ပေအထိရှိတတ်သည်။ ထိုလုံးပတ်သည် ဝါးပိုးဝါးလိုဝါးမျိုး ဖြစ်နိုင်သည်။ ဝါးပိုးဝါးသည် အလုံးကြီးသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ဝါးအဆစ်မှာ ၁၂ လက်မမှ လက်မ ၃၀ ခန့်အထိရှိတတ်ကြောင်း သိရသည်။ ဝါးပင်၏အသားသည် အရင်းပိုင်းအသားထူပြီး အဖျားပိုင်းကအသားပါးသည်။ ဝါးပင်သည် တစ်နေ့၁ မီတာအထိရှည်သည်ဟု သိရသည်။

ဝါးအမည်များ

အထက်ဖော်ပြပါဝါးမျိုးစိတ်များအနက် ဝါးအမျိုးအမည်များကိုဖော်ပြပါမည်။ ယင်းတို့မှာ-ဝါးပိုး၊ ဝါးပိုးမျက်ဆန်ကျယ်၊ မြင်ဝါး၊ ဝါးယား သို့မဟုတ် ဝါးနက်၊ ဝါးဖြူ၊ ကြလို့ဝါး၊ တင်းဝါး၊ ခရင်ဝါး၊ သိုက်ဝါး၊ ကြသောင်းဝါး၊ ကြခတ်ဝါး၊ သိုက်ဝါးကြီး၊ ထီးရိုးဝါး၊ တစ်ပင်တိုင်ဝါး၊ ဝါးကောက်၊ တင်းလယ်မဲ၊ ကြခတ်မ၊ ဝါးမင်း၊ ခဲလံဝါး၊ ဝါးဖယောင်း၊ ပီလောပီနံဝါး၊ ရေဝါး၊ လစ်ဝါး၊ ဝါးကုပ်၊ ဝါးဖြူကလေး၊ ငနက်ရှော၊ ဝါးကြီး၊ ဝါးထွန်၊ ဝါးဘိုးအေ၊ ဝါးပြောက်(တနင်္သာရီဒေသတွင်ပေါက်သည်)၊ ဝါးသပွတ်၊ ကရင်ဝါး စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ဖော်ပြပါဝါးများသည် အမည်မတူသည့်အမည်များကိုဖော်ပြထားခြင်းဖြစ်သည်။

သို့သော်ဒေသအခေါ်အရ အမည်မတူသော်လည်း ဝါးအမျိုးတူသည်များလည်းရှိနိုင်သည်။ စာရေးသူအနေဖြင့် အမည်မတူသည် ကိုသာ အဓိကဖော်ပြထားခြင်းဖြစ်သည်။

သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်နှင့်ဝါးပင်

ဝါးပင်သည် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ကိုများစွာ အကျိုးပြုသည်။ လေထုကိုညစ်ညမ်းစေသည့် ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုက်ကိုစုပ်ယူပြီး သက်ရှိတို့အတွက် အောက်ဆီဂျင်ကို ပြန်လည်ထုတ်လွှတ်ပေးသည်။

ပတ်ဝန်းကျင် အစိုဓာတ်ရှိနေချိန်တွင် ထိုအစိုဓာတ်ကိုစုပ်ယူထားပြီး ပတ်ဝန်းကျင်ခြောက်သွေ့နေချိန်တွင် စုပ်ယူထားသော အစိုဓာတ်ကို ပြန်လည်ထုတ်လွှတ်ပေးသည်။ ရေမှုန်လေးများကိုထုတ်ပေးကြောင်းလည်း သိရသည်။ ဝါး ၂ ဒသမ ၄၇၁ ဧကရှိသောဝါးစိုက်ခင်းတစ်ခင်းသည် လေထုကိုညစ်ညမ်းစေသည့် ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုက်ဓာတ်ငွေ့ကာဗွန် ၆၂ တန်အထိ နှစ်စဉ်စုပ်ယူပေးနိုင်သည်။

တချို့က ၁၂ တန်ဟုဆိုကြသည်။ မည်သို့ပင်ဆိုစေ ဝါးပင်သည်ပတ်ဝန်းကျင်ကို အကျိုးပြုသည်ကတော့ အမှန်ဖြစ်သည်။ အခြားသော အပင် ၂ ဒသမ ၄၇၁ ဧကသည် နှစ်စဉ်ကာဗွန် ၁၅ တန်ခန့်သာစုပ်ယူနိုင်သည်။ ဤကား ဝါးပင်နှင့်အခြားအပင်တို့၏ ကွာခြားချက်ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ဝါးပင်၏ အမြစ်ဖွဲ့စည်းမှုသည် အခြားအပင်များနှင့်မတူ အမြစ်ကျစ်လျစ်သည်။ ထို့ကြောင့် မြေဆီလွှာကိုရေတိုက်စားမှုမှ ကာကွယ်ပေးသည်။

ဝါးပင်သည် အစိုဓာတ်ကိုထုတ်လွှတ်ပေးသလို ရာသီဥတုပူနွေးမှုကိုလည်း လျှော့ချပေးနိုင်သည်။ အကြောင်းမှာ ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုက်စုပ်ယူမှု များသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ကို ထိန်းသိမ်းပေးသည့်ဝါးပင်ကို တိုးချဲ့စိုက်ပျိုးသင့်သလို ဝါးပင်များကိုလည်း ထိန်းသိမ်းပေးသင့်သည်။ ထိုကဲ့သို့အရေးပါသော ဝါးပင်ကို လေးစားပြီး ဂရုပြုသည့်အနေဖြင့် နှစ်စဉ်စက်တင်ဘာလ ၁၈ ရက်နေ့ကို “ကမ္ဘာ့ဝါးပင်များနေ့”အဖြစ်သတ်မှတ်ထားကြသည်။ ထို့ပြင် ဝါးပင်သည်ဂေဟဗေဒစနစ်ဖြင့် ကိုက်ညီသည့်အချက်များရှိသည်။ လျင်မြန်စွာကြီးထွားခြင်း၊ ထွက်ရှိနှုန်းများခြင်း၊ ဝါးနှင့်ပတ်သက်သော အသက်မွေးမှုရှိခြင်း၊ မြေဆီလွှာကိုကာကွယ်ပေးခြင်း၊ လေထုကိုသန့်စင်ပေးခြင်း စသည်တို့ဖြစ်သည်။

စီးပွားဖြစ်စိုက်ပျိုးသင့်သော မြန်မာတို့၏ဝါး

ဝါးကိုယခုအခါ စနစ်တကျစိုက်ပျိုးလာကြသည်။ ဝါးစိုက်ပျိုးရာတွင် မျိုးပွားစိုက်ပျိုးနည်းနှင့် အစေ့မှလည်း မျိုးပွားယူကြသည်ဟုသိရ

သည်။ စီးပွားဖြစ်ဝါးစိုက်ပျိုးမည်ဆိုပါက ဝါးပင်ကြိုက်နှစ်သက်သော မြေ၊ ရာသီဥတုအပြင် သင့်လျော်သော ဝါးမျိုးစိတ်ကို ရွေးချယ်စိုက်ပျိုးဖို့လည်း လိုပါသည်။

ဝါးစိုက်ပျိုးမည့်မြေကို ရွေးချယ်မည်ဆိုပါက ဝါးစိုက်မြေကို လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးကောင်းသည့် မြေနေရာမျိုးကိုရွေးချယ်ဖို့လိုသည်။ ဝါးထုတ်ကုန်များ ထုတ်လုပ်သည့်နေရာနှင့် နီးသောနေရာမျိုးကိုလည်း ရွေးချယ်စိုက်ပျိုးသင့်သည်။ ထိုအခါ သယ်ယူစရိတ် သက်သာမည် ဖြစ်သည်။ ဝါးကိုအများအားဖြင့်တော့ အမြစ်ဆုံမှ မျိုးပွားစိုက်ပျိုးနည်းနှင့် အဆစ်မှ မျိုးပွားစိုက်ပျိုးနည်းဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိသည်။

စာရေးသူတို့ဒေသဘက်မှာတော့ အဆစ်မှမျိုးပွားစိုက်ပျိုးလေ့ရှိကြသည်။ ဝါးကိုစီးပွားဖြစ် သီးသန့်စိုက်ပျိုးမည်ဆိုပါက တစ်ပင်နှင့်တစ်ပင် ၁၀ ပေခြားစိုက်ပျိုးရသည်။ ဝါးပင်သည် တဖြည်းဖြည်းအုံလိုက်ကျင်းလိုက် ပြန့်ပွားလာသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ မျှစ်ဝါးဆိုလျှင် ဝါးတစ်ရုံတွင် အပင်ခြောက်ပင်ခန့်သာ ထားရမည်။

ယခုအခါ စာရေးသူတို့ဒေသဘက်တွင် ဝါးနက်ဝါးတစ်လုံးကို ၂၀၀၀ - ၃၀၀၀ ခန့်ပေးရသည်။ အစေ့ကိုပျိုးစိုက်မည်ဆိုပါက ခုနစ်နှစ်ခန့်ကြာသည်ဟုသိရသည်။ ဝါးပင်သည် အလေ့ကျပေါက်ရောက်မှုရှိသလို စနစ်တကျစီးပွားဖြစ်လည်း စိုက်ပျိုးကြသည်။

ကမ္ဘာ့ဝါးယဉ်ကျေးမှု

ဝါးသည် ကမ္ဘာသုံးအပင်ဖြစ်သည်။

ယဉ်ကျေးမှုနှင့်ဝါးသည် ဆက်စပ်မှုရှိသည်။ လူတို့သည် ရှေးက သားစိမ်းငါးစိမ်းများကိုသာစားခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက်ဝါးပင်အချင်းချင်း ပွတ်တိုက်ရာမှစ၍ မီးကိုတွေ့ရှိခဲ့ပြီးနောက် သားစိမ်းငါးစိမ်းများကို မီးဖုတ်၊ မီးကင်၍ စားသုံးသည့်ယဉ်ကျေးမှုပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။

ဤကား ဝါးကိုအခြေခံ၍ ဖြစ်ပေါ်လာသော ယဉ်ကျေးမှုတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။

အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများဖြစ်သော ဂျပန်နိုင်ငံနှင့် တရုတ်နိုင်ငံတို့တွင် ဝါးယဉ်ကျေးမှု ထွန်းကားခဲ့ကြသည်။ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အဓိကရိုးရာပွဲတစ်ခုတွင် ဝါးသည် မြန်မာလူမျိုးတို့၏ကန်တော့ပွဲကဲ့သို့ အရေးပါကြောင်း သိရသည်။

တရုတ်နိုင်ငံတွင် ဝါးကိုရှေးနှစ်ပေါင်း ၅၀၀၀ ခန့်လောက်ကတည်းက အသုံးပြုခဲ့ကြောင်းသိရသည်။ မြန်မာစာပေများမှာလည်း ဝါးပင်မှာ သန္ဓေတည်၍ဖြစ်လာသော “ဝေဠုဝန်မင်းသမီး” ဟူ၍လည်းရှိခဲ့သည်။ ဝါးမှရရှိသောဝါးအမြုတေဟုလည်း ရှိကြောင်း

မှတ်သားရဖူးသည်။ တရုတ်လူမျိုးတို့သည် ဝါးကိုအသုံးများသည်။ စာပေများရေးသားရာတွင်ဝါးစုပ်တံကို အသုံးပြုကြသလို တရုတ်နိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးစာအုပ်ကို ဝါးပြားပေါ်တွင် ရေးသားကြောင်း သိရသည်။ ဝါးသည် စာပေနှင့်သာ ဆက်စပ်နေသည်မဟုတ်ပေ။

ဂီတနှင့်လည်းဆက်စပ်နေသည်။ ဝါးဖြင့်ပြုလုပ်သောတူရိယာများလည်းရှိသည်။

ဝါးပလွေ၊ ဝါးလက်ခုပ်၊ ဝါးပတ္တလား စသည်တို့သည် ဝါးနှင့် အနုပညာတူရိယာကို ပေါင်းစည်းထားခြင်းဖြစ်သည်။

မြန်မာ့စီးပွားရေးနှင့်ဝါးထုတ်ကုန်

ဝါးကိုစီးပွားဖြစ်စိုက်ပျိုးပါက ဝါးတစ်လုံးကို ၂၀၀၀-၃၀၀၀ ခန့်စျေးရှိသည်။ ဝါးရုံတစ်ရုံတွင် ဝါးအလုံးရေ ၄၀-၅၀ ခန့်ရှိကြသည်။ ဤကားခန့်မှန်းခြေသာဖြစ်သည်။ ထိုဝါးရုံမှဝါးများအနက်ရောင်းတန်းဝင်ဝါး ငါးလုံး ၁၀ လုံးခန့် ခုတ်ယူနိုင်သည်။ ဝါးတစ်ဧကတွင်ဝါးရုံ ၄၂၀ ခန့်ဝင့်ဆံ့သည်။ ဝါးရုံတစ်ရုံတွင်ပျမ်းမျှဝါး ငါးလုံးခန့်ခုတ်ယူနိုင်လျှင် ယနေ့ဝါးစျေး ပျမ်းမျှ တစ်လုံး ၃၀၀၀ နှင့်တွက်လျှင် ဝါးရုံ ၄၂၀ အတွက် တစ်ရုံ ငါးလုံးဆိုလျှင် ဝါးအလုံးရေ ၂၁၀၀ ခန့်ရမည်ဖြစ်သည်။ ဝါးအလုံးရေ ၂၁၀၀ ကို ဝါးတစ်လုံးငွေကျပ် ၃၀၀၀ နှင့်ဆိုလျှင် ငွေကျပ် ၆၃၀၀၀၀၀ ရရှိမည်ဖြစ်သည်။

ဤကားကုန်ကြမ်းခေါ် အလုံးလိုက်ရောင်းချရငွေဖြစ်သည်။ ထိုဝါးများကို လူသုံးကုန်ပစ္စည်းအမျိုးမျိုး ထုတ်လုပ်ရောင်းချကြသည်။ ဝါးလက်မှုပစ္စည်းများအဖြစ်လည်း ထုတ်လုပ်ရောင်းချကြသည်။

ဝါးလက်မှုပစ္စည်းများကို အနည်းငယ်ဖော်ပြပါမည်။ ယင်းတို့မှာ- ဝါးခမောက်၊ ဝါးပလွေ၊ ဝါးပတ္တလား၊ ဝါးလက်ခုပ်၊ စပါးထည့်သည့်ဝါးပုတ်၊ ငါးဖမ်းရာတွင် အသုံးပြုသည့်ယင်း၊ ဝါးမြှုံးအမျိုးမျိုး၊ ဆန်ကော၊ ဆန်ခါ၊ ပုသိမ်ထီး၊ နှီးကြောဖျာ၊ မြန်မာ့ယွန်းထည်နှင့် ဝါးကုလားထိုင် အမျိုးမျိုးတို့ဖြစ်သည်။ စာရေးသူတို့ဘက်မှာဆို ဝါးကုလားထိုင်များ ပြုလုပ်ရောင်းချကြသူများ ရှိသည်။ ဝါးထရံရက်လုပ်ရောင်းချကြသူများလည်း ရှိသည်။ ဝါးပုတ်ပြုလုပ်သူများလည်းရှိသည်။ ဝါးထရံရက်လုပ်ခြင်းနှင့် ဝါးပုတ်ပြုလုပ်ခြင်း၊ ဝါးကုလားထိုင်ပြုလုပ်ခြင်းသည် ထိုသူတို့၏ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းဖြစ်သည်။ ထိုလုပ်ငန်းဖြင့် အသက်မွေးကြသူများ ဖြစ်သည်။ ယခင်ကတည်းက ယနေ့အထိပြုလုပ်နေကြဆဲ ဝါးဖြင့်စီးပွားရှာသည့်လက်မှုဝါးစီးပွားရေးလုပ်ငန်းများပင်ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့ပုသိမ်ထီးနှင့် မြန်မာ့ယွန်းထည်ဆိုလျှင် ကမ္ဘာသိမြန်မာ့ဝါးလက်မှုအနုပညာယဉ်ကျေးမှုပင်ဖြစ်သည်။ ဝါးပင်သည် ကုန်ကြမ်းသာဖြစ်သည်။ အဆိုပါဝါးကို လက်မှုပစ္စည်းများဖြစ်သည့် ကုန်ချောအဖြစ် ထုတ်လုပ်နိုင်ရန်လိုအပ်သည်။ မြန်မာ့ယွန်းထည်နှင့် မြန်မာ့ရိုးရာပုသိမ်ထီးဆိုလျှင် ကမ္ဘာသိဝါးလက်မှုကုန်ချောပစ္စည်းဖြစ်သည်။

ထိုကဲ့သို့ဝါးလက်မှုအခြေခံထုတ်ကုန်များ

ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာစေရန် နိုင်ငံတော်ကလည်း အားပေးလျက်ရှိသည်။ ဝါးလက်မှုထုတ်ကုန်များ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာပါက လူမှုစီးပွားရေးလည်း တောင့်တင်းခိုင်မာလာမည် ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတော်အနေဖြင့်လည်း ဝါးအပါအဝင် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများနှင့် MSME လုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာစေရန်အတွက် နိုင်ငံ့စီးပွားမြှင့်တင်ရေးရန်ပုံငွေမှ အရင်းအနှီးများ ထုတ်ပေးပြီး အားပေး ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။ ဒေသအသီးသီးမှာလည်း MSME လုပ်ငန်းရှင်များနှင့်တွေ့ဆုံပြီး လိုအပ်ချက်များကို ဖြည့်ဆည်းပေးလျက်ရှိကြောင်း တွေ့ရသည်။

ထို့ကြောင့် ယခုအခါ စိုက်ပျိုးရေးတောင်သူများအနေဖြင့် မြေကြီးကရွှေသီးဟုဆိုရမည့်အချိန်ပင်ဖြစ်သည်။ အဆိုပါ စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်း အသီးသီးတွင် ဝါးစိုက်ပျိုးရေးသည်လည်း ပါဝင်သည်။ ဝါးသည် ယဉ်ကျေးမှုအရလည်းကောင်း၊ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်အရ လည်းကောင်း၊ MSME အသေးစား၊ အလတ်စား စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများအရ လည်းကောင်း ဘက်စုံအသုံးဝင်သော အပင်ဖြစ်သည်။

ထို့ကြောင့် ဘက်စုံအသုံးဝင်သည့်ဝါးပင်ကို စိုက်ပျိုးသင့်သလို အစဉ်ထိန်းသိမ်းသင့်ပါကြောင်းကို ရေးသား တင်ပြလိုက်ရပါသည်။ ။

MWD

ဆီဖူလုံကာ အသားတိုးထုတ်ဖို့ ပဲပုပ် စိုက်ကြစို့

ပဲပုပ်သည် နိုင်ငံအတွင်းထွက်ရှိသော ပဲမျိုးစုံသီးနှံများအနက် ပြည်ပနိုင်ငံ( အထူးသဖြင့် တရုတ်နှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံ)တို့သို့ တင်ပို့ရောင်းချပြီး နိုင်ငံခြားငွေ အများဆုံးရှာဖွေပေးနေသော သီးနှံတစ်ခုဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် စိုက်ပျိုးဖြစ်ထွန်းသော ပဲမျိုးစုံသီးနှံများတွင် ပဲပုပ်သည် မြေပဲကဲ့သို့ စားသုံးဆီထုတ်လုပ်နိုင်သည့် သီးနှံတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ပဲပုပ်ကိုအထွက်တိုးအောင် ပိုမိုစိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်နိုင်ပါက ပြည်တွင်းစားသုံးဆီဖူလုံမှုကို များစွာအထောက်အကူ ပြုနိုင်မည်ဖြစ်သည်ကို လေ့လာချက်များအရတွေ့ရှိရသည်။ ထို့ပြင် ပဲပုပ်ကြိတ်ဖတ်ကိုလည်း တိရစ္ဆာန်အစာအဖြစ် အသုံးပြုနိုင်ခြင်းကြောင့် တောင်သူဦးကြီးများ ဝင်ငွေတိုးတက်မြင့်မားရေးအတွက် များစွာအထောက်အကူပြုမည့်သီးနှံလည်းဖြစ်ပါသည်။ ကျွန်တော်တို့ မြန်မာနိုင်ငံသားများ နေ့စဉ်စားသုံးနေသော အစားအစာများတွင် စားသုံးဆီတစ်မျိုးမျိုးကို မဖြစ်မနေသုံးစွဲနေကြရသည်။ ထိုသို့သုံးစွဲသည့်စားသုံးဆီသည် အရည်အသွေးပြည့်မီသည့် စားသုံးဆီဖြစ်ရန် လိုအပ်ပါသည်။ ကုန်စုံဆိုင်တစ်ဆိုင်ရှိ စားသုံးဆီများထားရာနေရာတွင် ထုပ်ပိုးမှုပုံစံသေသပ်စွာဖြင့် ခင်းကျင်းထားသော စားသုံးဆီဘူးများ၌ မြေပဲဆီ၊ နေကြာဆီ၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်ဆီများနှင့် ယှဉ်တွဲလျက်ပါဝင်နေသော စားသုံးဆီတစ်မျိုးမှာ ပဲပုပ်ဆီ (Soy Bean Oil)ဖြစ်သည်။ Cook Soybean oil ၊ Yarthetpan soybean oil ၊ Meizan soybean oil နှင့် ထိုင်းစာတန်းပါ ပဲပုပ်ဆီ စသည်ဖြင့်အမည်အမျိုးမျိုးကို ပြည်တွင်းဈေးကွက်အတွင်းတွေ့ရှိရပါသည်။ အဆိုပါ ဆီအများစုသည်ပြည်ပမှအဓိက တင်သွင်းထားခြင်းဖြစ်သဖြင့် စားသုံးသူဈေးကွက် ကြီးမားစွာရှိသည့် ပဲပုပ်ဆီကို ပြည်တွင်း၌ မဖြစ်မနေထုတ်လုပ်သုံးစွဲနိုင်ရေး ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ရန် လိုအပ်မည်ဖြစ်ပါသည်။ ပဲပုပ်သည် အာဟာရဓာတ်ကြွယ်ဝစွာပါဝင်သည့် သီးနှံတစ်ခုဖြစ်ပြီး စိုက်ပျိုးသည့် ပဲပုပ်မျိုးကွဲပြားမှုအပေါ် မူတည်၍ ပျမ်းမျှအားဖြင့် အသားဓာတ် ၄၀ ရာခိုင်နှုန်း၊ ဆီ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်း အသီးသီးပါဝင်ကြောင်းတွေ့ရှိရသည်။ ဆီထွက်ပဲပုပ် ၁ တင်းအား ဆီကြိတ်ခွဲလျှင် စားသုံးဆီ ၃ ပိဿာခန့်နှင့် ကြိတ်ဖတ် ၁၆ ပိဿာခန့် ထွက်ရှိကြောင်းတွေ့ရသည်။ ပဲပုပ်ဆီသည် ကျန်းမာရေးကို များစွာအထောက်အကူပြုကြောင်း ကျန်းမာရေး သုတေသီများက လေ့လာဖော်ထုတ် ထားကြပြီး ကမ္ဘာ့ထိပ်တန်း စားသုံးဆီများတွင် ပါဝင်လျက်ရှိသည်ကို တွေ့ရှိရပါသည်။ ပဲပုပ်ကို ဆီထုတ်ပြီးနောက် ကျန်ရှိသည့် ကြိတ်ဖတ်တွင်လည်း အသားဓာတ်ကြွယ်ဝစွာပါရှိသည့်အပြင် တိရစ္ဆာန်များအတွက် လိုအပ်သည့် အမိုင်နိုအက်စစ်မြောက်မြားစွာ ပါဝင်သည့်အတွက် တိရစ္ဆာန်အစာအဖြစ် အသုံးပြုကြရာ ဈေးကွက်ကျယ်ပြန့်စွာရှိသည့် သီးနှံအမျိုးအစားလည်းဖြစ်ပါသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ တိရစ္ဆာန်မွေးမြူရေးကဏ္ဍတွင် ပြည်တွင်းဆီစက်များမှထွက်ရှိသော ဆီကြိတ်ဖတ်များ ဖြစ်သည့် ပဲဖတ်၊ နှမ်းဖတ်၊ နေကြာဖတ်၊ မုန်ညင်းဖတ်၊ ပန်းနှမ်းဖတ်၊ ပဲပုပ်ဖတ် စသည်တို့အနက် လက်ရှိတွင် ပဲပုပ်ဖတ်အား တိရစ္ဆာန်အစာစက်ရုံများတွင် အသုံးပြုမှုများပြားပြီး ပြည်တွင်းဝယ်လိုအားများရှိကာ ဈေးကောင်းရရှိလျက်ရှိသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။ ထို့ကြောင့် အကျိုးအမြတ်သေချာပြီး မြေပဲထက်ပင် အမြတ်ငွေပိုမိုရရှိနိုင်မည်ဖြစ်သည့်အတွက် ပဲပုပ်စိုက်ပျိုးသည့် တောင်သူဦးကြီးများ အကျိုးအမြတ်များမည်မှာ သေချာသောသီးနှံဖြစ်သည်။ပြည်တွင်းလိုအပ်ချက်များသည့်အတွက် တိုးချဲ့စိုက်ပျိုးသင့်သော သီးနှံတစ်မျိုးလည်းဖြစ်ပါသည်။ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများ၏ ပဲပုပ်ထုတ်လုပ်မှုကို လေ့လာကြည့်ပါက ဘရာဇီး၊ အမေရိကန်နှင့် အာဂျင်တီးနားနိုင်ငံတို့သည် ပဲပုပ်သီးနှံအများဆုံး စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်ကြပြီး ကမ္ဘာ့ပဲပုပ်စိုက်ပျိုး ထုတ်လုပ်မှု၏ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်အထိ စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်ကြသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။ အမေရိကန်နိုင်ငံအနေဖြင့် နိုင်ငံအတွင်း ဆီထွက်သီးနှံမှ စားသုံးဆီထုတ်လုပ်မှု၏ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်ကို ပဲပုပ်မှ ထုတ်လုပ်ကြောင်း လေ့လာတွေ့ရှိရပါသည်။ ပဲပုပ်ကို ကမ္ဘာတစ်ဝန်းလုံးရှိ စိုက်ပျိုးနိုင်သောမြေ၏ ၆ ရာခိုင်နှုန်းခန့်တွင် စိုက်ပျိုးလျက်ရှိပြီး နှစ်စဉ်တိုးတက်စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်နိုင်ရေး ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်း တွေ့ရှိရပါသည်။ ပဲပုပ်ကို အများဆုံးတင်သွင်းသည့် နိုင်ငံများမှာ တရုတ်၊ အီးယူ၊ မက္ကဆီကို၊ ဂျပန်၊ ထိုင်း၊ အီဂျစ်နှင့် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံတို့ဖြစ်ကြောင်းလည်း လေ့လာတွေ့ရှိရပါသည်။ကျွန်တော်တို့ မြန်မာနိုင်ငံသည် ဆီထွက်ပဲပုပ်သီးနှံစိုက်ပျိုး ထုတ်လုပ်ရန် အရင်းအမြစ်များစွာရှိသကဲ့သို့ ရှေးနှစ်ပေါင်းများစွာကပင် စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်ခဲ့ကြသည်ကို လေ့လာတွေ့ရှိရသည်။ ပဲပုပ်ကို ရှမ်းပြည်နယ်၌ အဓိကစိုက်ပျိုးသည်ကိုတွေ့ရှိရပြီး ၂၀၂၅-၂၀၂၆ ဘဏ္ဍာနှစ်တွင် တစ်နိုင်ငံလုံး အတိုင်းအတာဖြင့် စိုက်ဧက ၂၅၉၁၂၃ ဧကရှိသည့်အနက် ရှမ်းပြည်နယ်က ဧက ၁၂၆၈၆၀ စိုက်ပျိုးခဲ့သဖြင့် တစ်နိုင်ငံလုံး ပဲပုပ်စိုက်ဧက၏ ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါးရှိကြောင်းတွေ့ရှိရသည်။ ကချင်ပြည်နယ်၊ စစ်ကိုင်း၊ မန္တလေးနှင့် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးတို့တွင်လည်း စုစုပေါင်း ဧက ၁ သိန်းကျော်စိုက်ပျိုးကြပြီး တစ်နိုင်ငံလုံး၌ ပဲပုပ်တစ်ဧက ပျှမ်းမျှအထွက်နှုန်း ၁၈ တင်းကျော် ထွက်ရှိသည်။ အထွက်နှုန်း အကောင်းဆုံးမှာ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးဖြစ်ပြီး တစ်ဧက ပျှမ်းမျှအထွက်နှုန်းတင်း ၂၀ ကျော်အထိ ထွက်ရှိကြောင်းတွေ့ရှိရပါသည်။ ပဲပုပ်ကို သီးသန့်သော်လည်းကောင်း၊ အစေ့ထုတ်ပြောင်း၊ နေကြာ သီးနှံတို့နှင့်အတူ သီးညှပ်သီးနှံအဖြစ်လည်းကောင်း စိုက်ပျိုးကြသည်။ ပဲပုပ်သည် တစ်ရာသီခံသီးနှံပင်ဖြစ်ပြီး ရှမ်းပြည်နယ်၌ မိုးရာသီနှင့် ဆောင်းရာသီတို့တွင် စိုက်ပျိုးကြကာ ကျန်ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးတို့တွင် စပါးရိတ်သိမ်းအပြီး ဆောင်းရာသီ၌ သီးထပ်သီးနှံအဖြစ် စိုက်ပျိုးကြသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။ ထိုသို့ သီးထပ်စိုက်ပျိုးမည်ဆိုပါက နောက်အကျဆုံး အောက်တိုဘာလကုန်တွင် ရိတ်သိမ်းနိုင်သည့် သက်လတ်မိုးစပါးမျိုးကို စိုက်ပျိုးသင့်ကြောင်း စိုက်ပျိုးရေးပညာရှင်များက အကြံပြုထားသည်ကို လေ့လာသိရှိရပါသည်။ နိုင်ငံတော်ကို စိုက်ပျိုးရေးစွမ်းအားရှိသည့် နိုင်ငံ(Agricultural Power Country)အဖြစ် ရပ်တည်နိုင်ရေး ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိရာ စိုက်ပျိုးရေးထုတ်ကုန်များကို တိုးတက်ထုတ်လုပ်နိုင်ရန်လိုအပ်ပါသည်။ ထုတ်လုပ်ရရှိလာသော လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေး ထွက်ကုန်ပစ္စည်းများမှ ပိုလျှံသည်များကို ပြည်ပသို့တင်ပို့နေသည့်နည်းတူ ပြည်တွင်းသို့ ပြန်လည်တင်သွင်းနေရသည့် ကုန်ပစ္စည်းများကိုလည်း အစားထိုးနိုင်ရန် ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ကြရမည်ဖြစ်ပါသည်။ မျက်မှောက်ကာလ၌ နိုင်ငံသူနိုင်ငံသားများ၏ နေ့စဉ်လူမှုဘဝတွင် မဖြစ်မနေသုံးစွဲနေရသည့် စားသုံးဆီများ၏ လိုအပ်ချက်မြင့်မားလျက်ရှိရာ ပြည်ပနိုင်ငံများမှ နှစ်စဉ်ပမာဏ များပြားစွာ မှာယူတင်သွင်းနေရသည့်အတွက် မလိုအပ်ဘဲ နိုင်ငံခြားသုံးငွေ အမြောက်အမြားကို သုံးစွဲနေကြရသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။ အဓိကအားဖြင့် ပြည်ပမှ မှာယူတင်သွင်းနေရသည့် စားသုံးဆီများမှာ စားအုန်းဆီ၊ နေကြာဆီ၊ ပဲပုပ်ဆီ၊ မုန်ညင်းဆီနှင့် သံလွင်ဆီတို့ဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။ ထို့အတူ တိရစ္ဆာန်မွေးမြူရေးကဏ္ဍအတွက် ပဲပုပ်ကြိတ်ဖတ်ကို တိရစ္ဆာန်အစာအဖြစ် အသုံးပြုနိုင်ရေး ပြည်ပမှ နှစ်စဉ်တန်ချိန်များစွာ မှာယူတင်သွင်းနေရသဖြင့် ပြည်တွင်းမှ စိုက်ပျိုးထွက်ရှိသော ပဲပုပ်ကို စားသုံးဆီအဖြစ် ကြိတ်ခွဲအသုံးပြုခြင်းဖြင့် နိုင်ငံတော်၏ စားသုံးဆီဖူလုံမှုကို အထောက်အကူ ဖြစ်စေမည့်အပြင် ထွက်ရှိလာသော ပဲပုပ်ကြိတ်ဖတ်ကို တိရစ္ဆာန်အစာအတွက် ပြန်လည်အသုံးပြုခြင်းဖြင့် ပြည်ပမှတင်သွင်းနေရမှုကို လျှော့ချနိုင်မည်ဖြစ်ပါသည်။ထို့ကြောင့်လည်း ပြည်ပနိုင်ငံများမှ စားသုံးဆီ တင်သွင်းမှုကိုလျှော့ချပြီး ပြည်တွင်းစားသုံးဆီဖူလုံစေရန်အတွက် ဆီထွက်သီးနှံများ တိုးချဲ့စိုက်ပျိုးရန် နိုင်ငံတော်မှ စီမံချက်များချမှတ်၍ အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်နေခြင်းဖြစ်ပါသည်။ နိုင်ငံအတွင်းရှိ မွေးမြူရေးကဏ္ဍ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန်အတွက် ပဲပုပ်ကြိတ်ဖတ်ကဲ့သို့သော အစာကုန်ကြမ်းသည်လည်း မရှိမဖြစ် လိုအပ်လျက်ရှိသည့်အတွက်ကြောင့် ပဲပုပ်သီးနှံသည် ပြည်တွင်းစားသုံးဆီဖူလုံမှုကို တစ်ဖက်တစ်လမ်းမှ အထောက်အကူ ပြုနိုင် သည့်အပြင် ပြည်ပမှ ပဲပုပ်ကြိတ်ဖတ်တင်သွင်းမှုကို လျှော့ချပေးနိုင်သည့် အလားအလာကောင်းသော သီးနှံတစ်ခု ဖြစ်သည့်အတွက် ဆီထွက်ပဲပုပ်ကိုမဖြစ်မနေ တိုးချဲ့စိုက်ပျိုးကြရမည်ဖြစ်ပါသည်။ ပဲပုပ်ကို သီးသန့်စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်ခြင်းအပြင် သီးထပ်၊ သီးညှပ်အဖြစ်ပါ တိုးချဲ့စိုက်ပျိုးကြရန် လိုအပ်မည်ဖြစ်ပါသည်။ ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံသားများသည် ပဲပုပ်ကို ပဲပင်ပေါက်၊ ပဲဟင်း၊ ဗယာကြော်၊ တိုဟူး၊ ပဲနို့၊ ပဲပုပ်ဆော့၊ ပဲပုပ်ပြား၊ ပဲပြား၊ ဒိန်ချဉ်၊ ပဲပြားပူတင်း၊ ပဲပုပ်ထောင်း၊ ပဲပုပ်စေ့လှော်၊ ဆီတိုဟူး၊ ကြာညို့၊ ပဲငံပြာရည်၊ ပဲမုန့် စသည်ဖြင့် အမျိုးမျိုးပြုလုပ်၍ စားသုံးကြသကဲ့သို့ ယခုအခါ ပဲပုပ်ဆီထုတ်လုပ်ခြင်းနှင့် ပဲပုပ်ကြိတ်ဖတ်ကို တိရစ္ဆာန်အစာအဖြစ်ပါ အသုံးပြုလာကြသောကြောင့် ပြည်တွင်းဈေးကွက် သေချာသည့်အပြင် ပြည်ပသို့ပါ တင်ပို့ရောင်းချနိုင်မည်ဖြစ်သည့်အတွက်ပဲပုပ်ကို မဖြစ်မနေတိုးချဲ့စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်ကြရမည်ဖြစ်ပါသည်။ပဲပုပ်ဆီကို အရည်အသွေးမြှင့် ထုတ်ကုန်အဖြစ် ထုတ်လုပ်ရောင်းချနိုင်မည်ဆိုပါက စားသုံးသူများဘေးအန္တရာယ် ကင်းရှင်းစွာ စားသုံးနိုင်မည့်အပြင် ပြည်တွင်းစားသုံးဆီဖူလုံမှုကို တစ်ဖက်တစ်လမ်းမှ ဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်မည်ဖြစ်ပြီး ပိုလျှံသည်များကိုလည်း ပြည်ပသို့ပြန်လည်တင်ပို့ ရောင်းချနိုင်မည်ဖြစ်ပါသည်။ ပဲပုပ်စိုက်ပျိုးရန်အတွက် အထွက်နှုန်းကောင်းသော မျိုးကောင်းမျိုးသန့်များ ရရှိစိုက်ပျိုးနိုင်ရေးအတွက်မြန်မာ့ရေမြေရာသီဥတုနှင့် ကိုက်ညီသည့် မျိုးများအဖြစ် မိုးရာသီတွင် စိုက်ပျိုးမည်ဆိုပါက တောင်ပေါ်မြေပြန့်ဒေသအားလုံးအတွက် ရေဆင်း ၃၊ ရေဆင်း ၆၊ ရေဆင်း ၁၁၊ ရေဆင်း ၁၂၊ ရေဆင်း ၁၄ နှင့် ရေဆင်း ၁၅ တို့မှာ သင့်တော်သောမျိုးများဖြစ်ပြီး မိုးနှောင်းရာသီ ကိုင်းကျွန်းမြေများတွင် အောက်တိုဘာလအတွင်း၌ စိုက်ပျိုးမည်ဆိုပါက ရေဆင်း ၃၊ ရေဆင်း ၆၊ ရေဆင်း ၁၁ နှင့် ရေဆင်း ၁၅ မျိုးတို့သည် သင့်တော်ကြောင်း စိုက်ပျိုးရေးပညာရှင်များက သုတေသနပြု ဖော်ထုတ်ထားသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။ စပါးရိတ်သိမ်းအပြီး သီးထပ်အဖြစ် စိုက်ပျိုးသောဒေသများ အတွက် ရေဆင်း ၆၊ ရေဆင်း ၁၁ နှင့် ရေဆင်း ၁၅ မျိုးတို့ကို စိုက်ပျိုးသင့်ကြောင်းလည်း အကြံပြုထားသည်ကို တွေ့ရှိရပါသည်။ သုတေသနပြုချက်များအရ အဆိုပါ ပဲပုပ်မျိုးများသည် မြန်မာနိုင်ငံအတွက် သုတေသနပြုထုတ်လုပ်ထားသည့် အထွက်တိုးမျိုးများဖြစ်ပြီး အထွက်နှုန်းတစ်ဧကလျှင် ၂၈ တင်းမှ တင်း ၃၀ အထိ ထွက်ရှိနိုင်သော မျိုးများဖြစ်သည့်အတွက် တောင်သူဦးကြီးများအနေဖြင့် မျိုး၊ မြေ၊ ရေ၊ နည်း မှန်ကန်မျှတအောင် ဆောင်ရွက်စိုက်ပျိုးမည်ဆိုပါက အထွက်နှုန်းကောင်းကာ ဝင်ငွေတိုးမည်မှာ မြေကြီးလက်ခတ်မလွဲ ဖြစ်ပါသည်။ ယခုအခါ ပြည်တွင်းရှိ ဆီစက်လုပ်ငန်းများတွင် ဆီသန့်စင်စက်များပါ တပ်ဆင်ပြီး ထုတ်လုပ်လာကြပြီဖြစ်သဖြင့် အဆင့်အတန်းမီ ပဲပုပ်ဆီများကို ထုတ်လုပ်နိုင်ပြီဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရှိရပါသည်။ ပဲပုပ်ဆီကို တိုးတက်ထုတ်လုပ်လာနိုင်ခြင်းဖြင့် ပြည်တွင်းစားသုံးဆီ ဖူလုံမှုကို များစွာ အထောက်အကူဖြစ်စေနိုင်မည်ဖြစ်ကာ ပြည်ပမှ ပဲပုပ်ဆီတင်သွင်းမှုကို မလွဲမသွေလျှော့ချနိုင်မည်ဖြစ်သဖြင့် သွင်းကုန်အစားထိုး ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းတစ်ခု ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာနိုင်သော သီးနှံဖြစ်ပါသည်။ တိရစ္ဆာန်အစာအဖြစ်အသုံးပြုရသည့် ပဲပုပ်ကြိတ်ဖတ်ကို ပြည်တွင်းရှိ တိရစ္ဆာန်မွေးမြူရေး ဈေးကွက်တွင် ထိရောက်စွာ ပြန်လည်အသုံးချနိုင်မည်ဖြစ်သည့်အတွက် နိုင်ငံ့စီးပွားရေး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို များစွာအထောက်အကူပြုမည့် သီးနှံလည်းဖြစ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် နိုင်ငံတော်အတွက် ပြည်ပသွင်းကုန်အစားထိုး လျှော့ချနိုင်ခြင်း၊ ပြည်တွင်းစားသုံးဆီ ထုတ်လုပ်မှုကဏ္ဍကို ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေခြင်း၊ တိရစ္ဆာန်မွေးမြူရေး ကဏ္ဍကိုလည်း များစွာအထောက်အကူပြုခြင်းတို့ကြောင့် ဆီထွက်ပဲပုပ်ကို တိုးချဲ့စိုက်ပျိုးသင့်ပါကြောင်း “ဆီဖူလုံကာ အသားတိုးထုတ်ဖို့ ပဲပုပ် စိုက်ပါစို့”ဟု တိုက်တွန်းရေးသား တင်ပြလိုက်ရပါသည်။ ။MWD

Wed, 05/13/2026 - 12:00

ဘက်စုံအသုံးဝင်ဝါးပင်နှင့် မြန်မာ့စီးပွားရေးဝါးထုတ်ကုန်

ဝါးပင်သည် မြန်မာလူမျိုးတို့ အသုံးများသော အပင်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံနေရာအနှံ့အပြားမှာ ပေါက်ရောက်လေ့ရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံသည် ကမ္ဘာပေါ်မှာ ဝါးပေါက်ရောက်မှု တတိယအများဆုံးနိုင်ငံဟုသိရသည်။ ဝါးကိုရှေးယခင်ကတည်းက ယနေ့အချိန်အထိ အသုံးပြုနေကြဆဲဖြစ်သည်။ ဝါးကိုလူသုံးကုန်ပစ္စည်းအမျိုးမျိုးအဖြစ် လည်းကောင်း၊ အိမ်ဆောက်ပစ္စည်းများ အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဝါးလက်မှုထုတ်ကုန်များအဖြစ် လည်းကောင်း ပြုလုပ်အသုံးပြုနေကြသည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဝါးပင်သည် အရေးပါသောအပင်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဝါးပင်သည်အဓိကစိုက်ပျိုးသင့်သော အပင်တစ်မျိုးပင်ဖြစ်သည်။ ဝါးမျိုးစိတ်နှင့်ဝါးပင်၏သဘာဝဝါးကို မြန်မာအဘိဓာန်တွင် အမြစ်ဆုံမှ အပင်များပွား၍ တစ်စုတည်းပေါက်ပြီး ပင်စည်ကိုစိတ်ဖြာ၍ ထရံ၊ တောင်း စသည့် ရက်လုပ်ရသောအပင်ဟူ၍အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုထားသည်။ ဝါးသည် မြက်မျိုးရင်းဝင်ဖြစ်သည်။ မြက်အမျိုးပေါင်း ၄၂၀ ရှိသည့်အနက် ၈၆ မျိုးသည် ဝါးမျိုးများဖြစ်ကြောင်းသိရသည်။ မျိုးစဉ်မှာ Poales ဖြစ်ပြီး မျိုးရင်းမှာ Poaceae ဖြစ်သည်။ အင်္ဂလိပ်အမည်အားဖြင့် Bamboo ဖြစ်သည်။ ရုက္ခဗေဒအမည်မှာ Bambusa Vulgaris/ Phyllostachys edulis ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဝါးမျိုးစိတ် ၁၂၅၀ ခန့်ရှိပြီး မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဝါးမျိုးစိတ် ၁၀၀ ကျော်ခန့် အလေ့ကျပေါက်ရောက်ရှင်သန်ကြသည်။ ထိုမျိုးစိတ်များအနက်မှ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဝါးမျိုး ၂၀ မျိုးပေါက်ရောက်ရှင်သန်ကြသည်။ ဝါးပေါက်ရောက်ပုံသဘာဝကို အကြမ်းအားဖြင့် သုံးမျိုးခွဲခြားနိုင်သည်။ (၁) တစ်ပင်ချ ပေါက်ရောက်လေ့ရှိသောဝါး၊ (၂) အစုလိုက် သို့မဟုတ် အုပ်စုလိုက်ပေါက်လေ့ရှိသောဝါး၊ (၃) အထက်ပါအုပ်စုနှစ်စုရော၍ ပေါက်သောဝါး (စကဝါး) တို့ဖြစ်သည်။ ဝါးပင်သည် စုစုရုံးရုံးပေါက်ရောက်လေ့ရှိသည့်သဘာဝကြောင့် စည်းရုံးခြင်းသဘောကိုဆောင်သည်။ ဝါးပင်သည် အတ္တကင်းသောသဘောသဘာဝလည်းရှိပေသည်။ အကြောင်းမှာ ဝါးပင်ပေါက်ရောက်သော ပတ်ဝန်းကျင်တွင်အခြားသော အပင်များကိုလည်း ရှင်သန်ပေါက်ရောက်ခွင့်ပေးသည်။ ဝါးပင်သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ပေ ၃၀၀ မှ ပေ ၂၆၀၀ အကြားတွင် အများဆုံးရှင်သန်ပေါက်ရောက်ကြသည်။ ရာသီဥတုအနေဖြင့် အပူချိန် ၁၁ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်မှ ၁၀၀ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်နှင့် မိုးရေချိန်အနေဖြင့် ၃၁ လက်မမှ ၂၅၄ လက်မအတွင်းဖြစ်ထွန်းပြီး ရေမဝပ်သောမြေမျိုးနှင့် ဆားငန်ရေဝင်သောမြေမှလွဲ၍ အခြားမြေမျိုးများတွင် ရှင်သန်ပေါက်ကြသည်။ ဝါးသည် စုစုရုံးရုံး ပေါက်ရောက်ကြသဖြင့် အပင်ရှုပ်ပြီး အပင်ကျပ်သည့်သဘောရှိသည်။ ထို့ကြောင့်ဝါးခုတ်ရာတွင် မလွယ်ကူပေ။ ပင်စည် တစ်ဝက်ကျော်ကျော်မှစ၍အတက်အရွက်ထွက်သည်။ အပင်အမြင့် ပေ ၈၀ မှ ၉၀ အထိရှိတတ်သည်။ အပင်လုံးပတ်မှာ ၉ လက်မခန့်မှ ၁ ပေအထိရှိတတ်သည်။ ထိုလုံးပတ်သည် ဝါးပိုးဝါးလိုဝါးမျိုး ဖြစ်နိုင်သည်။ ဝါးပိုးဝါးသည် အလုံးကြီးသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ဝါးအဆစ်မှာ ၁၂ လက်မမှ လက်မ ၃၀ ခန့်အထိရှိတတ်ကြောင်း သိရသည်။ ဝါးပင်၏အသားသည် အရင်းပိုင်းအသားထူပြီး အဖျားပိုင်းကအသားပါးသည်။ ဝါးပင်သည် တစ်နေ့၁ မီတာအထိရှည်သည်ဟု သိရသည်။ ဝါးအမည်များ အထက်ဖော်ပြပါဝါးမျိုးစိတ်များအနက် ဝါးအမျိုးအမည်များကိုဖော်ပြပါမည်။ ယင်းတို့မှာ-ဝါးပိုး၊ ဝါးပိုးမျက်ဆန်ကျယ်၊ မြင်ဝါး၊ ဝါးယား သို့မဟုတ် ဝါးနက်၊ ဝါးဖြူ၊ ကြလို့ဝါး၊ တင်းဝါး၊ ခရင်ဝါး၊ သိုက်ဝါး၊ ကြသောင်းဝါး၊ ကြခတ်ဝါး၊ သိုက်ဝါးကြီး၊ ထီးရိုးဝါး၊ တစ်ပင်တိုင်ဝါး၊ ဝါးကောက်၊ တင်းလယ်မဲ၊ ကြခတ်မ၊ ဝါးမင်း၊ ခဲလံဝါး၊ ဝါးဖယောင်း၊ ပီလောပီနံဝါး၊ ရေဝါး၊ လစ်ဝါး၊ ဝါးကုပ်၊ ဝါးဖြူကလေး၊ ငနက်ရှော၊ ဝါးကြီး၊ ဝါးထွန်၊ ဝါးဘိုးအေ၊ ဝါးပြောက်(တနင်္သာရီဒေသတွင်ပေါက်သည်)၊ ဝါးသပွတ်၊ ကရင်ဝါး စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ဖော်ပြပါဝါးများသည် အမည်မတူသည့်အမည်များကိုဖော်ပြထားခြင်းဖြစ်သည်။ သို့သော်ဒေသအခေါ်အရ အမည်မတူသော်လည်း ဝါးအမျိုးတူသည်များလည်းရှိနိုင်သည်။ စာရေးသူအနေဖြင့် အမည်မတူသည် ကိုသာ အဓိကဖော်ပြထားခြင်းဖြစ်သည်။သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်နှင့်ဝါးပင် ဝါးပင်သည် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ကိုများစွာ အကျိုးပြုသည်။ လေထုကိုညစ်ညမ်းစေသည့် ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုက်ကိုစုပ်ယူပြီး သက်ရှိတို့အတွက် အောက်ဆီဂျင်ကို ပြန်လည်ထုတ်လွှတ်ပေးသည်။ ပတ်ဝန်းကျင် အစိုဓာတ်ရှိနေချိန်တွင် ထိုအစိုဓာတ်ကိုစုပ်ယူထားပြီး ပတ်ဝန်းကျင်ခြောက်သွေ့နေချိန်တွင် စုပ်ယူထားသော အစိုဓာတ်ကို ပြန်လည်ထုတ်လွှတ်ပေးသည်။ ရေမှုန်လေးများကိုထုတ်ပေးကြောင်းလည်း သိရသည်။ ဝါး ၂ ဒသမ ၄၇၁ ဧကရှိသောဝါးစိုက်ခင်းတစ်ခင်းသည် လေထုကိုညစ်ညမ်းစေသည့် ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုက်ဓာတ်ငွေ့ကာဗွန် ၆၂ တန်အထိ နှစ်စဉ်စုပ်ယူပေးနိုင်သည်။ တချို့က ၁၂ တန်ဟုဆိုကြသည်။ မည်သို့ပင်ဆိုစေ ဝါးပင်သည်ပတ်ဝန်းကျင်ကို အကျိုးပြုသည်ကတော့ အမှန်ဖြစ်သည်။ အခြားသော အပင် ၂ ဒသမ ၄၇၁ ဧကသည် နှစ်စဉ်ကာဗွန် ၁၅ တန်ခန့်သာစုပ်ယူနိုင်သည်။ ဤကား ဝါးပင်နှင့်အခြားအပင်တို့၏ ကွာခြားချက်ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ဝါးပင်၏ အမြစ်ဖွဲ့စည်းမှုသည် အခြားအပင်များနှင့်မတူ အမြစ်ကျစ်လျစ်သည်။ ထို့ကြောင့် မြေဆီလွှာကိုရေတိုက်စားမှုမှ ကာကွယ်ပေးသည်။ ဝါးပင်သည် အစိုဓာတ်ကိုထုတ်လွှတ်ပေးသလို ရာသီဥတုပူနွေးမှုကိုလည်း လျှော့ချပေးနိုင်သည်။ အကြောင်းမှာ ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုက်စုပ်ယူမှု များသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ကို ထိန်းသိမ်းပေးသည့်ဝါးပင်ကို တိုးချဲ့စိုက်ပျိုးသင့်သလို ဝါးပင်များကိုလည်း ထိန်းသိမ်းပေးသင့်သည်။ ထိုကဲ့သို့အရေးပါသော ဝါးပင်ကို လေးစားပြီး ဂရုပြုသည့်အနေဖြင့် နှစ်စဉ်စက်တင်ဘာလ ၁၈ ရက်နေ့ကို “ကမ္ဘာ့ဝါးပင်များနေ့”အဖြစ်သတ်မှတ်ထားကြသည်။ ထို့ပြင် ဝါးပင်သည်ဂေဟဗေဒစနစ်ဖြင့် ကိုက်ညီသည့်အချက်များရှိသည်။ လျင်မြန်စွာကြီးထွားခြင်း၊ ထွက်ရှိနှုန်းများခြင်း၊ ဝါးနှင့်ပတ်သက်သော အသက်မွေးမှုရှိခြင်း၊ မြေဆီလွှာကိုကာကွယ်ပေးခြင်း၊ လေထုကိုသန့်စင်ပေးခြင်း စသည်တို့ဖြစ်သည်။ စီးပွားဖြစ်စိုက်ပျိုးသင့်သော မြန်မာတို့၏ဝါး ဝါးကိုယခုအခါ စနစ်တကျစိုက်ပျိုးလာကြသည်။ ဝါးစိုက်ပျိုးရာတွင် မျိုးပွားစိုက်ပျိုးနည်းနှင့် အစေ့မှလည်း မျိုးပွားယူကြသည်ဟုသိရသည်။ စီးပွားဖြစ်ဝါးစိုက်ပျိုးမည်ဆိုပါက ဝါးပင်ကြိုက်နှစ်သက်သော မြေ၊ ရာသီဥတုအပြင် သင့်လျော်သော ဝါးမျိုးစိတ်ကို ရွေးချယ်စိုက်ပျိုးဖို့လည်း လိုပါသည်။ ဝါးစိုက်ပျိုးမည့်မြေကို ရွေးချယ်မည်ဆိုပါက ဝါးစိုက်မြေကို လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးကောင်းသည့် မြေနေရာမျိုးကိုရွေးချယ်ဖို့လိုသည်။ ဝါးထုတ်ကုန်များ ထုတ်လုပ်သည့်နေရာနှင့် နီးသောနေရာမျိုးကိုလည်း ရွေးချယ်စိုက်ပျိုးသင့်သည်။ ထိုအခါ သယ်ယူစရိတ် သက်သာမည် ဖြစ်သည်။ ဝါးကိုအများအားဖြင့်တော့ အမြစ်ဆုံမှ မျိုးပွားစိုက်ပျိုးနည်းနှင့် အဆစ်မှ မျိုးပွားစိုက်ပျိုးနည်းဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိသည်။ စာရေးသူတို့ဒေသဘက်မှာတော့ အဆစ်မှမျိုးပွားစိုက်ပျိုးလေ့ရှိကြသည်။ ဝါးကိုစီးပွားဖြစ် သီးသန့်စိုက်ပျိုးမည်ဆိုပါက တစ်ပင်နှင့်တစ်ပင် ၁၀ ပေခြားစိုက်ပျိုးရသည်။ ဝါးပင်သည် တဖြည်းဖြည်းအုံလိုက်ကျင်းလိုက် ပြန့်ပွားလာသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ မျှစ်ဝါးဆိုလျှင် ဝါးတစ်ရုံတွင် အပင်ခြောက်ပင်ခန့်သာ ထားရမည်။ ယခုအခါ စာရေးသူတို့ဒေသဘက်တွင် ဝါးနက်ဝါးတစ်လုံးကို ၂၀၀၀ - ၃၀၀၀ ခန့်ပေးရသည်။ အစေ့ကိုပျိုးစိုက်မည်ဆိုပါက ခုနစ်နှစ်ခန့်ကြာသည်ဟုသိရသည်။ ဝါးပင်သည် အလေ့ကျပေါက်ရောက်မှုရှိသလို စနစ်တကျစီးပွားဖြစ်လည်း စိုက်ပျိုးကြသည်။ ကမ္ဘာ့ဝါးယဉ်ကျေးမှု ဝါးသည် ကမ္ဘာသုံးအပင်ဖြစ်သည်။ ယဉ်ကျေးမှုနှင့်ဝါးသည် ဆက်စပ်မှုရှိသည်။ လူတို့သည် ရှေးက သားစိမ်းငါးစိမ်းများကိုသာစားခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက်ဝါးပင်အချင်းချင်း ပွတ်တိုက်ရာမှစ၍ မီးကိုတွေ့ရှိခဲ့ပြီးနောက် သားစိမ်းငါးစိမ်းများကို မီးဖုတ်၊ မီးကင်၍ စားသုံးသည့်ယဉ်ကျေးမှုပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ဤကား ဝါးကိုအခြေခံ၍ ဖြစ်ပေါ်လာသော ယဉ်ကျေးမှုတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများဖြစ်သော ဂျပန်နိုင်ငံနှင့် တရုတ်နိုင်ငံတို့တွင် ဝါးယဉ်ကျေးမှု ထွန်းကားခဲ့ကြသည်။ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အဓိကရိုးရာပွဲတစ်ခုတွင် ဝါးသည် မြန်မာလူမျိုးတို့၏ကန်တော့ပွဲကဲ့သို့ အရေးပါကြောင်း သိရသည်။ တရုတ်နိုင်ငံတွင် ဝါးကိုရှေးနှစ်ပေါင်း ၅၀၀၀ ခန့်လောက်ကတည်းက အသုံးပြုခဲ့ကြောင်းသိရသည်။ မြန်မာစာပေများမှာလည်း ဝါးပင်မှာ သန္ဓေတည်၍ဖြစ်လာသော “ဝေဠုဝန်မင်းသမီး” ဟူ၍လည်းရှိခဲ့သည်။ ဝါးမှရရှိသောဝါးအမြုတေဟုလည်း ရှိကြောင်း မှတ်သားရဖူးသည်။ တရုတ်လူမျိုးတို့သည် ဝါးကိုအသုံးများသည်။ စာပေများရေးသားရာတွင်ဝါးစုပ်တံကို အသုံးပြုကြသလို တရုတ်နိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးစာအုပ်ကို ဝါးပြားပေါ်တွင် ရေးသားကြောင်း သိရသည်။ ဝါးသည် စာပေနှင့်သာ ဆက်စပ်နေသည်မဟုတ်ပေ။ ဂီတနှင့်လည်းဆက်စပ်နေသည်။ ဝါးဖြင့်ပြုလုပ်သောတူရိယာများလည်းရှိသည်။ဝါးပလွေ၊ ဝါးလက်ခုပ်၊ ဝါးပတ္တလား စသည်တို့သည် ဝါးနှင့် အနုပညာတူရိယာကို ပေါင်းစည်းထားခြင်းဖြစ်သည်။ မြန်မာ့စီးပွားရေးနှင့်ဝါးထုတ်ကုန် ဝါးကိုစီးပွားဖြစ်စိုက်ပျိုးပါက ဝါးတစ်လုံးကို ၂၀၀၀-၃၀၀၀ ခန့်စျေးရှိသည်။ ဝါးရုံတစ်ရုံတွင် ဝါးအလုံးရေ ၄၀-၅၀ ခန့်ရှိကြသည်။ ဤကားခန့်မှန်းခြေသာဖြစ်သည်။ ထိုဝါးရုံမှဝါးများအနက်ရောင်းတန်းဝင်ဝါး ငါးလုံး ၁၀ လုံးခန့် ခုတ်ယူနိုင်သည်။ ဝါးတစ်ဧကတွင်ဝါးရုံ ၄၂၀ ခန့်ဝင့်ဆံ့သည်။ ဝါးရုံတစ်ရုံတွင်ပျမ်းမျှဝါး ငါးလုံးခန့်ခုတ်ယူနိုင်လျှင် ယနေ့ဝါးစျေး ပျမ်းမျှ တစ်လုံး ၃၀၀၀ နှင့်တွက်လျှင် ဝါးရုံ ၄၂၀ အတွက် တစ်ရုံ ငါးလုံးဆိုလျှင် ဝါးအလုံးရေ ၂၁၀၀ ခန့်ရမည်ဖြစ်သည်။ ဝါးအလုံးရေ ၂၁၀၀ ကို ဝါးတစ်လုံးငွေကျပ် ၃၀၀၀ နှင့်ဆိုလျှင် ငွေကျပ် ၆၃၀၀၀၀၀ ရရှိမည်ဖြစ်သည်။ ဤကားကုန်ကြမ်းခေါ် အလုံးလိုက်ရောင်းချရငွေဖြစ်သည်။ ထိုဝါးများကို လူသုံးကုန်ပစ္စည်းအမျိုးမျိုး ထုတ်လုပ်ရောင်းချကြသည်။ ဝါးလက်မှုပစ္စည်းများအဖြစ်လည်း ထုတ်လုပ်ရောင်းချကြသည်။ဝါးလက်မှုပစ္စည်းများကို အနည်းငယ်ဖော်ပြပါမည်။ ယင်းတို့မှာ- ဝါးခမောက်၊ ဝါးပလွေ၊ ဝါးပတ္တလား၊ ဝါးလက်ခုပ်၊ စပါးထည့်သည့်ဝါးပုတ်၊ ငါးဖမ်းရာတွင် အသုံးပြုသည့်ယင်း၊ ဝါးမြှုံးအမျိုးမျိုး၊ ဆန်ကော၊ ဆန်ခါ၊ ပုသိမ်ထီး၊ နှီးကြောဖျာ၊ မြန်မာ့ယွန်းထည်နှင့် ဝါးကုလားထိုင် အမျိုးမျိုးတို့ဖြစ်သည်။ စာရေးသူတို့ဘက်မှာဆို ဝါးကုလားထိုင်များ ပြုလုပ်ရောင်းချကြသူများ ရှိသည်။ ဝါးထရံရက်လုပ်ရောင်းချကြသူများလည်း ရှိသည်။ ဝါးပုတ်ပြုလုပ်သူများလည်းရှိသည်။ ဝါးထရံရက်လုပ်ခြင်းနှင့် ဝါးပုတ်ပြုလုပ်ခြင်း၊ ဝါးကုလားထိုင်ပြုလုပ်ခြင်းသည် ထိုသူတို့၏ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းဖြစ်သည်။ ထိုလုပ်ငန်းဖြင့် အသက်မွေးကြသူများ ဖြစ်သည်။ ယခင်ကတည်းက ယနေ့အထိပြုလုပ်နေကြဆဲ ဝါးဖြင့်စီးပွားရှာသည့်လက်မှုဝါးစီးပွားရေးလုပ်ငန်းများပင်ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့ပုသိမ်ထီးနှင့် မြန်မာ့ယွန်းထည်ဆိုလျှင် ကမ္ဘာသိမြန်မာ့ဝါးလက်မှုအနုပညာယဉ်ကျေးမှုပင်ဖြစ်သည်။ ဝါးပင်သည် ကုန်ကြမ်းသာဖြစ်သည်။ အဆိုပါဝါးကို လက်မှုပစ္စည်းများဖြစ်သည့် ကုန်ချောအဖြစ် ထုတ်လုပ်နိုင်ရန်လိုအပ်သည်။ မြန်မာ့ယွန်းထည်နှင့် မြန်မာ့ရိုးရာပုသိမ်ထီးဆိုလျှင် ကမ္ဘာသိဝါးလက်မှုကုန်ချောပစ္စည်းဖြစ်သည်။ထိုကဲ့သို့ဝါးလက်မှုအခြေခံထုတ်ကုန်များဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာစေရန် နိုင်ငံတော်ကလည်း အားပေးလျက်ရှိသည်။ ဝါးလက်မှုထုတ်ကုန်များ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာပါက လူမှုစီးပွားရေးလည်း တောင့်တင်းခိုင်မာလာမည် ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတော်အနေဖြင့်လည်း ဝါးအပါအဝင် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများနှင့် MSME လုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာစေရန်အတွက် နိုင်ငံ့စီးပွားမြှင့်တင်ရေးရန်ပုံငွေမှ အရင်းအနှီးများ ထုတ်ပေးပြီး အားပေး ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။ ဒေသအသီးသီးမှာလည်း MSME လုပ်ငန်းရှင်များနှင့်တွေ့ဆုံပြီး လိုအပ်ချက်များကို ဖြည့်ဆည်းပေးလျက်ရှိကြောင်း တွေ့ရသည်။ ထို့ကြောင့် ယခုအခါ စိုက်ပျိုးရေးတောင်သူများအနေဖြင့် မြေကြီးကရွှေသီးဟုဆိုရမည့်အချိန်ပင်ဖြစ်သည်။ အဆိုပါ စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်း အသီးသီးတွင် ဝါးစိုက်ပျိုးရေးသည်လည်း ပါဝင်သည်။ ဝါးသည် ယဉ်ကျေးမှုအရလည်းကောင်း၊ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်အရ လည်းကောင်း၊ MSME အသေးစား၊ အလတ်စား စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများအရ လည်းကောင်း ဘက်စုံအသုံးဝင်သော အပင်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဘက်စုံအသုံးဝင်သည့်ဝါးပင်ကို စိုက်ပျိုးသင့်သလို အစဉ်ထိန်းသိမ်းသင့်ပါကြောင်းကို ရေးသား တင်ပြလိုက်ရပါသည်။ ။MWD

Wed, 05/13/2026 - 12:00

မှိုအဆိပ်သင့်မှုတားဆီးကာကွယ် မှိုငယ်ငယ်နဲ့ဈေးကွက်တွင်းအောင်မြင်ကြမယ်

မှိုဟုဆိုလိုက်သည်နှင့် စားသုံး၍သင့်လျော်သောမှိုနှင့် စားသုံးရန် မသင့်သော အဆိပ်ရှိရောဂါဖြစ်စေသောမှိုဟူ၍ ခွဲခြားသိရှိရန်လိုသည်။ စားသုံးရန် မသင့်သော မှိုအစားအစာများမှာ ဥပမာ-အစားအသောက်များ အချိန်လွန်၍ ပုပ်သိုးဆွေးမြည့်ရာမှ ဖြစ်ပေါ်လာသော မှိုများကိုဆိုလိုပါသည်။ မှိုအမျိုးအစားတွင် လူသားတို့ ယနေ့စားသုံးနေသည့် သဘာဝပေါက်ရောက်လေ့ရှိသော သဘာဝမှိုနှင့် စနစ်တကျစားသုံးရန် သင့်လျော်သည့် မှိုအမျိုးအစားများဖြစ်သော မှိုမျိုးစိတ်များကို မှိုအသားစားတစ်သျှူးများမှ မျိုးပွား၍ရရှိသော ကောက်ရိုးမှို၊ ငွေနှင်းမှို၊ ငွေမိုးမှို စသည်တို့ဟု အလွယ်မှတ်မိအောင် ဖော်ပြရမည်ဖြစ်ပါသည်။ကမ္ဘာပေါ်တွင် မျိုးစိတ်ပေါင်းများစွာရှိသည့်အထဲမှ လက်ရှိမြန်မာနိုင်ငံဈေးကွက်ထဲတွင် တွင်တွင်ကျယ်ကျယ် ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားလျက်ရှိသော ကောက်ရိုးမှိုစိုက်ပျိုးမှုနှင့် အသုံးဝင်အကျိုးများပုံတို့ကို မှိုမျိုးစိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှုနှင့်ပတ်သက်၍ ဆောင်ရွက်မှုများရှိ ယခုအခါ စိုက်ပျိုးရေးဦးစီးဌာန ကော်ဖီရာသီသီးနှံဌာနခွဲအောက်မှ မှိုသုတေသနစိုက်ပျိုးရေးခြံများမှ မှိုမျိုးများကို စနစ်တကျမှိုမွေးမြူခြင်းသင်တန်း၊ မှိုစိုက်ပျိုးနည်းစနစ်များကို နှစ်စဉ် သို့မဟုတ် လစဉ် သင်တန်းသား များခေါ်ယူ၍ သင်တန်းပေးမှုများရှိလာသဖြင့် နောက်ပိုင်းအချိန်များတွင် မှိုစားသုံး၍ အဆိပ်သင့်ရသည့်ဖြစ်စဉ်များ မရှိသလောက်လျော့နည်းသွားသည်။ အာဟာရပြည့်ဝဘေးကင်းလုံခြုံသောမှိုမျိုးများကို တောင်သူ သို့မဟုတ် အပြင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များကိုယ်တိုင် စိတ်ပါဝင်စားလာပြီး မျိုးစေ့ထုတ်လုပ်ရောင်းချကာ နေရာအနှံ့အပြားမှိုများကို လက်တစ်ကမ်းဝယ်ယူစားသုံးလို့ရရှိနေသည်မှာ ဝမ်းသာစရာပင်ဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် တန်ဖိုးရှိသဖြင့် တစ်ပတ်တစ်ကြိမ်မျှ မှိုဟင်းစားသုံးမှုနှုန်းမှာ မရှိသလောက်နည်းနေသေးသည်ဟု ဆိုရပေမည်။ပညာပေးသင်တန်းမှ အတွေ့အကြုံရှေးယခင်ကတည်းက လူသားတို့သည် သဘာဝအလျောက် ပေါက်ရောက်သောမှိုများကို ချိုးယူစားသုံးလာရာမှ အခန့်မသင့်သည့်အခါတွင် စားသုံး၍မရ/ အဆိပ်သင့်သောမှိုများကိုစားသုံးမိရာ အဆိပ်မိ အသက်ဆုံးရှုံးရသည့် ဖြစ်စဉ်များလည်း ကြုံဖူးကြမည်ထင်ပါသည်။ မိမိကိုယ်တိုင်လည်း စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအထက်ပိုင်း နာဂဒေသ လေရှီးမြို့ နာဂလူမျိုးများရှိရာဒေသသို့ သင်တန်းများသွားရောက်ပို့ချခဲ့ရာ တက်ရောက်လာသော ဒေသခံများမှ ၎င်းတို့နယ်မြေတွင် သဘာဝပေါက်ရောက်သောမှိုများကို ချိုးယူစားသုံးရာမှ မိသားစုလိုက် အသက်ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည့် ဖြစ်စဉ်များရှိခဲ့သည်ဟု ဒေသခံများ၏ ပြောပြချက်အရ ကိုယ်တိုင်ကြားသိခဲ့ရသည်။ ယေဘုယျအဆိပ်သင့်မှိုဟု ခွဲခြားသိရှိနည်းများနှင့် ဒေသနှင့်ကိုက်ညီ၍ စိုက်ပျိုးသင့်သည့် ငွေနှင်း၊ ငွေမိုးကဲ့သို့ မှိုများစိုက်ပျိုးလာနိုင်ရေး ပညာပေးခဲ့ဖူးသလို လက်ရှိတွင် လေရှီးမြို့ အမှုထမ်းရပ်ကွက်ရှိ ခရစ်ယာန်နှစ်ခြင်းအသင်းတော်မှ ဦးဆောင်သော နာဂလူမျိုးများသည် ယခုလက်ရှိအချိန်ထိ စိုက်ပျိုးလျက် ရှိနေဆဲပင်ဖြစ်သည်။ သွားလာရန်ခက်ခဲသောနေရာဒေသတစ်ခုအတွက် အဆိပ်သင့်မှုလျှော့ချနိုင်ရန်ရည်ရွယ်၍ ဒေသနှင့်ကိုက်ညီပြီး အာဟာရပြည့်ဝသော မှိုမျိုးရွေးချယ်စိုက်ပျိုးနည်းနှင့် အကျိုးကျေးဇူးများကို ဒေသခံများနားလည်လက်ခံလာပြီး လိုက်ပါဆောင်ရွက်လာနိုင်အောင် နည်းပညာပေးနိုင်ခဲ့သည့်အတွက် မိမိကိုယ်ကို များစွာဂုဏ်ယူမိပါသည်။ မှိုအဆိပ်သင့်အန္တရာယ်နှင့် အဆိပ်ရှိမှို၏လက္ခဏာများအဆိပ်ရှိမှိုဟုတ်၊ မဟုတ်ခွဲခြားရာ၌ မှို၏အခြေတွင်အခက်ပါရှိနေခြင်း၊ မှိုပွင့်၏ရိုးတံတွင် ခြေကျင်းပုံသဏ္ဌာန်ပါရှိနေခြင်း၊ မိုးထီးရွက်ပေါ်တွင် အကြေးဖတ်များပြန့်ကျဲစွာပါရှိနေခြင်း၊ မှိုထီးရွက်အောက်ဘက်ရှိ ပါးဟက်များသည် အဖြူရောင်ဖြစ်နေသောမှို၊ မှိုကွန်ချာ၊ အရောင်အသွေးစုံလင်စွာဖြင့် လှပစွာပွင့်နေသာ မှိုများ၊ မှိုလက်သည်းနှင့် အစိမ်းရောင်မှို၏ မျိုးမှုန်များထုတ်လွှတ်ထားသော မှိုမျိုးများဟု ယေဘုယျသတ်မှတ်နိုင်သည်။ ထို့ပြင် မှိုများကိုချက်ပြုတ်သောအခါ ခရမ်းရောင်ကဲ့သို့သော အရောင်ပြောင်းသွားခြင်းမျိုးရှိပါကလည်း စားသုံးရန်မသင့်သော မှိုအမျိုးအစားအဖြစ် သိရှိနားလည်ထားရမည်ဖြစ်ကြောင်း ယခုဆောင်းပါးတွင် ထပ်မံထည့်သွင်းရေးသား လိုပါသည်။ဈေးကွက်တွင်အခိုင်အမာရပ်တည်လျက်ရှိသော ကောက်ရိုးမှိုစိုက်ပျိုးသင့်သည့်အချက်များယခုဖော်ပြမည့်မှိုတစ်မျိုးမှာ ဈေးကွက်အတွင်း အခိုင်အမာရရှိထားပြီး ဝယ်လိုအားမြင့်မား၍ ဈေးကောင်းရရှိနေသော ကောက်ရိုးမှို(Oyster Mushroom) ကို တစ်နိုင်တစ်ပိုင်မှသည် စီးပွားဖြစ်စိုက်ပျိုးစေရန် ရည်ရွယ်၍ ယခုဆောင်းပါးကို အကျယ်တဝင့် ရေးသားဖော်ပြရခြင်း ဖြစ်သည်။ “စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းအစ အမျိုးသမီးများက” ဆိုသည့်အတိုင်း မှိုစိုက်ပျိုးခြင်းကို ကလေးသူငယ်များသာမက အမျိုးသမီးများပါမကျန် စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်၍ရနိုင်သော ပေါ့ပေါ့ပါးပါး “Home Garden” အိမ်တွင်းဥယျာဉ်တစ်ခုသဖွယ် ထည့််သွင်းစိုက်ပျိုးနိုင်သည်။ ကောက်ရိုးမှိုစိုက်ပျိုးခြင်းဖြင့် မိသားစုများအားလပ်ချိန်စိတ်ပျော် ရွှင်လန်းလာစေကာ ဥယျာဉ်ခြံမှတစ်ဆင့် အပိုဝင်ငွေရရှိစေနိုင်ပြီး ထမင်းစားစားပွဲတွင် အာဟာရပြည့်ဝကာ ဘေးကင်းလုံခြုံသော စားသောက်ဖွယ်ရာ မှိုဟင်းအမယ်တစ်ခွက်တိုးလာနိုင်ပြီး စီးပွားဖြစ် လုပ်ကိုင်လာနိုင်ပါက မိမိ မိသားစုသာမက အများအတွက်ပါ အစာအဆိပ်သင့်မှုမှ တားဆီးကာကွယ်နိုင်မည်ဖြစ်ပါသည်။လယ်ယာနှင့် တိရစ္ဆာန်စွန့်ပစ်ပစ္စည်းများကို မှိုစိုက်ပျိုးရာတွင် အကျိုးရှိစွာပြန်လည်အသုံးချနိုင်ခြင်းကောက်ရိုးမှိုစိုက်ပျိုးရာတွင် အဓိကလိုအပ်သော ကုန်ကြမ်းများသည် ကောက်ရိုး၊ နွားချေး ၊ ဖွဲနု ၊ ဗေဒါကုန်ကြမ်းများသာဖြစ်သည့်အတွက် လယ်ယာစွန့်ပစ်ပစ္စည်းများနှင့် တိရစ္ဆာန်ထွက်စွန့်ပစ်ပစ္စည်းများကို Recycle အဖြစ် ပြန်လည်အသုံးပြုနိုင်ပြီး သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ညစ်ညမ်းမှုများကို လျော့ပါးသက်သာစေရုံမကဘဲ မှိုစိုက်ပျိုးပြီး ထွက်ရှိလာသော နွားချေး၊ ကောက်ရိုး၊ ဗေဒါရိုးပြတ်များအား အခြားစိုက်ပျိုးထားသော အပင်များအတွက်ပါ ထပ်မံထည့်သွင်းအသုံးပြုနိုင်သည့်အတွက် ပို၍အကျိုးဖြစ်ထွန်းနိုင်မည်ဖြစ်ပါသည်။ မှိုစိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းသည် အချိန်တိုအတွင်း မြေနေရာကျဉ်းကျဉ်းတွင် အရင်းအနှီး အသင့်အတင့်နှင့် တစ်နိုင်တစ်ပိုင်လုပ်ငန်းဖြစ်သည့်အတွက် ကျေးလက်ဒေသဆင်းရဲမှုလျှော့ချရေးအတွက် အထောက်အကူ ဖြစ်စေနိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။မှိုတွင်ပါဝင်သောအာဟာရဓာတ်များကောက်ရိုးမှိုတွင် ပရိုတင်း၊ အင်တီအောက်စီးဒင့်( Antioxidants)၊ ဗီတာမင် B complex (B1, B2, B3, B6,iron,zinc,potassium) စသည့် သတ္တုဓာတ်များပါဝင်သည်။ ၎င်းအာဟာရဓာတ်များ အချိုးမျှတစွာ ပါဝင်သည့်အတွက် သွေးတိုးရောဂါ၊ ဦးနှောက်နှင့်အာရုံကြော၊ ကိုယ်အလေးချိန်ထိန်းချုပ်ရေးနှင့် အင်အားနည်းခြင်းနှင့် သံဓာတ်ချို့တဲ့မှု ရောဂါများကိုလည်း ကာကွယ်နိုင်သည်ဟု ဆေးပညာသဘောအရ လေ့လာသိရှိခဲ့ရပါသည်။မှိုစိုက်ပျိုးရန်လွှမ်းမိုးသောအချက်များမှိုစိုက်ပျိုးသည့်အခါတွင် အပူချိန်၊ စိုထိုင်းဆ၊ လေထုဖိအား၊ မြေဆွဲအား စသည့်အချက်များက လွှမ်းမိုးလျက်ရှိသည်။ မိမိစိုက်ပျိုးမည့် ဒေသအနေအထားနှင့် မှိုအမျိုးအစားပေါ်မူတည်၍ ကြိုက်နှစ်သက်သည့် လွှမ်းမိုးမှုများကို ဖြည့်ဆည်းပေးလျှင် အောင်မြင်နိုင်ပါသည်။ မိမိနေထိုင်သည့် ဒေသမှိုပေါက်ဈေး တစ်နည်းအားဖြင့် ဈေးကွက်အခြေအနေကို စောင့်ကြည့်နေရန် လိုအပ်သည်။ မှိုမျိုးတစ်မျိုးနှင့်တစ်မျိုး အရင်းအနှီးကုန်ကျစရိတ်မတူနိုင်သလို ဈေးနှုန်းဈေးကွက်လည်း တူညီနိုင်မည် မဟုတ်သောကြောင့် မိမိဉာဏ်ရှိသလို စိုက်ပျိုးကြဖို့ တိုက်တွန်းချင်ပါသည်။ ယခုဆောင်းပါးတွင် ကောက်ရိုးမှိုစိုက်ပျိုးနည်းများစွာရှိသည့်အနက်မှ စိုက်ပျိုးရန်အလွယ်ကူဆုံးနှင့် အများကစိုက်ပျိုးရန်လက်ခံထားသည့် စနစ်တစ်ခုတည်းကိုသာ ဖော်ပြပေးမည်ဖြစ်ပါသည်။ကောက်ရိုးမှိုတစ်နိုင်တစ်ပိုင် စိုက်နည်းစနစ်များ၁။ ကျင်းပုံစံဖြင့်စိုက်ပျိုးခြင်း၂။ ခြင်းတောင်းများဖြင့်စိုက်ပျိုးခြင်း၃။ ကောက်ရိုးထုံးများအသုံးပြု၍ စိုက်ပျိုးနည်း၄။ စက်မှုအသွင် စိုက်ရုံများဖြင့် ဗေဒါကုန်ကြမ်းသုံး စိုက်ပျိုး နည်းဟူ၍ နည်းစနစ်အမျိုးမျိုးရှိပါသည်။ကောက်ရိုးမှိုကို စိုက်ပျိုးမည်ဆိုပါက တစ်နိုင်တစ်ပိုင်နှင့် စီးပွားဖြစ် စိုက်ပျိုးခြင်းအပေါ်မူတည်၍ ချဲ့ကားလျှင်ချဲ့ကားသလောက် တွင်ကျယ်နိုင်ပါသည်။ မိမိက တစ်နိုင်တစ်ပိုင်စိုက်ပျိုးမည့်သူဖြစ်ပါက အနည်းငယ်မှစ၍ စိုက်ပျိုးသင့်သည်။ ကောက်ရိုးမှိုစိုက်ရာတွင် စိုက်နည်းစနစ်အမျိုးမျိုးရှိရာ တစ်နိုင်စိုက်ပျိုးသူများအဖို့ အောက်ပါနည်းလမ်းများနှင့် အစပျိုးစိုက်ပျိုးခြင်းက ပိုကောင်းနိုင်ပါသည်။မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကောက်ရိုးမှိုစိုက်ပျိုးလေ့ရှိသည့် နေရာဒေသများ မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းဒေသဖြစ်သည့် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကရင်ပြည်နယ်တို့တွင် အများဆုံးစိုက်ပျိုးလေ့ရှိကြပါသည်။MSME လုပ်ငန်းများတွင်တန်ဖိုးမြှင့်ထုတ်ကုန်တစ်မျိုးအဖြစ်ပါဝင်လာမှု စားသောက်ဆိုင်၊ ဟိုတယ်ကြီးများတွင် မှိုနှင့်ပတ်သက်သည့် ဟင်းလျာများ၏ ဈေးနှုန်းများကိုကြည့်ပါက မှိုစိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်ရန် အခွင့်အလမ်းပိုရရှိစေနိုင်သည်။ ယခုအခါ မှိုမှတစ်ဆင့် စားသောက်ကုန်၊ အလှကုန်ပစ္စည်းများ တန်ဖိုးမြှင့်ထုတ်လုပ်လာသည် များလည်းရှိရာ မြန်မာနိုင်ငံ၏ လက်ရှိတွန်းအားပေးနေသော MSME လုပ်ငန်းများတွင် မှိုသီးနှံထုတ်ကုန်တစ်မျိုးမှာလည်း နေရာရရှိလာပြီဖြစ်ရာ မှိုစိုက်ပျိုးခြင်းသည် အာဟာရပြည့်ဝသော မှိုအစားအစာတစ်မျိုး ထုတ်လုပ်လာနိုင်ရုံမျှမက တန်ဖိုးမြှင့်ထုတ်ကုန်များ ထုတ်လုပ်ကာ အသေးစား၊ အငယ်စားနှင့် အလတ်စား စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများသို့ တက်လှမ်းလာနိုင်နေပြီလည်း ဖြစ်သည်။ ကောက်ရိုးမှိုသည် အပူချိန် ၂၅-၃၀ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်အတွင်းရှိသော အပူချိန်ရရှိသော ဒေသများတွင် စိုက်ပျိုးဖြစ်ထွန်းသည့်အတွက် အပူကြိုက်မှိုဟု ယေဘုယျသတ်မှတ်နိုင်ပါသည်။ ကောက်ရိုးမှိုစိုက်ပျိုးရာတွင် အပူချိန်အမျိုးမျိုးအဆင့်ဆင့် ထိန်းသိမ်း ပေးရလေ့ရှိသည်။ ကောက်ရိုးမှိုကို အများဆုံးစိုက်ပျိုးလေ့ရှိကြသော ကျင်းစနစ်ဖြင့် စိုက်ပျိုးနည်းအတွက် လိုအပ်သော ကုန်ကြမ်းနှင့် အရင်းအနှီးများကို ဖော်ပြရမည်ဆိုပါက ပထမဦးစွာ မှိုမျိုးထုပ်၊ မှိုအစာအာဟာရအဖြစ် ဖွဲနု၊ စက္ကူဂျပ်များ၊ အပူချိန်အတွက် နွားချေး သို့မဟုတ် ကြက်ချေး၊ အမိုးအုပ်ရန် ပလတ်စတစ်စ လိုအပ်မည်ဖြစ်ပါသည်။ သတိပြုရှောင်ရှားရမည့် အချက်အနေနှင့် မိမိတို့စိုက်ပျိုးမည့်မြေသည် ဆား၊ ဆပ်ပြာပေါက်နေသော မြေ သို့မဟုတ် စက်ရုံစွန့်ပစ်ရေ ဆိုးမိလ္လာစိမ့်နေသော မြေမဖြစ်စေရန် ရွေးချယ်စိုက်ပျိုးရမည်ဖြစ်သည်။မှိုစိုက်ပျိုးနည်းစနစ်နှင့် ပြုစုမှုပုံစံမှိုစိုက်မည့်နေရာသည် အရိပ်ရသော သစ်ပင်ကြီးများအောက်တွင် စိုက်ပျိုးပါကပိုကောင်းသည်။ ယခင်အဆက်ဆက် မှိုစိုက်ပျိုးခဲ့သောနေရာများမှ ပိုးမွှားရောဂါများကာကွယ်နိုင်ရန်အတွက် စိုက်မည့်နေရာအား ကောက်ရိုးမီးရှို့ပေးခြင်းနှင့် မစိုက်ပျိုးမီ စိုက်ကျင်းအတွင်း ထုံး သို့မဟုတ် ပုရွက်ဆိတ်ဆေးအနည်းငယ်ဖြူးပေးပါ။ မစိုက်ပျိုးမီ ဂျပ်စက္ကူ ငါးပိဿာကို အလျား ၉ ပေ အနံ ၃ ပေနှင့် ၆ လက်မ အနက်ရှိသော စတုဂံပုံစံ အကျယ်အဝန်းအတွက် လက်တစ်ဝါးစာအရွယ်အစားစုတ်ဖြဲထားပြီး ရေစိမ်ပေးထားရမည်။ ၎င်းအကျယ်အဝန်းအတွက် မိမိဝယ်ယူသည့် နေရာမှအသုံးပြုရန် ညွှန်ကြားထားသည့်အတိုင်း မှိုမျိုးငါးထုပ် သို့မဟုတ် ခုနစ်ထုပ်စသည်ကို ဖွဲနုငါးဘူးနှင့် ရောမွှေထားပေးပါ။ အပူချိန်ဖန်တီးပေးရန် အဓိကလိုအပ်သော ကုန်ကြမ်းပစ္စည်းဖြစ်သည့် နွားချေး ကိုးတင်းကို ပလတ်စတစ် တုတ်ချောင်းအပိုင်းအစ သို့မဟုတ် မလိုလားအပ်သည့် အမှိုက်များပါမလာစေရန် ဆန်ခါချထားပေးရပါမည်။ ၎င်းဆန်ခါချထားသော မစိုမခြောက် နွားချေးများကို ကျင်းအတွင်း ဖြန့်ခင်းပေးပါ။ ဤတွင် နွားချေးများကို အကုန်သုံးလိုက်ခြင်းမျိုးမဟုတ်ဘဲ အပေါ်အုပ်ရန်အတွက် အနည်းငယ်ချန်ပေးထားရပါမည်။ နွေတွင်စိုက်ပျိုးပါက လိုအပ်သည့်အပူချိန်ကို ထိန်းချုပ်ရန်လွယ်ကူသည့်အတွက် လျော့၍ ထည့်သွင်းခြင်းနှင့် ဆောင်းရာသီတွင် စိုက်ပျိုးမည်ဆိုပါက အနည်းငယ်လျော့၍ထည့်ခြင်း သို့မဟုတ် နွားချေးထက် အပူချိန်များသော ကြက်ချေးကို အသုံးပြုပေးနိုင်လျှင်လည်း ပိုကောင်းပါသည်။ ထို့နောက် ရေပန်းကရားဖြင့် ဖြည်းဖြည်းမှန်မှန် စိုက်ကျင်းစိုသွားသည်အထိ ရေဖျန်းပေးရမည်။ နွားချေးများဖြန့်ခင်းပြီးပါက ရေစိမ်ထားသော ဂျပ်စက္ကူပျော့ဖတ်များကို ရေမှဆယ်ယူရေညှစ်၍ နေရာလပ်မရှိ ဖြန့်ခင်းပေးပါ။ စက္ကူအသုံးပြုရာတွင် ဆပ်ပြာ၊ ရေနံဆီကဲ့သို့သော နေရာတွင် အသုံးပြုထားသော စက္ကူများသည် မှိုပေါက်ရောက်ရန် အတားအဆီးဖြစ်နိုင်သောကြောင့် အသုံးမပြုစေရန် သတိပြုရပါမည်။ စက္ကူဖြန့်ထားပြီးပါက ဖွဲနုနှင့်ရောနယ်ထားသော မှိုမျိုးများကို ပါးပါးနှင့်ညီညီ ဖြန့်ခင်းပေးရမည်။ ထို့နောက် နွားချေးအနည်းငယ်ကို မှိုမျိုးလုံအောင်ဖုံးထားပေးပြီး မှိုမျိုးများမျောပါမသွားစေရန် ရေပန်းကရားဖြင့် ဖြည်းဖြည်းချင်း ရေလောင်းပေးရမည်။ ထို့နောက် ပလတ်စတစ်အဖြူစကို မှိုစိုက်ကျင်းတွင် အမြင့် ၁ ပေခွဲ အမိုးကိုင်းလုပ်၍ အုပ်မိုးပေးထားပြီး လေလုံအောင်စီမံထားပေးရပါမည်။ ကောက်ရိုးမှိုသည် အလင်းရောင် မကြိုက်နှစ်သက်သည့် မှိုအမျိုးအစားဖြစ်သောကြောင့် အမိုးအုပ်ပြီးပါက အလင်းထိုးဖောက်မှုမရှိစေရန် ကောက်ရိုး၊ သက်ငယ်၊ဓနိ၊ ဂျပ်ဖာများဖြင့် ဖြန့်မိုးပေးနိုင်လျှင်ပိုကောင်းပါသည်။ ထို့ကြောင့် ကောက်ရိုးမှိုစိုက်ပျိုးရန် မြေနေရာရွေးချယ်ရာတွင် အပင်ကြီးများအောက် အရိပ်ရသော မြေနေရာတွင် ရွေးချယ်နိုင်ပါက ပိုကောင်းပါသည်။ မှိုစိုက်ပျိုးပြီး လေးရက် အမိုးကိုင်းပေါ်မှ ဂျပ်စက္ကူအုပ်၍ အမှောင်ချထားပေးရမည် ဖြစ်သည်။ ထို့နောက်ပိုင်းတွင် မှိုပုံကို တစ်နေ့လျှင် နှစ်ကြိမ် ပလတ်စတစ်စကို လှပ်ပေးပါ။ တစ်ရက်ခြားတစ်ခါ မှိုပုံကိုချွေးလှပ်ပေးရမည်ဖြစ်ရာ မှိုပုံအားပြန်အုပ်သည့်အခါ မှိုအစေ့လေးများပေါ်သို့ ချွေးကျ၍မျိုးမအောင်နိုင်သဖြင့် ဆန့်ကျင်ဘက် ထက်အောက်လှန် အုပ်မိုးပေးရမည်။ အစိုဓာတ်လျော့နည်းနေပါက ရေဖျန်းပေးပါ။ ခြောက်ရက်မြောက်နေ့တွင် မှိုမျှင်များပွားလာမည်ဖြစ်ပြီး နောက်ပိုင်း မှိုမျှင်ခဏပျောက်သွားပြီးမှ မှိုဆန်ကွဲစေ့လေးများ စတင်ထွက်ရှိလာပြီး စတင်စိုက်ပျိုးသည့်ရက်မှ ၁၄ ရက်အတွင်း မှိုစတင်ခူးဆွတ်နိုင်မည်ဖြစ်ပါသည်။မှိုခူးဆွတ်နည်းပုံစံကောက်ရိုးမှိုကို ကြက်ဥလုံးအရွယ်အနေအထားလောက်တွင် စတင်ခူးဆွတ်နိုင်မည်ဖြစ်ပါသည်။ မှိုဥများသည် အစုလိုက်ပေါက်ရောက်သည်များလည်းရှိရာ မိမိပထမဆုံးစံထားမည့် ဥမပွင့်ခင်အထိ ဘေးမှိုများ မှိုလုံးကြီးလာသည်ထိစောင့်၍ အစုအပြုံလိုက် ခူးဆွတ်ပေးရန်လိုအပ်ပါသည်။ မှိုခူးရာတွင်လည်း ချွန်ထက်သောဓားနှင့် လှီးဖြတ်ယူနိုင်သကဲ့သို့ လက်ဖြင့်နုတ်ယူ၍လည်းရသည်။ ဓားနှင့်ခူးဆွတ်ရာတွင် သတိထားရမည့်အချက်မှာ အသားစကျန်ခဲ့နိုင်သည်မျိုးရှိနိုင်သဖြင့် မှိုခူးပြီးနောက်ပိုင်း အချိန်များတွင် တစ်ရက်ခြားတစ်ခါ ချွေးလှပ်ရာတွင် ချွေးစများမှိုပေါ်တွင်ကျရောက်ပြီး ပျော့ပုပ်ဖြစ်နိုင်ပါသဖြင့် သတိထားခူးဆွတ်ရန် အထူးလိုအပ်ပါသည်။မှိုတစ်ကျင်းတွင် မိမိအသုံးပြုသော မျိုးထုပ်အပေါ်မူတည်၍ ရရှိနိုင်ပြီး သက်တမ်းတစ်လခန့်ထိ ခူးဆွတ်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။ အထွက်နှုန်းအနေဖြင့် အသုံးပြုသည့်ကုန်ကြမ်းနှင့် ပြုစုမှုပေါ်မူတည်၍ ထွက်ရှိနိုင်မည်ဖြစ်ပါသည်။ မိသားစုဝင်ငွေရရှိရုံမျှမက ဈေးကွက်ထဲတွင် ရောင်းအားကောင်းသောကောက်ရိုးမှိုဥငယ်များအား ပျော်ပျော်ရွှင်ရွှင်မိသားစု စိုက်ပျိုး အကောင်အထည်ဖော်ကြပြီး ဈေးကွက်သို့တင်ပို့ရောင်းချခြင်းဖြင့် အသေးစားစီးပွားရေးလုပ်ငန်းတစ်ခုဖြစ်သည့် မှိုစိုက်ပျိုးခြင်းလုပ်ငန်း အောင်မြင်နိုင်ပါစေကြောင်း ဆန္ဒပြုရေးသားဖော် ပြလိုက်ရပါသည်။ ။MWD

Tue, 05/12/2026 - 12:00

တောင်သူတွေဝင်ငွေတိုးစေဖို့ ဂျုံသီးနှံကို တိုးချဲ့စိုက်ကြစို့

ဂျုံသည် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံအသီးသီးက စားသုံးကြသော သီးနှံတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် လူတို့အဓိကစားသုံးသော သီးနှံသုံးမျိုးရှိပြီးဂျုံမှာ လူအများစားသုံးမှု အများဆုံးသီးနှံသုံးမျိုးအနက် တစ်ခုအပါအဝင် ဖြစ်သည်။မြန်မာနိုင်ငံတွင်ဂျုံမှာ စပါးသီးနှံပြီးလျှင် ဒုတိယစားသုံးမှု အများဆုံးသီးနှံဖြစ်သည်။ ကုန်ကြမ်းဖြစ်သည့် ဂျုံသီးနှံမှ ဂျုံစေ့ကိုကြိတ်ခွဲ၍ အမှုန့်ဖြစ်အောင်ပြုလုပ်ကာ စားသုံးကြရသည်။ ဂျုံသီးနှံကို ရှေးယခင်ကတည်းက စားသုံးခဲ့ကြောင်းလည်း သိရသည်။ ပြည်တွင်း၌ ဂျုံစားသုံးမှုမှာ နှစ်စဉ်တန်ချိန် ၁ ဒသမ ၅ သိန်းခန့်ရှိပြီး မြန်မာနိုင်ငံမှ နှစ်စဉ်ဂျုံအထွက်နှုန်းမှာ တန်ချိန် ၁ ဒသမ ၂ သိန်း ခန့်ရှိသည်။ထို့ကြောင့် ပြည်တွင်းဂျုံစားသုံးမှုနှုန်းမှာ မြင့်မားနေပြီး ပြည်တွင်းဂျုံအထွက်နှုန်းအနေဖြင့် နည်းပါးနေသည့်အတွက် နှစ်စဉ်ပြည်ပမှ တန်ချိန်သုံးသောင်းခန့် တင်သွင်းနေရသည်။ ယနေ့အချိန် အထိလည်း ပြည်ပမှ ဂျုံတင်သွင်းမှုမှာ ယခင်ကထက် မြင့်တက်လျက်ရှိနေသည်ကို တွေ့ရသည်။ နိုင်ငံတော်အနေဖြင့် ဂျုံသီးနှံကို တိုးချဲ့စိုက်ပျိုးနိုင်ရန် ချေးငွေများထုတ်ချေးခြင်းဖြင့် ဂျုံသီးနှံစိုက်ပျိုးနိုင်အောင် စီမံကိန်းများချမှတ်ဆောင်ရွက်ပေး လျက်ရှိသည်။ပြည်ပမှဂျုံတင်သွင်းမှုပြည်တွင်းဂျုံစိုက်ပျိုးမှု နည်းသော်လည်း ဂျုံစားသုံးမှုမှာ မြင့်တက်လျက်ရှိရာ နှစ်စဉ်ပြည်ပမှ ဝယ်ယူတင်သွင်းနေရသည်။ ပြည်တွင်းလိုအပ်သောဂျုံကို မိမိနိုင်ငံအတွင်း စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်ပါက ပြည်ပမှဝယ်ယူရသောငွေကြေးနှင့် ကုန်ကျစရိတ် သက်သာမည်ဖြစ်သည်။ နှစ်စဉ် အမေရိကန် ဒေါ်လာသန်းပေါင်းများစွာ ပြည်တွင်းလိုအပ်သည့် ဂျုံစေ့နှင့် ဂျုံမှုန့်များကို ဝယ်ယူတင်သွင်း နေရသည်။ ပြည်ပမှ ဂျုံစေ့ဝယ်ယူမှုမှာ ၂၀၂၄-၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် အနည်းငယ် လျော့နည်းသွားသော်လည်း ဂျုံမှုန့် ဝယ်ယူတင်သွင်းမှုမှာ မြင့်တက်လာကြောင်း တွေ့ရသည်။ ကုန်ကျစရိတ်မှာလည်း အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၅ ဒသမ ၀၁၆ သန်းအထိရှိသည်။ ပြည်တွင်း၌သာ ဂျုံသီးနှံကို ဖူလုံအောင်တိုးချဲ့ စိုက်ပျိုးပါက ပြည်ပမှတင်သွင်းသည့် ဝယ်လိုအား လျော့နည်းပြီး ကုန်ကျစရိတ်လည်း သက်သာမည် ဖြစ်သည်။ပြည်တွင်းဂျုံစိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှုမြန်မာနိုင်ငံတွင် ဂျုံသီးနှံကို ၁၈၈၈ ခုနှစ်တွင် စတင်စိုက်ပျိုးခဲ့သည်။ ရှမ်းပြည်နယ်(တောင်ပိုင်း) ပွေးလှကျေးရွာအုပ်စုရှိ ကျေးရွာငါးရွာတွင် စမ်းသပ်စိုက်ပျိုးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုမှတစ်ဆင့် ညောင်ကွဲ၊ ရပ်စောက်၊ ညောင်မွန်၊ သထုံ၊ ပင်းတယတို့တွင်လည်း စမ်းသပ်စိုက်ပျိုးခဲ့သည်။ ထို့နောက် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးနှင့် မုံရွာခရိုင်တို့တွင်လည်း စိုက်ပျိုးရာအောင်မြင်ဖြစ်ထွန်းသည့်အတွက် တဖြည်းဖြည်းနှင့် တိုးချဲ့စိုက်ပျိုးလာခဲ့ကြသည်မှာ ယနေ့တိုင်ဖြစ်သည်။ ယခုအခါ ဂျုံစိုက်ပျိုးမှုအများဆုံးမှာ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးဖြစ်ပြီး ဒုတိယအများဆုံး စိုက်ပျိုးဒေသမှာ ရှမ်းပြည်နယ်ဖြစ်သည်။ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ချင်းပြည်နယ်နှင့် ကချင်ပြည်နယ်တို့တွင်လည်း စိုက်ပျိုးကြသည်။ ၁၉၀၅- ၁၉၀၆ ခုနှစ်တွင် ဂျုံစိုက်ဧကပေါင်း ၃၅၁၇၈ ရှိပြီး စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးတွင် ၂၄၃၆၁ ဧက စိုက်ပျိုး နိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၄-၁၉၈၅ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၃- ၁၉၉၄ ခုနှစ်အထိ ဧရိယာစုစုပေါင်း သုံးသိန်းကျော် စိုက်ပျိုးခဲ့ပြီး ၁၉၈၄-၁၉၈၅ ခုနှစ်တွင် တင်းပေါင်း ၆၄ သိန်း ထွက်ရှိခဲ့သည်။ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုအတွင်း အများဆုံးစိုက်ပျိုးနှစ်မှာ ၁၉၉၂-၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် ဧက ၃ ဒသမ ၈ သိန်းကျော် စိုက်ပျိုးနိုင်ခဲ့သည်။ ထိုနှစ်များတွင် တစ်ဧကကို ၁၂ တင်းကျော်ထွက်ရှိပြီး ၁၉၉၄-၁၉၉၅ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းတွင် တဖြည်းဖြည်းကျဆင်းလာကာ စိုက်ပျိုးဧရိယာ နှစ်သိန်းကျော်သာ စိုက်ပျိုးနိုင်ခဲ့ သည်။ ၂၀၁၇-၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် ဧကတစ်သိန်းကျော်သာ စိုက်ပျိုးနိုင်တော့သည်။ ယခင်က ဂျုံတစ်ဧက ကို ၁၀ တင်း၊ ၁၂ တင်းမှ ယခုအခါ တစ်ဧကကို ၂၃ တင်းအထိ ထွက်ရှိလာခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ဂျုံစိုက်ပျိုးမှုမှာ အလွန်နည်းပါးလျက်ရှိသည်ကို တွေ့ရသည်။ ထို့ကြောင့် ပြည်ပမှ နှစ်စဉ်ဝယ်ယူ တင်သွင်းနေရသဖြင့် နိုင်ငံခြားငွေများစွာသုံးစွဲ နေရသည်။ ထို့ကြောင့် ပြည်တွင်းကုန်ကျစရိတ် သက်သာစေရန်နှင့် ပြည်တွင်းဂျုံစားသုံးမှု ဖူလုံစေရန်အတွက် ပြည်တွင်း၌ ဂျုံစိုက်ပျိုးမှုကို တိုးချဲ့ကြရမည်ဖြစ်ပါသည်။ဂျုံသီးနှံစိုက်ပျိုးနည်းဂျုံ၏မူရင်းဒေသမှာ တူကီယဲနိုင်ငံ အရှေ့ တောင်ပိုင်းရှိ တောင်တန်းဒေသများဖြစ်သည်။ ဂျုံသည် လယ်မြေနှင့် ယာမြေနှစ်မျိုးလုံးတွင် ဖြစ်ထွန်းသည်။ မိုးရေချိန်အနေဖြင့် လက်မ ၂၀ မှ လက်မ ၄၀ အတွင်းဖြစ်ပြီး မြေအမျိုးအစားမှာ နုန်းမြေ၊ နုန်းမြေစေး၊ သဲနုန်းမြေမျိုးတွင် ဖြစ်ထွန်းသည်။ အပူချိန်အနေဖြင့် နွေရာသီတွင် အပူချိန် ၂၂ ဒီဂရီ စင်တီဂရိတ်မှ ၃၄ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်အတွင်းဖြစ်ပြီး ဆောင်းရာသီတွင် အပူချိန် ၅ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်မှ ၂၅ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်အတွင်း စိုက်ပျိုးနိုင်သည်။ မြေချဉ်ငန်ကိန်းမှာ ၅ ဒသမ ၅ မှ ၇ ဒသမ ၅ အတွင်း စိုက်ပျိုးနိုင်သည်။ အကောင်းဆုံးမြေချဉ်ငန်နှုန်းမှာ ၆ ဒသမ ၄ ဖြစ်သည်။ ဂျုံစိုက်ပျိုးရန်အတွက် ထယ်ရေးနက်နက်၊ ထွန်ရေးညက်ညက် ပြုလုပ်ရသည်။ ဂျုံစိုက်ပျိုးရန် မြေပြင်ချိန်တွင် သဘာဝမြေသြဇာဖြစ်သော နွားချေး၊ သစ်စိမ်းမြေသြဇာ ထည့်ပေးရသည်။ ဂျုံသီးနှံစိုက်ပျိုးမည်ဆိုပါက အဓိကအားဖြင့် အထွက်တိုး၊ အထွက်ကောင်းသောမျိုးကို ရွေးချယ်ရပါမည်။မြန်မာနိုင်ငံတွင် စိုက်ပျိုးသော ဂျုံမျိုးများမှာ မုံရွာဂျုံဖြူ၊ ဇလုပ်ဂျုံဖြူ(၁)၊ ဇလုပ်ဂျုံဖြူ(၂)၊ ဇလုပ် ဂျုံဖြူ(၄)၊ မက္ကဆီပက်၊ V-၁၂၈၇၊ UP-၂၆၂၊ ရေဆင်း (၈)၊ ရေဆင်း(၉)၊ ရေဆင်း(၁၀)၊ ရေဆင်း(၁၁)၊ ရေဆင်း(၁၂)၊ ရင့်ကျီ ၄၃၇၊ China 98/15 နှင့် ဒေသ မျိုးရင်းတို့ဖြစ်သည်။ ဆည်ရေရရှိသည့် ဒေသများတွင် စပါး-ဂျုံသီးနှံ ပုံစံမျိုးစိုက်ပျိုးနိုင်သည်။ မိုးရာသီစိုက်ပျိုးသီးနှံများ ရိတ်သိမ်းပြီးနောက် ဂျုံကိုစိုက်ပျိုးနိုင်သည်။ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးတွင် ပဲတီစိမ်း-ဂျုံ၊ နှမ်း-ဂျုံ၊ မိုးမြေပဲ-ဂျုံစသည်ဖြင့် သီးလှည့်စိုက်ပျိုးကြသည်။ဂျုံစိုက်ပျိုးရန်အတွက် မြေပြင်ခြင်း၊ မျိုးစေ့ချစိုက်ပျိုးခြင်းလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ချိန်မှ ရင့်မှည့်သည်အထိ မြေတွင်းအစိုဓာတ်ရှိနေရန်လိုသည်။ ဂျုံစိုက်ပျိုးနည်း နှစ်မျိုးရှိပြီး ကြဲပက်စိုက်ပျိုးခြင်းနှင့် ထယ်ထိုးကာ စိုက်ကြောင်းဆွဲ၍ မျိုးစေ့ချစိုက်ပျိုးခြင်းတို့ဖြစ်သည်။ အသီးအထွက်နှုန်းတိုးစေရန် အတွက်မူ မိုးကောင်းသောဧရိယာများအတွင်း စိုက်ပျိုးပါက ရှစ်လက်မတန်းကြား မျိုးစေ့ချစိုက်ပျိုးခြင်း၊ ရေသွင်း၍ စိုက်ပျိုးရသောဒေသ ဧရိယာများတွင် ခြောက်လက်မတန်းကြား မျိုးစေ့ဖြူးချ စိုက်ပျိုးရသည်။ဂျုံစိုက်ပျိုးရန် အသင့်လျော်ဆုံးကာလမှာ အောက်တိုဘာလနှောင်းပိုင်းနှင့် နိုဝင်ဘာလ အစော ပိုင်းဖြစ်သည်။ တစ်ဧကအတွက် မျိုးစေ့နှုန်းထားမှာ ၁ ဒသမ ၅ တင်းမှ ၂ တင်းအထိဖြစ်သည်။ အပင်ပေါက်ပြီး ၁၅ ရက်သားတွင် ပေါင်းရှင်းပေးရသည်။ အပင်တစ်လသားတွင် တစ်ကြိမ် ပေါင်းရှင်းပေးရသည်။ ရေသွင်း၍ စိုက်ပျိုးရသောဒေသမျိုး၌ စိုက်ပျိုးပြီး ၂၅ ရက်သားတစ်ကြိမ်၊ ၄၅ ရက်သားတစ်ကြိမ်၊ ရက် ၆၀ တွင် တစ်ကြိမ်ရေသွင်းပေးရသည်။ ဂျုံစိုက်ခင်း၌ ပျ၊ ငမြှောင်တောင်၊ ခြပိုးများ၊ ရောဂါအနေဖြင့် သန်ချေးရောဂါ၊ ဖားဥမှိုရောဂါ၊ ကျပ်ခိုးရောဂါများ ကျရောက်တတ်သည်။ ခြ၊ ပုရစ်စသည့် ပိုးများအတွက် စတင်စိုက်ပျိုးစဉ်က မျိုးစေ့ကို ပိုးသတ်ဆေးတစ်မျိုးမျိုးဖြင့် လူးနယ်ပေးရပါမည်။ အထူးသဖြင့် စတင်စိုက်ပျိုးစဉ်က မျိုးရွေးချယ်ရာတွင် ပိုးမွှားနှင့် ရောဂါဒဏ်ခံနိုင်သောမျိုးကို ရွေးချယ်စိုက်ပျိုးသင့်ပါသည်။ ဂျုံရင့်မှည့်ချိန်တွင် ကြွက်အန္တရာယ်ကျရောက်တတ်သဖြင့် အထူးသတိပြု နှိမ်နင်းရန် လိုအပ်ပါသည်။ဂျုံအထွက်နှုန်းမြင့်စေရန် လိုက်နာရမည့်အချက်များဂျုံစိုက်ပျိုးရာတွင် ပြည်တွင်းစားသုံးမှု ဖူလုံရေးလိုအပ်ချက်အရ စိုက်သမျှဖြစ်ထွန်းပြီး အထွက်နှုန်း ကောင်းရန်လိုအပ်ပါသည်။ အထွက်နှုန်းကောင်းဖို့ဆိုလျှင် မျိုးစေ့ကောင်းရုံနှင့် မလုံလောက်ဘဲ အထွက်နှုန်းကောင်းစေမည့် နည်းစနစ်နှင့် စိုက်ပျိုးရာတွင် လိုက်နာရမည့်အချက်များကိုလည်း လိုက်နာရန် လိုအပ်ပါသည်။ယင်းတို့မှာ-(၁) မြေပြန့်ဒေသနှင့် တောင်ပေါ်ဒေသအလိုက် မိမိဒေသနှင့်ကိုက်ညီမည့် အထွက်နှုန်းကောင်း မျိုးကောင်းမျိုးသန့်ကို ရွေးချယ်စိုက်ပျိုးရမည်။(၂) ဂျုံသီးနှံအတွက် မြေအစိုဓာတ် ထိန်းသိမ်းနိုင်ရန် လိုသည့်အတွက် မြေပြင်ရာတွင် ထယ်ရေးနက်နက်၊ ထွန်ရေးညက်ညက် ထွန်ရမည်။(၃) စိုက်ပျိုးချိန်မှန်၊ စိုက်နည်းစနစ်မှန်၊ ပြုစု ပြုပြင်မှုစနစ်လည်း မှန်ကန်ရမည်။(၄) စိုက်ပျိုးသည့်ရေမြေသဘာဝ၊ စိုက်ပျိုးသည့် မျိုးစေ့အပေါ်မူတည်၍ ဓာတ်မြေသြဇာ သုံးစွဲမှုနှုန်းထားနှင့် အချိုးအစားမှန်ကန်ရမည်။ဂျုံ၏အသုံးဝင်ပုံနှင့် တန်ဖိုးမြှင့်ထုတ်ကုန်များဂျုံသည် ကျန်းမာရေးကို အကျိုးပြုသည့် သီးနှံတစ်မျိုးဖြစ်ပါသည်။ ဂျုံသီးနှံဖြင့်ပြုလုပ်ထားသည့် ပေါင်မုန့်၊ ခေါက်ဆွဲ စသည့်စားသောက်ကုန်များတွင် ဗီတာမင်အီး၊ ဗီတာမင်ဘီဝမ်း၊ ဗီတာမင်ဘီတူး၊ ဖောလစ်အက်စစ်၊ ကယ်လ်ဆီယမ်၊ ဖော့စဖောရပ်စ်၊ ဇင့်၊ သံဓာတ်နှင့် အမျှင်ဓာတ်တို့ ပါဝင်နေသည်။ ဂျုံကိုအခြေခံပြုလုပ်ထားသော အစားအစာများ သည် ကလေးဘဝ ပန်းနာရင်ကျပ်ဖြစ်နိုင်ခြေကို ၅၀ ရာခိုင်နှုန်း လျှော့ချပေးကြောင်း သိရသည်။ ဂျုံကိုအခြေခံ၍ တန်ဖိုးမြှင့်ထုတ်ကုန်များအဖြစ် ဘီစကွက်မုန့်၊ ပလာတာ၊ အီကြာကွေး၊ ပေါက်စီနှင့် ပေါင်မုန့်အမျိုးမျိုး၊ ကိတ်မုန့်အမျိုးမျိုး ပြုလုပ်နိုင်သည့်အပြင် ဂျုံဖွဲကို မြင်းစာ၊ နွားစာ၊ ဝက်စာအဖြစ်လည်း အသုံးပြုနိုင်သည်။ထို့ပြင် ဂျုံပင်မှရသော ဂျုံရိုးဖြင့်လည်း တန်ဖိုးမြှင့်ထုတ်ကုန်များဖြစ်သော ဦးထုပ်အမျိုးမျိုးနှင့် အိတ်အမျိုးမျိုးကို ပြုလုပ်နိုင်သည့်အတွက် မိသားစု လက်မှုအတတ်ပညာ တတ်မြောက်သူများလည်း အပိုဝင်ငွေရရှိရန် ဖန်တီးပေးနိုင်ပါသည်။ အထူးသဖြင့် ဂျုံသီးနှံကို တိုးမြှင့်စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်ခြင်းဖြင့် မိသားစုတစ်နိုင်တစ်ပိုင်စီးပွားရေးမှသည် အသေးစား၊ အငယ်စားနှင့် အလတ်စားစီးပွားရေးလုပ်ငန်းများကို လုပ်ကိုင်နိုင်မည်ဖြစ်ပါသည်။ဂျုံစိုက်ဧက တိုးချဲ့စိုက်ပျိုးယခုအခါ ပြည်တွင်းဂျုံလိုအပ်ချက်အရ ပြည်တွင်းဂျုံသီးနှံ ဖူလုံမှုရှိစေရန်အတွက် ဝိုင်းဝန်းကြိုးပမ်းရမည့် အချိန်ဖြစ်ပါသည်။ နိုင်ငံတော်အနေ ဖြင့်လည်း စီမံကိန်းများချမှတ်၍ ပံ့ပိုးပေးလျက်ရှိပါသည်။ တောင်သူများအတွက် သီးနှံစိုက်ပျိုး ထုတ်လုပ်ရာတွင် စီးပွားရေးအရ တွက်ခြေကိုက်မှုမှာ အဓိကဖြစ်သည်။ ဂျုံသီးနှံသည် အကျိုးအမြတ် အားဖြင့် တောင်သူများအတွက် စိုက်ပျိုးသင့်သော သီးနှံတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး တောင်သူများ အမှန်တကယ် တိုးချဲ့စိုက်ပျိုးလာလျှင် နိုင်ငံအတွက်လည်း ဂျုံစိုက်ဧကတိုးလာသည့်အတွက် ဂျုံထုတ်လုပ်မှု ပိုမိုတိုးတက်လာကာ ပြည်ပမှဂျုံတင်သွင်းမှုလည်း လျော့နည်းသွားမည်ဖြစ်သကဲ့သို့ တောင်သူများလည်း ဝင်ငွေတိုးတက်လာမည်ဖြစ်ပါသည်။တောင်သူများအနေဖြင့် ဂျုံဧကများများ စိုက်ပျိုးခြင်းဖြင့် နှစ်စဉ်အထွက်နှုန်းများ တိုးပွားလာမည်ဖြစ်ပြီး ပြည်တွင်းဂျုံလိုအပ်ချက်ကို ဖြည့်ဆည်း ပေးနိုင်သည့်အတွက် ပြည်ပမှ နှစ်စဉ် ဂျုံဝယ်ယူ ရာတွင်ကုန်ကျမည့် နိုင်ငံခြားသုံးငွေများကိုလည်း လျှော့ချနိုင်မည် ဖြစ်သကဲ့သို့ နိုင်ငံ့စီးပွားရေးလည်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာမည်ဖြစ်သည်။ထိုကဲ့သို့အကျိုးကျေးဇူးများလှသည့် ဂျုံသီးနှံကို ပြည်တွင်း၌ တိုးချဲ့စိုက်ပျိုးကြခြင်းဖြင့် ဝိုင်းဝန်း ကြိုးပမ်းကြစေလိုကြောင်း ရေးသားတိုက်တွန်း လိုက်ရပါသည်။ ။moi

Tue, 05/12/2026 - 12:00

မြန်မာ့ရော်ဘာ စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှုမှသည် နိုင်ငံ့စီးပွားတိုးတက်ရေးဆီသို့

မွန်ပြည်နယ် မုဒုံမြို့ရှိ ဦးမောင်မောင်လွင်၏ ရော်ဘာခြံအတွင်း ပင်စည်လုံးပတ် လက်မ ၂၀ ကျော် ရော်ဘာပင်များက စီစီရီရီ ရှင်သန်ဖြစ်ထွန်းနေသည်။ တစ်ရက်ခြစ် တစ်ရက်နားစနစ်၊ တစ်ရက်ခြစ် နှစ်ရက်နားစနစ်တို့ဖြင့် ရော်ဘာအစေးခြစ်နေပြီဖြစ်၍ ဝင်ငွေရရှိနေပြီလည်းဖြစ်သည်။ အရည်အသွေးမြင့် ရော်ဘာရရှိစေရန်အတွက် အစေးစုစည်းသိမ်းဆည်းမှုကို သန့်စင်စနစ်ကျစေရန် ဦးမောင်မောင်လွင်ဦးစီးသော ခြံလုပ်သားအဖွဲ့က တက်ညီလက်ညီ လုပ်ဆောင်နေကြသည်။“ကျွန်တော်က ရော်ဘာဧက ၂၀ စိုက်ပျိုးထားပါတယ်။ အခု အစေးခြစ်နေရပြီဖြစ်တဲ့အတွက် ဝင်ငွေရရှိနေပြီဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်တော်အပါအဝင် ကျွန်တော့်ခြံက လုပ်သားတွေဟာ စိုက်ပျိုးရေးဦးစီးဌာန၊ နှစ်ရှည်သီးနှံဌာနခွဲကဖွင့်လှစ်တဲ့ ရော်ဘာအစေးခြစ် သင်တန်းတွေ တက်ရောက်ထားပြီးဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် သင်တန်းကသင်ကြားပေးတဲ့ အစေးခြစ်နည်းစနစ်တွေအတိုင်း အစေးခြစ်လုပ်ငန်းကို စနစ်တကျဆောင်ရွက်ပါတယ်”ဟု ဦးမောင်မောင်လွင်ကပြောသည်။အပူချိန်မြင့်မားပါက အစေးထွက်နှုန်းလျော့ကျနိုင်သည့်အတွက် အလင်းရောင်မလာမီအချိန်တွင် အစေးခြစ်လုပ်ငန်းကို အားစိုက်လုပ်ဆောင်ကြသည်။ အစေးခြစ်လုပ်ငန်းစဉ်တွင် အသုံးပြုသည့်ခွက်များ၊ ပုံးများက သန့်စင်မှုရှိရပြီး လုပ်ငန်းခွင်တွင် အသုံးပြုရသည့် အစေးခြစ် ဓား၊ ဇွန်း၊ အစေးခံခွက်၊ ချိတ်၊ ကြိုး၊ ပလိုင်း၊ ခေါင်းမီး၊ ထမ်းတံပိုးနှင့် ရေပုံးများကို ပြည့်စုံအောင် ကြိုတင်စီမံ၍ လုပ်ငန်းခွင်ဝင်ရောက်ရသည်။မွန်ပြည်နယ်သည် ရော်ဘာ တန်ချိန် ၁၂ သိန်းကျော် ထုတ်လုပ်လျက်ရှိမွန်ပြည်နယ်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၌ ရော်ဘာအများဆုံး စိုက်ပျိုးသော ပြည်နယ်ဖြစ်ပြီး လက်ရှိတွင် ရော်ဘာစိုက်ဧက ငါးသိန်းကျော်ရှိကာ ရော်ဘာ တန်ချိန် ၁၂ သိန်းကျော် ထုတ်လုပ်လျက်ရှိသည်။ ပြည်နယ်အတွင်းမှ ထွက်ရှိသည့် ရော်ဘာ ၉၀ ရာခိုင် နှုန်းခန့်ကို နှစ်စဉ်ပြည်ပသို့ တင်ပို့ရောင်းချလျက်ရှိပြီး ကျန်ရော်ဘာများ ပြည်တွင်းအသေးစားနှင့် အလတ်စားစက်မှုလုပ်ငန်းများတွင် သုံးစွဲကြောင်းသိရသည်။တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးတွင် ရော်ဘာအများအပြား စိုက်ပျိုးပြီး ကချင်ပြည်နယ်၊ ကရင်ပြည်နယ်၊ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ရှမ်းပြည်နယ်၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး တို့တွင်လည်း စိုက်ပျိုးသည်။ နိုင်ငံအတွင်းမှ ရော်ဘာထုတ်လုပ်မှု၏ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်ကို တရုတ်နိုင်ငံသို့ တင်ပို့လျက်ရှိပြီး မလေးရှား၊ ကိုရီးယား၊ အိန္ဒိယ၊ သီရိလင်္ကာ၊ ဗီယက်နမ်စသည့် နိုင်ငံများသို့ တင်ပို့ရောင်းချလျက်ရှိသည်။၂၀၂၅ - ၂၀၂၆ ဘဏ္ဍာနှစ်အတွင်း ရော်ဘာတန်ချိန် သုံးသိန်းခန့်တင်ပို့ရန် ရည်မှန်းထားပြီး ကုန်သွယ်ရေးဦးစီးဌာန၏ စာရင်းအရ ပြည်ပတင်ပို့နိုင်မှုအနေဖြင့် ရော်ဘာတန်ချိန် ၃၃၃၃၆၇ တန် (ပင်လယ်ရေကြောင်း + နယ်စပ်) ရှိခဲ့ကာ အမေရိကန် ဒေါ်လာသန်း ၅၁၉ ဒသမ ၈၃၉ ဝင်ငွေရရှိထား ပြီးဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။ရော်ဘာပင်သည် နှစ်ရှည်သီးနှံဖြစ်သည့်အတွက် စိုက်ပျိုးရာတွင် ဒေသနှင့်ကိုက်ညီသည့် အစေးထွက်နှုန်းကောင်းပြီး ရောဂါဒဏ်ခံနိုင်ရည်ရှိသည့်မျိုးကို ရွေးချယ်စိုက်ပျိုးရန် အရေးကြီးသည်။ ထို့ကြောင့် နိုင်ငံတော်အစိုးရအနေဖြင့် မြန်မာ့ရော်ဘာကဏ္ဍ ရေရှည်တည်တံ့ဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက် ထုတ်လုပ်မှုနှင့် တန်ဖိုးမြှင့်ထုတ်ကုန်များ ထုတ်လုပ်ပေးနိုင်ရန် ရည်မှန်းချက်များထားရှိပြီး အားပေးမြှင့်တင်ဆောင်ရွက်ပေးလျက်ရှိသည်။နိုင်ငံတော်အစိုးရ၏ မူဝါဒများနှင့်အညီ စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန၊ စိုက်ပျိုးရေးဦးစီးဌာနက မြန်မာနိုင်ငံ၏ မိုးရွာသွန်းသောအခြေအနေအပေါ် အခြေခံ၍ စိုက်ပျိုးသင့်သည့် ရော်ဘာမျိုးများကို သုတေသနပြု စမ်းသပ်လေ့လာပြီး ဒေသအလိုက် စိုက်ပျိုးသင့်သည့် ရော်ဘာမျိုးများ၊ စိုက်ပျိုးနည်းစနစ်များကို ရော်ဘာစိုက်တောင်သူများထံ နည်းပညာပေးခြင်း၊ အသိပညာပေးခြင်းတို့ကို စဉ်ဆက်မပြတ် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။မြန်မာနိုင်ငံရှိ မိုးရေချိန်လက်မ ၁၈၀ - ၂၀၀ မိုးများပြီး ခြောက်သွေ့သည့် တနင်္သာရီ၊ မွန်၊ ကရင်၊ ရခိုင်ပြည်နယ်တို့တွင် BPM – 24၊ RRIC – 100၊ RRIM – 717၊ PB – 260၊ PB – 235 ၊ မိုးရေချိန်လက်မ ၁၀၀ - ၁၂၀ မိုးအသင့်အတင့်ရှိပြီး ပူပြင်းခြောက်သွေ့သည့် ပဲခူး၊ ရန်ကုန်၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးတို့တွင် PB – 260၊ RRIM – 717၊ PB – 235၊ RRIM – 623၊ GT - 1 ၊ မိုးရေချိန် လက်မ ၅၀ - ၆၀ မိုးနည်းပြီး အေးမြသည့် ကချင်၊ ရှမ်း တောင်တန်းဒေသများတွင် RRIM – 600၊ GT – 1၊ PR – 255၊ PR – 107၊ RRIM-623 တို့ကို စိုက်ပျိုးရန် စိုက်ပျိုးရေးဦးစီးဌာနက အကြံပြုထားသည်။“၂၀၂၅ - ၂၀၂၆ ဘဏ္ဍာရေးနှစ်အထိ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ရော်ဘာစိုက်ဧရိယာ စုစုပေါင်း ၁၆၄၁၄၇၄ ဧက ရှိလာပြီး အစေးခြစ်ဧရိယာ စုစုပေါင်း ၁၀၆၅၁၅၇ ဧကကနေ ရော်ဘာတန်ချိန် သုံးသိန်းငါးသောင်းကျော် ၃၅၂၈၈၈ ဒသမ ၆၃ တန် ထုတ်လုပ်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။ လက်ရှိ စိုက်ပျိုးဧရိယာတွေက နှစ် ၃၀ ကျော် ရှိ စီးပွားရေးသက်တမ်းလွန်ပင်အိုတွေကို “စံ” သတ်မှတ်ချက် (SOPs) နဲ့အညီ ခုတ်လှဲပြီး ဌာနက ထောက်ခံထားတဲ့ အထွက်ကောင်း၊ အရည်အသွေး ကောင်း ရော်ဘာမျိုးတွေနဲ့ အစားထိုးစိုက်ပျိုးသွားဖို့ စီမံချက်ရေးဆွဲ ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါတယ်” ဟု စိုက်ပျိုးရေးဦးစီးဌာန နှစ်ရှည်သီးနှံဌာနခွဲမှ ညွှန်ကြားရေးမှူး ဒေါက်တာမြတ်သူက ပြောသည်။ရော်ဘာသည် အခြားရာသီပေါ် သီးနှံနှင့်မတူဘဲ ကာလရှည် ငွေကြေးရင်းနှီးမြှုပ်နှံကာ ရေရည်ရင်းနှီးရသည့်အတွက် စရိတ်ကုန်ကျမှုရှိသည်။ သို့သော် တစ်ကြိမ်စိုက်ပျိုးရုံမျှဖြင့် နှစ် ၃၀အထိ အကျိုအမြတ်ခံစားခွင့်ရရှိနိုင်သည့် သီးနှံလည်းဖြစ်သည်။ ရော်ဘာစိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်ရာတွင် အစေးရည်အပျစ် (Rubber Concentrated Latex)၊ မှိုင်းခံရော်ဘာ (Ribbed Smoked Sheet–RSS) နှင့် Technically Specified Rubber (TSR) ဟူ၍ အမျိုးအစားသုံးမျိုး ထုတ်လုပ်ကြပြီး မြန်မာနိုင်ငံတွင် RSS နှင့် TSR နှစ်မျိုးဖြင့် ရော်ဘာထုတ်လုပ်လျက်ရှိသည်။ ယခု အခါ Myanmar Standard Rubber – MSR များဖြစ်သည့် MSR-5၊ MSR-10၊ MSR-20 တို့ကို သတ်မှတ်စံချိန်စံညွှန်းများနှင့်အညီ ထုတ်လုပ်တင်ပို့လျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။နှစ်ရှည်သီးနှံဌာနခွဲရှိ သဘာဝရော်ဘာစမ်းသပ်ဓာတ်ခွဲခန်းသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အသိအမှတ်ပြုရေးစင်တာ၊ အရည်အသွေးနှင့် အသိအမှတ်ပြုဌာန (Center for International Accreditation–CIA ၊ Quality and Accreditation Institute-QAI) မှ ပေးအပ်သည့် စမ်းသပ်စစ်ဆေး ခြင်းဆိုင်ရာ နိုင်ငံတကာအသိအမှတ်ပြုလက်မှတ် ISO/IEC 17025:2017 ရရှိထားပြီး နိုင်ငံခြားတင်ပို့မည့် RSS၊ TSR ရော်ဘာများ၏ ဓာတု၊ ရူပစစ်ဆေးချက်များကို ထုတ်ပေးလျက်ရှိသည့်အတွက် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ RSS စက်ရုံ၊ TSR စက်ရုံ၊ ရော်ဘာအခြေခံ ထုတ်ကုန်ပစ္စည်းစက်ရုံများ၊ ပြင်ပတင်ပို့ ရော်ဘာများအား ရော်ဘာအရည်အသွေးစစ်ဆေးနိုင်ရန် အထောက်အကူပြုလျက်ရှိသည်။ထို့ပြင် နှစ်ရှည်သီးနှံဌာနခွဲအနေဖြင့် ယနေ့ခေတ်စားလာသည့် ရော်ဘာအစေးနှင့် သစ်ထွက်ကောင်းသော Latex Timber Clone များကို ဆက်လက်ထောက်ခံပေးနိုင်ရန်အတွက် သုတေသနများ လုပ်ဆောင်လျက်ရှိသည်။ ရော်ဘာမျိုးကောင်း မျိုးသန့်များ စိုက်ပျိုးနိုင်ရန် ရည်ရွယ်ပြီး ရော်ဘာပင်အိုခုတ်လှဲ၍ ပြန်လည်စိုက်ပျိုးမည့် တောင်သူများအား ရော်ဘာသစ်စက်ရုံနှင့် ပူးပေါင်းကာ ရော်ဘာမျိုးကောင်းမျိုးသန့်များကို သက်သာသောဈေးနှုန်းဖြင့် နှစ်ရှည်သီးနှံဌာနခွဲက ဖြန့်ဖြူးထုတ်လုပ်ပေးလျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။သဘာဝရော်ဘာထုတ်လုပ်မှုကို ဦးစားပေးဆောင်ရွက်ယခုအခါ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများတွင် ရော်ဘာစိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှုကဏ္ဍအတွက် ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးကို အလေးထားဆောင်ရွက်လာကြပြီး ကမ္ဘာ့တာယာကုမ္ပဏီကြီးများက တာဝန်ယူမှု၊ တာဝန်ခံမှုရှိသည့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတစ်ခုအဖြစ် ရေရှည်တည်တံ့သော သဘာဝရော်ဘာထုတ်လုပ်ရေး (Sustainable Natural Rubber-SNR) လမ်းကြောင်းကို ဆောင်ရွက်နေကြပြီဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့်လည်း သဘာဝရော်ဘာထုတ်လုပ်မှုကို ဦးစားပေးဆောင်ရွက်ကြရမည်ဖြစ်သည်။စိုက်ပျိုးရေးဦးစီးဌာနက အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရော်ဘာအသင်းအဖွဲ့များဖြစ်သည့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရော်ဘာသုတေသနနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးဘုတ်အဖွဲ့ (International Rubber Research and Develop-ment Board-IRRDB) သို့ ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင်လည်းကောင်း၊ သဘာဝရော်ဘာ စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်သော နိုင်ငံများအသင်း (Association of Natural Rubber Producing Countries-ANRPC) သို့ ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင်လည်းကောင်း အဖွဲ့ဝင်အဖြစ်ဝင်ရောက်ထားပြီး သုတေသနနှင့် နည်းပညာဖွံ့ဖြိုးရေးဆိုင်ရာများကို ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။IRRDB အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများနှင့် ပူးပေါင်းပြီး ၂၀၁၆ ခုနှစ်မှစတင်၍ ရော်ဘာမျိုးသစ် ၃၁ မျိုးအား ပြည်တွင်းသို့ တင်သွင်းကာ စမ်းသပ်သုတေသနပြု စိုက်ပျိုးလျက်ရှိသည်။ ထို့အတူ ANRPC နှင့် ပူးပေါင်းပြီး မြန်မာနိုင်ငံနှင့်ကိုက်ညီသည့် ရေရှည်တည်တံ့သော သဘာဝရော်ဘာထုတ်လုပ်ရေး လမ်းညွှန် (Sustainable Natural Rubber-SNR) မူကြမ်းကို ရေးဆွဲထားပြီးဖြစ်သည်။သဘာဝရော်ဘာ အဓိကစိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်သူများဖြစ်သည့် ခြံငယ်ရှင်များ နည်းစနစ်မှန်ကန်စွာ အထွက်နှုန်းကောင်း၊ အရည်အသွေးကောင်း ရော်ဘာများထုတ်လုပ်နိုင်ရန်၊ ရော်ဘာစိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်ခြင်းများကြောင့် သဘာဝသစ်တောများ ပြုန်းတီးယိုယွင်းခြင်းနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်နှင့် သဘာဝအရင်းအမြစ်များ ပျက်စီးဆုံးရှုံးခြင်းများမရှိစေရန်၊ ထုတ်လုပ်မှု ကွင်းဆက်တစ်လျှောက် ပါဝင်နေသော လူမှုဘဝများကောင်းမွန်လုံခြုံမှုရှိစေရန်နှင့် ကွင်းဆက်တစ်လျှောက် ရော်ဘာလုပ်ငန်းများ ဥပဒေနှင့်အညီ နောက်ခံသတင်းအချက်အလက်များ ချိတ်ဆက်ခြေရာခံနိုင်မှုနှင့် ပွင့်လင်းမြင်သာမှုရှိပြီး မှန်ကန်မျှတသည့် သဘာဝရော်ဘာဈေးကွက်ကို ကျင့်သုံးနိုင်ရန် ရည်ရွယ်ရေးဆွဲထားခြင်းဖြစ်သည်။“ရော်ဘာစိုက်ပျိုးသူတောင်သူတွေ ဝင်ငွေတိုးတက်ဖို့နဲ့ ဆင်းရဲနွမ်းပါးမှုကို လျှော့ချနိုင်ဖို့၊ ဈေးကွက်ဝင် ရော်ဘာ တိုးချဲ့စိုက်ပျိုးနိုင်ဖို့၊ ပင်အိုအစားထိုး စိုက်ပျိုးနိုင်ဖို့ ရာသီဥတု ရေမြေဒေသနဲ့ကိုက်ညီတဲ့ အရည်အသွေးကောင်း၊ အထွက်နှုန်းကောင်း မျိုးကောင်းမျိုးသန့် မျိုးစေ့တွေ ထုတ်လုပ်ဖြန့်ဖြူးပေးတာ၊ ပုဂ္ဂလိကကဏ္ဍက ထုတ်လုပ်ဖြန့်ဖြူးနိုင်ဖို့ နည်းပညာပေးပြီး ပူးပေါင်းကူညီဆောင်ရွက်ပေးတာ၊ ရော်ဘာစိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှု မြင့်မားဖို့နဲ့ ဈေးကွက်မှာ ယှဉ်ပြိုင်နိုင်တဲ့ အရည်အသွေးပြည့်ဝတဲ့ တန်ဖိုးမြှင့်ထုတ်ကုန်တွေ တိုးတက်ထုတ်လုပ်နိုင်ဖို့အတွက် သုတေသနလုပ်ငန်းတွေ စဉ်ဆက်မပြတ်ဆောင်ရွက်တာ၊ ရော်ဘာသီးနှံ စိုက်ပျိုးခြင်းဆိုင်ရာ အလေ့အကျင့်ကောင်းတွေ တိုးတက်အောင်ဆောင်ရွက်တာ၊ စိုက်ပျိုးပညာပေးရေးလုပ်ငန်းတွေ ထိရောက်စွာ ဆောင်ရွက်တာစသဖြင့် မြန်မာ့ရော်ဘာကဏ္ဍဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက် ဌာနကဖော်ဆောင်လျက်ရှိပါတယ်” ဟု ညွှန်ကြားရေးမှူး ဒေါက်တာမြတ်သူက ရှင်းပြသည်။ရော်ဘာစိုက်ပျိုးရေးတွင် ခြံငယ်များသည် အဓိကကျသည့်နေရာမှ ပါဝင်ရော်ဘာစိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်သည့် ပုဂ္ဂလိက လုပ်ငန်းငယ်များက ရော်ဘာထုတ်လုပ်မှု၏ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်ရှိပြီး အသေးစား၊ အငယ်စားနှင့် အလတ်စားစီးပွားရေး (MSME) လုပ်ငန်းများတွင် ပါဝင်နေသည်။ ထို့အတွက် ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်ရှိသည့် ရော်ဘာစိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်သည့် MSME လုပ်ငန်းများတိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးရေးကို ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ပေးလျက်ရှိသည်။ ရော်ဘာစိုက်ပျိုးရေးတွင် ခြံငယ်များသည် အဓိကကျသည့်နေရာမှ ပါဝင်နေပြီး စိုက်ပျိုး ဧရိယာ ၅ ဧကအောက် ၁၁ ဒသမ ၁၀ ရာခိုင်နှုန်း၊ ၅ ဧကမှ ဧက ၂၀ အကြား ၃၇ ဒသမ ၇၆ ရာခိုင်နှုန်း၊ ဧက ၂၀ နှင့် ၅၀ အကြား ၂၀ ဒသမ ၅၀ ရာခိုင်နှုန်း တည်ရှိသည်။အချို့သော ရော်ဘာစိုက်ပျိုးသူများက အရည်အသွေးမြင့်ရော်ဘာကို စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်နေသော်လည်း ဈေးကောင်းပေးဝယ်ယူမှုနည်းပါးပြီး အရည်အသွေးနိမ့်သော ရော်ဘာကို ဈေးနှိမ်ဝယ်ယူမှုများက များပြားနေသည်။ တစ်ဖက်မှလည်း ရော်ဘာခြံငယ်များသည် ဈေးကွက်မီ ရော်ဘာ၊ အရည်အသွေးကောင်း ရော်ဘာထုတ်လုပ်ရန် အခက်အခဲများ ရှိနေသည်။ ဓာတ်မြေဩဇာဈေးနှုန်းကြီးမားခြင်း၊ ကျွမ်းကျင်အစေးခြစ် လုပ်သားရှားပါးခြင်းတို့က ရော်ဘာထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းစဉ်ကို ထိခိုက်စေသည်။ ထို့ပြင် အရည်အသွေးမပြည့်မီသော ပျိုးပင်ကို စိုက်ပျိုးခြင်းကြောင့် ရော်ဘာပင်ထိန်းသိမ်းကာလ (Immature Period)ကို ရှည်ကြာကာ အစေးခြစ်ချိန်တွင်လည်း တစ်ဧကတွင်ရှိရမည့် အပင်ဦးရေလျော့နည်းစေပြီး အထွက်နှုန်းလျော့ကျနိုင်သည်။မြန်မာ့ရော်ဘာ အရည်အသွေးမြင့်မားလာစေရန်အတွက် BPM 24 နှင့် PB 260 ကဲ့သို့သော အထွက်နှုန်းကောင်းသည့် မျိုးသစ်များကို ပြောင်းလဲစိုက်ပျိုးရန် လိုအပ်သကဲ့သို့ ခေတ်မီရော်ဘာသန့်စင်စက်ရုံများ ပိုမိုပေါ်ပေါက်လာရန် လိုအပ်လျက်ရှိသည်။ ထို့ပြင် ပြည်တွင်း၌ ရော်ဘာအခြေခံသည့် တာယာနှင့် လူသုံးကုန်ပစ္စည်း ထုတ်လုပ်သည့်လုပ်ငန်းများဖွံ့ဖြိုးလာပါက ရော်ဘာကို ကုန်ကြမ်းအတိုင်း တင်ပို့ရခြင်းထက် ပိုမိုမြင့်မားသော တန်ဖိုးမြှင့် (Value-added) ဝင်ငွေများကို ရရှိနိုင်မည်ဖြစ်သည်။မြန်မာ့ရော်ဘာကဏ္ဍသည် စနစ်တကျစီမံခန့်ခွဲပြီး နည်းပညာမြှင့်တင်နိုင်မည်ဆိုပါက နိုင်ငံ့စီးပွားရေးကို များစွာအထောက်အကူပြုနိုင်မည့် “အလားအလာကောင်းများစွာ ပိုင်ဆိုင်ထားသော စိုက်ပျိုးစီးပွားကဏ္ဍ” တစ်ခုဖြစ်သည်။ သို့ဖြစ်ရာ နိုင်ငံတော်၏ ပံ့ပိုးကူညီမှုနှင့်အတူ မြန်မာ့ရော်ဘာစိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှု၊ ဖွံ့ဖြိုးမှုကို မြှင့်တင်ပေးနိုင်သော ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်များ၏ ပါဝင်မှု၊ ရော်ဘာစိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှု ကွင်းဆက်တစ်လျှောက်ရှိ ရော်ဘာစိုက်ပျိုးထုတ်လုပ် သူများအသင်း၊ ပြည်တွင်းရှိ ရော်ဘာလုပ်ငန်းရှင်များနှင့် ရော်ဘာစိုက်ပျိုးသူများ စုပေါင်းပါဝင်မှုတို့ဖြင့် မြန်မာ့ရော်ဘာ စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှုများမှ နိုင်ငံ့စီးပွား ဆပွားတိုးတက်မှုရရှိစေရေး ရည်ရွယ်ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ကြရမည်ဖြစ်ပါကြောင်း ရေးသားတင်ပြလိုက်ရပါသည်။ ။moi

Mon, 05/11/2026 - 12:00

ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၌ အောင်မြင်နေသည့် ကော်ဖီ MSME လုပ်ငန်း

ဗီယက်နမ်နိုင်ငံသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အသေးစား၊ အငယ်စားနှင့် အလတ်စား စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ အောင်မြင်စွာဆောင်ရွက်နေသည့် နိုင်ငံတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတွင် ဆောင်ရွက်နေ သည့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ၏ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းကို အသေးစား၊ အငယ်စားနှင့် အလတ်စား စီးပွားရေး လုပ်ငန်းများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။၂၀၂၄-၂၀၂၅ သီးနှံစိုက်ပျိုးရေးနှစ်တွင် နိုင်ငံ၏ ကော်ဖီထုတ်ကုန် MSME လုပ်ငန်းများက ပြည်ပ ပို့ကုန်ဝင်ငွေ ကန်ဒေါ်လာ ၈ ဒသမ ၄ ဘီလီယံကို ရှာဖွေပေးခဲ့သည်။ နိုင်ငံအတွင်းရှိ MSME လုပ်ငန်း များသည် နိုင်ငံတော်က အားပေးမြှင့်တင်သည့် မူဝါဒများနှင့် အီးကောမက်စ် ခေါ် အီလက်ထရွန်နစ် ကုန်သွယ်ရေးလုပ်ငန်းကို အားပေးမြှင့်တင်ခြင်းကြောင့် ပြည်တွင်းဈေးကွက်များတွင် နေရာရရှိရုံ သာမက နိုင်ငံတကာဈေးကွက်တွင်ပါ အောင်မြင်မှုရရှိလာသည်။နိုင်ငံအလယ်ပိုင်း ကုန်းမြင့်ဒေသများတွင် ကော်ဖီကို အောင်မြင်စွာ စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်နေသည်။ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ ကော်ဖီစိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်ခြင်းလုပ်ငန်းသည် အောက်ပါအချက်များကြောင့် အောင်မြင်နေသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။၎င်းဒေသများတွင် ကော်ဖီစိုက်ပျိုးရန် ရာသီဥတုအခြေအနေများ ကောင်းသည့်အပြင် အာဟာရဓာတ်ပြည့်ဝသည့်မြေဆီလွှာနှင့် ခေတ်မီသည့် ဆည်မြောင်းစနစ်များရှိသည်ကိုလည်း တွေ့ရှိ ရသည်။အောက်ပါအမှတ်တံဆိပ် ကော်ဖီများသည် ပြည်တွင်း MSME လုပ်ငန်းအဖြစ်သာမက ကမ္ဘာ့ ဈေးကွက်တွင်ပါ နေရာရရှိနေသည်။လာဗီယတ်ကော်ဖီသည် ဒါလတ်ရှိ ဆိုင်တစ်ဆိုင်မှစတင်ကာ MSME လုပ်ငန်းအဖြစ် ဗီယက်နမ် တစ်ဝန်းတွင် ဆိုင်ခွဲ ၁၈ ဆိုင်အထိ တိုးချဲ့ခဲ့ပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၌ အရောင်းပြခန်းတစ်ခု ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ၎င်းကော်ဖီသည် ရာနှုန်းပြည့် ဗီယက်နမ်ပြည်တွင်းဖြစ် ထုတ်ကုန်များဖြင့် လုပ်ငန်းဆောင်ရွက် အောင်မြင်ခဲ့ပြီး ပြည်တွင်းဈေးကွက်နှင့် ဂျပန်နှင့် အမေရိကန်ရှိ ဈေးကွက်များကို ဝင်ရောက်နေရာယူနေသည်။ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတွင်ရှိသော လာဗီယတ် ကော်ဖီဆိုင်သည် အရသာရှိသည့် ကော်ဖီကို ရောင်းချပေးရုံသာမက စားသုံးသူများနှင့် ဗီယက်နမ်ကော်ဖီယဉ်ကျေးမှု၏ ကြွယ်ဝသည့် ရိုးရာဓလေ့များကြား နက်ရှိုင်းသည့် ဆက်သွယ်မှုကိုလည်း မြှင့်တင်ပေးသည်။MR. VIET ကော်ဖီသည် ဒေသတွင်း အသေးစား၊ အငယ်စားနှင့် အလတ်စား စီးပွားရေးလုပ်ငန်း (MSME) မှ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းအဖြစ်သို့ အောင်မြင်စွာ ကူးပြောင်းခဲ့သည့် ထင်ရှားသော ဗီယက်နမ်ကော်ဖီအမှတ်တံဆိပ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ကော်ဖီကုန်ကြမ်းပေးသွင်းသည့်လုပ်ငန်းမှ ကုန်ချော ထုတ်လုပ်လာနိုင်သည်အထိ အောင်မြင်မှုများရရှိခဲ့သည်။ အရည်အသွေးမြင့် ကော်ဖီထုတ်ကုန်များကို ထုတ်လုပ်ရန်အတွက် ဒေသခံကော်ဖီစိုက်ပျိုးသူများနှင့် ပူးပေါင်း၍ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၎င်းကော်ဖီအမှတ်တံဆိပ်အား ယူအေအီး၊ အိန္ဒိယ နှင့် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများသို့တင်ပို့ရောင်းချခဲ့ရာ အောင်မြင်မှုများရရှိနေသည်။၎င်းကော်ဖီလုပ်ငန်းမှ ကိုကိုးနှင့်လှော်ထားသော ကောက်နှံအရသာများပါဝင်သည့် Good Morning Vietnam ကော်ဖီနှင့် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ ကော်ဖီထွက်ရှိရာ ဒေသမှရရှိသော ချောကလက်နှင့် ကာရာမဲလ်အရသာရှိသော Ca Phe Da Lat ကော်ဖီ အပါအဝင် အခြားကော်ဖီအမှတ်တံဆိပ်များကို ထုတ်လုပ်နေသည်။ဗီယက်နမ်နိုင်ငံသည် ၂၀၃၀ ပြည့်နှစ်တွင် ပြည်ပသို့ ကော်ဖီထုတ်လုပ်တင်ပို့ခြင်းမှ ဝင်ငွေ ကန်ဒေါ်လာ ၁၀ ဘီလီယံရရှိရန် ရည်မှန်းဆောင်ရွက်နေရာ ၎င်းရည်မှန်းချက်အောင်မြင်ရေးအတွက် အီလက်ထရွန်နစ်ကုန်သွယ်ရေးစနစ်နှင့် ဉာဏ်ရည်တုနည်းပညာများအသုံးပြုဆောင်ရွက်နေသည်။ နိုင်ငံအတွင်း ကော်ဖီထုတ်ကုန်ထုတ်လုပ် မှုကုန်ကျစရိတ်နည်းခြင်းနှင့် ကော်ဖီသီးနှံအထွက် နှုန်းကောင်းသောကြောင့် ကော်ဖီထုတ်လုပ်သူများ လုပ်ငန်းအောင်မြင်ခြင်းဖြစ်သည်။ဗီယက်နမ်နိုင်ငံရှိ ကော်ဖီ MSME လုပ်ငန်းများသည် ပြည်တွင်းတွင်ထုတ်လုပ်ရာ အရည်အသွေး မြင့်မားပြီး ဒေသခံများအတွက် အလုပ်အကိုင်များပေးခြင်းဖြင့် နိုင်ငံသားများ၏ လူမှုစီးပွားဘဝများကိုမြှင့်တင်ပေးနေကြောင်း ရေးသားလိုက်ရပါသည်။ ။ကိုးကား - VIETNAM COFFEE TAKE OVER THE WORLD MARKETMDN (ကြေးမုံ)

Mon, 05/11/2026 - 12:00

လုံခြုံရေးကဏ္ဍသတင်းများ

နိုင်ငံရေးကဏ္ဍသတင်းများ

စီးပွားရေးကဏ္ဍသတင်းများ

တိုင်းရင်းသားရေးရာကဏ္ဍသတင်းများ

နည်းပညာကဏ္ဍ

အထွေထွေသတင်းများ

လုံခြုံရေးကဏ္ဍ

နိုင်ငံရေးကဏ္ဍ

စီးပွားရေးကဏ္ဍ

တိုင်းရင်းသားရေးရာကဏ္ဍ

နည်းပညာကဏ္ဍ

အထွေထွေ

လုံခြုံရေးကဏ္ဍအကြောင်းဆောင်းပါးများ

နိုင်ငံရေးကဏ္ဍအကြောင်းဆောင်းပါးများ

စီးပွားရေးကဏ္ဍအကြောင်းဆောင်းပါးများ

တိုင်းရင်းသားရေးရာကဏ္ဍအကြောင်းဆောင်းပါးများ

နည်းပညာကဏ္ဍ

အထွေထွေအကြောင်းဆောင်းပါးများ

လုံခြုံရေးကဏ္ဍအကြောင်းဆွေးနွေးခြင်း

နိုင်ငံရေးကဏ္ဍအကြောင်းဆွေးနွေးခြင်း

စီးပွားရေးကဏ္ဍအကြောင်းဆွေးနွေးခြင်း

တိုင်းရင်းသားရေးရာကဏ္ဍ

နည်းပညာကဏ္ဍ

အထွေထွေအကြောင်းဆွေးနွေးခြင်း

လုံခြုံရေးကဏ္ဍ

နိုင်ငံရေးကဏ္ဍ

စီးပွားရေးကဏ္ဍ

တိုင်းရင်းသားရေးရာကဏ္ဍ

နည်းပညာကဏ္ဍ

အထွေထွေ

ဘက်စုံအသုံးဝင်ဝါးပင်နှင့် မြန်မာ့စီးပွားရေးဝါးထုတ်ကုန်

Article_Author

Posted_Date

Image

Body

Event & Guidlines

Contact

Quick Link

လုံခြုံရေးကဏ္ဍသတင်းများ

နိုင်ငံရေးကဏ္ဍသတင်းများ

စီးပွားရေးကဏ္ဍသတင်းများ

လူမှုရေးကဏ္ဍသတင်းများ

တိုင်းရင်းသားရေးရာကဏ္ဍသတင်းများ

နည်းပညာကဏ္ဍ

အထွေထွေသတင်းများ

လုံခြုံရေးကဏ္ဍ

နိုင်ငံရေးကဏ္ဍ

စီးပွားရေးကဏ္ဍ

လူမှုရေးကဏ္ဍ

တိုင်းရင်းသားရေးရာကဏ္ဍ

နည်းပညာကဏ္ဍ

အထွေထွေ

လုံခြုံရေးကဏ္ဍအကြောင်းဆောင်းပါးများ

နိုင်ငံရေးကဏ္ဍအကြောင်းဆောင်းပါးများ

စီးပွားရေးကဏ္ဍအကြောင်းဆောင်းပါးများ

လူမှုရေးကဏ္ဍအကြောင်းဆောင်းပါးများ

တိုင်းရင်းသားရေးရာကဏ္ဍအကြောင်းဆောင်းပါးများ

နည်းပညာကဏ္ဍ

အထွေထွေအကြောင်းဆောင်းပါးများ

လုံခြုံရေးကဏ္ဍအကြောင်းဆွေးနွေးခြင်း

နိုင်ငံရေးကဏ္ဍအကြောင်းဆွေးနွေးခြင်း

စီးပွားရေးကဏ္ဍအကြောင်းဆွေးနွေးခြင်း

လူမှုရေးကဏ္ဍအကြောင်းဆွေးနွေးခြင်း

တိုင်းရင်းသားရေးရာကဏ္ဍ

နည်းပညာကဏ္ဍ

အထွေထွေအကြောင်းဆွေးနွေးခြင်း

လုံခြုံရေးကဏ္ဍ

နိုင်ငံရေးကဏ္ဍ

စီးပွားရေးကဏ္ဍ

လူမှုရေးကဏ္ဍ

တိုင်းရင်းသားရေးရာကဏ္ဍ

နည်းပညာကဏ္ဍ

အထွေထွေ

Article_Author

Posted_Date

Image

Body

ဆက်စပ်ဆောင်းပါးများ

Event & Guidlines

Contact

Quick Link